LokaLe duurzame energie in nederLand
LokaLe duurzame energie in nederLand
LokaLe duurzame energie in nederLand
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Dit was het beg<strong>in</strong> van een nauwe samenwerk<strong>in</strong>g<br />
tussen Ecopower en de stad Eeklo en ook van de<br />
groei van van 41 naar 40.000 leden voor Ecopower.<br />
Het w<strong>in</strong>dproject werd <strong>in</strong> een recordtijd afgerond<br />
zonder tegenstand van omwonenden. Ecopower<br />
en Eeklo werkten goed samen <strong>in</strong> de communicatie<br />
naar de burgers van Eeklo. Met <strong>in</strong>loopavonden en<br />
<strong>in</strong>formatieavonden <strong>in</strong> de buurt legde Ecopower<br />
het coöperatieve model uit. Er werd verteld hoe de<br />
burgers konden participeren en wat het betekende<br />
als ze lid werden. Bij de publieke bijeenkomst <strong>in</strong><br />
het gemeentehuis was het niet een kwestie van<br />
voor- en tegenstanders, maar g<strong>in</strong>g het over hoe de<br />
participatie en het coöperatieve model werkte.<br />
Het is niet bij die drie turb<strong>in</strong>es gebleven. In de<br />
tender bood Ecopower de stad en haar burgers<br />
extra diensten aan, waaronder de beschikbaarheid<br />
van de <strong>in</strong>genieur van de coöperatie, die <strong>in</strong> Eeklo<br />
woonde, voor vragen en advies over <strong>duurzame</strong><br />
<strong>energie</strong>. In de jaren erna werd de samenwerk<strong>in</strong>g<br />
met de gemeente uitgebreid. Zo heeft Ecopower<br />
een milieubezoekerscentrum gesponsord, heeft<br />
zij meerdere zonne-<strong>energie</strong> <strong>in</strong>stallaties en een<br />
warmtekrachtkoppel<strong>in</strong>gs<strong>in</strong>stallatie die draait op<br />
koolzaad geplaatst.<br />
ElektrizitätsWerke Schonau (EWS):<br />
Strijden voor een alternatief bus<strong>in</strong>essmodel<br />
In het Zwarte Woud <strong>in</strong> het Zuiden van Duitsland<br />
ligt het dorpje Schonau. In 1991 besloot een<br />
kle<strong>in</strong>e groep bewoners van het dorp het<br />
elektriciteitsnetwerk te kopen. Door de ramp <strong>in</strong><br />
Tsjernobyl was er een groep ‘Ouders voor een<br />
nucleair vrije toekomst’ aan de slag gegaan met<br />
<strong>energie</strong>bespar<strong>in</strong>g. Het idee was dat door bespar<strong>in</strong>g<br />
van <strong>energie</strong> de Duitsers langzaam kern<strong>energie</strong><br />
kunnen ‘wegbesparen’.<br />
De groep vroeg het bedrijf dat het elektriciteitsnetwerk<br />
beheerde mee te doen met bespar<strong>in</strong>gsacties,<br />
bijvoorbeeld door een campagne te<br />
sponsoren. Het bedrijf weigerde want bespar<strong>in</strong>g<br />
was niet hun bus<strong>in</strong>ess. Kilowatturen verkopen,<br />
dat was hun zaak. De <strong>in</strong>itiatiefgroep kwam er zo al<br />
snel achter dat, wilden zij echt op een ecologische<br />
manier met <strong>energie</strong> omgaan, zij zelf eigenaar<br />
van het netwerk moesten worden. Zeven lange<br />
jaren volgden. In 1991 bood het netwerkbedrijf<br />
de gemeente Schonau 100.000 DM voor het<br />
verlengen van het contract voor de periode 1994<br />
tot aan 2014. Als de <strong>in</strong>itiatiefgroep wat wilde,<br />
moesten zij dit voorkomen. De <strong>in</strong>itiatiefgroep<br />
haalde 100.000 DM <strong>in</strong> donaties op om aan te<br />
bieden aan de gemeente, om zo te voorkomen<br />
dat het contract zou worden getekend. Een<br />
referendum <strong>in</strong> het dorp gaf uite<strong>in</strong>delijk de<br />
doorslag. Het contract werd niet getekend. Dit<br />
gaf vier jaar respijt zelf een netwerkbedrijf op te<br />
richten.<br />
De actie van de ‘Ström rebellen’ leverde veel<br />
aandacht op <strong>in</strong> de Duitse media. Talloze<br />
vrijwilligers vanuit heel Duitsland boden hun<br />
kennis aan en samen bouwden zij hun bedrijf op. In<br />
1994 hadden ze alle documenten en vergunn<strong>in</strong>gen<br />
b<strong>in</strong>nen om een netwerk te mogen beheren.<br />
Een tweede referendum werd aangevraagd door<br />
de tegenstanders <strong>in</strong> het dorp. Dit verdeelde het<br />
dorp <strong>in</strong> voor- en tegenstanders. De voorstanders<br />
wonnen en EWS kreeg de vergunn<strong>in</strong>g om het net<br />
te beheren. Echter, nu moest het net nog gekocht<br />
worden. De kosten daarvoor werden geschat op 4<br />
miljoen DM, het netwerkbedrijf vroeg 8,7 miljoen.<br />
De rebellen begonnen een landelijke campagne<br />
om 4,7 miljoen aan donaties b<strong>in</strong>nen te krijgen. De<br />
campagne werd een succes en b<strong>in</strong>nen een paar<br />
weken kwam er 2 miljoen DM b<strong>in</strong>nen. Omdat de<br />
<strong>in</strong>itiatiefgroep na het kopen van het net naar de<br />
rechter zou stappen vanwege de exorbitante prijs,<br />
zag het netwerkbedrijf de bui hangen en verlaagde<br />
de prijs naar 5 miljoen. Twee jaar later kregen de<br />
bewoners van Schonau gelijk bij de rechter en<br />
werden de extra kosten teruggegeven.<br />
Maak je eigen bus<strong>in</strong>essmodel<br />
Neem het heft <strong>in</strong> eigen handen en<br />
richt je bus<strong>in</strong>essmodel zo <strong>in</strong> dat het<br />
aansluit op de wensen van je leden.<br />
Een eenvoudig transparant tarief<br />
helpt je leden de <strong>energie</strong>reken<strong>in</strong>g te<br />
begrijpen en maakt het makkelijker<br />
om te besparen.<br />
Met het elektriciteitsnet <strong>in</strong> handen kon EWS<br />
een ander bus<strong>in</strong>essmodel implementeren dat<br />
aansloot op de vraag van hun leden. Het oude<br />
netwerkbedrijf had een bus<strong>in</strong>essmodel gebaseerd<br />
op groei, het verkopen van zoveel mogelijk kWh.<br />
EWS wilde stimuleren dat mensen <strong>energie</strong> g<strong>in</strong>gen<br />
besparen en wilde de mensen die <strong>duurzame</strong><br />
<strong>energie</strong> opwekken compenseren. Twee jaar voor de<br />
Duitse ‘Erneuerbare-Energien-Gesetz’ met daar<strong>in</strong><br />
de bekende Feed-<strong>in</strong> regel<strong>in</strong>g, hanteerde EWS de<br />
twee pijlers onder die wetgev<strong>in</strong>g al op hun lokale<br />
net. Het gebruik van gewone stroom werd duurder<br />
gemaakt, waardoor EWS de mensen die duurzaam<br />
opgewekte stroom <strong>in</strong>voeden <strong>in</strong> hun net konden<br />
compenseren.<br />
EWS voerde ook eenvoudige transparante tarieven<br />
<strong>in</strong>. Met de liberaliser<strong>in</strong>g van de <strong>energie</strong>markt zijn<br />
de prijzen alleen maar ondoorzichtiger geworden.<br />
Daarnaast worden grootverbruikers vaak beloond<br />
met lagere tarieven. EWS zorgde ervoor dat er geen<br />
vaste kosten waren en maar één simpel tarief.<br />
Dit maakte het eenvoudig: hoe meer je gebruikt<br />
hoe meer je betaalt. Dit gaf consumenten een<br />
heldere en overzichtelijke aanleid<strong>in</strong>g om <strong>energie</strong><br />
te besparen.<br />
138 139<br />
REScoop.eu:<br />
Kennisdel<strong>in</strong>g en de bereidheid om<br />
van anderen te leren<br />
REScoops zijn open en transparante organisaties.<br />
Vaak zijn ze bereid hun kennis te delen. Dit is<br />
niet vreemd, want het coöperatieve model is niet<br />
gebaseerd op eeuwige groei. Men beg<strong>in</strong>t een<br />
coöperatie om te voorzien <strong>in</strong> de behoefte van<br />
leden. Er is daarom (<strong>in</strong> een ideale situatie) ook geen<br />
concurrentie met andere coöperaties. Daar komt<br />
ook het 6e pr<strong>in</strong>cipe vandaan: coöperatie tussen<br />
coöperaties.<br />
Al deze aspecten dragen er aan bij dat de REScoops<br />
<strong>in</strong> Europa een open source gemeenschap vormen<br />
waar elke nieuwe organisatie ideeën van anderen<br />
kan overnemen en toepassen op hun lokale<br />
situatie. Door te kijken en contact te leggen met<br />
anderen kan je als organisatie een veel snellere<br />
ontwikkel<strong>in</strong>g doormaken dan de voorgangers en<br />
pioniers <strong>in</strong> Europa. Laten we van elkaar leren en<br />
samen de <strong>energie</strong>transitie versnellen!