Almelo" - Historisch Centrum Overijssel
Almelo" - Historisch Centrum Overijssel
Almelo" - Historisch Centrum Overijssel
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Jacobus Revius stelde enige leegstaande huizen ter beschikking, maar al<br />
spoedig bleek deze ruimte te klein. Vandaar dat het genootschap zich tot<br />
de gravin richtte met het verzoek in de kerk te mogen exerceren. Dat werd<br />
echter geweigerd. Een alternatief van de gravin werd van de hand gewezen:<br />
een koetshuis, dermate afgelegen dat het enthousiasme van de korpsIeden<br />
voor de wapenhandel danig op de proef zou worden gesteld. Tenslotte<br />
kregen de schutters voor hun exercities de stadsbleken toegewezen.<br />
Voor de wapens werd als gebruikelijk gecollecteerd. In Almelo wist men<br />
het niet geringe bedrag van f 3000,- bijeen te brengen, terwijl jonge meisjes<br />
nog eens f 115,- inzamelden voor de onvermijdelijke vaandels. Intussen had<br />
het korps in januari 1784 zeven commissarissen gekozen en kort daarop<br />
ook zijn officieren. Onder hen komen we nogal wat bekende Almelose<br />
familienamen tegen uit de wereld van textielkooplieden en -fabrikeurs:<br />
Bavink, Ten Cate, Schimmelpenninck.<br />
Het Almelose exercitiegenootschap kreeg grote toeloop. In het voorjaar<br />
van 1784 werden al direct 80 leden geteld. In het begin van het jaar daarop<br />
waren het er 136 en kort daarna zelfs 218. Onder hen bevonden zich ook<br />
doopsgezinden, zoals de vaandrig G. Schimmelpenninck Wzn. 20 ). Dat is<br />
nogalopmerkelijk, omdat deze gelovigen sterk de nadruk legden op het<br />
beginsel van weerloosheid en dan ook weigerden wapens te dragen. De<br />
doperse kerkeraad zat met het probleem"). Na rijp beraad produceerde hij<br />
een kanselboodschap, die op 23 mei 1784 werd voorgelezen en waarin het<br />
principe van weerloosheid nog eens met klem werd beleden, zonder dat<br />
overigens een veroordeling werd uitgesproken over de medebroeders die de<br />
stap naar het exercitiegenootschap hadden gezet. Dit laatste werd er zelfs<br />
nadrukkelijk bij gezegd. Duidelijk is dat- men enerzijds het beginsel van<br />
weerloosheid overeind wilde houden en bovendien de voorrrechten die het<br />
kerkgenootschap van de kant van de overheid genoot, niet graag in gevaar<br />
zag gebracht, anderzijds de tot het vrijkorps toegetreden gemeenteleden niet<br />
al te zeer wilde afvallen. Ook op de r.ooms-katholieken oefende het<br />
exercitiegenootschap aantrekkingskracht uit 22 ).<br />
Niet lang na de oprichting van het vrijkorps volgde de eerste confrontatie<br />
met Huis Almelo. Op 14 juli 1784 verzocht het korps burgemeesters en<br />
meente de recente verkiezingen goed te keuren. Het antwoord luidde echter<br />
dat eerst toestemming van de gravin moest· worden verkregen. Daarop<br />
volgde een nieuw verzoek, nu gericht aan gravin en stadsbestuur beide. De<br />
reactie was opnieuw negatief. De vrouwe antwoordde dat geen goedkeuring<br />
kon worden verleend: de verkiezing was immers buiten haar om geschied.<br />
Het korps liet het er niet bij zitten. Weer dienden de officieren een rekest<br />
in bij vrouwe, burgemeesters en gemeenslieden. Zij beloofden daarin trouw<br />
te zullen zweren aan gravin en stadsbestuur. Ook boden zij aan, het korps<br />
om te zetten in een stadsschutterij 'oude stijl', waarbij dan de vroegere<br />
bepalingen voor een deel weer van kracht zouden zijn. De verkiezing van<br />
de officieren zou echter jaarlijks door 'het volk' moeten plaatsvinden, en<br />
vervolgens ter goedkeuring aan gravin, magistraat en meente worden<br />
117