^Qé- Cap. XLV. - Biblioteca Digital Floridablanca
^Qé- Cap. XLV. - Biblioteca Digital Floridablanca
^Qé- Cap. XLV. - Biblioteca Digital Floridablanca
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
. i ' A '<br />
<strong>^Qé</strong>- <strong>Cap</strong>. <strong>XLV</strong>.<br />
eum , vtucniretin ter iMm Aegypti,qiiiaciHacobfcirer Frea.diiidendum filium,^ííl umireaduidendil patré.rerrá<br />
Chanaau eíle prcnuííam patribus fuis;, nid, nó<br />
niíi ingruerer aliqua vrgens neeeílitas,qualis erat neeef amplexatusfuireosloíepiij dctnecredirétadfeipfosjvt<br />
íitas famis tam dmturnce. [ Ne & tu percas, domns perfeótú gaudiii aGciperént,tuncergo cú crcduli eífent, »<br />
tua.] Ideft ne tñoriaris fame,fi non defeenderis huc.[£t 3c non tiincntesjampléxatus fuit lofeph prirno fratremujil^<br />
domus tua.] Ideft tora familia tua. [ Et cmnia,qu« pof- ftuun, Beniamin , quia ille magis ad eum attinebat,qi|^<br />
/ lides. ] Ideít armenta, & greges tui, & omnia alia bona aliquis de aliis j Se ofculatuseft eum, & hoc eft recidcre<br />
/ fame pereant, quiacogerisomnia vendere famis nccef- in collum eius,ideít cadere fuper collum eius,fad ofeu- ,<br />
/ . íitatevnecfufíiciestibi.[Endcuhveftri.]Hicppnit'quar- landum,v'^ampIexandum.[Ofculatufqueeftlofephom ^^<br />
I y ín^^'^tj'^ tú,líinftantiaconfolationis.Poftquam promiíit eis tanta nesfratres fuos.] ín íignumamoris, quia uerédiligebat .j<br />
cofolatto- i^Qj, itérumiconfolatur eos certifican do magis de eos.íEt plorauit fuper íingulos,] Ideft cum cadcretfupér ^<br />
h ¡ vís lofeph fejpfo.Quiaipíiitaerantftüporerepleti,&admiratio-: collum cuiuslibet adamplexandum,&o(culandumeu,<br />
ne fufpeníi, quód vix credebant illum cfí'c lofeph, ideo ex teneritudihé amprisi quam ad íingulos habebatindu^<br />
ad eertificanduid eosair. [En ocirli veftri.] Et eft íbnfus cente ad fíetum5& hoc quia fpecialem modum:, & ratio<br />
nünciatepatrimeo,quóddcfcendatin Aegyptum,quia G nemamandihabebatad qucmlibetdimiílóomniranco<br />
ego viuusí floW vílGUt vos videtis,.& frater meus Benia- re,& odio fraterno,in quo vtriÍ!mileeft,quód fuper Rtt<br />
min:,&: poíefiis vlterius dicere,quód mecum locnri cllis ben fpeciali modo fleuerit, quia ille, non confentiebat in<br />
clarei lingua'Hebraica.{Eft.] Ideft ecce [Oculi vellri.] mortem eius, nec venditionem,fcd nítebatur eum cripe<br />
Scilicet decem frat rum:^ qui erant fili j Lix ^ & Bala; re,& reddere patri fuo i eodem modo fuper Iudam,qui<br />
2^elphíie.í[EtiOculi Beniamin., JNominatfpálitefBéniaw licetin venditione eius confennens fuerit, tamé poftea<br />
inin,qma ifte erat vterinus ei,f filius Raehelis,& euiTLj viriliter fe oppofuit pro Beniamin3& Iacob patre fuo vo<br />
fpálius dihgebat. ^ Vidcnt, quódos meuin loquatur ad lens fe permittere effici feruum. ur pater fuus calamiraté<br />
vos.]Meft vos clare vidctis,quód ego loquor vobiícum, euiraret abfente Beniamin,qucm tcnere diligebat. [Poft<br />
nec^oteft eflé vi la clarior probatio. Non eft intclligcn- quae auíi funt loqui ad eum. ] Idcít poftquam faéta funt<br />
Fox eít Or. dnm,quód ocul i viderent locutionem,qnia vox auditus ifta acceperunt audaeiam loquendi ad eum, qUia ante-*<br />
bíeEiHaU' obieétum eít.& non viliis, fed ponitur videre pro audi- timebantiquod forte lofeph vellet eos cX verbis fuis cóáAtuS'<br />
re, quia communior fenfus eft vifus quá auditus, & ma^ uincere,& puniré capitejvifo tamen qiiód ipfe ofculatus<br />
gis certiíiirat y vt patetin proamio Metaph. ideo íacra_> eft eos, & plorauit fuper íingulos certiíliméerediderút,<br />
iGripiura itipe vtiiuriftomodblGqucndi poneiísaudire quód non vellet eos poenis atficere, íed multis bonis f?^<br />
proK idere.Sic patet Exo.:.zo.cmt) dicitur, Cunélus pcn H cere abundare; [Audituniqueeftj& celebri fermone Vul<br />
püius v'idebát'voctó,id€Íl;aiidicbat;Vel poteft aecipi alü gatum.] Ifta dúo idem fignant,vel poteft intelligi,quód<br />
tei?iíIoculiVeftrivideñt,quGd os nieú loquatur ad vos, íigncntduo,fcilieet,quód priinum;referaturad prima<br />
ideftí licet oeali veftri non vidcant loóitionem meam \ auditionem horum verborum in domo Pharaonis refeviiíentiamen^meloqucn<br />
tcmad vos. Vel aliter ifte eft rentibu&feruisrlofephifecundum referíur ad;magnain<br />
proprius fenfus literx,f oculi veftri vident quód^os meíí diuulationem feminatain exillarelationc:. [ Etcekbri<br />
loquatuPad.vos,idco vos bene videtis, quomodo ego feriúoñevulgatum.] Ideft diuiijgatumeft.in tota aula^<br />
fum corami\íobis,6¿. aperio ósmeum,&: mouco labia,^ Pharaonis fcrmone3celcbiji,ideft famofo. Inde venir cele<br />
linguam^quod eftad loeurioncm, & nullus alius eft,qui britas nomims, ideft fama,iVeldiuulgatio nominis, dsLj!<br />
loeoíníei loquatur, per qux fuííicientiíTimaeft notitia,f. qua f?pe Boetiusde eonfohlih.3 • [ Venerunt fratres.Ioperaéliimduarum<br />
potentiarüm feníitiuarum,.fper vi^ feph.] Hoeponiturhieroatenaliter>,fcilicet,quód ifta.,^<br />
fum,&aüditum fimul fumptos.H^cautem,qu® hicdi>- vcrba,venerunt fratrcsIofeph,auditafuntinaula Pha- ^<br />
cuBtur pérceptibilia funt per vifum, f motús íabiorum¿ raonis. [Et gauifuseft PJiarao, atq; omnis familia eius.]<br />
& lingux,'&claíifio oriSi qufe funt ncceífariain loquen- Iftud gaudium potuit effe ex duabmieaufis :.vno modo<br />
te , ideo lieet ocuh non percrpiantdireólé locutionem , quia Pharao, a<br />
leentierepatrem ruiini,4SsJtotamdonMUB fuam illuc,J^ quia tunemandaífet cis rex, utafcenderent pro patre<br />
paiceretcos, totipfefupradixir.Pro falure ucftra mifit fuo,fed non mandauit immo dixit Iofeph,ut mandaret<br />
me yommusante uos m Aegyptum,ideft ipfecrat mif- ds hoc,quafi ipfi manerent in domo lofeph poft mutua .<br />
lurus uos omnesm Aegyptum/ed ut difpofitiusuos in- cognitionem,dum lofeph ibat ad domum rcgis. [ One- V<br />
grccieremim,miíit me ante uos,& infia didtur, prxmi- rantes iumenta ite in terram Ghanaan,& tolíite inde pa<br />
^^ S.^iííí"."^.' '"p'^r^emini fuper terram, & efcas trem veftrum. ] Non didtur hic, qux onera mandabat<br />
ad uiuendum lwberépoflins.-eaam dato q, in térra Cha imponere Pharao iumentis ad portandum in terrá Cha-<br />
A ÍJl?^"»-^ k regnum: naan,nec videtur, quod mandaret imponere onera fiuj^^.<br />
^ r raüonabile, quód omnia hic raenti,quiaUon erant permanfuri in térra Chana^^. |<br />
í ,ri extra regnum aduidendum pattem^ ftatinkvtaccederent patrem fuum feducere mandil,<br />
iíf ad prxfentesi cum eiv videtuVergo quód mandabat dud veftes de Aegypto,^<br />
V rí tah modo poffet rex alium redpe. ahqua cibaria pro itinere,íicut poftea mandauit íofephT 1<br />
>^^ie,quemi3iji§gíct,expe$iiebat.ergo magis patrem ueni^ {Etcogaationem.j Ideft QmnescognatQsveftros.vt nul<br />
c J " • • " " " "<br />
< ' . .
í <strong>Cap</strong>.<strong>XLV</strong>^l : 701<br />
ommaboaaAegypn. de^ raonem ad dicendum ifta in.%num:futnr"um^^^<br />
Ffir'L^^t^'"'-^ ' f W^ftquadngas. non deberet fieri tanta diftributio vniuerfalispro<br />
f ^ 1 Ad mbuedionern patuulorum veftrorum.] Ideftad du paucis particularibus. Hebrai enim habitabant inqut<br />
veltros,qui per (e pedibus moueri ne- dam parte feparata Aegypti, fcihcet in tcrra Gcífen in-<br />
^ q^rent.'Ex quopatet,quadterra, qua erat int^ terram ter Aegyprios quofdam, &.ab eis foJispetierunt ifta do-<br />
, Chanaan, & Aegyptum,plana erat,quiaquadriga non na accommodara,quapoftulanteS poftea fecum tulerút.<br />
púílunt moueri per vías vaide duras, quemadmodunu Ab ^ómnibus autem ahjs partibus Aecr^ypti nihiltulere.<br />
- mceduntiumentaperfeipfa.fine mgo;& hocetiam pa- [Feceruntque fihj Ifrael, I Ideft filiftob, qui vocatur<br />
tetv, quia fihj Iftael portabant quadrigas de AegyptO:, Ifraelmutato nomine, vt patet fupra iz .Sc z f.c. fVt eis<br />
quando exieriint cuntes in terram promiftionis. Vndc mandatum fuerat. 1 Ideft fícut eis mandauerat lofcpíi<br />
indedicationetabernaculi,qfaiftafuKmmonte5inai, recipiens mandara áPharaonc.<br />
duodecim duces rribuum of)tu.!erunt fex plauftra cum Qnibus dedit plauftra lofeph.TIn tetra Chanaan,fed<br />
bobus duodecim , ex quibus tradirafunt quatuor plau- etiam af¿endcrunt cum eis aliqui 'de Aegypriis manri.<br />
ftra filijs Merari adportandum columnas, ^Sí tabulas g dato Iofeph, quia tot plauftra v& Jumenta onerata non<br />
Sanduanj, Duo alia tradira funt fihjs Gerfon ad poiv poterant duci,®i per viros vndeeim .f Er cibariain<br />
tandas cor tinas,& vela, vt patet Numer.y.cap.licét ifta itinerc.] Ideft cibariaad iter in eundos.'^'redeundopra<br />
fimihtudo non multum agir, quianon erat eadem Via, Iacob, Sc rota domo eius,quia in itinereniiiil inueniret,<br />
per quamiuérunt plauftra filiórum laeób, quandó iue- quia tota tetra ibat in Aégyptum proáüraentiSjVt patet<br />
runt ad ducendum eum de térra Chanaan in Aegyptü, fupra 41.0 [SingulisqUe proferri luftit ftolas binas. ] Sal<br />
Sc plauftra,qua ferebant fuipófteri,quando exierunt de Jicet vnam multum foíemnem, &aliam minus folemné<br />
captiuirate Aegyptiaea. Nam Cüm fratres lofephiue- ad vfum qUotidianíinruSroIa enim nomen generale ve- StoU id.<br />
runt pro parre fuo in plauftris ambulauerunt per viam ftis eft, & dicitur á Telón , quod eft longum, quia ifta<br />
tetra Philiftijm , qua eft plana, & popuIata,& propin- veftes longa funt cooperienres totam hominis ftatutá.<br />
qua,de qua dicitur Exod. r3 v c. cum autem exierunt de [Beniamin vero dedit trecentos argénteos.] Moncta fai<br />
.:. I . V \ eaptiuitate Aegypti tranfiernnt per tenas inuias,fcihccC ¿f a de argén to,qua fatis magni valoris e(fe videbatur.<br />
per folitudines circa mare rubrum, & i! la tetra erar ma Hoc autem datum fuit, quia eum fpecialiter diligebat,<br />
gisafpera,&a'nullohabitata,&nonhabeiisviam>dei» cuui eífet; frater-vterÍnus.[Cuih quinqué ftolisoptimis.J<br />
hac Exo.i 3 ludith.cap. 3 .{Et iugum.] Quia mulieres lita veftes exceílentiores erant, quám veftes data alijs<br />
non bene pedeftres incederentp^optec moUiciem, 6qj íq fratribus, quia de iftis dicitur, quód erant óptima: de<br />
virium paucítatem.fEtproperaleqiiantocius.]Ideít ve- alijs autem nón;.{Tantundem pecunia. ] Pecuniadatíu»<br />
nitequantocitius. porucritispquia móra hociua eft.fNec patri,vel£eniamin noneratadaliquam neceftitaté vi?,<br />
dimittatisqüicquamdefupdkótjh veftra, ] ídeft d íedadamofisdeiTionftrationem, vt fingularis amor pabus<br />
mobilibus , qua ahquo modo pot«aii-{w tridemonftrareti¡u%qui tanto tempore pro lofeph doluc<br />
auteraammpbilesneeefte eftperiníau^^^ rat, &eum tenerrimé diligebat, vtpatet fupra 37. capi<br />
mo^:.ín do,mlb»;^UKm ahquid propriii habere í pptuifT [ Addens ei afinos decem. ] Ideft fpecialiter dedit patri<br />
fet iacob iu, térra C^naah vfed,io agrisnihil yidetuE afinosdeeem' fupra donum,quod dedit Beniamin, quia<br />
iiabuiífe propriamni^;agEums4yé einit in Sichen cen-, ratiohabilius erat magis patrem diligcre, quám fratré,<br />
tum agnis^:Ytpatet fupra 33,'capix'^hocdenionítraba^ datojquód magisfratremdiligeret, tamen magis pa^<br />
quia quando fuis,&: daba> trem honorare!d«bebatí& reuereri eum,Güm teneamur<br />
lilis forres^^n térra GhanaanpiQmiftaSiá Dómino, Ip^ patribus ad maiqtai, quám qúibuflSbetalrerishominii.<br />
feph tradidítfp^iahtei^nterfain bus,fíc ait Philofophus 4-Ethicor. quia;patribus,& dijs<br />
|jpc fpecialiter ijpminans^yqua non poífumusrcttibuereaqualia. [Qiiúfubueherent. j<br />
jn/Ai pateticap^ Ideft pórtaraiti • • • •<br />
dueere,nedefiderfr^rift^^^^ í^) - Exomnibúsdiuitijs Aegypti;] Ifta erant aliqua dona<br />
Aegypti veítra erunr.] Hocalfícftiuum eftad venlen- fpeciahceírele(ftk, qu^;IaePbpOífentlatificare. [Ettoti<br />
Ul! f^^^ opij^ús^ d. m aixnasctciticum in' itinere panesque portantes. J Illae<br />
, . í^'^fts'preqí^^lii^f^egypti parteé afina porrabafrit'pánescoótosprpitinercguamdiudura<br />
pin He íi^m, Heb^-^i aütpm quidaih ypluutr, propReSé/ re poftent in bonadifppfítionecóítieftibili, deinde poriügb<br />
tal5anttricf(ram> v r inde panes fierenti& in eildemTcdu ,<br />
cecenturjóibaria, efí píauftra feruire deberentád fubue?!<br />
.AejypriiV^ p^tcit E ^ lien dura p;aruulpsi& Vxores fuas¿ [ Dimifit ergo fratres<br />
Ipfe dj;xj|^,-^xpcdiíj fucw.:^ ídeít txpedíüit á femandanS , vtrecederentad<br />
$ie tota pate^ reducendám^íatbm. [ Ne iráfcamini in via.] Ideft non<br />
auibidpt^i díxjt.(Ca¿has:^^ iptp> pugneris mutuo.Timebat enim Iófeph,quód poftquam<br />
ipfi vidiífent bonitatem fiíam pugnarentmitinereimdjcence^^^^iplja^i^a.yetba<br />
ipfeup^ powciíceá'ííibriniaherutr<br />
íhis mP®EUil^s^í5ífet^pto hum [Qui afcendentes;]^Hic ponitur paternum gaudium de<br />
hcet adfiiftiVm in^fttjpHem S ^ bona annunciatione,&: patet htera. (raudiudt<br />
marer-yei-'tjái fe^folum vqpód bonum eftet Ghriítum., v; Et ipíedóminatiir.in tora térra Aegypti.] Hic |<br />
mpn p};p tota gfHif, ideft neitotajg€ns.ludaorum more g totam gloriara Ioíeph comprehenderunt. lofeph aure^ nunciMia<br />
retur,aduenasnjj¿us ^Oi:naniscótra!fospropt^^^ mandaueratomnia-patri fuo rcferri fíngulariter, vt "<br />
ipiracula,^ Kfím3gi§»qf3ia fe regfin ílttdieprum dicebar tet fupra,fed ipfi tenüerunt modum valde cautum, *<br />
s v.fenO ^"P
: f6i G«1¿Í5;| il ^ : <strong>Cap</strong>.<br />
abfentía íofeph vOma putauit eum vere . deuora Filij Rubén'.Hemch, &'?hallti,(^^<br />
beftia, quód nnncquandotantúm gaudium enarratum Uefron^ Cha.rim.FtlÍA Simeón-. la,mueU&lamin,<br />
eít j fuítinerenon poEuit, quia vt ait Philofopbus fecun- lachin,& Sohar^&Saulphus Chananitidis.<br />
dode anima,excellensfenííbile corrumpicfcnfum, & íi Filij heui: Gerfir/ , &: Camh , & Merari . Filij luda'.<br />
ahquando non corrurapat,tamen ítupefacit. Sic fuit hic ^üer, & Onam Sela, & Phares, & Zara. Mortid^<br />
-prsféntato tanto deJciátabih potentia:, qus iam dudum funt aut Mer\,& Oñam m u^^<br />
¡ aníruftiis,& quotidianis triíiitijsaífüefaóta erat, bónum filij Phares,Hefion,&Hamul. Ftlij Jfachar, Tholí^<br />
i magnum ita totúmi fubitó adueniens, qualiter debuit Phua,&lobab, & Semío. Ftlij Zabulo: Sareth,& £/5,<br />
I .rccipi-nonpotuit.»A ;-,;-.i : .& Jahelel. Htfily Li:£,/iUosgenuitinMefipotamiaSj.<br />
I ff Tamen non CJj^ebáteiO Ifta eít cóndidioafflid^ .ris. curn Dina filia [ua.Omnes aU filiorum eius,&fiha^<br />
I / rum, qui poílquám femeíaíflídionibusfucGubuerínti íi rurntrigintatres. Filij Gad:Sephion, & Aggi,^ Suni,<br />
W aUqua eis profpera.eueniant,non immediaté credimt. ia • & 'Efieboni& Heri,& Arodi,&^reli.Filíj 'Jlfier'.lam~<br />
fe totahter putantes extremis míferijsdereliclos. [ Ilh é ,ne,& Jefiia,& lefiuiy& Berta, Sara quoquefioror eorum.<br />
rontra.]Scihcetaíferjéntes lofeph viuere. Filij Beria\Heber,& Melchiel.Hifilij Zelph&, quam<br />
Referebam ótriném ordinera rei.} Vt veriíimihus ef- dedit Laba Li& filia fiu&: & hos genuit lacob fiexdecim<br />
fet, fcihcet qualiter ipil eum vendída-unr,& quálitecin Q a7as.Fili) Ríachel vxoris Jacobilo/eph,^ Beniamin.Na «^«í<br />
Aegyptum duótus eft,& qualiter Putiphari venditus, &c tique funt lofeph fili\ in térra Aegyptt, quosgenmtei<br />
poít incarceratusj vltimo per íbmniorum interpretatio- Afenethfilia Putipharis Sacerdoits Eliopoieos'. Manaf<br />
ném íublimatus í. j r; • fes,& Ephrain.Ftli] Beniamv. Bela,&Bechor,et Abel,<br />
CumquevidiíIetpIauftra.JAdfubuehendum paruui. ^ (fera Naaman ,& Echi,& Ros,&Mophin,&<br />
los,& vxoresv[Etóftinia,qus miferat.j Scilicet veftes,& Ophim,& Ared.Hifili] Rachel, quas genuit lacob oe::<br />
pecunias,&afinos óneratosdiuitijsAegvptíjs. atáiquattíordecim.Fili)Dan,Hufim.Fili]Nephthalint<br />
Reuixit ípiritus eius. j ldeft tstifieatuseft,&credere lafiiel •,& Guni,^áí^'púteusfé^<br />
poí^rat7nterr^ puteus ille fuus |at:, .^rf Stfec 'éodétn^capitulo. ^ ^<br />
^ autérn iacob peí =pilíáí^$lkiitíií&Aeármiim pr^^^^<br />
'^nffin^me fuo^filtjemy & mpotesé^^^^^ dúo: primó . quia S^SÍv^^^^^^<br />
^^^tngrejjtjmnn Aegyptum, ipfé CHmUkmsfm, Pn. Q^biicm .pei^qiikM^óí opófiéaétLifíremSrCra-
A<br />
iLSíí^tfátíí.Üie'mrviatcrr»Philiftinorum,vtpatetExo.¿é. A Oai
704 Genéris: , ' '<br />
V r<br />
Meridiano defcen fus eft. [Qnia in gentem magiiafti fa- F fuit in retó Cllanaán antequam defcenderet Iacob i^<br />
' : ' Ciani teibi.] Satis conipléta fuit ifta promiftiov quia 70 Aegyptum. . • , : • '<br />
Y animas de fepiore Iacob ingreífe funtin Aegy ptum. vt _ Ad bocpoílér refponderi forte quód ipfa defcendit<br />
patetinftainlitera»fed in exitu fuerunrfexcentamillia 'in Aegyptum ibidem mortua, deindereduítum fuit<br />
j»editumpotentii\pugriáre pr^ter n-iu ííeres,&páruii]os, cadaüer eius in terram Chanaan , licet non-fit mentic^<br />
& fenes, quorum erar multitudo innumerabi lis, vtpa- quándoreduófitm fuerit. Sicenim volunt multi,<br />
/ terExo. duodecimocap. [EgodefccndanitecuniilIuc.] oífa omnium Pátriarehatuin, fcihcet 12. filiorum I^b<br />
I Peus,,cumvbiquetotusíit,&totamterrami&ca'los portuorúmin Aegyptoduóta fuerint in terrá Chanaan<br />
I ii%ipleat,necadhuccompFehéndipoteí^: quia, vtpatet inéxitu de Aegypto, licet de folis oífibus lofeph facra<br />
I X>eust}hi Ierem.c.25.Ccclum,& rerram ego impleo. Et 3. Reg. S. ícrip;turacommémoret,vtpatetExod.13.cap. Si ergoof.<br />
/ y que ^ to cap; nunquam ad aliqUém lócUm afcendere poterir,üec fa Liae in terram Chanaan duóta funt, hocfuit in reditu<br />
^J:. ta térra defcendere, eleuari, nec deprimí: praídiGanturtamén.. ' de Aegypto, qnia ñon fuit pro ipfa faóta fpecialisreditio<br />
f ac C¿»/jifl;a de;Deofegundirmefté6tum.Deusenimdiciturcum in teri'amChanaah,,fi.Gut pro lacob!^^<br />
imfkt.', ahquódefcendere,qnandodcfceníljm;eiusadaliquem conuenientiusdicendfi diumortuamiliiifcantedefGenlpciim<br />
profperum facitcuftodienseumin illo. Qriá furnia AegypDum , &^epulram in terra^hanaan. Id<br />
; V, • gó'Deus difeéturhs ecat Iacob;in.defceníti Aeáypti,8c G quod inducítur de oílibus Patriarcharum fdlicet ii.filio<br />
raánendoibi,dicebacurdefcendere cumilfo:fEteooin- rum: Iacob-,nonmUltum verifin-Hle eft. Ervidet hoc dice<br />
J; ~ dfc.JIdeít,deAegypto.[AdducamtereuertentenT.jHóc re fcriptura Exod. 1.3. cap. vbi*fit mentio de reduótione<br />
> jfimimpletummortuoIacob,quandoinftin¿tuDeiio- ofiíum loíéph. Dicitur enim inlitera tuh autem Moyfes<br />
feph'duxit corpus eius ad tumufandum in térra Cha- fecumofiá lofeph, ísoquodabiurafletfilioslfi^ad dicens<br />
naan in fpelunca duplici :v.t patee infra .5o.c.Püreftct;á vifitabirvos Dom'inus ferie ofia meahinc vobifcum . Iu<br />
' intdligi de reditu filiorum fuorúmin terram Chanaá, ^uo tcxtusinnuit rationem, quódlicet lofeph áiiíiét om<br />
quiá pater in filijs redire didtuf,&tune Deus reduxit nibusfili;sIfi-aelquafipatcr,tamenofíádusindeportaeos,quiain<br />
prodigijs, & fignis horrendis eduxir eos de redunim eiserat, nifi quia eos adiurauefat. Cum autem<br />
Aegypto,vt patet per totum Exodú. [ lofeph quoque. ] ahj non legan tur adiuraie, non eft valde probabile ofla<br />
Hoc etiam defiderabat valde lacob, fdlicet videre lo- eorum indeíuiftereduólal<br />
féph, qúia propter hoc prindpaliter defcendebat in^ Item quia fi olTa iftorum,Patriarcharum redud:a fuif-<br />
• Aegyptum : ideo Deus promittit ei quód non folum vi- fent m terram Chanaan, verifimile eftér,quód qucdíbet<br />
; , debit lofeph antequam moriatur , quinimmo lofeph t ribus reduceret oífa patris fui, alias enim non decebat,.<br />
iponet manum fuam fuper oculos tuos, ideít ftabit ad nec vna tnbus mulsum curarerducereoífa Patriarchíe,<br />
. jnorremtuam.Inhoc-autemmagnaconfolatioeratd,*K quinon pertinebatad íüamTribumfiliisdusducerene<br />
quód moreretur ínter diledos fuos. Et omnes hommes oligentibus,'ífllfilij lofeph non curaucruntducereoílá<br />
quantumcunque boni fint, naturaliter indinantur ad . fatris fui lofeph,qui honoratiflimus erat,cum dicar tex-<br />
<br />
^í.k.interrafua,quiavifcd-ofiorpietaseftinter cognatos goalix Tribus nón ruleruñtofta aliorum Patriarcharü.<br />
quam ínter extráñeos , & putant homines impendí eis Er forté fepulchra eorum non cognofcentur,vdin tanta<br />
maais^operapieratis^afuisquamabextraneis.Etficdi- feíhnatióneexeimdiad hoc attenderenon poterart.r.Pa.<br />
cebat Ouidiusm hb.dc Pontodefiderás redire de exilio tet Exod.i6¿ cap.vbi didtur ,qu0d Pharao,¿k feruidus<br />
, - ^ In terram fuai^ac-morí ibi. , inftabant monentes ludamos, vt citó recederent;, vnde<br />
. Neme^ maífasconfperfasfermentarenon potuerunt,vtibidera<br />
r '' ^ hubetur.His rationibus non obftaiKÍbus,qu:eíátisvidé-<br />
' • ^^^JJ'^^^^^^o^/^f^t'rnambm - • tur condudereidicendUm éft,quódoíIá omnium i >.Pa-<br />
. .. -lonet manum fuam fuper^oculos tuos. J Ideít daudet tnarcharum filiorum Iacob ducta funt in terram Cha-<br />
X .'íSííf fueris: quancio emm aliqui *naan,vtpatct Aótu./. cap. cum dicitur. £t deíéendir ia-<br />
- cob in Aegyptum,&defuctus eft ipíe,a¿ patres noírri,&<br />
ÍSiítcf oi!i tráslarifunrinSichem,&pxDfítifuntin íépu!chro, quod<br />
1 emir Abraham. Dicendum ergo referri iíta litera ad íi-<br />
«l? > ^ aliqua cahdicas remifláineoma- hos Iacob fdlicet quód ipfi tuleruntpatrem fuum lacob<br />
inemSSS'''^'^?'^ cs^vxoresfuas^onvxoreslacob,fed.qúásipfihabebant.:<br />
SdamfnS^^ & paruulo^fuosetiam.[InplaultriS.]Hicdidrur per re.-<br />
' iouTaSír^^^^^^^^ ¿apitulationem,quiapnusmi3lacobtula-unteu.p,6r<br />
• vme,et omnia fuá mplauftns , quam récederent de loco, in quo<br />
flSSK morabantur,fedhicponiturprimo,quódrecdferíntde<br />
S f i X térra fuá,deiifdeqiiódpGrtatifiierintinplauftns. [Qua.<br />
nnferatPharao.j Vtpaíerpr^cédenci ca. [Senem.j Sci-<br />
• ' JíeerIacob,quierataLorumi30.vtpatetíéquent.¿pir.<br />
h S e t r Suntx H^'^í'f quod mortieuis [£tomnia,qu^poftiderat..j In b^unismobilibus.[Venit- '<br />
iorfcSrtÍ u^^vil Scihptfequenn die iñ au quem Aegyptum,cum omm genere fuo.]ídeítcum om<br />
Idefttb filo ^^^^^^^ [Aputeoiuramenti. j ni^usdefcendétibusab ipfo. [Fihjeius,& nepóres.]Hoc<br />
enfmibiquLC^^^^ > dte^pQnensfupenons,quiagenusIac¿berám<br />
rStet'iquent^^^^^^^^ vnam tantum fil¿m,feilicet Dinam ,6c iíta vocatur hic<br />
aha^fimSrad llíL^ ' ' ^^ vnicum fihum habente dici.<br />
paruur%xÍte£^ mus,quódfiliosbabet.SicpatetinfradeDan,fihoIa-<br />
Lob,fed fihcí íhos Zé? Iftud idatiuum non re ert cob, qui vnicum filium habebat, fcihcet Vfin: & dicisur<br />
&vxóLusS^ haberefílios.Vdvocanturhicfih.xIacobfili^filionun<br />
bebat. D ^ S S aníffv^^ fuorum, quia fie eft confuetudo facr^ fcripturíe omnes '<br />
--^«/^«¿retextextunon^ ftipcnoresvocare pitres, & omnes defcen|enres vocare<br />
quam ^a; .tra quia infra 4 n/cfpdidtm^;^^^^^^^ í^fticet clefcendentium numerus . Namerat hic fcipíira 1<br />
ixonbus .ípeluncaduphci omnes defcendentesin Aegyptum áddemonftraiídat^<br />
ímlL. . in terram C h a n a a n í bonitatem,qu^ ex tam paucis tantam muíciti^i<br />
r ' "'-«anaaUadíepdiendumiDi, ergo mor cu^ dinem.ampliauit,dequapoíteaExod.x2.¿ap.quxfmtin<br />
^ ^ x . . • _ . éxitu<br />
c: ""
<strong>Cap</strong>.<strong>XLV</strong>L 705<br />
dcAegvpro rexcenrot-um aiiniiim peditum abf- A dticam in vxorem. Quod vt ipfe refert fíe fadum eft<br />
queoaruuhs,fen.bus>&vKonbiis,vocanturaute^^^ Sed hocnon videtur e^uenieriíer didum, quod frater<br />
tilij Ifrad non ilh, qui immediati.eranr ñlij Iacob, fed acciperetfororemex codem patre,& marre m vxdrem.<br />
-.enam omnes defcendentes ab eo,quia fih) fui immedia. cum fohim iicuerit hocin ftatu pdma conditionis, cum<br />
duodecim fob fuerunt, [ Q^nngrein íuntinAegy- nuíLT alia fcemin? haberi poífent. Nec eft eredendum rñf.f^^-<br />
^^Sim. J Aliqui compuramur hic, qui non mtrauerunt quod laeob aliquid talecomfenferitfieri. Eriam, qui^i<br />
in%/ptum,fedibinanfunt,vtManalfe,&Epnraim, non eft ratio fuífídens, quod ifta vocareturChananitiqui<br />
infra computantur mter fihos Rachelis . Ad hoc dis, fiue Chananaa folum, quiaftuprata fuit á Chana- Eabbi<br />
dicuntaliqaijquodiíbdiiunturingreíhin Aegyptum^ neo viro. AbenEz,<br />
non in feipfis, fed in patrefuo, cum íiüus prae^^riterii; ;. Rabbi Aben Ezra melius videtur dieere, fdlicet, ra om,<br />
quadam pars patris anee generanonem , & motopatre quodiíta fuerir mulier de genere Chananaorum: Ex ,<br />
mouebatur illa pars cum eo, de quo Anftor. 8. Ethicor. quo innuitur, quod Symeon accepit piures vxores,qua-- \<br />
Sed hoc nihil eft, quia tune omnes ah), quos 1 fti filij" la-^ rm-n vna fuir Chananaa, ex qua
2o6 Genefis.:.; c ,<br />
litera o'icitur feptnaginta animas de femore Iacob in- F ais, videns Thamar: non dabareumiibi ludas iiíW<br />
gredas in ^gyptuid: manifeítnm eft autem, quód Bala, rum, mutauit habitum fuum afíumpto habitu meret!^<br />
&: Zeipha vxores lácob non egreífa fuerantde femore ció, & íedésin biuio cognita fuit a luda,ex quo coiturt<br />
eius, etiam quia tune pan ratione compurarentur vxo- périt Phares,& zara: iá ergo erat adultus, & maojs q?<br />
res ffliorum Iacob, & nepotura eius, & íic erunt plures adultus Se]a,quando natus eft Pharesxrgo veriíimilj¿<br />
quam nonaginta anime. pniis deberetgignerefíliosSelaquám Phares: fednA<br />
Dicendum eft crgo,quud non computantur hic Her, tur hicíilij Phares,&- noi^ Selíe ex caufa fupradita^^^<br />
. & Onan, tanquam ingredientes in yfigyptum, fed tan- adhuc qúocunq; dicatur neceífeeft ponere, ifta dici cer<br />
/ quam íihj IiidíE. Et ad rationes refpondetur. anticipationé,quiaíihjPharesnópotuerunteífenatian<br />
/ ^ » Ad primam quando dicitur,q, yo.anima funtegreíf? te defcensú in Aegyptú, quia frá quód probauinnu's fun<br />
/ r femorelacob , & ingrefta in Aegyptum, dico quód 38.cap.Phares,& zaram nati fuerunt de Thamar anno<br />
I / verum eft,quiaetiam íi tollamus ift:os dúos ponuntur lo quo defcetídit Iacob in Aegyptii.Necefte erar,q, Phares<br />
P / co eorum ahj duo, f Iacob ipfe, qui ingreftus fuit, hcet túc haberet ad minus ann.iíJ. vel 17. quia nó poterat oí<br />
I ^ non íit de femore fuo,tamen quia omnes alij erant de fe gnere ante ann. 14.CÚ tune pueri pubértaté non habeat<br />
/ more fuo coidputatur ipfe ciun eis. Et ponatur locabed Et dato ^contingeret aliqué puberem ^ignere antean'<br />
fiha Eeui,qua: nata fuit in itinere, dú venirenc in Aegy- G nos r4. tñ nó eft veriíimile,q, ei vxor daretur,qma puer<br />
ptum. Veruntamen eft de lífa locabed, id quod Exo.2. in tá teñera atate recipiés vxuré cneruatur,& effarmina-<br />
I cap. declarabitur. \'"el dato quód non cópurarentur ifti, tur valde, nec gignere pót, & íi gignat fetus miferrimi<br />
& non íit numerus compietus,tamen more fcripturg íic & defeftuofiííi ini funt, vt patet per Philof 7. Politic. de<br />
pomtur frequenter,vt de paucis non curetur,dum tamé quo late diximus fup.jo.c. hoc aút nullo modo eífe pof<br />
ponatur numerus pmpletus. Sed primum verius eft, q, Phares Kí.vel ly.anrios ageret,quia per cóputatio<br />
fcriptura voluerit hic ponere numerum completum cer- ne fatis latam quá fecimus fup.5 8.c.ponebatur, g, ifte na<br />
tifidatum. Et hoc innuitur infra, cum ponitur primo, qj tus fuiftet in anno defcenfus Iacob in Aegyptum Et hoc<br />
anima ingreífa cum Iacob fuerunt 66. computando fo-, piocedebatdato 9 ludas accepiflet vxorem ann. 18 &<br />
lum eas, qiiadefcederunt fimul cum eo, deinde diciriTiv Hcr fílius fuus anno. iS. 8c Onameodem íinno.i8/fe'<br />
quod focrunt7o. anima computando omñes quotquot ^ quenrí fecundum ordinem natiuitatis eorum, 8c deinde<br />
! erant, fiue tune defcendentes, fíue ante. Et tune ponun- aduenienti anno. 18. Sela debebat dari Thamar in virü<br />
tur iofeph,.^: duo fihj fm^qui erant in Aegypto,quando fecundum promifl"a Iud?,fed dicitur in textu fup.38 ca<br />
vemebat Iacob,nec defcenderunt cum eo. Et ponitur ip pit. quód tranfíerunt dies multi:& non fuit datus ei Seíe<br />
Iacob cum iftistinbus,quia non computaturcmivahjs la lu virum: hoc autem eftét ad minus inanno.20. Sela.<br />
pracedentibus, & fie fímtur numerus totalis. Adaliám H & tunccognita fuit Thamar á íuda.Si ergo nos velimus<br />
rationemde 5 3.fihjs Lya, non ponitur ad fciendúquot detruncare ab iftacomputanone annos Kí.vel 17. quos<br />
de fil.i)s íuis defcenderinr m Aeg^yptum, fed ad fciedum , haberet Phares in anno defcenfus in Aeayptum, detrun<br />
"buntur oéto anni de annis,quoshabefeaudas, quan<br />
defcení^^iri in Aegyptum. Et tune funt 3 ^.filij. Alio mo- do coiitraxit matrimonium, & ali; odo de annis, quos<br />
nn nmí /f^nf'"^'^ l^abebatHer,ve¡ Onam filij lude,quando contraxerút,<br />
E dTro qtuaferéeodemannoduxeruntvxm-es , vel vnus vna<br />
Et dico, quod non computatis his duobus, adhucma- anno ,ahus fequenti anno :Et fíe manebit quód ludas<br />
Siam fiih ^ n Z Sf ° í primogenituum fuum,era t annorum de<br />
aham nliam, quam habuent aliquis de fílijs Lya, cem,,: vel ad maius decem, & dimidii & eodem modo<br />
filiárum 33. Opoirer ergo ibi computarefihas. Sed non lusin taharate oionit.<br />
- S^Oina f X w r vna,quia có- in auno,quo defcendit Iacob in Aegyptum,dabitur neduXuirao^^^^^^^<br />
ceftarió, quód ludas poftér háberepmnepotes,&vlrra<br />
cludinu.ergo non eífe coputándos iftos dúos m hac fum I in anno illo immo vltra pronepotes qui funt tertia ae-<br />
naret f S c a n l ? Sue chananitide, vt goillo anno, quo duxit Her vxoi^m TÍamar, potuiftét<br />
abeahaberefilium,quiaipfeporenserat,.
Z^^éfii. <strong>Cap</strong>.<strong>XLV</strong>I. 707<br />
in quanto tempore poílunt efse tres g.cneratrones. A fupra vigefimoquarto capit. (Cum Dina filia fuá.) Dina<br />
. Et accipiaturfic, poreft aliquis homo gignere in anno etiam filia Lyaevqitasin ciuitate Sicheniá Sichemfilio<br />
y^süt decimoquinto, & habebit filiumnatum anno décimo- Regís Hemor ftuprata fuerat, deindeftrageciuium fa-<br />
¡í-resge f^xto, deinde poíi alium annum decimumfextum habe- ¿la, afra tribus recepta, Aegyptum ingreftaeft,fed vtrií^ .<br />
•atio- bitnepotem, & he erunt annirrigefimifecundi, dein- maritata, an non,litera fubticet. licet Rab.Salom. dixer<br />
i de poft alium decimurafextum annum habebit prone- rit eam accepiíTe in virum, Simeonem fratré ftmm, fed<br />
^^..-^^qptem, & erunt anni 4S. cum ergo ludas habere po- hoc fupra repulimus. ( Et omnes anima Filiorum, & fií"<br />
t^tpronepotemfiPharesduosí5h'osgenuerat,,vrpro- liarum eius trigintatres.) Quod ver um eft computan-<br />
^ batum fuit fupra, haberet ad minus annos, 48. tunc> clqíplos tuncfuperftites. Sedfinumerenturomnesnati<br />
Quibus addantur anni quatuor, ,in quibus cum gigno- ab ea fíue viuentes, fiue iiiortui, ita quód ibi computen-<br />
.remtuiífent á gignendo fe cohibiierunt,ví fupra decía- tur,Her,&: Onam,plures erunt quam 33. quia ad minus<br />
'rauiitjus'^' manebit quód íi 'I?habsij>'ingre¡íiií Jacpbji^ ^runt^4.. Non funt-ergo córnpiiitandi illi quia.mortui.<br />
Aeoyptum daosfihoshabuk, ludas,anuosquinquage} fuerk. Ideotex.hocinnuitcómemoransqjmortui fuer: ,<br />
fimofectmdohabiiit... : ' : rint,, quafi dicat, quod awAeífcópurandum fuper eos.i |<br />
^ fftóíí Sed hoc impoflibiíe eft, ergo illud , ex quo fequitur,: ( Fih) GadO Hic ponuntur filia-Zelphaancill^Lyej. \<br />
- fcilicet, quód Pharestuncfíhós dúos habuerií. Antece- B anteiftam tamen: peperit.Bala ancilla Rachel, yt pater *<br />
^^ÍTus dens patet: quia ludas habebat tres annos, vel ad mai fup.ip.cap.ex eo autem quód Eva vidit ancillam Rache.<br />
' ius quatuor fuper Iofeph» quod declaratutnfui hs paí;ientem,tradidit ancillam fuam Zelpham viro fuo, '<br />
tri4fimo capitulo.,' Quia lucias fuitquartus filius Lye, IaGob,&,peperir duos..Sed non praponuntur fih j Bale, Ohieñio.<br />
&fn fine illius feptennij, in quo, Lvagignere cepitj'na- ne fílij ancillapraponantur filijs domina fuá .,;.Et fíditus<br />
fuit Iofeph, vt patee ibidem. Sed Iofeph erat tune cas,non deberét ergo filij Zelpha praponi fihjsRachel;<br />
annorum tricrefimumnonum ,,ergo ludas erar ad plus quia-Zelpha erat ancilla Rachel autem domina. Refpó •<br />
annorum quadrageíímumtqrtium,& fí^ deficient ei no- de.tuisquódJieet.Zelpha.eífet aneilla,camen nóeratan-<br />
«emanni adcompletionem..Anteeeden5patet.,quia lo- cilla Rachelis., ideo filii eius bene poterant prapom.fi.r<br />
feph compleuit annum trigefimum., quancíoftetitoora liis Rachelis maximé, quia fíhijZelpha erant fihi ado-,<br />
Pharaonead inrerpretandum fomnium,.^ fequenti an- ui Lya,ideo pofítis filijs natLirahbul Eya,ponuntur ado.<br />
noincapit fernlitas-vt pa^tet fupra quadrageíimoprimo ptiui,ne intercipiantur ahj. Ifte ponitur habere feptem. :B^eCfofio .<br />
capit. fed annus, in quo defceíidú lacob.in Aegyptuni íilios, de quibus in litera, & nulla defeótio fuit in iftis , "I<br />
erar annus fecundus fterilitatis: ergo tranfíerant npuem qma totidem, familia ppnuntur Num,.z(í. cap..(,Esbon.)<br />
annía tempore, quoftetitIoíeph¿oram Pharaone. Et Iftevocarur Ozni Nu.2(í. eap.,(Hei:i:)Iíkvoeaturher. . , > •<br />
fie erant anni Iofeph ,5 9. & ludas habebat ad plus an- C Num.zí. íArodi04fte vocatui; ;Apqd Num.i^./'Areli.):<br />
nos tres íliperioféph; uel tres, & dimidium: ergo ha- ifte vocatiir Arid Nunvi^^ _ J J '<br />
. beret in anno ipfo, quo ingreftiis fuiriacobin Aegyptú [Fihi Afer.] ifte fuit fgcudus films Zdpha.ifte habet<br />
. 42 annos non completosConcludendum eft ergo ex quatuor filios, vnam.fi,ham, & déficit ifti una familia.<br />
, quód Phares nop habebat.^lios, quando Quia Num.zó.ubicomputati funt omnes fuperftitcs,fi-<br />
' intrauit Ae^fihj Lya; vt•ponanl•uu firaul fih) Lya Sara.] ifta fcemina porntur hicmter nepotes í acob pro- ,<br />
intercipiuntur alij duQ,: qui erant fiÜj Zelpha - Prius pter dignitatem nqminis,_quia uocata fmt eo nomino,•<br />
etiam natifunt fili) Bala, dúo, fcilicetDan, & Nephra- que.u.5forAbraha..[Filij Beria, Heber, Mc^^^<br />
iin, fed eadem caufa retieentur, [ Thola. ] Quatuor íi- Eiíliem nominibus uocantur. ifta^ua famiJia Numen. C^^rí p<br />
3ij Ifachar ponuntur hic. Nomen iftius.non mu.tauir,. D uigefiraofcxtoxap.^ [ Hifihi-Zelph®.] iítud;re!atiuum|«ííí^r hte<br />
f Et lobab. 1 Ifte voc vtur laílib N umeri & i • Para^ refért-omnes ílipra cgmputatos. M uerum efeqii^ om^ Sarra.<br />
lipom.7.capit. (Et Semron,) lile vocamr Semiron Nu- nesj-ii funt fthi Ze!pl^a:immediare, uel medíate,. Et pamcriaé.<br />
cap. & vocatur .Samaron i.Paralipom. y.capit. tet quod Ívíei'at.urad oinnesper litera, qua inrra fequi.<br />
íFilij Zabulón.) lite fuit fextus,&vlcimusfííius.L¥a,vc Eui^fcihcec,,quo,d . Z e i p h a . g e n u i r i ^ a n i m a s ^<br />
paterjfupra 3 o. de filiis iftius nullus de.feci;t,quin faceret temfuntomnesfuperioreseoiriputat,. [Quaindedi^<br />
.familiam,quia tres famihaab eo deriuarW.fantiuxtahu bamrfih'afqa. J ideft quod Labari deditiítam m ancil- ,... : ^<br />
^ ^ merum trium filiorum, vtpatet Numeri i-S.capit. (Hi lam filia fua,&poílipfa,Lyatradidit eam Iaeob inuxo<br />
. J - Z üli^Lyíp,; Satis poterant ímelligióínnes fuperiores per rem..;, v6.patet.fupra.tr!oefírnp.capit. [ Et hos genuit. J . ,<br />
^«r>%^^iftudrelatiuum,lii,qiiiahcetnone(fent immediatéfilij Q.uGfdamimmediate, fc.ihcet^Afer,^Gad,ahos 14.<br />
coh quos ^^^^^ tamen filii filiorumfuorum, & fie poterant ro v,xore , & non fuerat adhuc ei tenenus dilexit: itaur ^^^^^^^<br />
, manent 13. Subtrahanturenam nouem menfes, hgeret utparet fupra z9-capit. [ 'ofeph & Beni.m . J<br />
inquibusfiliumadhuchaberenonpotuir,&manebüt Hos folos genuu,ut paret mfupeuoito<br />
C L ¡(i duidedmi anm: in cali autem tempore nullus poteft gi- Beniamin mílante morte enixa eft [ Na ^<br />
S f gnere. (In Mefopotamia Siria.) Non eft ifta Siria; cu- filn m rerra Acppri, J ift. non int m A.egy<br />
i mter Tigrm,a
- • - V , .i'<br />
708 Genefis. ^ ' <strong>Cap</strong>.<br />
te'SoHSí qu« 6.<br />
. dicunt quod OfifitáoúienidóU,, eui immolabat, dc^ cap. [ lahel.j Ifte vocatur Icffihel Num.zó.'cap.alii eíP<br />
..cultUinexhibebatV'[Filij Be^ Iftifuncdecem deninominibus vocantur hic, quibus ibi, Sále auté va, :<br />
fecundiimconiiputatiejneni-totalem filiorum Raehelis, caibi Salem. [ Hi filij Bafe.] Scilicet, fupraimmyL<br />
qu£E ponitur infra, fedin litera folum computantur no-. diaté eomputati funr. [ C^am dedit labam Raclid^^^<br />
ueiii < In quo fiitis apparet literam noftram fcriptorunu ha; fiiá:.] Labam cuilibét tiliárip.l-i'fuarum, qüia hWb. ,<br />
ignofaWtia, ncgligentia yiciatam,quiain Hebreo de- fand? Dominas eranr,dédit vnaiii ^ncillamyháne aiHehi<br />
/ cem nomina ponuntí-11% Vnde aliqui de Doófcofibus no- Rachel deditin vxorem viro fuo Iácób, vr fal tem ex ip-<br />
/ - ftris, qbihteram Hébraicám non vidériTntdiuiferiinc fa filios fufdperet, eum ex fe haberenon poífet, vtpatet<br />
/ / Error ^ aliqua deilfisnominibus.' Vndemag^^^^ fu¡,\3o.cap. [Omnesaninvefeptém .] ideft omneífilijf<br />
f' Hugoniu nomen tertium,fcilicet Asbel in Afa, & Belum diuifit. Bate mediati, & ínimediáti fuiit fepteuj^, & vocar amr<br />
' Sedadhuchoc íeeiindum noftram •literam nó ftat, quia mam ipfumhominem denominando roíum aparteJ.,<br />
¡ infraidGathalogOfilioriím ífraelj'Numein vnafa- [Cunóla;anime, qu^ ingreíf® faht cum lacob.j Vcnié-:.<br />
/ milia Beniamin voc0tur familia Asbditarum,quod ne- q res in Aegyptum. [ Et egreíí;^ funt de femore eius. ]<br />
ceífarioarguit efle vnuinnomen: quiaéx'düobiisno- Hocdfdtj vrexcludaratíos,qiiÍdefcenderuritcumíaminibus,<br />
non deriuatiír vñum poífefliuum. EiVergo er-' cob in ./£gyptum, qui nort erant de femine fuo, vr ali'.<br />
'ror in alio nomine quód Latirii eoniungurit, déquü in- qüi paftores fui. Se alij famuli. ] Abfque vxoribusfil iofra<br />
dicetur . In fili js autem Betiiamin maghüs déféílus rum. ] -Qma vxores filiorum Iacob non egreílle func de<br />
foit,;quiade deeem filijs fot® quinqué fáiiiih^^ femorelacob . Ethocex abundanti pofitum eft • qtria<br />
• rtint: vt patet Numéri zíí. Se. primo i-^aralipomen.8. ca- dicendo, qu® egreífe ftiiit de femóre lacob fatis intíüepit.,<br />
Et hoc vd quia quinqué de iftis filijs niininlégenue bamr, qüód non eompiírahtur vxores filiorütñ eius, &<br />
rüut, vd quia in deferto perierunt, quod magis vidé-, peK'Xóresfiliorum iatelligLintuc vxores nepotum, quia<br />
turrd& quo dixjmns NumeriZé.capit, [Hehi.J lite vo- fortcáliquinepotesiicob vxores haberent illo-tempore<br />
catur Bal® NumeriU.eapit.. Se primoi Paralipom. 8.. fa- cum legatur íiip. capic,;quód filij lud® ^ qui nepores<br />
• mihaautemhuiüsmaafíUquíE voCatiir familia Báleira- erantlacoB, vxores aecepiífeñt. Sic ergo jjoteraf eífe de<br />
^ Pír Bí/^ rum... interpretatur Bdadeftruétus, vel denoratus , filijs aliOrurnTratrum lud®.. Ex hoc loco forré ali^<br />
qmd.mter qüod dieit Rab.Salomp» retulifle Beniamin ad lofeph, met oceaíiónem crrandi ptirans, quód Bala, Se Zdpha<br />
tiimyquiadixerantfrátresfdé lofeph beítia peíTimade- n ra Videatur éxcíüdere abiioc nuniero- defcendeñtiuní<br />
uorauit eum ., [Bechor. ] In Hebr®o didtur. [Behor.J vxoiés filiorum Iacob> fed nón póífunt compurari, cuni<br />
ídeftipríniogcnitLis,quiaifteéi'at piimo^eiücils. Rache- literaíupra repugnet,dicehsj C^® egrdre fun t dé femó<br />
lisFamilia autem nulla ab hoe denominatur :• ideo no- re lacobj qui^ebdem modó ar|úerenúr deoninibus pamen<br />
eius non reperituriníib.Numerorum,. necin libro^ ftonbu:s,&;fctniulisdomus'lacób, qiri defcenderunrcii<br />
Paralipóni. [ AfbeL j-Quiinterpretatur captiuüs, quia Iacob, quia non erar verifimiíe, ;^uód 'Iacob, nee aliquis<br />
Beíüámjn captiuum lofeplícredebat:: quia non eompa- de-filiis'eius-non haberet fiinulos ,_vélaneilIasyCunTm<br />
rebat»; Familia autem ab iito denominatur Abelitarum. eflet lacóbvir potens, &'díute, ¿fe deluda legirau&íu-<br />
Siédiim vocatur iíte, fcilicet Asbel., Num.2(>.eapit^ fed pra 3 S,.cap., quód opilionem' > Se paftores habuerit.; Ifti<br />
CsrSmiá Pf^^ Paralipom.S.cap.vocatHr Asbal. [Gera.]:Hébrai- enim non cxclüduntur fpecialiter,ergo füntcom|)ntantnterpyír-<br />
^^ vocatur., Gera. J Qüia in Hchraieo nulla litera eft di. Non eniñi valét eonfequentia, qifia abfurdumr valdé<br />
tOiíM .. talem fonum.. interfií-efatur Gera peregrinuseflTet: tuacením"pluresquám éentuíw anira® dicéuentür<br />
quia íaíéphin térra aliena peregrinabatur, ifte vocatur ingre% cum Iacob in ^tíyptum .^ •<br />
infra Numeri 26.. Aehukn^ & ab eo deriuatur familia Refponde.ridüm ergo eíf^vt fupradiximüs, quód hoe<br />
; • Achiramtárum, Se vocatur primo Paralipora .8. Ahora., ponitur hic peí fe fupei-abundantiam,necfacit aüqüani<br />
f Naamam] Manenc autem du®famih® denomina- I diíferentiam,vel excluííónem. [ Sexígintafex. ] Siari.<br />
. t®a dmobustilijs Beniamin,quorumneutertalenomen guas.conh'a, quiaiDfranominanmr^ic. anim®^ Forté<br />
haberqaalehoceft. fed Vocantur Nupham, S>C Zu- aliquis refpondebit, quód vérnm éft ficut infra dicstue ,<br />
phaaí^a qmbus familia Nuphanitárum, & familia Zu- quod fuerunt 7®. anim®ingreír®'Cüm Iacob iíi Aegy¿<br />
phanKaraTOi i.Parahpom.Sv'aíijiS nómimbn-sáppellátür ptutn,fedpoaendominoren,inumerum vérumdieitur,.<br />
fcilicet Nuaha, quia fiingreíf® fuerunt 70. anira® ingrefi® fiierunt^Jg.<br />
, TirNm- ^ Kapha. [ Naamam.,] Vnum nomen eft, licetmult® quiatriaioí:numerus includtr minorem.Sed iftarerponma<br />
quid ^ibJi® cliuüum habeant- ad coraplclidum decem. filios fio eít valde ridicula ex rtibus CaufisPrimó, quia fácra,<br />
mífrpme Beniauiimíed error eft,quiaNaamam'interprefatuir pul Scriptura noh intendit facete veritatesinutilcsSophiíti<br />
tur . chei de IMoemi,ideít pulchra, vt patet Ruth i .capir.& co amiétu velaras,fed inténdírdedarareíolídam,& luhoc<br />
quia lofeph pulchervalde erat. [Echi.] ¡n Hebr®© ddifíunam veritatem. Licet enirn 'verum fit, quód fi<br />
dicitin A em. J i^oá mterprétatur frater meus, quia_, anim® jo.íngreff® funr, cft ingreí]® fuerint, qu® tñ<br />
MephfóluscraEftaterBeníamin.:[Ros^Mophim.J vcritatis declararlo eft , qíiia verbas clara numeri éítiri<br />
Iítud ponitur m BiWiJslatmis, vt vnum nomen funt pr®cifione. Vt fí dieatur, g, qoataor funt Euágelifti in-<br />
^o,íctoRosefl:vnmn,&fígnatcaput:quiaIoíeph tdligi debet,g, quatuor sút,&prérer iftos quituorhtriíi<br />
erat caputocniamin^ Mophim fignatnouénuptam-,^ K ali; íbnt/Sic.n.poífetdid,darog,illíranim® fuennr^o^<br />
qui®lofephpuleheréirat,ytnouenuptus. rOphim.] ahquíd;,W<br />
í^eStí. " ft-T^ ^'^^^Ph'J"ofa. [Hi Filij Raehelis.] ita fenberetur quantú q, nihil fd-ibercrur,immo ma^naíií^;<br />
S Tí^^^mS f fatmras ralis inútil,b. & friuoHs occupari,qdab'fit á ^<br />
fi líS; a í n l o f e p h i m m e d i a - di'gnitate lacr® Scnptur® , qii®oém humana dignirate' mi<br />
tuordenm ft " i^^diatc. [Oésanim® qua- excedir,cü verba facr® Scriptur® a Chriíto vocétur mar mA<br />
dSm .n mt o ocs ift, fimul fumpti fadunt quatuor- garit® Matrh.c.7. Nolite daré fanétú canibus, necmit-<br />
S n u Tiorh^^^^^^^ taris margaritas antcporcos. Si ergo facra Scriptura di.<br />
Hi rS r fi n . B e n i a m i n ali, dúo. [Fili, Dan.] dc fuiífe aías díí.vult iSnuérc nó dfe plures quám ííá. Se<br />
id ice D K L ? c u n d o , q u ¡ a íl-mpcreftmoí facr®5ci^ptUr9,cumnoneíW<br />
cm ^ l ^ ^ i dinm? C K ' daro,qubd aiiqnid dcficiar, vd aU^ÍHd crcfcát, f M ó - M<br />
flund rilSfhili. dcahquo habente vnum filium, elarauimus fupra decimoauintocap.-vbi Deuspí®dixr^<br />
quod niios iiabet. Ifte autem voeawr Subam Num.z^. Abrah?femen fuum pcregrinari debére per annos 400TI<br />
• i-^v - ' S e d<br />
i v<br />
•gr
J^^^^ns. Catj.<strong>XLV</strong>I. 70P<br />
, l^d vtibidem clare probauimus fuerunt anni 40 f. Si Aritnon conftat-, ideo magis eft ponendas Iacob, qui Ac-<br />
Efc'iú-- ergo7o.anun?erantintrantes in Aegyptum cum íacob gyptií intrauit,ncut cateri:iftioés ingrefli ftintin Aegycum<br />
70. fit numerus integer, quid induxit Moy fem re- ptú,fiue cú Iacob, fiue ante Iacob, q, dico propter fiíios<br />
I cedere á veritate numen,& ponere numerum imperfe- Ioreph,qui nati fuerunt in Aegypto, & dúos filios Pha-<br />
710 Genefis. <strong>Cap</strong>.XL^^I^^*"^<br />
Op.Hie-^ terpretes computauerunt quinqué nepotes lofeph llios F flantia,tam viri quám femina* regnare coeperunt.[Ck<br />
ronymk Manaffe, & Ephcain. £t hoc propter honorem lofeph, cum perueniífer. j Ideít eum veniífet Iacob in tetianl, ^<br />
propter quem recepti fuerunt in Aegypto honorifícé Geífen : ex quo innuitur, quód antequám accederet la,<br />
omnes de domo Iacob. Et hunc modum fecutus fuit cobad terram Geífen, mi.fit Iudam pranunciaturiun<br />
beatus Lucas,in Aóiribus Apoftolorum recitans ifta,cap. aduentü fuum. [lunólo lofeph curra fuo.] lungere cur.<br />
7.vbi pofuic 7 jt. animas intraíle in Aegyptum cum la- rum eíl equos in curru vnire,vel coniungere.Vel vt al¿<br />
cob, hoc fecit, quiafcripíit in Gracia, vbi auóloritas qui dicunt currus vniturquia ante rota currus, &<br />
intrepretum tune videbat, cum nondum eífet aliqua_. parres diíiunóla crant,y t minori ioco<br />
intra domuj^con<br />
translatio faóla in latinum. Vocat autem feptuagmta feruarentur minus occupando: ftd primum melius &<br />
animas denomínans totum a meliori parte. Ec ficcon^ rationabilius eíl. Aliqui volunt, quód lofeph iunxic<br />
eordat ifte modus loquendi, quantumad verba Plato- curram, fcilicet quód tanto gaudiorcpletus eft audiens<br />
f ^ ni, qui voluit totam rationem fpeciei humana eífe in patrem fuum veniífe, quod non expeólauit, quód alius<br />
( ' anima,corpus autem eífe ahquod anima inftrumentum iungerct currú. Sed hoc non eft verifímilc,quia Iofeph O<br />
, , coniunólura,vndediftiniuir,homoeftanimaincorpore poíl nunciata íibi verba luda aliquam moram contra-^<br />
' I viuens, Hoc autem non tenet Ariílot. nec eft verum, xit.Quia oporruit lofeph mandare parari viros,qui iréi:<br />
/ cum vtrumque ad rationem fpeciei pertinere multis ra- c cum eo obuiam patri, & ifti eftent multi ad faciendum tu<br />
/ tionibus demonílretur. Alludit tamé huic poíitioni Ari- magnam folennitatemiofeph, & patri eius. Et oporteftoc.<br />
aliqualiter in verbis loquens moraliter in 5?. Ethic. bat eos iré ornatos valde, & ipfum lofeph admirabili-<br />
^ ^ [Mifit autem.] Hic ponitur tertium,fcilicec, lofeph ad- ter, vt ibi monftraret patri gloriam fuam. Dum ergo<br />
Ocmrjuí ^gj^jgj^jig occurfus. [Mifít Iudam ante fe.] lofeph dixe- tanta mora contrahebatur, bene iungeret aliquis de faadmmen<br />
racfratribus fuis,antequam recederent ab eo,antequara mulis currum lofeph. Dicitur autem lofeph lunxiífe.^<br />
tíS lajeph. ^d patrem, vtin reditu non venircnt immedia- currum,ficut dicirur Salomon fecifiTe templutn^ vt patee<br />
té ad ciuitatem regiam, fed expeftarent in térra Gef- Regum ó.cap.fcilicetnon manibus, fed pracepto, &<br />
fen, vtoccurreret eis ibi, Sc loqucretur eis aliqua perti- fumpribus. [ Afcenditobuiam patri- ] Ex duabus caufis<br />
nentia ad eorum infiruclionem^qualiter coram rege lo- fupra aífignatis. [ Ad eundem locura. ] Scilicet terram<br />
qui deberent, ne rex tanquam incautos eos caperet in Geífen. [V idensq; eum.] Scilicer, iofeph videns Iacob.<br />
fermone. Sic ergo cum veniret Iacob pramifit Iiidam, [irruir fuper collum eius. ] Ad oículandum & ampievt<br />
nunciaret cum venire. Quare autem magis mifit íu- xandiím.; [Etinter amplexus fleuit.] Scfticer, lofeph ex<br />
Omre Jo dam, quám aliquem de alijs ratio eít, quia ludas hono- teneritudine amoris ad patrem, quem tátum diligebat,<br />
mifit rabilior erar, Sc facundior, Sc ceteris apparentior maxi- & á quo fe tenerrimédifigi nullatenus dubit^bat maxi-<br />
Judasy & mé, quia tune videbatur efte multum acceptus J ofeph, mé, quia iam nouiífet planólum, quem tam diuturné<br />
no alium. quia multum fe expofuera profratre eius Beniamin. proipfopater egerat,dixitq-, pater acl íofcph.[Iam lettis<br />
[ Vt nunciaret ei, fcilicet, quód pater veniebat. [Et oc- moriar,]idcft quandocunque iam moriar latus ero,nec<br />
curret in Geflén.J Hoc erat ad duo^primum propter ho- ylla me deterrebit rribulatio.]Qma vioi faciem tuam.]<br />
norem lacob, quia decens erat, vt filius patrem hono- Quam tantum defiderabam. [ Et fuperftitem te relinrarec:raaxime,quia<br />
ifte honor redundabat in lofeph , íi quo,] ideft dimitto te viuentem,dum ego moriqr.íacob<br />
. _ ^ ^emonftraret fe habere patrem honorabilem. Secundo autem temporibus preteritis putabat lofeph í-nortuum,<br />
Sim oej ^^ J. coMoquerentur ibi,antequam veniret ante regem. [ln & fie filio mortuo,pater fuperftcs erat,núc autem vter-<br />
/£-«. Geífen.] Erat quadam tcrra Geífen,qua erar inintroitu que fuperftcs erat, Dixit tamen íacob,quód ipfe moriés<br />
Aegypti venientibus de térra Chanaan,(& fie antequam lofeph fuperftitem ideft viuentem relinqucrct, & hoc,<br />
accederet ad ciuitatem regiam,vel multum intraret per quia licet tune Iacob non moreretur,tamen certificatus<br />
terram Aegypti, manfit ibi expeólans lofeph occurcn- erat,quód ante ipfe, quam Iofeph,moreretur,quia dixe<br />
tem fibiin i ita térra, quam poft habitauerunt Hebrai rat ei Deas inno¿le,qua ftetit apud puteum iuramentij<br />
, filij iacob , quod patet infra. Et hoc magna Dei proui- Iofeph quoque ponet manum íiiam fuper oculos tuos,<br />
dentia factura eft,^ vt non cogerentur Iudai traníire per quod de claufione oculorum in morte intelligitur, v t ibi<br />
totam Aegyptum m reditu ad terrá Chanaan. Si enim j declaratum eft. [ Et ille.] ideft íofeph. [ Loquutus cft.]<br />
Hebrai habitauiífent in extremitate Aegypri Verfus lita, qua fequuntiu". [Ad fratres fuos.] Qui,erantibi fi-<br />
Meridiem, cum térra Chanaan fit ad Septentrionalera muí eum patre.[Et omnem domum patris ílii.] ídeft ad<br />
plagam Ae^yptijquando recedere deberent de térra illa totam aliam familiam.[Afcendam,& núciabo Pharaoin<br />
terram Chanaan , necefte erat traníire per totam Ae- ni. [ Licét fiipra dixerimus, quód eundo de térra Chagyptum,<br />
& Aegyptij infurrexiífent contra eos volentes naam in Aegyptum eft deícendé^e, Sc per confequens<br />
> eosopprimere, vel detinere,vt patet Exo. i4.cap.confe- videtur,quód eimdo magis per Aegyptum magis fít dec<br />
ftim emm vt Pharao, & ferui fui perraiferunt recedere feenfus . Cum ergo térra Geften, íir magis propinqua<br />
Hebraos de térra fua panituit eos , Sc armati infecud terrg Chanaam quám ciuij;as,in qua tune rex manebat,<br />
fuerunt eos Vfquead términos Aegypti ad mare rubru, videbatur quód deberet magis defcendere de terra_.<br />
quáto magis feciifent fi oportuiftet tranfíre Hebraos to- Geften in ciuiratem regiam,fed hic dicitur,quód afcentum<br />
regnum Aegyptiorum ? Etiam quia Hebrai, qui tL dere debebat.Ex hoc videtur,quód terrá Geften eft £crmidi<br />
valde erant, fcientes quanta mala Aegyptijs exer- ra plana,& humilis ex eo quód eft térra pafcualis,térra<br />
.cuerantineosj timmífenc, tranfíre per médium eorum. enim pafcuales funt neceífario humiles ad abundantiá ,<br />
.^i) dicunt in vrbem Heroum. qua cft in térra Ra- aquarum,et herbarum,terra autem,in qua tune erat rex<br />
meífe, & poftea Thebaidis, vel Thebe dióta eft, a qua K eft altior , ouia talia loca funtfaniora ad habitacionein<br />
fmt legio Thebaa glonofa, cui Mauritius praerat, qui propter aens teraperiem,& fubtiliationem,& radios fofuper<br />
riumen Rodanum pro Chrifti nomine',nec fímu- lisorientis,talis aút locus congruebat regia habitationi.<br />
lacra adoraret , fpontaneé peccLiftorum sladio occu- ^ r • , ^ n rr<br />
buit , Maxiraiano imperante hoc. Dequo Gualterius Quare lofiepb non fecit de patre rnentionem. Quafi.II.<br />
Alexandreidis^ibro 2. tune enim dicunt ex fanguine T3 Ratres mei.] Sed quare nÓ íxiciat métioné de patre,<br />
ilims legionis firauf fufo rapidi fluminis fluólusincre- Fcum ronabiliusibidebuiftetincipereqrit-.Rndemr,<br />
ume. t,x nac emítate poftea Thebe dióla,reges Aegy- q, non oportuit parré nominan, quia intellisebatur ipgi<br />
luerunt: tune autem ciuitas Heroum dióla eft, quia fura afcendifte, cum ipfe Pharao mádauiftet mitti plau-<br />
Heioes ^ppti, lueft vm nobiles, & famofi eius cufto- ftra ad ducendum eum,& res fuas. Vel intelligitur cum<br />
diam liabebanrnn fíne aurem illius terra,poftea Hebrai dicitur, & domus patns mei, quia domus patris totíu.<br />
, nnf"d tabernaculorum condide- non veniret, niíi pattr,qui caput erat,veniret.] Veneriit<br />
i. r ciuitates taberna ad me.] Videmr, quód loquebamr hic lofeph indifcjp^r<br />
Fvn 1 'a ^ Rameifes, vt patet nat ,quia cum Phiiiao m2ndauift^Vquodí^irel^-(% .<br />
nn^^ ii; r Arfenoites dióla efty ipfe alerce eos, debuiftet dicere íofeph fratres mei venCj/<br />
quoci interpretatur fine fexu., quia in ca fummé ftne di- runt ad dominationem veftram, fed dixit ad me, tanr |<br />
quam
g^xm^B/: r ' ' ; caprxmi. 711<br />
tanquamadUium^quearpnncipahrcrintau^ . tur'vendeLtérras Ic pLrl?^<br />
ta«nquamadeum ,quein inagis agniuiurMw^ , Qm. <strong>XLV</strong>Il<br />
. rupplicaremproeisapuddominadooaii vtilra^^^^ • . ' ' •<br />
•.^lt^t vulpaftores tniiu.^ Í Picij hocapud 'tófuos, . ^ Ngrejjhs ergoJohhnmcmHÍt ?haradni,dktni><br />
.ju^fiti fuenncnc cap.xnt^r ín conn-ad.aj.oRc. [^Cu. i cunüa, -qu^polidern v e n e r u n t '<br />
xamquc habencalcndorum gregtMi. J Welt mtum fuíi M^&.ec,eln¡sLttnterraGe(kn. í^nmT^a^<br />
oAaum eft ¿n alendis grpgibus, óc cii-Qi nihrl alajcl oc- f,atrum fiu>ru¿, qum^cie vtros ^ J i i ^ c ^ ^ ^ '<br />
malla nmgn^quarapaaufignam-. fed qtna htc ponun- mñri, Ad p.regrtnJndumL térra<br />
turarmcnta,qi^. .griai«anjentap.a|^ pouuntiifpe m^mnoneñhérhk gugU^us feruorumtl^rum^n^e.<br />
eorapropatuiso!un,,[AdduKei-un£:íécam.]H^^^^ fieme ^rnem térra C^Jn^Tettm^ •. '<br />
• tem bqm volebat ieautup,ponemam<br />
' ; -• do,quü dedaratur fibfm^0remeo;&factesmihi-mtjertcordia,&ve-'^"F'^^^i'<br />
. " • , * ritatem,vt)íonfipelias me in Aegypto, feddormide>.m<br />
-l.f m"' ' pití^í.V ~ • pátri:husm£is ,& auferas me de térra hac ,condalquein<br />
" ,Jiepuichrofk'aiorummeorum.C'HirefponditJofephii-gófá<br />
' . -ciamquodiufifii.Et ille-JuraergQ,iriquit,mihi.Quoiu.<br />
^ " • . ; r/i^teiadormit IfraelDenmconuer^sadleEluli caput.<br />
• ; A!ph. toft,íuper Genefis, ' ^ ' . Yy . 4 Ingrdiiis ^
: f H T: ' c C a p . X L V ' S i í i ^ \<br />
pjuifto. NgreOus^ Dido: deJtóeob iA.^gyptiílti détofu, f vtmtiueren't fe no fcire gerere cúram dealijs pccor/bnK.<br />
. M 'bif agitur deeiufdem ibiineolacu. Et diiiíd yt rex Í30n ee)nflitueret eosniagiílrospecorum fuorQ»^<br />
.E ' duas partes: primo agiíur de lacob habitadone; , fcilicetequofum,annoram5&-cámelorurhímagiftros<br />
^^ fecündodeeiusconfuinatioaeibi. rFaétiqueíunt auEeraoulumconliiti?ereuon poíerat, quiaaullasoúe<br />
' onines dies.]" Adhuc prima iu duas: primo póniruí: beni habebar, cum Aegyptijdeteftetut omnesfiiftoresouiii*<br />
gna fufceprioífecündo eius larga fuítenrariojibii^ vrpátetprécedenri eaptSecimdovrdateíúieisadhaS^<br />
vero.] Primam duas./Primojábniturreceptio f)rQle .taifdum terrám Gcííen,qu.^eíiratispafcsüalisj&fl^^^<br />
fiiaj fecundo in perfona propna,ibi, {PolVhóc introdu- tain terminis Aegy pu, itaut noii Con uerfarentur inter<br />
xit. Adprimum%[bigrefsus IolG^híJ Scihcct, ddm^^ ; áIiosAegyp*tios,quidete(lantiuvpattoresouiú,neíi tno,<br />
. Pháraonis, poftquam occuu-erat patn fuo. [ Nunciauit rarentui'inre/ Aegvprios, & videfeht eos occidentes p5<br />
I ' , ' pharaoni . ] IpfiJoíeph in perfona fuá iuirad .Pharao-- Cora,vel percutientes ea,haberent eos exofos,&infurte<br />
nem,vtlibenrihf concederet ei,quod intendebat,fcilicet rent in*eos. Sic cnim dixit Moyfes adPharaoné, quod<br />
quod pa-rer fuus', tota progenies habitaret in terra_, non poteráf facriíicare Dcoíuoibterra)lll,quiafí Aeay<br />
" f Géfsen..[Pater meus,&fratre%]Nón^-rat hic íofeph, pttj vidfcrenreosmacbntespécora, qiisipíicolebant,<br />
/ ftcutfupradíxeratfenarratüruni, fcilicet quod fratres ]afidibuseosobrúcrent,vt patet Exod.8.cap.&licet lo,<br />
/ . • fui, ^ tota dOinus patris fui venerant, fed inhocnulla^ G feph<br />
• 'eftdifficultas,quiainiftisiiarrarionibus^,dum tamen t,e« íá tamen Deusintendebarproptcraliquid, qitodmemo<br />
neatur didorum fententia, verboru, vel ordinjs aliqiia-J rauimus pra-cedentcap. fcihcer, qíiód eífent ín terminis<br />
hs. mutatio nihil agit. lofeph autem cbnrparens coram Aegypti, vtad exeundtim de Acgypto promptiores ef-<br />
Pliaraoneí non adduxit immediate fecum pátrem,6í:^ feiir,cumDeUsvd!eteostollereinde.Mouebattameh<br />
.. 1 fratres, vt probaret íi affeóbo, quam twuerat Pharao a Deus lofeph ad procucandum hoc, vt quocunque mo:.<br />
principio erga cognadonemeius,perfeueraret,neíi for, , dóintenderet Dei piouidétia, fatalifcge per hominum<br />
. te mutata fuifset affeório, & ipfi cóparerent coram Pha- miniíÍGiia im plerehtur. [ Ad peregrinandumin terrám,<br />
raone,nonreciperentnrhonorifice. [Et fratres.]Per fra , tua venmuis.jin hocrnftrUdieraiiU lofeph,<br />
tres inrellígit totam aiiamfamiliáin, quianon poísunt derunt fie propter dúo, primovtfífbrteoneroftim eílet<br />
• intelligi per pécora,&armenta.[Ou£s eorum. Jldeft regi tenerejltos in térra lúa, dicerén<br />
omnia animalia mino|-a,vtoues,&caprs..[£tarméta.] totaliteriri'terraihamorarentur,íéd vt íoídmpévcariÉ^^^<br />
Ideft animalia magna, vtboues, & aíiní, & cameli.'[Ec rcntur.iddt^d tempus habitórentidura traníibat ftcrili<br />
cundtaqukpoffident.] Tam in rebus yiuentibus,quam taris tempUs/& íic minus onerofüsregifeeífeíiCTnife<br />
non viuentibus.[Et ecce confiftuntin térra Gefsen,,.] ixuit. Secundo, vtihnuerentieefte inopes, ^^^^^<br />
Scihcet ?xpeaantesimpciiumtuum, vt videantquid H íeadhabirandumínperpeii<br />
de cisdifponas. [ Extremos quoque fratruinfiiorum, ] ípfosgubernare,vt á íofeph eis détieceífaírijs prodidére-<br />
Extremitasíignattcrminum reí, íiue a parre priori, fue, ti3rvqriiafícahqual¡rcrcontem^bihoresipft,«& Mepfi<br />
a poftenori. Fratres fortrores, & corpuléntiotes, elo- rcddcrentur indicio vulgarium hominum, qui' fola bo<br />
qucntiores faciebant vnum extremum, fratres autem., navqus videntur, rcfpiauntffed veniífe eos,vtad tépus<br />
, / ' debihQr6s,&mmu^eruditifaciebantaIterumcxtremú, manereritinterra iIla,doMecílerilitasíin^rerur,ahasalú<br />
fcdlcetdefíaens. PoteftergOhteramtdhgidevtra^ tem abundantes díinm-eífe, nec indigentes, vta^fó^^^^<br />
extremitate .^Sr^cipiaturproexiremitatedcfícien^^^ alereimir.[ Quoniam tiod^fthérba gregibus fcruoriim<br />
fenfus,qupd lofeph accepit feciUTi quinqué viros de fra- tuorum. ] Idcft gregibus noftris, qui fumus ferui tui in •<br />
: tnbusftiis;min^í§corpulentiíe,J^apparentia',^elo^ terraChanaáñ. Ex magna fíécitateherbakruerat. nec<br />
quenttf, duniftis apud patrfm in térra Gefsen fex ahjs, yfquam virens quitquám inihérbis manebat, cogeban-<br />
,6cintroduxitiftoscoramPbaraone. Hoc autem fecit, túr ergo defcenderein Aegyptum .adinquirendSm pane<br />
íiPharao videret eos corpulenros,& aptos ádb^lu, ícua. SeddicesquomódopOtéranrpaícuarenerinL<br />
congt^rete^intermihtesftips.Ethúcíeníumíéqú^ Aeavpto,cumibie®ctánta%enhtas&cutinaliisterris,<br />
tur HebrsK_Sedmagis.VidetufwpoíItum,f quód I^ niíi quód frügeseondho lofeph recóndita füeranc.%érfeph<br />
aeceperit extremos fratrum íiiorum,fciliptmaio- 1 b.x- tamcn non videntur, quód gigni poífenr in tautá te-<br />
• rescorpore,&eloquentiores,vtdemonftraretnobíhra- pórisficcítate. Adhocreípoi^l^tMW<br />
. tem lenensfüuta quod putarent Aegyptij eum efse de fchMalftica ,q Aegyptus eftcontracontuétudinemaha-i<br />
bono genere, óc libenter cumin dominum fuftineiwt. rum terrarum, qiiia aim fterilis eft in frumbüs abunda- Z<br />
Ad ínconueníens autem, quod intendebat vitaix, fcili- b.af m herbis,& cuncHs graminiSus: .Sed non videturve?^^^<br />
ce ne rex conftimerj^os viros bellatorés lofeph proui rum,quiahceffi'uges.&áhsherbsnonproueniantexC<br />
deiatfaciendo quoddicerentfcvirosp^ cadémeompléxioneÍmmediataterrs,rán.enprOueniútS<br />
ícentia fua,nihil ahquid operis nofse. [Statuit coram re- ex eodem principio remoto,fcÍlicerex huíniditate terrs^Í<br />
cundumradonem feminilém , quamiiabet, ideo dcíiuum,vtpa<br />
et Lúea z.cap.deChnfto,ybi dicitur,q, poft- cienribusfrüaibus e>^humiditat¿, neceífe erat defícere<br />
quamimpletumefttempUspunfícatiOnisMaris, tule- herbás ex^odcm principio. - ^ -<br />
runt^erumparareseiuMnleruíá em,vtíifterentco- ' Reíj^oi&teriamalíomodo,fquódquáBdoinunda.<br />
ramDomino,^eft,vtprsíentarennn^mloanteaIta- tio Nilimagna eft,&mañefm fttS^dsStSíam<br />
reDoinmi. [ Quos Ule inrerrogauit. Quic habetis ope- fcgetbsputi^íiunt,&nenafcanturimS '<br />
. iis.^] Iftamqua^ionemfecitrex^ autem magiscf^fcunt. SedetiamiS?horpo ^^^^<br />
hoiwíicaret Iofeph, qma volebat ícire eorum ofticia, quia prcefuppoií t ,quód ifta n mTñSLS^^<br />
.Segji^toeii^hemSKiinundadS"—<br />
m S S i í n rubhmauerat. Secundo, quia men huius claris rationibusfúpra oftenfum eft capit.4f.'<br />
Stff^I res elus?^^^^^^^ ^ autem dicit ,'quód licet in tota ^Aegí<br />
efsent; ideo volebat eos pra^poneré pto fteríliras, Ck ficcitas éíTét. tanfen terra fícífen erat<br />
i i S S l i i s É<br />
mmm, m>n paltop í¡,„ptató prop^r duofpri^é, carp,, If^fS^fíl^^^^^^^^^^ '<br />
^ ' ' - • carnoi'
V I - ^ /<br />
^ > <strong>Cap</strong>-<strong>XLV</strong>lI. 713-<br />
^'citnct l€U«,nihil proderit, Sic
• / V I ' -<br />
5 1 4 j f ^ e n c f i ^ , ; \<br />
trium: máxime hoc, c»ia fi Áegyprii íiorrebaht videré. F .I^cm in anguftia ümis, propter quá cogebatur exire cfel<br />
alios oícidentes Déos Aipá, ergo^ íb^gíS;l0rrereiTt ^ . ""íérrá íua: ilitér poteft vita cuiuíiiber Voc^i peregrina. ^<br />
tosbniederévíed ibí cfeebatlóíHpb dííl^éb^ 'fld-quiaquádiuvidimuspereorinamur aDnoi Vtpáret<br />
qíti erar Vir Aegvptitjs,ocxide'Vi^iiUás^ i,ad GQrin.|.c.^aíuperna'Ieruía!em maíreno^<br />
non debebatoccidecéouís, aut bóííés yáuiecapi^^^ 'licetííi quolibet homiue vira ifta quadam perégririario^<br />
lunt nullo luodo Iofeph maiida|et i6^ dato qúodipre:^ ^ itiliriafir.vrpáret Iob7.c.cum finísnofter,&bonuiíi^<br />
tnanda^r,tiunówiódoexequerétúr^^^^^ . eonfummatuni haberinpupoffit,nifi poft,vitam,ípeq^*^<br />
• ' denduiwq? Iofeph mandauit ótxidi ániinalÍÁ ad inuiran liter tñ in.bonisvita ifta peregriilario eft,quia licét iri ma<br />
" ' ^'' 40S fratres fuos,fed illa animalia'ralia eráht; qua hceret lis finis,qui a naturapofitiis eft tanquá yeru|finis, SccCu<br />
, . Iiídais,6í Áegypnís fimulf ftiinmatu bo»iu, hic haberi non póílit, ipfi rii ran^^^<br />
• " ? jfimiliá^ • rántesbpníimTuLThicconftitiuint, ideo hcétveH^<br />
• • "^bc;qiiiavtftipradixirnusIoíeph;pÓftqú^ • griiieintiriíepéregrinoseíTenó cfedunt,quiacm<br />
' , tri fuo in Geífen,dimiíit éiin ibi ca fOfadówio,& aífuln & luiiTeryceli h.bíi vident. Boni tñ,quib^um fuü extra<br />
' ptísquinquéfrátribiis .fuisafcénditad Fharaóriém - lábéntia huius vita bona fcphifticafépOT<br />
/ ietuhtei'parrem iTuim adueni^e ,&:x:onfiítóein térra cjré'^pt,, tSH.íu fufpiraht,quóüfqvb.pnuin. c^tiodáéíider<br />
/ ^ G^eífen. Tune aütem vifo, «j Pháiap affedtioHeíii boria q rant,gífeqiiíi4itur /Ifti ergocú peregrini ftpt, fie fe peréerga<br />
patreni Iofeph hábebat, redije ád parran ; : gnnós aifíiccántur. Dequibus Iacob eráf,q<br />
refiqrierátin térra tíéften , & redúxit .;m (pebonorú ^omÍíforiim,guia iuíUisexfideviuitivt h^<br />
nehi"^ vtftaretin eoiiípeáu eiusi/iJIrí ' Serurád Róíf).i.capf&cl^ushic patet<br />
fhum ádregem.J Erat enim Iofeph,fanqu cum dicitür: Tide,quivocátur .Abrahá deniprátUs éft Íii<br />
tuiíi cognirUsñidomo Pharaonis: ideó]píciriírodiixit, térrareprPivíjfliPnís,táñquáminahenav6^iU<br />
I ftíh é pattenvftiu,quí incognirúserat. nEtftátuitédm.] Ideft' Bitádpcum líáac lacóbcoharedibuSi-eprómiftioni^<br />
/ l,praíéntauítl [ÁnrcipfümJ/aTgem^Fuitautem mapras' éiurdem,expeíia,batm.fundamcnrumhábentemciuiratmt<br />
patne f^^tatiOproprer duo'. Frímum vt loíeph parrem fdum teni,cuiiisárrifex,& conditor Deus. Etdehpc multa in<br />
jmm mn j|o^orificarec duceñdo eü.m in confpe£tu regis:fecundo eod.c. [Genrum triginta annorum funt. j Sedppfteavi'v^iacob"<br />
girarías regí refetiret de beneficio rí^eepío ab xir annis 17. vt pátet feq. cap. fuerunr C!rgo anni lacÓb<br />
eo,f.qu,ód dediífereisad híibitandum terram Geífen,& coleóU , cenrum quadraginra feptem^ [Parui.} Íl5:ianríi<br />
quódpeíMdifilfet eosalere> [ Quibenedicénsilhj^íac dicuntur pi riiiideftpaücí,quianon eratahquis tféan^^^^^<br />
benedixit Pharaoni& pater, quia immediaíé dicitur. fuis minorañnus ftioruni pradeceftbrum,fed paució-<br />
[Etinterrogatusab éo,quot funt dies ahnprú iiite tua?) res ftinr. Ef llcinciicát hicíacob atatem fuam,quíafi irás.<br />
Iftainterfogatipfuir faíta a rege ad-Iacob. éc Ly. [Inter pj médiaté moritürus effet,alias non dicer£r,(j; eraiit pauci<br />
rógatus.jEr1y.[C^i.]Referunturadidéra.[Benedicens dÍes,¿5LMion.iccefferantaddiespatrum fuprijm^<br />
iljii I Bén^íftioifta fuit bonorum^mprécatio, & hoc eft tune non acceíhifent, poterántaccedéfepóíteaim^^<br />
ad qifemUbet pertinet. Ifto enim modo miaores poífunt fuperarc.Itam.poruiífetchGere ífaac,quando.erarcentu<br />
. benedicere n:Uióres. benediétioaurem, qua éft bonorú annórum,fcilicet dies meiáintpauci,¿¿ nGnáccefierunt<br />
collatío c4rmeffedu,vel cura aiiéforirate dicendinó per ád dies patrum raeoriim, tñ poliea dies fui acceftérútad<br />
iinersnifiad maiferes. Sic háberuradHébr.^.c.finc vlla dies patris fru Abraha, & fuper excréu<br />
^.nim conrradictÍPne,quód minus eíí ámeliore benedi- qué,quia AbrahaiTi vixit 175.annis, líáacuero,i8o.Po-<br />
-Qu^ aiitem'/uffrit úi¿bonPrariTÍniprccatio,noia-' tuerá't etia«i ditere hoc lacob.cum dáTér'áiaiforúin 40.9»<br />
4eelarat lirera, fed credendum eft,q[liód fijerit impréca-^ dies fui erant pau^Lqiiod eftet valde irratiónabilirerdiliofécundum<br />
^rmam communem,fcilicet vt Dcus con-,, ¿tum. Oportet ergo difére; q>,Iíitpb jntéllígebát fe eífe<br />
ferufiret rhronum cius,& coronámrégiam in arernú,et ih coüfummatione' vká ciim ifta dixit; ÍEt mali^'inaü<br />
, Adáugererviraméiías, fub ijcererque omnes hoftes eius dicuntur díéSncfí>'^'in fe mali funr, quia'<br />
.-feabéiilopedumeiusj vtnómeneiusper omniaorbiscli- DeiisfecirfMnt^al'debona,vrpatetfuprapriii^^<br />
. , , ,-^mreíonarer,[Etinterrogatiisab eo.j:Scilicet Iácoba cantur rameh mali propter mala ,cua^ii'éisfi€Ító<br />
Piiaraone. [Quotfuiit diesannorum vita tua.]Nóqú j quafuftintmús". Sic habéíurMatth.ó.j^p.fuííicit dici<br />
rebat, yt diceret quot dies erant in annis vita fuá, quia , malitia fua,i,íhfficir cuilrb%dici folicitudb.quain eó na<br />
. iMillosyiiquain-táliter quarit, íed qu^arebat quot eífetiií. '' .fteturtnon curerousiDquirlrcifohc^ eífe víiodif pro al<br />
^^^"«ftjoad folaciandum^dequa tero. Sicetiam art ApoftPlus,redimei5|téstempus, quo-<br />
Ftta ^ft-íoletfenes interrogan. [Diesperegrinatiónís yira me?.] niám dies mahfunr. Erant ergo mali cliés quos vixerat<br />
Voc^mtam fuam peregtinarionem;primo,í]uiain tota lacob, guiafeiiipÉrfliít in afii?uflia, vt íiiprádeelaramr<br />
^ muao yitafga n^ federat-m aliqaoloto tanquamcoIbnus,,ct, nuis. f Ét nonperueneruí>t vfqueaddi^spatrum niec-^ .<br />
yocMur uMigena.fedfemperfuitinmotu,quiaa>5requamhabc- riuit.lQinaAbrahamauusftmsvixirañnisÍ7J.vrpatét<br />
^r-egnm rer uxorem , luit in Mefopotai^iam , & moratus fuit ibi ftipra i y .cáp. Ifaac vero pater eius vixit 18Q.annis,vt ha f ' J<br />
m, _ toensperio.anno^tpatetftipra5i.C.Deindevenir, bénír fapríi 55. cap. aíij autém proauíV&attadídiurius.^;^^<br />
&liabitawtfflSocorhmodicotempore,poftea^v vixerunr,vrpatet fupra rr.cap. íedipfefohimloquebamoraru^irapudSithemdiquo^nnis.Dehisft^<br />
tur de diebus Abrahá lí^lé. [Quibus péríiriúárt^^''''^<br />
&|4.r.Deindfevenitin^Hebron fiue^Conuallé Mábre, ftínr.]Patrés fuos dicit peregrinatós^iá nunquam havbi<br />
manebat pater ems If^c,vt patet fupra 3 ^nune aút birauerunt in térra'propriarféd expéáafites diuiná pro-<br />
Irí'Ir'y^ iniífionem murabantfedes intorauitafua.ut paíérde<br />
S S h S ? ® ^ Abraham, quiprimoegreifus fuir de Hur Caldaorum<br />
ánSV K t^rranatiuirartse,os,vtpatetfupra ti.cap.& poftegrcf-<br />
• S S s ^ f c " ^ ^ cleleótanone vac parientes, tris fijr, vt pater di^odii^iocap. Deiiieambulauit va-<br />
-iam Sliít-Í r Patna,iraipíé vi gusm terralhan^n , &defcíidit in Aegyptum,ut pa-<br />
fSebat efLbaív?^^^^^^^^ m co¿al lem Mambre apud Hebron, ut patee '<br />
d'oetvtpLe^ ft1pi-ar3.cap.déindaveniradperegririan.ruminGeraoccu<br />
rérfd E & vttu T T ' ^P'^ zo.cap.poftea morarus ftur in Ber<br />
S r u S S t fabee,vrhabaurfÍiprazncap.lfaacáuremerumpere-<br />
, • f narus eft, quia Lehrofíme volens def^^der^^<br />
patet fupra 24. c Scin dJn^ f^ n Z r ^ Aegyprum,ut patet fL]pnaaííxap.adniDniT^,
W^t&^^s. - ; - pap.<strong>XLV</strong>IL •717 •<br />
quafupradixir redfuicalia,qi,amfeQtiacob.quando iuftanoneratUuia d quod tempore maonaS^^^<br />
volebatfeexpedu-earege,vtfícut,ntransadiprumim- pro paruo preti comparabatnr^, pro m S<br />
precatus fuit bona ei, ita recete ab ipfo imprecaretur quia erat copia frumenti fine menfura; quaífarena im<br />
V ^ v bouum. Etpatethoc^quiafíintelligerem be- . ris , vtpatetfupra quadragefimoprimoca^<br />
: dicei;etur,qiiod benedido rege egrefilis temporis neceífirate magno pretio extiiLbSur Vc^^^<br />
^ t^t foras, quia poíl benedidionem eius ah fecundumiura humana'tanti valet res,quanti vend?p^_<br />
cefi-erunt. ideo deberet dici faota collocutione de vita teft. In tanta aurem rerum vaftitate, ¿ femé valida v?- ^ '<br />
eius exiuir foras, cum ifta inrerrogarip fuit poft rifimileeíl,muIros ad infames efcasfuifteconuerfos fd<br />
tfionem primam regís. [ Egreftus eft fonis. Scilicet ex- ]icet,vtdeguftarércadaucramorttiorum,fíuepecoruiW'''^^^''^<br />
pediensfearege,6¿veniensinterramGeííen.f Iofeph íiueliominum^vd beftiarum —' quantum<br />
fo Iacob H f poffeftíonem.J Hic deferí- Si enim obfeftk Samaría ad tempus reguant. Achab<br />
famt ' f l T ^ r , ? ^f fuftenrano. Dedit tanta famesinualmt, vt venundaretur caput afini odo-<br />
J X Mandato regís. [In ^aypto.J Collpean- ginra argentéis, & quarta pars cabi ftereíris cohimba.<br />
IP^ ® rum quinqué argentéis : &duamulieres comederunt.<br />
•justen. fes.J Rameífesnomen cimtatis eft m térra Geften, & po- filium vnius die vna, vr comederent filium alterius dietiene,<br />
nitur ^cperantiqpatjpnem^,,quia altera, y t pater, quarto Regum,fexto capitulo. & inde.<br />
Rameífes, quiaipft kid^i>p§)ft:sa CQnftíUxerunt eani CP? ftrudipne,& obfidione Ierufalem,Iofephusauthor cer'<br />
gentibus Aegyptijs, vt patet^xp^ppriipo cap. Sed.quia tifijmus, ídem fadum efie afiírmet in ibris Antiquita-"<br />
quando Moy fes ifta fcriÍ3e:bit,fa4la,erat illa euutg§,yfus tum, quanto magis in tam valida fame ^ fEt intulit irt. ><br />
fiutanticipatione. IncQBpermK,ergo túq habitare Iacob, ararium, regis. J Ideft m locum, vbi conferuabantur<br />
&fth j fui m térra illa, y bi poftea fadaj fuit duiras Rar thefauri regís, feilicet in gazophftatijs fuis.<br />
meftes. Et cum térra Geííea^erfatis i^iagna, in mdiori In hoe autem valde fidelís fuitlofepli, qui iii tantft<br />
parte tertíE fthus, magi^cpwienignti alendis pecoribus pecuniarum copia,vt iam numerum excederet,nihil ac<br />
habitare coepet;unt-iNeciéft intdiigendum, qupd in illa cepit cuftodiens manus fuas múdas,;^: cor fuum redum<br />
teiTanuIlusdeAegyptijshabitaret,quja tune térra illa omnitempore. ; : ' ' ' "<br />
inhabitata eCetj&rfplitudo:fed non eft fie,quia imer ip- Et hpc fecit,quia íleuc omnes illa fruaes de thefaurs<br />
fos lúdaos Aegypti) morabaritur, vt patet Exodi duo- regis empta, fuerant, ita pretium earum ad re-1i<br />
hniebant vtrumq-, poftem:AÍpiíniiSrfanguine agni pceifi, C QuP.anno fterilitatis hoc/adum fuerit, non ppteft qelvt<br />
Angelus pereutiens videns portam fanguine Iítam " hgi ex litera , Eortcdicendum eftet hoc fuifte intertip ,<br />
pertranfiret ad doraos Aegyptiorumnón liras. Etiam vel quarto anno., de quo magis dicetur infra. Deíiciebat<br />
ifto modo mulleres Hebraorum perebant vafa aurea, pretium emptoribus ingrauefcer^te fame, maXimé quia ^<br />
Sargenteaynaquaque á vicina.íiia, vtpatetibidemi, tempusprotrahebW. : .. ' ! , ?<br />
magis tamen erant feparatijn térra iha á qpmmuniear Vérifimile eft enim,quód in ifto temppre ex angtiftia<br />
tione cura Aegyptijs,quám tó alia terra.[Et alebat eos.] modidtatis dbariorum, & ehariftia ma^na ne homines><br />
Ideít fratres fuos. [ Et omnem domum patris fui.] Ideft profligarent vniuerfam fubftantiam fuam y enciendo •<br />
totam famiham, qua venerateum patre. Sic enim dixe- pro frumento,pro expedatione quotidiana narco viótii'<br />
rat Píiarao,quod aleret eos,vt pater pracedenti capitul. tranfi jfte: ideo pectmiara non valde cito-ftafie exhaur<br />
. Prf bens cibaria hnguhs. ]Jdeft pro qualibet perfona ftam liquet. [ Venir cunóta Aegyptus. ] Ideft multi d^.<br />
o potejt conítiruebar quanrum fufficeret. [ In toto orbe.] Ifta eft Aegypto -. eít enim hyperbole,quia non eft verifimile;^, •<br />
^e maLu introdudio ad emptionem cibanorum, &exad¡onem quód pmnes homines, quotquot in Aegypto habira-:<br />
ífí^^^r/^- perpernam impofitam Aegyptijs. [ In rpto orbe,. ] Hy~ bant, ad Iofeph veniífenr,fed multi. Vel dici tur venifió ' ^<br />
in mo perbole eft quia non defieiebat eibus in rotoorbe ,ita tora Aegyptus,ideft cíe quolibet locoprindpali Aegypti<br />
undo. quod non eíf^t locus, m quo fames,non eífet, quia nun- venerun t aliqui ad Aegypti Dominum lofeph, qui ab<br />
quam aliquod maliim toti orbi vniuerfahter euenitpr?- D alijs tanquam procuratores ad iftud ncgorium miíli<br />
ter diluuium, qui dicitur Cataehyfmus tempore Noé: erant-. Sicergo rota Aegyptus venit ad Ioíeph, ideft,<br />
nec vnquam venturum eft prater conftagrationem fe- prpeuratores omnium locorum Aegypti.-f Da nobis pacuii<br />
ante diem ludici), m qua omhia penbUnt, vt paret nes.] Ideft da nobis frumentum ad faciendum panes. Et<br />
leeunda i erri.eap.rertio,& m carmine fybilla Eritrea, licét hic ifti. petentes panes nullum pretium oftérrenti<br />
quoci pomt Aiíguíhnus décimo rótauo. De duirate Dd quia pecunijs iam earebant ómnibus erogatis, fine pre-<br />
23 .quia ÍI ahquod malura vñiu^ale venirer,rotus raun tío tamen,vd gratis panem non petebanf, fed volebant '<br />
dus periret. Nee poteft naturalibr eadem influentia ef- daré quicquid lofeph imperafter. ¡ Quare morimur. ]<br />
lem ómnibus, partibus tetra, vt declarauimus fupra^ Ideft quare morti exponimur non habent es dbos?rCooctauo<br />
eap.dieitur ergo in tptoorbe,ideft in multa térra rara re.] Ideft vidente te qui potes remedium adhibere.<br />
vicina tena Ae^pti. Et hoc declaratur ex antiquis [Defidente pecunia.]Ideft, quia non poífumus daré tij^nionographis,<br />
Corndio Taeito,Txogo Pompdo.SC bi pecuniam, qua iam defedt, quafí dicat iniuftum hoc<br />
luiTino, qui Ifta Icnpferunr ponentes iítam fterilitatein eft. [ Addueite pécora veftra. ] Ideft, licet non habeatis<br />
pi 9cipue aecidifte in Aegypto<br />
,non faeientes mentionem pecuniam,tamen vobis fine pretio daré non debeo,eum<br />
de alijs terris, vr diximus fupra quadragefímo capitulo, E adhuc habeatis quod daré pofíitis .<br />
exaudontarePauliOrofi), libro primo, de Ormeíta_, Hicaurem fiebat commurano fíne medio,formaliter<br />
mundi. [ Opprefíerar fames terram. ] Ideft vaftauerat menfuranre,quod eftnumifma,vtpatet in quinto Ethideltruendo<br />
multa, quia pécora ex defedu dborum pe- corum, habebatur, tamé quidam refped:usad numifma<br />
rierant,6c torré muln hommes cegente fame. Terram. menfurans ifta fecundum valorem. Vel commutabatur<br />
autem hie vaftatam, vel opprefíam didt, non denomi- res pro re abfpluté fecundum valorem euiufiiber rei con<br />
nans ahquam fpedaliter, quaíi yniuerfahrer totam rer- fideratum ex temporis neceflitate, & vtilirate: fíe enim<br />
ram opprimi fame fignari veht,fed hyperbolica locurio didr Philofophus in quinto Erhicorum,quód fí vna do-<br />
^t, vt didum eft. [ Maximé AegyjDti, & Chanaan,,.] mus valear quinqué minas , Sc vnus ledus valeat vnam<br />
maior fíeeitas in his terris forté aedderat. [ Hqui- minam,vnus ledus erit quinta pars valoris domus. Nibus.J<br />
ídeft a quibus duabus terns, fciheet Aegypto, 8
yi6 ^ Geneíis 1 ; • ^ <strong>Cap</strong>. xtun^^^^<br />
coribi^s non darauit vltra vnum annum, ideo fequenti F Nunc ergo ad propofitum diceretur, cj? licet Deus indiW^<br />
anna compulíí funt iterum vemre ad petendum cibos, cauerit in sónio Pharaonis,& in interprétatione Iofeph ^<br />
ut mfra Iiabetur.(Pro equis,& ouibus.j Iftajqua hic no^ q, feptem anni ílerilitaris uenireht fuper terrá Aegypri,<br />
nrman tur funt omnia pécora Aeg/ptiorum . principalia inrelhgebatur fub códitione,í!fi nórogaret jp eis Iacob.<br />
pécora erant equi, in quibus magis abundabant ad ne- Sed quia poítea laeOb ueniés rogauit pro Aegyptijs inú<br />
Ccííicates beiíicas, & ad i c i n e r a n d u r a d a u i t fluuius, & fecuta fuit ferti litas: íicut Ezecíiias fiés<br />
exauditus ert, licet cótra ipfum iá efsét certificatú fect^^<br />
jQu^sritur qmtnoda Aegyfftij adduxermt oues ad íofepb, dú illum modii,qui túc ftabatjmorté efse inferendá. Sfd<br />
cwm ipfi easéon%abtrent. Quafi. J. _<br />
Edqaíerec"'aliqLtis quomodo dieitur hic , q» Aegypcij<br />
hocnóualet,quia hcet prophetia eóminatoria;,&pijna<br />
Íes ifl:o mó inferancur, & pranüciencur, tñ quando pro-<br />
S<br />
a Jdtixerúc oues ad Iofeph, cum fupradiótum fuerit, pheta denunciatur q? raliter, uel raliter eric, & ex nul lo<br />
. non plene patee. Dicendum tamen eít, receperant cibaria pro pecunijs, maximé quia non<br />
íie (emn- qupd ift-e eft fecundus annus cópucando ab illo tempo defecit rriticuAegyptijsprimoannofamis. Datoenim<br />
du rí2OTffe,.quodederuncpecora,& inquo defecerunc pecunia, j quód non fuifsec fames pranunciaca Aegyptijsper loile<br />
mija- Ai-qui-tamen Hebrai dicút, quod iftefuit fecundusan- /¿p^ , habuifsentahmenta ex pracedenti anno, inquo<br />
tts. ñus ftenhtatis,in quo intrauit Iacob Aegypcum, & feq. fuerat ubertas,quia ea,qua uno anno colligüntur,fequé<br />
anoo.f. remo Nilus inundauit meritis eius,v"
F X t ^ e n e f i s . . - C a p - X M l . jtvr<br />
defecit piamia. [ Pecom ITmu] dcftccrint.] Ideft etiaa Fabínmr i " ¿ ° ' Aegyptíos.qu, mo<br />
Pecunia pécora Sefecermt non imnKdiate, fed poftífNecdnm mrb<br />
^ofmo. te eft.lídéft noh eft á re<br />
V , ponb;s,& tenis rirhil habeamus.J Bene íígtrebanT,quia pkndiun<br />
Let lofeph quodlpfidedel^.^^onlnes pe1:un^<br />
^ c^^mnía ¿ecL quód nrhii haberent reíiduum, nifi eo ^ e u S habere ,n térra<br />
^ ^rafinlterra^Yocataut^ ^-^"-mlSeí^dS^<br />
eisre!i6laeírent'lifiilla,oportebat,veleis panes giati' a n ^<br />
^H:veiquóda.dper.debonisip,qu.qmd^i«^ fine Í ^ S ^ ^ S Í ^ S t S ! ^<br />
&terranoftcatui.ertoüs.}lJílvoItumusu tranftanonepíadamá Hieronymom^e entkf^<br />
terram noitram venduam, nos ipfos m fenios, vt des br^orum íeriptorum, vd forte LnslaLt i X n hoc<br />
nobis cibos.[ hmenos ni ferintuteregia.J Ideft^emc nos, nó multum aduertit, quia faeihter talis deceXeTufad<br />
vtñmus fer^uregis,anteaennneramus vafdl. r^ Potcn.at..SenrentiaautlninvtnfqueeLe3<br />
er,nmsferuiems.^hr:«dhdix^untemen i^agisexprimat quantum ad alií]uid litera^Sea^<br />
, • tua,ficutdixemi^ertienoáiníkuitute í^ílicetqtiantumadpoMoné,íedquanmm^^Sl<br />
' bant ipfi ,qtiod,Éugesempt® fuerantdepecama regís. ríQnemmagis dedaim hiera noftra. f A nouiffiiSern i<br />
Ideo quiequid piroemdabatiiradT^^^^^ Aegypti víqtiead extremos fines eius. 1 Ideft lofet^ ^ •<br />
non ad íofeph.Erat autem lofeph fohimadmmiftrator,' rubiecit Pharaoni totam Aegyptum,&cima:os populos<br />
vel difpenfator harttm pecuniat^um ,fed non dominus. dus ab vno fine Aegypti vfqSe ad alium fínem, ideft ab<br />
f Et pr®be femin.T. J Ex-hoc videttir qabd ortu fiio víque ad occafum Um, Se ab auftro fuo vfquc<br />
ñerilitatis hcetmodieume.l-át,.ahquid-ad fuum borealém terminum. Vd fequendoaliain it^<br />
potei^at, alias non petiuiífanf líti íeimm. Et hóe patet in ram, quá tenet Hebraica Biblia eft feAfíis, quód lofeph<br />
ripa fluminum,vbi crefcente Nilo licetmódieum mun- tranfíre fecit cunólos populos Aegypti delocis fuis ab<br />
daretil!a,tamen térra,qit®irrtgabarur,fó<br />
coliigebancur finges. Yd poteíl d.ci ahter & ñldiu's, gyptimorabantur occidentales eífe fecit: Utos vero, quí<br />
AegypfijaudRieraiKa lofeph,quod ílerilitasfeptem^^ meiidiemincolebantadfeptétrionem collocauit.IPr^i<br />
,nisduraturaerati&quiavidebanr,qiiodindpie ter terram faeerdotum.l Non eft inrdiiaendumaiiód íit<br />
prim^,|:iebani?quódanno Jquentífeititoeífer, ita aliqua fpedalis terram Aegypto in quaWarentur fa-.<br />
, quod futfiaenter metí poftet,& arari.Pecierunt etgo fe- eerdotes,& quód illa referuaíetur, quia in qualibet ciui<br />
^ , . rate^erantfacerdotes:fedeftfenfus,quódpoleflTonesfa-<br />
• • fe deberet feciindum cosh influentiam, & terrae tempe- c-erdotum, & domus eorum vendi?® non funt. [ Qtl® á<br />
riem: tamavfinon féréretur.nihil colligeretur. Et quia rege tradira fuerat illis. J Ideft quód rex tradider^ii-<br />
.iEgyp tij nihil ffugum habebant dato , qüód fcirent fe. libet faeerdod terram, in qua moraretur. Et erant in<br />
quenti anno vbertatém fiimram,tamen fe & térras fuas magho honore ifti facerdotes. Qiiod patet quia filia fa-<br />
^-o cibanjs 1 ms anní,&fémente ahe-rius vendiderunr. cerdotis Heliopoleos fuit data in vxorem lofeph á Pha-<br />
Quia niíi in illo anno prouiderent,ita morerentur fame raone,E rat au tera lofeph fecundus poft recreni in Aegytnnc,<br />
fíeunn alijs annis mon porueranr. [ Nepereünté pro, & prxpofitus totius Aegypti, vtpatet iupra 4i.cip.<br />
^ cultore. Ideít ne deficiantco entes terram: deficiente Ex quo videttir confórmiter quód Pudphar facerdos<br />
_ femine. [ Redigatur terram folirudínem.j Ideftéífida- p Hdioppleoseratde honorarifiimis viiis totius Aegypti. írf/^^^<br />
. tur térra ficut def^-tum, fcilicet, quód non fit térra eul- Vnde forré erar de archiíiaminibus Aegypti: erat enm<br />
,ta,&ornata,fed afGendantherb®nodu®,&fí'uticesín- inter facerdotes gentilium pnTminentfZ&di^nitatis^ f T<br />
utiles,Vtvrticfe,vépres,&faUunc«.SicdidEiirdevin'éa, ordo,quorum quidamlíamines, ideft facerdottó fimplí !<br />
. ...qu® non coitur. Ponam cara in defertum, non putabi- ees ei-ant,alijaiThifíauiínes,ytépifcopi quafí píindpes^'' '^<br />
pí/e/ fuper eam vepréá, & fpin®, fiaminünV,ideít facerdotum: vkimi autem,qui ómnibus<br />
o^er ^i^ vr paret bía.quinto eap.Hbcautem magnum damnum í:'r®eranrprothoí]amines dicebantur quafí primi infía^<br />
'^mfti^ lalicet redigi tetram m folitudinem,quia tune ne- iranibus á prothos,,quod eft primus, & fórté i fta dignitas ,<br />
coticeíílierarPuripharifacerdotiHeliopoíeos,cuiiTsfíliá-<br />
^diu p- L ergo lofeph omnem .terram Ae^ lofeph duxitin vxorem.Ab hisautem antiquis Gendiiii<br />
reas, J S^antuniad poíkílionesperfonarumfíngula- diíiindionibusinminiftcisórdbéctléfiaítieüsquendam<br />
\cerdom ' ali®partes rerr® Aegypti erant, qu® erant difcretionis modum fümpíit ih patriarehas, metropoli-•<br />
•mt. pet tinentes ad íolum regem,(S
Qf^re de requiem admiren tes cnm deledatiotie. Atitiqua ením F beneficia, & vrilitates Idfeph Aesypti reaibtjs oj-nr,,/^<br />
cma da íacnto,&congi-egatíQnes videntur fien poft íi^idufi •uit,vt maior eftet redditusreg5,mu!tipliater¿^^^<br />
J m ^ de{eGT:ai:íoti.es, puta pnmuia, maxyw e«jm m iiis vaca- nntMpfiq,- populi eius benefeo vmebát, qui lítm,,/<br />
i t S íe^Ponbusrhocaut eftent per cauit & difporuir,& poítea ftumeura recódita pSd^í<br />
rfitebuit,,.iravttota Aeayptus Iofeph debeatqu^<br />
deoriimerat pro fa ute tocias commumtatis,ideo.dec5- e^^qm eiús nutnere,eíi-ta eo mortuLex furrex^^<br />
mu:mtatKbomsfaftentandebei.ant:eratenimi{Iorem- gYpto, quiaon;cognouir lofephrnómaanitudineelí^Si<br />
pore apud Aegyptios tn magno hoDore facerdotaiis di-: tpis,fed vido iñgratuudinis,^'fe eius beneficio fén^<br />
as,mvcregesdarenceis^coníf^ maionbusdican,reddicibus,populiquoq; trucesS^<br />
cibanadecmnmumcatibus.SievtiphnuI oaódo ' "one,ni!Jius,cuiUS:beneficioípLúpatmpernSí<br />
rentur ad alias negociaciones fn quo^Ide reges^ do- duritiaafHixerunc, ierniturrífeeccnít,& mone nSh^<br />
minmoftn.cem^risexprob^iíes^dduncur,quinóío^ ^^^^'^ftauerüt, infantibus eorainípíajucisaiS^^<br />
ltimjcclefí.)s.exiftentevero, facroquede,^ ncmm.Sedmétkxcñ miquitas fíbi,quia iniuiie inl «i<br />
( apud.Gentilesnon viguit,bonano conferunt,fed eriam tudinisp?nas iuftifiimas vberrimeeieuerunt fRcíbid í<br />
/ I ab antiquorum denotione coUocaca aufecuacminiftris noS tm Dm nolkr.J Ideíi nos. videmus, g, vi¿noE<br />
/ , ecddTaftK:is.exaaiones,extorfioriesg; parcim-publicas,: Q poteftate rúa eíh fdúoramus,vrreípic¿ñios bono^f<br />
y i panjmpriu«asimponenKs,vtiam^idemrex,etpapai&^ tu,neiraícaris nobis.íeruas-twis.m^latí feruiemus?¿¡ T<br />
r ep^o|^svideat^.Sedabomincmdum^aldeeft,vtfih Weftiftudoaus quinta parcLíbluefidS^si^^<br />
P5resfBbijciantferuiruti.Secundacau "^s^l'benta^ra¡erabirniis,qua&nihil nob s S<br />
? . «aeonferebancurin Aegyptofacerdotibuserac,quiaibi &cordehilarí femienui regi. (E^ eo^emSí^nnauo<br />
r^ fciencijs fpeculatiuis pnmo vacare mífi funt,maxime a^ fada fuít iftaconuentio (V^ - in nrW^nSf. ^<br />
O / , f .f ^ Aegyp^incgpe, & ^m eas aiiq-uas additiones fecit" Sed hoc S f h S<br />
quom,.. Ahi-aham habucrunc,vtquídam antiqm feftantur,60i canonico,quea Stóritu fan^o di-4nfe Sinrm^i^^^^^^^^^<br />
dixrausfiipraiz.G.Sedintdiigendumeft,g,Abrahamv fiut.fJequafiipraTl.c&dkeSr ma^^<br />
modicum eos docere potmt, cumnon moratus fuedtln cendúefter^n n ífíJfn^ Jl k Du<br />
Hicponitur loíeph ad aftli¿tú pojSulum m^naS^^ S S S S i u m n<br />
tía,qua íuit in hoG,g, terram empLm eis re(WidL& S fluxemn^n ^^^^ dein^ tempm;a.qu?<br />
eos in feruos emiftet liberos dimifit.fEn vrcemit s lid nní!!wS ifte hberfcripcus fuit, de<br />
dleGcevosvidctisquahterpercoLíSiSMfr S s S ^ ^ f<br />
xionesfaébsinterme,&vosPharaopoftidetvosr&t?: ramveftram; non folum ve rex, fed ve dominus in inS m^ legibuspeiifplum a r ^<br />
fune^fedenam vfqihodieperfcue^^i,<br />
grumeotiusAegypei,&omniumpcSSum q S "cin<br />
ea>&vosipíbspoífideeiníeruos.rAcc5hSnílfí? tantis temporum arcularlteagros.jTradidit<br />
eis hic maiorem quanti a S^trid ^ ^ n r f V ^ ' mutaeis mundi cuentibus,nung:<br />
íicum ad cbosad feminan(mm,eeiam,ahis aiVeem annis rlm S ? ' , fMifetakqiiodpnuilegium in fauoacapiebancfolumaddbos,quiaeerra;ne¿ararrSe-i<br />
P^Pí^'^^í^^^^'fi^^^í^q^^al^xlufté<br />
potei-ar,ve patee fupra 4c.cap. ... a muicis téporibus abolirá,&obluiioni<br />
: ^ , • , ¿^«HEfíadáeftquafi.inicgem.jImmomaioris<br />
, Qítaretftoamadahanteisíemim, Qu^fí- 11 ^^-"^'^uja nujia. vnquam alicuiuspopulí<br />
Oquianonpoeerantferere,vtpF^dióhimcft i i^ajr.n.^ Rern^n'' ' lcxpofmt3n.émduv:iuit.Sedárqu<br />
f^uensannusfuturuseratfertilis.IdeooSn^^^^^^ S^^;"«oesconditiones,inquohabercpoferaelex<br />
ad^Golhgendum f«íiIiecr'fruges.[VefrSesSte po^^^ f Snf r "ofter ftetithodiein medio<br />
P^'^f»W;regi.dabitis.] IdeftlSte-S tn íf f ' ' pateeíoan.i.c.fgloriam.quaíi '<br />
fem vti vobis tanquam feruis regís ex coi uennonfbus<br />
fadisincer me, &vos,.^^,aGcípereomnesfr^ Ch lilog, orarquafiipatrcvnigenitus.Scripturatfi to-<br />
íeb Lf' volo mifeiSiter hS do? I l'r^.f vnigenitus^Dei.[Abfqfcerra facer •<br />
le axarepermitecdovosinlibereaeemcumve^^^^^^ doeah.J Ideífabfq-poífcíííonibus vrbanis,&<br />
n ad facerdotes. qua peí-fucceífionéfacgr.<br />
^ =one fmt. J Ideft quia non coiétí funt facerdotes<br />
S o n$. f pniidpale.f.Iacobm térra Aegypti<br />
«^g^ordinatioifccundo filiorum bencdicL.inlementem.^<br />
Iftoscotradus iofenhfadehar „ 48«c.(Habitauicera© Ifi-ael ) ideft I-icoh íTn Acav ^<br />
pa?¿ f e d ^ ^ P P ^ i ^ ^ ^ ^ - ^ v t r u m q i v e r u m e f t . f i g ^ h a b i e a u c n e l a c o b<br />
Swcft?uSrSr inmanuS; ^«'iEipoífeditcam.j Quiaibi datafuerüteisauieaee^ •<br />
ro^ í o quSta n í n f S £ morarenkur, M<br />
^ ^ quanta populoru,& regum ingratitudo T3TÍ ^^^ autempoftederunt quandiu fuerrme in S^to,ér ^<br />
- uw. i ata quia,ipil emebaiir ab Aegyptijs agr
« I wy.<br />
^^ ^Geiiefis. > ' <strong>Cap</strong>.<strong>XLV</strong>II. 71P<br />
tabantur magisjnteii-a„[Au6l:usqueeft.]In numero pcr A non euenerint, velnoneotemporejvel non taliter,quia<br />
generationem quantum quilibet alius populus generan tune non eft locutus Deus, fed propheta Ule pfeudo per<br />
do augeri porerat.[,^t mulnplicatus nimis.] Ideft non fo fuperbiam animi fui cófinxit. Nunc ergo ea,qu2: Iacob<br />
Ium quantum alij populi, fed enam magis in imméfum. nunc dixit non ita vñr eueniífejVtipfe dixit.Ipfe.n.dixit<br />
^^ yo.defcendenubus in Aegypto vfque ad annos ^ fentiebat morté fíbi inftare, tñ nó inftabat,quia alicui<br />
. ducentos fuerunt fexcenta millia peditum potentiií pro agrotanti mortem inftare dicimus,qñ ex illa ?gritudine<br />
í'^deread benum,yt paret Exo.iz.cap.praterinfinitam moriruruseft:fednonfiiitfícdeIaeob,quianó mortuus<br />
) multitudinem feminarum, & paruulorú, & fenum, qui fuit ex illa infirmitate. Nam poftquam ipfein hac agri-,<br />
numerari yix poftent. Et hoe eis ad miraculil repetir bis tudincj yel qualicunque corporis defeótu putans fe mo-<br />
Moyfes Deur. lo.c. In/Q.^-nimabus defcenderunt parres riturum rogauit,et adiurauit filium fuum Iofcph,yt duveftri<br />
in Aegyptumj & ectíanunc mnkiplieati eftis fieut ceret oíía fuain terram Chanaan; conualuir tune& reaftracgli.Fiebat<br />
autem tanta muItiplicatio,qnia femina Cefiit ab eo lofeph.Iterum nunciatum eft lofeph, quód<br />
multoties pariebant, & in ipfo parru interdú gemellos, pater fuus Iacob agrotaret, & ex ifta fecunda agritudiinterdum<br />
tres, atit piures, f^tus effándebant cooperante ne mortuus eft. Ipft tamen táquám moriturus in pnma<br />
Deoad conceprionem feminis:de quo Exo, i .c.(Ec vixit íEgritudine difpoíuit de fepulchro fuo,ranquam illi hoin<br />
ea.)Scilicer in térra Aegy pti. Ex hoc poteft refpóderi, B mines, qui putantes mortem íibi adefle, condunt teftafi<br />
quis dieat q> iliasUtera fuperior.f.habirauir Ifrael non menta, & poftea ab argrirudine conualefcunt. Videruc<br />
intelhgiriu'deipfo Iacob ,,feddefíh,seiiis qui vocantur ergo dieendum quód non fpiritu propherico, fed per \<br />
Ifrael, eú fubdatur inimqdiate auólus, & mulriplieatus, quadam figna naturalia cognouit, vel verius opinatus<br />
quod de fi!i)S Iacob coiigrué intelligirut.Qma fí intelli- fuitmortem fibi adeífe, qrna .forré expertus fuit in eoigeretur<br />
de filijs Ifrael, nó diceretur habitauit in ea decé pore. fuo, talem deordinationemjqualem nunquainante<br />
íeptéannis,quiaplu,ribushabirauir quamdacéns,eriam cpguouerar,vel magnam virium defeótionem. Etdato<br />
quia fiibdirur: Facti funp dies vira? eius,centum quadra- quód ifte fuiífet vnus, & idem languor quod eft contra<br />
ginta feptem anni. Qj;iod nullo modo referri poteft ad te.xt,um,(3¿,etiam vere mortem fiiam eonieélaífetafamen<br />
populum fihorú eius, quia non dicererur de illo populo, non arguebátur hinc quód per fpiritum propherieum<br />
qb vixerir annis i^j.fedxlie ipfalacob decem fepté annis, .cognofceret, quia médici fapientes veré iudicant vt plu-<br />
& ante vixerat t^o.vt patet in princip.húius e.Et íic col- rimum de morte, vel de fanirate conftiturorum ín agriligentur<br />
i4.7.anni,totias yit^ Iacob,qui infra ponuntur. tudine. Etpt^terhoe fapifilme videmus multos agro-<br />
Et.mortuus fuir laeob r z.annis poíll fterilitai;emfinitam tantes fe morituros iudieare, quia talia in fe experiúturi<br />
quod patet, quia Iacob venit in Aegyprú jn fine fecundi qua^vit-a non conueniunt. Si autem dies mortisapproanni<br />
fteriHtaiis.Et paterquia dicitur fupra 4f.G,quinque C pinquabac-,itaquódpoft iílam yOcationem lofeph nori<br />
anni adhucreífanc„.quibus nec arari, nec meri pote rit, multis diebus mortuus fitjUonconílat.Saris tamen clare<br />
Computatis ergo illis quinqué annis, qui reinanebát fu- pater in textu quód tune non haberet agritudinem, de<br />
turi vfque ad finem íferiütatis manent i z. alij extra íle- qua mortuus eft, quia dicitur infra quód histranfaótis<br />
Opimo íil'tatemadeomplendúi7.an»os.-('fa(5biq3 funt omnes nundatum eft lofeph quód. pater eius agroraret. Nos<br />
^icoUi ^^^^ ee.ntum quadraginta feptem annorum.) tamen óommuniter mortem folum ahcui appropinquae<br />
Lira /1 P^-^^t colhgendo 13 o.annos quos habuir,quando re dicivnuss quando agritudp ei ineít, ex qua moriturus<br />
rohatur. Aegyptum,& 17.qups ibi poftea vixit. (Cumq-, eít,vel)fic túdicatur.( Vocauit filium.fuum Iofeph.)Ideft Confutaappropinquare<br />
cerneret diem mortis.) Dicit Nicolaus, fecit eum vocari per nuncium, quia non morabatur in litera,<br />
qp ex hoc patet Iacob habuiífet fpiritum propIietie,quia .eódem lpcoIofeph,in quo.pater fuuS Iacob, quia la^ob<br />
fciuit appropinquare diem mortis. Quod autem laeob manebat in rerra Geífen. lofeph autem femper erat in<br />
habuerit fpiritum prophctia nullus dubitarerationabi- curia regis, cum omnia pereiimiudiearentur,cS: difpolirer<br />
poteft: fed ex hoe fequatur eú habuiífe fpiritum nereutur, íicut didam fuerar fupra 41.ca.Ego fum Phahuiufmodi,falfum<br />
eft. Prima pars paret,quia aliquis vo- rao,abíque imperio tuo.nullus mouebit manum,aut pecatur<br />
propheta in facra fcriptura dupliciter, vno modo, dem in cerra Aegypri. [Si inueni gratiam in confpedu.]<br />
^ms vo~ quia Deus cum eo loqui tur,vel ei fe reuelatrfeeúdo quia D ideft fi rirdiligis me, vel fi ego fum aliquid in tua repu-<br />
"mtrpro- reuélat ei aliquam veritarem,fiue fururam contingenté, tatione.[Pone manum tuam fuper fémur meum.] Sic.n. Quare pa<br />
heta. fiue pr?fenté,fiue prateritam,euius cognitio fine diuina habent aliqua litera,, ^ed faifa litera eft, vc patet in He- t^archa<br />
reueladoneimppífibihs eít . Quanttimad primum mo- breo,quod dicit.rSubterfemurmeum.]Sieut'dícebatUr exhibebat<br />
dum vocatur'Abraham propheta, quia. licét nihil pra- fupra z4.eap.quaiido Abraham mandauit Eliezer feruo iuramem<br />
nunieiarec,nee diíererer incognicum,quia t,^me^ ei Deus fuo, qfiód lurarec ponendo manum fub femore. modus fubter fe-í^pe<br />
loquebatur, y|: patet fupra i z. & .r 3 .éc i & 17.4^ aatemiurarionis ibi declaratus eft. Quare aurem fie iu- ^^^<br />
i z I.&: iz.e.ideoferipcura yocauic eú prophetá,imó raretur ^ dicúnc dodores noftri quód implicité iurabíi:. •<br />
ipfe Deus loquens ad Abimelech vocauir Abraham pro tur per Chriftum nafeirurum defemore Patriareharum.<br />
phetam, vipatet fupra zo.c.vbi dieic. Nunc ergo redde Et hoc beneipfi cognofcebant, &pradicebanc. Vel vc<br />
ei vxorem íiiam, quia vir propheta eft, & orabit pro te. voluntHebrai qiudam, quód hocfiebatad honorem<br />
Quantum ad fm modum, qui magis vfitatus eft,Ifaias, circuncifionis. Ideoponebacur manusiurácis circa illud<br />
& Ieremias,& omnes ahj; quorum'libros habemus pro- membrum,in quo erateircuneifio.<br />
pileta fuerunt, quia nunciauerunt quadam de fum'ris, Rabbi Abraham Abé Ezra dicit, quód hoc fiebat ad Opinio<br />
quadam autem dé oceulris prateriris, vt patet in fiiis li- fignum fubicótionis. Et nunquam fiebat iftud iuramen- Rabbi A.<br />
bris, Iacob aút quolibetiftorú modorú propheta vocari E tum, nifi quádo aliquis Dñs adiurabar feruum, vel quá- be E^ra.<br />
póc.Primo mó,quia aliqñ ei apparebar Deus,&ipfe la- do maior adiurabar minoré, ficut qñ Abraham adiuracob<br />
nihil pranúciabat,fed ahquam-veritate á Deo reci- uitferuú fuum Eliezer,vt pater fup.z4.c. vel qñ hic lapiebat,yt<br />
paret fu jira 31. Er poftea in itinere rederKlo,vc cob adiurauit lofeph, qui minor erar ex eo tj^erarfilius<br />
patet fupra zz.Ddnde rurfus i Bethel,vt patet fupra 3 j, & tenebatur ei obedire. Et iíta confuecudoadhuc<br />
Competir ei etiam fecundus modiis,quia aliqñ futura in apud quafdam gentes íudaorú refertur obferuari. [ Et<br />
eognita pradicebat,vt pater infra.49.c.vbi beneclixit fi- facies mihimifencordia. ] Ideft facies mihi aliquid tale,<br />
líos fuos denuncians eis ea, qua poft fie euenerunr, ideo ego repurabo ad magnam miferieordiá, & magnum<br />
dixit in pnnaverború fuorum:Congregamini,vcannri- bonum meú, fi íepelias mein fepulchrismaiorum meociem<br />
vobis qua ventura funi: in diebus nouiífimis.Quá- rum. [Et veritatem.] Idoít reditudinem iuftitia. Quafi<br />
tum ad^m,f.q) nó poftir probari hic,q? fit propheta,pá- dicadaciédo hoc,facies id,ad quod.reneris, quia ex quo<br />
tet fic.Qma lieet poterar eífe,cb Iacob cognofceret mor- fi lias meus es,tencris mihi iuíte pracipienti obedire.No<br />
arguitur euidenterex texru,qj per dixit ifta Iacob alicui de ahjs filijs,hcer ipíi libenter exe-<br />
V. fpm^^ropiiSRiü ,imó magis vi: oppofítum . Qoia vc querenrur, quia fciebac quód nullus aliorum hoc facere<br />
habetur Deut. r8.c,fignumadcognofcendumm ahquo poífet.Nam dato quód aliquis de ahjs vellet portareca-<br />
4 cafu,quis nó elt propheta,eft fi ea,qua propheta dixent dauer parris extra Aegyptum non permitreret eum Phar^o<br />
' J •
720 Genefis. ^ : , <strong>Cap</strong>.;<br />
raoesireA^yptum. íofephantém,quía aecepfus valde F - •<br />
erat in oculis Phaiaonis, fciebat Iacob, quód permitte- Jacob £grotus Ephraim,& Manaífe berredicit<br />
ptm-a Pharaonéfacerequod vellet. [Nonfepeliasme <strong>Cap</strong>. XLFlJl.<br />
in Aegypto,] Sciebat Iacob,qHÓd nifi ifta dixifliet intendebat<br />
lofeph íacereeifq^^^ -ÉT 1S ita tranfaElisrimciatum eflhfeph ,auk<br />
Ts • dormiamcum I 1 egrotaret pater Jkus ^ qUi, ajp,m¿tL dm^ ^<br />
Dor mire mterdiHii fignat morí, ínter- | 1 filijS Aíamffe,¿r Ephrairnire-perrexit Dé<br />
duplieiter dum ai>tem frpeíin. De primo patet 5. Keg. 2. cap.Dor- ^ Bumque eíifeni: Ecce filitis tum lofebhve'<br />
fumiMr. iniui.t,,g,m.r.auudcumpatribusfuís,&fepnltuseftín mtadte. Qui confort atus féditin Uaulo. Etih-reío<br />
ciuitate Damd> hic aiKemaccipitur dormiré pro fepeli- ad fe, att : Deuí omnipotens apparmt mthi tn l J Í<br />
n.:Et parerquia rogat íacobiihum fuum íofeph,vt non eB térra Chanaan, henVdtXttque mth^,<br />
fepeuar eum. m Aegypto, fea vt dormiat cum patnbus,. ^ugebo , mtdttphcabo , ^ fLam te in turb^<br />
Si autem acciperemr doi'mire pnmo modo, idertmon pupulorum: daboquetibt terram hinc , & femtn tZ<br />
/ í iiondeprecaretur Iac
• V " C a p . X L m 7 2 1<br />
^gni^fed quja lacob erat fenex^^pi-opinquatis morti,et A in quo aliquod iftorum duoni ita deperditum eft auod<br />
lofeph dihgebat eum valde, pofu. rat nuncios,qui fem- reftaurari non poteíf, cum mdpiat deperdi totaliter arper<br />
ei falutem, vel ftatum patns fui referrent. [Quia a:- monia, neceílc eft fequi magnos dolores cum dolor íit<br />
grotaret pater eius.J Hebrsi dicunt hic,quod tres pentio fenfus nocumend: neceífe eft eriam fequi virium inuali-<br />
V nes fuertmt fadls notabilesa tribus vinsfanótis. Pnmo tudinem,qu5confíftebat inbonadifpofitionemembropetiuit<br />
Ifaac, vt daretur hominibus ahqua poena ad co- rum executiuorura,qus ablata eft per abladonem tonus<br />
\ gn,^cendum fe ipfos,vel vt a malo recederent, ideo data compaginis armonis corpores.Ifta autcm aiunt lansuo<br />
) eft ei caligo oculorum,vt patet fup.^y.c.f.fenuit Ifaac,& rem eíle fine sgritudine- Item patet hoc ex facra fcrptucaligauerunt<br />
oculi eius. Secundam petitionem fecit la- . ra fup.25. c. vbi dicitur de Abrahlm, quod erat dierum<br />
cob petens, vt homini ante mortem ahquis morbus da- multorum defecitq. & mortuus eft. Deíiccre autem vo- i^^dfecu^<br />
retur, vt cognofceret homo quando eífet in difpoíitione catur fecundum ipfos Hebrsos, & dodores, & noftros,<br />
ad moriendum, &conuertcrerurad Deum, quia vt ipfi quandocunqvaliquis paulífpcr refoluitur vfq;ad morté! '<br />
volunt ante lacob nullus homo ^grotauerat, fed fubíto Sic etiam dicitur de Ifmahelein eod.c.f.dcfecitq..'^ mor . \<br />
moriebantur. Huic autem cóceílum eft quod sgrotarct, tuus eft. Máxime quia ipfi ludsi tradunt Ifmahelé mor- i<br />
& deinde alijs hominib.Tertiam petitioné fecit rex Eze tuum fiUífe difentcria.Patet etiam de Pharaone, qui píachias.f.vt<br />
homines poft morbum fanari poífent, quia, vt B gis magnis vapulauit, quia dednebat Saram vxorem Aipíi<br />
dicunt, ante témpora eius quicunq-,sgrorabat in illa brahs,vt habetur fup.'i z.c.Idem de Abimeleeh rege Ge<br />
sgritudine,moriebatur,ipfeautem oratut Deum, vt pof rare,quandoaccepit Saram,vt patet fup.zo.c. Ad tertiú, Adi.poft<br />
fent aliquando homines poft morbum fanari, vt ipfe fa- f q, nullus sgrotans cuaferit mortem ante témpora Eze- tionem /»<br />
natus eft,vt patet 4.Reg.2o.& Efa.jS-ci.Sedifta qusdá chís,fed omnesquotquotsgrotabantmoriebantur:Re daornm .<br />
ludizo funt,& fundantiir fuper quandam ignosantiam, fpondetur falfum eílé;eft.n.contrarium omni rarioni na<br />
ulía o- ^ «^rroré maCTntr.quiaipfi putant,^? ea,qu?m facrocano turalirquia'omnis difproporrio in anfionia corporis hu-<br />
J ~ ne fcrípta non funt, nó fuerunt: fed ifta rario eft ftulriífi- mani eft morbus, fed condngit, quod interdum ifta dima,<br />
¿luia tune fequeretur iiihil fuiífe, mfi quod in facro fproportio ita íic parua, quod natura ipfa pro fe valeat fe<br />
canonefcriptumcít,quonihilftulriuscogitariporeft. Et reducereád fanitatem, interdum adiutoriomedici,& vi<br />
confirmatur teftimoniofcripturs,quialo.2i.ca. dicitur: medicamentorum,íicutnucfít. Nififortedicerevclint,<br />
Multa alia fecit lefus in confpedu difciptilorum,qus in quod quilibet morbus vitam corrúperet neceílario, niíi<br />
hoc libro fcrípta non funt.Hsc autem fcripta funt,vt ere Deus miraculosé eum tollat.Sed hoc falfum eft,quia túc<br />
^ datis,quia lefus eft Chriftus fílius Dei viui,& vt creden fuperflua eílet medicina, cum nihü operaretur, fed totú<br />
tes vitam habearis. Sacra.n. fcriptura non intendit om- Deus aget.Sed hoc falfum eft,quia fcriptura facra man-<br />
, nium temporum gefta narrare,fed ea defcribere,qus fa- (2 dat honorari médicos tanquam neceftarios, vt patet Eclud<br />
noftrs aut vtilia, aut neeeífaria funt,vt dicebatur in clef. c. 38. Honora medicum proprer ncceílitatem.ltem<br />
, , prsdida audoritate: omnia autem defcribere eílet im- quandocunque funt esdemcauís mortis,&: vits,fanitautio<br />
ra poflibile . Eífet & pondus quoddam iníitile,quia nullus ris, & sgritudinís, neceífe eft eandem exiftere vitam, &<br />
num. qui legerer, nec leda prodeftent. Eft adhuc maior- mortemi fanitatem, & sgritudinem. Sed esdem cauís,<br />
error,quia íi ifti mi fen fcripturas, in quibus a teneris triv tam quantum a d nos, quam quantum ad infiuentianu<br />
pudijs enutriti funt,fcriitarentur, multa aduerfária eis,q c^li funt nunc,& ante temporibus illjs, ergo eodem mo-<br />
3 ^ r dixerunt,reperirent.Ad primum cum dicunt nullam vn dosgritudines, ^^ finitates. Sed ahqui nunc sgrotantes<br />
l quam punitionem hominibus fuiífe ¡llatara,vt fe ipfosja- fanátur,ergo & tune. Item contrarium habetur fup. 12.<br />
guofcerentante témpora Ifaac, patee contrarium ex ía- c.vbi leginitis Pharaonem plagis magnis percuffum, fed<br />
mum . crocanone Gen.4.c.vbí dicitur deCain,cui datus fuit tns poítea fanatuai.Idem patet in Abimeleeh rege Palsfthí<br />
mor in penam,&in íignum, vt omnes cognofcerenteú. norum,fup.20.cap.ltem patethocin lob,quiinfirmatus<br />
Latebatq. inter fruteta & denfas arbores, timens vndiq. fuitvalde, ita vt a tota corporis mole tabes difflueret, &<br />
mortem,quoufqdncurrit in illam. Sic patet ctiam de A- fanicm teíia raderet manens in fterquilinio,vt patet lob<br />
braham fup.25.ca.vbi dicitur,quod defecit, & mortuus 42. Item quia íi omnes,quisgrotabant,inorerentur,nul<br />
eft.Etiam vbi ifti miferi oblíti funt maximam illam pee- p ius hominum,quando sgrotaretqu^reret,an moriturus<br />
nam hominibus datam,quod perierint diluuio? vt patet cfset, cum argueret íe certe moriturum, fed contrarium<br />
fup.7. c. Item vbi rdiquerunt punitionem duriííímá So- patet 4.Reg. 1 .c.de Ochozia rege Samaris,qui miñtad<br />
domorum, cum pro peccatis ftiisomnes igne coelefti ab- confulendum Deum Accaron, vtrum fanaretur de infir<br />
fundi funt? Item valde i fti erran t in fundamepto,dicen mírate fuá. Idem patet de leroboam, qui mifit vxoreno<br />
tes ex fuppofitionecaligationem oculorum fuiífedatam fuamadqusrendumrefponfionem Ahís prophetsSi-<br />
Ifaac,vt fe cognofceret. Nam tales pens aliquibus infli- lonitis,vtrum Ab'as fílius fuus sgrotans moreretur, '^t •<br />
guntur,de quibus videtur,quod fit aliqua fuperbia,6Q^ patet 3 .Reg. 14.C.&: omnesifti fuerunt ante témpora E, Confuetu.<br />
contemptus,fed in ífaaCnon videtur fic,cum eífet vir mi zechis resis,ergo falfum dicunt. [Qm afsumptis duob. ^^ atiqua<br />
ris,& tractabilis, atq; fimplex,íed videtur magis,quod i- filijs fuis. J Afsumebar hos fihos fuos, vt porraret ad la- benedtce^<br />
fta pcena ei naturaliter euenerit.f. quia ex caufis naturali cob,vt eos benediceret, quia erat confuetudo,quod paré dtfihos.<br />
bus in talem sgritudinem incidere debebat. Sicut mors tes in morte benedicebant fílios,vel alios minores . Cum<br />
iam non videtur homini p(jna,fed natura,ficut arbitran- ergo lofeph fufpicarerur patrem fuum I acob cito moritur<br />
Phílofophi Gentíum.;Et liOc licet Deus aliqua caufa tur um,,quia fenex erar,voluit fiftere ei benedicendos fí-><br />
det, quía ipfa etiam, qus'naruraliter ficri poiTunt, Deus líos.[Manafse,& Ephraim.JNondum.n.alios gemierar,<br />
adminíftrat fecundum fuum alriífimum iudicium, non £ vt patet infra cum dixit lacob dúo filij tui, qui nad funt<br />
tamen videbatur fpeciahter data in posnam fceleris ali- ribi in térra Aegypti antequam venirem ad te,mei erunt<br />
U z.pojt • Ad fecundum quando dicebatur, quod nullus s- reliqui autem,quos genueris poft eos,tui erunt.[! re perjnemJu<br />
gi^otabatvnquamantetémporaIacob,fedomnesfubito rexít.JIdeftfeftinauitiré. [Diótumq.eftfení.] Ideftlatorum.<br />
inoi-'iebátur: hoc repugnar toti rarioni, quia vita anima- cob antequam introitet ad eum lofeph. [ Ecce filius tu-<br />
' Jisconfiftitin quadam corporis armonía, qua exíftente.^ us Iofeph venir ad te. J líteaduentus multum erargaunon<br />
poteft deficere vita.Ifta autem poteft,dupliciter tol- diofus íacob,quod patet in eo,qd fequitur.f. [Qui cófor<br />
^ h,aut per nocumentum extrinfecum totum animal fubi- tatus fedit in lecticulo. J Ideft licet enim sgrotaret,cares<br />
to diftemperans,aut per corruptionem humidi radicahs, víribus,tamé audito, g^ veniret lofeph exhílaratü eft cor<br />
aut calidí naturalis, in quibus fundatur vita. Cum ergo eius,& multiplicatis, dilatad fq. ípinrib. rcfumpfit vires.<br />
i humi- non omnes, qui mortui funt ante témpora lacob mortui [Sedit in lediculo.] Erigens fe ad loquendum. Antea au<br />
' natura fuerint illads vulnerib.oportebat plures eorum mori per tem iacebat extentus in longum non potens fe apodiare,<br />
:, funda- d^%^|m¿^p|||^rmcipiorum,in quibus fundatur vi- vel aliqualitcr fuftíncrc.[Deus omnipotens.JHic autem<br />
f' autem conftimprio, & re- intendit nouiter perfuadere lacob id, quod ante peifua-<br />
'.^auratio quotidiana eft.Sed cum ad tale tempus venitur ferat, f. quod ducat corpus eius Iofeph in terram Cha"<br />
'4 • AIph.Toft.fuper Genef. Zz naan .
naaií ad (cpeliendiim. Et ad hoc» vt índitéat eatn^ado- F buens filíjs LÍÍE . Et quia priuato Rubén, primogcní^<br />
ptatduos filios eius Matiaíre,& Ephraim dandoeis par- poft eum erat Simeón, vt patet fiipra iS'.capit. debuiíTer<br />
: . tes hareditatisfícutalijs fili/srLiis.f.Siracbn,5c Rubén.: dari prindpatusregnatiuusSimeoní, fed quiapeccauu<br />
Óhie^^O:,. Etjquia poííec dicere lofephi Pater quomodo das eis for- contra voluntatem í^cob in occifione Sichimitarum, nó<br />
tes m cerra Chanaan, cum ibi_ nihil poflideas ? Refpon- debuit ei dari. ^ \<br />
dec Iacob, quod Deus. promi fie daré ei femini fuo il- Poftiftiim primogenitus erar Leui. Adhuc ergo tran, %<br />
Kefpofta lam cerram, ideo tanquam certam diftribuit ..Et hoc di- íire debebat ifteprincipatus, fed quia ipfe eodem n^do<br />
Cít immediate. [Deus omnipotens.] Vocaceum omnipo peccauerat,vt Simeón, vtpatet fequenti cap. íciIicetSi.<br />
teutem, ideft pocenteiíi facere quod proniific. Iftud no-. meon,& Leui fracres vafa iniqiíicacis beiíantia. Ddnde<br />
men rede hjceoniienic,qLiiaad aliquid arduum facien- fequitur eorum malediólio, feilicec diuidam eos in la-<br />
. dum non oporcet Deum vocari benignum,fiue man fue- cob,&difpergam eos in ífraeK Poíl iftos primogenictis<br />
CUm:,velmiferieQrdem,velfapienEem:,quiaiílat>ihilatci erac fudex,ideocumhicnonpeecaflíetnotabihter,fed fe<br />
í nent ad magna faciendum,,íed magis,omnipocencem efl cic quod non occiderecur Iofeph, & poft laborauic,vt nó<br />
' / íc>quia omnipotentern nihil eíKigic quin illitd facere pof mañeree Beniamin in feruicucem,vt patee fijp.44. c. me-<br />
/ fit., [ApparuitraihiiiiL,uzajQ^2:.yoeaeur alia nomine' ruitftifcipereregium prineipatum,quamobrem eicon<br />
Bethel,ytpatetfupi^ 2S'.&; 5y.& Iudi. ceftus eft. [(^inaci funt tibi in cerra Aegypti, ] Ex Afe-<br />
/ ritió fuit,.quando.ibariri!Mefopo£atTiiaiT!¡,quanído vidit: ,nec filia'Pucipharis facerdotis Heliopoleos, quam in'>-<br />
, fealam tangen rem, Cosíos Deum inriixumfiiper fea-, xorem Iofeph accepit,vt pacec fupra ji.cap. [Ancequam '<br />
I , íam^vcp^tetfupraiS.cap.. [Qi^ eíl in térra Chatíaan.]; venirem a teC^ia Iacob defcendit in Aegyptum fe-<br />
Circactuitatem, Sichem mihario vno, diftans^ScT apud cundo anno fterilitatis,,vr colligitur fupra 4j-.eapit. MamontemN;ebal,&:<br />
Gari^tm, 6c in oppoiito ciuitatis Na-^ naífesautefn, & Ephraim naci fiiiic cempore fercilicacis,,<br />
im>,vcpatet fup. Ei., lofúe 8-cap., vtpatet fupra 4.1 .cap; [Mei erunt.] Ideft erunt filij mei,<br />
' Omnio Ahqui autem volunt iftam ciuiea.tem,vetoppidamef:. non pérnaturam,fed per adopcionem.Ec declaratur inmommB<br />
id,quod lerufalem,:quod falfum efte elaris radonibus fra eum dieitur. [Ephraim,& Manafies ficut Rubát, &<br />
nomi- ^ 2.-eap. & i8..probauimus. [Benedixitque mihi. ] Simeón reputabuntur mihi. J Ideft ficut Rubén, & Si-<br />
ne: emita- Annunciandobonafutura,, vcl augment:um,cum. bene- meon filij mei capiunt parcem hareditacis mea , ica Ephraim,<br />
&Manaffeseapient..EteomparauiceosRubé,<br />
Imk:- poffeílionibus., [Et m,u&iplieabo. In prole. [ Ec fadam & Simeoni>quia ifti maiore&eranc incer filios Iacob,quo<br />
ineurbaspopulorum.J Ideft faeiam> vnde te nafcantur rummagiscerca erat haredir as. Quafi dicat, ita certa<br />
multi populi, & copioft. ,Qued potuit poftea,,cura^b eo eric porcia hareditatia Manaífe, & Ephraim in harediduodeeim<br />
tribus exiermt, m quibus erant dúo reges fi- H taterneá,ficat hareditas Simeón,& Rubén. [Reliqui au<br />
mul> &raulEaciuitates,,munitaque oppida., [Daboque tem,quos genueris poft eos.] Ex hoc patet,quod illo té- '<br />
tibi; terraii% hane» JPíopter hane particulamimEodudt porenon habebat Iofeph alios filios ,& iam erantanni<br />
lacobomniaiftaverba,fcihcet,vtdemonftr.areEahquo. 2
^i^peris. <strong>Cap</strong>»<strong>XLV</strong>n. 723]<br />
, in quo maiores fui fepeliebantüiy non duxit A vimoemi propter famem fugijt de Ephrata in[terratn<br />
eam Iacob in illam fpeluncani, fed fepeliuit in itinere_j. Moab, & deinde redeunte fertilitate magna copia fru-<br />
£Mihi enim.] Ideíl non culpes me de hoc, quod non fer gum fuetunt in tetra illa, ideoque Bethleem vocata eft.<br />
peliuerim matrem tuam Rachelem in fepulchro maio- Hocautempertinetad tempus Ruth. Hoc autem fairum<br />
meorimi, quia ipfa mortua eft in tali tépore, in quo ftun eft, quia iftud nomen Bethleem impofitum fuiíTet ;<br />
^ non potui éara ducereilluc. [Quando veniebam de Me tempore Ruth,& Noemi, cmn ifta multo tempore poíl,<br />
\ i'bpotamia.] Non videtur,quod quando mortua fuit Ra Moyfen fuerint, fequeretur, quod ifta litera non fuiflet<br />
, ^ chel 'vJeniebat Iacob de Mefopotamia.quia mors Rache fcripta per Moyfen, fed per Efdram, vel per aliquem a-<br />
^ lis fuit inter Luzam,f.Ierufalem,& Ephrata,i.B€th!eem, lium,quod pracedenti cap. improbauimus. De hoc ma-*;<br />
ficut patet fup. 3 j-.c-Sed antequam veniret Iacob illuc ve gis diximus fupra 3 5. cap. [ Et adificaui fepulchrum. ] ><br />
niens de Mefapotamia habitauerat in Socoth, vt ,patet Idefi:, licet non duxi eam ad fepulch'ra maiorum meofup.<br />
3 3. c. & adificauit ibi domum, deinde moratus fuit rum,quia non poteram,tamen adificaui ei nobile fepuiper<br />
annos fex, vel feptem in agro apud ciuitatem Siché, chrum^uxta viam^ita quod tranfeuntes Viderent,& fcivt<br />
probauimus fup.34-cap. Deinde venit iu Bethel, vbi retur ibi fepultam efiíe Rachelem in fatis honorabili lomortua<br />
eft RacheL co .-Hebrai autem iftam literam totam leguntadéxeu-<br />
B fationem Iacob,vt nos,fed difterunt in modo excufandi.<br />
An incongrue diüum fuerit, quod Rachel mortua fit-, ' [ Mortua eft Rachel in térra Chanaam. ] Quafi dicat,<br />
dum veniret de Mefopotamia. Qu£Íi. L íih mi lofeph non intelligas, quod ego fepeliui Rache-<br />
ergo diceretur mor tua,quando veniebat<br />
lem matrem tuam in Hebroh in fepulchris meorú,quaíi<br />
fugiens laboré vix, quia fatis prope erat, quia diftat He-<br />
Q Vomodo<br />
de Mefopotamia, cuín iam anni decem, vel plu- bron a lerufalem ocio leucis, Bethleem autem duabus<br />
res tranfijfient, quibus recefiferant de Mefopota- leucis a lerufalem, & é contra Hebron, fcilicet verfus<br />
mia, & habitauerant in alijs locis ? Refpondetur, quod Meridiem,ideo eft diftantia quafi fex leucarum,quafatotum<br />
fpacium interceptum inter locum a quo quis re- tis módica erat, non hoc ergo me impediuit. Nec etiam<br />
cedit, & locum, ad quem vltimate vadit,^^ vbi quiefce- me detinuit, vel ab lioc diftraxit temporis importunire<br />
intendit, vocatur via, licet in ifta via fíat aliqua mora. tas ad ambulandum, quia conueniens tempus erat/ttJi-<br />
Sed Iacob exiens de Meíopptamia intendebat veniret cet tempus vernum, in quo homines expedite ambulare<br />
a d patrem fuum Ifaac, & matrem fitamRebeccamyvt pofiTunt. :<br />
patet fup.31 .c. vbi dixit Deus Iacob reuertere in terram Impedimentum ergo fuitvoluntas Dei. C^iavt vopatrum<br />
tuorum, & ad generationem tuam, & deinde.,» lunt Hebrei Iacob cognouit ex diuiua reuelatione,quod<br />
fubditur, quód Angelus in foranijs dixerit ei . Nunc er- C tempore Nabuchodonofor deftruenda erat lerufalem,;<br />
go furcrc, ^egrederedeterra hac,reuertens in terram vt patet quarto Regum capit..& quod Nabuzardan<br />
natiuiratis tua. Quantuncunque ergo ex accidenti mo^ princeps exercitus,qui alias vocatur princeps coquorum<br />
raretur antequam accederet ad locum, vbi erat pater fu- vt patet Baruch primo cap. duceret captiuum populum;<br />
JUS, femper dicebatur efte iti ,via. Sed Rachel mortua eft in Babylonem, & tranfirent iuxta fepulchrum Rachel,'<br />
'inter Bethel, & Ephratam antequam veniret lacobin quod eft fitumiuxta viam, & tune miraculosé ipfa Ra-<br />
Hebroii ad patrem fuum Ifaac,vt patet fup.3 j.cap.ergo chcl dé: fepulchro clamaret ad Deum, quarensmifericongrué<br />
dicitur mortua Rachel,, quando veniebat de^ cordiam fuper populum captiuatum. Sic patet Hierem.,<br />
Mefopotamia. [Mortua eft Rachel in tetra ChanaaiioJ capit. primo:, vox in Rama, velinexcelfisaudatuseft<br />
In partu mortua fuit Rachel, vtpatet fup. 3 f. capit. [In ploratus, & ludus Rachelis plof antis fihos-fuos v: Ifta<br />
ierra Chanaan.] Qma Bethel & Ephrata, interquas. expofitio Hebraorum aliqualiter videtur colorata j fed<br />
,/Vl- jinortuafuitRachelerantin terraChanaán, [Etatqu^ noneftfolida . , •-a<br />
• " vernum tempus. ] Ideft priiicipium veris. In hoc excu- ' Primo quia finis ad quem conuertunt ludai iftam ex-<br />
' fat fe duplieiter quantum ad viam, quig^ coníhtutus in pofitionem, non eft certus., ifte: enim clamor :Racher'<br />
via non poterat totam,famftiam fuam, & greges dimit- lis de&pulehro:& induaione captmorum in Babylotere,<br />
& retroeedere, vel deuiare veniendo in Hebron,vt ; nem videtur ficlus, U error ludaorum 4n hac parte<br />
eam íbi fepeliret. Et fi dicere lofeph patri fuo, debuifíe D eftexignorantia fitusloeorum:^ quia ñlij Rachelisdir.<br />
ducere illuc greges,& totam familiam, & corpuseiusibi cuntur riHjjBeniamm:, cura Beniamin fuent :hhusRra-i<br />
fepehre. Ad hoc reípondet hic, quod non poterat fieri cií ehelis. Si ergo eura fihj Beniamin: habitent ín ferUfalem<br />
T eífet tempus vernum. Impedit enim terap us vernum du fi tempore captiuitatis Bab-ylomca deberent. duci de<br />
pliciter, neportari potuiftet illuc cadauer Rachelis. Prir lerufalem in Babylonem peJí.rfepulchrtim.-Jlachelis<br />
^ • mo,quia calore vrgente verni temporis corpua mortuo-. adhuc videretur poflé ftare , quia tune tranfeuntibus.<br />
rum foetent immediaté horribiliter, ita quod duci non filijs fuis, qui erant fili) Beniamin vipía poffet clamare,;<br />
potuifiTet quin omnes inficerentur ./ Secundum impedí- fednoij eft fie, quia eum babyloa fit abaqiuloneieruM<br />
mentum, quia in principio veris pécora fcscunda funu falem,& totius térra Chanaan,vt patet Iere.prtmo.cap.'-<br />
& nouos fóetus habent adhuc multum teneros. Si ergo fcilicetab aquilone pandetuü omne mahim, & loquitur<br />
cogantur ambulare plus de^ito,raoriétur vna die cuncli manifeftiftimé de Babylomca captmitate, vt fequitur<br />
greges. Sic enim refpódit ipfe íacob Efau fratri fuo per- in litera Ierem. primo. cap. cura ducerentiir m captiuifuadenti,quod<br />
fimul irent in SeitiVt patet fupra 3 3. cap. tatem Babylonicam non poterant tranfire ilh, qui moringtcdiebar<br />
Ephratam.] ideftingrediebarterminum rantur in lerufalem per.fepulchrum Rachelis, quia<br />
Eplirata. Non emm eft intelligendum, quod ingrede-Et fepulchrum iUud eft^ vementibus a lerufalem contra<br />
retur ciuitatem Ephrata,quia non fuit fépulta Rachel in Bethleem^quod eft defcendere adnieridiemalli autem,<br />
duitate Ephrata,fed apud viam antequam accederet ad quihabitabantin lerufalem debebamducim Babyío-<br />
Ephratam per dimidiam leucam. Sunt enim quatuor nem contra fepten trionem, ergo non poteranttranlip<br />
milhariaiti^ris inter Bethel, & Ephratam, fcihcet Be- per fepulehium iRud . Ilh autem qm habitabant in<br />
, thleem,qu^faduntduasleueas, & ad dimidiamleu- Bethleem quando ^rentur m Babylonem<br />
Genefis: r ^ <strong>Cap</strong>. XÚvX^^^<br />
^ qu^fiuit Iacob, qui íuncifti/quafinon cognoicer^<br />
Iildai, quod Kachdplorandoprofilijsludarranfeun- dcndo rationem, quare non ¿ognofceret did<br />
tibus per Jocum illum, dicebatur plorare pro íil, js fuis, enim l fi ad caligaiilran t pr? nimia fenedu e & cíar?^opt,<br />
quia vicini erant: Adbuc hoc non valet,quia eodem mo dere non rocerar Sed tune írcmes- onai-P ^<br />
chra patnarcharm^ poíTet plorare pro fih;s luda tran- nafsem ? Aüquis poVset refpondere, í EcíaSíff" ^<br />
feunnbus per ipfum locum,cum Hebron fit in forte tri- videbat pra n,miaWute,ideonecperSte^<br />
bus Iuda,vt patet_Iofue.r5.capit. Dicendum ergo quód bat de filio fuo Iofeph, ita g, cognofceret eu per fe ^<br />
lita fuit quídam fídio udaoru,qui mouentur ex igno- fed cognouiteum pei'audkum^erfedlé d í L S ' ^<br />
rantialoc®rum,qua valde necesaria eft m intdledu Sa eü ab ahjs hominibL, ¿per vifum c ^<br />
era fcriptur? in tartrum, quód vir ille beatiflimus Hiero fedé. Eodem modo dicendum forte X r e t u S «<br />
nymus,nunquam aUfus fuent transferre facram feriptu lijs Iofeph, q, licét viderit eos larob nnip íl ni ^<br />
ramvertendodeHebraicoinLatinum,donecomniílo<br />
ca,deqmbusmtotafacrafcripturamentio fit, qu?fínt non Ioquebantur, ficut Iofeph pie? eommW^m^<br />
f térra promiflronis, vel apud illam, cum quibufdam_ eos in voce cognofcere, ficut c o ^ S X h SeE.<br />
^ pentiílimis hebraorum deambulauerit,& propri js ocu G non poteft ftare,quia hVera n S ao^^<br />
hs fuentcontemplatus, vt ipfe declarar in prologo quo- fu cognouerit,&nó folo auditZ ?a et infr^^^^^^<br />
dam fuper Parahpom qui mcipit Eufebius. Item appli- ex verbis Iacob ad Iofeph"Non fum S a t u s af^^^^^^^^<br />
y S í n e S a ' f c f ^ ^ r ^ ^ ^ ttio,infuperoftenditm?hiDñ"e;^<br />
^ tur bene lituata, fed quodammodo extorta. Quando quomodo didt fe vidifse lofeoh, & femen dus ouoH S<br />
primodicitur,quódnonexcufauitfelacobpropterlon. poteftmtelhgi de<br />
gitudinemvia,qmadiftantiaalocoillo'vfqueinHe- quis diíHnguere non<br />
bron, vbi erat Jelunca dúplex, erat fex leucarum, -vel res videtur^ & cognofcitur,qua fifre^ q ^<br />
paulo plus .Sed hoc non bene conuenit, quialicétiftud aliásnon pifset TaXvid^^^^<br />
^aciummfemodicumeftet,tairTenmultumeratrefpe- dus,íi illa vifio ita impe^^^^^^^<br />
x\a lecunaura quando dicunt, quod nonfuit excufatus íi ipfe cccus efset,& adducerentur corá en fiiii fn. n^<br />
cufationes,vt ludai formant,.^ fie tenendr^íí n . f r ^ ^ anno. jí.vd /7. & fie tranlierant ab ilpofitio<br />
noftra. [ V i d e S S S T p i h S ^ ^ lo Kporevfque nunc anni 4o.nam in anno. 107. vita laíicetíofeph.[DixitaTeí^',qu/^<br />
cob fuit venditus rofeph,patet,quia qñ Iofeph natus eft,<br />
tur,quódnoLognofcebatelÍacob ^ eyjIacob.91.anno.vtprobauimusfup.29.cap.&ahbi:<br />
modo ergo Iacob dedit eis paiSh^r^^^^^ addendoeraoadiftos annos. i^. vita Iofeph, quos agenon<br />
c o g n V c e b a t , t & S ^ b ^ T O<br />
iftarn quaftionem fadram ^ a"pncis tmt ante ta Iacob, nunc auteerat Iacob anno.147. vt patet híc in<br />
Co^ra^t . Refpondetur, quód Jacob bene fdebat auód lor^-nh I S demantur. 117. manebunt. 40. tot ergo<br />
mo ..«..habebat dúos filia., qui vocrba^tSUffes T<br />
Epiiraim,fednoncocr2ofcd)ate^DerS^^^^^ ^ ^^batetim videre Iacob,fedin ann. 117.nonefsetcaligás<br />
fiuitqiiomodovocabantu?ih ocidisIacob,íicutnunccaligabat.quianóeratmagn?fe<br />
crant;Sedadhucquo3opo;eia^^^^^^^^ nedus pro illo tempore,&ícdefíderiú eius erat uidere<br />
cognofceret nepotes fuosvdSimd^ I?íeph,ficut uidebat illo tpe,quandouendituseft,& túc<br />
viderat eos vnquam laSb fedS ÍoÍÍ^ ^ f uidebat claré.Nunc auté dicit fe noñ efse fraudátú defíquód<br />
in tanto tempo?e non mon^^^^^^ ^erio afpedus dus, ergo uidit eum taUter,urpofset cofuospatrifuoíacob^uitemid^^^^^<br />
¡"^ereefse Iofeph<br />
returin neporibus vidc-Refoonderi nn^ hÍ^ ' ^^^^ Manafse, & Ephraim, quia utráque uifionem<br />
dolacobvinitante Phf ¡^neTvi^^^^ comparat hic dicens: Non fum fraudatusWpedu tuo,<br />
EphraimfihosIofeph,pofteaveíínufaua!^^^^^ f oftendit mihi Dominus femen tuum, uidit ergo<br />
Vfque ad illud tépuí, qiurircJb mSrlí^. lacob omnes hós eo modo, quo pofset agnofcere. Ahter vJ<br />
fen, ManaífesaStemK^ ergo dicendum eft, fcihce?, qíód loífphcognofceba-f I<br />
fuo lofephin curia r e S f a S T t e x t r a ^ ^"^em diJs, licet-v^iderentur a laneccognofcebateos<br />
Iacob ,nuncexillo cob non tamen cognofcebantur daré: ratio diueríiramo,<br />
quia quando vidit eos, erant pueri fex Vel ' Iofeph erat coniundus Iacob, filij autem fui<br />
annorum, nunc autem quii inter t e m S n J Jf ^ conuindi. £t licet -Vifus Iacob caligaret pr?<br />
fluxerantanni.i7.vtDatefn ^ r r ^ " ^ nimia fenedrute, ita<br />
quód claré diftinguere non pofset,<br />
¿ti viri,& mutauerant eííigíím p r S cum tamen ahqui coniungebantur d, diftinguebatcotí<br />
efsent, &.habentes a n n S % fr 7 ^ efset, Iofeph autem coniundus erat pari<br />
poteft, quód oculi Iacob caliJuer-ínf ¿ r tri fuo Iacob, ideo cognofcebat eum, Ephraim aurem ,<br />
aliquantulum,tamé modkumlratTob^ ^ ' P»^^<br />
nonpoteratperfedédiítinguerequifefse entia non appropinquabant Iacob, fed alfficut<br />
patct de illo c?co,quem ChrXs cnrl^ ' quahter diñantes erant, óT fie licet uideret eos Iacob,<br />
fufcepitvifumimpWedum non diftmguebatperfeóté qui efsent, & adhucquarehommes<br />
ambulantes, quafi ár£res;rn^ bat, qui efsent. Ifta refponfio innuitur claré ex litera,<br />
gt-óT poftea perfeáé^atS cu^^'^Kur; Qui ftjnt ifti? Et cum Iofeph refpondifser:<br />
Ephraim,&Manafsen,vt pa?erQLS^^ F' U mei funt,quos dedit mihi Dñs in hoc loco, Dixit la<br />
ifti? Tamen non cognofS^qui^^^^^^^^ cob: [Adduceos ad me.JSi tíiipííefsejN-apudeii<br />
P»t«folauoiftain¡¡ccS OiSrcu^^^^ jppifto^qi cieofculams,&drcüplex2sdixit. Noü fum ^<br />
men
^ J<strong>Cap</strong>.<strong>XLV</strong>IIL 725<br />
iila/ecundum quam non diitinoLftbat, niKt D^iXa ' lofeDh f Í<br />
& pro nulla repútabatiu-. [Filij ¿ei fum-.] Ouo ' ' foír Li ofríS ^^^^ "^Pof^^ acceflíf-<br />
I duíebac, vr benediceret ¿os licob . rQu^Tcdr mi li S inJli.í;^^ T ^ amplexandum, oportebat<br />
X Dominus.] RecStídix.r,quia rioneílinpoSlate v/dl^^^^^ e n<br />
bere filios, fed eui Deus Ulucritillos dL, S foneí o cS^lw ^ r ff" ^ paretfequenti<br />
» a hquis.qtpd Ideo aiiqui, gignat, qu,a eoeundo potés erura pendebanr inLnenori p a ' S X p ^<br />
efi, eum ahquis in pnmo eoneubitu coneeptionem ope- debant nepotes fiii ad ofeulanLm eum & fi? dlSbT<br />
ho ratus ñiem. Ahj,au em potentiíiimi in materia íemuaa- tur efse iníer erura eius.[Adorauit pronaVii^^erra iS^<br />
^ h multiphcatis coitibüs gignere nunqtiam vahaerunt. £t iieet,quod lofeph adorauit.Et ¿ L Z difc<br />
mme a h®e eft ratio,.quare vin, vel foemm^-fihos a Deo petant, fino ad benediíHonem: volebatenim l o S quód^ •<br />
quod non facereacfi pare meoriunpotem . ter fuus benedieeret filios fuos, & vt indueeretTn ad<br />
re,velnongignere [Inhocloeo.] Ideftmhacterra fci- hoe, inelmauitfe^eoram eo vfquein teinfirmn<br />
hcet m térra Aegypt,,quia non genuu lofeph iftos dúos B -magín® reuerentie .[Et pofyit Ephrain ad d c m r Z<br />
fihos in Illo loeo terr® Geflen, m quo ttine nianebat la- fiiam. ] Ideft lofepft pofuit Ephrain ad dexteram f^.<br />
cob,fed genuit eos in alijs Ipcis mtenónbus Aegypti, cu [ Ideft ad finiftram Ifrael.] Ideft íacob: erat enim ex oo<br />
m ilhs locisnunquam habitauent ,quia erant ad extre- poííto Iacob,& lofeph fe ¿utuo refpieienres,& dextéra<br />
mira tem Aegypn. [ Addue inquit eos ad me.] Scilicet la ' lofe^^i erat contra liniftram Iacob, & é contrario- ita il<br />
cob inquit, ideft drxir adduceps ad me, ideít applica ad li qui erant in medio iitorum habebant iftum refpeólú "<br />
me,quia iam addiicti erant eum ftarent in pr®fentia ía- quód ille,qui erac'ad dexteram lofeph eratad finiftraní<br />
coo,&ipfe viderer eos/eddixir quod addiKerentur ad Iacob, & é eo-nuerfo,vr patet refpicicnti. [ Manaífen ve Causa or<br />
cum.ideft.applicaretnr, quia volebat benedicereeos, ad , ró in íiniftra fuá. J Ideft in dextera patris é conuerfo iíte d/n/s «gbenediétionem<br />
aííccm requín ponebatur,Caufaautem ktiusordiniserar, quiaille,qui l'amfrapatet.<br />
[Vpbenedicam]Ilis.] Annunciancioillis bo- ponebatur ad dexteram benedicentis,ponebatur, vtdi- cobna<br />
a Deo parata Ííbi , ve orando fuper eos , vc bona eis gnior, & debebat beneaiceiismaioresbenedidionesei<br />
euemrent. [Ocuh enim ífrael.] Ideft Iacob, [;Galigaue- imprecari. Cumergo Manaífes eífet pnmo
yi6 Genefis-^ <strong>Cap</strong>.X^'É VlJ^<br />
deobreruatiotieieiumomm.cap.coníiliüm. Bt noc clin- F humanitatis Chvifti . Sic enim air beatuo'etrus prim|¿^<br />
fi;entiíIiméa(imonetSaIuator nofter.Lüc.ij.ca.vbiait i Canonica.cap.i.fci licetin quem defídérant Angeli pr^<br />
Sed vos emn ómnia, qua pracepta funt pobis fe^ritis, fpicete. NuAc ergo tton funt Xngeli maiores nobis, fed<br />
dicite,quia ferui inuriics fumus. Vnde fíe eít ordóin me-, ipfí nobifcum fímt ferui illius Chriíti hominis; quod fírendOjVt<br />
nimc IacobjQui-nihil fe valere putabat, íéd om gnificauir Angelus loquens beato loanni dicehsApoc.<br />
nia patrum meritis afcribebat, fuis meritis ea, qua pete- 19. Caue nb fcceris, ideít non me adote, conferuús tuus<br />
bat,¡nueniret.Etfiruríusficutimerebatur,ítaleiudica- film, & fratrum tiiorum, ideít non íimi ego Dominus<br />
ret mereri, vt illius meritis'alij adiuuari deberent, iam tuus,qiiem adorare,vel ciii gcnuíleCtcre debcas,íedeon<br />
~ efficcretur,vr nihil mereretur, quo fe vel alios iuuare va íeruus tuus fum, ideít ego tecum feruus fum illius Chri-.:<br />
kret.[AI:>rahaain,&Iíaac.] Ali) priorcsfuei-untpatres fíi,qui veramhumanitatémafíumpfit.FitftaiTjcninhoc<br />
lacób, vt Thare, & Nachor, & alfi de quibus fupra ir. magna diffcrenria in veteri teítamento, quia aliquando<br />
cap.Sed nullum horum nominat.Caüfaelt:,quiapromií^ Angelinominabant fe Dei nomine, dicendo. Ego fum<br />
• fio bonbrum futurorum,-fcilicet vita aterna, '"venturi,&térra Chanaan iítisíblisfaéta eít, ^ fmtDeus. Ahquando vocantur Angeli, vtpatet inahjs<br />
I itémquiaiftosíblQsDeusfpecialiter dilexir,&his fo locis, Radix aurem huius, fcilicet,quod aliquando noj<br />
. \ ' lis locutus'eít. ^ . G mine Dei, aliquando nomine Angelorum nominentur,<br />
, ítem quia in his íblis primo incepit vocari populus declarabitur Exo, 19.C. É,ít ergo hic fenfus: Deus meus,<br />
Dei. [ Deus qui pafcit me ab ádoleítentia mea. J Ideíl: & A ngelus, qui eíl cultos meus ab omni malo me cuito-<br />
/ Deus,quidedit mihi bona tcmporalia aduita fuítenra- diens benedicíiriítis pueris, icilicet, vt ficut Deusbona_,<br />
tionem, det etiam eis bona ad vita tranfitum. Hoc auté multa míhi dedir. ipfis quoque bona tribuat. Et Angeprecatus<br />
fLut Iacob Deym fupra iS.cap.quando dormí- lus,qiufuitcufiosmeusipíecufiodiateos. Aliquiautein<br />
Uit in Bet heLpei gens in Meíbpotamiam,icilicet. Si de- multum fu perncialiter facram fcri pturam attendentcs,<br />
; deris mihi panem adcomedendun1,&veítes adindué- qui omnia ad Chriítum rcfcrre deordinate valdécuduin,erit<br />
mihi Dominus in Deum. [Et Angel us,t]uieri piuñt quafi Homerocentonas, & Vírgiliocentonas per<br />
I • puir me. i Iacob multa mala paifus fucrat, & in multa,, deliramenta vana compingcntes conantur afiíerere la-<br />
/ periculainciderat, fed Deus eripuit eum ex ómnibus, vt cob intellexiife iftam literam de Meflia, fcilicet, quod<br />
patetfupra iB-cap. Ero cuftos tuus quocunque perrexe- non intcllexerit hiede aliquo Angelo, qui eft fubftantia<br />
rís:necdimittam te, doñeecompleuerooinnig,, qua di- fpiritualíscreata,fGdde Angelomagni confihj ,qui eít<br />
xi. Et hoc faciebat Deus per Angelum fuum.qui mini- Mcftias. Fmidamentum fuhm eft:,quia dicitur, rAn&e-><br />
ítcrerarvolunratis Dei , vtpatetad Hebra.i,cap.& ifte his,qui eripuit me de cundís mahs.jDicúntením,quod'^<br />
Angelus apparuit Iacob dcmonftrans quomodo fe ha- H ntrtlüs Angelus eft,qtueriperc poflit ab omnibus~^malis,<br />
béret contra Laban in decorticatione virgarum,vtpa- quia hoceft potencia infinita,<br />
tet fupra 3 r.cap.ciim dicitur: poftquam enim conceptus ItenT quia dicitur Marcí z.cap.quód nullus peccata.»<br />
quium tempus ad܀nerat,leuaui oculos meos, & Vidi in dimittere poteft, nifi folus Deus, fed peccatum malum<br />
fomníjfafcendentes maresfuperfoeminas varios,&ma eft,immo omnium malorumpeitimum, quia etiam mi-<br />
&egoirefpondíadfum - Qaiaitleua omni poena,etiam poena Gehéna. Ratioeít,quiamalú ^^<br />
oculos tuos, & uide vnmerfos mafculos afcendentes f4- dicitur per deuiationem a bonq. Q^n to ergo maeis deper<br />
fcemíhas vanosrefperfos: atque maculofos, vidi.n. uiatur a hono maius malum eft«í^ qualibet culpa dionlnia,qua<br />
fecit ribi Laban. Angelus etiá libetauit hunc ftrahit á Deo,quieft verum bonW^cum diuinam maie<br />
^ maniiEfau, quando venir ad confort&ndum eum, & ftatem oftendat, nulla autem p^^na fecundum fe diftra-<br />
Juctatus fuu cum eo, m quo eum maximé confolatus eft hit á Deo, quia cum aliquo pariente aCerbiíiimam beíVtpatet<br />
fupra.3 2. cap. Angelus etiam liberauir cum de nam, fi nihil aliud obftet, poteft ítare gratia crratum famanuLaban,qnandoperfequebatureivmmvia,vrcom<br />
ciens,fcihcetdiuinaacceptatio,ímmo valdemaanaoraprehenderet<br />
eum & acciperct omnia bona eius: Ange- tía, ergo maiusmalum eft culpa quantumcunSue par-<br />
Jus ramen apparens exttrruit eum, ne auderct faltem du ua, quám posna quantumcunque magna , ereoá inalo<br />
rmn vcr^im contra Iacob proferre: vtpatet fupra 5 i.c. \ quod culpa eft,nullus Angelus éripere potuit .-ergo ille,<br />
.iJecun(í,tismalis.JIdeftdeomnibuspericulis,quami- quicripuit non fuic Angelus, fed verusDeus, fcilicet<br />
hiacciderunt, IfteeratAngelusdatusincuftodíamía- Meftias. .<br />
cob, quiei|m diligcntiínmé mandato Dei ab omni ma- Ad hoerñderi poteft, g, iftefuít purus Angelus, qui<br />
lo cuítodiebat. Et licet ahquando dicatur m rextü,quod datus fuerat ín cuftodiá Iacob, & qn arsuíturfo) nullus<br />
Um^ apparebat ei, vel Deus cnpicbat etim: intelligitur Ángelu s poteft criperc ab ómnibus maIis,dico v¿rü efte,<br />
( de Angelo, qma Deus non operatur ifta inferiora imme fed hic nondf ab ómnibus malis fimplicitcr, fed ab omdiate,íed<br />
mediante Angelo, máxime quancum adaéf US nibusmalispan^. A maliá autem poene Angelus eripere<br />
admmiftratorij fpiritus in mi poteft, cum fit mimfter Dei, etiam quilibet Angdís m<br />
S c' capiunt fa- fua naturali vu tute tantum eft potens, quó.l fortitudo<br />
Juns,vt patet ad Hebr.i .cap.Sacra tamen fcnptura ma- fuacxcedct roburomnium hominum congregatorum.<br />
ítretrnSriib^^^^^ SédadhucnonvideturhocconuenienterdidllmS:<br />
• ^¿ccnfiomai¿empotent?.mqu.mangehclrc. ,<br />
drr/SrdeT^dn^'nn'"^ Refpondetur, q, nuHus Angdus potcft eripcrcfimpli<br />
ln ^fi ' ^ patn Sáfon, dterab ommbus períaftís,fed potcíi eripei^e vnú hoini-<br />
Jiéabomníbusmalis,patetratiSdiuérfitL,quiaS<br />
A ^ X f o Sn .1 ffí^l'^T ^"^ Pft^í vbiqj tciíarum: alía.n.pericuhlnrin InrcKcTúm<br />
^ f í ftS'I^n voluit adora dia, alia in Aethyopi.i, aha in Hifpania. Virtus aureni -<br />
doSarZLdu^^^^^ Angdinonfepotcft^fimulextendereadtantumlocm^'<br />
ncScóftrlu m vd tam grandlafpada, ideo fiahqmseripere deberet ab<br />
í^if. r ^ ómnibus pcriculis fimul híc, Scin Oriente ilIeAnae<br />
mofSto'ctT^^^^ iosexcedcíetfi tarnTciínii^"^^^^^^^<br />
Su^l^S^^Sí^arcrinfe^^ rentza,q«^funt,concurrerentinvnumloeum,&advfocSu^verusD^^^^^^<br />
«^"V^ufalitatem, poteruAngdusexpc|lcreilla,cum<br />
tauit fuDcrrhnrn^^^^ ^^^^ ^VH-tusfuavuitafitmaior, q u á m v w ^ ^<br />
rfin-, íí^? f- í • ^f ad dextcram Dei m tan- Cüm ergo vnus Ange'us poteft vnifeml^^^^mm,g,ipfi<br />
Angeh Udiduantrefpicercm fadcmípfíus ,<br />
)cob J
J"'^ Genefis.' K <strong>Cap</strong>. XLIIL 727<br />
bore.[Benedicat iftis pucn^^ eos be- bus ManaíTeaccepir fortem cirra Iordane?n%Z7l¿S<br />
I nedicat bona conferendo,& Angelus benedicat eis ama fuum £phraim,vt patet Iofue ly.cap.rEnimltipli<br />
^ Joeos enpiendo. [ Et inu^etur fuper eos nomen men.] cabitur. ideft non folum diuidetur in duos populos fed<br />
Ideft rogo Deum, quod faciat eos vocari nomine meo, etiam quilibet populus illorum multiplicab.tm in genfcihcet,<br />
quod vocentur de Iacob, & fmt dúo capita tn- tes multas. [Sed frarer eius iunior. ] Scilicet Ephrainu.<br />
buumjnter fihos lacob. [Et nomina patrum meorum. [Maior illo erit.]in honore,& dignitate. Hoc patet quia<br />
Abraham, & Ifaac] Ideil etiam rogo,quod inu^ocentur íofue, quiintroduxir populum Ifrael in terram promiffuper<br />
eos nomina patrum meorum,feto vt dicantur ííonis, fuit de tribu Ephraim, vt patet Numeri 15. cap.<br />
fihl Abrahar,& fih, I faac, hoc autem diat,quia promif- vbi vocatur Ofee, fecf idem nomé eft. Patet etiam Iofue<br />
íjo fuit fada iftis; ideo fi ifl:i capere debeoanr partes il- 24.cap.Fuit autem Iofue gIoriofior,& beatior inter omlius<br />
hareditatis neceífe erat ,vt vocarentnr ex nomine 1- nes duces,& reges Hebraorum, nec fuit quifquam tam'<br />
ñorum trium Patriareharum, quibus ex proniiífion^ B' forrunatus, quod ad magnam crjoriam tribus Ephraim<br />
ifta hareditas debebatur.Et crefcant ih multitudine fii- redundabat. Item quia de tribu Ephraim furrexerunc<br />
per terram. Quantum ad prolis numerofiwtem. In He- reges, qui regnarent fuper regnum Ifrad, quorum pribrao<br />
pomtur hic quoddam verbum,quodlignat multi- musfmt leroboam de íhrpe Ephraim, vt patet í.ReaÚ •<br />
phcan, vt pifces. In Latino autera non eft aliquod ver- cap. n. (Et femen dus crefeet in gentes.) Licet tribus Ebum<br />
potens expnmerc fignificacum illius.Ec ponitur il- phraim non fueric diuifa in duasparres, quemadmodií<br />
lud verbum ad exprimendum numerófam mukitudi- trib.Manaae,maiofis tñ multirudinis fuit,&: hoe notat<br />
nem, quia pifces magis raultiphcantur, Sc in maiori nu- cum dicitur (Et femen dus eréfcet ingéres.>Faciens dif- Gentes &<br />
mero funr,quamahquod genus animahum; [Videns au ferennam inter gentes, populum, quia populi vocan- populi dif<br />
tem lofeph, quc>d pofuiflct pater fuus dexteram fuper tur congregafiones vrbana,vd oppidana,ita quod am ferunt,<br />
Ephraim.J Quod erat contra fuá voluntate,cüManaf- libetciuitas,vel quodhbetoppidum fadt populum. Qés<br />
fes eífet pnmogenitus, & vdlet eum maionbusbenedi- autem vocatur quadam multitudo fpedalis vnius proi ^<br />
aionibus honorariJGramteraccepit. ] Ideftdifplicuit uinQa,vel térra, &eontinet muirá loca. (Benedixitque<br />
€i,quia videbatur efie contra ordinem rea:itudinis.[Ap eisiniliotempore.)ídeft,tunc impofinsmanibus.formá<br />
prehenfam patris manum leuare conatus. j Ideft appre- autem benedid:ionis eft, qUíé fequitur , hcet fupra parhehdit<br />
manum dexteram pams;, quam pofuerat fuper C tem benedidionis pofuerít. (In te benedicetur.)iítud ^^<br />
Ephraim,& conatus fiiit transferre ad Manafiem. [No nomen, te, demonftrat lofeph, &1ícet filios benedicere<br />
itaconuenitpater. J Ideft noneft iuftum quqd agis,f.vc ueht patrem tamen,fcilicet ipfum lofeph benedidt,quia<br />
ponas manum dexteram fuper mmorem. Dicebat aucé bonum patris denuatur in filios, Sc bonum filiorumreloíeph<br />
hoc putans, quod iacob ageret hoc ex errore no dundat in gloriam patris. Sic enim inuicem fuá bona<br />
cognofcensíquis eífet pnrtiogenitus. Sciebat tamen, vt commutant,propter connexionem gignentisi, & geniri^<br />
infra patet,(ed lofeph ign©rabateuentum futurum de_-» qua uult redire in ideotitatem íiaturaTem, cum aliquan<br />
futura multipiicatione, aut gloria puerorum, Iicet Pro- diu gignens, & genitum fecundüm partem fiierintidé<br />
pheta efiet,& multa ci a Deo reuelarentur,vc patet fup. numero, quando fcihcet pars materialis,ex qua genitus<br />
40.& 4 r .¿ap.Deus tainen ititerdum reueiat vni prophe conftat, non erar decifa a gignente, fed erat idem realita,qua<br />
alteri non reueiat, vel non dac continuum fpiri- ter cum eo. Sic patet fupw in benedidionis principio,<br />
tum prophetia. Sic patet4.Reg.cap.4. demuiiere,4ua dim liellet laCob benedicere fili)Slofeph,diciturin texvenitád<br />
Ehfeura, vt fúícitaret filium cius cuniqüe pro- tu,benedixitque fiho fuo Iofeph,& deinde fequitur De-<br />
Cubuiífét ad pedes eiüs^^. Gezi niteretur eam leuare,di us,in cuius confpédu ambülauefünt patres mei,&abexit<br />
Elifeus,dimitte eam,quia anima eius in amaritudme ñedicat pueris iftis. Eft autem fenfus. (ín te benedice-<br />
,cft,(S: Dominus celauita:me,&: non indicauit mihi. Sio D tur Ifrael.) O lofeph in te beñedicetur Ifrael, ideft:, in<br />
patet i.Regr/.c. de Nath^n'PrGphetay&4.Reg.c.3 .dc feniiné fuo, Ifrael. Idef|,Iacob. Et íic uuk dicere; ego be<br />
Ehfeó Propheta.{Quia^hÍGeft primogenitus.] Demon- nedicar in te, ideft in feinihe;tUO. Et patet per:id,quod<br />
Ih-Auitnuncd Manaífeitlí^nonmirabaturIofeph, qd fubditur. (Faciattibi Dominus'ficutEphraim , & MapaterdusnOíicognofcére{,qilisefi"etprimogenitus:quia<br />
naife.) Seihcet,quod quádo aliquis uolebatakerrimpre<br />
forte vnus non videbaturiTiáior altero in atatei cum nó cari bonum,dicebat fiiciat tibi Deus tantum bonu,quáéxcédefetniíijforté<br />
vnoáhtod yqúodtempus in iuuencu^ tum fecit Manaífe Ephraim . Etin ifta benedidio-<br />
24.vel z «í-annorum qualeis-^erantiíli duo,vt fupra decía iitó benedicebatur lacobrídeft reeipiebat bonú, uel glorauimus,nullam<br />
difiéreriti^ facit apparentiam, vel for- riani, fcihcet quód tantum bonum euenifietnepotibus<br />
ce quia /acob non elareividebat vt dicitur fupra, quia_> flus, ut ia nomine fiio bénedicerentur gentes,, uel ali)<br />
cahgaueratpra nimia íéttódute, nec pofiTet bene diftin- hominé^ ludáis inter fe. (Atque dicetur.) Scilicet inter<br />
gueré in figura.[Ponedexteram tuam fuper eaput.eius.] homines Uolentes fibi ipfis, ideft unus alteri bona im-<br />
Q^ando lofeph conatu¡$ fuit léuare manum dexteram preeari, uel benedicere, ira «quód iftud, quod fequitur<br />
lacobde espite EphraimiCf ponere íüper caput Manaf- efiet forma benedicendi. (Faciat tibi Deus,fieut Ephrai,<br />
íe, tune Iacobintelligenserrorem loíeph, fcilicet,quod Sc Manaífe.)'In hoc notatur, quod multa bona témpora<br />
hoc faciébar,quia non coghouerat difpofitionem de fu- lia Deus iftis dedit, quia homines quando impreeantur<br />
turo ftatu puerorum, pfeííir.grauiter manum, ira quod £ alijs bona fiue ex afieólu, íiue fine affedu impreeantur<br />
non potuiteam leuiterdeuare lofeph, qu,i volens íiice^ ^ maximabona, quia nihil magis conftat bona magna<br />
recontra voluntatem patds.j incoepit verbisadmoriere, imprecaii quam parua. Deus autem in cócédendo quid<br />
• vt ipíe hoe faceretjdicens; [Non ira conuenit pater.] Ad ag.at uiderir. Cum ergo in ómnibus iftorumfpecialirer Conflit. E<br />
•íd lacób renuens ait»[Sciofihmi,ÍGÍo.] idellnonpu- ñeretbenedidio, & bonorumimprecatio, neceífe eft, antes<br />
nié fácere hoe ex erroré,quia bene icio, quod ipléetl quód his magna ualdé concdfa lint. ( Conftituirque teAíanaf<br />
primogenitus.f Et iíte quidem.] ideíiManaífes. [Erit in Ephrai ante Manafidn.^ Poteft dupliciter intehigi uno fem duplipopulos.<br />
] ideít nafcentur de eo popuh muid, quia nati mó, q? quádo benedicebar hos iuuenes pofuit Ephraim citer expo<br />
72S Genefis.- Gap.XlAyíl!^<br />
alijíquCjin quibus prsemínentia aliqua poteft inueifin, F '<br />
Er patet hoc, quia quando mouebantur filij Iftael per Qmritur, quomodo aeceperit partem agrigladio<br />
defertum,diftinguebantur in quaruorturniasfubqua- .. . , é'arcufieamemerat? Qu&fi, U. '<br />
tuorvexillis, vtpatet Numeri z.cap. de quibus vnum e- . -<br />
rat vexilíum filiorum Ephraim,ft3b quo caftrametaban, E D dices quomodo poteft ifta litera ftare, fdli<br />
Trétcituú Manafte,& tribus Beniamm. [Et ait ad. Iofeph.] ^ ^ cet, quód lacobin gladio, & areuaeceperit par"<br />
vrsráulo í^^^ fecundum prmcipale,fcihcet Iofeph fpecia- tem agri ab Hemor, Rege Sichem, cum dicatuí<br />
(hh ^^^ prsmiacio, fuit autem fpeciahter prsmiatus in parte f^^pr^ 3 3 .ca.quód emit illam partem agri centum<br />
^^ • hsreditatisapud Sichem, quam emeratárege Hemor, agnis,&sdifícaiut ibi Tabernaculum? Aliquis fortére<br />
vt patet fupra í 3. & loíue. ¿4. Rario autem huius erat, fpondebit, quód licet primo emiftet Jacob partem asri<br />
quia lacob hcet omnes fihos dihgeret,a nullo tameuynec ab Hemor, tangen poftea accepit totam Sichem armoab<br />
ómnibus hmulfumptis tanta beneficia, ac honorem rum vi, fcihcet iure bellico, & ad notandum, quód non<br />
recepit quata a Iofeph, ideo tenebatur ei plura daré quá folum dabat ei parriculam illam, quam emerar, fed etiá-<br />
Y ahjs, qma prajter hoc, quod films erat, benefador ma- totam Sichem, dióbum fuit. [ In gladío, & arcu. ] Quia<br />
) ' gnus fuerat,non ramen potuit equiparare íacob magni- modicum per emprionem acquifitum.eft,pcr belluinau-<br />
/ tudmem beneficij abfolutéin fe,nec hoc dedit tanquam G tem totum.Sed hocfalfum,quia dato,quód tota Sichem<br />
líh fansfacienSifed ad folamemoriam fpccialem tribuir, fuiífet ante poífefia á lacob, tamen folum dedit lofeph<br />
. Ex aha ramen parreeciam nihil dando fatisfecerat, quia fpeciahter illam parriculam, quam emerar, vt patetioquantacunque<br />
bona films faceret patn,non poteft squi- fue 24. vbi ponitur pofíeffio eius traditafihjs lofeph, &<br />
pararihonoreceptoapat^^^ didtur :ofia quoque lofeph , qustulerantfilijlíiaelde<br />
Philofop}ms.í?.Etmc.dijsA:parentibusequaharetribue Aegypto, fepelieruntm Sichem inparteagri,quem eme<br />
. ^ re non poífumus. [En egomori^.] Ideft vide,quod ego rat iacob á mijs Hemor patri» Sichem centum nouellis „<br />
nuncmori3rcoramte. [Etent,Deusyobifcum.]Nunc ouibus,&fuitinpofteflionemfiliorum Iofeph. Dicen-^<br />
loquitur ad omnes fihos fuos, qm viden tur tune inter- dum eft ergo, quód illam folnm partjculam hic fpeciali- ^<br />
fuiíre,decebatenmivtquandopaterdabatfpeciahtera- ter dOnauerint. Quomodo ergo dicitur acquifiWe in<br />
. . . iqmdyni filiorum, ahj viderent, ne poftea in dmifione giadio, & arcu ? Translatio Caldaica didt hicm precia<br />
hsreditans, iurgiafequerentur, Etfi dicatur eontra, bus,&orarione,.quíEmctaphQricé:armadicunturrcum<br />
quiainpnncipio fequentiscapit. dicitur vocauitautem per illa hoftes impugnemus,vt patet.Exod,i7,cat>.quanlacob<br />
fihos fuos, ergo aiye.non erant ibi, Refponderi doorante Moyfevincebantur AmalechitsC&ceflante<br />
poteft, quod ibipnr, fed ahquahterdiftabant á Iacob oratione,&inanuumdeuarione vincebantur ludsi. Ec<br />
• quando Ifta dicebat, poft^ autem qiiandq eos fpeciali-H hancfententiam fequiturRabbi AbrahamAbenezra.<br />
ter benedicere, aut m^ledicere vo uit, fecit propius ac- Eü autem fenfus,quód quando.filij fui deftruxerunt Sicedere,fchocfuitvocareeos.<br />
VelpoteftTenerioppofi Ghimitas,ipferirauitvalde,increpauitquefihosfufpicás,<br />
tum, quodnon fuennt ibi, & quando dicitnr hic. [Ene quód incmit rent fuper eum omnes vicini terrs, & devobifeum<br />
Deus..] Dico, qiiod loquebatur ad Iofeph, & lerunteum,vtpátec.fVa34-c.ideotuncorauit,&Deus<br />
ineafiitumoreínomnlbusÍircunftanribus,itaquódnuI<br />
confuemmusahqi andoloquivnihominideahquacom lus auderet perfequieum>vt patet fupra 3 jcap^^ fíe te,<br />
riuitpadfice^errLvSichemper<br />
commumtate propter connexionem in ahquo vno, vel tione^<br />
-NicolausíequiturinhacparteíententiamRabbiSa- ,<br />
poiterisluis, quia (ciebac^qUfi^d íofeph non n-er adpoffi- morem vahdum.Vtfénoñmouerent &ficiurebdli oh<br />
tuk rerramdpromiferat.IaGoba«tcmhcetaduena,vdpe-<br />
tam in hoc ,quia loíe^ pa^m S J ^ & S S s mué' H^nor rege Siché,<br />
rat temnorefarais ^^^ totam Sichein cum terinims fuis, quod patet,<br />
tis expénfisindigebat. Sic hodie in tSentfs ob W P^pf^' vid^et fatre^ fuos,unt;aíl terrmn^SidMmquia<br />
tur, quód nater daré Doreíf m ^ ¡ Sichimispafcebantgcegesfratresfui tanquam m<br />
Sám aTttffpS^^^^ i-apropria,Ciuitasaut?mScheiW:indíuifioLfofUÚtri-<br />
S ' r l w K ^ i u A ^ ^ s ^ ^ ^ KbuumWtfilijsIoíeph,íciteinparteEphraim,ied<br />
e ¿ e ^ X n o X r S i m ^ Ideft depotefta- ^ato quódceddifl-etinVortemciiiufqnaalterius tribus,<br />
patet fiipra 34, v¿catur^menAiS^hS^SSnl^ ids ^íephnianem apud eos, cu i lla daretur pmterom-<br />
' ncraliJJiirm^nne^mp^^ ^íequ^diui^nes.Siceniini^a^^^<br />
Chanansigeneralinomine,vtpS^etfuS2^^^ V^lpoteftdicio^enw Sichem<br />
fedtiuraretduofuoEhe2er,qSdnXa^^^^^^^ gl^d^lacob,fedingladiofilioruín fuorum^<br />
liofuovxoremdefihabusChanansorumItS r"nthabitatores^&ceperunt vrbem. , .<br />
hoc non dabat dhcentiam acdDiendiTY^ Pnmaautemexpofitiomdioreft,iftaenimtcrria non<br />
niulrum valet,quianóeft,verifímile,quód la^bg^<br />
miam Sic vocantur interduSpopu rom^^^^ r e m ^<br />
erant mter omnes feptem populos terrs Chanaan r Tn T capí t.íoi tius fie mprd^l^eogr^^<br />
gladioj&arcumeo. i íui vocans eos vala iniquuatis bdll<br />
, valet. Secund^^xpofitioipofita á Rabbi Salomone ,<br />
4 fcüicec, quod armauent fe iacob familia fuá faifa i<br />
V eft, ^
Ci, Genefis. f^ <strong>Cap</strong>.XLIX. 729<br />
^ eft, quia dato quód ad defendendum fe arma fumpíTt, A ufar fceptfumdejuda,& dux de femore eius, doñee ve^<br />
quod valde incertum eít, tamen non propter hoc rede niat qui mittendus eíl ipfe ent expeÜAtiogentium<br />
diceretur acquiíiuiíTe in gladio,& arcu, quia ciuitas non Ligansad vineampullum fuum, & adiuitém, o filimi , •<br />
fuitacquiíita tunc, fed magis diceretur acquiíita, quan- afinam fuam . Lauabit in vino ñolam fuam, & in fan- •<br />
do Simeón, «S: Leui deleuerunt habitatores vrbis . Item guiñe vu& palUum fuum. Pulchriores funt ocuU etus viy<br />
quia iítemodus loquendi redundar in propríam gloria, . no dentes eius la^ecandtdtores. Zabulón tn httore<br />
S^ quod Iacob non faceret,qui intendebat fertiper gloriam maris habttabit, & ííationenauium pertingens vfque<br />
Dei,maximé quiá non erat verum^ quód in arcu, & gla- adSydonem. Ifachar afinusfortts accubans ínter termL<br />
djo,acquiíiuiífet,fed nec dcfendiífetjmagis autem<br />
volun- nos. ¡^idit requiem, quod effet bona, ^ terram quod optitate<br />
Dei, qui immiíit terrorem in omnes vicinos popu^ ma, & fuppojuit humerum fuum adportandum,faEiufqy<br />
los,aliás enim irritus fuiífet arcus,& gladius. Iíte autem eñ tnbutis feruiens. Dan iudtcabttpopulum fuum,ficut<br />
timor irruir fuper illos quando deprecatus fuit Iacob ^ aliatnbus in Ifraeh Fiat Dan coluber in via,cerafies<br />
Deum,vt liberaret eum,ideo per orationem,& preces re- in fiemita, mor dens vngulas equi, vt cadat afienfior eius<br />
á:éacquiliuiíredicitur,quod fignauit prima expofitio. retro. Salutaretuum expe8labó Dmine.Gad,accin^tus 1<br />
praliahitur ante eUm,& ipfe accingeturretr orfum, Afier<br />
Cur hac térra non data fuerit potius Sim'eoni y & Leui pinguis pañis eius, &prd)ebit delicias regibus. Nephtaquam<br />
lofeph. Qmfi. 11J. Um ceruus emifius,& danseloqUiapulchritudinis.Filius<br />
-iw • • accrefcens lofeph,fiUusaccrefcens & decorusafpeElu'.fi-<br />
& Leui iítam ter- lid dtfcurrerunifiupermurum .Sed exafiperauerunt eum y<br />
« ramdeftruxerintj&deletisindigenishabita &iurgatifiunt,inuic^untqueilli.habentesiacula.Sedit<br />
% M toribus ceperint, quare non data fuit eis ípe- i^ fortiarcus eius,&difolutafunt vincula brachiorum,<br />
^S^j^ cialiter in poflefíionem, & fuit dara lofeph, ^ manuum illius, per manus potentis lacob: indepafior<br />
qui nihil in hoc fecerat ? egrefius eíí lapis Ifrael. Deus patris tui erit adiutortuus -,-^-^^<br />
Refpondet loánesBlefen. quód in térra illa deftruxit ^ omnipotens benedicet ttbi beneditiionibus cceli^defii- i<br />
Jacob idolaabfcondenséafubterebintho, qu
j ' - ji':»<br />
730 -Oenefis. <strong>Cap</strong>. X LIX.<br />
Samuel toti lfraeliiquem vt fíliumfbüebatadfinemvi- F buirrpsañtquoinc^perimtreciperefortesin rcrra Cha- ^<br />
tx redar<br />
[gleta fiint,quianonimmediatécompleridebebanri íed K<br />
poít muiros dies, fuit autem vldmata horum compledo Qmritur quomodo lacobbenedixerit fi%s fuis :<br />
in tempore Chnfti quantumad illud, quod diótum eft Qmfi.<br />
de lucia de cuius femine pranünciantur futuri reges vil<br />
" loquendthabent Pro- ^ Ed quaritur, cuín dicatur communiter, qüod Iacob<br />
pnetf vocáhTtéiinpbra remota vldmos dies,vt patet Efa. ^ benedixit in morte filios ílios, quomodo eos benedi- '<br />
2.6c Miche? 4. c.f. Ent in nouiflimis diebus preparatus xerit, quia hic non videtur vniueríalitér benedicere cú<br />
monsdomus domini in vertice rnontium .Et loqUuntur aÜqu^üs magis maledieat,vt patet infra de Simeone,^^:<br />
ibi ambo de Chrifto íuturo, vt ab oumibus conceditur, Leui,quos vocat vafa iniquitatis, & prad icit eos difper-<br />
& alias magis in fuis locis yidebitur,Deo dante. Vel vo, > gendos in fígnum malediótionis. Item quia benediótio<br />
caritur ifti vltimi>fíue nouiífimi dies, quantum ad prin- eft imprecarlo boni, hoc autem non eft aliquid tale > fed ,<br />
cipium completiüíiis horum,quia prima iftorum incepe magisea, qua dicuntur, ponuntur per modú annuncia-<br />
! runt compleri ii> nomífimis diebus peregrinationis ¡u- tionis rerum gerendarum.SÍG.n.dfij^g¿^»|||^.<br />
Í¿eorum.Prima .n. iítorum,qu? hic pr^dicuntur incepe- gamini,vt annuncié vobis qua ventura üínuHTOrauiruiu<br />
cópleri tempore dutributioms for ciu in terra Cha- mis diebus. Ad hoc refpódentquidam ludai ftultiílimi *<br />
iQ^vt patet diícurreado per ea,q dióta funt cuilibet tri- dicentes,gj lacob intendebat benedicere filijs fuis,
J<br />
j J ^ G^ncñs. , W <strong>Cap</strong>. XLIX. 73.1<br />
.^^futnra a1ínUnciai-e, vt patet in principio c. fed poftea re- f ergo non fuitaliquis eorum,qui non benediceretur.SecI<br />
^ ceílit ab eo rpintiis prophcci;i^& ine^pit variare, dicenS manifefttiiri eft,quod ea,qua dicta funt Simconi, & Leirta.qtia<br />
fequuntur interdum benedicens, interdum au- ui m>n fueriint benedidiones, fed maledidiones: eroo<br />
. tem,maledicens. Sed ifta ftultitia ma^na eft, 6¿ infuper .alia benedidiones data fu^^^^ ^<br />
• harefis dánartdavaTde,pr,imo quia ipíi volunt,t], ifta, q. Item quia infra, in fíne huius capit. fit dififerentia in- Deterhi.<br />
f-v hic dicuntur fintquadá ddiramenra lacob carentis fpi- ter iftas annunciationes, & fingulorum benedidiones, .<br />
» ritu prophetico, quia tune, fequeretur , cp aliqua delira- quia didtur in' litera; Hac locutus eft eis pater fuus, be-<br />
^ menta in facra Scriptura afí^ererentur, 6c vt dida incer- nedixitque fingulisbenedidionibusproprijs, ita quod<br />
tifíimatenerentur.Hacautem harefídeteftabilior nulla hacrefertad fuprad^aa,&*enunciara:deinde dicitfuif.<br />
eft,quia totaliter eneruat robur, & audoritatem facra fe fadas fpeciales benedidiones ad quemlibet.<br />
Scriptura,in qua fi aliqua-falfa permitrátur,aquuin eft, . Concludendum ergo videtur, quod Iacob benedixe-<br />
Vt de c^terorum veritate fufpitio habeatur quofemel , rit fihos fuos ^ fed benedidiones tacentur qua fuerint.<br />
concefto tptum humanum ftattíin ^num laborare con [ Rubén primogenitus. J Inci pit á Riíben, qui erar m ^<br />
* ftabit,cumnullacerrirudo habebitur debqnis , quain ior fecundum carnem,cS:íihusLi?^uam primócarnali-<br />
'fcriprura beneagentibus proraitruntur, «.He 4e penis,qu$ ter cognouerat Iacob,vr pater fupra íjj.c. Primogenitus<br />
fv) nequiftímis viris iníiigendá afíeruntür. Item ciujaipíi B meüs.JSecundú carné primo natus fint. Rubénq alij;<br />
^ dicunt, quod primo Iacob hns fpintiiprophericú dicir: fed pruhogcnitura iura noñ accepit jquia ex peccato íuo .<br />
Congregamini,utannundéuobis qua uéruraíiint . De- dcmeruitilla,f.quia coiuitcü vxorepatrisfiui vtinlitéinde<br />
quod recedere ab eo fpiritu inceperit uaciHare,quia ra ílatim commlmo/atur.(Tu íbrtitudo.mea.) Nicolaus Expoíi<br />
tune fequcrerur, quod fpiritus Domini faceret aliquem ex ponit íit, ideft ni fortitudo mea quantum ad bonum '<br />
mtaariri,dicédo quod annunciarec futura.;»^ poítea non virturis,& gratia, quodin re lucere. deberet porius qin<br />
annunciaret.Item quia tunccum hoíno deifertus á fpiri- alijSjíed e conucrfo fadum éft.(Quia fadus es prineipiú Expofit.<br />
tu Dd naturah via de fururis nihil nofcat, conringeret, doloris mei.yl ídeft, quod licet muiros alios dolores íen- jy^^igi-^^<br />
quod íacob ficiíta'dicens, erraretin ahqiiibus, falfum ferim ; nullum tamen ita mihi durus, ficuí:ifte,quem tu<br />
dieens:hocautemineonuenienseft, quia fpiritus Domi- inrulifti coeundo cum vxoremea, fed iíta íententia non ,<br />
ni bonus, qui eft fpiritus prophetieus nunq facit menti- multum coharet lirera.Ideq dicendumalitcr. [f ortitu^r<br />
lYtaholus ri,quia certus,tí^ fecurus eft,ut patetSapiétia 7.C. etiam, domea.J ídeít, quia te in nótate robuftiore genui; & rá<br />
•i? parer quia mcndacium foli damoni conuenit, qui médáx eft, • ceteris fortior, & dignior efte debueras,(Pnncipium doT<br />
netidacij. & pater mendaeij, &á principio in ueritate non íletit, loris mei.)Ideft tu fíiifti prineipiú doloris m^ijideft foli-<br />
.ut patet loan. 8. <strong>Cap</strong>. fpiritus .n. Dei neminem feducit, citudinis mea: qim a,ntcg re genuifíem nulla curam ha<br />
ideo qñ Propheta regis Achab ei denunciabant prpfpe- C bebam,cum autéíegenuíincepifolieitudinibusanxiari.<br />
ra,eumeftent,aduerfaeuennira,&ipfe malitia fuá de-, Vd vtait Hierou)^. inhbro, de fententijs Sz.n0LOxnmy ^^Pp^ia<br />
mereretur occidi, permifit Deus Prophetas eius decipi, dicitur prineipiumdoloris, quia vfq; ad illum dolorem Hieron.<br />
fed adhuc adiftam deceptionemnó iuit aliquis fpiritus nullü Iacob fenfcrat;vel dicitur prineipiú dolorisquanbonus,<br />
fed prauus fpiritus, qui ibi uocatur finguláriter turn ad feminis eíFufionem,qua in virgitíibus 'cumqua-<br />
' ut habetur tertio Reg. 2 z.cap. / , .s; damdiiiiculratefit,cumibi,tamvirquamf?minacór-';<br />
Item patet hoc, eífe falfum,quía omnia ifta fecreta , q rumpantur,&vtrobiquequadánaturaviolent(ainfe-,<br />
• hic-Iácob dixit, eodem modo completa funt, nec defuit raturjquando autem genuit Iacob, ^uben primogeniex<br />
eis uerbum unum,quin cópleretur. Hocaút efli non tum nullam vnquam femin.imcognouerat; ideo ibido-^<br />
poterat,quod unus homo tot ueritates, & de tam uarijs lotem quendam feníit in primaeqpuptiohe. l^onuntur<br />
rebus, 4ra cito protuliftet circa áitura, de quibus nullá autem ilta ad deíignandain ingratítudinem Rube, quia<br />
certa'cdgniriohumanaelt.Erfí dicas, quod dixit iltas ve cum ipfe efíet primogenitus patris fui, & forntudo fuá,<br />
rítatcs non ex habiru infufo,íiue per lumen propheticú, &c in eo inc^perant dolores patris fui, mag's tenebatur<br />
fiue a!iás,fed peraeddens,vel á fortuna, vt fícut contin- patri fuo,quam aliquis dealijs, cum ergo ipfe fadauerit ,<br />
geret eú Álfum dicere,itapoterat euenire verum dicere. Balam patris fui vxorem,multum yituperádus, & dam- \<br />
Sed nofi poteft ftare,quiadato.,quodaliqu¡sácafu dice- D nanduserat./Priorin donis.) Litera Hebraica eft hic<br />
, ret aliquam futuram veritatem, ra#í:as ramen, & tam mul cum intricata ex quodam improprio modo loquédi.<br />
' vanas dicere non poífer, quia fortuna e(t caufa ^rés ali- Et rranslatio Caldaica exponens illá dixir,q) Rubeij tria<br />
'^qua diredione,red plura,& omnia vera dicere íme qUa- hic habere debebat,í'. regnum, facerdotiumi ¿k primqdain<br />
diredione non eft- . \ ^ genituram . Sed in hoc multum improprié loquitur di-<br />
Item fí, iíta fpiritu Dd dida nonenTent, fpi.itusDci ítinguens primogeniuiram contra íaccrdotiú.®nú,<br />
nonconfirinaretillaífedfpirims Deieacontírmauit,».^ Q^la primogeniturá hic acdpitur pro iureconuenienti<br />
declarauir,quia Moyfes, qui iíta fcripíit né fcribebat ea, prunogeni to.Sútaüthaeiura,qu?cnarrauimusfup.2y. ^<br />
táquam ipfe fciret ea memoria rerum geftarum, velquia 27. e. inter, qua primum eft ^prineipatus regnatiuus, ,<br />
ca in hiftorijs recepifíet,fed quia SpiritUs 6andus dida- fiue domiiiariuus inter fratres ! Secundum eít faCerdobat<br />
ei ifta fenbenda. Paret quia aliter non potuiílerei tium , deinde dúplex portio harediratis , ¿^aha ibidem<br />
conltare de mundi creatione,¿Jc de modo,& ordine rerú pianominata. Non diftinguitur ergp benedidionepr^<br />
creatarum . Si ergo hac faifa fuíífent, aut deliramento - mogenitura á iure regnatiuo, vel iurefacerdotah , tana<br />
humani ingenij prolata, fpiritus prophetieus non di- fi diftinguaturrorumápartib.fuis',&ponantureífemu[<br />
¿laret ea fenbenda Ma/fi.Concludendum ergoeft lítos ta res, cum non fit aliquod ens ipfum rotum ablatis parniultum"<br />
errare,quia lita prophetico fpiritudida, &.có-: E tibus. Dimifía ergo illa inepta diftmdione dicendum,gj<br />
fcripta funt.Refpoden autem tbhaftis pofíet, quod ifta, Iacob defignauir omnia iura primogeniturá in his duo- Determi<br />
qua in litera dicuntur,fueruut benedi¿tiones,quia in ds bus,qua in litera ponunrur,irccTprincipalirer fignentur ^<br />
aliqua bona futura pranunciantur.Etqñ obijcuur,tjd Si duo.[Prior in donis.J ídeft,q> Rubé, quia pnmogemrus<br />
meon,& Leui nó benedienntur,fed magis maíedicucur. erat debebat eífe maior in donis quám aliquis de fratri-<br />
• Refpondetur, quod quiain ahjs onrinib. benedidio- bus fuis, f.q» duplexportiohareditaris,eidarctur;,Jfed<br />
nis verba ponuntur,omnes iíta benedidiones vocantur perdidit eam . Fuir aUtem rranslatum ius primogenitu-<br />
^ á maiori parte, ficutfcriptura facere confifeuit. re, quanrum ad iítam parriculam ad loféph, qifta eualij<br />
Sed magis videtúr dicendum, quod iacob benedixit fratres fingulas fortes .acdperent, & fingulas tnbus defilijs<br />
fuis;quia,vtinfra dicitur,benedixitque fingulis be- nominarenr,Ioíéph duas fortes accepit,«:
G e n e í l s w •<br />
tum coirus obrdtiíFet.. In hisautem düobüs othuiaaíia F fedacdpitür cubile pro vxprcjquain cubili erat cum<br />
ínra primogenitnra,aut 4icunt dignitatem, aut vtilira- cob . CubiléaUtém áfce«pdit, 'quando cum Bala vxa-ar<br />
tern . Si autém dicant dignitaterh reducuntur ad impe- patris fui, & Noiiefca fuá concubuJti vrpátet fftpra'5 f.<br />
riúm . Si autem dicant vtditatem reducuntur ad priori- cap.'Et vocatur vxor cUbile'fiue ledus : qtiiá cum vito<br />
tatemin donis. Víide ius íáperdoraléadvtrunque per- «íboin eodem íedocubauitv Sic enim aliquando vock?<br />
• tinebat: quia aliqUo modo dicit digniratetn , f. potertá- v tur vxor ca'meita viri fíue penetrale , quia ipfa fola eft<br />
, • tem immolandi hoftias,coram domino fécundumjtem-, cum viro iH penetrali . Etbocmodo ioquiturBóetiusde<br />
pus illud .aliquo modo ad'^rilitatem, fecundum quod con fola.lib. í. Profa'^'-ibdiiceñs ad defcufíonem cfimiíacerdotes<br />
recipiebant quadam iura a populo, fíue inter éis fíbi impófítt bonitaté vxorís fife 5 qua taliá fíéri non<br />
Gentiles,fíüe inter Hebraos^De Hebr.Tíis fáti^ patet i de 'peimitteret,cum'dicitur. Praterea péftetrale innocens<br />
Gentilibus autém patet fupra 47.ybi dicitur,quOd térra •dómüs,honeftiftimorumquécaíiisamicorn,focer Sym-,<br />
^^jAegypdorum vendita fuit, prater terram facerdotunl, 'itóaehus etiam fandrus, &c aque aólu ipfo reuerendus ab<br />
•qua libera manfit, quia illis de horréis pubhds inini- omni nos huiufmofcli criminis fulpitione defendunt. [Et<br />
I . ilrabanturdbariaí^fieonó funt coadi venderé terram maculaftiftratum dus.] Replicatio eiufdem fen ten tia *<br />
I íbam.Dabantureridm fíue ante legem datam", fíue poft eftmodoréthoricoad exaggerandum. Didturautein<br />
J M^i h'f '^egem^^atat-n.Poft legem datam patet Num.18.& Deu- ^ ledüs maculatus, qiiia alius quam marifUsin eo con-^<br />
d un reron.i Zi S.cap. Ante legem patet, quia Abraham cubuitcum ipía v^íóie. Peccatum iftüd fuitgraueval-<br />
^^ decimas de ómnibus rebus fuis Melchifedech re- dé: primo erat adulterium quia cum coniugata tfe^<br />
y^Mem, igi Salem, qui erat facerdos Dei alrift:imi,vt habetur fu- cundo iriceftus,qtiia cUm aftrne fuá, falicet ciun Ño-<br />
' pra 14. c.ap. magis tamen pertinebat 'facerdorium ad uércáfuaviüencepatre , fuir etiam, xbag-na ingrátitúdoi<br />
imperium,ideftaddignitátemquamáddona,ideftád quía contra patrem,qui genuit, & nutrlüit,& tantá«bovrihtátem,<br />
quia facerdorium fecundum fe includitpo- ' na ei trádit tuus erat, tantum fcelusóperátuseft,hcétcr^<br />
teftatemímmolandi,&ofiercndi vidimas Deo: per ac- gO poftea Rubén laboráuerít, vrpíaGeret-patri:, défencidens<br />
autem dicit ahquos redditus, vel penfíonem : dendone alij fratresvénderent,aUí'ócciderentíofeph,<br />
quod autem primogenítus Tederet ín capite inenfa ád ramen nunquam in tor.am gratiam patris'fuí'reuocarí<br />
dignítate('n,velimperiumperriuet, quod autembeñe- potuit. Maximé quiá iftáinucátidiurium primogeni^^<br />
diceret fi-atres fuos, ad dignitatem perrinet,&imperiú. turánon arbitrio'humán'ó, fed vólimtate diuina fada<br />
Quia-vtait Apoftolusad Hebra.7.finecóntradidío- eft. InHebrio etiam didtur. [Etleuafti illud. J Idnevlla,quodminuseftamaÍQrebenedidtur<br />
: quodedá eftquod Rubén ledáueritledum patris fui, fcili.:et,pi:i,, •<br />
primogeniri velhbus nobílioribus induantur ad hono- uando patrem fuum, ne vnquam accederet ad vxorem<br />
rem, fiue dignitate perdnet. Quod autem a patre bene- H fuam Balan,quía non erat iuftum,quod pater accederet<br />
«dicatur in morte fpedaüter ad vtrui\que perriiiet, f ad ad vxoremquam fílius ct)gnouerar.SicutsDauid non acdignitatem,&advtilitatem<br />
, quía vtrunque íbí conferí ccíht adconcubinas fuas decem, quas cognouerat Al><br />
tur,v,el vtranquepatér moneas ímpiecatur, ^ fie pof- íaton filius,eius,vXpatet cap.de'quo pluradii-<br />
^^ ifta duoomniá aha primogenitura iura. ximús fupra cáp. Ahqui aütem ludai volunt colo- ^ .<br />
Opm.qtio (EfFufus eft fícut aqua.) Ahqui referunthoc adhbídi- rare valde peccatum Rubén excufando illum, dicentes^<br />
rmdam. neuHfccundum quam cognouit Rubé íNouercam fuam quod non coiuít cum Bala Nouerca fuá, fed folum mu- f''<br />
Balam: fed morahsivd mifticus videtur efte fenfus:talis tauit cubile patns fui, & Bala ex vno locoad alterum .<br />
tft,epim inten tus fecudutu Nicoláum, qüod efl^ufus fuit Sed ifti valde irrationabiliter loquurítur, qtua excufanr<br />
> aqua^AdeJkquqdficut guarido aqua de va- tes Rubén lacobaccufint. Rcfpiciant énim quid détele<br />
etrunditur,.mhil manet, quodnonfítm eftufiono riuseft^aut Rubén ácdifare,aut lácobCondemnare. Si<br />
ahorum liquorum, vt in meÜe.quod non poteft tantum enim dkraínus, quod Rúbea non coiuiCGunirar,fed<br />
eÍTundi,Cjuiaalic,uid manearmharenside vino autem mutauftleéfcum,oporteret dicere Iacob,efté valdeiniumanetoaoríalremjdeoleoeft-ufomanet<br />
pinguédo, ftum,&áfperum, quí protáleuí ofíenfaRubén, cum '<br />
lapor: ídem de alijs hquonbus,quia aliqualiter inháfíui tora pbftentate tantis bonis priuauífiér,quia in'his tóms<br />
.untyel íenacis mmtx: de aqua autem eft^ufa mhil ma- i ftatus confiftebát^quia Iacob videbatur dereftari hic<br />
ne.de.íapore,veodore,fiuecolore: ita Rubén efflifus Rubén propteriílÍl peccatum, ne totaliter uidererur .<br />
íu,it ^quia de uinbus primogenitura ad eum pertinen- derelidus Moyfes benedixit eum ín CarhalogO bene- f<br />
ÍwkL •' H'l f'^anslarum ad alias didionum,ur paret Deur.53. dicens uiuat Rubén , S¿ZJ<br />
• t"híi9 í quia pars^fuit translata ^ non moriarur.[Simcon,& Leui.) Híc ponitur fimidan- ^<br />
pars autem poftea Lem concefla eft; vt diximus praced. uundario furtirórum quantum ad tribum Simeón, & -^^J<br />
tnrl I""-"'"'" ad facerdorium non erat ahqua difté- Leai,& ponuntur ifta dua tribus fímdl, quia Simeón,<br />
' ^"^ibu pnmogmiti de illa Tri- & Léui erántcordundi ad malum,maximequia hicar-^»«^<br />
a^rí^pni^^^^^^^^ fpecialiter fegre- guuntur de quodam federe , fcihcet contra Sichimitas,<br />
fmnd2Mnv¿ S f P- gefterunt. Símul ergo poneudi erant. (Fravt<br />
immolaS^^^^^^ de principibus Tnbuum, tles. Vocat Simeón, Leui filtrís, non quod iftinon<br />
S m ífliS^^^^^ ' habuerint alios fratres eiufdem patris,& matris,quía fex<br />
EíícoSm^Kdfd '/f fratres fuerürfífij Iacob,& Eia,fcilícet Ruben,Smeori,<br />
P^J. c S a • S R^ben eff^ufus fuit fí- Leui,ludas, lífachar. Zabulón, vr habetur fu¿ra 15).<br />
MrS f S n V v^ífLinc m^ ?o.cap.Ted uocantur frarres, guia erát concomes n¿n,<br />
Z t eft aluf ^ f ^ «pei-e in ómnibus , ur patet in c?de S l S i S F ^<br />
Ha Rubén nXfS pronarerra^: fupra^H. cap.&hic.íVatíiniquitaris.] Vasdicirura<br />
SSaa^^^^^^^^ conrinendo , & quia'hommes conriUent ahquid in fe<br />
m l S m bbnum,udmalunr,ideoriáfauocánrur,&iítomodo/W<br />
KWefca; tddl noní. S r ^^q^ens loquendi ucitur Apoftolus ad Rom.íJ.cap. uocansquof-^^í.<br />
íiafí vnusdeds^ eleuátus fuper alios :fed eriS dam homines uaíá ira parara in inteririim. Alios ailtem<br />
S t ^ S i noufi^íces. Non uocar uaía^ria. parara ad gloriam. Sic eriam loqmtur ^<br />
Oprat uo ^fS neínri^ ponatur in fecundaad ltihor:cap.I dicens, ín magna autem domo<br />
InEat^uó fdto^ ^^ non folum funt uafa aurea, & argenteat fed .V Iígnea,.S:<br />
Dei, fiól;lia,& quídam quidem iñ honorem, quadam au-<br />
S nrae^^^^^^ ^-ecipiendo temin contumeliam^ Si quis emundaua'ft fe abiftis,<br />
S c u b i K S ^ ent uasm honoremfandiácatum, &u«le dominoad<br />
do^urpefXm^ omne opus bonum operátúm.Dñr ergo •Simeon,&Leao<br />
turpe raetum K^uben v Vocat autem cubile, fíue le- ui uafa mtquitaris.ideft homines<br />
, q^iiatunc afcendere fuper íeítameius fcelus non erat; luiam-m corde reconditam, íicut uas intra feahquid; j,<br />
• contí- ^<br />
, , . \ V..- O:<br />
• ' '
M^TGenefis. js^ <strong>Cap</strong>. XLIX. 733<br />
• ^ continet,& conuenit proprié Simeoni, Lcui/quátum A ficialium templi nominatur Iacob tanquam pater eoru<br />
adproditioneni,quamtenueruntcomraSichimuasfa- vtin i. libro Paralipom. in multis loa?, vbiWSr<br />
aopaótom dolo,vt haberent opportunitatem occiden- ordinatione, &difpoíitione totius mbukeuiticardjT<br />
Bellum di eos.Exponitiir autem totum hoc,quod dicitur de Si- cet cap.23. & ¿4. afque 25. f Erin catueoSn 1<br />
Symeoms meone,& Leui a dodoribus noílris conformiter de fce- Hoc refertur ad Simeonem. f Non íit gloria mea 1<br />
4 Leui. lere commiífo in occifíone Sichimitarum, quod narra- eíl nolo ego gloriari de maio,quod tribus Simeó mtrm'<br />
Etftra Si tumfuitlLipra 54.cap. [ Bellanna. ] Ideíl miquebellan- gnocatuoperamraeft, quod fuit infornicationecun;<br />
UlmitasA tes, quia bellum quod commiferunt contra Sichimitas, mulieribus Moabitarum, & Madianitarum, vt natet<br />
^ non fmt mftum, fed valde proditiofum, cum eífent in- Numeri 2 5.capit. quia tune illi qui fornicabantur colcter<br />
eos pacis fcedera, Sc ahj compleuiífent conditionem bant Beelphegor,propter quod ira Dd infurrexit in popacis,fcihcet<br />
circumcifionem.Item,quia contra inermes pulu, & fufpeníi funt prindpes,& multi perierunt auojpíi<br />
armati pugnauerunt. Item, quia non dixerunt eis rum omnes,vd plures aíferuntur fuiífe de ílirpe Simeó.<br />
tanquam hoílibus ahquid de bello j quia faltem opor- Quia ipfe princeps ilhus tribus intrauit ad fcortum matuiífet<br />
pradicere,nifí eíient iam manifefta inimicitia£,& dianitidem nomine corbi, & vterque pugione per geni<br />
bella alia praceíTiífent. talia a Phinees íilio Eleazari transfofsus eíi, vt patet ibi-<br />
Itern, quia omnes Sichimita?, tune agrotabant earen B dem . Hoc autem faólum nolebar Iacob fíbi appropriates<br />
viribus, & dolentes dolore circumcifíonis. [In confí- • re,quia non ad gloriam pertinebat,fed ad maínani con<br />
lio eormn non veniat anima mea. ] Ideft in confilio eo- fufionem. [Quia in furore fuo oóciderunt virum.lLicet<br />
rum nó venir, quafí dicat,quando ipfi cogitauerunt fce- illa expofitioimmediatadeSimeone,&Leui farisconlusillud<br />
cótra Sichimitas, ego non confiliatus fiira cum uenirepofiít: prima tamen confonantior,& melior, ac<br />
eis, nec approbaui, quia válde malum, & proditorium yerior eftj quia litera intelligi vult deoccifiohe Siehimi<br />
, mnocentes, & federaros, & paótum pacis complentes, tarum, & fubditur hic caufa fuperiornm. [Quiain fuitemque<br />
m cautos, inermes fie fubito lacerare, vel rore fuo.] Ideft ego nollem,quód faólum iftoríirn com,<br />
quod legatur per modum futun.ficuti ponitur in htera. putaretur ad glonam meam, quia non fuit faólum ex re<br />
[Scihcet,in confiho eorum non veniat anima mea.] Id- ¿titudine rationis, fed exquodain furoreirratiónabili:<br />
eftnunquam veht Deus, quód anima mea confentiat licet enim antequam Sichimita,&filii Iacob conuenifmalo<br />
confiho,quod ipfi mierunt, 6¿r patrauerunt. [Et in fent interpofito foedere pacis de circundfione facienda ,<br />
V C£Btu eorum.] Ideft mc?tufamulorum,&fociorii, quos & de acdpiendismutúo vxoribus, poterant iufté expeiph<br />
congregauerunt ad delendos Sichimitas. [ Non fit teré vltionem violara fororis: poftquam tamen vtringloria<br />
mea. ] Ideft, honor meús, vel laus mea,quafi di- que in federa pacis cófenfum eft, non poterant iufté mo<br />
cat,noht Deus,quód ego laudet de hoc,quód illi duo fi- c uere belhim,quia hoftes non habebant,fed amicos con-<br />
Ji j mei ctirn cqm í;uo. fie deleuerunt Sichimitas,quia ifta federaros. Solus ergo furor fuit origo huius cladis^ichi<br />
lausmagiseftet vitupenum, quiaíd dequo laudarer,eft: mitarum. [ Ocdderunt virum. ] Ideft viros Sichén7&"<br />
ahqmd turpe. De aggreífioneautem, & patratione re- ponitur fingulare pro plurah, ficut aliquando Scriptura<br />
rumriirpium nullus iufté laudatur, mftlaudis mexper- facra confueuit, vt patet Exod.g. cap. Venit mufca gratus,fed<br />
magis vituperabihs valde redditur. Et fí fíe lau- uiílInia,non quidem vna mufca, fed mufcarum pluralidemr<br />
magis irridetur. t^s,&Pfah 77. Mifit in eos Cynomiam, ideft mufcam<br />
OhieFlio , . Nicolaus obijci^quia fupra prarceden.cap.Iacob glo- 'caninam, fed nec una mufca canina fuit. Vel dicitur oc- runt vir<br />
Nicolai í natas ert fe accepifte Sichen m arcu fuo, gladio de dderunt virum,ideft Sichen filiú regis Hemor. Nam Ivduplicitt<br />
Rejpofio!. manu Hemor regís Amorrhai. Ad hoc refpodet, quód ¿et alios Sichimitas ocdderint, iftum tamen prindpali- exponitp<br />
j non glonatus fuit lacob.qUia Simeón, & Leui he prodi- ter occidere intendebant, qui fororem eorum ftupraue-<br />
: tone Sichimitas deleuerunt, fed gloriatur, quód deletis rat. I n hoc tamen etiam peccauerunt. Nam licet ds con<br />
I ilhs, & congregatis Amorrhais, & Cananais.qui in dr tra iftum a prindpio patrati fcderis ftaret iuila caufa do<br />
, cuitu erant, yt venientes irruerent in Iacob, & delerent lons, tamen faólo federe nihilin eum, nifi impié, com-<br />
. eum, ipfe Derconfídens adiutorio armatus cum familia inittere potuerunt. [In voluntare fua. ] Ideft fecundum<br />
; íua conftantiffime expeólauit, fi quis dé hoftibus irme- f) volútatem fuam deordinatanV. [ Suffoderunt murum. J<br />
, ret: Deo tamen ladentecontérriti funt , vt non nioíie- ídeft muros Sichen. Tanta enim eorum fiiit indigna^<br />
: renturin Iacob: ifta folutio tenet fecundum expofítioñé rio, quód ad pienam vltionem nOn folum viros occídei<br />
Nicolai,& RabbiSalom.praeedenticap.pofítam, qná re, fed muros etiam totaliter ddereparabant, fednon<br />
: non tenui. Secundutn autem expofítionem,qUam fefqUu valuerunt, quia ad fadendum hoc magnum tempus retus<br />
fui,quaftio ifta mhil agir,nec obieólio, quia non glo quirebatUr , & gentis multitudo, quorum nullum eis in<br />
natus ftiit Iacob m gladio, & arcufe accépifte Sichen.,promptu erat. Voluntas ergo fua fuit ad fuffodiendiun,<br />
íed precibus, & oratione, vel aliter. [ In confího eorum vel euertendum murum-, fed poteftas non fuit. [ Malenon<br />
veniat amma mea. ] Et referatur hoc ad ea,qua fu- diólus furor eorum, quia pertinax. ] Ideft valde tenax,<br />
tura erant,quando lila benedióliOdata eft,&vnum per fiue permanens. [EtindignatÍoeorum} quia dura.] Du<br />
tinet ad Leui, fcilicet iftud pnmum: fecundum pertinet plicatio eiufdem fententia eft ad exaggerandií, & exoitTI<br />
ad Simeonem. [ ln confílio eorum non veniat anima-í nandum,& eft modus loquendi paflionacorum. Erat au I<br />
• J Deus, qüód ego confentiaih malo, tcm Iacob quafi iratus contra iftos: quia talia impié gefquod<br />
futurum effe fcio in Tribu Leui, & hoc fuit quan- férant:ideo talia eum verba decebant. Eft autem fenfus,<br />
do Core,qui erat de Tribu'Léui de Chahathitis,congre fi furor vel indignatio corum fuiftet contra Sichimitas,<br />
gauit fecum alios de Tribu Xuben,& de alijs tribubus, £ Sc non duraftet tanto tempore, fcilicet quóufque ad exe<br />
vt infurgerent in Moyfem, quia ipfí volebant accipere^ cutionem perducerent occidendo Sichimitas, vcl non<br />
facerdotium fíciir Aaron. Venir autem tune ira Dei fu- fuiftet tam dura,ideft ad patrandum tatum malum,erat<br />
per eos; quia quidam incendio confumpti funt, alios au aliquo modo peccatum iíiorum. duorum remifi1bile,íéd<br />
tem viuentes térra deuoratut faólo hiatu magno vfque quia furor eorum tantum incanduit, nó eft venialis, fed<br />
infernnm,vt patet Numeri i ó.'cap. In hoc autem no malediólus, ideft déteftabilis valde furor,ipfí propter<br />
^ ^^ jf bar Iacob, quód illi vocarentur filij fui, qui tam dete- furorera fuum maledici debent, & ifte furor culpabi<br />
ílanda commiíerant, & fie fuit, quia quando fcriptura lis propter duo. Primó,quia rancor retentus fuitin cornarrauit<br />
illud faólum, non vocauit Core filium íacob, de magis,quam r^cio reóla peteret: fecundo, quia ma-<br />
^d íolum vocauit eum fihum Leui, dicens: Ecce autem ior vltio expetita eft quám deberetur. -Quantum ad pri-<br />
Cqre filius Ifuar filij Chahath, filij Leui, Sc Datan, Scc. mum dicitur. [Malediólus furor eorum.] Ideft malcdi-<br />
Ibi computauit progeniem Core vfque ad Leui, Sc non catur furor Simeonis, Sc Leui. [ Quia pertinax. ] Idcft f^rar ifte<br />
n^mj^^^ij^t) cum eífet immediatus Leui. Glo- vaide tenax, Sc vltra rationem permancns, quando di- eíl cul^ari^síl^^SIB^^ai-uit<br />
in Leui,quando in dcfcriptio- cit,iufté poterant ifti tenerefurorem,& intentionem vi- hilis pronibus<br />
cantorum, ianitorum,facerdotum,& aliorum of- cifcendicontra Sichitnitas antequam ahquid inter eos pter duo.<br />
conuen-
- _<br />
c o n o e n m m effet/ed poftquam padsffdera mutuo^^^tó^<br />
Sa funr & ex parte Sichimitarum completa,non debuit bu,fimul totus receptus eft ,fedin q^libet parte tenuit.<br />
Surare rancoiíquia efgodurauit pernnax, ideft uald^ lud^i autem variant,vtm ifta expofitionejquia vt dixiíenax<br />
di¿lus eft.Secundum notatur cum dieitur. (Etin- mus fupra 34 cap. ipfi nituntur defendere Siineonem,<br />
Sanatioeorum,quiadiira.;ideftdurépuniens,&fupra & Leui de federe commiflb conti^i Sichim^<br />
^ulntitatem pecíad.Ad hoe enim,quód fiat iuftitia com quod lufteegerunt: de quo ibidem fans diótumeft, fed<br />
.Xnatiuaindandoalieu¡pffinas,pi-Qvitio,oportetha- folummanfit quod lud^iiíli dicebant iftam iteram de<br />
her rationem contra pafllquod eft in quadam comme- malediótione Lem, Simeonis no refera ad peccatum<br />
finationc.& proportione, vt declarat Arift. j. Ethic, Sic - ilkid,fed ad ahquid aherum, de quo hi¿ immediaté diíriam<br />
Deut ac.c. fecundumquantitatem peccari,erit & cetur. Vanantautem Hebrsi, quiaifti,quinitebanmr<br />
tia rum modusddeft quandtas,vd menfura. Et Apoe. excufare Simeoncm,& Leui de illo federe, exponunt to<br />
; S Quantum elonficauit fe m dditijs fuis tantum date^ tam iftam literalem de venditione lofeph. Alii autc par-.<br />
illi de tormento.Gonfiderandaergo erat in ifta vindica tim de viris Sichei^ & partinide lofepl^Primi ergo di-1<br />
f iuam expetere volebant Simeón & Leui,quantitas pee- cunt iftam malcdidionem infiiébam fuifié Simeoni S^ •<br />
/ Sti vd potiusiilatxfibiiniuri®: ideodato,quódnulía Leui,quia foh machinatifuntin mortem lofeph ni-j<br />
/ «acis fcda-a mutuo eortueniífent ad iufté vltionera exi- G tuntur probare,quia Rubén non videtur machmatus m<br />
íendam neceífe erat modiun non excedere.Nñc autem • necem lofeph,cum ipfe mteretur eum liberare de mam-<br />
1 eonfiderctur eorum faótum, ablato quód proditorié bus corum , & reddere patri^v t patet fupra 37.e.Simili-<br />
/ hoc feceiint,quód contra inter pofita federa, quód con- ter ludas non videtur m hoc machmatus, quia abfent^<br />
^ tra incautos & inermes, quod contra segrotos vniuerfa- Rubén fuafit ceteris fratribus fuis,dicens: Qmd prodeft<br />
Jiter &neemouere, nee defendere íé potentes bdlum fi occiderimus fi.-atrem noftrum,& celauerimusfanguixiuoddam<br />
fecurum aífumpferint, quorum quantitatem nem eius?caro noftra,& frater nofter eft,& vt non oeei.<br />
Senfare non fatis faeilé effet: folum aduertendo magni- deretur fuafit eum vendí debere Ifmahditis , vt patet<br />
íudinem cladis infliét®, liquet eos iniuíté egiífe j quia^ fupra 37.Quatuor etiam fih) ancillarum,fi:ilieet Dan,&<br />
3>ro defloratione vnius ftult® pudle, qu® ipfa fibi huius Mephtalim,Gad,& Afer no videntur ad hoc maehinati<br />
""inal'ica'ufam dederat-, folitarié inter alienas euagata i nó fuiflé, quia ipfe lofeph manebat cum eis ad eomm contotus<br />
ab hoc crimine immunis populus, fed aut hbidino- folationem,cura defpieerentur a filijs Ly®. De lífachar,<br />
iusiuuenis aut ftultus pater fili) delitias contriítari recu & Zabulón, qm erant minores ínter filios Ly® non vu<br />
fans mérito delédus erar. Dura ergo indignatio fuit-,nec detur,quod tale qmd ipfi inc?perint,qma tale ncgotium<br />
-C> [Ét difper bus Simeón quám Leui, difperfa eft inter omnes filios<br />
gam irt I frael J Hpc pertinetad Tribum Leui, qu? non Iacob- De Leüitis manifeftnm eft,quia difcurrebant per<br />
folum diuifa fuit,ied difperfa,ideft in plures, minutas diuerfasciuicates aíiarum tribuum ad recipiendum vna<br />
partes concifa, cum non acceperit aliquam fortem, nec decímam;, Se ad hoc j quód fuftentarentur ab alijs, cum<br />
füam,nee alienamjfedi.in totam terram. prpmi.ífíonis di- nihil haberentiSic pa.tet Deut42.& 14» vbi multum có-<br />
Op/»./«!-fperfa fuit,quiain qtiaübet Tribu aliquas ciuitates acce- men dat Moy fes-popülo, ne dimíttanteosi$iunos ; guia<br />
inhocdiffertLeui aSiméonjqüia jicetSimeó nihilaliud habent,nifí quod eis deuoCíf^^^^^^^^' .<br />
i^efih feparatam fortein non teceperit fimid j tamed toras rece Pe Simeone dicunt, quod omnes fciptores ín Ifrael ^ 8c<br />
intro- y<br />
> ' • X •<br />
C ÍÑ ' ^<br />
• A fe. » . . - ' •
^ ../^^eneris. .f^p.XLIX.<br />
'Snrrodudtorespuerorum erantde Tribu Simeón,ideo-A ^^<br />
quedifcurrcbantadhocpcrhastribus, &iiunquámiil- namS ' ^^achitiplicabanturinbonisrcmporajibus,<br />
quiaifta funtraiia Trem nní-, r • j- •<br />
officia,in quibus hominesLnpoiruntmuItumJucrari. poftSXríSnnXrn^^^^^^^^<br />
kScd ifta expoíitioíluisextorraert, & violentcnnduób •, fíe níte ^ exdudens, quód<br />
^ quia nec litera coharere poreft quaíi innata fuerir,quod auaído H?.> J ^ . Et<br />
r -requiriturad bonitaremílicuiuiexpoíitionis . Px'^quo dtónoíte/n Íh ni''^<br />
. . nokdum , quod aliter inquiritur vagras pr,ppoíirionum venderinr dio ^ effundetent fangmnem dus, fed<br />
^ infaentijsMeraphyficis,&naturalibus,alifer infacra inTepeSdi^^^^^^^^<br />
Scnptura, quia quantum ad Metaphyíica, & naturalia S s K L S^nn ocaderent,licd vnus ante<br />
aliqío modo inrelledus in menfura eíl verítans, quia. ve^brnn o r ^<br />
xllaWopoíitio,qualuminiineeIle¿tusnoftnconf;nar,ec xit SnSom-S^^^<br />
cohareLrecipitur,ranquamvera,vdpoííibilis,illaau- . adh^c^nT^TÍin^S^<br />
.tem,quadiftonattanquamimpoíl.bil¿,ab,citur.In In^rdet^eJmiS^^<br />
facraScnpm;acumrpf?piopoíirioncsn dendtUTi etiam<br />
humana, fed Spintufandodidanre íicconfcnpta íint, B<br />
non eft intelledus nofter menfura veriratis propoíitio-<br />
nofternonrecipir. Quiarunc multa dida facra>Sdiptu : .<br />
ra abijceremus tanquam faifa i quia veritatem eorum /^o /7/.<br />
inrelleólus nofter non recipir,vt patet de facramento Eu<br />
chariília,demyfterioTrinitatis, derefurreólionemor- j-• 1<br />
trjoruni,& de aífumprione natura humana a verbo, & dl^n?.?;<br />
de plenfque alijs quorum plena eft fcnptura, fed abíit, f 1 " fr "JT '<br />
¡¡lúa Apoftolus capriuandum mandat mtelledum in ob- 1 I eZmSn/o?,^ ^"^"P'-^S^-'^í'^bat cum ds ad<br />
fequmm Chrifti, vt paret fecunda ad Connrh. 10. cap. ^ ^ ^ - Refpon detur, quód<br />
Contrario modo faciendum eft,fcilicer,ut propofitiones r Í . , ? T T maduerten<br />
^ facraScriptura fint regula inrelledus noftri , fcilicet ^illarum íTinfí ¡f'<br />
.quódfi ahquid de facra^Scripmraproponarurqualecun c mains<br />
queiftudfir, immediatéeiaífentiLnSs, quia defacra^C S t erardifíbnum,<br />
Scnptura eft. Ex hoc aurem infero, quod inrendebam, Manifc^ ^ ^JPf f' dedaratur magis.<br />
fcihcet,quód inexponendo facnsScnpmns, &inqui- t S I t Z a ^ ^<br />
renda ventare earum, non debenrlaboí-areexpofitores, uSoTurDon^^^^^^ qu^eümfravt<br />
facram Scripturam ad fuum mtelledum rétorqueát, Sre oT '<br />
fed vt intdledum fuum ad facram Scripturam conuerl l^^u^rir^ Hnf nri^ t^PÍ^omnium<br />
. tant,quiaahásconuerteremus rerumnamrammenfu- . os aZ^^^<br />
randomenfuram per menfuratum,quot tod ordini, óT bredTeííl alios,^q«ia eriam ipfi loíeph fu-<br />
lusdeberlaborarcvteamreducatadahuinmrenedú, L SeS^^^^^<br />
quemipfe concepenr, quia ficdamnandotolleturom, rentmTitem^<br />
niscernmdofcri¿rurarum, &ventaselongabitur. Nec v e n d ^ r n ^<br />
putentaliqm magnum ingenij acumen eífe facram Sed & Ru¿en o^m ^^^^<br />
. pturam inuitam renitenremq/ie ad fuam prauam duce- Sn^cum iZum ^ conabatur ab<br />
r^e inte hgentiam j quia valde differunt facram Scnpturá fi acSmit<br />
direóte,vei ex tor té exponere. Et nefciunr mifen,quan-^ cmScebíi f quia fecundu eos<br />
tam Deo iniuriam faciant, cum fenfum Dei fenfru,imó cu aTr luíriiurrinr^^^^^^^^^ ^<br />
Vtvenus dicam fuá amentiífima demenria fubijcer^ S<br />
mohuntur . .Infuper,quiaapud quofdam non expofino, definir mu ^^^ manifefto faanori<br />
fedrammanifeílaextol-fioeft,vtipfahieraclamai^ ba^ fíeu^^ ><br />
nnpié artredari nks valde eft, cum veriratis eius di- mahtia m S ef ^^^^^^^^^^^ Znrff f<br />
gmtasomnemhumanam,namralemque ventaré,quafi<br />
inimmenfumexcdlanr.Aduerranreraoiftiuslitenlvio fiiun^<br />
Jenaí^ini, & irrationabiles diftortorer, vtrum litera iíla ad 18 a^^^^^^^ ' quilibeteorumefiét<br />
.fatisdefeconfonerfcelenparratom Sichimiras, ira vt iTeiSaeod^ r r<br />
iftefenfus eriam nullo exponente ei innatus eífe videa- £ iuJaZoZhí^^^<br />
mSina iSr f expofirione htera,quia qua^rdSrui fsí<br />
inaciimati funt, multum probabile non videtur, quia_, ^eoii, & Leui fratres 1 Siannr aicirui. [oi.<br />
• o^nn^lo haberent: omnes emm eum dicanrur,fed non rcperietur in vendit onf ve^^^^^<br />
funra C P^^^fi^^ P^^-^"^ ríone mortis lofeph,%uód v o c L ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^<br />
d£um nf;^ ^ ^ omnesaderanr, non eft ventari in federe occifiomsSichimitarum, vt paSíupTí ¿Ip<br />
cumdiciturarreptisduoIacobfihiSimeon ^<br />
' M ^ m i ^ ' . vidifient eumálonge, tres Dina gladijsmgrefií funt vrbem S de^^^^^<br />
^ . ^lüguemachinacionemortisl^^ íedcfe Sichi-<br />
^ ^ Item<br />
• ' " ^ .-A.
' ' ' T.:- K<br />
73(5 Genefis. ^^ <strong>Cap</strong>.XLIX^\<br />
Item quando dicitur in litera. [ Vafa iniquitatis bel- F quia nimis rigorosé vltionem pro tam paruo peccafo ex^<br />
lanna. i Non poGTuntvocat'ibellantes Simeón Leui petiuerunt.Sed contrarium huius fatis incide íiipra proin<br />
mortis machinacione íofeph, quia bellum dicit hofti batum eíl. [Ec indignatio eorum,quia dura. ] Hoc refcr- f<br />
' lemcladem,quod pertinet addeftritótionem eorum Si-, rum ad machinationem mortis Iofeph,quaíí dicar,muli<br />
cbimiticam. tum fuir corrmi ira dura contra íofeph,pfopteríbmnia, -<br />
Cáím^dK Item quando dicitur. [ In cstu eorum non fit gloria,, qus pronunciabar, cum in hoc ipfe nihil raereturmafi.<br />
mea.jCstus dicit magnam rurbam coniundam, 6¿: deli vel quia amabatur a patre fuo plus ceteris, vel quia accu<br />
beratam ad faciendum ahquid,quod non conuenit ma- fabat eos apud parrem decranine peífimo, de quibus fu<br />
chinationi contra lofeph, quia ibi non fuit deliberado pra 37.cap. diótum eft. [ luda ce laudabunt.] Hic ponífan hoc , quod eft occi- mines communes, qui fola bofia,qus videntur attendÚE<br />
in vo- furore, vel in voluntare, quia ca,qus íecundum confiderantes homines potentes in feculo, & eorum ful-<br />
Inme dii dunt faóta funf,ea autem qus fecundum volú- gorem,putant nihil beatius potentia eífe, idcoque poteri<br />
fem¡Jt ^ tatsn3.funr,nó,fiunt,fed folum volumusilla facere,dein- tes máximelaudanr,atque beadficant,dequibiis Arifto<br />
J • • ' de pahquaoccafione non fiunt. Oportet ergo dicere, ^^ teles in primo Ethic. ludsi autem eum homines feculaí||uód<br />
ocdfio, qus dieitur faóta in furore rcaliter fuerit. res valde efíent, fola huius feculi bona con tem pían tes^___,<br />
Suífofi]oautem,qus fuit in volúntate nóaótualiter fiie i maxímé Tribum luda laudabanr,atque f^licií^má prs-<br />
Eit j fedin machinarione mords lofeph non fuit aliqua dicabant, cui tantam Domini fummam fordri contigif.<br />
realisoccifio,fed omnia fuerunt intentionaha. fet. [Manus tua in ceruicíbus inimicorum ruonu] Idefi<br />
Item non pc^funteuadere ad hsc per squiuocarioné, manus tua erit fuper ceruices inimicorum tuorum corn<br />
quia etiam fi dicant. [ In voluntare fiia fubneruauerunt primcndo,& humiliando eos.Hoc autem dicunt implc-<br />
(f íaurum.] Oportet darediftinótioneminteraótualemoc tum fuiífein Dauid,quiin Phdifthinis hóíhbusludsocifionem,<br />
& intendonalem fubneruationcm, quod nul- rum ante adeptum regnum, & poft adepdonem ftrages<br />
íomodopotcrunt aífignare.Ex his ómnibus, & ex quoli magnasfacíebar,vr paret i.Reg.iS.cap. quando obtulit<br />
beteorum per fe paret fufficíenter, quód intentioillo- ducentaprspudaPhilifthinorum.Dehocetiamfspifilrum,qui<br />
fie exponebántreducentes iftam literam ad vé- mé in i.Reg.in quo multas cladesin Gendlesexercuiííé<br />
ditionem Iofephefterronea,&ftukavalde. Alij autem narratur. Sed non folum eft intdligendum hocdeipfó<br />
funt,qui literam hanc aliquahter referunt ad venditio. Dauid,fedenamdetotaprogenie fuaiufta, quia ifta eft<br />
nem íofeph, & aliqualitcr ad occifioncm Sichimitarú. qusdam promiftío ad Tribum luda fada conditionaÜtrror<br />
autem iftorum quantum ad illam partem, in qua ter,vt patet z.Rcg.j.^ Pfal.8 j.óc 13 o. Ideo in quocuaexponunt<br />
de Iofeph,eadem ratíone refellitur, & dicunt que rege de tribu^ luda, qui bonus eífet, hoc generalee:^<br />
fie. [ Simeón & Leui frarres. ] Scilicetconcordantes ni- K tat , fed quia vt habetur Eccl.39.cap. omnes regeHiíáa<br />
mis ad malum.[Vafainiquitatis. ] Ideft condnenria ini- prster Dauid,Iofiam,
^^cncñs. .^<strong>Cap</strong>.XLIX. 737<br />
uenre nihil hoium complementiui) fiiit,ncc adoraiierÚt A fius pvxdixk Regnum coelorum ab illis foilendum eííe, Determi^<br />
euQi íraties fui, quu uum vixit nuquam doinmatus eíl, ideft intelleólum Sacraruní Scripturarum, & dandum natio.<br />
cum maneret m ^gypto, ibukm^ mortuus fuetir,vbi alteri genti, ideft Chriftians facienti frudum eius,<br />
non erat aliquis principatus luda;, quia viuente lofeph patet Matth.ii.c.vbienim lud^i dicunt ad deuoratioipfe<br />
principabatur ton cqgnationi fua'.mortuo auté ipfo . nem, nos habemus praedam; quia idem eft, quia prxdíe<br />
f inc^^peruntdominariy£gyptij,≺vmere Hebrsos,vt cum deuorarionibus fiunt. Ettrahiturhocdeprsdijs<br />
patet £xo. I.c. Intelligitur ergo hoc de Tribu pofterita- animalium venaticorum, qui quando prsdantur,deuo-<br />
\ tis fuaí, quia cum ibi rex effe inc^pit, ceteri fratres fui.i. rant, & refertur hoc ad Regem Iuda,fcilicet ad Dauid,<br />
^ omnes alij fili) Ifrael de alijs Tribubitó obedire c^perút de quo fupra diximus. Afcendere autem^d bellum eft<br />
ei,quod fuit rpe Dauid,& Salomonis, m quo tpe tota do afcendere ad prícdam: & hoc quia Dauid in fuis bellis<br />
mus ifrael fubieóla erat vni regi.Mortuo aut Salomone pr«dabatur,& paret maximé hoc antequam efietafiiini<br />
diuifum fuit regnú ad Tnbum Ephraim manéte tribu ptusin Regem,quiain primo bello, quod mandato Sau<br />
. luda,Beniamin apud Rc^é de Tribu luda,& ifte dug hsegit contra Philifthinos,petentibus ipfis centum prcer<br />
tribus femper manfcrút cú Rege de Tribu luda,vfqj ad pucia Philifthinorum Dauid expugnatis illis duxit dti-<br />
; Babylonicácaptiuitaté,in qua de vtraq; Tribu tráfducH centa pra'pucia,vt patet i.Reg. 18.cap.& poftea cum fu-<br />
Catuli^s funt,t^ plurimi in Bab\ loné. [Catulus leonis luda.] Pót B gifiet á facie Regis Saulis,& ftetifiet coram Rege Achis<br />
onis. i referri ad ipfum Iudá,q inter fratres fuos robuftior fuit^, declinabat in térras Philifthinorum,& facieba"predas,<br />
ida pt tant| leo,& conrtanrior,quod patet in his,que dixit corá de quibus fuftétabatur:& occidebat omnem hominem,<br />
'ferrt ad lofeph, cú non cognofceret eú, vt patet fup.44.c.Sed y t foeminam, ne quis nunciaret quod fadum erat,<br />
40. magis coniungatur tota literafe con textio pót referri ad cum qu.'ereret ab eo Rex Achis, in qu^ loca íncurrifiet<br />
fuá pofteritaté,in qua cópleta fun t oía h^c. Aliqui aút de putans, quód faceret priedám m Regno Ifrael, dicebat<br />
noftris volunt iftam litera de Chrifto exponere vocantes Dauid in rali, vel tali loco regni Ifrael feci prsedam, "vz<br />
eum catulií leonis,quia in refurreótione fuá fortis;fuit,vt patet i .Reg.zj.capit.vel fi dicatur.[Afcendifti ad deuoleo<br />
confringens inférni poteftates, ik. educes inde patres rationem.] Fíoc fatis conuenit. & eft metaphora fumpta<br />
Sanctos, mortcq-, deuiéta triumphans, fed ifta expoíitio á ptícda Leonis, quia quando Leo vadit ad praedam demultum<br />
allegorica eft:ergo referendum hoc ad Reges, uorat animalia,qus inuenire poteft. Sic enim Dauid in<br />
qui fuertu de Tribu luda. Et patet hoc completum ma- principio Regni fui magna bella ad detiprationem genximé<br />
in Dauid,qui fuit fortis,v t catulus leonis. Vel voca tium egit, vt patet z. Reg. j.cap.de bello fado contra-.<br />
' tur catulus leonis,v'
buñtfegénrcí5',ííue teftenrés fceptrum de domóludaj áo F fortes tribüum diftributa funt^vt patet lofue i 8. cap.de<br />
necveniatMefíias. Sed tiüóc non funt aliqui regentes qno edam i.Reg. i-cap*, dicunt ergo ludái quidam fende<br />
domo luda, iam ergo venit McíHas, quód ludcei to- fum huius litera eífe,quód poteftas regia nunquam ceftis<br />
viribus negare con tendunt. íavetintribüIuda,doneca!iqnisvngendusínregemve,<br />
Nótd> Veritas autem huius Prophetis patet j quia vfque ad niret in Silo, ideft ciuitatem iljam. Et volunt ifti quód<br />
Chriftum,qüem fides Caíholicá verum Meftiam profi- impleta fuerit hac litera tempore vnctionisSaulis, qui<br />
tetur, nunquam defecerunt regentes de Tribu luda-'. fuir de tribu Beniamin , vtpatet primo Reg.9.cap. ^<br />
Nam á tempore Dauid vfque ad capduitatem Babylo- quando vngi debuit venit in Silo, vbi erat arca Domini.<br />
ñieam nunquam defecifte reges de tribu luda nullus du Tune autem ceflauit feeptrum luda, quia eondnua fucbitat,cum<br />
ipíi libri RegUm euidentiftimé proteftentur: ceíílo principum erat de Tribu luda. Vnde edam in de- Refi<br />
deinde autem vfque ad Chriftum aliquibus dubium vi ferro dum caftramentarentnr ex mádato Dei, vexillum B/i<br />
detur,fed fatis Conftat,quia mortuo Sedeehia,qui ftht vi luda pracedebat,vt patee Num.z.eap. in hononbus,>ííw;j<br />
íimus Regum ante Babylonicam capdüitatem,Zoroba & eminendis ludas prior eft. Vnde quando principes ^<br />
bel i qUi erat de ftirpe luda, & de filijs Dauid imperare tribuum obtuleruntin dedicationera tabernaculi,vt pa/<br />
ineapit ludáis; licet in Babylone hoc non patuit, quia tet Num./.capit. Naafon qui erac princeps in tribu Iu- 1<br />
erant ibi in captiuitate dominandi locum non habe- G da praceíTi c omnes alios . Nuneautem quando Saul,l<br />
bant, fed pOft quam redieruntiii terram fuam, ifte do- qui erac de genere Beniamin fufcepit principacum , fce- 1<br />
minari incepic, vt pacet Zacha.io. & Aggai z-cap. Fuit pcrum,quod ante manferat in domo luda, videtur mu- I<br />
etiam poft Neemias, deinde alij fucceftbres iftorum tatum .<br />
^fqUe quo fummi Sacerdotes ineaperunt regere popu- Sed ifta eXpofitio falíiim fúpponic,fcihcec,quód quan<br />
lum, vt patee in Mathathia, 6c in filijs fuis Machabais. do Saiil fuic vndus in regem mañeree Arca Domini in<br />
Ifti áuCem de cribu luda eranc, quia fummi Saeerdoces Silo, guia poftquam in bello capra fuit a Philifthinis inducebane<br />
yXores de cribu regia, de filiabus Regum , vel terfeóds duobus filijs Heli, vc patee i.Reg.4.& j. capit.<br />
de cognatione regali, vt patet in Aaron, qui accepit in_> nunquam redíjcin Silo,fed reduóta fuic,poftquam mife<br />
Dut tm Elifabech filiam Aminadab fororem Naafon; runc eam Philifthini in Chariachianm, & ibi manfic in<br />
Aminas aucem Aminadab princeps in tribu luda f & poft domo Aminadab. Tempore ergo,quo Saúl vnótus fuedah<br />
Naafon filius ems: vc paCee Nümeri z.eap. 6c cem- rae, erac Arca in Chariachiarim^ & non in Silo, ve pacet<br />
poreregum luda hoc fiebat, vt pacet 4.Reg.i i.eap. vbi i .Reg.y.cap. Ec fi forcé aliquis proteruife velit dicens,<br />
dicicur, quod lofabech foror Ochozia regis luda, arcam eífe in alio loco cempore vnólionis Saúl videas ea,<br />
abfGonditeum. EracaucemipfavxorloiadeprineipisSa qua habeneijr; Exo.zo.c. vbi plenifi]méhabeeur,vbiar<br />
cerdocum: deinde morcuiscribus Machabeis regnauic H ca ftecerir ex ^tempore, quo fabricara eft, vfque ad tépús<br />
loannes Hirchanus filius Simonis Maehabai<br />
, vt pacet hodiernum : dehoc eciam Detit. i z.c. dicetur aliquid.<br />
i .Macha.vlc.cap.& ifte impofuie fibi coronam regiam : Icem daco,quód Arca Domini eflec runc in Silo, nihil ac<br />
deinde Ariftobolus, poftea loannes, deinde Ancigonus, nnec,quia Saúl non fuic vnótus in Silo, fed in Mafphac, ^<br />
& loannes vfque ad Herodem Afcalonicam, qui fuit vc pacee i. Reg. lo.c.nec ahquo modo venicin Silo. Icem<br />
^icicurenimfuiftb ifta expofidoeft multum irradonabilis, quia morcuo<br />
ifte de ftirpe Idumam-um,&immediacéincipienee re. Saúl, c^ filio eius Ifbofechvnóbus fuic Dauid in regem,<br />
gno iftius nactis fuic Chriftns,de quo Macch.z.eap. [Ip- qui fuit primus rex de domo Iuda:& deindedurauerút<br />
fe ene expeótano gentium.] Ideft ipfumgences expeóta- reges fuccedences de progenie eius vfque ad Babylonieá<br />
bunc,quia ómnibus faluCem indudurus erac.Sic dicicui: capduicarcm,vc patee cx difcurfu librorum Reg. Dice- Om,<br />
lía. I r.cap.indie illa radix Iefté,qui exurget regere gen- re ergo, quód feeptrum tribus luda eefíliuit, antequam ^L<br />
tes: velfequndumahamhceram: Quiftacm fignum po primus rex de Tnbu luda afsumereeur,irracionabilc-><br />
pulorum ipfum gentes depreeabuntur:& erit fepulehru valde eft, cum res non dicatur defícere, cum incipiat ve<br />
eius glonoíum: & paeee Aggei z.eap. adhuc modieum., ñire ad fuum gradum perfeófiffimum, immo tune ma-<br />
'Vnum, cj ego mouebo ccelum, 6c terram, mare, gis dieitur incipere,quia nouum eíse inchoac. Ahi aucem<br />
aiidam, 6c veniec defideracus eunótis gennbus, fcilicet I volences magis colorare loqui dicunt iftam propheriam<br />
Meftias, quem defiderant cunda gences. In Hebrao di complecam fuifse tempore,quo Roboam films Salomocitur.<br />
[ ípíe entaggregacio gencium. ] Ideft gentesad nis vngi debebac in regem: & ipfo loq uente duré recefse<br />
eum^gregabuntur. fuit aurem completum hoe poft re runt ab eo decem tribus Ifrael,& confticuerunc fuper fe<br />
luue¿tlohem,& euangdi) pradicarionem: quia pradi- regem íeroboa filiú de ftirpe Ephraim, vc pacec 5. Reg.<br />
/ cancibus Apoftolis Iiidai pro maiori parce máferune ob- ' i z.c. Manferunc enim cunc fola duc tribus cú Roboan,<br />
í^trmíuamfidehtaw Rom.ii. C?eitas luda, & Beniamin, & quia poteftas regia in domo Da-<br />
^paiteeoncigit lírael, doñee intretplenitudogendú, uid diminuta eft,dicunc fcepcrú regni cefsauifse: & íen-<br />
II ^^^ • quód ludai fus eft fecundú iftos. fNó auferecu?fcepcrú de Iuda,do-<br />
Aníftií ? . ^^^^^ fedrepugnabanc, nec veniat Sylo] .i.dbnec Roboan veniaceoronádus ia<br />
rínH^inS" T Sylo. Sed iftaexpoficiaprafupponicfaisú, f.q, leroboá.<br />
mnnS T pradicado- afsumptus fuerit in regem in Sylo, quia afsumptus fuicf<br />
S s S x í Pau'^í^nSÍÍ "a^ totaliter fufcepca. in regem in Siché,vC pleec ^.Reg.iz^. Ec hocfuic, quiaf<br />
h.t h S S ^ ' ^ leroboam erac Ephraica de gen^e loíeph: ideoq; ad hof<br />
ind£ repuliftis illud: & norem loíéph aceeperunt ílgem in Siehen,vbi fepulrasf<br />
lefl r ' í^ce conuertimur ad Gen- K erat Iofeph,vc pacec lofue z^.cap. Icem falfum didt íftaí<br />
ChVÍlíinvW P^^f Deus: tune ergo Gentes ad expofido, quia non eeísauit feeptrum de domo Dauid,<br />
j-quando-voces apoftolorum dato quód leroboam vndus fuerit fuper decem tribus.<br />
ís rnnt,vt patet Pfalm.18. Dodo ; Nam Roboan filius Salomonis tune regnauit, deindcL.<br />
lentes Y moderni,vt NiColaus, & cateri vo- omnes fuccefsores vfque ad Sedechianí qui dudus fuit ^<br />
Kiítam ^ in Babylcnem,vtpatet4.Reg.Z5.c. Item ifta duaexpo€^<br />
Srde S fnn^ ^'deatur intellige fidones pradida íud?orum Son funt radonabiles,quia<br />
tem r Oui ff Í^P^^' P^'^^ ^ acdpiacur in eis Sylo. vc fignat locum quendam, Lri<br />
^SóvSrSoTv-^^^^^ dicereccexcus,donecve\iiacSylo,fcddonecveniatinSf7<br />
miáhtet^iíi^nr).^habenrlocum falcem ali- lo, vel ad Sylo3 quia non poceft poni Sylo, vc redus vd<br />
S m K ^ S fübterfu^endr nifi eis adims pra- fuppofitum 3 fed vt aeeufaciuus denoca¿ terminum, in<br />
S f a u o / n n ^ confiftú robur argumentacio quem. Ec fi obijdas, quód non debet pon, in Sylo, vd<br />
S'fh rei-n S Oünd r n ^^ ^^^^^ quianomiria^ropiia<br />
Refpondetur, quód inhngCa Ladna iíta refponfio y<br />
^mqua t. ftitTabernaGmumDommi áprmdpio, &vbi aliquid forcé valeret, fecundum n.-fummodei4ruin Gram- T<br />
^
„, n<strong>Cap</strong>.XLIX. 73 P<br />
M ^raniniaticorinii, fcd m Jirera HeLuaica nHiIomn.Tn A i • -<br />
^ reraatur/ccifemperpononturprapofínonescoman^ mt tfaS^^^^^^^<br />
nominibus,íTuepropn,s,fhieappellatiuisad fia„andnm eft ne v ¿ T a "«^is<br />
habitudinem cafuaiem defícienccm ¿n HehreS vt víiz innííu ^ n„7Í T deftruei-er, fcd magis<br />
f red quondienouiGrammaticiacuctuut , ^ ceífum fuitdeeoquód^íTetMeínas.S<br />
'f^.Jlo Item dato,poneretur Silo inaccufatmojine pra:- mihi ex raeraferipturapoíre refe ^ Doaorif<br />
poíinone oporrebat ibi ponerercdfum, fed nó ponitur, falicetpcrea,qu? íequunrurín literrquiX r f S ' '^^pofiño.<br />
üoru . ergo oportet d.eere, quod Silo íit redus, c?. per eonfe- nee vemar Silo ipfe ¿'ir expedario, c S m ^<br />
quens non íit nomen íoei fed nomen ahcuius reí ani. vineam pulltim fuú, & ad vitem ó fih m afoam<br />
matj,qua poteft venne. Alij autem ludai acapientes Manifeftum eft, quód iíta nó poft^unt i n r S d V S ¿<br />
Iftud nomen S.lo,vt fignar miífionem dieunr, quód Kta de quo erat prima pofitio, qrioniam ipfe non ílift e^^^^^<br />
litera ftut unplera tempore Nabuehodonofor, qui did- datio Gentium, vel aggi4gatio feeundtín ctS^ foUt<br />
turmirtendtis,idcftqiiiaDeuseumniurere-debebatad htera Hebraicn,quianTe gentes expeóbuerimrah-S<br />
capnuandosíudaospropteríceierafua,&tuncdicunt, B bonum abeomecadipfhmeonareLa^n^^^<br />
quod nunquam erat aufcrendum fceptrum domus Iu- tiles non feruierunt ei. Etiam non l^aitur líte h-Sfe<br />
da-Vionc^ Nabuehodonofor vemrec inierufalem qui á nam íuam ad vineam, nee pullum ad vitem: etC n^<br />
Deoraittidebebat:&iftecaptiuauitduosRegesIudao laudaret eum fedprura dicendo etim habere dLi es can<br />
rum , feilicet Regem loachim, qui aho nomine didtur didos,& oculos rubicundos. Idem dicendum cft de Te<br />
lechonias, vt patet Marrha.i.cap.duxitquecumin Ba- roboam,cumnó fueritin eo aliquid fpedale- nec etiam<br />
bylonem:vrparet4.Reg.24.cap.capnuauitetiamSede- fuit talis,quemlaudarctfcnpwra, imó contr'ario modo<br />
•chiam, qui manfit in Kegem poftea: vr pater.4.Reg.z f. in libris Kegumin 3. & 4. quandocunque fit mentio de<br />
cap.tunc ceífauií fceptrum ,_quia non fuerunt vltra Re- Regibus milis dicitur,quód ambulauerunt in viis leroges<br />
de rribu luda,vt ipü dicut. Er hcet fupra dixerimus, hoaiii fili; Nabath,qui peccare fedt Ifrad.Et ficipfe vi<br />
quód fceptrum manfit in tribu luda vfq; ad Chriftum, tuperatur fuper omnes homines,cum ipfe cum quohbet<br />
quia rexerunt Machabei, & alij: hoc hcet quanrum ad malo viruperetur. Nec poteftintdli
740 Genefis. <strong>Cap</strong>.XLi^SyíV'<br />
e/fe probatur. Vel íiaduerfarij aliquem alium in Sacra F "dantes feinaquiuocadone litera Hebraica valde cff^<br />
Scriptura, auc in hiftorijs Gendum repererunt, dicant: ftancer ab ómnibus iftis poíicionibusexpofuerunt.<br />
_> . íed credo,quód nullum talem inuenienc. Pro quo fciendum, quód vbi litera noftra dicit. [AtuJ^<br />
Solutíoar Cognins fuperioribus refpóndendum cft ad quod- feretur.] Hebraica dicit. [lafur.j Et vbi litera noftra di-^<br />
gumenu dam aliud argumentum quod ludai faciuntfundantcs cit.[Veniat.J Litera Hebraica dicit.[Meno.] Nunc aii-/^<br />
» "ouam poftrionern, pro quo notandum, quód iftud no- tcm eft aquiuocadoin his dicdonibus, quia»[Íafur.]Si-<br />
" vr ponitur hic tria fignificat, vno modo Silo gn ificar auferre, vel accedere [Meno.] Significar veidem<br />
eft,quod nomen loci cuiufdam in térra promiíTio- . ñire,vel occidere, ideft cadere quod pertinet ad Solem<br />
nis fie dióli in forte Ephraim, vt patet lofue i S.capic.Ec vt dicimus Solis occafum,vel dicimus occiderc,ideft cain<br />
quo máfic arca Dominimalto tempore, de quo etiam dere domos. De primo habetur exemplum, fupra i^.c,<br />
primo Regum primo capitulo. vbi litera noftra dicit declinatein domum pueri veftri'<br />
SecundomodóSilofignificatfilium, quod patee per fiue acceditcin domum pueri veftri.Hebraica litera ha-<br />
^p.XLix: 741<br />
^ -'^eceire eñ ergo demonñran^f,: referri ad Sylo^vt fuprí ^^^^fquia tuncefTet fenrus,g, nunquam<br />
probaninuis. ^ ^<br />
Secundus modus diiToluendi eft inrerimendo^aui- AVca DommTí ^ habebat dum erat ibi<br />
uotationem,fcihcer probando ex h tera Hebraica, cuód olm m/n ' ftultiftimum valde videtur,quia<br />
non poteft fíeri hic ralis aquiuocario, & arguitur fie. vr nC^iZT/Ja '"^Snauernt quifquam de domo luda.<br />
^ [íafur.]Quandofígnifícataccederen'^quandofí
742- Genefis/ • <strong>Cap</strong>.XLI^^J^A-<br />
Qma in eo omnes fperabanr falnationem, nó amequA F runt myfteria Ecclefe,qu£E nobis ^<br />
veniret,quiamncgentiles nihil nouerant cié MeíTia/ed cantur dentes quantum ad propinationem doólrin;^^<br />
poftquam per Apoftoloiú doóliinam commoniti funt, quia doófrina tanquám pañis frangí diciturparuulis<br />
inceperunt ponere inéo totam fpem fuam de bonís,qu5 propinan.<br />
promítntin vita sterna bene operantibus in prsíénti. Sic patet Treno.3.capit.paruuli petierunt panem:í¿<br />
Quid per Ligans ad viheam puílum fuum. ] Ifte Meílias ligauit non erat, quifrangeret eis. In quolibet autem iftorum<br />
afina, & ptillupi, aíinam ad vineam,& ad vitem. Significatur Apoftoli excellent^s fuerunt,& pulchri;quia valde pulpullum<br />
fi auipi^per aíinam populus ludaicus domitus onere le- chra coníiderabant. De hoc Ifa.óo.cap.qui funt ifti, qui<br />
gnifica^ gis I puilus autem fignificat gentilem populum nulio quafi nubes volant,& quafi columbead feneftras fuas?<br />
tur. prsceptorum,aut obferuanonum onere domitum; iftos Inquantú dentes,ideft prsdicatores candidíííimi erant,<br />
autem ligauit I^eílias ad fe, quem vocat vineam, & vi- quia verbum vits sterns,quod lucidé proponeb^u,nó ^<br />
temV íicut patet loan. IJ. ego funivitis vera, &pater qftiifcatur ahqua nigredine falfítatis,aurprau^^intenn;leus<br />
agrícola eft. Xígauit autem iftos dúos populos ad tionis, quippe, qui á rali Doctore audiuerant j qui non<br />
í^quia yt ait Apoftolíisfecitvtraquevnura. Ante enim folum exterius, íed magis ínterius edocebat. Foelice^<br />
liidaicus popuíus, & Gentiles erant valde diftinóti: per ergo, qui talem Doólorem habere meruerunr, & nem-<br />
Chriííiim autetn in vnitatem Eedefis dfiuenerunt, & G pe fotlices ; quia ficut eiufdem Doctoris teftimonio con^<br />
/ hos vaJd^fignifícature^eo, quód fecit Chriftusimmi- nrmatur,beatiocidi,qin vídent, qus vos videtis,&aúnente"<br />
tem pore paílionís, cum omnia myftería comple- res, qus audiunt, qus vos auditis. Amen dico vobis,<br />
turús erat mam cumin ciuitate lerufalem in porta ciui- quód muid Reges, & Prophets defiderauerunt videre,<br />
tans effet afina pofita ad neceífitates pauperura,& habe- qus vos videtis, & non viderunr,».S: audire, qus vos aub'^pullum<br />
i quorum vterqne ligatus erar ;&fi aliquis ditís,&nonauclierunr,vtpatetLuc.cap.io.<br />
yeiiiebat ítollebat fibi afinamadlaborandum, cum au'^ Nicolaus dicit, quód ifta expofitio fecundum quam r<br />
tem ísfus miíir pro afinadifcípulos mandauit, fimul & pra-dióta de Chrifto exponuntur, magis eft myftica_,, jy^<br />
pulluín adduci: & vtioque adduóto.fedit fuper^ambos, quám naturalis.Refert ergo ipíé ad defcnptionem qua-<br />
& tamennullüs adhuc fuper puiium federar, cum au- htatumfortís luds, & ifte videtur efte congruusordo,<br />
teni quídam Ipdsi,,qui erántin porta lerufalem, vide- vt poftquam Iacob defcripfit dignítatem regiam ín tríru/^tdifcipuios<br />
Chriftijportantes pullum, quafiincre- bu luda, hícdefcribitconditionem terrs, quamacce-<br />
¿a^tes eosadmiiiti.fuper hocdixertinf, quare folue- ptura erat tribus illa. Ereftponditio,quÓd,eíferferrihsr L<br />
tí^t^iillum,necyid^^ in vino, &laóte. [Ligansád vineam puUum füum.]exp<br />
donécdiícipuli refponderunt Chriítum hoc m.andauif- Ideft, quód tantum erar terra illa ferdiis in vino, quód<br />
fe. yt pa,tcc Matth.z i .capír.á: fie viderur,quódj3er pul- H vnus afinus hgabarur ad vnam vitem, vt ibidem oneraium,&<br />
afínam fiiperquos fedit ante pafiionem, volebat retur de fr uótu ilhus vitis íbiíus, vel quód ran ta copia<br />
íignificare Iiid?os,& Gentilespqiiibus doinín^turus erat eratin his|fuctibusquod afini, ¿c afins ligaban tur iir^<br />
ppft paíljonem refurredioncm. Aliá^ íi^perfiuum vineis ad vites, nec curabatur vtrum comederent j-^el<br />
erat mápdareadduci aíinam, & pulluinXfOntra confue- non. [Lauabir in vino ftolam fuam.J Ideít tanta erit co-,<br />
tjidinemahorumhoininum ctimafinaad hocíufficeret. pia vini,quód non íblum fuííicier ad bibendum,fed edá<br />
{JLauábit in vino ítolam fuam.] Ideft cai-nem fuam mun ad lauandos {:^nnos. Eft autem ifta locudo parabólica<br />
dij(íimam,qu? fuit quifBdam ftolajideft cooperimentum a.d notandum magnam abundan tiam, quia non eft pulatcnds.peitatis.<br />
fie didt Apoftolus, quód Chriftus ha- ^ndum, quód aliquis lauarer veftes in vino, quía noru.<br />
hitu inuentus eft-, vt homo,ideft, quód ipfe fuithomo mundarentur immo magis damnificarentur,& mañeree<br />
vertís, .Sc caro fuá ftut,vt quídam habitusj vel cooperto- in eis odor vini. ,<br />
rium, Deitatis.[Et infanguine vuspalhum fuum.]'Ifta Sic loquitur Moyíes parabolicé cum benedícir iftas;<br />
di e^dem fentenda cum fuperiore; vocatur fanguis tribus, yt patet Deur.53.cap.dicens de Afer j benedidus<br />
vil^ ipfiím vinum, quod rubeum eft ad modum íangui- in filijs Afer: & placens fratribus fiiis dngit in oleo penis.humani<br />
. Fuit autem ftola Chrifti, ideft fuá caro dem fuum: ss,& ferrum,caJdamentum eius,ideft lauam;ijnd.ifíima<br />
lora in fanguine fuo rúbeo tanquam in ían- | bit pedes fuos in olco.{Et in fanguine vus palliú fuum. j<br />
guiñe vuf quando per,acerbiflimam paflionem,& muí- Replicarlo fenrends eiufdem eít. Et in hoc pater,quód<br />
tjplicasa vulnera íacratiífimus,fanguis eius vndique_^ fit ifta locutio parabólica, quia dato, quód ahquis lauae5snníiabat,carnemillaín<br />
beadífimam tíngens, & rubri ret veftem ín vino, nunquam ramen lauarer in vino rucans;<br />
Sic enim didtur ífa.ií>3.cap. Qms eftifte,qui venit beo, qui didtur fanguis vus, ideft rubeum ad modum<br />
de Edon tindus veftibus de Bofi-a ? Ego fum, qui lo- fanguinis,quiavinumalbum fubtileahqualiterconueí<br />
quor iuftítiam,torcuIar calcaui íblus,8¿: de genribus non niret ad laudanduni veftes, quia concordar cum aqua,<br />
r f ^^ yir mecum. [ Pnlchriores oculi eius vino. ] Poteft tamen vinum rubeum valde totaliter rubricaret, & de-<br />
^ hoPinteJhgi de pulchritudíne Chrifti, qui ad literam turparer,ergo non eft intelligendum de vino,fed de fan<br />
fm t pulchernmus virorum in fade honeftiífima: yt pa- guiñe Chrifti. [Pnlchriores oculi dus vino.]ín Hebrso<br />
tet 1 falmus 44.Speciofus forma_prs fihj^hominum. ' didtur. [ Rubicundiores oculi dus vino. ] Quod notat<br />
©ICuntuií pulchriores ocuh eius vino: quia '^rinum abundandam vini, quia multum vinum bibiru máxime<br />
- yalde pulchrum ^ft cum limpidi colorís eft, quia fulget fi forte eft rducet in oculis fdnrillanribus, facit,quod<br />
..inyafe^ . in rubedinem conuertanrur. [ Dentes eius lade candí-<br />
: > ' S;c^diciturProuerb.z3.cap.neintuearís.vinum.cum diores.]Hocfignificatabundanriamlaótisinfortem luf<br />
lauefcit in vitro color eius, quia blandus intrabit, & in K ds, quia lac videtur ín dentíbus,& in ore comedends.<br />
fine mordebit, yt coluber, & yt regulus venena diftun- ' Nicolaus antera dixit fuprá, expofidonera illam.., Op<br />
det. Gratiofitas autemoculorum attenditur in tribus quam prspofuimus efle: myfticam: hanc autem eífe li- Mci<br />
m figuraíinfitu,&ln colore-, color autem eft prscípuus teralem. Sed falúa reuerenria fuá, & omnium tdlia aíle-<br />
Gratiofu mter alia. [Dentes dus lade candídiores.j Pulchritudo rentium, quia ifta litera nullo modo poreft exponi, -^t<br />
tas oculo- dentium eodem modo attenditur in fitu, vtrum diftan- nuncimmediaté expofita eñ, fcilicet de condidone terrs<br />
rum í tri- tes, aut coniunóti fint j in quantitate vtrum magni, -vd ~ fords 1 uds,fcd neceífe eft de Chrifto exponi fecundum<br />
bus atten- íiifcolore vtrum nigri,palhdi,aut dtrino colore literam: & patee hoc ex fupradidís, quia in ifta litera^<br />
dítur. deíormati.Magnam autem pulchritudinem eis confert fit rdado,& demonftrario ad ídem, 8c in ifta litera funt<br />
candor. Erant ergoilh dentes benedidicandidi, vt nix; dúo nomina fubftandua folumad qus pofilt fieri rdaquia<br />
tales decebant hominem illum, qui cereros pul- tio, vel demonftrario, fdlicet ludas, & Silo: probatum<br />
chntudine excellebat. Vd poftiint vocari oculi fui, eft, quód non poteft fieri ifta rdario ad ludam, quiaj<br />
dente^;Apoítoh prsdicantes verbum eius poft afcenfio- ludas ponitur hic in fecunda perfona cum fiar locutio<br />
nem fuam- ,, , adipfiimpervocatiuum:relatioautemiñaifcíhcetí^i,<br />
Dicuntur ocuh quantum ad fpecularionem, vel aldf- fit ín terda perfona,<br />
. «mam cognitionem, quia ifti prgfundifliméintellexe- Oporterergo neceflariórefetri omniaiíta adSiIp,quem<br />
' • : , diximus .<br />
^ . u
^^^^enefis. ^Ca^XLlX: 743<br />
X - díxiimis t^c MeíHam: ÍJC dicant omttes Dni'^ni-^ , . ^ t<br />
gr ' ' Chriftiani. Afinuscrgo,& afína: vinea?noIa dente? mtdtnm^^ d^cuntenun, quódiíía tribus fiiit<br />
vei ad aliquem aiauu nnon velnnttstnteliigerrMr¿á S . Y reítS Vt^^^^^^^<br />
proSito,velpermittendum, dequonullus Chriil.ano- valdefn tTquS<br />
ruin contendit. Sed adhuc nerato,qaód mtellicramr de fnnv r «-["idus eoiporaies laboies ad^quari no pof- ^<br />
/ cuts,cum obuietnatura demonflrationis, ¿ lehtion iSnra d^^x^^nf f/ZZ.<br />
de quo iam fupra deciarauimus . Et quando icit Nko' cXou . ñ "^ ^^^ S<br />
laus, quód iila 1> tera videtur myídj intellti de Ch^ S m r?? ' «P'-^tionibis.qu?<br />
V ño,Sc non literaUtcr,vel hiftoriei, falúa euis^uerenVk S Z , eífetboua, quies nanq]<br />
nonreCtéloquitur,quiaeuieunqLelíeSd^ndü v' ncr^nl nrT'" conueríionemft¡nus<br />
fenfus ulr^l^s ñuchiñovcl Si ^^^^^^^^^ tu/lTnfXnr^^^^^^^^ aliás modiaho<br />
exponi litera Uta, nifi de Chriíto, vt pr-e^ictu^ S T nÍ terram,quod óptima. Idefl<br />
ergo nL eít illaexpofino mvrtica.fed h ítSa NeedS' dio r w S<br />
^diai^omyftiSquia^ríío^minteli;^^^ ^<br />
Chufti &: per vinum , vel fanguinmivu® eius faeradf- tributisfertiiens.] ideft quód al popuii alur^^^^^^<br />
&inómnibusali)sviíiombus,inquibus longé aliudin diítorta,neceonuínitqLnttimadaS^<br />
meJulla latet,quam in cortiée prapferatur,eífenrallego- íiram in litera • 'taquam partem porica-,<br />
quód meludit eontradiólionem, cum ipfe dicat fe . Nicolaus ¿utem dicit hoc non eífe vcrifimile ouia^ ^ • •<br />
exponere ii^ram illius vifionis. Enam quia hoeeít non non legitur in tota facra Scriptura qilód omineS - '<br />
> diiíTuguendo fenfum parabolieuin á fenfu literali: fed tribu Ifacharfuerintflipientcl vel elcdlcSn'enV<br />
hoc inconueniens eft,quia i ti dúo fenfus valde diítindi Sed m hoe non multuní uidetur adueít iftSfus ^^^^<br />
fun ,namhtcrahsfenfuseít,quemintcnditipfe,qmn^ quidam dicunt: quia pnmo Paralipom.lca^^^^^^^^<br />
ver ba profert. Senfus autem parabólicas, quem faeiunt quomodo de tnb¿ Ifachar erát duLti DoSes W<br />
nrltl' ^^^ ^^^^ h^^'-^^huc non procedit afta cxp^üo^^<br />
trS Mn t ; ? ju'a vult inténonem fuam C rum:potuitenimeífcquód inillotempo^in quoordí<br />
occultan íieut dixi Chnítus Matt.í 3. cap. fcilicet vobis nabantur illa per Dauid eflent illi DoSores de t X Ifa<br />
S m ^ f i char,fedantcnon confueuerant eífe Sapientmn día td<br />
autem in papbolis,vt videntes non videant, & audien- bu. Et dato, quód femper eífent fapientes mStün flL<br />
S ^ r r i í po^ít fledi lita litera ad illum fcnfum,nifí t^l<br />
fu mus deChnfto.Illcautcmqticm vocat Nieolaiis lite- latur totalitcrá fuis limitib. pr^fuppoíimm tamen faíh<br />
l Z u ^ r T ? parabolieus, magis tamé eít fum eft,qnia de tribu Ifachar non dicun tu ft^T^rDoáo<br />
¿yP«bohcus,q^uam hteralis. res, c^ ill¡ de quibus diatur inlitera Paralip.non fucrü^<br />
nirf S n ^ Íí ponittu' annundatio quantum ad eué ex tribu Ifaehir, fed de Leuitis de famiha ^rm amm<br />
7 K " cíe Eman,&ídirym.Sed adhuc hocconceífo non poteft ^<br />
^^^^NKo!ai,fcilicet, quód de Ifachaí non tZ'""<br />
r^ m ^^^^uiuo , iddtmex¡ta íuper littus maris: pientes:fed contrarium patet primo Paralipom ii.can<br />
'umdiciturdefilijsqtioquelLharvuiS^<br />
^rim r ^ r ^ ^ cótmgentem. Erat D deberet Iírael Principes dueenti. Et fi forré aliquis ve^<br />
?cd et f'nvíl" ' ' Nicolaunl in hac parte, non poter ^ quil ipí<br />
fed etiam in ftarione nauaim, ideít m portu ad oncran- femet le in contradiét one ponit, cum hic diSnSa<br />
íl^ frLT'''"'^"' í requiefcerent, & hoc fuiífe viroseruditos de Ifadiar, ¿ primo Para ^ ^<br />
Z n ft i cap.cxponcns ipfe literam illaii, quam alleaSus dt<br />
LTsou cTaní vndarum^bi cir,quóddetnfiuIfacharerantuid uaId¿fediofí n t<br />
man ' ^'^i^banteonfulere quid, & quan do fieri oportc?^ 1<br />
rum S a n^^^^ £t patet magis per litcram,qux ibi immediaté fcquimr, \<br />
Xtu rna^^ fcíhcet omnisautemrdiqua tribus corum coníilium fe- V<br />
ftannnp?n I quebatur. Solum ergo dicendum eft,quód quando Ni-Determi<br />
WW colaushiceommenrruit nefciebatilJn texlim<br />
pomen.eum autem eommcntauit illum nonrecordaba-<br />
47 vfque ad Sidonem eiuitatem : eft.n. tur eius quod hic dixerat, nec in hoe vllatcnus ei imnro<br />
• iunt a S Pf anduL cft. Sed gener^liter pareendum cí e<br />
" • a C S L In "i líttore maris mcreibus nlbns,qui magna opera faeiunt^nam in tanta opíris diftct^<br />
m S ; ea L ? pra^dieauirChnítus vcl fal- fufione nullum niíi diuinum ingenium poífctímnium<br />
' S S m c S ^ t^oiari. Per hunc emm modum criam ipíimaximi<br />
W ¿ ^ a dxmone vexabatur. Doétores, vt Auguftinus,& ecten ex ea parte, qua deferrZis<br />
telíi rh Occidcntis,& Septé- dus humanos habebant,enauerunt: Clcqienter crao ta<br />
dcWaí?'® . . roleranda funt,cum rcpcriantur. Hoc tamen ftante<br />
Ex hi uitít u n? ^ í ?'^har,vr patet ex fequentibus: primó non eonacniétcr<br />
trion.í, /n^ / mulfui^ Septé ifta tnbus didtur afinus fortis ad defignandum contem<br />
S rinnf. O ^d angulum plationcm fapienti®,quia ínter animalia nullum ita dekchar<br />
Von^^^^^^^ fidiofum,obluiiofum,inepai,iners,arqucftolidumeít,<br />
ZtZ'ia D S l n n S ^ = contempladonis.Si amcm fie<br />
TZ%1 fn on^hn . ^^bulon eontinebat condinonem fords, ret hie mctaphonca tranílatio , ficut f^piinme fir in fl<br />
o in qua habuun erant Zabulomta-, ira Ifta prarnundatio era Scnptura .oportebat fien per eonuenicnti^n dus<br />
ÍZt' S S S f c f r c x c r d í i o r u m tnbus quod transíerebarur, aíiás me^ta, S u ^ ^ ^ ^<br />
ludsi exponunt iftam literam quan- tio,quod non conuenit facr® Scriptur®.<br />
Alph.Toít.fuperGenefis. Aaa 4 Item<br />
v/ vK ^
«on h" ¿Sil vacation^ fueuerunt facere térra ñenles, apud mare.<br />
ta quando dicitur [ Et térra quód eífet oprima. ] Suppofrut humerum fuum . ] Scilicet ad rolerandumf.í<br />
Non loiirur de aliqua conditioné pertinente adquie- laborem agricultura. [Humerum fuum adportadum.jm¿<br />
tem contempladuam/ed de bonitate térra, qua princi- Ideít ad porrandum merces ad nauigia quia cum rerfajím<br />
paliterconfiftirinferrilitate. ^ Ifachar eífer ferrilis habens multa venaba , ^ha^<br />
Item quando dicimr. [ Suppofuit humerum fuum ad ítarionem maris, íicut tribus Zabulon,porrabat venaba pom<br />
portandum. ] Manifeítum eft, quód ifta portadonotat ad maris littora, & ibi vendebat ea negociatonbus aliun<br />
motum localem, & non tolerandam ftudij, qua fit ixiu de venientibus,íed ipfi de tribu Ifachar non intendebat<br />
quiete cefiante exteriori occupatione. . nauigationi^vt diólum eft.<br />
ítemquandodicitur. [ Faclrusefttributis feruiens.] Faíluseft uibutisferuiens.] Ideft feruiensmla woPr.<br />
Non confentit aliquo modo fenfum, quem dant He- agriculture ad col ligendum frudus, de quibus ilh, qui,,,.<br />
brai,fdlicet,quódaliatribus dabant d tributa, tanquá tributa daré debcbanr,foluerer. Ec eft fenfus, quod qma ^^^<br />
magiftro concemplanti,& docenri. Quia euidenter lite- in térra illa vbertas fruduum ei-ar,il i,qui daré debebat j<br />
ra innuit non qiiód tributa darentur Ifachar, fed quód G tributa in frumento, vd vino, fiue alijs frudibus venieipía<br />
tribus Ifachar dabat tribura.rQuia fadus eft tribu- bant ad terram Ifachar, &ibi emebant.<br />
tis feruiens.l ídem eft,quód folués tnbuta,vel fubiedus Vel aliter. [ Fadus eft tnburis feruiens.] Ideft,quia.<br />
tributis,quod non conuenit contempIanci,fcilicet,vt có- didum eft, quód erant agrícola, necmrendebant miliy<br />
rj templetur,&infuperfoluattnbuta. ' ti?,velaliisoccupanonibus,propterquasrornrenturali-<br />
.^xpojíMo Conuerrenda ergo eft litera ad expofitionem aliam, quam immunitatem, eflíciebanrur triburarij regum ma<br />
¿iam. cumiftam non poífir tolerare, maximé quia dato,quód gis, quám alia tribus, cum magis abundarentindiuitijs<br />
filii Ifachar vacarent ftudio, non darent eis alia tnbus frugum. - _<br />
tributa,quia iftud ftudium conueniebant proprie tribui Dan ludicabit.j Hic ponitur pr^nunciatio futurorum<br />
Leuinca, qua totaliter intenta erat diuinis offidjs, &L ^^'^bu Dan,&^rolum ponitur digmtas tribus Da quanftudijs,<br />
»S
M ¿geneíls. ^WP- XLIX. 745<br />
ret Matth fccundo cap. Ck: Miche.Wcxto cap. Poít hunc, dendo,nec tangendo eos,quando concuííít duascolum!<br />
mdicauit Abdou,qui erat de tnbu Zabulón vt p^atet Iu- nas dotnus, ruit, mortuique funt omnes, qui X<br />
^c.duodecimo cap Poít himc San fon, qui fmt de ítirpe rant cum San^He, -Vt patet ludicum decim¿f¿xto cL<br />
Dan,vt diótum eft,patet ludic.decimotertioca. [Fiat pite.<br />
a Z t P^" coluber la via^ Aliqui de noftris exponunt iftam. [Salutare tuum expeótabo Domine. 1 Ideít licet Sanr<br />
X ! - Annchrifto, quem dicunt eífe de tribu Dan, fon fuerit ita fortis, Son propter hoc dicendus eft Mef-<br />
4-, J ei apphcan poftet fecundum ea, fias, qui expeótabatur. Sed adhuc mortuo illo expeóta-<br />
W • quíe fandi Doctores m multis locis de Antichrifto dixe- bo falutare tuum, ideft Meffiam miftlim a te ad faliianr-<br />
runr,fi coítaret eam futurum de rribaDan.m^ das omnes gentes. Et hanc fententiam ponit translatio<br />
Ideft Anrichriítus nafciturus de tribu Dan. [Coluber in Chaldaica/cilicet. [Expeótabo falutare tuú.l Ideft Do-<br />
^la. ] Ideft íicut coluber latet in via,& iníidiofe mordet mine ego non expeóto Gedconem,qui fuit faluator contranfeuates,<br />
ua Antichnftus fraudulenter inducet ad fe tra Madianitas, nec expeóto Sanfonem de tribu Dan_„<br />
gentes,quoniam fraude plenus erit,var¡jfque aftutijs, & qm fuit faluator contraPhihftinos, fed expedo falutare<br />
omnia,quar fecerit, fraudulenta,& mendacia funt. Sic B tuum,fcilicet Mefliam de tribu luda<br />
emm ait Apoftolus i.adThefolonicenfes fecundocapir. [ Gad accinctus. ] Hieponitur prxnunciatioftatus<br />
[Ceraftes in felnita.] Eademfententia eft: quia eeraítes Gad, folum prsnunciatur quantum ad vnum belfpeciesferpentiseít,&innuit,quodin<br />
vijs, (íc in femitis lum, vel potius bel licam ordinationem, fcilicetadin- ^^^^^<br />
Antichriftus iníidiabitur, ad notandum, quod vix pote- troitum terrs promiííionis,6^ ad puanam, doñee eífet<br />
rit aliquis eftligere femitas eius: & conuenit proprie cera acquiíita.<br />
^ itesaíturia Aritichrifti. [ Gad accindus pr.Tliabitur.] Hic notatur fortitudo c • j<br />
^ erajtes Quu ceraftes, v t air Solinus in Poliftor.cap. de A fri- Gad in pugnando,quia viri de illa tribu fuerunt bellicofr<br />
• ca, eft ferpens, quatuor cornicula in capite habens, to- valde, & robuftiftími. Sic dixit Moyfes in benediótione ^^ ^^<br />
riimque fe in arenis mergens abfcondit, prcTter illa cor- tribus Gad,vr patet Deuteronomio rrif^eíimo rertio ca- '<br />
nicula, quíe extra in figurara efcarum ex induftria rehn- pit.benedidus in latirudme Gad, & Leo requieuit, coeqiiunrur,quibus<br />
aues illedx,vt cibum indefumant,a ce- pirque brachium, ^Tverticem,ideft vno iduabfcidit<br />
raítibusdeuorantur. Sic enim Antichriftuspr^mittens brachia,& verticem. Vel refertur ad bellum faólum in<br />
quibufdam fa-culi varia blandimenra, vc delitijs dif- térra promiftionis. Quia vt habetur Num.rrigeíímo fefluant,<br />
& diuitijs affluanr,raultiplicitcr omnes fraudare cundo cap.quando íilif Rubén, & Gad, & dimidia pars<br />
conabitur. i C Manaífe acceperunt poífeííionem in térra Sehon regis<br />
[Mordens vngulam equi. ] Vngula cqui pars pofte- Hefebon, mandauit eis Moyfes, vt prscederent armati<br />
rior eft equi.Sic Antichriftusin nouiííimis diebus veniet fratres fuos,ideft alias nouem tribus, ^ dimidiaiTi,doad<br />
mordendum circa finem farculi ad fenium occiden- nec maneret in tranquillitate poflefl:ionis terríe Chátis.Vel<br />
dicitur morderein vngula: quia morfus vngula, naan, quod vt mandatum fuerat fecerunt, ficut dicitur<br />
qui non poteít euitári,cum non videatur,notat callidita- lofue vigefimo fecundo capit. vbi laudauit eos de hoc<br />
tem,& afturiam infallendo. lofue.<br />
[Salutare tuum expeótabo Domine. ] Ifta funt verba [Accinóta praeliabitur.J Ideft ifta tribus iuit accinda,<br />
Iacob de tanto maloexclamantis. Cum emm in fpiriru vel expedira-cum alijs tribubus ad pugnandum ín terpr^Euidiftet<br />
Iacob tanta mala faólurum Antichriftum: vt ram Chanaan. Er dicitur accindus ad differentiam avix<br />
ahquis ei refíltere poftit, iuxta illud Matth.vigefimo liarum nouem tribuum, & dimidia;, quia illíe non ibant<br />
quarto cap.erit tribulatio, qualis nunquam fuit a princi- accinóta?, ideft expeditíE ad pugnam, ctím portarent fepio<br />
mundi vfque modo, nec fier, confugit ergo ad nuxí- cum vxores,iScTfílios,totamque familiam,greCTes,éc arlium<br />
diuinum, vt quia homines tanta maláper fe vitare mentajcunctamque fupelledilem: Gad autein, '<br />
non poífent,Deus eos eripiat. ben, ^T dimidia pars ManafiTe peregrinabantacCinóH. ^^<br />
Dicit ergo.[Salutare tuum expedabo Domine. ] Id- D expediti noi¿ onerati, cum omnia dimififientin v^<br />
eft hcet tanta tribulatio or bem preftlira fit, tamen ego bibus Galaad,v%ores,fílios,pecora,& variam fupelleótiexpeóto<br />
falutare tuum,ideft expe¿lo,quod a te veniat no lem. In hac benediótione Gad tanta intricatio in litera<br />
bis falps-in tanto malo. Ec fie erit,quia niíj Deus ipeciali- Hebraica eít,vr dicat Aben Ezra fe non intelligere,quia<br />
ter adiuuarer,non poftent hommes tolerare tanta mala. ifte fuir aliquis euentus fpecialis patruum fuorum , de<br />
Sic patet Matth. 14,cap. quo non conftat .<br />
Ernifibreuiatifuiífenrdiesilli, non fieretfaluaom- a<br />
nis caro, fed propter ekdosbreuiabuntur dies illi. Sed V<br />
quia vtprxpofuimus, non conftat Antichriítumeft"e fu. Curfilumfit mentio de tribu Gad,qmdiuerk V<br />
turum de tnbu Dan, exponatur litera lita de Sanfon
74$ Genefis/ " ' <strong>Cap</strong>. XLI)^^.--^^<br />
Ínm riibuumDerfebehedicei'etuc,nonpeterat dimidiaV quodnullialteridefratribüs fuiseuenit. ; ^ ^ J<br />
iSr Ma a ^ [Films acciercens.jDuplicaturadrhetoricamex^^^^^^^<br />
^ r E d S ^ retroi-fum. J Ideil non folum Gad tionem,vt fape dix,mus,qma talis eíi víus in prophenjs<br />
cnm Rubeí, & d midia tribu Mlnaífe fuerunt pracin- máxime m libro Ifa.a,vel duplicatur ad notandam val> h<br />
Sfvtpu/na enta^^^^^ demagnánntítiplicationem Iofeph,quiarepeütiovcr-| ^ái<br />
hs f X n m ^ borum defignatvehementiam conceptiomsintellediua hrm^<br />
rSierun fé^r^ poftquam ftetiftent ifti lis . [ Et decorus afpedu. ] Erat emm Iofeph valde pil.<br />
SrquatuordeSin annos cum fi-atnbus fuis in terra pro- cher,vt patet fupra trigefimo nono cap. qma m hoc fimi<br />
SffiS, fcilicet trans lordanem redeuniesinpatriam labatur Rachehmatri fuá., qua va de pulchra erat, vr<br />
Sam Ses ^ habuerunt, cum quibus confli- habetur fupra vigefimonono cap. Filia difcurrerunt fu- ^<br />
eeí^es foróter deuicetunt, hoc autem ipfi poft alias tri- per mumm. Ideft quando Iofeph erat m Aegypto, quia<br />
bus St .unen habuerunt: ideo retro, ideft poftea etiairu viri, fcemina illuis terra aliqualiter deformes funt,vc<br />
arrindi'dicuntur diximus fup. ii .cap.<br />
FAfer pinauis-lHicponit pranunciationem, quátum Iofeph autévalde piftcher erat,quare mulleres quanfrmun-<br />
Ater, & tan , Ahj dicunt, quod filij Nephchali recipiebant muñera patet fupra 3 9. capit. Sed non poteft ftare ifta expofirio,<br />
ab'aiijs tribubus, & propter hae dabant eloquia pul- I quia litera loquitur hie pluraliter^ domina autem fuá echra<br />
imprecando bona dantibus muñera quemadmo., rat vna perfona.<br />
dum fieri confueuit. Sed adhuc non conuenit hoc, qwia Irem,
^ii^ Genefis. . ^ ap.<strong>XLV</strong>II. 747 '<br />
tes lacula, ideft fratres fm volentes cura occidere, noiL, dum PhilofoDhum in feruíS^^, ' •<br />
t,seftfu,tarcuse.„s .dertdefenfiodas.vtetuíabhis W"utem<br />
. ómnibus liberaret,&poftea de carcere educeier. dante & inebria NRÍ^ V J / í?^<br />
) (Et Jntvincuiabrachiorumeius.) Hocpomtadde- ^^<br />
fígnandumliberationemacarcere, in quodetinebatur ítendititnber,&nixdecelo,& rcXan^r^^^^^^^^<br />
\ j lofeph ,a quo folus Deus eiim liberauit. In Hebrao di- tur, fed terram inebriar ¿infií^d > Lm í<br />
V cirur.(Deauratafuntbrachiaems.)VeirTopaz^ --facir, & da Se'nVSn^^<br />
fbturuseftíuperbrachiaeius.jC^odltidai refem ^nt verbum meum,quod egredSeXSío^^^^^^^<br />
orn^nenta qua fuetunt pohta in brachijs ems, quando do autem ros,vei imber venir de cdo in c o n X S "<br />
conftitutus fim prapontus Aegypti. . cundum ftatum térra, & calor temporS s ad tol<br />
Qupd venfimile eft, quia cum rex rr,adiderit d tune rendum humidiratem, & maturandu S us cd^<br />
annulum fuum,vr patet fupra 41 .cap. fanscrcdendutru B benedidionem fuam inftinderedidtui<br />
eft, quod daret multa alia ornamenta, maximé fedt (Er benedidionibus abyfli iacentis.)Secundum nunA<br />
cum adduciin curru fecundo Regís ,& clamare coram materia bene fufcipiens eft térra ^<br />
eo, vr omnes cognofcerent eum prapofitum efte térra Difpofitio ergo bona térra, fdlicet, quod fír hen
' 7 4 8 Genefis. ^ ^ C a p . X L I X . ^ ^ ^<br />
^ ^ÍGenefis. ^l^<strong>Cap</strong>.XLIX. 74P<br />
¿'&Feue!ationesfaótasfibi,Cognouitreucbt^^^^ A funfvfqueaclterminumcolliumreculi, ideft vfquead<br />
¿las ad fe e/femaiores , quamreuelauones facrasanti- colles,vei faltus,inquibusrerminatur tota tetral?abitaquis.<br />
Sic pater Pfal. 118. Super fenes mrellexi, ideft ma- bilis,quaíi dicat,rota rerra mihi promifta eíl.<br />
gis cognom ego de ruis myftenis, quam fenes, quipr?- Sediíla expoíirio non poreft ftare, quia prafupponit Confuta<br />
cefserunr me [Doñee veniret defidenum colhum ara-- falfiim,fcilice\,quód lacob fuent prolnVum^oSum,^^^^^^<br />
i^orum.] Ideft in tantmn, vel vfque ad tanrmn iíla fa6ta tonus mundi in femine fxio; quia eadem promiflio fuit ^<br />
reuelario magna fuit,& clara quod venir ad defidenum fada laeob, &omnibus parnbus fuis; fed fUis patribus ' "<br />
collium areruoru, i.quoq in hacreuelanone fiebat mea í?.lum fuit promift-a rerra Chanaan,ut patet in fuperioy<br />
tío de Qolhbus atei-nis, i.de Paradifo, qui eft alms loeus, ribus ergo etiam Iacob fola térra Chanaan promifi-a_.<br />
T vt colles,cS¿ eft arernus quia materna ditrat. Hac auré fuir. Hoc apparet manifefteExo.íí. cap. vbi dixit Deus<br />
reuelatio fuir, quomodo porra Paradifi apenenda eífet Moyfi; Ego Dominus,qui apparui Abraham,Ifaac,<br />
per Cnrií um 111 paífione fuá. [ Pianr in capue Iofeph. ] & Iacob in Deo omnipotenri,& nomen meum Adonay<br />
Ideft lila benedicliones magna mihi data aDeo fuper nonindicauieis : pepigique cum eis fedus,vtdarem eis<br />
benedidiones patrum meoru confortara veniant fuper terram Chanaan,terram peregrinationiseorum,& poít><br />
capui^íofeph , f. ego rogo Deum, vt omnes benedidio- fubditur: Et feietis quia ego fum Deus vefter, & eduxe-<br />
M^dvo. nes mihi data a Deo copleanrur in lofeph. [Et in verti- B rim vos de ergaftulo Aegyptiorum, & induxerim fuper<br />
um Na- ,ce Nazarei mter fratres f.las.j Repetitio emfdé fentétia terram, fuper quam leuaui manum meam, vt darem ea<br />
.arcoYH . eft. Vocatur lofeph Nazareus, ideft feparatus fecúdum Abraham,Ifaac, & Iacob. Ecce qualiter in his euidenínrerprerarionem<br />
Hebraici nomims,quoniailli,qui Na- ter apparet folam terram Chanaan fuifiepromifiam lazareivocabanturfeparatieranr,<br />
vnde vocum Nazareo- cob,fícut fuerar patribus fuis.<br />
rum nihü-aliud eft, quam votum de feparationeá qui- Item, vt volunt ludai patribus pofterioribus femper<br />
bufdam, quibus omnes ahí homines hcue vtuntur, vt promirrebantur maiorarfed Moyfes fuit pater pofterior<br />
non afcendat nouacula in caput eius, non bibat vinum, populi ludaid, quám Abraham, Ifaac, & Iacob, ergo<br />
neeeomedat quicquamde vinea, nonaceedatadexe- debuerunt promirti maiora illi populo ludaieo tempore<br />
quias morcuorum, nec tangat, daco quód fir pacer, vel fuo. Cófirmacur quiaMoyfes magis aceepms erar Deo,<br />
mater; & quedam aliaide quibus Num.ó. cap.erar auté plura reuelabar ei, quám prioribus, quia vr dicitur<br />
íeparatus lofeph ínter írarres fuosquia alij eum odio Exo.^ cap. Deus apparuir A braham, Ifaac, & Iacob, Sc<br />
habebant,nec porerant ei quicquam pacificé loqui; ideo nomen fuum magnum Adonai non indicauit eis: Moyfi<br />
nonpoterar comunicare cum eis: poílea veré dudusin autem iftud nomen indiearum eft.<br />
Aegyptriin feparatus fuit a fratribus fuis. Tora ergo vi- Item,quia Moyfes vidic Deum fadead fadem, vt pa TerYA<br />
ta lofeph fuicinfeparanone a fracnbus fuis.Eft ergo fen C tet Num. 12. Ceteri enira Propheta, aut infomnio,aut Chanm.<br />
fus hanc,fiue veniant benedidiones ifta in capire Níaza per vifionem Deum loquenremaudiebaht. Moyfes au-<br />
^ reí ínter fratres fuos,Kleíl in capite Ioíéph,qui fuic Na- tem non per anigmata , & figuras Deum videbat, fed<br />
txpofitío zareus,ideft fepararus inter fracres fuos. Hebrai autem fade ad fademIdem patee Deuteron.34. cap. fdlicet<br />
hebrao- alicer exponunt literam iftam, fdlicet promifiioñe fada non furrexir maior Propheta in Ifrad, qué noífet Dcus<br />
•um. fibi maiore, quám patribus fuis. Voluntenim quód non fade ad fadem in fignis,& prodígi;s,fed tempore Moyfolum<br />
fuerunt ei declarara plura, quám fratribus, fed íis non fuit promifta ludáis, nifi térra Chanaan, vt paenam<br />
ei permifia plura, quám patdbus fuis. Et fciend ú, ret Exo.3. Dixi vt edueerem vos de affiidione Aegypti<br />
quod iftadiueríitas fententia nafeitur ex aliquali uaria- in teri-am Chanaan,Iebufai,Herhai, Amorrhai, Phertione<br />
litera, quia in litera Hebraica habetur min us,quá rezai, Heuai, & ifta eft tota térra Chanaan, & non<br />
-innoftra,quiaipfinonhabencvenirec.Ec vbi nos dici- amplius,ergo non fuir faóla maior promifsio Iacob.<br />
mus, donec,dicunt ipfi, vfque, & vbi nos dicimus, defi- Item, prómifsiofada iacobcomplenda erat in femiderium,<br />
dicunc ipfi terminum,.quia didio Hebraica ibi né fuo,quia in Iacob non potuit complen, fed pofteri fui<br />
poíitaeft aquiüocaad vtruinque, & vbi nos dicimus, ^ putaueruntpromiísionem efiecomplecam,quando teaíternorum,<br />
Hebrai dicunt, feculi,quia idem nomen eft nuerunr pacifice rerram Chanaan, O/t pater irf libro lopro<br />
vrroque, fcilicet, olam: ergo eft litera eorum conn- D fue fapius, & in libro Iudicum , & in libro Regum, &<br />
nuata fuperiori. [ Benediéliones patris tm confortatíE Paralipom. ergo fola illa rerra promifla fuit d. Habetur<br />
funt benedidionibus patrum fuorum , vfque ad termi- enim clare Iofuecap:2i.cumdicitur: Deditque Domi-<br />
DtEíu lu- num fecul¡_. ] Dicunt enaiti ludai, quód benedidiones ñus Ifraeli omnem rerram,quamfe patribus eorum tra-, ^<br />
Uorum . Iacob fuerñt maiores,quám benedidiones patrum fuo- diturumiurauerar,&po(federuntillam,atquehabitaue ^<br />
rum, quia quando Deus apparuir ei, apud Bethel, eum runtin ea:&fequitur infra, líeiinum quidem uerbums V<br />
her m Mefopotamiam,vt paret fupra i8.capit. dixit ei: quod illis praftiturum fe eífe promiferat, irritum fuit, ^ ^<br />
Dilatabensad Orientem,Occidenrem,Septentnonem, íéd rebus omnia ex plera funt. Et hoc neceífario tenen-<br />
&Meridiem.InhocvoluñtIudai,quódDeuspromife- dum eft.<br />
rit laeobdominium cocius mundi non infe,fed in femi- Faifa eft eroo expofitio ludaorum, fecundum quam<br />
ne eius. Abraha aurem non tantum, fed valde modicú putant tocuminundum promiífum fuifie Iacob ad pof- '<br />
jromiífum eft, fcihcet folum rerra Chanaan. De Abra^ fidendum. Teñenda eft ergo prior expofitio,in qua deiam<br />
patet fupra 13-.eapit. cum dixic: ieua oculos tuos á monftratur, quod fuerir promifsio maior Iacob non in<br />
locojin quoesad Aquiionem,Oriénrem, & Meridiem, pluribus rebusd promifsis, quia eadem ómnibus pro-<br />
& Occidentem.Et cum in hoc videretur dixiííe multum mifsa funr;fed in rerum promífsarum explieatione,quia<br />
•vniuerfaliter reftnnxir fe dicens: Omnem terram, quá alijs parribus non explícita fuerunt, Iacob autem expli<br />
confpicis, nbi dabo, & femini tuo poft te. De Ifaac auté E cita fuerunt, doñee ueniret dcfiderium collium aterno<br />
patet íiipra zé. cap. i ibi dabo vniuerfas regiones has, rum, ídeft doñee fuá explieario in rannim accederet, q, .<br />
ccmplens luramenrum,quód fpopondi Abraham patri explicaretur ei appenno uita aterna,ideft Paradifi,qui<br />
tuo. Bcnedióliones ergo Iacob dicút füiífe maiores,quia uidetur efse ii.i collibus ^rernis, ideft in alntudine fumim-<br />
ei tora rerra poifidenda promiífa eft, vt jnferiinr ex lite- ma femper durante, quam defideramus ualde.<br />
i^afapa-iorijfcilicet. [ Vfquead colles feculi. Jldeft vf- ' Alij exponunt defideriiim collium fternorum de col<br />
que ad términos rotius rerra, & tune exponetur fie lite- libus Arnó,qui inclinati funr ad introitum filiorú 1 frael<br />
ra. [Benedidiones patri cui. ] Benedidiones data mihi. in confinio rerra Moab, iS: apud Amorraos, & interfel<br />
Confortara íunt benedidionibus patrum eius. J Ideft di fuerunt ibi Amorrai , de quo didum fiiit Num.z r.<br />
fa¿ta funt maiores, vd fortiorcs, quám benediótiones cap. Vocantur aurem colles aterni, quia ira erant duri, ^<br />
patrum meorum, fdlicer,qua eis fuerunt data, & paree & lapidofi, quód videbantur pofsein aternum durare. ^ J^f<br />
R^^^j^l^teram. [ Vfque ad terminum collium Apud iftos montes accepit pofsefsionem dimidia tribus Jjfuj<br />
íc^^^^fffi^edióliones, vel promiífiones fada pa- Manafse, qua dicitur recepifse fortem trans lordanem, '<br />
tribus meis folum fuerunt de cerra Chanaan danda eis, ut patet Deuc.3. & Num.3a.cap. & applicarur fie: Be-<br />
^ femini eorum; benedióliones autem mihi collata, nedidioñes mea, quaeófortata func fuper benedidio-<br />
.7<br />
' .. j ^
lo Geneíis. • ' <strong>Cap</strong>.XLIX.'^^y^<br />
nes patrum meormn,veníant ítiper caput Ioreph>qua fecerunt fum in confpedu tuo,eleuariomaniuim mearum' facnfifilij<br />
Beniamin conrra carerastribus,quía ipfí acceperunt cium vefperrínum.<br />
f^i^^ in Gabaa,qua erat villa quadam in forte Beniamin, vxo Item quando didtur vefperc diuídet fpolia,quod refe<br />
I rem cuiufdam Leuira rranfeunris,6¿: violenter tantum a- runt ad ^diuifíonem partium rehótarum de facrifíci js inj<br />
bufí fum illa,quoufqueocciderunr iílai:n, vt patet ludíc. ter facerdotes, non conuenit, quia facerdotes non folum<br />
15>. capit. deinde omnes tribus congregara pugnauerunt accipiebantparrem facrificiorumin vefpere, immoetiá<br />
contraeos, &Beniarain deuícir omnes tribus vndecim in mane,cum de vtrifque aliqua iura eis accrefcerenr; im<br />
bis., & iu prima vice occiderunr viginti duo millia viro- mo ftanre hoc magis proprié dicerentur in mane diuide<br />
rum de alíjs rríbubus: in fecunda occiderunr decem octo re fpolía, quia plura iura adinueniebant facerdonbus ia<br />
millia,vt paret Iudic.zo.cap.Sed poftea ad vlnmum yidi facrifíeijs matutinis,quám in vefpertinís,&: pater,quía vt<br />
funr in tertio bello, & perierunr omnes viri de illa tribu, declarauimus in Exodo,& ín Leuinco, facríficia fponravfque<br />
ad mulieres,& paruulos prarer fexcétos viros, qui nea,que faciebant iaici Ínter lúdaos ín holocauftum,vel<br />
fugerunt ín petra Remon,& tune eft fenftis. [ Beniamin pacificas hoftias,ÍTue pro peccató,fiebant in facrifício- ma<br />
Iiupusrapax.jideft tribus Beniamin,ira tune ferociter pu tunno,vr ipfí inrereftént ibi videntes, & non in vefptrrignabit,<br />
vt lupus famelicus defíderans rapere pecudes ad H no.Nunc autem facerdotes plura iura recípiebant de fa-<br />
cibum.[Mane.]Ideft in mane,fiue aurora. [Pradamco- crifícijs fponte oblatis a populo, quám deilhs, quaordrmeder.<br />
[Ideft interficiet hoftes de ali)s tribubus. [ Er ve- narié oftdebaiTtur de redditibús tabernaculi. Q_uía íacri<br />
fperediuiderfpolia.] Ideft in fero finito Í3idlo, cum redi- ficia,queordinariéfiebant,fcihcetmarutinum,& vefper<br />
re debebant ín loca fu a, acci pie bant fpolia mortuorturi-., tinui-n erant holocaufta,vt pater Exod.vigefimonono,&<br />
& diiiídcbatiEea inter fe. Num. vigefímoodauocap. De holocauíte autem nihil<br />
Aliter poteft hoc exponi non de ifto bello fíe gefto,íéd recipiebant facerdotes,nifí pelles pecorum imraolatorú,<br />
de condiríone tribus Beniamin,quia nimis bellicofa erat, vt paret Leuit.feptimacap,<br />
üc difpofíra^ad bellum,& hoc^patet lud.zo.c. vbi laudan- Cum ergo facrifida vefpertina effent ordir)aria,& per<br />
tur filij BeniaíTiin, quod eríint viri forriífimi,maxime vi- confequens holocaufta, nihil pertinebat ad íacerdores»<br />
ri Gabaa,qui ita fíníftra,vt dextra vtebantur pralíandoj nifí pellesjin rempore autem facrificij matutini veniebát<br />
iadanres autem fundís, itaad certum.lapidem, vtcapil- laici,qui rnuitoties facrifícva fpontaneafaciebaní/tilícet<br />
lum quoque poftent rapere,vel percutere,& nequaquam hoftias pacíficas.In his autem plura facerdotes habebant<br />
in aheram partem idus lapidis deferretur. Dicitur ergo qma vr dicitur Leuír.7.cap.facerdos,qui offeirt vidimara<br />
' tune. [Beniamin lupus rapax.] Quia femper erant in hac pacifícorum, habebir peduf€ulum,& armum eleuáticKtribu<br />
viri bellicofí rapaces^vr lupys-[Mane comedet pra j nis.Paret ergo,quod magis proprié diceretur retenra ifta<br />
dam. ] Ideft per diem pugnabit contra hoftes, & occidet fenrentia, quod mane efténr diuidenda fpolía , quám la<br />
eos > quod eft comedere pradam, ficut dicimus in lupís. vefpere.iníérrur ergo non deberi fíe exponi literam, fed<br />
I [Et vefpere diuídet fpolía . ] Ideft quando finiebant bel- redeunduin ad primam,& fecundam fententiam. Áuga<br />
V »luminfcrodiuidebantfpoliainterfe. ftinusexponir iftam hteram de beato PauloApoftolo,qm .<br />
Exfijitio Catholíci cum Hebrais concordantes expo- fuit de tribu Beniamin, vt pater prima ad Connth.t£Xiío<br />
¿forunda hoc de templo Salomonis,quod eratin forte Berna- cap.ifte m mane,ideft anre,conuerfionemfuain adChri-<br />
Catholico ^""^ninam lerufalem erat in forte Beniamin, vt pater íoJ ftum erar vt lupus rapax perfequens Chrí ftianos, vr pa-<br />
He i5>-cap. in lerufalem autem fuit fadum templum Sa ter Aótuum nono cap. eos viñeros aJducens in Icruílilé,<br />
Ummm' hocautem templo erat ignis perpetuus,iuxta fed poft fuam conuerfíonem fornílímcpradicabar,^^: di<br />
' illud Leuític Ignis in alrari meo femper ardebir, quem fpurabar conrra lúdaos , & in hoc díuídebat pradara,<br />
nutrirer facerdos fubijciens lingua,in hoc combureban- quia fenren tías legis, & prophetarum dirigebat,& coaptur<br />
quotidie facnfícia in mane,& in vefpere,vt paterNu tabar conrra lúdaos in reíbmonium Euangelí). Conuer<br />
mer.28.cap.& Leuit.8. & Exod. íí>. Hoftia concreman- . fío aurem fuá vocatur vefpere, quia fuit vkimus ftatiís<br />
da apponebantur fuper ignem, & vrebantur,partes au- fuus. Sed ifta urrum magis allegorico, quám literalifentem<br />
remanentes diuidebantur inter facerdotes, vt patet K f"i coaptenrur, non facile dixerim, videntur tamen ma-<br />
Eeuir.(í.&7.capir.vbi ponitur quid acdpiebanrfacerdo- gis ad fenfum myfticum apphcan.<br />
tes de Holocauftis,quid de Vidimis padficis, quid de fa [Et omnes hiin rribubus ftns duoJedmjIdeft ifti,qui<br />
crifício pro peccato,& tune didtur. [Beniamin lupds ra- benedidi funt duodedm funt, & faciunt rribus duodepax.J<br />
ídeft crit,vt lupus rapax, quia in fuá forte erit ignis cím quiiibet fuam, vr videtur litera velle innuere. Non<br />
altaris,qui rapit,& vorar vidimas,ficut'lupus. [Maneco eft ramen fícmreliigendum, quia íi quiiibet iftorum hie ^<br />
medet pradam.J Ideft mane comburentur vidima,6c^. nominatorum facefet tr.bum, fequeretur eílé tribus tre- ^<br />
dicenrurlaudes diurna. [Er vefpere diuidet fpolia. j Id- decím,quiarunci.euífacerertnbum,cumhiccompute.,<br />
eft in fero facerdotes ínter fe diuidebant fecundum man tur, non dicirur ramea facere tribum, fed de iofeph exe-<br />
' datum legis reliquias facrificiorum. unt dua; tribus.<br />
Cofutatio '^ed iíta expofítio non videtur conueniens:primo,qüia Pater hoc,quia ín tora facra fériptura veteris teftamen<br />
i. Ram. remplum fuent jn forte Beniamin,ramen nihil atti- n,vbí fir mentio de rribubus, non pomtur Leuiríca,qma<br />
tmebar ad Beniamin, quia facerdotes componebant fa- tribus dicitur fecundum forrem.guam acdydianxin |¡er<br />
cnfícia,& deinde diuidebantur inter fe,non debuit ergo ra.promiífíonis,Leuí autem non<br />
denominari Beniamin fpecialiter ab co, quod ad ipfum minus erat fors eius,ut patet Num. iB.cap. ;Sed fíne Leui<br />
noñattinebat. . adhucfueruRt duodecim tribus, duodedm diítubu- ^<br />
tiones<br />
ví/<br />
fe _ \ V
y^rífeenefis. ^lfep.XLIX. 751<br />
^ tiones rorcium.yt pater Num.3 s-.cap.&Iofuci^.rS'.i/. A<br />
¿a>.r^.rtominaturdupliciter,quiaautac3pite,;iuápoSo^ . /r/.<br />
ne, vel aforre, ¿íc quia poíreíliones, vel forres diftindíE . • .<br />
) , folum fuerút duodecim,in quibus nullam accepit Léu^ O ^^^^ cereros fí-<br />
/ rA' non vocabKur hoc modo tribus Leui.,Si aurem nominé!<br />
á cap,te,qa Leui fuit vnus de duodecim íilijs Iacob;<br />
^ ¿pehSum ^ ^ V Í T<br />
emm Iofeph rogauir,vt_pa-<br />
V tur<br />
ideouadcnLinabiyrabipforribus,hctuHU'Vei = Refponde"<br />
Rubén. I rimo modo tribus accipitur communiter in mandata patris, quin Iofeph quif<br />
. ^ ómnibus hbns veteris tertamenti. Secundo modo acci- tre vixeranr, & pfe dcderaVei vxores ffi a ^ ha<br />
--^piturinnotipteí amento,vrpatet Apoc.7.cap.vbiinrer bebant, lofeph auremn hi<br />
numerum hgnatorumm al,js tribtibus pontint^^^ in Aegypto,&omnia rcccpiíícta Ph¿óne! ^<br />
decim millia íignati de tribu Leui. fed iftcmodtis acci- itei!, quía Iofeph erat conílitutus in Zni ate cum ef<br />
piendi tnbum no eft vfitatus,ficut pnmus.[Hec Iocutus fet prspifitus totLs terrs AcgypS vt palé f í<br />
eft CIS pater fuus J Pr|nunciaado anhber eorum ahq^<br />
_ ^deeueaturisfrbi,vtSpinrtisSanóbasdabateloqmiIh. gnikte,aut honore,ideo uiftumektcercrm^<br />
^ncuatio Benedixitqae.jHic ponitur fecundum,fcilicet incita- feph non fed robare manoarcio<br />
i fpe, & tio ad íi^em, defidenum vi ts immortalisi & hoc facit • ítem lofeph mini ííraturas erat omnes expenfas ad fufidenu<br />
dupl.citcr^nmom verbounprecando eis bona fpintua ñera patris, &ad portandum cum rte S ChanaaZ<br />
^itéL tm- l!a:fecnndoin íigno pra-teadEndo rerurrectionem futu- qua- fatis macrna- p^nr o,,,<br />
quam Iocutus fuit cis illa qus erant pet^nodu prophe- go Iofeph tanquam magis laborantem ro^a i ceteri ad<br />
ticsenunciationis,bencdixiteisdiccndobonapa;mo- tem hoc prscipi. (In fpelunca duplici.) Otar^v^<br />
dum imprccationYs. Ahqui vo!unt,qubd benedidiones fpelunca dúplex,fupra diximus 23'^cap.In^c f e p e S<br />
date a Iacob fuerint ift.^ que liipra poíite aint,quia cui^ tur patres fui in fpe refurrcólionis, qda cunVcSeS<br />
líber fp jiahs enuciatio fada fuir, íicut diottir m litera, Meííiam conucrfaturum ín tena i ¡ S m o S u ^<br />
^ benedixit lacob benedidionibus propnjs.Sed non vi- refurredturum,putabantfe cum illo rdtm eé ur^rfe<br />
detur, qma bcnediiho dicitur ábonoruimprecanone: fmt,quia inulta corpora Sandoimq^^^^^^ ^ , ^<br />
hic autcm non ómnibus bona dicuntur, íed quibufdam tis dol-mierant,furrexerunt, & a p ^ .^f<br />
mala, vt Rubén,Leui.& Simeont, vt paret fupra. Et fi c uitatc Iérufalcm,vt pater MaTth^,7.crp S^qS^^^^<br />
^dica^ maion partí benedicendo diceretur benedixíífe ifti tres Patriarchs, cum effent pií^Sa es tcfta ^<br />
cmlibet parnculantet^ N^n fufficir quia litera vult ma- mentó. (Qj^s eft in agro Ephron )<br />
gis expninere,quu íi dixiífet: benedixit ómnibus adhuc qua eft H^on cñ tefra HcV?maSut^t ^tl s vnus ^<br />
fub benedid.one planum ftarer q, dicerentur omnes de feptem populís terrs ChanLn. Emh LtcSíaM<br />
bcnedi¿h:fed diciturbencdixiríingulis ideftanhbet agr)atóilkim,LquocratfepuIch^brbS^<br />
pcrJc. Et ad confirmandum hoc magis dicitur. Bene- fir^tus fuit ager quondaiir Ephrotó AbShs in^íS^<br />
íal^-^eSiS^^^^^ í ^ cmhbet íingulanter fpe- fonem fepuicíri pío fe,& poLirJiCtv'pa^t^<br />
ciah. benedicho collata eft.Item quia benediótio fít fem 23 .cap. (Contra Mambrs.) Aliqui dicunt Mambrs efte •<br />
,,.per per modumimprecatioms, fed ifta nó dióla funt per ciuitaíem Hebron , qus alio nomíL vTa tir AAcT, &<br />
; modum imprecanonis, fed per m^lum annuncianonis Chariarharbe, & Mkmbrs, fed vt diximus ftfpra 2/.bí "<br />
magis videtur fígnareconualiem quandam , qus vLa-<br />
. ni,&annunuabovobis, qus ventura funt mnouiftlmis tur connállis Mambrs, quod quidem tenet fecundum^<br />
' mírSfhrí benediaiones. Item quia fcri- quorundam opinioném, fed veritas aliter fe haber, fcili- •<br />
Sn inní ¿Ir h " litas fupcrio^s annun cet, quod Mambre efl nomen ciuitatis, vt in eodem cap.<br />
ciationes,&intcrbenediaiónes cum dicitur:Hsclocu- p declarauimus.(In terra Chanaan.jiftaeft caufa,^<br />
US cíí eis pater fuus, benedixitq, íinguhs benedidionh bi mandabat ¿peliri fe Iacob, fcilicet, quia in Srra illa<br />
bus propn,s.Prmium refertur ad fu péñora,fcihcet hsc CbanaanMeífías moriturus, & reíluTCÓlurus erat. Fuit<br />
iocutuscfteis,falicctiíias fiimro^^ autemconuallis Mambrs,f?ueHebron, apud quame- ^<br />
Determi ram fcpulchraiftorum Patriarcharum,in partemeridia- C<br />
Í T ' eífe chftmctos.picendum videtur ergo,quód na terrs Chanaan in forte íuds,vt patet lofue 14.& i e. X ^<br />
f ".n A^I n ' "^¿'r annunciationes;di- cap.(Quam emit.)Sahcet fpeluncam dup¡icem:princina ^<br />
cuntur dedit cmhbet fího vnam fpecialem benedióhone hter Abraham emit agrum;& acceíforie venir fepulchrií<br />
lacob,qus non ponitur hic,quia non omma fcribuntur, quod erat in agro,licet vr fupra diximus 23 .capíatis poqu9<br />
geira íunt:iiia emm,qus fupra annunciata ruerant, tuit Abraham emere direóté fpeluncam duplicem quia<br />
erant futura contingentia, quantum ad ftatum rempo- illa nondum erat faóta locus facer cum nullus ibi fepulraIem<br />
cmuslibet tribus if arum.Non eft ergo veníimile, tus ftuífer, nec ín toto agro, fed erant conítmcta fepdf<br />
am deuotus Patriarcha, qui fupra in annunciatione chra ad fepeliendum: (In poíTeftionem fepulchri.) Ideft,<br />
loíeph aixerat rcuelatronemfuamperucniíre,vfquead iHtun agrum cum fpelunca non emit Abraham adcolen<br />
defidenum collmm sternorum, ideft vfque ad retida- dum Ülum. vel ferendum aliquid in eo, vel vt plantaret<br />
tionem apei'nonis Paradiíi , quem omnes dellderanf, £ hortum:quia hoc non permlfiffent Hethsi, quia cum il-<br />
TÍ r ! '', vita sterna excitando le ager eífet inter fuos agros, vbi mortuos condeba nt,pa -<br />
eos ad cieiuierandum eam . Satis ergo eft ranonabile, raretur cis prsíudidum,quia neceífe eífer tranfire anirna<br />
quod m benedlctionibus fingulorum commcmoraret lia ad colendum fuper agros fepulcíirorum Genrilium<br />
^^^aiiquid de vita sterna,qus omma hic tacentur.[Prsce- quod ipfi nullo modo paterenru'r. Emir ercro a^rum fo-<br />
^ ^ ^ I t cis.j Hic poní tur eleaatio ad fpem,vel defidenum vi- lum ad poífefíionem fepulchri, ideft vt poffideret illuni<br />
r i-rstcriM; m (igno, fcihcet mandando eis fcpelirccor- ad íepdicndum mortuos fuos./lbí fepelieruntcum ) Idpus<br />
fuum in fepulchro patrum propter fpcm refurre- eft Abraham. (Er Saram vxorem eins.} Pra-ponitúr Au^ionii.<br />
[ I rscepitq-, eis.] Ideft ómnibus f^ lijs poftquam braham proptei dignítatem, fed non fuic ipfe primo fe-<br />
Dc íieuixir Cfs.Prsceptuin aurem fubditur. [Ego congre- pultus, quoniam Sara mortua eft ante eum , quia iofe fegot<br />
ad populum meum. ] ídeftcgo morior licut patres pdiiiit eam,vt patet fup. z^.c. Fuit enim mortuus Abraad<br />
illos:, quia antea ego mane ham 38.annis poft Saram,patet quia Sara mortua eft, cil<br />
aurem per mortem cíktannorum ii/.vt patet fup.23.cap.Abraham autem<br />
conga-gor ao eos,quia vado ad locum, in quo ipfi funt: mortuus fuit anno i/f.vt patet fuprir.ca. &-fic fuperanr<br />
• lepciue mecum painbus meis,qitali dicat,uoa fepdiatis anni Abraham ad annos Sarsin 48. a quibus derrahan-<br />
-^ic m hac terra.^gvpn. tur ic. quibus natus fmt Abraham ante Saram, quia qá<br />
1<br />
^ ' i ^ ^
752 Geneíis. ^ V <strong>Cap</strong>.XLIX.<br />
Abraham erat centcnarius,Sara fuit nonagenaria, vt pa ¡F lis promiíTÍones de MeflTa futuro de fuo femine faéíaí<br />
* ret fup. ly.c.manebunt anni jS.quibus mors Sarai ftiit ati funt,& de vira xterna, &c hos fpeciaHteraccepit Deusad<br />
te mortem Abraha. [íbi fepultus I faac. j De hoc habetur fe, & fpecialh^more dilexit, eifq. fe frequenter oíkndcahquahteríiip.jf.c.rCum<br />
Rebecca coniugefua.jDeRe bat,deditq.circi.mcifíoneminf(gnumdiftingiiendihune<br />
becca coniuge fuá,quod ibi fepulta íit,non habetur aJibi popuhtm a ceceris populis terríe,Vt patet fup. 17.C. Et hoc<br />
fed fufficit,q''uod habeatur hic. [Ibi & Lia condita iacetj expreílit ibidem dicens:mafcuJiis,cuius pr^putij caro cir<br />
Ex hoc videtur, quod Lia mortua fuerit in térra Chana, cumcifa non fuerit,peribir de populo fuo. Vocauit ibi po«<br />
antequam defcenderent in Aegyptum, de hoc diximus , pulam fuum, quafi ille quidam populus fpecialiseífet,&<br />
fup.4
^Jl ^ Sbenefis. - <strong>Cap</strong>. L. 753<br />
^ ^ eat» hitelmca^ tmerM AbrAham cú A v ji de rano,& «gro: corpus autem quod mortuum eíí,<br />
agro mpopiJionemfefHlchrí,ab Ephron Heth&o contra quiiam nec ranabile,ncc®grocabi'e eft, exijc confiderafactem<br />
Mambre. Reuerfu/que eñ lofeph tn Aegyptum tionem medicorum. Vocantur ergo magis pigmenrarij,<br />
cum fratribus futs,&omnt comttatuyfepulto patre. Quo<br />
)<br />
vel vnguentarij, qui talia conficiunt, a medici.fVt aro-<br />
mortuo, timentes fratres eius y & mutuo colloquemes,ne inaübus condirent patrem. ] \ Vocantur aro;r.ata quxdá ^romá*<br />
forte mentor fit imurif.qudd yü ppinio.<br />
fu^ qué nimisdiligebat. [Ruit fuper facie patris.] Flendo ,6: adueniente ed iti Aegyptuní Nilus ifiduius inundauit i °<br />
r deoículandóeü, quia ifte éft'íiiodusplangendiréc^^^ Sed hoc fupra cap. impróbááini eft, ideo teríenduin<br />
mortubs,qüosviuentes deofculámuf,tan'^'adbuc in éis eít primul-h'.[Expleto pianólus remjjúi-e;^ Scilicerfe^tda<br />
uita permaneat i Vel forte lofephruit fúper patreín fuíí ginta diebusin quorum quibufdáín éohdftírs élt/iñ ahís<br />
mortuüniad claudendúocdloseius,dü adhuc teneri é- foluindeploraiuseft.[Locüluseft'Ioíephad familiá^Phá<br />
rant,ante^ rigefcerent, vt ñt in alijs cadaueríbus, & hoc raonis.j Pcríliadendo eis,vf préíraiéntür regem cbncéde ' •<br />
quia moSerat,vtjfihus mágis dile¿tus,yel alia perfona,^! rélicehdam lofeph eundi in tei;rám Chanaan ad íépetnorienticharioreífetjConiegeret<br />
luminaiiiQrienti. Et D üehdnm patrem fuum. [Si iriueni gratiam in eonfpedu<br />
hocpdixeraf Deus Iacob,anieg. véttiref in Aegypíi5> vt veftro.] Ideft íi yos diligitis me, vtl reputaris meinalipafetfupra4
-^714 Geneiis.-. .,' <strong>Cap</strong>.: L:.^<br />
naan. Terraauiem rept^ntrionalisgeneralitfcraliioAqna F ifla Ai^ Cani.pus magnus ckcundatusiribulw^ Sc fpinjo<br />
tefra'ayftiális,idedeunti^^^^^^ jvndiqueinmod mu corana, vel oüi lis,.&reeolk<br />
naán verfus Aegyptuftí afceñdere,eft. [Etfepe|íám i.bi Aegy ptij, vtairhiftoriafchplaftica propter belh<br />
hieum,acreuehar.]C|i^fidicatnonm ,iníurgéntía.[C^^<br />
méus rex, 9 ego vellm m ptoin,terrám Cli^naan , fed écopuerfo eft venicntibí<br />
• nihiláliüdmoraborpbftquámfepe^^ de térra Chanaan in Aegyptú. [Celebrantes exequias ]<br />
^uepHaraoafcende.JDiligebatPharao^;^^^ Ratio aurem celebrandie)¿equias, vel mnouandiplaii<br />
ñóluiceurncpntriftari, maximé4quiavidebat,g5rem iul ¿tum ilhc, fuirftcutnunc vulgariterfít»quiaplangituí<br />
Iftapopqícifiet. [Et fepeli patré tuum,íjcui;adiuratus es.j quando moritur,deitideintcrGepto,vel ceftante plaiiólu<br />
¡^déft qÜia adiúracijs es a patre tuo, qd no'n licet ttanfgre ad modicitm, quando íepelid debet apud tumulü plandi,<br />
permítto te arcqndcre ,,quia alias non permififtem te dus relidus refumítur,quia túc nouus dolor generatm-,<br />
afeen def e, cum fis v^lde neceftari¡üs pro negoei js regni. cum tollatur ab oculis amanrium ille, qui quondam ca^<br />
t afcendehte. ] Ideft Iofeph afcenderite iti terram^ rd^ habebatur. Ita cum nube Ioícph,& Aegyptij intra'<br />
"chanaan ad fepeliédum patrem faum. [iueruntcum ep rent^ m terram ,. in qtia cadauer patris Iofeph relidur<br />
pi-pnes íéncs.]ldeftomnesviri prudentes,&iudÍGantes , • erant,qüaíinouodol>precompundiplangebanta<br />
vd habeíitesaudoritatetu,qui vocantur fenes,ideft ^^^^<br />
Íati:nonefthocverunl0mpliekd^ y-Curexequ^<br />
rentlíndc^o fe - ^ • lumems.<br />
mitardmfr regeiTi,& eonfüleretityvel famularentur t<br />
poreiU:o,Gupdeft abílirdimi,quia pluresdeberentrnane C^^ «í'ccs quareiftaexequia? non fada funtapúdtu<br />
ce cuín rege quám irecum Iofeph, fed eft hie hipérbole, O mulum Iacob iii fpeluncadupiid apud.Manibre, eí<br />
f cut multotiens fit in fcriptura.Sjc dieitur fupra4i. ca. magis deceret ibi faceré,? Refpondetuf ,-qviod Aegypti<br />
qubddepmniter^^^ fscifícndbilibeiiterexcqüias,fedtitnuerúntmahereroi<br />
alinjení^^ maíuJnppié tdnperarent. $edil?idedaratú diebus in tetra Ghanaaii j neforté irruerent fuper eo<br />
Maiores yeniébanroé?terre,neceñverifimile.[Cundi Chanati^orum gentes. Ift Areaautemilla>cumeftetít<br />
na*u natu térra Aegypti. JMaiores natu vocárur principio terra Chanaan,&: poterant retroccdere, íi vi.<br />
dupitótervnomodp diífentaduetfftTsfebellaconfurgere, man ferunt fepten<br />
citer, qv;ov?^in;£íare»quiaant^ ,quianpii-eíVitireíligendü^^ bus intermifiüfletu,nuncdemürecenriores5¿cfortiores<br />
ydiiitentcumcOiqura,hod&iiietpódusinut^ Mibant adplangendumd
V j ^ ^ Genefis. <strong>Cap</strong>.-L. 755<br />
R quód acciperet Abraham agrum A «et opus his ammonitionibus.Rogauerunt autem fra- Fratres<br />
r illum ad Cepelicndum ibi raortuos fucs, & ad nullum -íes lolcph hoe ex parte iaeob propter duo, primo quia lofeph ro~<br />
alreram vfum , qu;a tune redundarét in pr.«udiciuni, |iopter patrisreuerentiam, & amoremeredcbant eum g-auerunt<br />
..ik dedeeus Gentilium^vt íupra fuit expoíituni. [Contra ^cilius fleólcndura, fecundo quia tanta mala ipfi geííe- hoc ^pter<br />
ti"" fáciem Mambre.] ídeíf non intra conuallem Mambre, rant in lofeph, quód índigni erant,vt ex feexaudirétur, duo,<br />
led conrraeam, ideft ex oppoíito in aliquo loco eoníuu- mhoc fatis erat fignum pcenitentix, cum immanitatl<br />
óto, vel vocatur Hebron Mambre, & dicitur contra fa- culpa cognofcerent, vt fe nullius boni dignos exiftima-<br />
Ua ^-ieiT^ Mambre,ideft contra ciuitatem illam, quaíi dicat, rent,nec tamen defperarent, fed quod in fe non poterat<br />
non erat fepulchrum illud in ciuitare, fed in agris,quia_. alijs intereeíforibus preeabantur, ik non comparuerunt<br />
nunquam fiiit mos fepeliri corpora mortuorum in ciui- in ifta deprecatione omnes coram lofeph, fed filios Bal?<br />
'w* tatibus,nifi poft Chriftum, & a folis Chriftieolis,& hoc miferunt non quidem, quia alij dedignarétur ante eum<br />
íit, vt in ceinetérijs condantur, qua funt loca facra, S>(r precari,cum poftea fe faccrentur feruos eius. Nec etiam<br />
fecundum difpofitionem Eeelefia quadam pars poena recufauerunt venire, tanquam expeótanres reí|)onfum,<br />
remitritur bonis fidelihus ibi fepultis. Et uta fidelibus, vtrum durum, an melle eífet, tScfi viderent durum eífe<br />
qui Eedefias vifirant propter facraiiienta,& ceiebritates fugerenr, quia non credebant fe pofte vilo modo libera-<br />
Mifiárum, horarumque caterarum, monumenta con- B ri, fi Iofeph eos vellet puniré, cum ipfe eftet prapoíitus<br />
fpeda maiorum eos ad memoriam reducant, pro eifque totius térra Aegypti, fed non venerunt ante eum,quia_»<br />
ad Deum preces fundant, quoniaui fanda, & falubris fcieban t fe mala mu Ita geííifi"e in euiB,& timebár,, quód<br />
cogiratio eft pro defundisorare,vta peccatis foluantur, fiad petendummiíericordiam coráeoapparerent, mavt<br />
patee itMachab. cap. 12. de his diximus Numeri ip. , gis eum aflicerenr ad oppofitum: miferunt ergo illos íbcap.<br />
[ Reuerfufque eít íofeph. ] Hic ponitur fecundum ios,quos ei magis gratos,acceptofque credebát. [ Vt hac<br />
prineipale, fcihcet in Aegyptum reuerfio, & tanguntur ^ ubi verbis iliius díceremus.] ideft vt nos diceremus ifta<br />
duo.Primo ponitur íofeph reditus, fecundo defcribitur tibi in nomine illius, vcl ex parteillius. Hoc falfum efie<br />
eius obitüs,ibi. [C^busrráfaótis.] Circa primum.[Re- fatis Iofeph intellexit, ftd non curauit, quia non paiceuerfuseft<br />
íoíepiiin Aegyptum . ] Completis ómnibus, bat eis ex mandato patris, quafi ante vindidam fumere<br />
qua mandauerat Iacob fieri circa rumulationem fuam. deftinarer,fed remifir, quia nunquam vindicandi volun<br />
[Cum frarribus fuis. ] Denominar hie immediate fra- tatem habuir. [ Obfeero vt obliuifearis fceleris fratrum<br />
tres,quia ifta erant perfona,ad qua.s principaliter tange tuorum. ] Ideft non recorderis iftius peccati ad punieubat<br />
iftud negotium cú lofeph. Er licet alij de Aegypti js dum illos, quia de alia fimplici recordatione rerum géibi<br />
eífent honorabiliores, tamén nó nominauit eos,quia ítarúm,qua eft fíne inclinationead malum , vel bonum<br />
non attinebat ad eos principaliter iftud fadum,fed ve- C faciendum,non preeabantur, cum illa nihil attineretad<br />
neranr vt comirarentur lofeph. [ Etomni, comitatu. ] eos.Etiam quia illa recordatio eft naturalis interdum,& ^<br />
Curruum, & equitum i\egyptiorum, Óc feniorum do- non voluntaria, quia interdum aliquorum reeordamur,<br />
mus Pharaonis, óc domus fuá íámulorum. [Quo mor- qua ignota nobis efí"e mallemus. De illo ergo quod non<br />
tuo.] Hic ponitur timor natus in fratribus lofeph poft eftin poteftate noftra, precari non conuenit , de quo<br />
mortem patris. [Et mutuo loquentes. ] Colloquebantur Arift.in fine primi Ethicorum traótans de appetitu feníi<br />
inter fe de caufa timoris, quomodo nunc magis fíbi ti- tiuo,qualiterfírobaudib!Íis,&exaudibilis. [Et peccati,<br />
inetidum erat, quám viuente patre fuo, & confilíaban- atque ma!iría,quam cxercuerun t in te.] Ideít quamfece<br />
tur inter fe confingentes ea, qua infra dicuntur. [ Ne runt fuper te vendentes te - Ponuntur íiic tria nomina,, fonuntur<br />
forte memor fit iniuria,quam pafíiis eft-. ] Ne forte fe- fcilicerfcelus, peccatum, & malitia,ad exaggerandum<br />
cordetur nunc de venditione fuá in Aegyptum, &de quantitatem mali,et eít modus rhetorieus malitiam,vel ^^<br />
moleítijs,quas ei inferebamus nolentesei pacificé loqui, bonitatem alicuius per pluranominalaudem, velmalí- xagseran<br />
Sc volentes occidere cum eum in cifterna loeauimus, Óc liaiii fígnifícantia explicare. Vel poft-unt iíta fignare tria '¿/¡^^f^<br />
huius iniuriá memor fír ad puniendum. De memoria, hiala diftinóta primum vocatur fcelus, fcilicet propofitíí ¡-¿¡afg ^^<br />
qua eft íimplex recordatio rerum geftarum, íine aliqua de occidendo lofeph,uV afperitas verborum : peccatum ¡¿^<br />
alia inclinationead bonum,velmalum,ifta bene fuit vi- D fuitfpoliatioeius:malitiafuir venditioeiufdem. Vel me<br />
uence Iacob, cum mukoties recordaretur iofephafñi- jmsdicendum , quód líia tria nomina ponuntur hic ád<br />
d:ionum fuatum prareritarum} non tamen ex hoc volé- íignandam vnam rem , fed fignificant eam fub diuerfís<br />
bat fratres puniré, nunc autem patre mortuo magis ti- rationibus mali ad magis explicandum, fcilicet feelu&fimebant,qi;iia<br />
putabant quód viuente patre noluit vindi gnat ahquam magnam iniquitatem, quam ratio ipía, Sc<br />
ótam fumere de eis, ne patrem contriítaret,nuncaurem omnis homo abhorrer, nec audire vellet. Tale auté fuit<br />
co mortuo eos de térra deleret, fed non fie intendebat iílud fa¿tuin,íciíicet proditio fratris, venditio,'& uolun- ^<br />
pius ille lofeph.Et hoc timere poterant,qUia fimile dixe ras occidendi cum innocens eífet. Scclusautem non.de<br />
rat Efau de fratre fuo Iacob, fcihcet venient dies ludus ómnibus virijs pradieatur, fed folum de quibuí dam de- ^ ^<br />
patrismei,&oeeidamfrarremmeum,vtpatetfupra27. teftabilibus,vteftparricidium,inceftus ,patria prodi-<br />
€ap.[Et reddat nobis malum omne,quod fecimus.]Ideft rio,& crimen laía iTiaicftatis,& labes fodomitiea, eatedet<br />
nobis poenam fuífieientem pro ómnibus malis, qua raque in hunc modum. Peccatum dicitur, quia erat con<br />
in eum commifimus. [Mandauerunrqueei.] ídeft mife- tra legem,vnde pcccatum eft voluntaria rranígreííio le- ^^ ^^^<br />
runt ad dicendum, fie enim in quibufdam terns dicitur gis íiue d^iuina, fiue humana, fíue in mu!to,fiae in paumandare,<br />
ideft mirtcre, non eft enim inrelligendum, co.Sie autem fuit hic,quia contra legem erar fratrem in- ^^ ^^<br />
quód ipfi mandarent, cum ex timore valido precarétur. £ nocentem talis malis,tanquam reum mortis afticere.Ma "^'yy"'<br />
Sicparetfupra4j. vbi dicitur, quód lofeph locutus fuit liriadicirur,quiama!iriafecundum Píuloíóphumin '<br />
frarribus fuis dicejís, dieire patri meo hac mandar ío- Ethicorum dicitur malum íiue peccarum, quod cít ex ><br />
leph fihus ruus, ideft hac mittit tibi ad dicendum. [ Per ddiberatione, fcihcet ex habiru, vt diftinguitur contra<br />
lihos Bala.] Quia inter careros iftos diligebat,cum fuif- mala, qua repentine fiunt ex paílione, fed ex ddiberato '<br />
fet Bala ancilla matris fuá, & nutriuifiTet eum, & forre animo, quia ex multis diebus conceperantin eum odiü,<br />
*|||||Cum iftis iuit Beniamin frater vterinus, quera tenere ío- Sí occidere parabanr nó potentes ei pacificé ioqui.[Nos<br />
feph diligebat, qui non fuerat in vendinone lofeph, cú quoque oraraus.j íddt,l!eet nos indigni íimus, tamen fí<br />
adhuc nondum abladatus fuífíér5& líte poífet cura raa- ahquid ex intuitu patns noítn poftumus, precamur ut<br />
gis indinare,dato quód ad irara raotus eífet. [Pater tuus hoe f;ie]as.[ Vr feruo Dei patri tuo.] Valde rhetoncé per<br />
pracepit nobis. ] Hoe confinxerunt inrer fe, quia nun- fuadent iftífírcl'piciatur. Primo vocauerunt Iacob íerquam<br />
talia dixerat Iacob, quia fi talia dicere veller corá uum Dei,ranqi¡am ci acecptione, quam lacob habebat<br />
Ioíeph dixiftet, vt corara eoiniuria remitteretur magis apud Deum mereretur, vrproprer eum hacremittere-<br />
^^^'^iMPIWIPWibF^"^ efíet,cui reuerentiam Iofeph tur iniui:ia,& hoc verurajquia in reuerentiam Sandtorú<br />
defcnr deberet. íacob áutem non curauit dicere hoc, virorum plura agere debemus, quám proprer alios quaquia<br />
tantam ccgnouit beni^niratem íofeph, quod non lefcunque, íecundo dixerunt.[í^atri tuo.] ídelf, qm te^<br />
7 . ;
y$6 <strong>Cap</strong>. L. h<br />
valde diligebat, v t pátet fup.57. af. Ifrael aút diHgelít F pcrfcaiíUma immurabiliter.úcut catcra Ía e ^ ^<br />
eu pjcetem, quia infene¿lutegenm deinde hoc abftrado adhucipfain natura fuá<br />
vbi djxrt fuífior mihi f, ofeph viiiit; va da & vidcbo ^ ná caufam habet, vt impoííTbile fít alite fe habe4 nr<br />
ante^monar. St.n.dixiífent patn nfo nmebat,g, ex af- Deus ipfe natura ordiné velit cómm^ re T^ '<br />
iundionead ipfosbonú, vel gfa quá debebat Iofeph ja autemímmams fecuseTqta S<br />
m fuo,mmueretur. (J^mittas imquitate hanc.} £ná m fuá, quia incómutabilis eft,immutabiliter rS vr f n<br />
hoc no módica vis perfuafíoms rhetonca latet.o a íi píi funtantelli^at tñ in fe miTc i ; « f a r "^^^'^^i^furs<br />
dixiífent,vtremitteretureis,fortéputabátq,Io1ephn5 ceíf taténShabe'<br />
inchnareturadl^c:ipíiergocóítiJ^^ Hberiarbtl S a h " ^ ^ ^ ,<br />
fuper caput Iacob,tang. ipfe hoc fcciíTcudc pro eo venia dantía loquar fi humanus inte S ¿ vnin- T<br />
poltulabat. Velpetebant fie, quiafiin noíe fuo peterent rent,dato perimnoS n^ ^<br />
veniádari,eognofcétesfevald^reos,nonfpera^_átp fahtaSS^^^^^^<br />
adipifci: prapofuernnt ergo nomen paternú,tanQ digmí ius ambi^eret auin vol Úr;.. íí «í u<br />
reueremia>&honorabile,vtfacilius\eniáimpeéarlnt. nuCoafl Kfooe^^^^^^^^^^<br />
{Vtdimittaspatrituoiniquitatéhác).i.q>finobisremit- cet^nSú n S<br />
tisexiftimateeircmififle,cúnobisppeüdimittas. (Chi G necXatlStíimm^^^^<br />
busaudicisfleuitIofeph.)AmátilfnSusille,atqueb^- t a S e ttu<br />
gniííimuslofephauditisverbis, quibusfratrúfuorúno humanTnS<br />
tabatur angufiia,attétaq; feeleris pnia,tanta teneritudi- fic^S eííleret íd ^^^ cognoícente.<br />
ne inter vifcera innata pietatis permotuseft, cp lacry_ tuncue"úS Suolun ^ ^<br />
mas tenere non valuit, neeoecultauit hic lofepíi. laery- e^uXtemistenua^ Dei nulhisrepugnare por, fed<br />
mas,fK:utquondáeorúarúnasconíiderásoeaíltarefoíi í b S ISXeo^^^^^^<br />
tus fuerat,quia ibi adhuc latere cupiebat,vt ventatis pa c 5 d <br />
mxfierentaroumenta:hicaúttimidis,&affiídisfratíl t^bi S le-e<br />
bus vifcera pietatis fraterna ad confolanoné odédebat. Slité c ^ ^<br />
(Veneruntqi ad eú fratres fui) .f.oe's fratres paílquá co- d ú na c^nitioTao^ Fandamenrum huius eíl, qaia<br />
gnouerútnanc¡orúrelata,q, íofeph pietatefi-aterna fue n h'^nS.- conotanones non reapit,quia<br />
rat laerymatus: ( fe proni in terrLSra fími hr í c^g'^ofdt, fed ola uno><br />
humiliii decet ekqui veniá adipifci defiderát qiSn K coXo^^^^^^^ - '<br />
. „. his vnquá per fuperbiá aequifiuit,quia fuperbis Deus re "^i""5cognofcit,ud ems c
l . ^ <strong>Cap</strong>. L: 757<br />
P '^m, ^d ex conduione djuinx conditíonís ínfurgnt. # tct rup.47.c.ergo tnnc in moite lacobcomnlerctIofeph<br />
, . ^ Redeitnteserao ad id , quod pra>ponebamusintenden- / ann.^6. additis ly.ad Sed vita tota Iofeph fuit no.<br />
J dum cft, quod reroa lofeph íii-edéarrendantur, nihil N aiini,ergo reftabant poft mortem Iacob adhuc amii<br />
excufant fratres fuos, qma hcet voluntati Dei rennere, fcomplendi. Etiá non vixit iftctantiun, fícut alij fratres<br />
vcl repugnare non poííimus, in alterutrum rarnen vo- ftii^quiavt patet inf.(^.c. Leui filius Iacob vixit ann.137.<br />
I iuntatem noftram defiederepoírumus, nihil voluntati &"fícVKleturfuift"e de alijs fratribus,quia ipfe adiurauic 1<br />
J eius repugnantes . Ifta tamen verb?i excufandi modum eosantequam moreretur, g? afportarétofta eius fecum.<br />
. liiberent, fi quia Deus aiiquid pra.'cogix)uir,nosinain il [ Vidit Ephraim filios vfquead quartágenerationem. ]<br />
^ tud cogeremuc, /el ag-gredi,vel cuitare, quod nullo mo- Ephraim crac filius lofeph,cuius nepotes,& pronepotes<br />
fr do fentietídum eft . EtquaMo dicitur . [ Vos cogitaftis vidit Ioféph,quia filius eft prima generatio, nepos eft fe-<br />
«de me malutn, Deus aütem vertic illud in bonnm.] Hoc eúnda generatio, proneposeft-tertia: cum ergo nepotes<br />
autem patet, qma fratres lofeph vcndideruntillum, vt Ephraim fint pronepotes íacob, illi qui funt pronepotcs<br />
tnoreretur in térra extranea,& non complerentur foin- Ephraim,erunt quarta generatio lofeph. f Filn quoque<br />
nia eius, in quibus fígnabatur fratrum fuorum futuras Machir.] Ifti filii Machir eránt pronepotes iofeph,qtiiá<br />
Dominus, fed Deus vertitiíludin bonum, quia ex hoc Manaífe erat filius Iofeph,Machir erat nepos Iofeph,&<br />
faélusfuitDominns Aegypti, & poftea patiit patré fua B filiusManafte: filii auté Machir erát pronepóres Iofeph',<br />
in íame, & totamfamiliam. Sed hoc nihil excufat fí re- & nepotes Manaífe. [ Nati funt in genibus lofcph].i.q><br />
fpiciatur, quia quantitas non confideratur in eo quod qií fílií Machir,qm erant pronepotes eius,nati fiirit, I(><br />
ertper accidens, fed ineo quad eft per fe, quia cum pee- feph adhi.ic eratin tahdifpóne, q? poterat tenere eos in<br />
•catum confiftat in hoc, quod eft eífe A'oluntarinm ma- gen!b;is,& bládiri eis more veterú congaudentiumgár-<br />
3u;n id,cjiio i eil per fe, facit voluntarium , aur innolun- ritibus,íkie vagiribus pueror.ü,v^ nó eft intelligédura,cp<br />
tarium: quodaut per acT:idens eft, necvoluntariura,nec illi filii nati fínt in genibus lofeph, quia ipfe no érat obinuokincari'um<br />
caufac, cuín fíe pofterius. Sic ergo qttod ftetrix,fed paulo poílquám nati erár,nutriebantuf in ó-e<br />
ex aiiqtio malo opere bonum fequatar , non eft per íé, nibus cius. [C^bus tráfaóljs.j Hic ponitur fiñyf.Iofeph Obitus h<br />
fed valde per accidens.Etiam qaiaelt pofterius . Quan- obitus, &fuic principalis cura lofeph ordinare de fepul fgp^ ^<br />
tiimcunque ergo bonum fequatur ex m.ilo, non ex hoc tur¿e loco ex caufa racta fup. in Iacob. [ Quibus rranía-<br />
•malum minLiitur,cum hoc non toHat de ratione volitio- "ólis j -.{. portqaa loíep h ad tanta deuenerit íEtaté,vt vidfe<br />
nis deordinara,fecundum quam matuin cóftituebatur, rec pronepotes,& quartá gencrationé,appropinquauit ei<br />
^máxime quia Dcus id quod malum eft vertac in boníí, mors, & fecura func ei,qiias hic ponuntur. [ Locutus eft<br />
•conditio fua eft, nec fuit hoc fpeciale in hoc faíro, quia fracribus fuis.j Quando videbac morté fíbi imminere,di<br />
«X omni mato- ahquod bonúelicít. Sicenira aic BgecúisC fponcs deloco íépulrurt'. Ex hoc videcur aliqualiter g, ^<br />
de ConíbI.lib.4.profa(í.vbi inqmt: Sola eft cnim diuina fupra dicebamuSjfAjj'Iofeph mortuus fít ante oés fratres<br />
vis,cui mala quoq-, bona funt,cum eis compecenter vteii fuos, qnia ad morté cius viuebant ipfí, ctl adiurauit eos<br />
doalicuius boni ehcit effeótum ordo enim quidam lofeph, ve ferrcnrofta fua in terrá Chanaan. [Poft morcuncla<br />
comple¿litur,vt quod ab aífígnataordinis ratio- tem meá Deus vifítabit vos. J Eruédo vos de laboribus,<br />
ae deceíferit,hocidem in ahum cemere ordinem relaba & afñidionibus veftris, & ducendo m terrá veftrá, fed<br />
tur. Fatendú eft ergo ifta verba Iofeph,Iicet diminuen- nó eric hoc immediaté poft morté meam, quia vt proba<br />
di, leniédiq-, culpam fpecié habeant,nihil veré lenire, ac tú fuit fup. r j.c. cómoratio filiorum lírael in Aegypto a<br />
diminnere.Nifí hic quoddam diuin? prouidentia: lacear tpe, quo ingreftus fuir Iacob in Agyptú, fmt anno.zi^.<br />
fecretti, quod dumaliásde Dei prouidctia fepe referré, ab iftis fubtrahantur ^5>.anni,qui manebant de vita lotacui.lémperqi<br />
tacebo,quia talia periculoía Cunr,cú for- feph, quando intrauit lacob in .4egypcú, quod fuit auté<br />
a paucis fané accipiantur. In hac auté mareria errare no.3p, vita íofeph,quia deinde vfque ad 110. reftát (99.<br />
peíTimimieft,vtalias diótum.Meliuseíf ergoin his níhii ' fuis>& toca pofciresqu.t<br />
temeré iudicare. [ Ve exaltaret me.] Faciendo íteritaDí ia Aegypto.. Si ergo tollantur iíti anni de 215.<br />
ineprapofítum totius Aegypti. [ Vt in prafenciarú cer- annis, manent 146. quibus poft mortem lofepli manfenitis.j<br />
ídeft,vt nimc videci^^q.d.vos nunc videtís,qj ego D runt filii Ifrael in Aegypto.. [Deus vifítabit vos] .i.redifuin<br />
Dñs Aegypti. nam íicut a principia , quando inrer- bit ad-videndum vos, quia in ifto cpe apparebac,q? Deus<br />
pretaeusfuic forania,& difpofii''cali menea tépore fertilí non videret eos,quia nihil laouú in cis operabatur . Sed<br />
laeis pro tempore íamis, erae Dominus cocius Aegypri, quádoinc^pií percutcre Aegyprios, vceducerctpopuhi<br />
ita nunc erat, quia femper ctínóta regni negocia difpone Hebraorn dicebatur vifítarecos.Hoc auté fuairum efie ^wB^<br />
batjomniaq; in manu eius profperabátur, jiec in tota vi poterat cogjiofccre íofeph , vcl fpiritu prophetie^, qué 3<br />
ta fua caruit principatu,quem femel a Jeptus eft. In pra habebat,vel narratione pr;Freritorú,qua Deuspranunfentiarfieft<br />
vnadiótio,f.aduerbiumtéporis,&fígnifícat ciauerat Abralwn^q^ per^rimmi futurum efiét íémen ^ ^<br />
nunc,vel in praíenti. [ Er fanos faceré multos populos.] íuum in térra non fija, &aíTiigcrcnt eos quadringentis<br />
Ideft,q, Deus prom;)uit lofeph, vt per manum il Iius ifta annis: deinde egredcrentur in multitudiné diuitiarum<br />
fierent,^ decibarifs collcctis ab eo mnlri populi aleren de rerra illa, vt patet fup.i f. cap. ifta autem memoriter<br />
rur, quia multa térra veniebant in Aegyptum ad emen retinebantur a loíeph, maximé quia iam maior parsildum<br />
iíta cibaria, vt patet fup.4r.cap. [t-ófolatus eft eos Jius temporiselapfa fucrat , f. z yj», anni. [ Er afccndere<br />
blandé.J Scilicet loquendo verba blanda, qua poftent vosíáciet de térra iíb].i.ipfe vos faciet exire inuitis reñí<br />
alicere fratres íuos ad meliora fperandií. [Locutusq, eft tcntibusíq; Aegyptiis per prodigiamagna, & brachium<br />
lenirer.J Scihcet leniendo, vel mitigando doloré, quem E cxtenfum..{ Ad terram quaiurauit. ] Scilicet in terram<br />
de malo, quod contra lofeph gcftcrant olim , concepe- Chanaan, quia iftá terram ^fomifít Deus fub iuraméto<br />
rane. [Eí habitauitin Aegypto.] Scilicet poíl: morté pa- Patriarchis. [ Abraham.] Vtpatet fup. 13. cap. xy, ¿fe<br />
jris víque ad mortem fu.im . [ Cum omni domo patris 22.cap.[l faac-] Vtpatet íuy.2.6 c. (Et Iacob.) Supra zH.<br />
fui.] Ideftcum tota familia, quám dimiferat pater fuus. cap.& 3 j.c.fCúqj vidiurailct eos.) Sicut lacobadiurauc<br />
^^ [Vixieqjccncum decem annis.] Ecce qua licer vira iftius rae eú,vc porcarent corpus eius in terrá Chanaan,ita íovalde<br />
defécit a vita paa'um fuorum, quia Iacob i47.an- feph adiurabae fi-acres,quia prauidicq? fubito exiouri efnos<br />
vixit, ve patet fup.47.c. Ifaac 180. vt paret fup.3 j. c. fent de Aegypro, qñ cgrcdcrentur cópelléte Pharaone,<br />
Abraham vixit 17J. vtpatet fup. 25. cap. xVIultumergo vtparetinfra Exo.i2.c.Ncnergocurarétdcoífibus lodeíedt<br />
ifte in arate ab ahjs. Fuit autémortutis poft mor feph, nifí adiurati fuifteiu. (Deus vifítabit vos afportate<br />
ícni Iacob annis 54. quod patee, quia quando Iacob ve- vobifcfi oíia mes) -i. no dico,q7 immediacé poft morcem<br />
nitin Aegyptum, lofeph eraranno.39.quiaeraníierant meádeducatis corpusmcu in terráillá, fedq>maneat<br />
iam feptem anni fertilitatis, & duoanni fterilitaris,inca hic,& qñ exieritis hinc,afportetisoífa mea vobifcfi. loíe<br />
P||j|||g|||p|||g|¡j2-iiv.a ifta ab anno 3 o. vita lofeph,quan- pnus dicit hoc prudéti taclií cófílio vt manéte lofeph in<br />
dom-titcoTam Pharaone, vt patet fup.41.capit. deinde Aegypto manerét beneficia in rccordatione Aegyptio-.<br />
pOitquavenit Jacob in Aegyptiá,vixit ibi aun.j7. vt pa- ru,iX: leuiter traclarét cognatione Iofeph,fed ir^eontra--<br />
;<br />
É _<br />
rimn
. 758 Genefis- ^ <strong>Cap</strong>.-L.<br />
' rium relapfuLn eíl, qui^ fLUTexiE cex noiius, qui non culo in Aegypto. ] Non dicitur fepultus I^eph^^i^<br />
tnofccbat Iofeph, ^^ aíflixit Hebrapos vaícíe, vt patee V hac,fed repoíitus,ideíí: ad cuftodiam poÍJtus,Quia fenu!^<br />
xo.i.capit.Alia caufa fuit, quia Iofeph petebat hoc in^ tusfuiííe dicitur in Sichen in forte fuá, vt patet lofue i<br />
muñere diatepoft a mortem fratribus duceretur fuis, Si autem in terram peduiífet, Chanaan,valde yt imme-f dicitur 24.C. Diífert poíitio autem cadaueris repoíitio alicuius a fepultura, ín loco ahquo quia repofitio non ad<br />
', graue fuiftet fratribus íí;iis, quía hoc opus magnas exige- raanendum,fed vt ibidem cuftodiatur vfque ad aliquod<br />
tet expeaf^s, quas non poterant í^icére fi-attes fui, Alia<br />
iratio, quia fciebat Iofeph, quód dato quód ipíi vellent<br />
tempus, Sc, poft transferatur ad alium locum. Sepultura<br />
vero dicitur loqus vbi pomtur corpus mortuúm,vt fem<br />
corpus eius immediate pQrtare;tamen Aegyptij non per per maneat.Et quia Iofeph oífa manere debebantin sf fa<br />
niítterent eos indeexirg putanccs^quód vellent totaliter chen,di(ítii fuit,quod ibi fepultus eft.fin loculoín Ae^v<br />
recederede t?rra. [ Mortuus eil expletis centum decem pto. j Loculus dicitur paruus locus, & íitrnat fepultu<br />
annis. ] Licet non eífet tanta, fenedus huius , quanta fe- ram,qua: parua eft,quia ad menfuram, hominis íit A/ía<br />
neCtus aliorum fratrum, iSr patrum fuorum,tamen fatis autem loca,.in quibus homo viuens manere folet fpatio<br />
erat fenedii^bona.Iud^i autem dicunt,quód iofeph an- ía, funr,vt domus. 'r -<br />
ppf». n?ortuus eft, quia fratres fuos affhxit. Sed hoc Caufa autem, quare adiurauit Iofeph afporrare oftá<br />
aaorum . faiíiin;j eft, quia quicquid in fratres egit, iufté egir, S^ G fuá in terrá Chanaan fuit, quia fícut Iacob per fpirirum<br />
magis bemgne quam iufte ad eosfehabtut, fed forte prophetícum cognofcebat Meííiamde fuo femine na<br />
mortuus íliit ante alios,quía curarum pondere granaba- fcíturum, Sc in térra Chanaan conuerfaturum ibióue<br />
Cum cum miniftraret, difponeretque omma negotia re- poft paftionem refurreéturum , cú quo, Sc corp¿ra mu 1<br />
de di6ia multum affligunr,vndenon iniufte di- ta Sáólorum refurredura efle credebar, defíderauit ef<br />
' citurcura,quafícor vrat, cum fpiritum valdeafflígat. fe vnus deillisfurreóburis, ita lofepheundem fpiritum<br />
Et ifta eft vna de caufís,quare viri mukum potentes pau prophedcum habens credidit eadem, optauitó'fe inter<br />
cum viuiint. Sic enim dicitur Ecciefíaftict i o. c.Omnis. refurgentes cuui Chrifto computarí, quod faris verifí<br />
porenrarusvirabreuís.[Condítusaromatihus. ] Adhuc mileeftcum dicatur Matrh.z/.cap. Multa Sandorum<br />
in moxre Iofeph manebat teñera afteófcío Aegyptiorum corpora furrexifte. Iofeph autem de principalibus érat<br />
ad eunwdeghonorauerunt eum valde, tumulantes hov inter Patriarchas,, quibus cuni> Chriíto refur^ere primo<br />
norifice^Ss condientes aromatibíís. [Repofítus eft in lo- conuenit,& confequenter alij&minoribus, vt Prophetis.<br />
CommentariorumAlpIionfiTollatiinGenefi^^^^^<br />
Apud Ambrofium Dei. Ad fignum Sanófci Marci. ^<br />
/<br />
I
n) - . . ^ .<br />
. , •i'.:''?,' y, :• ••i''. . // í • . ••<br />
• • • ' ' • -i.::.''- •••<br />
' ' * - " < ' ' ^<br />
" . -S', , ' í • • -v . i'<br />
•P' • : - Wi , i--. "P. , . ^ ' ' , - •'<br />
«<br />
• "<br />
•<br />
' 'P ' ^ V J# '<br />
» '<br />
'<br />
''<br />
•<br />
*<br />
~<br />
,<br />
;<br />
l<br />
• - . t • • V • • ' r é -<br />
s ' , J ' ' V i . r<br />
/ / * © I n, • . Ví'te;- .^íí<br />
- • /. : ; ' • ^ J ^ ''
- • . ^ • \ - y<br />
r, « .-•-.•'Ir,,.?.. , - • ; . . • ¡, .<br />
-- - "<br />
N • . . •• - • -<br />
: • . ^ • . . • . • . ^ . '<br />
• !''I • . , . ' . . . •• •..-.tí,./*<br />
- • , * " - • • ' V ? ' ' - ' . , ' .<br />
.<br />
'<br />
' •<br />
• •<br />
.<br />
• • •<br />
' ^ - ' i 'Í : -' :'<br />
• : f , ,<br />
, — • ^ ^ ' • • • . . . • . V"
y . .. ^<br />
i "i ) - '' ^ f . , ^ ^é'n-i^'t .<br />
, • •<br />
i,"-ñ'?-ir • - , ; - , í Í 4<br />
\ , ;i'?<br />
' •• \ '^'fíi-'.'í' ^ ' '. , - .<br />
U' . , . ir-/ • - : íi .<br />
^ ' • . - ,<br />
•480® ? . • • r . - . - • • , • .<br />
I ' -<br />
r'. í ; )i