Sanctissimi dn pii pp. IX. Epistola Encyclica data die VIII ... - Libri nostri
Sanctissimi dn pii pp. IX. Epistola Encyclica data die VIII ... - Libri nostri
Sanctissimi dn pii pp. IX. Epistola Encyclica data die VIII ... - Libri nostri
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
5'u SANCTISSIMI D. N. PII PP. <strong>IX</strong>.<br />
00<br />
liinSTOLA ENCYCLICA<br />
DATA<br />
DIE <strong>VIII</strong>. DECEMBRIS MDCCCLXIV.<br />
AD OMNES CATHOLICOS ANTISTITES<br />
UNACUM<br />
SYllABO PR/ECIPl ORIM flATIS NOSTR* ERRflRlM<br />
ET<br />
ACTIS PONTIFIOIS<br />
EX QUIBUS EXCERPTUS EST SYLLABUS.<br />
ACCEDIT<br />
.\NTI0riORA ET NOVISSIMA DOCUMENTA CUNTINEXS QU.E .\D EPJSTOLA.M<br />
E.NCYCLICAM ET SYLL.\BUM REFERUNTUR.<br />
RATISBONiE, MDCCCLXV.<br />
STJMPTIBUS, CHARTIS ET TYHS FRIDERICI PTJSTET,<br />
S. SEDIS APOSTOL. TYPOGRAPHI.
Praktisclie litiirftisclie Biicher Livres Liturgiques illustres<br />
desselben Verlegers fiir den Privatgebrauch des<br />
hochw. Clerus aller Lander.<br />
(Ausser den unten speciell hezeiciinelen Einbandcn<br />
wird anP Verlans^en aucli jede andcrc bcliebte Einband-<br />
!',gatlnn!j stcts proinpt und billie; von mir besorgt nnd<br />
,sind in solclien Fiillcn nur dic dariir zu leislcn mof?-<br />
[liclicn Prcise gcnau anzugcbcn. Die cicrcns Ciir dicse<br />
! \ns,!rabcn gcprcsstcn. in reichcm gotliiscben Style aus-<br />
!!gearl)ci(clcn Lcdcrdcckcn nnd Beschliisje nebst Schiies-<br />
.'.sen stchcn auch apart zn Dicnsten.)<br />
Breviarluiii Romanum<br />
Quarto. 4 vol<br />
.\usgabc<br />
du meme editenr pour rusage prive du<br />
clerge de tons les pays.<br />
(Nons aiirons loujonrs en magasin ou<br />
..ferons execnter sur conimande tous les<br />
..genres de reliure nsiles pour les livres<br />
.,liturgif|nes. De plus nous pourrons tou-<br />
..jours olFrir an i)ul)lic. ponr nos editions,<br />
„une relinre speciale avec des dessins<br />
,.mis en harmonie avec le stylc de la<br />
..pnblication elle-meme.)<br />
etc. cum additamentis novissimis. In<br />
Cum A<strong>pp</strong>robatione Congregationis S. Ritimm.<br />
fl. kr. Tlilr. ngr<br />
I. Rotb- nnd Schwarzdrnck 22 30 — 14 —<br />
II. Dassclbe mil 4 hcrrlich.<br />
Farbendrncktiteln<br />
III.<br />
lY.<br />
Dassdbo mit 4 herrlich.<br />
Farbciulrucktitcln u. den<br />
erross. Yic:nett. der Haupt-<br />
30 II<br />
65 38<br />
lcstc colorirt<br />
Dasselbc mit 4 hcrrlich.<br />
Farbendrnckt. u. sammtl.<br />
Yignett., Diitial.
SANCTISSIB D. N. PII PP. <strong>IX</strong>.<br />
EPISTOLA ENCYCLICA<br />
DATA<br />
DIE <strong>VIII</strong>. DECEMBRIS MDCCCLXIV. ^<br />
AD OMNES CATHOLICOS ANTISTITES<br />
UNACUM<br />
SYllABO PR/ECIPIORI M ITATIS SOSTRiE ERRORUM<br />
ET<br />
AOTIS PONTIFICIS<br />
EX QUIBUS EXCERPTUS EST SYLLABUS. '0<br />
ACCEDIT<br />
ANTIQUIORA ET NOVISSIMA DOCUMEiNTA CONTINENS QVE AD EPISTOLAM<br />
ENCYCLICAM ET SYLLABUM REFERUNTUR.<br />
RATISBON^, IVPCCCLXV.<br />
^^<br />
SUMPTIBUS, CHARTIS ET TYPIS FRIDERICI PUSTET;^<br />
S. SEDIS .\P0STOL. TYPOGRAPHI.
Royal Ontario Museum otMlneralogy<br />
FROM THE LIBRARY OF<br />
THE LATE DR. OTTO HAHN<br />
PRESENTED BY HIS SON<br />
PAUL HAHN ESQ., OF TORONTO
Editores Romani Lectori.<br />
Postquam in lucem editus est Syllabus propositionum, quas<br />
Ss. D. N. Pius PP. <strong>IX</strong>. in plerisque Pontificatus sui Actis, ceu<br />
praecipua aetatis nostrae errorum capita notaverat; nonnullis<br />
visum est operae pretium futurum, si una cum Syllabo illa ipsa<br />
documenta coniungerentur, et veluti unum corpus in vulgus pro-<br />
dirent. Raros enim totam illam tum Litterarum encyclicarum,<br />
tum Allocutionum multitudinem, in quibus Syllabi propositiones<br />
reprobantur, possidere credibile est: et tamen eas conferre<br />
omnino oportet , siqui verum sensum , in quo illae sententiae<br />
pontificia auctoritate perstringuntur, elicere velint.<br />
Accedit etiam, quod ingens quaedam commotio perditorum<br />
hominum hanc sollemnem promulgationem subsecuta est : qui<strong>pp</strong>e<br />
quamvis et alias iidem errores proscripti fuissent, haec tamen<br />
uno ictu unoque tempore iacta in universos pontificia censura,<br />
mirum in modum ipsorum animos pupugit. Quapropter, cum<br />
reluctari adversus exploratam veritatem difficillimum sit, ob-<br />
scurare autem veritatem facillimum ; hoc consuetum causae suae<br />
remedium poposcerunt, supremi Pontificis sententias pervertere,<br />
eiusque auctoritatem et magisterium in invidiam adducere. Quod<br />
iniquissimum pugnandi artificium per se satis o<strong>pp</strong>ortunum sim-<br />
pliciorum animis captandis, eludetur sane, si pontificiae decla-<br />
rationes nativa se luce iis in primis se prodent, qui alios veri-<br />
tatem edocere officio suo tenentur.<br />
Haec itaque animo nostro reputantes, tam facile opus, gra-<br />
tissimum bonis omnibus, necessarium vero aut valde utile iis<br />
qui curant animarum salutem, non esse ommittendum arbitrati<br />
sumus. Evulgamus igitur Syllabum editum <strong>die</strong> octava mensis<br />
Decembris, unaque cum illo Acta omnia pontificia, in quibus<br />
recensitae propositiones merito exploduntur. Qua in re, ut le-<br />
ctorum utilitati meUus per nos consultum foret, unicuique propositioni<br />
subiecta est allegatio documenti pontificii, ad quod<br />
refertur, et paginae numerus in qua documentum initium sumit.<br />
Acta vero, quae subsequuntur, ordine ipso temporum, quo lata<br />
sunt, recensentur.
Editor Ratisbonensis Lectori.<br />
Editioni Romanae Actorum, ex quibus excerptus est Sylla-<br />
bus praecipuorum nostrae aetatis errorum , deerat <strong>Epistola</strong><br />
<strong>Encyclica</strong> Ss. D. N. Pii <strong>IX</strong>. d. d. 8. Decembris 1864, in qua vi-<br />
ginti alii aetatis nostrae errores recensentur et proscribuntur<br />
deerat epistola Emi. Cardinalis Jacobi Antonelli ad omnes catho-<br />
licos Antistites, qua Syllabi istius conficiendi ratio exhibetur.<br />
Has ergo Editioni nostrae Ratisbonensi praefigere voluimus.<br />
A<strong>die</strong>cimus alia Acta, Allocutiones videlicet et Litteras<br />
Apostolicas, quae licet in Syllabo non citentur, tamen errores<br />
in eodem notatos apertissime etiam arguunt, damnant, catholicam<br />
veritatem errori o<strong>pp</strong>ositam adstruunt et defendunt, atque<br />
idcirco ad pleniorem Actorum cognitionem o<strong>pp</strong>ortuna vel neces-<br />
saria videbantur. Quae additamenta ut primo obtutu cuique<br />
a<strong>pp</strong>areant, asteriscis signavimus.<br />
In A<strong>pp</strong>endice vero <strong>Epistola</strong>m <strong>Encyclica</strong>m qua b. m. Grego-<br />
rius XVI. catholicos Antistites initio Pontificatus sui salutavit,<br />
quaeque in Encyclicis Litteris d. d. 8. Decembris 1864 bis alle-<br />
gata simile prorsus cum iisdem argumentum prosequitur, aliaque<br />
documenta retulimus, quae sive ad illam <strong>Epistola</strong>m spectant,<br />
sive ad philosophicos praesertim aetatis huius errores clarius<br />
dignoscendos conducunt.<br />
Addimus <strong>Epistola</strong>s Apostolicas, quae Ecclesiae iura in Ba-<br />
variae Regno nuperrime in discrimen adducta vindicant, varias-<br />
que propositiones in Syllabo notatas iterum perstringunt.<br />
Concludimus referentes novissimae Pontificiae Allocutionis<br />
verba, quibus catholici Antistites summopere laudantur, quod<br />
invicto animo suum cum Pontifice consensum in publicanda, exponenda<br />
et vindicanda <strong>Epistola</strong> <strong>Encyclica</strong> d. d. 8. Decembris<br />
1864 egregie manifestaverint.<br />
Pluribus tandcm adcuratisque Indicibus et Summariis libri<br />
usum proraptiorem reddere studuimus.<br />
;
Venerabilibus Fratribus Patriarchis, Prioiatibus, Archiepiscopis,<br />
et Episcopis universis<br />
Gratiam et Commtmionem Apostolicae Sedis halentibus.<br />
PIUS PP. <strong>IX</strong>.<br />
Venerabiles Fratres, Salutem et Apostolicam Benedictionem.<br />
yuanta cura ac pastorali vigilantia Romani Pontifices Praedecessores<br />
Nostri exsequentes demandatum sibi ab ipso Christo Domino<br />
in persona Beatissimi Petri Apostoiorum Principis officium, munusque<br />
pascendi agnos et oves, nunquam intermiserint universum Dominicum<br />
gregem sedulo enutrire verbis fidei, ac salutari doctrina imbuere, eumque<br />
ab venenatis pascuis arcere, omnibus quidem ac Vobis praesertim compertum,<br />
exploratumque est, Venerabiies Fratres, Et sane iidem De-<br />
cessores Nostri augustae catliolicae religionis, veritatis ac justitiae<br />
assertores et vindices, de animarum salute maxime solliciti, nihil potius<br />
unquam habuere, quam sapientissimis suis Litteris et Constitutionibus<br />
retegere et damnare omnes haereses et errores, qui Divinae Fidei nostrae,<br />
catholicae Ecclesiae doctrinae, morum honestati, ac sempiternae hominum<br />
saluti adversi, graves frequenter excitarunt tempestates, et christianam<br />
civilemque rempubHcam miserandum in modum funestarunt.<br />
Quocirca iidem Decessores Nostri Apostoiica fortitudine continenter<br />
obstiterunt nefariis iniquorum hominum molitionibus , qai despumantes<br />
tamquam fluctus feri maris confusiones suas, ac libertatem promittentes,<br />
cum servi sint corruptionis, fallacibus suis opinionibus et perniciosissimis<br />
scriptis catholicae religionis civilisque societatis fundamenta convellere,<br />
omnemque virtutem ac justitiam de medio toliere, omniumque animos<br />
mentesque 4epravare, et incautos, imperitamque praesertim juventutem<br />
a recta morum disciplina avertere, eamque miserabiiiter corruinpere,<br />
in erroris laqueos inducere, ac tandem ab Ecclesiae catholicae sinu<br />
avellere conati sunt.<br />
Jam vero, uti Vobis, Venerabiles Fratres, a<strong>pp</strong>rime notum est,<br />
Nos vix dum arcano divinae providentiae consilio nullis certe Nostris<br />
meritis ad hanc Petri Cathedram evecti fuimus, cum videremus summo<br />
animi Nostri dolore horribilera sane procellam tot pravis opinionibus<br />
excitatam, et gravissima ac nunquam satis lugenda damna, quae in<br />
christianum populum ex tot erroribus redundant, pro Apostolici Nostri<br />
ministerii officio illustria Praedecessorum Nostrorum vestigia sectantes<br />
Nostrani extulimus vocem, ac pluribus in vulgus editis encyclicis Epi-<br />
stolis, et Allocutionibus inConsistorio habitis, aliisque Apostolicis Litteris<br />
praecipuos tristissimae nostrae aetatis errores damnaviraus, exiraiamque<br />
1
vestram episcopalem vigilantiara excitavimus, et universos catholicae<br />
Ecclesiae Nobis carissimos filios etiam atque etiam monuimus et exhor-<br />
tati suraus, ut tam dirae contagia pestis omnino horrerent et devitarent.<br />
Ac praesertim Nostra prima <strong>Encyclica</strong> <strong>Epistola</strong> <strong>die</strong> 9. Novembris anno<br />
1846 Yobis scripta, binisque AUocutionibus, quarum altera <strong>die</strong> 9, Decembris<br />
anno 1854, altera vero 9. Junii anno 1862 in Consistorio a Nobis<br />
habita fuit, monstrosa opinionum portenta daranaviraus, quae hac<br />
potissiraura aetate cum maxinio animarum damno, et civilis ipsius socie-<br />
tatis detrimento dominantur, quaeque non solum catholicae Eccksiae,<br />
ejusque salutari doctrinae ac venerandis juribus, verum etiam sempi-<br />
ternae naturali legi a Deo in omnium cordibus insculptae, rectaeque<br />
rationi maxirae adversantur, et ex quibus alii prope omnes originem<br />
habent errores.<br />
Etsi autem haud omiseriraus potissiraos hujusmodi errores saepe<br />
proscribere et reprobare, taraen catholicae Ecclesiae causa, aniraarum-<br />
que salus Nobis divinitus comraissa, atque ipsius huraanae societatis<br />
bonura omnino postulant, ut iterura pastoralera vestrara sollicitudinera<br />
excitemus ad alias pravas profligandas opiniones, quae ex eisdera errori-<br />
bus, veluti ex fontibus erumpunt. Quae falsae ac perversae opiniones<br />
eo magis detestandae sunt, quod eo potissirauni spectaut, ut irapediatur<br />
et amoveatur salutaris illa vis, quam catholica Ecclesia ex divini sui<br />
Auctoris institutione et mandato libere exercere debet usque ad consummationera<br />
saeculi, non minus erga singulos homines, quara erga<br />
nationes, populos, sumraosque eorum Principes, utque de medio tollatur<br />
rautua illa inter Sacerdotiura et Imperiura consiliorum societas et con-<br />
cordia, quae rei cum sacrae tum civili fausta seniper extitit ac salutaris ').<br />
Etenim probe noscitis, Yenerabiles Fratres, hoc terapore non pau-<br />
cos reperiri, qui civili consortio impium absurduraque naturalismi,<br />
uti vocant, principiura a<strong>pp</strong>licantes audent docere, „optiraam societatis<br />
publicae rationem, civileraque progressum oranino requirere, ut humana<br />
societas constituatur et gubernetur, nullo habito ad religionera respectu,<br />
ac si ea non existeret, vel saltera nullo facto veram inter falsasque<br />
religiones discrimine.^ Atque contra sacrarura Litterarum, Ecclesiae,<br />
sanctoruraque Patrura doctrinani, asserere non dubitant, „optiraara esse<br />
conditionera societatis, in qua Iraperio non agnoscitur officium coercendi<br />
sancitis poenis violatores catholicae religionis, nisi quatenus pax<br />
publica postulet."<br />
Ex qua oranino falsa socialis regiminis idea haud timent erroneara<br />
illam fovere opinionem, catholicae Ecclesiae, animaruraque saluti raaxime<br />
exitialem, a rec. mera. Gregorio XYI. Praedecessore Nostro deliramcnlum<br />
a<strong>pp</strong>ellatam '), nimiruni „libertatem conscientiae et cultuum<br />
esse proprium cujuscumque honiinis jus, quod lege proclaniari et asseri<br />
debet in omni recte constituta societate; et jus civibus inesse ad omnimodara<br />
libertatera nulla vel ecclesiastica vel civili auctoritate coarctandam,<br />
quo suos couceptus quoscumque sive voco, sive typis, sive alia<br />
ratione palara publiceque manifestare, ac declarare valeant." Dura vero<br />
') Gregor. XVI. Epist. encycl. Mirari 15 Aug. 1832.<br />
') Eadem encycl. Mirari.
id temere affirraant, liaud cogitant et considerant, quod libertntem perditionis'^)<br />
praedlcant, et quod ^si humanis persuasionibus semper<br />
^disceptare sit liberum, nunquam deesse poterunt, qui veritati audeant<br />
^resultare, et de humanae sapientiae loquacitate confidere, cum hanc<br />
„nocentissimam vanitatem quantum debeat fides et sapientia christiana<br />
^vitare, ex ipsa Domini <strong>nostri</strong> Jesu Christi institutione cognoscat^;."<br />
Et quoniam ubi a civili societate fuit amota religio, ac repudiata<br />
divinae revelationis doctrina et auctoritas, vel ipsa germana justitiae<br />
humanique juris notio tenebris obscuratur et amittitur, atque in verae<br />
justitiae legitimique juris locum materialis substituitur vis, inde liquet<br />
cur nonnulli, certissimis sanae rationis princi<strong>pii</strong>s penitus neglectis posthabitisque,<br />
audeant conclamare, ^voluntatem populi, publica, quam<br />
dicunt, opinione vel alia ratione manifestatam , constituere supremam<br />
legem ab omni divino humanoque jure solutam; et in ordine politico<br />
facta consummata, eo ipso quod consummata sunt, vim juris habere."<br />
Verum ecquis non videt, planeque sentit, hominum societatem, reli-<br />
gionis ac verae justitiae vinculis solutam, nuUum aliud profecto propositum<br />
habere posse, nisi scopum comparandi, cumulandique opes,<br />
nullamque aliam in suis actionibus legem sequi, nisi indomitam auimi<br />
cupiditatem, inserviendi propriis voluptatibus et commodis?<br />
Eapropter hujusmodi homines acerbo sane odio insectantur Religiosas<br />
Familias, quamvis de re christiana, ci\nli ac litteraria summopere<br />
meritas, et blaterant, easdem nullam habere legitimam existendi<br />
rationem; atque ita haereticorum commentis plaudunt. Nam, ut sapien-<br />
tissime rec. mem. Pius VI. Decessor Noster docebat, ^Regulariura<br />
^abolitio laedit statum publicae professionis consiliorum evangelicorum,<br />
^laedit vivendi rationem in Ecclesia commen<strong>data</strong>ra tamquara Apo-<br />
„stolicae doctrinae consentaneara, laedit ipsos insignes fundatores, quos<br />
^super altaribus veneramur, qui nonnisi a Deo inspirati eas constituerunt<br />
^societates^).- Atque etiam impie pronunciant, auferendam esse civibus<br />
et Ecclesiae facultatera ^qua eleemosynas christianac caritatis causa<br />
palam erogare valeant," ac de medio tollendara legem ,.qua certis<br />
aliquibus <strong>die</strong>bus opera servilia propter Dei cultum prohibentur," fallacissime<br />
praetexentes , comraeraoratara facultatem et legem optimae<br />
publicae oeconomiae princi<strong>pii</strong>s obsistere.<br />
Neque contenti araovere religionera a publica societate, volunt<br />
religionem ipsam a privatis etiam arcere familiis. Etenim funestissinium<br />
Communismi et Sncialismi docentes ac profitentes errorem asserunt,<br />
^societatera domesticam seu familiam totam suae existentiae rationem<br />
a jure dumtaxat civili rautuari; proindeque ex lege tantura civili dimanare<br />
ac pendere jura omnia parentura in filios, cura primis vero jus<br />
institutionis, educationisque curandae."<br />
Quibus ira<strong>pii</strong>s opinionibus, machinationibusque in id praecipue<br />
intendunt fallacissimi isti homines, ut salutifera catholicae Ecclesiae<br />
doctrina ac vis a juventutis institutione et educatione prorsus eliminetur,<br />
') S. .\ugustin. Epist. 105 al. IGG.<br />
') S. Leo Epist. 164 al. 133. §. 2. edit. Ballerin.<br />
*) Epist. ad Card. De la Rochefoucault 10. Martii 1791.<br />
1»
ac teneri flexibilesque juvenum aninii perniciosis quibusque erroribus,<br />
vitiisque misere inficiantur ac depraventur. Siquidem omnes, qui rem<br />
tum sacram, tum <strong>pii</strong>blicam perturbare, ac rectum societatis ordinem<br />
evertere, et jura omnia divina et liumana delere sunt conati, orania<br />
nefaria sua consilia, studia et operam in improvidam praesertim juventutem<br />
decipiendam ac depravandam, ut supra innuimus, semper con-<br />
tulerunt, omnemque spem in ipsius juvcntutis corruptela collocarunt.<br />
Quocirca nunquam cessant utrumque clerum, ex quo, veluti certissima<br />
historiae monumenta splendide testantur, tot magna in cliristianam,<br />
civilem et litterariam rempublicam commoda redundarunt, quibuscumque<br />
infandis modis divexare, et edicere, ipsnm Clerum, ,.utpote vero, utili-<br />
que scicntiae et civilitatis progressui inimicum, ab omni juventutis<br />
instituendae educandaeque cura et officio esse amovendum."<br />
At vero alii instaurantes prava ac toties damnata novatorum<br />
commenta, insigni impudentia audent, Ecclesiae et Imjus Apostolicae<br />
Sedis supremam auctoritatem a Christo Domino ei tributam civilis<br />
auctoritatis arbitrio subjicere, et omnia ejusdem Ecclesiae et Sedis<br />
jura denegare circa ea quae ad exteriorem ordinem pertinent. Namque<br />
ipsos minime pudet affirmare, «Ecclesiae leges non obligare in<br />
conscientia, nisi cum promulgantur a civili potestate; acta et decreta<br />
Romanorum Pontificum ad religionem et Ecclesiam spectantia indigere<br />
sanctione et a<strong>pp</strong>robatione, vel mininmm assensu potestatis civilis;<br />
constitutiones Apostolicas ^, quibus damnantur clandestinae societates,<br />
sive in eis exigatur, sive non exigatur juramentum de secreto servando,<br />
earumque asseclae et fautores anatlicmate mulctantur, nullam liabere<br />
vim in illis orbis regionibus, ubi cjusmodi aggrcgationes tolerantur a<br />
civili gubernio; excommunicationem a Concilio Tridentino et Romanis<br />
Pontificibus latam in eos, qui jura possessionesque Ecclesiae invadunt,<br />
et usurpant, niti confusione ordinis spirituaiis, ordinisque civilis ac<br />
politici, ad mundanum dumtaxat bonum prosequendum; Ecclesiam nihil<br />
debere decernere, quod obstringere possit fidclium conscientias in ordine<br />
ad usum rerum temporalium ; Ecclesiae jus non competere violatores<br />
legum suaruni poenis tcmporalibus coercendi; conforme csse sacrae<br />
theologiae, jurisque publici princi<strong>pii</strong>s, bonorum proprietatem , quae ab<br />
Elcclcsiis, a Famiiiis religiosis, aliisque locis <strong>pii</strong>s possideutur, civili<br />
gubernio asserere et vindicare."<br />
Neque erubescunt palam publicequo profiteri haereticorum effatum<br />
et principium, ex quo tot perversae oriuntur sentcntiae, atque errores.<br />
Dictitant enim, yEccIesiasticam potestatcm non esse jure divino distinctam<br />
et independcntem a potestate civili, neque ejusmodi distinctionem<br />
et independentiam servari posse, quin ab Ecclesia iuvadantur et usur-<br />
pentur esscntialia jura potestatis civilis."<br />
Atque silontio praeterire non possumus corum audaciam, qui sanam<br />
non sustinentes doctrinam contendunt, ^illis Apostolicae Sedis judiciis<br />
et decrctis, quorum objectum ad bonum generale Ecclesiae, cjusdem<br />
jura ac disciplinam spectarc declaratur, dummodo tidci morumque<br />
') ClPmentis XII. ,Jn emlueDli." Bcnedicti XIV. ..Providos Romanorum.^^<br />
Pii VII. „Ecclcsia/ii.'' Leonis XI). ,.Q'io graviora.^'
dogmata non attingat, posse assensum et obe<strong>die</strong>ntiam detrectari absque<br />
peccato, et absque ulla catholicae professionis jactura." Quod quidem<br />
quantopere adversetur catholico dowraati plenae potestatis Roraano<br />
Pontifici ab ipso Christo Domino divinitus collatae, universalem pascendi,<br />
regendi et gubernandi Ecclesiam, nerao est qui non clare aperteque<br />
videat et intelligat.<br />
In tanta igitur depravatarum opinionum perversitate , Nos Apo-<br />
stolici Nostri officii probe memores, ac de sanctissima nostra religione,<br />
de sana doctrina et animarura salute Nobis divinitus commissa, ac de<br />
ipsius humanae societatis bono maxirae solliciti, Apostolicam Nostram<br />
vocem iterum extollere existimaviraus. Itaque oranes et singulas pravas<br />
opiniones ac doctrinas singillatira liisce Litteris commeraoratas auctori-<br />
tate Nostra Apostolica reprobamus, proscribimus atque daranaraus,<br />
easque ab oranibus catholicae Ecclesiae filiis, veiuti reprobatas, proscriptas<br />
atque damnatas omnino haberi voluraus et mandamus.<br />
Ac praeter ea, optirae scitis, Venerabiles Fratres, hisce temporibus<br />
oranis veritatis justitiaeque osores, et acerriraos nostrae religionis hostes,<br />
per pestiferos libros, libellos et epheraerides toto terrarum orbe dispersas<br />
populis illudentes, ac malitiose mentientes, alias impias quasque disseminare<br />
doctrinas. Neque ignoratis, hac etiam nostra aetate nounullos<br />
reperiri, qui satanae spiritu permoti et incitati eo irapietatis devenerunt,<br />
ut Dominatorem Dominum nostrura Jesum Christum negare, ejusque<br />
Divinitatem scelerata procacitate o<strong>pp</strong>ugnare non paveant. Hic vero<br />
haud possuraus, quin maximis meritisque laudibus Vos efferaraus, Ve-<br />
nerabiles Fratres, qui episcopalera vestram vocera contra tantam inipietatem<br />
orani zelo attoUere minirae oraisistis.<br />
Itaque hisce Nostris Litteris Vos iterum amantissirae alloquiraur,<br />
qui in sollicitudinis Nostrae partera vocati, sumrao Nobis inter niaxiraas<br />
Nostras acerbitates solatio, laetitiae et consolationi estispropter egregiam,<br />
qua praestatis religionem, pietatem, ac propter ihirura illum araorera,<br />
fidem et observantiam , qua Nobis et huic Apostolicae Sedi concor-<br />
dissimis animis obstricti gravissiraum episcopaie vestrum ministeriura<br />
strenue ac sedulo iraplere contenditis. Etenim ab exiraio vestro<br />
pastorali zelo exspectaraus, ut assumentes gladium spiritus, quod est<br />
verbum Dei , et confortati in gratia Doraini <strong>nostri</strong> Jesu Christi, velitis<br />
ingeminatis studiis quoti<strong>die</strong> magis prospicere, ut fidelos curae vestrae<br />
concrediti -abstineant ab herbis noxiis, quas Jesus Christus non colit,<br />
^quia non sunt plantatio Patris ^).'- Atque eisdem fidelibus inculcare<br />
nunquam desinite, oranera veram felicitatem in homines ex augusta<br />
nostra religione, ejusque doctrina et exercitio redundare, ac beatum<br />
esse populum, cujus Dominus Deus ejus ^). Docete, ^catholicae Fidei<br />
^fundaraento regna subsistere ^), et nihil tara raortifcrum, tam praoceps<br />
,.ad casum, tam expositum ad orania pericula, si hoc solum nubis<br />
,.putantes posse sufficere, quod liberura arbitriuni , cum nasccreraur,<br />
„accepiraus, ultra jani a Domino nihil quaeramus, id est, auctoris <strong>nostri</strong><br />
') S. Ignatius M. ad I'hilad(>Ipl). 3. ') Psalin. rXLIFI.<br />
') S. Caclest. epist. 22. ad Synod. Ephps., apud Cousi. pag. 1200.
^obliti, ejus potentiam, ut nos ostendamus liberos, abjuremus ').'' Atque<br />
etiam ne omittatis docere, ,.regiara potestatem non ad solum mundi<br />
^regimen, sed maxime ad Ecclesiae praesidium esse collatam*), et nihil<br />
„esse quod civitatum Principibus et Regibus majori fructui, gloriaeque<br />
„esse possit, quara si, ut sapientissiraus fortissirausque alter Praede-<br />
^cessor Noster S. Felix Zenoni Imperatori perscribebat, Ecclesiam<br />
^catholicam .... sinant uti legibus suis, nec libertati ejus quemquam<br />
^permittant obsistere . . , Certum est enira, hoc rebus suis esse salu-<br />
^tare, ut, cum de causis Dei agatur, juxta ipsius constitutum regiara<br />
„voluntatem Sacerdotibus Christi studeant subdere, non praeferre ^)."<br />
Sed si semper, Venerabiles Fratres, nunc potissimum in tantis<br />
Ecclesiae, civilisque societatis calamitatibus , in tanta adversariorum<br />
contra rem catholicam et hanc Apostolicara Sedem conspiratione, tantaque<br />
errorum congerie, necesse oranino est, ut adeamus cum fiducia<br />
ad thronum gratiae, ut raisericordiam consequaraur, et gratiam inveniamus<br />
in auxilio o<strong>pp</strong>ortuno. Quocirca oraniura fideliura pietatera excitare exi-<br />
stiraaviraus, ut una Nobiscura Vobisque clementissimum lurainum et<br />
misericordiarum Patrera ferventissimis humilliraisque precibus sine inter-<br />
missione orent et obsecrent, et in plenitudine fidei seniper confugiant<br />
ad Dominum nostrum Jesum Christum, qui redemit nos Deo in sanguine<br />
suo, Ejusque dulcissimura Cor flagrantissimae erga nos caritatis victimam<br />
enixe jugiterque exorent, ut amoris sui vinculis orania ad seipsura trahat,<br />
utque oranes liomines sanctissirao suo amore inflammati secundum Cor<br />
Ejus arabulent digne, Deo per omnia placentes, in omni bono opere<br />
fructificantes.<br />
Cum autem sine dubio gratiores sint Deo horainum preces, si<br />
animis ab omni labe puris ad ipsum accedant, iccirco caelestes Ecclesiae<br />
thesauros dispensationi Nostrae comniissos Christifidelibus Apostolica<br />
liberalitate reserare censuimus, ut iidem fideles ad veram pietatem<br />
vehementius incensi, ac per Poenitentiae Sacramentum a peccatorum<br />
maculis expiati, fidentius suas preces ad Deum effundant, ejusque<br />
raisericordiam et gratiam consequantur.<br />
Hisce igitur Litteris auctoritate Nostra ApostoHca oranibus et<br />
singulis utriusque sexus catholici orbis fidelibus Plenariam Indulgentiam<br />
ad instar Jubilaei concedimus intra unius tantura raensis spatium usque<br />
ad totum futurum annuni 1865 et non uitra, a Vobis, Venerabiles<br />
Fratres, aliisque logitiniis locoruni Ordinariis statuendura, eodeni prorsus<br />
modo et forraa, qua ab initio suprenii Nostri Pontificatus concessimus<br />
per Apostolicas Nostras Litteras in forraa Brevis <strong>die</strong> 20. niensis Noverabris<br />
anno 1846 <strong>data</strong>s et ad universum episcopalem vestrum Ordinem<br />
missas, quarum initium ,,Arcano Diviiiae Providentiae consilio'', et cum<br />
oranibus eisdom facultatibus, quae per ipsas Litteras a Nobis <strong>data</strong>e<br />
fuerunt. Vohmuis tanien, ut ea omnia serventur, quae in connnemoratis<br />
Litteris praoscripta sunt, et ea excipiantur, quae oxcopta ossc declara-<br />
vimus. At(iue id concediraus, non obstantibus in contrarium facientibus<br />
") .S. Innoconl. I. <strong>pp</strong>ist. 29. ad Fpisc. Codc. Carlliag., nimd ("on.^l. jiag. 891.<br />
') S. L
quibuscumque , etiam speciali et individua mentione ac derogatione<br />
dignis. Ut autem omnis dubitatio et difficultas amoveatur, earumdem<br />
Litterarum exemplar ad Vos perferri jussimus.<br />
^Rogemus, Venerabiles Fratres, de intimo corde et de tota mente<br />
„misericordiam Dei, quia et ipse addidit dicens: Misericordiam autem<br />
„meam non dispergam ab eis. Petamus ct accipiemus, et si accipiendi<br />
„mora et tarditas fuerit, quoniara graviter offendimus, pulsemus, quia<br />
„et pulsanti aperietur, si modo pulsent ostium preces, gemitus et<br />
^lacrymae nostrae, quibus insistere et immorari oportet, et si sit<br />
^unanimis oratio . . . unusquisque oret Deum non pro se tantum, sed<br />
„pro omnibus fratribus, sicut Dominus orare nos docuit ^)." Quo vero<br />
facilius Deus Nostris, Vestrisque, et omnium fidelium precibus, votisque<br />
annuat, cum omni fiducia deprecatricem apud Eum adhibeamus Immaculatam<br />
sanctissimamque Deiparam Virginem Mariam, quae cunctas<br />
haereses interemit in universo mundo, quaeque omniura nostrum amantis-<br />
siraa Mater ,,tota suavis est ac plena misericordiae,<br />
^omnibus sese exorabilem, omnibus clementissiraara praebet, oranium<br />
„necessitates amplissirao quodara miseratur affectu^),^ atque utpote<br />
Regina adstans a dextris Unigeniti Filii sui Domini <strong>nostri</strong> Jesu Christi<br />
in vestitu deaurato, circuraaraicta varietate, nihil est quod ab Eo<br />
impetrare non valeat. >Suffragia quoque petaraus Beatissirai Petri Apostolorura<br />
Principis, et Coapostoli ejus Pauli, omniumque Sanctorum<br />
Caelitum, qui facti jam amici Dei pervenerunt ad caelestia regna, et<br />
coronati possident palmam, ac de sua immortalitate securi, de nostra<br />
sunt salute solliciti.<br />
Denique caeiestium omnium donorum copiam Vobis a Deo ex<br />
animo adprecantes, singularis Nostrae in Vos caritatis pignus Apostolicam<br />
Benedictionem ex intimo corde profectam Vobis ipsis, Ve-<br />
nerabiles Fratres, cunctisque Clericis, Laicisque fidelibus curae vestrae<br />
commissis peramanter impertiraus. .<br />
Datura Romae apud S. Petrum <strong>die</strong> <strong>VIII</strong>. Decerabris anno 1864,<br />
decimo a Dogmatica Definitione Iramaculatae Conceptionis Deiparae<br />
Virginis Mariae. Pontificatus Nostri Anno Decimonono.<br />
') S. Cyprian. Epist. XI.<br />
PIUS PP. <strong>IX</strong>.<br />
^) S. Bernard. Serm. do duodecim praerop:ativis B. M. V. ex verbis Apocalyps.
<strong>Epistola</strong><br />
Emin. et Rvdmi D. Cartlinalis Jacobi Antonelli a negotiis pnblicis<br />
Sanctitatis Suae ad omnes catholicos Antistites.<br />
Illme ac Rme Domine.<br />
Sanctissimus Dominus Noster Pius <strong>IX</strong>. Pontifex Maximus de animarum<br />
salute, ac de sana doctrina maxime sollicitus, vel ab ipso sui<br />
Pontificatus exordio nunquam destitit suis Epistolis encyclicis, et Alio-<br />
cutionibus in Consistorio habitis, et Apostolicis aliis Litteris in vulgus<br />
editis, praecipuos huius praesertim infelicissimae aetatis errores, ac<br />
falsas doctrinas proscribere et damnare. Cum autem forte evenire potuerit,<br />
ut omnia haec Pontificia Acta ad singulos Ordinarios minime<br />
pervenerint, iccirco idem Summus Pontifex voluit, ut eorumdcm errorum<br />
Syllabus ad omnes universi catholici orbis Sacrorum Antistites<br />
mittendus conficeretur, quo iidem Antistites prae oculis habere possint<br />
omnes errores, ac perniciosas doctrinas, quae ad ipso reprobatae ac<br />
proscriptae sunt. Mihi vero in mandatis dedit, ut hunc Syllabum typis<br />
editum ad Te, lUme ac Rme Domine, perferendum curarem hac occasione<br />
ac tempore, quo idem Pontifex Maximus pro summa sua de<br />
catholicae Ecclesiae, ac totius Dominici gregis sibi divinitus commissi<br />
incolumitate ct bono soliicitudine , aliam <strong>Encyclica</strong>m <strong>Epistola</strong>m ad<br />
cunctos catholicos Sacrorum Antistites scribendam censuit. Eiusdem<br />
igitur Pontificis iussa omni certe alacritate et, uti par est, obsequio<br />
efficiens, Tibi, iilme ac Eme Domine, eumdcm Syllabum his littcris<br />
adjunctum mittere propero. Dum veio obsequenti.*simi mei in Te animi<br />
sensus testari et confirmare vehementer gaudeo, fausta omnia et salu-<br />
taria Tibi a Deo Optimo Maxirao ex corde a<strong>pp</strong>recor.<br />
Dominationis Tuae lilmae et Rraae<br />
Romae <strong>die</strong> 8. Decembris 1864.<br />
Addictissimus Servus J. Card. Antonelli.
Syllal>vxs<br />
coniplectens praecipuos nostrae aetatis errores qiii notantur in<br />
Allocutionibus consistorialibus, in encyclicis, aliisque Apostolicis<br />
Litteris <strong>Sanctissimi</strong> Domini nostrl Pii Papae <strong>IX</strong>.<br />
§. I. Pantheismus, NaturaliBmua et Rationalismus absolutus.<br />
I. Nullum supremum, sapientissimum, providentissimumque Numen<br />
divinum exsistit ab bac rerum universitate distinctum, et Deus idem<br />
est ac rerum natura, et iccirco immutationibus obnoxius; Deusque re-<br />
apse fit in liomine et mundo, atque omnia Deus sunt et ipsissimam<br />
Dei habent substantiam; ac una eademque res est Deus cum mundo,<br />
et proinde spiritus cum materia, necessitas cum libertate, verum cum<br />
falso, bonum cum malo, et iustura cum iniusto.<br />
AUoc. Mnxiitia quidem. 9. iunii 18lj2.<br />
II. Neganda est omnis Dei actio in homines et mundum.<br />
AUoc. Maxiina quidem. 9. iunii 1862.<br />
III. Huraana ratio, nullo prorsus Dei respectu habito, unicus est<br />
veri et falsi, boni et mali arbiter, sibi ipsi est lex et naturalibus suis<br />
viribus ad hominum ac populorum bonum curandura sufficit.<br />
Alloc. Ma.rima quidein. 9 iuiiii 1SG2.<br />
IV. Omnes religionis veritates ex nativa humanae rationis vi<br />
derivant; hinc ratio est princeps norma qua homo cognitionem omnium<br />
cuiuscumque generis veritatum assequi possit ac debeat.<br />
Epist. Encycl. Qui ))luribuf. 9. novembris lSiC>.<br />
E])ist. Encycl. Siiuiulnri quidem. 17. raartii 1856.<br />
Alloc. Mtt.vima quidem. 9. iunii 1862.<br />
Y, Divina revelatio est imperfecta et iccirco subiecta continuo et<br />
indefinito progressui qui humanae rationis progressioni respondeat.<br />
Epis!. Encycl. Q.ui pluribus. 9. novembris 1846.<br />
Alloc. Maxiina quidein. 9. iunii 18G2.<br />
VI. Christi fides humanae refragatur rationi; divinaque revelatio<br />
non solura nihil prodest, verum etiara nocet horainis perfectioni.<br />
Epist. Encycl. Qui pluribus. 9. novembris ISIP.<br />
Alloc. .Mnxiina quidein. 9. iunii 18(;2.<br />
VII. Prophetiae et miracuha in sacris Litteris exposita et narrata<br />
sunt poetarum commenta, et christianae fidei mysteria philosophicarum<br />
investigationum sumraa; et utriusque Testaraenti lihris raythica conti-<br />
nentur inventa; ipseque Jesus Christus est mythica fictio.<br />
Epist. Encycl. Qui pluribus. 9. novcmbris 1816.<br />
Alloc. Maxiina quidem. 9. iunii 1862.<br />
§. II. Rationalismus moderatus.<br />
<strong>VIII</strong>. Quum ratio humana ipsi rcligioni aequiparetur, iccirco theo-<br />
logicae disciplinae perinde ac philosophicae tractandae sunt. .<br />
Alloc. Singulari quadain prrfusi. 9. dccembris 18.'>4.<br />
<strong>IX</strong>. Omnia iiidiscrimin:itim dogmata religionis christianae sunt<br />
obiectum naturalis scientiae seu philosophiae; et humana ratio histo-
10<br />
rice tantura exculta potest ex suis naturalibus viribus et princi<strong>pii</strong>s ad<br />
verara de oranibus etiara reconditioribus dogmatibus scientiara pervenire,<br />
modo haec dograata ipsi rationi tamquara obiectura proposita fuerint.<br />
Episc. ad Archiep. Frisine. Grarissimas. 11. decerabris 18G2.<br />
Epist. ad eumdem Ttias libenter. 21. dccembris 18G3.<br />
X. Quura aliud sit philosophus, aliud philosophia, ille ius et of-<br />
ficiura habet se subraittendi auctoritati, quara verara ipse probaverit; at<br />
philosophia neque potest, neque debet ulli sese subraittere auctoritati.<br />
Epist. ad Archiep. Frisinp. Grafissimns. 11. decembris 18G2.<br />
Epist. ad eumdem Tuns libeuter. 21. decembris 18G3.<br />
XI. Ecclesia non solura non debet in philosophiara unquara animadvertere<br />
, verura etiara debet ipsius philosophiae tolerare errores,<br />
eique relinquere ut ipsa se corrigat.<br />
Epist. ad Archiep. Frisinf?. Gravissimas. 11. decembris 1862.<br />
XII. Apostolicae Sedis, roraanaruraque Congregationum decreta<br />
liberura scientiae progressura impediunt.<br />
Epist. ad Archiep. Frising. Tuns librnter. 21. decembris 18fi3.<br />
XIII. Methodus et principia, quibus antiqui Doctores scholastici<br />
Theologiam e.xcoluerunt, teraporum nostrorum necessitatibus scientiarumque<br />
progressui minime congruunt.<br />
Epist. ad Archiep. Frising. Tuas libenter. 21. decembris 1863.<br />
XIV. Philosophia tractanda est, nuUa supernaturalis revelationis<br />
habita ratione.<br />
Epist. ad Archiep. Frising. Ti
11<br />
quanttsque. 20. april. 1849; in Epist. encycl. ISoscitis et Nobiscum.<br />
8. decemb. 1849; in Aliocut. Singvlari quadam. 9. decenib. 1854; in<br />
Epist. encycl. Quanto conficiamur moerore. 10. augusti 1863.<br />
§. V. Errores de Ecclesia eiusque iuribus.<br />
X<strong>IX</strong>. Ecclesia non est vera perfectaque societas plane libera, nec<br />
pollet suis propriis et constantibus iuribus sibi a divino suo fundatore<br />
collatis, sed civilis potestatis est definire quae sint Ecclesiae iura ac<br />
limites, intra quos eadem iura exercere queat.<br />
AUoc. Shigitlari r/nndam. 9. decembris 1854.<br />
Alloc. Mnltis gravibusque. 17. decerabris 18G0.<br />
AUoc. Maxima quidem. 9. iunii 1862.<br />
XX. Ecclesiastica potestas suam auctoritatem exercere non debet<br />
absque civilis gubernii venia et assensu.<br />
Alloc. Meminit umisquisque. 30. septembris 1801.<br />
XXI. Ecclesia non habet potestatem dogmatice definiendi, reli-<br />
gionera catholicae Ecclesiae esse unice veram religionem.<br />
Litt. Apost. Multiplices inter. 10. iunii 1831.<br />
XXII. Obligatio, qua catholici magistri et scriptores omnino ad-<br />
stringuntur, coarctatur in iis tantum, quae ab infallibili Ecclesiae iudicio<br />
veluti fidei dogmata ab omnibus credenda proponuntur.<br />
Epist. ad Archie)!. Frising. Tuas libenter. 21. decenibris 18G3.<br />
XXIII. Romani Pontifices et Concilia oecumenica a limitibus suae<br />
potestatis recesserunt, iura Principum usurparunt, atque etiam in rebus<br />
fidei et morum definiendis errarunt.<br />
Litt. Apost. Multiptires inter. 10. iiinii 1851.<br />
XXIV. Ecclesia vis inferendae potestatem non habet, ueque potestatem<br />
ullam temporalem directam vel indirectam.<br />
Litt. Apost. Ad apostoUcne. 22. -ugusti 1851.<br />
XXV. Praeter potestatem episcopatui inhaerentem, alia est attributa<br />
temporalis potestas a civili imperio vel expresse vel tacite con-<br />
cessa, revocanda propterea, cum libuerit, a civili imperio.<br />
Litt. Apost. Ad aposlolicae. 22. aiigusti 1851.<br />
XXVI. Ecclesia non habet nativum ac legitimura ius acquirendi<br />
ac possidendi.<br />
Alloc. Nunqunm /ure. 15. decembris 1856.<br />
Epist. Eucycl. Incredibili. 18. septembris 1803.<br />
XXVII. Sacri Ecclesiae ministri Romanusque Pontifex ab omni<br />
rerum temporaliura cura ac dorainio sunt oranino excludendi.<br />
Alloc. Mn.viina quidein. 'J. iunii 18t)2.<br />
XX <strong>VIII</strong>. Episcopis, sine Gubernii venia, fas non est vel ipsas<br />
apostolicas litteras proraulgare.<br />
Alloc. 'Nunquam fore. 15. decembris 185(1.<br />
XX<strong>IX</strong>. Gratiae a Romano Pontifice concessae existiraari debent<br />
taraquara irritae, nisi per Guberniuni fuerint imploratao.<br />
Alloc. yunqunm furc, 15. dccembris 185i'i.<br />
XXX. Ecclesiae et personarum ecclesiasticarura immunitas a iure<br />
civili ortura habuit.<br />
Litt. Apost. Mulliplicci inter. 10. iunii 1851.
12<br />
XXXL Ecclesiasticnm forum pro temporalibus clericorum cansis<br />
sive civilibus sive criminalibus omnino de medio tollendum est, etiam<br />
inconsulta et reclamante Apostolica Sede.<br />
Alloc. Arerbisshiiiim. 27. septcmbris I8.i2. •<br />
Alloc. tiunquam fore. 15. decembris 1856.<br />
XXXII. Absque ulla naturalis iuris et aequitatis violatione potest<br />
abrogari personalis immunitas, qua clerici ab onere subeundae exercendaeque<br />
militiae eximuntur; hanc vero abrogationem postulat civilis pro-<br />
gressus, maxime in societate ad formam liberioris regiminis constituta.<br />
Epist, ad Episc. Montisrcgal. Shiguletris Nobinque. 29. septembris 1861.<br />
XXXIII. Non pertinet unice ad ecclesiasticam iurisdictionis potestatem<br />
proprio ac nativo iure dirigere tlieologicarum rerum doctrinam.<br />
Epist. ad Archiep. Frising. Tuas libenter. 21. decembris 1863.<br />
XXXIV. Doctrina comparantium Romanum Pontificem Principi<br />
libero et agenti in universa Ecclesia, doctrina est quae medio aevo<br />
praevaluit.<br />
Litt. Apost. Ad apostoticae. 22. aiigusti 1851.<br />
XXXY. Niliil vetat, alicuius Concilii generalis sententia aut uuiversorum<br />
populorum facto, summum Pontificatum ab romano Episcopo<br />
atque Urbe ad alium Episcopum aliamque civitatem transferri.<br />
Litt. Apost. Ad apostolicae. 22. augusti 1851.<br />
XXXVI. Nationalis concilii definitio nullam aliam admittit disputationem,<br />
civilisque administratio rem ad hosce terminos exigere potest.<br />
Litt. Apost. Arf apostolicae. 22. augusti 1851.<br />
XXXVII. Institui possunt nationales Ecclesiae ab auctoritate<br />
Romani Pontificis subductae, planeque divisae.<br />
Alloc. Mutlis firavibusque. 1". decembris 1860.<br />
Alloe. Jamdudiim cernimus. 18. martii 1861.<br />
XXX<strong>VIII</strong>. Divisioni Ecclesiae in orientalem atque occidentalem<br />
nimia Roraanorum Pontificum arbitria contulerunt.<br />
Litt. Apost. Ad aposlolicae. 22. augusti 1851.<br />
§. VI. Errores de societate eivili tum in se, tum in siiia ad<br />
Ecclesiam relationibus spectata.<br />
XXX<strong>IX</strong>. Reipublicae status, utpote omnium iurium origo et fons,<br />
iure quodam pollet nullis circumscripto limitibus.<br />
Allor. Ma.rima f/uidcm. fl. iunii 1862.<br />
XL. Catholicae Ecclesiae doctrina humanae societatis bono et<br />
commodis adversatur.<br />
Epist. Enrycl. flii/ pturibus. 9. novpmhris ISli'..<br />
AUoc. Quibus f/uaiitisqite. 20. aprilis 1810.<br />
XLF. Civili potestati vcl ab infideli imperante exercitae com-<br />
petit potestas indirecta negativa in sacra ; eidem proinde competit<br />
npduni ius quod vocant exequalur. sed otiam ius o<strong>pp</strong>eUationis. quam<br />
nuncupant, nb aliusn.<br />
Lilt. Apost. Ad apostolicae, 22. niigusti 1851.<br />
XLIF. In conflictu legum utriusque potestatis, ius civile praevalet.<br />
Lltt. ApoAt. Ad apostotirae. 22. augusti 1851.
13<br />
XLIII. Laica potestas auctoritatem habet rescindendi, declarandi<br />
ac faciendi irritas solemnes conventiones (vulgo Concurdafn) super usu<br />
iurium ad ecclesiasticam immunitatem pertinentium cum Sede Apostolica<br />
initas, sine huius consensu, immo et ea reclamante.<br />
AHoc. In Consislorinli. 1. novembris 1850.<br />
AUoc. MuHis gravibnsque. 17. decembris 1860.<br />
XLIV. Civilis auctoritas potest se immiscere rebus quae ad religionem,<br />
mores et regimen spirituale pertinent. Hinc potest de instructionibus<br />
iudicare, quas Ecclesiae pastores ad conscieutiarum normam<br />
pro suo munere edunt, quin etiam potest de divinorum sacramentorum<br />
administratione et dispositionibus ad ea suscipienda necessariis<br />
decernere.<br />
AUoc. /»i Cousistoriali. 1. novemhris 1850.<br />
AUoc. Maxima quidem. 9. iunii 18G2.<br />
XLV. Totum scholarum publicarum regimen, in quibus iuventus<br />
christianae alicuius Reipublicae instituitur, episcopalibus dumtaxat semi-<br />
nariis ahqua ratione exceptis, potest ac debet attribui auctoritati civili,<br />
et ita quidem attribui, ut nullum alii cuicumque auctoritati recognosca-<br />
tur ius immiscendi se in disciplina scholarum, in regimine studiorum,<br />
in graduum coUatione, in delectu aut a<strong>pp</strong>robatione magistrorum.<br />
AUoc. In Consistoriali. 1. novembris 1850.<br />
AUoc. QuiOus luctuosissimis. 5. septenibris 1851.<br />
XLVI. Immo in ipsis clericorum seminariis methodus studiorum<br />
adhibenda civili auctoritati subiicitur.<br />
AUoc. Nunquam fore. 15. decembris 1856.<br />
XLVII. Postulat optima cinlis societatis ratio, ut populares<br />
scholae, quae patent omnibus cuiusque e populo classis pueris, ac<br />
publica universim Instituta, quae litteris severioribusque disciplinis tradendis<br />
et educationi iuventutis curandae sunt destinata, eximantur ab<br />
omni Ecclesiae auctoritate, moderatrice vi et ingerentia, plenoque civilis<br />
ac politicae auctoritatis arbitrio subiiciantur ad imperantium placita et<br />
ad communium aetatis opinionum amussim.<br />
Epist. ad Archiep. Friburg. Quum non sini^. 14. iulii 18G-1.<br />
XLVUI. Catholicis viris probari potest ea iuventutis instituendae<br />
ratio, quae sit a catholica fide et ab Ecclesiae potestate seiuncta,<br />
quaeque rerum dumtaxat naturalium scientiam ac terrenae socialis vitae<br />
fines tantummodo vel saltem primario spectet.<br />
Epist. ad Arcliiep. Friburg. Quum non sine. 14. iulii 18G4.<br />
IL. Civilis auctoritas potest impedire quominus sacrorum Antistites<br />
et fideles populi cum Romano Pontifice libere ac mutuo comniunicent.<br />
Alloc. Maximn quidem. 9. iunii 18G2.<br />
L. Laica auctoritas habet per se ius praesentandi episcopos, et<br />
potest ab illis exigere ut ineant dioecesium procurationem antequam<br />
ipsi canonicam a 8. Sede institutionem et apostolicas litteras accipiant.<br />
AIIoc, Kunquain fore. 15. dccerabris 185G.<br />
LI. Inimo laicum Gubernium habet ius deponendi ab exercitio<br />
pastoralis ministerii episcopos, nequc tcnetur obedire Roinano Pontifici<br />
in iis quae episcopatuum et episcoporum respiciunt institutionem.<br />
Litt. Apost. MuHiplic.es inter. 10. iunii 1851.<br />
AUoc. Acerbissitnum. 27. septembris 1852.
14<br />
LIl. Gubernium potest suo iure immutare aetatem ab Ecclesia<br />
praescriptam pro religiosa tam mulierum quam virorum professione,<br />
omnibusque religiosis familiis indicere, ut neminem sine suo permissu<br />
ad solemnia vota nuncupanda admittant.<br />
Alloc. tiuiKiuam fore. Itu decembris 1856.<br />
Lni. Abrogandae sunt leges quae ad religiosarum familiarum<br />
statum tutandura, earumque jura et officia pertinent; iramo potest civile<br />
gubemiura iis oranibus auxiliura praestare , qui a suscepto religiosae<br />
vitae instituto deficere ac solerania vota frangere velint; pariterque<br />
potest, religiosas easdem farailias perinde ac collegiatas Ecclesias et<br />
beneficia siraplicia etiam juris patronatus penitus extinguere , illorum-<br />
que bona et reditus civilis potestatis adrainistrationi et arbitrio subji-<br />
cere et vindicare.<br />
AUoc. Acerbissimum. 27. septembris 1852.<br />
Alloc. Probe memineritis. 22. ianuarii 1855.<br />
Alloc. Cum laepe. 26. iulii 1855.<br />
LIV. Reges et Principes non solum ab Ecclesiae jurisdictione eximuntur,<br />
verum etiam in quaestionibus jurisdictionis diriraendis supe-<br />
riores sunt Ecclesia.<br />
Litt. Apost. Multiplices inter. 10. iunii 1851.<br />
LV. Ecclesia a Statu, Statusque ab Ecclesia sejungendus est.<br />
Alloc. Acerbissimum. 27. septembris 1852.<br />
§. VII. Errores de Ethica naturali et christiana.<br />
LVI. Morura leges divina haud egent sanctione, minimeque opus<br />
est ut humanae leges ad naturae ius conforraentur aut obligandi vim a<br />
Deo accipiant.<br />
Alloc. Maxima quidem. 9. iunii 1862.<br />
LVII. Philosophicarum rerum morumque scientia, itemque civiles<br />
leges possunt et debent a divina et ecclesiastica auctoritate declinare.<br />
AUoc. Maxima quidem. 9. iunii 1802.<br />
L<strong>VIII</strong>. Aliae vires non sunt agnoscendae nisi illae quae in materia<br />
positae sunt , et omnis inoruni disciplina honestasque collocari debet<br />
in curaulandis et augendis quovis modo divitiis ac in voluptatibus<br />
explendis.<br />
AUoc. Mnxima quidem. 9. iunii 1862.<br />
Epi.st. Encycl. ({uanto confuiamur . 10. augusti 1863.<br />
L<strong>IX</strong>. Jus in raateriali facto consistit, et omnia liorainum officia<br />
sunt nomen inane, et omnia huraana facta iuris vini habent.<br />
Alloc. Maxima quidem. 9. iunii 18G2.<br />
LX. Auctoritas nihil aliud est nisi numeri et materialium virium<br />
sumnia.<br />
AUoc. Mnxlma quidem. 9. iunii 1802.<br />
LXI. Fortunata facti iniustitia nulluin iuris sanctitati detrimen-<br />
tum affort.<br />
Alloc. Janidudum rrrnimus. 18. martii 1801.<br />
LXII. ProchT.raandum est et observandum principium quod vocant<br />
de non-intcrvcnlu.<br />
Alloc. yovot rt ante. 28. Beptombriii 1860.
15<br />
LXIII. Legitimis principibus obe<strong>die</strong>ntiam detrectare, immo et<br />
rebellare licet.<br />
Epist. Encycl. Qui pluyibiis. 9. novembris 184G.<br />
Alloc. (luistjue vesirum. 4. octobris 1847.<br />
Epist. Encycl, Noscitis et 'Nobiscum. 8. decembris 1849.<br />
Litt. Apost. Cum catholica. 26. martii 1860.<br />
LXIV. Tuni cuiusque sanctissimi iuramenti violatio, tum quaelibet<br />
scelesta flagitiosaque actio sempiternae legi repugnans, non solum<br />
haud est improbanda, verum etiam omnino licita, summisque laudibus<br />
eflferenda, quando id pro patriae amore agatur.<br />
AIloc. Quibus quantisque. 20. aprilis 1849.<br />
§. <strong>VIII</strong>. Errorea de matrimonio christiano.<br />
LXV. Nulla ratione ferri potest, Christum evexisse matriraonium<br />
ad dignitatem sacramenti.<br />
Litt. Apost. Ad apostolicae. 22. augusti 1851.<br />
LXVI. Matrimonii sacramentum non est nisi quid contraclui<br />
accessorium ab eoque separabile, ipsumque sacramentum in una tantum<br />
nuptiali benedictione situm est.<br />
Litt. Apost. Ad apostolicae. 22. augusti 1851.<br />
LXVII. lure naturae matriraonii vinculura non est indissolubile, et<br />
in variis casibus divortium proprie dictum auctoritate civili sanciri potest.<br />
Litt. Apost. Ad apostolicae. 22. augusti 1851.<br />
Alloc. Acerbissimum. 27. septembris 1852.<br />
LX<strong>VIII</strong>. Ecclesia non habet potestatem impediraenta matrimonium<br />
dirimentia inducendi, sed ea potestas civili auctoritati corapetit, a qua<br />
irapediraenta existentia tollenda sunt.<br />
Litt. Apost. Multiplices iuter. 10. iunii 1851.<br />
LX<strong>IX</strong>, Ecclesia sequioribus saeculis dirimentia impedimenta inducere<br />
coepit, non iure proprio, sed illo iure usa, quod a civili potestate<br />
mutuata erat.<br />
Litt. Apost. Ad apostolicae. 22. augusti 1851.<br />
LXX. Tridentini canones qui anatheraatis censurara illis inferunt,<br />
qui facultatera impedimenta dirimentia inducendi Ecclesiae negare audeant,<br />
vel non sunt dograatici vel de hac mutuata potestate intelligendi sunt.<br />
Litt. Apost. Ad apostolicae. 22. augusti 1851.<br />
LXXI. Tridentini forma sub infirraitatis poena non obligat, ubi<br />
lex civilis aliara forraara praestituat, et velit hac nova forraa inter-<br />
veniente matrimonium valere.<br />
Litt. Apost. Ad apostolicae. 22. augusti 1851.<br />
LXXn. Bonifacius <strong>VIII</strong>. votum castitatis in ordinatione emissum<br />
nuptias nullas reddere priraus asseruit.<br />
Litt. Apost. Ad apostoticae. 22. augusti 1851.<br />
LXXIII. Vi contractus raere civilis potest inter christianos con-<br />
stare veri nominis raatrimoniura; falsuraque est, aut contractum matri-<br />
monii inter christianos serapor esse sacramentura, aut nulluni esse con-<br />
tractura, si sacramentum excludatur.<br />
Litt. Apost. Ad apostolicae. 22. auRusti 1851.<br />
Lettera di S. 8. PIO <strong>IX</strong>. al Re di Sardegna '), 9. settcmbre 1852.<br />
AUoc. Acerbissimiim. 27. septembris 1852.<br />
Alloc. Multis firaribusque. 17. dccembria 1860.<br />
') Lilterao S. D. N. Pii <strong>IX</strong>. ad Regem Sardiniae.
16<br />
LXXIV. Caussae matriraoniales et sponsalia suapte natura ad<br />
forum civile pertinent.<br />
I>itt. Apost. Ad npostolicae. 22. augusti 1851.<br />
AUoc. Acerbisshnuiii. 27. septcmbris 1852.<br />
Xota. Huc facpre possunt duo alii errores de clericorum coelibatu abolendo et de<br />
statu matrimonii slatui virginitatis antorerendo. Confodiuntur. prior in Epist.<br />
encycl. ({ui plunbus. 9. novembris 1846, posterior in Litteris Apost. AIultiplices<br />
inler. 10. iunii 1851.<br />
§. <strong>IX</strong>. Errores de civili Iloraani Pontifieis principatu.<br />
LXXV. De temporalis regni cum spirituali compatibilitate dispu-<br />
tant inter se christianae et catliolicae Ecclesiae fiiii.<br />
Litt. Apost. Ad apostolicae. 22. augusti 1851.<br />
LXXVI. Abrogatio civilis imperii, quo Apostolica Sedes potitur,<br />
ad Ecclesiae libertatem felicitatemque vel maxime conduceret.<br />
AUoc. Qiiibus quantisque. 20. aprilis 1819.<br />
Nota. Praeter hos errores explicite notatos. alii complures implicite reprobantur,<br />
proposita et asserta docirina , quam catholici omnes lirmissime retinere<br />
debeant. de civili Romani I^ontificis principatu. Eiusmodi doctrina luculenter<br />
traditur in Alloc. (iuibus quanlisque. 20. april. 1849; in Alloc. Si semper<br />
antea. 20. maii 1850; in Litt. apost. Lum cntlwUca Ecclesia. 26. mart.<br />
1860; in Alloc. Movos. 28. sept. 1860; in Alloc. Jamdudum. 18. mart.<br />
1861; in AIIoc. Maxima quidem. 9. iunii 1862.<br />
§. X. Errores qui ad Ijiberalismum ho<strong>die</strong>rnum referuntur.<br />
LXXVII. Aetate hac nostra non amplius expedit, religionem<br />
catholicam haberi tamquam unicam status religionem, ceteris quibuscumque<br />
cultibus exclusis.<br />
Alloc. 'Heino veitrum. 26. iulii 1855.<br />
LXX<strong>VIII</strong>. Hinc laudabiliter in quibusdam catholici nominis<br />
l"egionibus lege cautum est, ut hominibus illuc iramigrantibus liceat<br />
publicura proprii cujusque cultus exercitium habere.<br />
AUoc. Acerbissiinum. 27. septenibris 18.52.<br />
LXX<strong>IX</strong>. Enimvero fal.^um est, civilem cujusque cultus libertatem,<br />
itemque plenam potestatem omnibus attributam quaslibet opiniones<br />
cogitationesque palam publiceque manifestandi, conducere ad populorum<br />
mores animosque facilius corrumpendos ac indiflferentismi pestem propagandam.<br />
AUoc. ^iunquain fore. 15. deceinbris 1856.<br />
LXXX. Romanus Pontifex potest ac debet cum progressu, cum<br />
liberalisrao et cura recenti civilitate sese reconciliare et componere.<br />
AUoc. Jamduduin cerniiiius. 18. martii 18G1.
SS. D. N. PII PP. <strong>IX</strong>.<br />
EX QUIBUS EXCERPTUS EST<br />
SYLLABTJS.
<strong>Epistola</strong> <strong>Encyclica</strong><br />
ad omues Patriarchas, Primates, Archiepiscopos et Episcbpos<br />
<strong>die</strong> <strong>IX</strong>. novembris anni MDCCCXLVl ')•<br />
Venerabiles Fratres, Salutem et Apostolicam Benedictionem.<br />
Hui pluribus iam abhinc annis una Vobiscum, Venerabiles Fratres,<br />
episcopale munus plenum laboris, plenum sollicitudinis pro viribus obire,<br />
ac Dominici gregis partem curae jNostrae commissam pascere nitebamur in<br />
montibus Israel, in rivis et pascuis uberrirais, ecce ob mortem clarissimi<br />
Praedecessoris Nostri Gregorii XVI., cuius certe memoriam, atque illustria<br />
et gloriosa facta aureis notis inscripta in Ecclesiae fastis semper admirabitur<br />
posteritas, praeter omnem opinionem, cogitationemque Nostram, aixano divinae<br />
Providentiae consilio, ad Summum Pont.ficatum non sine maxima auimi<br />
Nostri perturbatione ac trepidatione evecti fuimus. Etenim si semper grave<br />
admodum et periculosum Apostolici ministerii onus merito est habitum, atque<br />
habendum, hisce quidem difticillimis christiauae reipublicae temporibus vel<br />
maxime formidandum. Itaque intirmitatis Nostrae probe conscii, et gravissima<br />
supremi Apostolatus officia^ in tanta praesertim rerum vicissitudine<br />
considerantes, tristitiae et lacrymis Nos plane tradidissemus, nisi omnem spem<br />
poneremus in Deo salutari Nostro, qui nuraquam derelinquit sperantes in<br />
Eo, quique, ut potentiae suae virtutem ostendat, ad suam regendam Ecclesiara<br />
infirmiora identidem adhibet, quo magis mag sque omnes cognoscant Deum<br />
ij)sum esse, qui Ecclesiam admirabili sua providentia gubernat, atque tuetur.<br />
IUa etiam consolatio Nos vehementer sustentat, quod in animarum salute<br />
procuranda Vns socios et adiutores habearaus, Venerabiles Fratres, qui in<br />
sollicitudinis Nostrae parteni vocati, orani cura et studio ministerium vestrum<br />
implere, ac bonum certaraen certarc contenditis. Hinc ubi primum in sublimi<br />
hac Principis Apostolorura Cathedra, licet immerentes, coliocati, in persona<br />
Bcati Petri gi-avissiraura raunus ab ipso aeterno Pastorum Principe divinitus<br />
tributum accepimus pascendi ac regcndi non solum agnos, universum scilicet<br />
Christianum populum, verum etiara oves, lioc est Antistites. nihil certeNobis<br />
potius, nihil optabilius fuit, quam ut intimo caritatis affectu Vos omnes<br />
alloqueremur. Quamobrera vix dum ex more institutoque Decessorura Nostrorum<br />
in Nostra Lateranensi Basilica Summi Pontihcatus possessionem<br />
suscepimus, nulla interposita raora has ad Vos Litteras damus, ut eximiam<br />
vestram excitemus pictatem, quo raaiore usque alacritate, vigilantia, contentione<br />
custo<strong>die</strong>ntes vigilias noctis super gregem curae vestrae commissum,<br />
atque episcopali robore et constantia ndversus teterrimum humani gcneris<br />
hostem dimicantcs, veluti boni militcs Christi lesu, strenue o<strong>pp</strong>onatis raurum<br />
pro Domo Israel.<br />
Neminem vestrum latet. Vcnerabiles Fratres. hac nostra deploranda<br />
aetate acerrimum ac formidolosissimum contra catholicam rem universam<br />
bellum ab iis horainibus confiari, qui nefaria inter se societate coniuncti<br />
sanam non sustinentes doctrinam, atque a veritate auditum avcrtentes, omnigena<br />
opinionum portcnta e tenebris eruere, eaque totis viribus exaggci-are,<br />
atque in vulgus prodere et disserainare contendunt. Horrcscimus quidem<br />
') Huc refennitur rropositiones 4, 5, 6, 7, 16, 40, 63, el nota nrt §. <strong>VIII</strong>.<br />
2*
20<br />
anirao, et acerljissimo dolore conficimur, cum omnia errorum monstra, et<br />
varias multiplicesque noceudi artes, insidias, machinationes mente recogitamus,<br />
quibus hi veritatis et lucis osores, et pcritissimi fraudis artifices cmne<br />
piotatis, iustitiae, honestatis studium in omnium animis restingucre, mores<br />
corrumperc, iura quaeque divina et humana perturbare, catholicara religionera,<br />
civilemque societatem convellere, labefactare, immo, si fieri uraquam<br />
posset, funditus evertere commoliuntur.<br />
Noscitis enim, Venerabiles Fratres, hos infensissimos christiani nominis<br />
hostes, caeco quodara insanientis impietatis impetu misere raptos, eo opinandi<br />
temeritate progredi, ut inaudita prorsus audacia aperientes os suum<br />
in o/ospliemia^ ad Dcain '), palam publiceque edocere non erubescant, commentitia<br />
esse, et hominum inventa sacrosancta nostrae religionis mvsteria '),<br />
catholicae Ecclesiae doctrinam humanae societatis bono et commoais adversari<br />
), ac vel ipsum Christum et Deum eiurare non extimescant.<br />
Et quo iacilius populis illudant, atque incautos praesertira et imperitos<br />
decipiant, et in errores secum abripiant, sibi unis prosperitatis vias<br />
notas esse comminiscuntm', sibique philosophorum nomen arrogare non<br />
dubitant, perinde quasi phiiosophia, quae tota in naturae vcritate investiganda<br />
versatur, ea respuere debeat, quae supremus et clementissimus ipse totius<br />
naturae auctor Deus singuiari oeneficio et raisericordia hominibus manifestare<br />
est dignatus, ut verara ipsi felicitatera et salutem assequantur. Hinc<br />
praepostero sane et fallacissimo argumentandi genere nunquam desinunt<br />
humanae rationis vira et excellentiam a<strong>pp</strong>cllare'), extoUore contra sanctissiraam<br />
Christi fidem, ataue audacissirae blaterant, eara humanae refragari<br />
rationi '). Quo certe nihil aementius, nihil raagis irapium, nihil contra ipsam<br />
rationem magis repugnans fingi, vel excogitari potest. Etsi enim fides sit<br />
supra rationera, nulla tamen vera dissensio, nullumque dissidium inter ipsas<br />
inveniri umquam potest, cum arabae ab uno eoderaque irarautabilis aeternaeque<br />
veritatis fonte Deo Optimo Maximo oriantur, atque ita sibi mutuam<br />
opera ferant, ut recta ratio fidei veritatera demonstret, tueatur, defendat;<br />
fides vero rationem ab omnibus erroribus liberet, eamque divinarum rerura<br />
cognitione rairifice illustret, confirmet atque perficiat. Neque minori certe<br />
fallaeia, Venerabiles Fratres, isti divinae revelationis iniraici humanum progressura<br />
suramis laudibus etferentes, in catholicam religionera teraerario plane,<br />
ac sacrilego ausu illura inducere vellenf), perinde ac si ipsa religio non<br />
Dei, sed horainura opus esset, aut philosophicura aliquod inventura, quod<br />
huraanis raodis perfici queat. In istos tam misere delirantes percoraraode<br />
quidem cadit, quod TertuIIianus sui temporis philosophis raerito exprobrabat,<br />
7«'<br />
tultiunt ').<br />
Sloicum, et<br />
Et sane cura<br />
l^latonicum, et JJialecticutn C/irisllanismum pro-<br />
sanctissiraa nostra religio non ab humana ratione<br />
fueht inventa, sed a Deo hominibus clementissirae patefacta, tura quisque<br />
vel facile intelligit, religionera ipsara ex eiusdem Dei loquentis auctoritate<br />
omnera suam vira acquirere, neque ab humana ratione aeduci, aut perfici<br />
umquara posse. Huraana quidera ratio, ne in tanti moraenti negotio decipiatur<br />
et erret, divinae revelationis factura diligonter inquirat oportet, ut<br />
certo sibi constet Deum esse loquutum ac Eidem, quemadmodum sapien-<br />
Quis enira i^norat<br />
tissime docet Apostolus, rationabile obsequiura exhibeat ").<br />
vel ignorare potest, omnera Deo loqucnti fidem esse habendara, nihilque<br />
rationi ipsi magis consentaneum esse, quara iis acquiescere, firraiterque adhaerere,<br />
quae a Deo, qui nec falli nec fallere potest, revelata esse constiterit?<br />
Scd quam raulta, quara mira, quam splendida praesto sunt arguracnta,<br />
quibus huraana ratio luculentissime evinci omnino debet, divinara esse Christi<br />
ruligionera, et omne doffmatum iwstrorum priiici/iium radicem desuper er<br />
cni-ioriim JJoinino accepisse '')^ ac proptcrea nihil fidc nostra certius, nihil<br />
securius, niliil sanctius exstare, et quod firmioribus innitatur princi<strong>pii</strong>s.<br />
') Apocalyps. XIII. 0. M /luc refertur prop. 7.<br />
') JJuc nj. prop. 40. *) „ „ „ 4.<br />
') ti. ') „ ,. ,. 5.<br />
) Tprliill. (!.' Pran.script. cap. VII[. ') .\d Rom. .XIII. 1.<br />
!•) .S. Joann. Chrysost. Hoinil. I. in Isai.
21<br />
Haec scilicet fides vitae magistra, salutis index, vitiorum omnium expultrix,<br />
ac virtutum foecunda parens et altrix, divini sui auctoris et consummatoris<br />
Christi lesu nativitate, vita, morte, resurrectione , sapientia, prodigiis, vaticinationibus<br />
confirmata, supernae doctrinae luce undique refulgens, ac<br />
caelestium divitiarum ditata thesauris, tot Prophetarum praedictionibus, tot<br />
miraculorum splendore, tot Martyrum constantia, tot Sanctorum gloria vel<br />
maxime clara et insignis salutares proferens Christi leges, ac maiores in<br />
<strong>die</strong>s ex crudelissimis ipsis persecutionibus vires acquirens, universum orbcm<br />
terra marique, a solis ortu usque ad occasum, uno Crucis vexillo pervasit,<br />
atque idolorum profiigata fallacia, en'orum depulsa caligine, triumpnatisque<br />
cuiusque generis hostibus omnes populos, gentes, nationes utcumque immanitate<br />
barbaras, ac indole, moribus, legibus, institutis diversas divinae<br />
cognitionis lumine illustravit, atque suavissimo ipsius Christi iugo subiecit,<br />
annuntians omnibus pacem, annuntians bona. Quae certe omnia tanto divinae<br />
sapientiae, ac potentiae fulgore undique collucent, ut cuiusque mens et cogitatio<br />
vel facile intelligat, christianam fidem Dei opus esse. Itaque humana<br />
ratio ex splendidissimis hisce, aeque ac firmissimis argumentis clare aperteque<br />
cognoscens Deum eiusdem fidei auctorem existere, ulterius progredi<br />
nequit, sed quavis difficultate ac dubitatione penitus abiecta, atquc remota,<br />
omne eidem fidei obsequium praebeat oportet, cum pro certo habeat a<br />
Deo traditum esse quidquid fiaes ipsa hominibus credendum, et agendum<br />
proponit.<br />
Atque hinc plane a<strong>pp</strong>aret in quanto errore illi etiam versentur, qui<br />
ratione abutentes, ac Dei eloquia tamquam humanum opus existimantes,<br />
proprio arbitrio illa explicare, interpretari temere audent, cum Deus ipse<br />
vivam constituerit auctoritatem , quae verum legitimumque caelestis suae<br />
revelationis sensum doceret, constabiliret, oninesque controversias in rebus<br />
tidei, et morum injaUibiU iudicio dirimeret, ne fideles circumferantur omni<br />
vento doctrinae in nequitia hominum ad circumventionem erroris. Quae<br />
quidem viva, et infaUibiiis auctoritas in ea tantum viget Ecclesia, quae a<br />
Christo Domino supra Petrum totius Ecclesiae Caput, Principem et Pastorem,<br />
cuius tidem numquam defecturam promisit, aedificata suos legitimos semper<br />
habet Pontifices sine intermissione ab ipso Petro ducentes originem in eius<br />
Cathedra collocatos, et eiusdem etiam doctrinae, dignitatis, honoris ac potestatis<br />
haeredes et vindices. Et quoniam ubi Petrus, ibiEcclesia '), acPetrus<br />
per Romanum Pontificem loquitur ^) , et semper in suis successoribus vivit,<br />
et iudicium exercet ^), ac praestat quaerentibus fidei veritatem ') , idcirco<br />
divina eloquia eo plane sensu sunt accipienda, quera tenuit ac tenet haec<br />
Romana Beatissimi Petri Cathedra, quae omnium Ecclesiarum mater et<br />
magistra ') fidem a Christo Domino traditam, integram inviolatamque semper<br />
servavit, eamque fideles edocuit, omnibus ostendens salutis semitam, et incorruptae<br />
veritatis doctrinam. Haec siquidem principalis Ecclesia, unde unitas<br />
Sacerdotalis exorta ^), haec pietatis metropolis, in qua est intcgra christianae<br />
religionis ac perfecta soliditas "), in qua semper Apostolicae Cathedrae viguit<br />
Principatus '), ad quam propter potiorem principalitatem necesse est omnem<br />
convenire Ecclesiam, hoc est qui sunt undique fideles '), cum qua quicumque<br />
non coliigit, spargit '"). Nos igitur, qui inscrutabili Dei iudicio in hac veritatis<br />
Cathedra collocati sumus, egrogiam vestram pietatem vchementer in<br />
Domino excitamus, Venerabiles Fratres, ut omni sollicitudine et studio fideles<br />
curae vestrae concreditos assidue monere, exhortari connitamini, ut hisce<br />
princi<strong>pii</strong>s firmiter adhaerentes numquam se ab iis decipi , ct in crrorcm<br />
induci patiantur, qui abominabiles facti in studiis suis humani prcgrcssns<br />
obtentu fidem destruere, eamque rationi impie subiiccre ac Dei eloquia in-<br />
') S. Ambros. in Psal. XL. ^) Concil. Chalccd. Act. 2.<br />
') Synnd. Eiihns. Act. 3. ') S. Pclr. Chrysnl. Epist. ad Eutych.<br />
') Concil. Trid. Sess. YII. de Baptism.<br />
'_) S. Cyprian. Epist. 55. ad Cornel. Pontif.<br />
') Litter. Synod. Joan. Conslantinop. ad Hnrmisdani Pontif. ; el Sozom. Histor<br />
Lib. III. cap. 8. ") S. Aupust. Epist. 162.<br />
") S. Irenacus Lib. III. contra haercscs cap. 3.<br />
") S. Hieronym. Epist. ad Damas. Pontil".
22<br />
verterr rontcndunt, summaiTiqne Dco ipsi ir.iuriam inforre non reformidant,<br />
qui caelcsti sua religiune horainura bono atquc saluti clementissime consulere<br />
est dij^natus.<br />
lum vero probe noscitis, Vcncrabilcs Frati-cs, alia errorum monstra<br />
et fra des. quibus huius sauculi hlii catholicam relig.onem, et divinam<br />
Ec(le-.iae aucioiitatcm, eiusque Jcgcs acenime upiJUguaie, et tum sacrae,<br />
tum civi.is potestatis iura concuicare conantur. Huc spectant uefariae molitii<br />
nos contia hanc Romanam Beatissimi Petri Cathedram, in qua Chnstus<br />
posuit inexpugnabile Ecc.esiae suae lundumentum. Huc clandestinae iilae<br />
sectae e tcncbris ad rei tum saciae, tum pubiicae exitium ct vastitatm<br />
cmersae, atque a Romanis Puntiticibus Decessoribus Nostris iterato anathemate<br />
damnatae suis Apostolicis Litteris ), quas Nos Apostolicae Nostrae<br />
potestatis plenitudine contirmamus, et diJigentiisime servaii mandamus ). Hoc<br />
volunt vaferrimae Bibiicae Societatcs, quac veterejn haereticorum artem renovantes,<br />
divinarum Scripturarum libros contra sanctissimae Ecclcsiae reguJas<br />
vulgaribus quibusque liuguis translatos, ac perversis saepe explicationibus<br />
interpretatos , maximo exemplarium numero, ingcntique exi)ensa omnibus<br />
cuiu5.que generis liuminibus etiam i-udiuribus gratuito impertiri, obtrudere<br />
non cessant, ut divina traditione, Patrum doctrina, et caiholicae Ecclesiae<br />
auctcritate reiecta, omnes eloquia Domini privato suo iudicio interpretentur,<br />
eorumque sensum pervertant, atque ita in maximos elabantur errorcs. Quas<br />
Societates suorum Decessorum exempla acmulans recol. mem. Gregorius X\^I.,<br />
in cuius locum meritis licet imparibus suflfecti sumus, suis Apostolicis Litteris<br />
reprobavit '), et ^'os pariter damnatas esse volumus.<br />
Huc spectat horrendum, ac vel ipsi naturali rationis lumini maxime<br />
repugnans de cuiuslibet i-eligionis indifferentia sjstcma, quo isti veteratores,<br />
orani virtutis et vitii, veritatis et erroi-is, honestatis et turpitudinis sublato<br />
discrimine, homines iu cuiusvis religionis cultu aeternam salutera assequi<br />
posse comminiscuntur ^), perinde ac si ulla umquam esse posset particii^atio<br />
lustitiae cum iniquitate, aut societas lucis ad tcnebras, et conventio Christi<br />
ad Belial.<br />
Huc spectat foedissima contra sacrum clericorum caelibatum conspiratio<br />
'), quac a nonnullis etiam, prch dolur! eccJesiasticis viris fovetur, qui<br />
propriae dignitatis misere ubliti, se voluptatum blanditiis et illecebris vinci<br />
et deliniri patiuntur; huc perversa in i-hilusophicis praesertim disciplinis<br />
docendi ratiu, quae improvidam iuvcntutem miserandum in niodum decipit,<br />
corrumpit, eique fel draconis in calice Babylunis prupinat; huc infanda, ac<br />
vel ipsi naturali iuri maxime adversa de < t>mHii/7j/*mr), uti vocant, doctrina ),<br />
qua semel admissa, omnium iuia, res, proprietates, ac vel insa huraana<br />
societas funditus evcrterentur; huc tenebncosissiuuie eorum insiuiae, qui in<br />
vestitu ovium, cum intus sint lupi capaces, mentita ac fraudulenta purioris<br />
pictatis, et sevcrioris virtutis. ac disciplinae specie humiliter irrepunt, blande<br />
capiunt, molliter ligant, latenter occidunt, hominesque ab omni religionis<br />
cultu absterrent, et dominicas oves mactant atque discerpunt. Huc deuique,<br />
ut cetera, quae Vobis a<strong>pp</strong>rimc nota ac perspecta sunt, otnittamus, deternma<br />
tot undique volantium, et peccare docentium voluminum ac libellorum contagio,<br />
qui ai^to compositi, ac fallaciae et artiticii pleni, immanibusque sumptibus<br />
per omnia loca in christianao i)Icbi.-- interitum dissipati, po.stiferas<br />
(loctiinas ubiquc disscminant, incauturum potissimum meutes, animosque<br />
(lcpravant, et maxima religioni infcrunt detrimcnta. Ex hac undique seri)cntium<br />
errorum colluvie, at(iue cffronata cogitandi, loquendi, scribendique<br />
liccntia moros in dotcrius prolapsi, sanctissinia Christi sprcta religio, divini<br />
cultus improbata maiostas, huius Apostolicao Sedis divoxata potestas, Ecclesiae<br />
o<strong>pp</strong>ugnata atquc in turpera servitutcm rcdacta auctoritas, Episcoporuni<br />
') ricmpnsXH. Const. In emlneuti, Boncd. XIY. Consl, /'rovUlas, Pius VII.<br />
Const. l.( (Irsiatn o ,/r.sii Cliriito, Leo XII. Const. Cliio graciora.<br />
') //»( »•(-/. $. IV. .Syll.<br />
') Grcpor. XVI. in Litleris Encyclicis ad omnos Episcopos, quanim inilium:<br />
Inter praci if/tnis nuuliinfttiones ^) llur ref. prttp 10.<br />
') Hiic rel. no(a nd §. YIII. Syll. ') llnc ref. §. IV. Syll.
23<br />
iura conculcata, matriinon'i sanctitas violata, cuiu?qne potestitis regimen<br />
labcfLictatuin. ac tot alia tum ciiristianae, tum civilis reiiubli.ae daiiina,<br />
quae communibus lacrymis una Vobiscum flere cogimur, VfiierabiiesFratres ).<br />
In tanta igitur religinnis, rorum ac temporum vicissitud'ne de universi<br />
Dominici gregis s;ihitc Nobis divinitns comniissa vebementer soihciti, pro<br />
Anostohci Nostii ministerii ufilcio nih.l certe inausum, nibilque intentaium<br />
relinquemus, quo cunctae cbristianne fami.i;ie bmo totJs viribiis consulomus.<br />
Verum praeclaram quoque vestmm i)ietatem, virtutem, prudentiam summoiiere<br />
in Domino excitamus, Venerabiles Fratres, ut caelcsti ope freti una Xobiicum<br />
Dei, Eiu^quo Snictae Fccie>iae causam pro loco, quem tenetis, pro<br />
dignitate. qua insigniti estis, impavide difcndatis Vobis acriter pugnandusn<br />
esse intelli^itis, cuni minime ignoretis qiibus quantisque intemerata (Jhi-isti<br />
lesu Spotisa vulneribus afticiatur, quai.toque acerrimorum hostinm inijietu<br />
divexetur. Atque in primis optime noscitis, vestri muneris esse catho.icam<br />
fidem episcopah robore tueri, defendere, ac summa cura vigilare, ut grcx<br />
Vobis commissus in ea stabihs et immotus persistat,
24<br />
Vcrum cuna nibll sUt quod alios magis ad pietatem, t Dei cultuw<br />
assldut instruat , guam eorum vitn et exemplum, gui se dlviiio ministcrio<br />
dedicarunt '), et cuiusmodi sunt Sacerdotes, eiusmoai plerumque esse soleat<br />
et populus, pro vestra singulari sapientia perspicitis, Venerabiles Fratres.<br />
summa cura ct studio Vobis esse elaborandum, ut in Clero morum gravitas,<br />
vitae integritas, sanctitas, atque doctrina eluceat, et ecclesiastica disciplina<br />
ex Sanctorum Canonum praescripto diligentissime servetur, et ubi coUapsa<br />
fuerit, in pristinura splendorem restituatur. Quapropter, veluti praeclare<br />
scitis, Vobis sumraopere cavendura, ne cuipiam, iuxta Apostoli praeceptum,<br />
cito raanus imponatis, sed eos tantum sacris initietis ordinibus, ac sanctis<br />
tractandis adraoveatis mysteriis, qui accurate exquisiteque explorati. ac virtutum<br />
omnium ornatu, et sapicntiae laude spectati. vestris cuoecesiDus usui<br />
et ornamento esse possint, atque ab iis omnibus aeclinantes, quae Clericis<br />
yetita, et attendentes lectioni, exhortationi, doctrinae, exemplum sint jideiium<br />
in verbo . in conversatione, in caritale , in ,/tde , in castUale ^).^ CUnctisque<br />
aiferant venerationem , et nopulum ad christianae religionis institutionem<br />
fingant, excitent, atque innamraent. Me/ius euint projctto est. ut sapientissime<br />
monet immortalis memoriae Benedictus XIV. Decessor Noster, pauciorcs<br />
habcre ministros, sed probos, sed idoneos, atgue uli/es, guam plwes<br />
gui in aedijicationevi Corporis Christi, guod esl Ecc/esia, neifuidquam sint<br />
valituri^). Neque vero ignoratis, raaiori diligentia Vobis in illorum praecipue<br />
mores, et scientiara esse inquirendum, quibus animarum cura et<br />
regimen committitur, ut ipsi taraquam tideles raultiformis gratiae Dei dispensatores<br />
plebem sibi concreditam sacramentorum administratione, divini verbi<br />
praedicatioue ac bonorum operum exemplo continenter pascere, iuvare, eamque<br />
ad omnia religionis instituta, ac documenta informare, atque ad salutis<br />
seraitam perducere studeant. Intelligitis nirairura Parochis officii sui ignaris,<br />
vel uegligentibus, continuo et populorura mores prolabi. et christianam laxari<br />
disciplinam, et religionis cultum exsolvi, atque convelli, ac vitia omnia et<br />
corruptelas in Ecclesiara facile invehi. Ne autem Dei sermo, qui vivus, et<br />
ejjicax , et penetrabi/ior omni g/adio ancipili^), ad animarum SalutCm est<br />
institutus, ministrorura vitio infructuosus evadat, eiusdera divini verbi praeconibus<br />
inculcare, praecipere nuniquara desinite, Venerabiles Frafres, ut<br />
gravissimura sui muneris officiura anirao reputantes, evangclicura rainisteriura<br />
non in persuasibilibus huraanae sapientiae verbis, non in profano inanis<br />
et arabitiosae eloquentiae a<strong>pp</strong>aratu et lenocinio, sed in ostensione spiritus<br />
et virtutis religiosissirae exerceant, ut recte tractantes verbura veritatis, et non<br />
seraetipsos, sed Christura Crucitixum praedicantes , sanctissimae nostrae<br />
religionis dogmata, praecepta iuxta catholicae Ecclesiae et Patrum doctrinara<br />
gravi ac splendido orationis genere populis clare aperteque annuncient,<br />
peculiaria singulorum ofticia accurate explicent, omnesq[ue a flagitiis deterreantj<br />
ad pietatera inflamraent, quo fideles Dei verbo salubnter irabuti atque refecti<br />
vitia omnia declinent, virtutes sectentur, atque ita aeternas poenas evadere<br />
et caelestem gloriam consequi valeant. Universos ecclesiasticos viros pro<br />
pastorali vestra soUicitudine et prudentia assidue monete, excitate, ut serio<br />
cogitantes ministeriura, auod acceperunt in Domino, omnes proprii muneris<br />
partes diligentissime irapleant, domus Dei decoreni suramopere diligant, atque<br />
mtimo pietatis sensu sine interraissione instent obsecrationibus et precibus.<br />
et Canonicas horas ex Ecclesiae praecepto persolvant, quo et divina sibi<br />
auxilia ad gravissima officii sui raunera obeunda irapetrare, et Deum christiano<br />
populo placatura ac propitium reddere possint.<br />
Cum autera, Venerabilcs Iratres, vestram sapientiam minime fugiat,<br />
idoneos Ecclesiae ministros nonnisi ex optime institutis clcricis fieri posse,<br />
magnamque vira in recta horum institutione ad reliquura vitae cursum inesse,<br />
pereito omnes episcopalis vestri zcli nervos in id potissimura intenderc, ut<br />
adolescentes clerici vel a tencris annis tum ad pietatem solidamque virtutem,<br />
tura ad litteras scverioresque disciplinas, pracsertim sacras, rite informentur.<br />
•) Concil. Tridpnl. Scss. XXII. cap. 1. do Rerormat.<br />
') Ai! Timnth. IV. 12.<br />
') Bcnr^il. XIV. in Rpisl. Encycl. ad omnes Episcopos, cuius initium: Ubi primum.<br />
') .\d ll.-!(r. V. 12.
25<br />
Quare Vobis nilul antiquius, nihil potius esse debet, quam omni opera,<br />
sollertia, industria clericorum Seminaria ex Tridentinorum Patrum praescripto<br />
') instituere, si nondum existunt, atque instituta, si opus fuerit,<br />
amplificare, eaque optimis moderatoribus , et magistris instruere, ac intentissimo<br />
studio continenter advigilare, ut inibi iuniores clcrici in timore<br />
Domini, et ecclesiastica disciplina sancte, religioseque educentur, et sacris<br />
potissimum scientiis iuxta catholicam doctrinam ab omni prorsus cuiusque<br />
erroris periculo alienis, et Ecclesiae traditionibus, et sanctorum Patrum<br />
scriptis, sacrisque caeremoniis, ritibus sedulo, ac penitus excolantur, quo<br />
habere possitis navos atque industrios operarios, qui ecclesiastico spiritu praediti,<br />
ac studiis recte instituti valeant in tempore dominicum agrum diligenter<br />
excolere, ac strenue proeliari proelia Domini. Porro cum Vobis compertum<br />
sit, ad ecclesiastici ordinis dignitatem et sanctimoniam retinendam et con-<br />
servandam pium spiritualium exercitiorum institutum vel maxime conducere,<br />
Ero eiiiscopali vestro zelo tam salutare opus urgere, omnesque in sortem<br />
lomini vocatos monere, hortari ne intermittatis, ut saepe in o<strong>pp</strong>ortunum aliquem<br />
locum iisdem peragendis exercitiis secedant, quo, exterioribus curis<br />
sepositis, ac vehementiori studio aeternarum divinarumque rerum meditationi<br />
vacantes, et contractas de mundano pulvere sordes detergere, et ecclesiasticum<br />
spiritum renovare possint, atque exspoliantes vetercm hominem cum actibus<br />
suis, novum induant, qui crcatus est in iustitia et sanctitate. Neque Vos<br />
pigeat, si in Cleri institutione et disciplina paulo diutius immorati sumus.<br />
Etenim minime ignoratis, multos existere, qui errorum varietatem, inconstantiam,<br />
mutabilitatemque pertaesi, ac sanctissimam nostram religionem<br />
profitendi necessitatem sentieutes, ad ipsius rcligionis doctrinam, praecepta,<br />
instituta eo facilius, Deo bene iuvante, amplectenda, colenda aaducentur,<br />
quo maiori Clerum pietatis, integritatis, sapientiae laude, ac virtutum omnium<br />
exemplo et splendore ceteris antecellere conspexerint.<br />
Ceterum, Fratres Carissimi, non dubitamus, quin Vos omnes ardenti<br />
erga Deum et homines caritate incensi, summo in Ecclesiam amore inflammati,<br />
angelicis pene virtutibus instructi, episcopali fortitudine, prudentia<br />
muniti, uno eodemque sanctae voluntatis desiderio animati, Apostolorum<br />
vestigia sectantes, et Chi-istum lesum Pastorum omnium exemplar, pro quo<br />
legatione fungimini, imitantes, quemadmodum decet Episcopos, concoraissimis<br />
studiis, facti forma gi^egis ex animo, sanctitatis vestrae splendore<br />
clerum populumque fidelem illuminantes, atque induti viscera misericordiae,<br />
et condolentes iis, qui ignorant et errant, devias ac pereuntes oves evanfelici<br />
Pastoris exemplo amanter quaerere, persequi, ac paterno affcctu vestris<br />
umeris imponere, ad ovile reducere, ac nullis neque curis, neque consiliis,<br />
neque laboribus parcere umquam velitis, quo omnia pastoralis muneris officia<br />
religiosissirae obire, ac omnes dilectas Nobis oves pretiosissimo Christi Sanguine<br />
redemptas, et curae vestrae comraissas a rapacium luporum rabie,<br />
impetu, insidiis defendere, easque ab venenatis pascuis arcere, ad salutaria<br />
Sropellere, et qua opere, qua verbo, qua excmi)Io ad aeternae salutis portum<br />
educere valeatis. In maiori igitur Dei et Ecclesiae gloria procuranaa viriliter<br />
agite, Venerabiles J>atres, et omni alacritate, sollicitudine, vigilantia<br />
in hoc simul elaborate, ut omnibus erroribus penitus depulsis, vitiisque radicitus<br />
evulsis, tides, religio, pietas, virtus maiora in <strong>die</strong>s ubique incrementa<br />
suscipiant, cunctique fideles abiicientes opera tenebrarum, sicut filii lucis<br />
ambulent digne Deo per omnia placentes, et in orani opere bono fructilicantes.<br />
Atque inter maximas angustias, difficultates , pericula, quae a gravissimo<br />
episcopali vestro ministerio hisce praesertim temporibus abesse non<br />
possunt, nolite umquam terreri, sed confortamini in Domino, et in potentia<br />
virtutis Eius, (Jf" ii
2C<br />
ipsam, si opus fuerit, profundcre parati snmus, venite, Frntres, obtestamufj<br />
et obsecramus, venite mngno aniino, magnaque fiducia ad hanc Beatissimi<br />
Apostolorum Princiijis Sedem, Catiiolicae unitatis centrum, atque Episcopatus<br />
apicem, unde ipse Episcopatus, ac tota eiusdem nominis auctoritas emersit,<br />
venite ad Nos quotiescuinque Nostrae, et eiusdera Sedis auctoritatis op&,<br />
auxilio, praesidio Vos indigere noveritis.<br />
In eam poiro spera erigimur fore, ut Carissimi in Cbristo Filii Nostri<br />
Viri Principes pro eorum pietate et reli^ione , in memoriam revocantes,<br />
ref/iain fnjitsitilem sibi iinit nulum od niuncli regimen . std tnitjcinie ud hctlesiae<br />
praesidinin es^e coUotam' ). et Nos cum, Lvclesiae caiixam. lum eo>um<br />
regni aqert . et saluti^ . iit prormciaruni marnm qitielo iiire pntiantur ^)^<br />
comraunibus <strong>nostri</strong>s votis, consiliis, studiis sua ope et auctoritate faveant,<br />
atque ipsius Ecclcsiae libertatcm incolumitatemque defendant,<br />
deu;teru eoruin dejendulur iiiificriiiin<br />
ut et Uir.sti<br />
^<br />
\<br />
Quae omnia ut prospere, feliciterqne ex sententia succedant, adeamus<br />
cum fiducia, Venerabiles Fratres, ad tlironum gi-atiae, atque unanimes in<br />
humilitate cordis <strong>nostri</strong> Patrem misericordiarum et Deum totius consolationis<br />
enixis precibus sine intermissione obsecremus, ut per merita Unigeniti<br />
Filii sui intirmitatem nostram oranium caelestium charismatum copia cumulare<br />
dignetur, atque omnipotenn sua virtute expngnet impugnantes nos, €t<br />
ubique augeat fidem, pietatem, devotionem, pacom, quo Ecclesia sua sancta,<br />
omnibus adversitatibus et erroribus penitus sublatis, optatissima tranquillitate<br />
fruatur, ac fiat unum ovile et unus pastor. Ut autem clemcntissimus<br />
Dorainus facilins inclinet aurem suam in nreces nostras et <strong>nostri</strong>s annuat<br />
votis, deprecatricem apud Ipsura scmper aaliibeamus sanctissiraam Dei Genitricem<br />
Immaculatam Virginem Mariam, quae nostrura omniura dulcissima<br />
matcr, raediatrix, advocata et spes fidelissima ac maxiraa tiducia est, cuius<br />
patrocinio nihil apud Deura validius, nihil praesentius. Invocenius quoque<br />
Apostolorura Principera, cui Christus ipse tradidit claves regni caelorum,<br />
quemque Ecclesiae suae petrara constituit, adversus quam portae inferi praevalere<br />
numquam poterunt et Coapostolum eius Paulum, atque omnesSanctos<br />
caelites, qui iara coronati possident palmara, ut desideratam divinae propitiationis<br />
abundantiara universo christiano populo impetrent.<br />
Denique caelestiura omniura munernm auspiccm. et potissimae Nostrae<br />
inVos caritatis testem. accipite Apostolicara Benedictioncra, quara ex intimo<br />
corde depromptani Vobis ipsis, Venerabiles Fratres, et omnibus Clericis,<br />
Laicisque Fidelibus curae vestrae concreditis, araantissirae impertimur.<br />
Dntum Rnmae nnvA Sanctam Mariam Moiorem, <strong>die</strong> <strong>IX</strong>. Novembris<br />
anno !MDCCCXLVI., Pontificatus Nostri anno primo.<br />
AUocTitio<br />
habita in consistorio secreto <strong>die</strong> IV. octobris anni MDCCCXLVII *).<br />
Venerabiles Fratres.<br />
Quisque vcstrum, Venerabiles Fratres, optimc noscit quibus quantisque<br />
divinae nostrac rcligionis documcntis, monumcntisque Ilierosolyma<br />
urbs, et univcrsa Palcstiuae rcgio mirandum in modum undique refulgeant,<br />
iiOi et vi.vni et lacliii se lnla iiu/eruiil /iiiinainre ^acrttincul a .•^tiluti.t^) biquidcm<br />
ibi Unigenitus Dci P^ilius Christus Jcsus Dominus noster propter nimiara,<br />
(jua nos dilexit, caritatoui obunibrata Divinitatis suae raaiestate servileni<br />
fonnam indutus ct in siniilitudincra horaiuuin factus, cx fntacfa Davidica Virgine<br />
nasci, vitamque suam agcre, ac magna rairacula oi)crari est dignatus,<br />
tribuens peccatoribus raiscricordiam, acgris salutcm, crrantibus ventatem,<br />
') S. Leo Epist. 156. ali.ns 125. ad Lcniipin .\ufrustuin.<br />
') .S. Lco Epist. 43. nlias 34. ad Throdosium .Vuiriistum.<br />
') Idom iliid. *) iJw. rej. prop 63.<br />
•) S. Leo Epist. ad Juvcnal. Episc. HicrosoIymiU
27<br />
caecis lucem, mortuis vitam. Ibi ad uiiivcrsum humanum genus a pcccati<br />
iugo et daemonis captivitate vindicandum saevissimam passioncm, acerbissimamque<br />
crucis<br />
dtvciw tiioiiis<br />
mjrtem sustiniiit cotifusione conteniiita, ac post tridiium<br />
s:)'iii.i /'iiKatuA ) diviua sua potentia resurrexit; ibi quadrafinta<br />
<strong>die</strong>rum spatio<br />
>ei, postquam illos<br />
saepius a<strong>pii</strong>arens disciiiulis suis, ac loquens<br />
in tide et caritate ruboi^avit, eisque praeccpit,<br />
de regno<br />
ut euntes<br />
in munduin universura praedicarent evangelium omni creaturae, ac docerent<br />
servare omnia qiiaecamqne ipsis raandaverat, magnis revelatis mystcriis,<br />
magnisque contii niatis sacramentis, in con^.ectu sanctae multitudinis, triumphans<br />
et captivam <strong>dn</strong>cens captivitatcm, sa\>ev omnes caelos ad dexicram Dei<br />
Patris conscssurus adscendit. Ibi ad Apostolos suos illuminandus, corroborandos,<br />
atque ad renovandam terr.ie faciem, vetcresque tenebras abigendas,<br />
misso sancto Paraclito Spiritu, voluit, ut Apostoli ab Hierosolyma ipsa urbe<br />
evangelicae pratdicaiionis oi>us ordirentur, antequam in oninem dispergerentur<br />
orbeia. Qua« cura ita sint, merito atque optimo iure christiani populi<br />
sancta illius regionis ioca omui pietatis, i-eligionis et venerationis aifectu<br />
semper sunt prosequuti. Postquam vero tristissimis rerura ac temporum<br />
vicibus regiones illae e christianorum Imperatorum dominatione abrei)tae<br />
fuere, Romani Pontifices Uecessores Nostri, et catholici Principes vchementer<br />
optantes gravissimis tidelium necessitatibus occurrere, eosque ab<br />
iniustissima et crudelissiraa, qua premebantur, servitute vindicare, variis<br />
temporibus niliil inteutatum reliquerunt, ut loca ipsa ab intidelium eriperent<br />
potestate. Hinc Hierosolymitana Ecclesia, cui ab Innocentio III. Praedecessore<br />
Nostro in Concilio Latcranensi quarto Patriarchalis dignitas fuit<br />
contirraata, suramo seraper in honore habita peculiareni Romanorum Pontificum<br />
curam et so licitudinem sibi coraparavit. Qui quidem Romani Pontifices<br />
etiam postquara sacra eadem loca ab iiitidclibus iterum occupata fuere,<br />
iramo et cum vix ulla du illis recui)erand s spes aifulgeret, Latinos Patriarchas<br />
Hierosolymitanos renuntiare et constituere haudquaquam intermiserunt,<br />
licet eos a residendi obligatione solvere, quaradiu loca ii)sa ab intidelibus<br />
detinerentur. ac spirituali illorum tidelium bono alia ratione pro viribus<br />
consulere debuerint.<br />
Nos certe de illa Dorainici gi"egis parte vel maxime solliciti, ac summa<br />
erga ipsas regioncs pietate affecti, vel ab ipso Nostri Pontilicatus exordio<br />
nihil antiquius habunnus, quam ut Latini Ritus Patriarcha Hierosolymae<br />
iterum in sua scde posset consistere. Cum autem, Deo bene iuvante, difficultates<br />
omnes, prout summopere optabamus, penitus sublatas esse conspexerimus,<br />
nihilque nunc temporis obstet, quominus ipse Patriai-cha Ecclesiae<br />
suae curam praesens agere valeat, nuUam moram interponendam duxiraus,<br />
ut huiusmodi res pro maiore Dei gloria atque illorum hdclium utilitate ad<br />
optatum exitum adduceretur. Quamobrem tanti moraenti negotium iuxta<br />
prudentem Nostrae Congrcgationis de Propaganda Fide sententiam absolvendum<br />
curavimus, atque Apostolicas Litteras <strong>die</strong> decimo kalendas proximi<br />
mensis Augusti huius anni annulo Piscatoris ubsignatas dedimus , quibus<br />
totius rei rationem explicaviin is. Et quoniam Venerabilis Frater Daulus<br />
Augustus Foscolo, qui Latino Hierosolyniitano Patriarchatu potiebatur, se<br />
illo abdicavit, ct Nos eiusmodi abdicationc accepta atque a<strong>pp</strong>robata, ipsum<br />
Venerabiiem Fratrem a vinculo , quo Hierosolymitanae P^cclesiae obstnngebatur,<br />
solvimus, idcirco ad novi Patriarchae electionera procedere existimavimus.<br />
Itaque comraemoratae Congregationis suffragio in Latinum Patriarcham<br />
Ilierosolyraitiuium eligere constituiinus dilectum Filium Prcsbyterum<br />
Josephum Valerga, qui singulari integritate, pietate, doctrina, pruderitia, ac<br />
rerum gerendarura dexteritate spectatus, et huic Petri Cathedrae ex animo<br />
addictus, ac Missionarii munere in Syria, Mesopotamia et Perside egregie<br />
perfunctus, gi-avia rei catholicae ncgotia sibi commissa scdulo scienterquc<br />
conficienda curavit. Quaproi^ter in eain spcm ci-igimur fore, ut ipse nraeclaris<br />
hisce dotibus praeditus, easdem caclcsti ope fretus ad Patriarcliatus<br />
locuin deferat, atque ad catho.icuc praesertiin religionis increinentuin et<br />
concrediti sibi populi utilitatein maiori akicritate et studio exhibere, atque<br />
exercere contendat. Haec sunt, Venerabiles Fratres, quac Vobis communi-<br />
') S. .\nsel. Scrm. 52. dc Paschat.
28<br />
canda censuimn?, dum pro certo habemus, Vos una nobiscum assiduas fervidasque<br />
Deo Oijtimo Maximo preces cum gratiarum actione esse oblaturos,<br />
quo communibus <strong>nostri</strong>s votis clementissime annuens, divina sua gratia efifi-<br />
ccre velit, Ut in illis regionibus, Ubi quUibet christiauus habitans ad Evangelii<br />
cognoscendam virtutem non solum paginarum eloquiifi , sed ipsorum<br />
locorum tei^tiuvmiis eruditur^), catholica fides maiora in <strong>die</strong>s incrementa<br />
suscipiat, ac prospere feliciterque vigeat et floreat.<br />
Atque hic, Venerabiles Fratres, clare aperteque declararaus, tnm in<br />
hac re, tum in aliis auibusque Nostras omnes curas, cogitationes, studia ab<br />
omni prorsus cuiuslioet huraanae politices ratione vel maxirae aliena eo<br />
spectare, ut sanctissima Christi relifrio, et doctrina nbique terrarum cunctis<br />
populis magis magisque alfulgeat. Etsi enim exoptemus, ut Viri Principes,<br />
quibus a Domino <strong>data</strong> est potestas, avertentes aures suas a fraudulentis et<br />
perniciosis consiliis, et custo<strong>die</strong>ntes iustitiae legem, ac secundum Dei voluntatem<br />
arabulantes, Eiusque sanctae Ecclesiae iura, et libertatem tuentes,<br />
pro eorum religione, ac benignitate suorum populorum felicitatem prosperitatemque<br />
procurare non desistant, tamen vehementer dolemus in diversis<br />
iocis nonnuUos e populo existere, qui Nostro nomine temere abutentes, et<br />
ffl'avissimam Personae Nostrae, ac Supremae Dignitati iniuriam inferentes,<br />
«ebitam erga Principes subiectionem denegare, et contra illos turbas, pravosque<br />
motus concitare audent). Quod certe a Nostris consiliis adeo abhorrere<br />
constat, ut in Nostris Encyclicis Litteris ad omnes Venerabiles<br />
Fratres Episcopos, <strong>die</strong> nona mensis Novembris superiori anno datis, haud<br />
omisei-imus inculcare debitam erga Principes, et Potestates obe<strong>die</strong>ntiam, a<br />
qua iuxta christianae legis praeceptum, nemo citra piaculum deflectere umquara<br />
potest, praeterquam scilicet ubi forte aliquid lubeatur, quod Dei, et<br />
Ecclesiae legibus adversetur ^).<br />
Quid Vobis videtur?<br />
Auctoritate Omnipotentis Dei, Sanctorum Apostolorum Petri et Pauli,<br />
ac Nostra, Dilectum Filium Presbyterum Josephum Valerga ad Patriarchatum<br />
Latinura Hierosolymitanum evehimus, eumque in illius Ecclesiae Patriarcham<br />
et Pastorem praeficimus, prout in decreto et schedula consistorialiabus<br />
expi-imetur.<br />
In nomine Patris f, et Filii f, et Spiritus Sancti t, Amen.<br />
Allocutio<br />
habita in consistorio secreto <strong>die</strong> XVII. decembri»"«inni MDCCCXLVU ').<br />
Venerabiles Fratres.<br />
Ubi priraum nullis certe Nostris meritis, sed inscrutabili Dei iudicio<br />
in hac Principis Apostolorum Cathedra coUocati catholicae Ecclesiae gubernacula<br />
tractanda susccpimus, Apostolicae Nostrae sollicitudinis curas in<br />
Hispaniam convertimus, quemadmodum optime noscitis, Venerabiles<br />
Fratres. Hinc intirao Nostri cordis dolore considerantes gravissima damna,<br />
quibus ob tristes rerum vicissitudinos magna illa et inclyta Dorainici gregis<br />
jjortio premcbatur, divitera in misericordia Deura assiduis enixisoue precibus<br />
numiliter obsecrare numquara destitimus, ut afflictis illis Ecciesiis opcm<br />
afferre, easque a misero, in quo versabantur, statu revocare dignaretur.<br />
Atijue pro Apostolici Nostri ministerii dcbito, et singulari paternae caritatis<br />
aifectu, quo illustrera illara nationem prosequimur, nibil certe Nobis potins<br />
fuit, quiun ut sanctissimae nostrae Religionis ncgotia ibi componere studcremus.<br />
Cum autem fclicis recordationis (rrcgorius XVI. Pracdeccssor Nostcr<br />
incepissct suis instruore Pastoribus nonnullas illius Rcgni Diocccses in<br />
dissitis transmarinis rcgionibus sitas, in id j)cculiarcs Nostras curas intcndimus,<br />
ut aliis pluribus ipsiusllcgni vacantibus Ecclcsiis in coutincnti etiam<br />
positis novos valcrcmus dare Antistites co muncre dignos, atque ita per-<br />
') S. Lco, itiidcrn ') I/uc vef. prop. 63.<br />
»)vSu/)rfl, pag. 10, 23. *) Huc rej prop. 16.
29<br />
ficere quod idem Decessor Noster morte pneventus abSolvere minime<br />
potuerat. Quamobrem Venerabilem Fratrem loannem Archiepiscopum TLessalonicensem<br />
virum integritate, doctrina, prudentia, ac rerum gerendarum<br />
oeritia praestantem cum Nostris ad Oarissimam in Christo P'iliam Nostram<br />
Mariam Elisabeth Reginam Catholicam Litteris, atque o<strong>pp</strong>ortunis facultatibus<br />
et instructionibus in Hispaniam misimus, ut quidquid ad sanandas inibi<br />
contritiones Israel, atque ad catholicae religionis bonum proraovendum conduceret,<br />
omiii studio curaret, atque inter alia efticeret ut viduatas illic<br />
Ecclesias idoneis Pastoribus concrederemus. Itaque, clementissirao misericordiarum<br />
Patre votis studiisque Nostris opitulante, evenit, ut summa animi<br />
Nostri consolatione nonnullos, veluti nostis, in illis regionibus Antistites iam<br />
constituere potuerimus, atque in praesentia multas alias Hispaniaruin Cathedrales<br />
et Metropolitanas Ecclesias diu vacantes canonico suorum Pastorum<br />
regimini et procurationi tradere, atque ita divini Nominis gloriae, catholicae<br />
Religionis bono, ac spirituali illarum dilectavum ovium saluti consulere<br />
valeamus. Quod quidem futurum contidimus, cum ex relatione commemorati<br />
Venerabilis Fratris Delegati Nostri, atque ex actis maturo examine ab ipso<br />
confectis agnoverimus, viros ipsis Dioecesibus regendis ac moderandis destinatos<br />
eas habere dotes , quae ad pastorale munus rite utiliterque obeundum<br />
requiruntur, In eam autem spem erigimur fore, ut quampriraum aliarum<br />
illius Regni Ecclesiarum viduitati prospicere possimus, utque rebus iam nunc<br />
in meliorera conditionem vergentiDus, et favente etiam Catholica Maiestate<br />
Sua in aliis porro atque aliis religionis negotiis, in quae idem Venerabilis<br />
Frater Delegatus Noster studiosissme incumbit, vota et consilia Nostra<br />
felicem dante Domino exitum assequantur.<br />
Alia etiam longe amplissima sub alio magno Principe regio est '), in<br />
(jua Catholicae Religionis res diuturnis gi"avioribusque calamitatibus afflictae<br />
ipsum recolendae niemoriae Decessorem Nostrum multos per annos sollicitum<br />
habuerant, et praecipuas Nostras curas sibi pariter vindicarunt. Equidem<br />
optavissemus hoc ipso <strong>die</strong> Vos certiores facere de bono exitu, quem aliqua<br />
ex parte Nostras ipsas curas habuisse confidebamus. Non detuere autem<br />
quidam ephemeridum scriptores, qui id ipsum feliciter evenisse affirmarint.<br />
Nos tamen nihil adhuc annuntiare Vobis possumus, nisi firmam spem, qua<br />
sustentamur fore, ut omnipotens et misericors Deus propitius respiciat super<br />
Ecclesiae suae filios tantis inibi tribulationibus connictatos, et sollicitudini<br />
benedicat, qua statum catholicae Religionis in meliorem illic conditionem<br />
adducere connitimur.<br />
Nunc porro Vobiscum communicamus, Venerabiles Fratres, summam<br />
admirationem, qua intime affecti fuimus, ubi scriptum, a quodam viro ecclesiastica<br />
Dignitate insignito elucubratum. typisque editum, ad Nos pervenit.<br />
Namque idem vir in huiusmodi scripto ae quibusdam loquens doctrinis, quas<br />
Ecclesiarum regionis suae traditiones a<strong>pp</strong>ellat'), et quibus huius Apostolicae<br />
Sedis iura coarctare intenditur, haud erubuit asserere, traditiones ipsas a<br />
Nobis in pretio haberi. Absit enimvero, Venerabiles Fratres, ut mens aut<br />
cogitatio >sobis umquam fuerit vel minimum declinare a Maiorum institutis,<br />
aut abstinere ab huius Sanctae Sedis auctoritate sarta tecta conservanda,<br />
atque tuenda. Habemus equidem in pretio peculiares traditiones, sed eas<br />
tantum , quae a Catholicae Ecclesiae sensu non discrepent ; praesertim vero<br />
illas reveremur ac firmissirae tuemur, quae cum aliarum Ecclesiarum traditione,<br />
atque in priniis cum hac sancta Romana Ecclesia plane congruant,<br />
ad quam, ut S. Irenaei verbis utaraur, propur potiuittn prlncipaiuatem<br />
tieceste est omtiem conveniie Kccleaiam^ fioc est eos, qui sunt nndiqne fideles,<br />
in qua semper ab his, qui sunt undique, consetvata est ea, quae est ab /4postoHs<br />
traditio '),<br />
At aliud insuper est, quod aniraum Nostrum vehementer angit et<br />
urget. Ignotum certe Vobis non est, Venerabiles Fratres, multos hostium<br />
Catholicae veritatis in id praesertim <strong>nostri</strong>s temporibus conatus suos intondere,<br />
ut monstruosa quaeque opinionum portenta acquiparare doctrinae<br />
') De Russia et Polonia sermo est. N. edit.<br />
') De liberiatibus quas vocant gallicanis agi videtur. Ono ref. §§. V. et VI.<br />
Syll. N ed. ') S. Iren. conira haereses. Lib. III. cap. 3.
30<br />
Christi, aut cum ea commiscere vcllent, atque ita impium illud de cuiuslibet<br />
religionis iiiUij/ercntta systema iiiagis mugisfiue propagarc commoliuntur.<br />
Novissime autcm, horrendum dictu! inventi aliqui sunt qui eam nomini, et<br />
Apostoiicae dignitati Nostrae coutumeliam imposucrunt, ut Nos veiuti participes<br />
stultitiae suae, et memorati uequissimi systematis fautores traducere<br />
non dubitarint. Hi nimirum e.x consihis, a Kcligionis Catholicae sanctitate<br />
haud certe alicnis, quae in ncgotiis quibu.-.dam ad civilem pontiHciae Ditionis<br />
procurationcm spectantibus bcnigne mcuuda duximus puulicae commoditati<br />
et prospcritati ampliandae, atquc e.\ vjuia nonnuilis eiusdcm Ditiunis hominibus<br />
initio ipso Pontilicatus Nostri clemcnter impertita, coniicere voluerunt,<br />
Nos ita benevoie senlire de quocumquc liominum gencre, ut nedum Ecclesiae<br />
lilios, sed cetcros etiam, utut a Caiholica unitaie alieni permaneant, esse<br />
pariter in salutis via, atque ad aeternam vitam pervenire posse arbitremur ').<br />
Desunt Nobis prae horrore verba ad novam hanc contra Nos, et tam atrocem<br />
iniuriam detestandam. Amamus cquidcm intimo cordis afFectu homines<br />
universos, non aliter tamen quam in caritate Dei et Domini <strong>nostri</strong> lesu<br />
Christi, qui venit quaererc et salvum facere quod perierat, qui pro omnibus<br />
mortuus est, qui omncs homines vult salvos hcri, et ad agnitionem veritatis<br />
venire; qui misit proinde discipulos suos in mundum universum praedicare<br />
evangelium omni crcaturae, denuntians eos, qui crediderint et ba^tizati<br />
fuerint, salvos fore, qui vero non credidciint, condemnatum iri. \eniant<br />
igitur qui salvi tieri volunt, ad columnam et firmamcntum veritatis, quod<br />
Ecclesia est, veniant scilicet ad veram Christi Ecclesiam, quae in suis Episcopis<br />
summoque omnium capite Komano Pontitice successionem habet<br />
Apostolicae auctoritatis uuUo tcmpore interruptam, quae nihil umquam potius<br />
habuit quam ut praedicaret, atque omni ope custodiret ac tueretur doctrinam<br />
ex Christi mandato ab Apostoiis annunciatam; quae inde ab Apostolorum<br />
aetate in mediis omne genus difticultatibus crevit, et per totum orbem miraculorum<br />
splendore inclyta, Martyrum sanguine ampliricata, Confessorum et<br />
Yirginum nobilitata virtutibus, Patrum testimoniis scrintisque saiiientissimis<br />
corroborata viguit, vigetque in cunctis terrae plagis, etperfecta tidei, sacramentorum,<br />
sacrique regimmis unitate refulgct. Nos qui, licet indigni, praesidemus<br />
in suprema hac Petri Apostoli Catiiedra, in qua Christus Dominus<br />
eiusdem Ecclesiae suae fundamentum posuit, nullis ullo unquam tempore<br />
curis laboribusque abstinebimus, ut per ipsius Christi gi'atiam eos qui ignorant,<br />
et errant, ad unicam hanc veritatis et salutis viam adducamus. Meminerint<br />
autem quicumque ex adverso sunt, transiturum quidem coelum et terram,<br />
sed nihii praeterire umquam posse ex verbis Christi, neque in doctrina commutari,<br />
quam a Christo Ecclesia Catholica custo<strong>die</strong>ndam , tuendam, et praedicandam<br />
accepit.<br />
Post haec haud possumus, quin Vobis, Venerabiles Fratres, loquamur<br />
de doloris acerbitate, qua confecti fuimus, proptcrcaquod paucis ante <strong>die</strong>bus<br />
in hac alma Urbe Nostra catholicae Rcligionis arce et ccntro nonnulli<br />
paucissimi illi quidem homines prope dclirantes repeviri potuerint, qui vel<br />
ipsum humanitatis scnsum abiicientes, cum maximo aliorum ipsius Urbis<br />
civium fremitu ct indignatione, minime cxhorrucrunt palam pul)Iiceque triumphare<br />
in luctuosissimo intcstino bello nuper intcr Helvctios excitato.<br />
Quod fatale sanc bcUum Nos intimo cordc ingcmiscimus, tum ob cffusum<br />
illius nationis sanguinem, fratcrnamque cacdcm, ct atroccs, diuturnas, funcstasque<br />
discordias, ouia, dissidia, (luae ex civilibus jjotissimum bcllis in populos<br />
redundare solcnt, tum ob dctrimcn!a, quae inde catholicac rci obvenissc<br />
accepimus, et obvcntura adhuc tiincmus, tum dcniqueob dcjiloranda sacrilegia<br />
in primo conflictu conunissa, quae coinmcmorare animus rclugit.<br />
Cctcrum dum hacc lamcntamur, humillimas Deo totius consolationis<br />
agimus gratias, (|ui in multitudine jniscricordiac suae non dcsinit Nos consolari<br />
in omni tribulatioiie Nostra. Etcnim intcr tantas angustias non leve<br />
certe Nobis solatium alfcrunt ct prospcri sacrarum JMissionum eventus, et<br />
strenui evangolicorum Ministrorum laborcs, qui apostolico zeio incensi,<br />
gravissima quacque pcricula atque discrimina invictc dcspiricntcs, in rcmotissimis<br />
regionibus populos ab errorum tcnebris, morumque fcritate ad<br />
•) /Juc rtf. §. III. iS////., pvaesevliin prop. 16.
31<br />
catholicae veritatis lumen, omnemque virtutis et humanitatis cultum traducere,<br />
ac pro Dci gloria et animarum salute fortiter pugnare non desinunt;<br />
et pientissima ac plane eximia catholicoriim populorum studia, qui Nostris<br />
desideriis mirifice obsecundantes non levia afflictae pauperum Hibernorum<br />
genti subsidia praebere haud intermiserunt, quique tum largitionibus ad<br />
Nos etiam missis, tum assiduis ad Deum precibus omnem opom conferre non<br />
cessant, ut sanctissima Christi lides atque doctrina longe lateque ubique<br />
gentium, ubique terrarum felici faustoque progressu magis magisque propagetur.<br />
Quae praeclara opera, omni certe laudum praeconio digna, dum<br />
peculiari gratissimi animi Nostri testificatione prosequimur, a clementissirao<br />
Donorura omnium largitore Deo humilitor poscimus, ut fidelibus suis uberem<br />
pro illis retribuat in aeternitate mercedem.<br />
Habetis, Venerabiles Fratres, quae Vobis ho<strong>die</strong>rno <strong>die</strong> significanda<br />
iudicavimus. Cum autem hanc Nostram Allocutionem in publicum emittere<br />
censuerimus, hac occasione sermonem Nostrum ad alios quoque Venerabiles<br />
Fratres, universi catholici Orbis Patriarchas, Archiepiscopos , Episcopos,<br />
toto cordis aifectu convertimus, eosque omnes et singulos obsecramus, atque<br />
hortamuv in Domino, ut stabili inter se concordia et caritate coniuncti, atque<br />
arctissimo fidei et observantiae vinculo Nobis et huic Petri Catliedrae obstricti,<br />
perfccti sint in eodem sensu et in eadem sententia, atque humanis<br />
quibusque senositis rationibus, et solum Deum ob oculos habentes, Eiusque<br />
auxiHum ingiDus, fervidisque precibus implorantes, nihil vigilantiae, nihil<br />
laboribus umquam praetennittant, ut episcopali fortitudine, constantia, prudentia<br />
praelientur praelia Domini, et maiori usque alacritate dilectas oves<br />
eorum curae commissas ab venenatis pascuis avertant, ad salutaria propellant,<br />
easque numquam patiantur decipi doctrinis variis et peregrinis, sed strenue<br />
a rapacium luporum insidiis et impetu defendant , itemque errantes in omni<br />
bonitate, patientia, et doctrina ad veritatis et iustitiae semitam reducere contendant,<br />
ut et illi divina auxiliante gi-atia occurrant in unitatem fidei, et<br />
agnitionem Filii Dei, atque ita fiant nobiscum unum ovile et unus pastor.<br />
AUocutio<br />
habita Caietae in consistorio secreto <strong>die</strong> XX. aprilis anni MDCCCXL<strong>IX</strong>').<br />
Venerabiles Fratres.<br />
Quibus, quantisque malorum procellis summo cum animi Nostri dolore<br />
Pontiticia Nostra ditio, omnisque fere Italia miserandum in modum<br />
iactetur ac perturbetur, nemo certe ignorat, Venerabiles Fratres. Atque<br />
ntinam homines tristissimis hisce rerum vicibus edocti aliquando intelligani,<br />
nihil ipsis perniciosius esse posse, quam a veritatis, iustitiae, honestatis et<br />
religionis semitis doflectere, ac nequissimis impiorum consiliis acquiescere,<br />
eorumque insidiis, fraudibus et erroribus decipi atque irretiri! Equidem universus<br />
terrarum orbis probe noscit, atque testatur, quae quantaque fuerit<br />
paterni atquc amantissimi animi Nostri cura et sollicitudo in vera solidaque<br />
Pontificiae Nostrae ditionis populorum utilitate, tranquiilitatc, prosperitate<br />
procuranda, et quis tantae rs ostrae indulgentiae et amoris fructus extiterit<br />
Quibus quidem verbis callidissimos tantorum malorum art.ficcs dumtaxat<br />
damnamus, quin ullam maximae populorum parti culpam trihucre velimus.<br />
Verumtamcn deplorare cogimur, multos etiam e populo ita misere fuisse<br />
deceptos, ut aures suas a Nostris vocibus ac monitis avertentes, illas fallacibus<br />
quorumdam magistrorum doctrinis praebuerint, qui relinqucntcs ifer<br />
revtnm, et prr r/r/s tciii-brnsns ambulantcs '), co unicc spcctabant, ut imperitorum<br />
praescrtim animos mentesque magnificisfalsisque promissis in fraudera<br />
et in errorem inducerent, ac plane compellerent. Omncs profecto norunt,<br />
quibus laudum praeconiis fucrit ubique concelebrata memoranda illa et<br />
amplissima vcnia a Nobis ad familiarum pacem, tranquillitatom, fclicitatemque<br />
procurandam concessa. Ac nemincm latct, plures ca venia donatos uon<br />
') Huc referuntur Fropositloties 40,04, 76. ^) Prov. II. 13.
32<br />
solum suam mentem vel minimum haud immutasse, qucmadmodum sperabamus,<br />
verum etiam eorum cousiliis et molitionibus acrius in <strong>die</strong>s insistcntes<br />
iiihil umquam inausum, nihilque intentatum reliquisse, ut civilem Romani<br />
PontificisPrincipatum, eiusque regiraen, uti iamdiu machinabantur , labeJactarent<br />
et funditus everterent, ac siniul acerrimum sanctissimae nostrae religioni<br />
bellum inferrent. Ut autem id facilius consequi possent, nihil antiquius<br />
habuere, quam multitudines in primis convocare, inflammare, easque assiduis<br />
niagnisque motibus agitare, quos vel Nostrarum concessionum praetextu continenter<br />
fovere et in <strong>die</strong>s augere summopere studebant. Ilinc concessiones<br />
in ipso Nostri Pontificatus initio a Nobis ultro ac libenter <strong>data</strong>e non solum<br />
optatos fructus haud emittere, sed ne radlces quidem agere umquam potuere,<br />
cum peritissimi fraudum architecti iisdem concessionibus ad novas concitandas<br />
agitationes abuterentur. Atque in hoc vestro consessu, Venerabiles<br />
Fratres, facta ipsa vel leviter attingere, ac raptim commemorare ea sane<br />
raente censuimus, ut omnes bonae voluntatis homines clare aperteque cognoscant,<br />
quid Dei et humani generis hostes velint, quid optent, quidque ipsis<br />
in animo semper fixum destinatumque sit.<br />
Pro singulari Nostro in subditos affectu dolebamus, ac vehementer<br />
angebamur, Venerabiles Fratres, cum assiduos ilios populares motus tum<br />
puolicae tranquillitati et ordini, tum privatae familiarum quieti ac paci<br />
tantopere adversos videremus, nec perlerre poteramus crebras illas pecuniarias<br />
collectas, quae variis nominibus non sine levi civium incommodo et<br />
dispendio postulabantur. Itaque mense Aprili anno 1847 per publicum<br />
Edictum Nostri Cardinalis a publicis negotiis oranes raonere haud oraisimus,<br />
ut ab eiusraodi popularibus conventibus et largitionibus sese abstinerent,<br />
atque ad propria pertractanda negotia animura mentemque denuo converterent,<br />
omnemque in Nobis fiduciara coUocarent, ac pro certo haberent,<br />
paternas Nostras curas cogitationesque ad publica commoda comparanda<br />
unice esse conversas, quemadmodum iam pluribus ac luculentissimis argumentis<br />
ostenderamus. \ erum salutaria haec Nostra monita, quibus tantos<br />
populares motus compescere et populos ipsos ad quietis et tranquillitatis<br />
studia revocare nitebamur, i ravis quorumdam hominum desideriis et machinationibus<br />
vehementer adversabantur. Itaque indcfcssi agitatiunum auctores,<br />
qui iam alteri ordinationi iussu Nostro ab eodem Cardinali ad rectam<br />
utilemque populi educationera promovendam editae obstiterant, vix dum<br />
monita illa Nostra noverunt, haud destitere contra ipsa ubique inclamare et<br />
acriori usque studio incautas multitudines commovere, eisque callidissime<br />
insinuare ac pei'suadere, ne illi tranquillitati a Nobis tantopere exoptatae se<br />
umquam dare vellent, cum insidiosum in ea lateret consilium, ut populi<br />
quodammodo indormirent, atque ita in posteruni duro servitutis iugo facilius<br />
o<strong>pp</strong>rirai possent. Atque ex eo terapore plurima scripta typis quoque edita.<br />
atque acerbissimis quibusque conturaeliis, conviciis, minisque plenissima aa<br />
Nos missa fuere, quae oblivione sempiterna obruimus, fiamraisque tradidimus.<br />
Ut autem inimici homines fidem aliauam facercnt lalsis periculis, quae in<br />
populum irapendere claraitabant, haua reforraidarunt mentitae cuiusdam conlurationis,<br />
ab ipsis a<strong>pp</strong>osite excogitatae, ruraorcm ac raetum in vulgus spargere,<br />
ac turpissimo mendacio vociferari, eiusmodi coniurationem initam esse<br />
ad urbem Romam civili bello, caedibus ac funeribus funestandam, ut novis<br />
institutionibus penitus sublatis atque deletis, pristina gubernandi forma iterum<br />
revivisceret. Sed huius falsissimae coniurationis praete.vtu inimici homines<br />
co spectabant, ut populi contomptum, invidiam, furorem contra quosdara<br />
lectissimos quoque viros virtute, religione praestantes et ecclesiastica etiam<br />
dignitate insignes, ncfarie commovercnt atque excitarent. Probe nostis, in<br />
hoc rerum aestu civicam militiam fuisse propositam, ac tanta celeritate<br />
collectam, ut rectae illius institutioni et disciplinae consuli rainime potuerit.<br />
Ubi priraum ad publicae adrainistrationis prosperitatcm mapis raagisque<br />
procurandam o<strong>pp</strong>ortunura fore ccnsuimus Status Consultationora instituere,<br />
inimici homines occasiononi exinde statim arripuore, ut nova Gubeniio<br />
vulnera imponercnt ac siraul efficerent, ut huiusraodi institufio, quao jmblicis<br />
ponulorum rationibus magnae utilitati os.sc poforat, in (hunnum ac perniciem<br />
ceaeret. p]t quoniam corum opinio iniinine iam invaluorat. oa instifutione<br />
et Pontificii regiminis indolem ac naturam imrautari, et Nostram auctori-
33<br />
tatem Consultoinim iudicio subiici, idcirco eo ipso <strong>die</strong>, quo illa Status Consultatio<br />
inaugurata fuit, liaud omisimus tuvbulentos quosdam iiomines, qui<br />
Consultoros cumitabantur, gravibus severisque verbis serio monere, eisque<br />
verum Imius institutionis tinem clare aperteque manifestare. Verum perturbatores<br />
numquam desinebant, deceptam populi partem maiore usque impetu<br />
sollicitare, et quo facilius asseclarum numerum habere et augere possent,<br />
tum in Pontiticia Nostra ditione, tum apud exteras quoque gentes insigni<br />
nrorsus impudentia atque audacia evulgabant, eorura opinionibus et consiliis<br />
Nos plane assentire. xvlemineritis, Vunerabiles Fratres, quibus verbis in<br />
Nostra Consistoriali Allocutione, <strong>die</strong> 4. mensis Octobris auno 1847 ad Vos<br />
babita, universos populos serio comraonere et exhortari haud omiserimus,<br />
ut ab eiusmodi vcteratorum fraude studiosissirae caverent. Interim vero<br />
pervicaces insidiarum et agitationum auctores, ut turbas metusque continenter<br />
alerent et excitarent, mense lanuario superioris anni incautorum animos<br />
inani externi belli rumoi'e territabant, atque in vulgus spai-gebant, bellum<br />
idem inteinis conspirat onibus et malitiosa Gubernautium iuertia foveri ac<br />
sustentatum iri. Nos ad tranquillandos animos, et insidiantium fallacias<br />
refellendas nulla quidem interposita mora <strong>die</strong> 10. Februarii ipsius anni voces<br />
eiusmodi omnino falsas et absurdas esse declaravimus illis Nostris verbis,<br />
Quae omnes probe cognoscunt. Atque in eo tempore carissirais Nostris sub-<br />
ditis, quod nuncDeo bene iuvante eveniet, praenuntiaviraus, futurum scilicet,<br />
ut innuramerabiles tilii ad communis omnium tidelium Patris domum, ad<br />
Ecclesiae nempe Statum propugnandum convolarent, si arctissima illa gi'ati<br />
animi vincula, quibus Italiae 1'rincipes, populique intirae inter se obstringi<br />
debebant, dissoluta fuissent, ac populi ipsi suorura Principura sapientiam,<br />
eorumque iurium sanctitatem vereri, ac totis viribus tueri et defendere<br />
neglexissent.<br />
Etsi vero Nostra illa verba nuper commemorata tranquillitatem brevi<br />
quidem temporis spatio iis omnibus attulere, quorum voluntas continuae<br />
adversabatur perturbationi, nihil taraen valuere apud infensissimos Ecclesiae<br />
et humanae societatis hostes, qui novas iam turbas, novos tumultus concitaverant.<br />
Siquidem caluraniis insistentcs, quae ab ipsis, eorumve similibus<br />
contra Religiosos Viros divino ministerio addictos, et bene de Ecclesia<br />
raeritos disseminatae fuerant, populares iras omni impetu adversus illos<br />
excitarunt atque inHaramarunt. Neque ignoratis, Venerabiles Fratres, nihil<br />
valuisse Nostra verba ad populum <strong>die</strong> 10. Martii superioris anni habita,<br />
quibus Reiigiosam illara farailiam ab exilio et dispersione eripere magnopere<br />
studebamus.<br />
Cura inter haec notissiraae illae rerum publicarum conversiones in<br />
Italia et Europa evenirent, Nos iterum Apostolicara Nostram attoUentes<br />
vocem <strong>die</strong> 30. Martii eiusdem anni haud oraisimus universos populos etiam<br />
atque etiam monei^e, hortari, ut et catholicae Ecclesiae libertatem vereri, et<br />
civiiis societatis ordinem tegere, et omnium iura tueri, et sanctissimae<br />
nostrae Religionis praecepta exequi, et in primis christianara in omnes caritatem<br />
e.xercere omnino studerent, quandoquidem si haec ipsi agere neglexissent,<br />
pro certo haberent, quod Deus ostenderet, se populorum dominatorem<br />
«sse.<br />
lam vero quisque vestrum plane noscit quomodo in Italiam Constitutionarii<br />
rcgiminis forma fuorit invecta, et quoinodo Statutum a Nobis <strong>die</strong><br />
14. Martii superioiis anni Nostris Subditis concessum in lucem pro<strong>die</strong>rit.<br />
Cum autcm implacabiles publicae tranquillitatis et ordinis hostes nihil antiquius<br />
haberent, quam omnia contra Pontiticiura Gubernium conari, et<br />
populum assiduis motibus, susj)icionibus exagitare, tum qua scriptis in lucem<br />
editis, qua Circulis, qua Societatibus. et aliis quibusque artibus nunquam<br />
interraittebint Gubernium atrociter calumniari, eique inertiae, doli et traudis<br />
notara inurere, licet Guberniura ipsura omni cura et studio in id incumborct,<br />
ut Statutum tantopcre exoptatum raaiore, qua tieri possct, vuljjaretur<br />
celeritate. Atque hic universo terrarum orbi manifestare vohimus, eo ipso<br />
temporc homines illos in suo constantes proposito subvertendi Pontiticiara<br />
ditionem totaraque Italiam, Nobis proposuisse non iam Constitutionis, sed<br />
Reipublicae proclamationora, veluti unicura tum Nostrae, tum Ecclosiae<br />
Status incolumitatis pcrfugium atque praesidium. Subit adhuc noctui^na illa<br />
3
34<br />
hora, ct vcrsantur Nobis antc oculos quidam homines, qui a fraudum architectis<br />
misere illusi ac deccpti illorura ea in re causam agcre, atque eamdem<br />
Rcipublicae proclamationem Nobis proponere non dubitabant. Quod quidem,<br />
praetcr innumera alia et gravissima argumenta, magis magisque demonstrat,<br />
novarum institutionum petitiones et progrcssum, ab huiusmodi hominibus<br />
tantopere pracdicatum, eo unice spcctare, ut assiduae foveantur agitationes,<br />
ut omnia iustitiae, virtutis, honestatis, religionis principia usqucquaque penitustollantar.<br />
atque horrendum et luctuosissimum, ac vel ipsi naturali rationi<br />
et iuri maxime adversum Sorla/ifm! , vel etiam tommunisini , uti apellant,<br />
systema cum maximo totius humanae societatis detrimento et exitio quaquaversus<br />
induoatur, propagetur, ac longe lateque dominetur ').<br />
Sed quamvis haec teterrima conspiratio, vel potius hacc diuturna conspirationum<br />
series clara esset et manifesta, tamen, Deo sic permittente,<br />
multis illorum fuit ignota, quibus communis tranquillitas tot sane de causis<br />
cordi suramopere esse debc1)at. Atque etsi indefessi turbarum moderatores<br />
gravissiraain de se suspicionem darent, tamen non defuere quidani bonae<br />
voluntatis homines, qui araicam illis raanum pracbuere, ea forsitan spe freti<br />
forc, ut eos ad moderationis et iustitiae seraitam reducere possent.<br />
Interira belli claraor per universam Italiam extemplo pervasit, quo<br />
Pontificiae Nostrae ditionis subditorura pars coraraota atque abrepta ad arma<br />
convolavit, ac Nostrae voluntati obsistens eiusdem Pontiticiae aitionis tines<br />
praetergredi voluit. Nostis, Venerabiles Fratres, quomodo debitas tum<br />
Sumrai Pontificis, tura Supremi Principis partes obeuntes iniustis illorura<br />
desideriis obstiteriraus, qui Nos ad illud bellura gercndura pertrahere volebant,<br />
quique postulabant, ut inexpertam iuventutem subitario modo collectam,<br />
ac militaris artis peritia et disciplina numquara excultara, et idoneis ductoribus<br />
bellicisque subsidiis destitutani, ad pugnam, id est ad certam caedem<br />
compelleremus. Atque id a Nobis expetcbatur, qui licet iraraerentes inscrutabili<br />
Divinae providentiae consilio adApostoIicacDignitatis fastigium evecti,<br />
ac vicariara Christi lesu hic in terris operara gercntes, a Dco, qui est auctor<br />
pacis et araator caritatis, raissionera accepimus, ut omnes populos, gentes,<br />
nationes pari paterni amoris studio prosequentes, omniura saluti totis viribus<br />
consulamus, et non iara ut homines ad clades raortcmque irapellamus. Quod<br />
si quicumque Princeps nounisi iustis de causis bellum aggredi numquam<br />
potest, ecquis tam consilii et rationis expers umquam erit, qui plane non<br />
videat, catholicum orbem raerito atque optirao iure longe maiorem iustitiam,<br />
gi'avioresque causas a Komano Pontifice requircre, si Pontificem ipsum alicui<br />
Dellum inaicere et inferre consniciat? Quaraobrem Nostra AUocutione, <strong>die</strong><br />
29. Aprilis superiori anno ad Vos habita, palam publiccque declaraviraus,<br />
Nos at) illo bello omnino esse alienos. Atque eodem tempore insidiosissimum<br />
profecto munus tura voce, tura scripto Nobis oblatuni, ac non solura Personae<br />
Nostrae vel maxinie iniuriosum, verum ctiam Italiae perniciosissimura repudiavimus.<br />
rciecimus, ut scilicet Italicae cuiusdara Reipublicae regiraiui praesidcre<br />
vellenius ). Equidem singulari Dei miseratione gravissimura loqucndi,<br />
monendi, hortandique munus a Deo ipso Nobis impositura iraplenduni curavinius,<br />
atque adeo confidimus, Nobis illud Isaiac improperari non posse'):<br />
f-^iic tnihi quia tacui. Utinam vcro patcrnis Nostris vocibus, monitis, hortationibus<br />
suas Nostri omnes filii praebuisscnt aures!<br />
Memineritis, Vencrabiles Fratrcs, qui clamores, quique tumultus a<br />
turbulcntissimae factionis hominibus excitati fuere post Allocutionem a<br />
Nobis nunc coramcmoratam , et quomodo civile Minislerium Nobis fuerit<br />
') IIuc ref §. IV. Siill<br />
') Inlcr alia liarc dipna sunl quao nntcntur Pontificis vcrba in hac.Aliociitionc<br />
pronunliala: ..Ncc Nohis lcmporari possiiiinis. quin ianionlonuir in rons'\ssii hoc<br />
vpstro runostissiniain iilani consiioludinom. nosiris tom]ioribus prapci<strong>pii</strong>c prassantom.<br />
oxiiialo oinno poniis iibolios in iiicom odondi. qiiibus aul .sanciissimao nnslrae<br />
Itoiicioni. niorumqiie iinnoslati lciorrimum boilum inrorliir. aul civilos jiorlurbalinnos<br />
ac disrordiao innammanliir, aut Ecclosiao bona impoiunlur. ot sacr.iiiora quaoque<br />
illius jura oi'pugniinlur, aut optimi quiqiic viri Talsis criminaiionibus lacerantur."<br />
({uo ref. prop. 79. N. Edit. ') Is. VI. 5.
35<br />
impositum, Nostris quidem consiliis, ac princi<strong>pii</strong>s, et ApostolicaeSedis iuribus<br />
sumnioi)ere advcrsum. Nos quidem iam inde infelicem Italici belli exitum<br />
futurum animo prospeximus, dum unus ex illis Ministris asserere non dubitabat.<br />
bellum idem, JSobis licet invitis ac reluctantibus, et absque Pontiiicia<br />
benedictione, esse duraturum. Qui quidem Minister gravissimam Apostolicae<br />
Sedi inferens iniuriam baud extimuit proponere, civiiem Ilomani Pontiiicis<br />
Principatum a spirituali eiusdem potestate omnino esse separandum '). Atque<br />
idem ipse haud muito post ea deNobis palam asserere non dubitavit, quibus<br />
Summum Pontificem ab humani generis consortio eiiceret quodammodo et<br />
dissociaret. Justus et misericors l)ominus voluit Nos humiliare sub potenti<br />
manu Eius, cum permiserit, ut plures per menses veritas ex una parte.<br />
mendacium ex altera acerrimo iuter se dimicarent certamine, cui attuiit<br />
iinem novi M .iisterii electio, quod postea alteri locum cessit, in quo ijigcnii<br />
laus cum peculiari tum publici ordiuis tutandi, tum legura observandarum<br />
studio erat coniuncta.<br />
Verum effraenata pravarum cupiditatum licentia et audacia in <strong>die</strong>s<br />
caput altius extollens longe grassabatur, ac Dei hominumque hostes diuturna<br />
ac saeva dominandi, diripiendi, ac destruendi siti incensi nihii iam aliud<br />
optabant, quam iura quaeque divina et humana subvertere, ut eorum desideria<br />
possent explere. Hinc macliinationes iamdiu comparatae palam publiceque<br />
emicuere, et viae humano sanguine respersae, et sacrilegia numquam<br />
satis deploraiida conimissa, et inaudita prorsus violentia in iSostris ipsis<br />
Quirinalis Aedibus infando ausu Nobis illata. Quocirca tantis o<strong>pp</strong>ressi angustiis,<br />
cum ne dum Principis, sed ne Pontiticis quidem partes libere obire<br />
possemus, non sine maxima animi Nostri amaritudine a Sede Nostra discedere<br />
debuimus. Quae luctuosissima facta in publicis Nostris protestationibus<br />
enarrata iioc loco iterum recensere praeterimus, ne funesta illorum recordatione<br />
communis noster recrudescat dolor. Ubi vero seditiosi homiues<br />
Nostras illas noverunt protestationes, maiore furentes audacia, et omnia<br />
omnibus minitantes nulli neque fraudis, neque doli, neque violentiae generi<br />
pepercerunt, ut bonis omnious iam i^avore prostratis maiorem usque terrorem<br />
iniicerent. Ac postquam novam illom Gubernii formam, ab ipsis Ginnia<br />
di Siaio a<strong>pp</strong>ellatam, invexere, ac penitus sustulerunt duo Consiiia a Nobis<br />
instituta, totis viribus allaborarunt, ut novum cogeretur Consilium, quod<br />
CoTiytiiuentis tiouianae nomine nuncupare voluerunt. Refugit quidem animus,<br />
ac dicere reformidat quibus quantisque fraudibus ipsi usi fuerint, ut eiusmodi<br />
rem ad exitum perducerent. Hic vero haud possumus, quin meritas<br />
maiori Pontificiae ditionis Magistratuum parti laudes tribuamus, qui proprii<br />
honoris et oflicii memores munere se abdicare malueruuL, quam ullo modo<br />
manum operi admovere, quo eorum Princejjs et amantissimus Pater legitimo<br />
suo civili Principatu spoliabatur. Illud tandem Consilium fuit coactum, et<br />
quidam Romanus Advocatus vel in ipso suae primae orationis exordio ad<br />
congregatos habitae, omnibus clare aperteque declaravit, quid ipse cmictique<br />
alii sui socii horribilis agitationis auctores seutirent, quid vellent, et quo<br />
SpeCtarent Ltx . ut ille inquiebat, nwraHs progressus est imperiosa et<br />
inexorabili'^. ac simul addebat, sibi, ceterisque iamdiu in animo fixura esse,<br />
temporale Apostolicae Sedis dominium ac regimen funditus evertere, licet<br />
moais omnibus eorum desideriis a Nobis fuisset obsecundatum. Quam dcclarationem<br />
in lioc vestro consessu commemorare voluimus, ut omncs intellipnt,<br />
pravam huiusmodi voluntatem non coniectura, aut suspicione aliqua a Nobi<<br />
turbarum auctoribus fuisse attributam, sed eam universo terrarura or1)i<br />
palam publicequo ab illis ipsis manifestatani, quos vel ipse pudor ab eadeui<br />
proferenda declaratione revocare debuisset. Non liberiores igitur institutiones.<br />
non utiliorem publicae administrationis procurationem, non providas cuiusque<br />
generis ordinationes huiusmodi homines cupiebant, sed civilcra Apostolicae<br />
Sedis principatura, potestatemque impetere, convellcre. ac destruere<br />
omnino volebant ). Ac eiusmodi consilium, quantum in ipsis fuit, ad exituiu<br />
deduxerunt iilo l'
36<br />
Ecclesiae, adiunctamque illis Apostolici obeundi<br />
maiori subditorum Pontificiae aitionis damno et<br />
muneris libertatem ), vel<br />
'<br />
calamitatc, Romanos Pontitices<br />
a temporali Gubernio tum iure tum facto decidisse declararunt.<br />
Non levi quidem moerore ob tam tristia facta confecti fuimus, Venerabiles<br />
Fratres, atque illud in primis vel maxime dolemus, quod Urbs Roma<br />
Catholicae veritatis et unitatis centrum, virtutis ac sanctitatis magistra, per<br />
impiorum ad eam quoti<strong>die</strong> confiuentium hominum operam, omnibus gentibus,<br />
populis, nationibus tantorum malorum auctrix a])i)areat. Verumtamen in<br />
tanto animi Nostri dolore pergratum Nobis est posse aflirmare, longe maxiraam<br />
tum Romani Populi, tum aliorum Pontificiae nostrae difionis populorum<br />
partem Nobis, et Apostolicae Scdi constanter addictam a uefaviis iilis machinationibus<br />
abhoruisse. licet tottristium eventuum spectatrix extiterit. Summae<br />
auoque consolationi Nobis fuit Kpiscoporum, et Cleri Pontiticiae Nostrae<br />
aifionis sollicitudo, qui in mediis periculis, et omnc genus difficuitatibus<br />
ministerii et ofticii sui parfe':; obire non desfiterunt, ut populos ipsos qua<br />
voce, qua exemp!o a motibus illis, nefariisque factionis consiliis averferent.<br />
Nos certe in tanto rerum cerfamine atque discrimine nihil intentatum<br />
rcliquimus, ut publicae tranquillitati et oi'dini consuleremus. Multo enira<br />
tempore anfeqiiam trisfissima iila Novembris facfa evenirent, omni studio<br />
curavimus, ut Helvetiorum copiae, Apostolicae Sedis servifio addictae, atque<br />
in Nosfris Provinciis degentes, in Urbem deducerentur , quae tamen res<br />
contra Nostram volunfatem ad exitum minime fuit j^erducta eorum opera,<br />
qui mense iNIaio Ministrorum munere fungebantur. iseque id solum, verum<br />
etiam ante illud tempus, nec non et postea, tum publico praesertim Romae<br />
ordini tuendo, tura inimicorum hominum audaciae comprimendae curas<br />
Nostras convertimus ad alia militum praesidia comparanda, quae,<br />
perraittenfe, ob rerura ac teraporura vicissifudines Nobis defuere.<br />
Deo ita<br />
Tandem<br />
post ipsa luctuosissiraa Novembris facta haud omisimus Nostris litteris, <strong>die</strong><br />
guinta Januarii datis, omnibus indigenis Nostris militibus efiam atque etiam<br />
inculcare, ut religionis et militaris honoris meraores iuratam suo Principi<br />
fidera custodirent, ac sedulam impenderent operam, quo ubique tum publica<br />
tranquillifas, tura debita erga legitiraum Gubernium obe<strong>die</strong>ntia ac<br />
servaretur. Neque id tantum, verum efiam Helvefiorura copias<br />
devotio<br />
Romam<br />
pefere iussimus, quae huic Nostrae voluntati haudquaquam obsequutae sunt,<br />
cum praeserfim supremus illarum Ductor in hac re haud recte atque honorifice<br />
?e gesserit.<br />
Atque inferim factionis raoderatores maiore in <strong>die</strong>s audacia et impetu<br />
opus urgentes, tura Nosfram Personam, tura alios (jui Nostro adhaerent lateri,<br />
horrendi cuiusque generis calumniis et contumeliis lacerare non intermittebant;<br />
ac vel ipsis Sacrosancti Evangelii verbis et sententiis nefarie abuti<br />
Don dubitabant, ut in vestimentis ovium, cum intrinsccus sint lupi rapaces,<br />
im])ei-itara multitudinera ad prava quacque eorum consilia et raoliraina pertralierent,<br />
atque incautorum mentes falsis doctrinis imbuerent. Subditi vero<br />
tempora i Aposfclicae Sedis ditioni, et Nobis immobili fidc addicti, merifo<br />
atque opfimo iure a Nobis exposcebant, ut eos a fot gravissimis, quibus<br />
undique ])remebantur, angustiis, periculis, calamifafibus et iacturis eripcrcmus.<br />
Et quoniam nonnulli ex ipsis reperiuntur qui Nos veluti causam (inno('uam<br />
licet) tantarum perfurbationum suspiciunt. ic(!irco isfianiniadverfant volimns.<br />
Nos quidcm ut prinmm ad suprcmam Apostolicam ^edcm evecti fuiraus.<br />
pafernns Nosfras curas et consilia, qnomadmodura supra declaravimus. eo<br />
cerfe infondisse, uf Pontificiae Nosfrae ditionis populos omni stiidio in meliorem<br />
conditinncm adduccrcmus ^). sed inimicoium ;ic turbulenforum hominum<br />
opera factnm esse, ut consilia illa Nosfra in irritura coderent, contra vero<br />
factiosis ii^sis, Dco ]>ermittente, configisse, ut ad exitum perducere possent<br />
(june a longo aiite teni])ore moliri ac tonfare omnibus quibusque malitiae<br />
artibus nuniquam dcstitcrant. Itnque id ipsum, quod iani alias cdiximus.<br />
hic iterum ropotimus, in tara gravi scilicct ac luctuosa tcmi^estafe, qua univcrsus<br />
ferc tirrarum orbis tantoj^cre iactafur, Doi manum csse agnoscendam,<br />
Kinsque vorcm audicndam, qui eiusmodi flngellis honiinum pcccata ct iniqnitntos<br />
]iuniro solct, ut ipsi ad iustitiae scraitas rcdirc fcstincnt. Hanc igitur<br />
') IJuc rcj. prop. 70. *) Hiic rff. prop. 80.
37<br />
vocem andiant qui erraverunt a veritatc, et derclinqucntcs vias suas convertantur<br />
ad Dominum; audiant etinm illi, qui in hoc tristissimo rerum statu<br />
magis de privatis propriis commodis, quam de Ecclcsiac bono, et rei catbolicae<br />
prosperitatc solliciti sunt, ac meminerint nihil prodesse bomini si<br />
munduin uii'iver\inn liicr
B8<br />
atque integerriraos Ecclcsiasticos, Religiososque viros crudeliter insectatos<br />
in vincuhi coniectos, et occisos, sacros clarissinios Antistites vel ipsa Cardinalitia<br />
dignitate iusignes a propriis gi-egibus dire avulsos, et in carcerem<br />
abroi^tosV Atque liaec tanta facinora cuntra Kcclesiam, eiusque iura, et<br />
libertaicui admittuntur tum in Pontiticiae ditionis locis, tum alibi, ubi homiy<br />
nos illi, vel eorum similes dominantur, eo scilicet tempore, quo iidem ipsi<br />
libertatom ubique proclamant, ac sibi in votis esse coufingunt, ut suprema<br />
Suuimi Pontiticis potestas, a quovis prorsus vinculo expedita. omni libertate<br />
IVuatur.<br />
Jam porro nemincm latet. in qua tristissima ac deploranda conditione<br />
carisGirai Nostri versentur subditi eonimdem iiuminum opera, qui tanta<br />
advorsus Ecclesiam tiagitia committunt. Pubiicum enim aerarium dissipatum,<br />
exhaustum , commercium intermissum ac pene exstincium, ingcntes pecuniae<br />
summae optimatibus viris aliisque impositae, privatorum bona ab illis, qui se<br />
i)upuiurum rectures et etiraenatarum cohortium duciores a<strong>pp</strong>eilant, direpta,<br />
Douurum omnium tremefacta libertas, eoruraque tranquiilita' in summum<br />
disci-imen adducta, ac vita ipsa sicarii pugiuni subiecta, et alia maxima et<br />
gravissima maia ac dan)na, quibus continenter cives tantopere uftliguntur<br />
atque terrentur. Ilaec scilicet sunt illius prosperitatis initia, quam iSurami<br />
Pontiricatus osores Pontiticiae ditionis populis annunciant atque promittunt ).<br />
In magno igitur et incredibili dolore, quo ob tantas tum Ecclesiae,<br />
tum Pontificiae Isostrae ditionis populorum calamitates intime excruciabaniur,<br />
probe noscentes ofticii Nostri rationem omnino postulare, ut ad<br />
calamitates ipsas amovendas ac propulsandas omnia conaremur, iam inde a<br />
<strong>die</strong> quarta Decembris proximi superioris anni omnium Pi-incipum, et " ^tionum<br />
opem, auxiliumque iraplorare, et exposcere haud omisimus. . c<br />
Nobis temperare non possumus, quin Vobiscum, Venerabiies Fratres, nunc<br />
communicemus singularem illam consolationem, qua atfecti fuimus, cum iidera<br />
Principes, et populi, etiam illi qui catholicae unitatis vinculo Nobis minime<br />
sunt coniuncti, propensissimam eorum erga Nos voluntatem luculeutis sane<br />
raodis testari ac declarare studuerint. Quod quidera dura acerbissimum<br />
animi Nostri dolorem miritice lenit atque solatur, magis magisque demonstrat<br />
quomodo Deus Ecclesiae suae Sanctae semper propitius adsistat. Atque<br />
in eam spem erigimur fore, ut omnes intelligant. gravissima illa mala, quibus<br />
in hac tanta temporura asperitate populi, ac regna vexantur, ex sanctissimae<br />
nostrae religifmis contemptu suam duxisse originem, nec aliunde solatium<br />
ac remedium habere posse, quam ex divina Christi doctrina, Eiusque Sancta<br />
Ecclcsia, quae virtutum omuium foecunda parens et altrix, atque expultrix<br />
vitiorum, dum homines ad omnem veritatem ac iustitiam instituit, eosque<br />
mntua caritate constringit, publico civilis<br />
dura in modum consulit ac prospicit ).<br />
societatis bono, et ordini miran-<br />
Postquam vero omnium Principum opem imploraviraus, ab Austria,<br />
quae Pontiliciae Nostrae ditioni ad Septentrionera hnitima est, auxiliura eo<br />
sanc libentius effiagitavimus quod ipsa non solum temporali Apostolicae<br />
,<br />
Sedis dominio tuendo egregiam suam semper operam navaverit, verum etiam<br />
quod nunc ca profecto spes aflfulgeat forc, ut ab iilo Imperio iuxta ardentissima<br />
Nostra desideria, iustissimasque Nostras postulationes notissima quaedam<br />
eliminentur prmcipia, ab Apostolica Sede perpetuo imiirobata, ac<br />
proptcrea inibi Ecclesia in suam restituatur libertatem cum maximo illorum<br />
tideli im bono atque utilitate. Quod quidem dum non mediocri animi Nostri<br />
consolationp signiticamus, plane non dubitamus, quin id Yobis non leve<br />
afferat gaudium.<br />
Idem auxilium a Gallica Natione expostulaviraus, quam singulari<br />
patcrni nnimi Nostri benevolentia ot at^ectu prosemiimur, cum illius Nationis<br />
Clerus, Populus(pic tidelis omnibus quibusque tilialis devotionis et observantiac<br />
signiticationibus Nostras calamitates at angustias lcnire ac solari<br />
studuerit.<br />
Ilispaniae quoque opcm invocavimns, quae de Nostris angustiis vehementcr<br />
anxia atque sollicita alias catholicas Nationes primum excitavit, ut<br />
') Uiu rcj. prop. 40, 80. ') Hnv ref. prop. 40.
39<br />
filiali quodam foedere inter $e jnito communem fitlclium Patrem ac Supremum<br />
Ecclesiae Pastorem in propriani Sedem reducere contcnderent.<br />
Hanc denique opem nb utriusque Siciliae Kegno eliiagitavimus, in<br />
quo hospitamnr apud illius Regem, qui in vmim sulidumquo suorura populorum<br />
felicitatem promovendaui totis viribus incumbens tanta religione ac<br />
piet.ite refulget, ut suis ipsis populis exemplo esse possit. Etsi vero nuUis<br />
verbis evprimere possimus, qunnta cura et studio idem Princeps eximiura<br />
suara filialcm in Kos devoti<strong>dn</strong>em omnium ofticiorum genere, et egrtgiis<br />
factis assidue testari, et contirinare laetatur, tanum praeclara eiusd(TO J'rincipis<br />
in Nos mcrita nulla umquam delebit obiivio. Neque taciti ullo niodo<br />
praeterire possumus pietatis, amoris et obsequii signilicationes, quibus eiusdem<br />
Regui Clei-us, et Populus Nos prosequi numquam deslitit, ex quo<br />
Regnum ipsum attigimus.<br />
Quamobrem in eam spem erigimur fore, ut, Dco bene iuyanlj, catliolicae<br />
illae gentes Eccle>iae, eiusque Summi Pontiticis communis omnium<br />
fidelium Patris causam prae oculis habentes, ad civilem Apostulicae Sedis<br />
Principatum vindicandum, ad pacem et tianquillitatem subditis Nustris restituendam<br />
quamprimum accurrere pmperent, ac futurum contidimus, ut<br />
sanctissimae nustrae 1'eligionis, et civilis societatis hostes ab urbe Koraa,<br />
totoque Ecclesiae Statu amoveantur. Atque id ubi cuntigerit, omni certe<br />
vigiluntia, studio, contentione a Nobis erit curandum. ut iiii omnes errores,<br />
et gravissiuia propulsentur scandala, quae cura bonis onmibus tam veheraenter<br />
dolere debuimus. Atque in primis vel raaxime allaborandum, ut<br />
hominum mentes ac voluntales impiorum fallaciis, insidiis et fraudibus<br />
miserandum in modura deceptae collustrentur serapiternae veritatis lumine,<br />
quo honiines ipsi funcstissimos errorum et vitioruni fructus agnoscant, atque<br />
ad virtutis, iustitiae et religionis seniitas amplectendas excitentur et inflammentur.<br />
Ojitime enira noscitis, Venerabiles Eratres, horreuda illa et oranigena<br />
opinionura monstra, quae ex abyssi puteo ad exitium et vastitatera<br />
eraersa longe iam lateque cum maximo reiigionis, civilisque societatis detriraento<br />
invaluere, ac debaccliantur. Quas pervorsas pestiferasque doctrinas<br />
inimici homines seu voce, seu scriptis. seu publicis spectaculis in vulgus<br />
disseminare numquara intermittunt, ut effraenata cuiusque impietatis, cupiditatis,<br />
libidinis licentia magis in <strong>die</strong>s augeatur et projjagetur'). Hinc porro<br />
illaeomnescalamitates, exitia etluctus, quibus huraanum genus, ac universus<br />
fere terrarum orbis tantopere est funestatus et funestatur. Neque ignoratis<br />
cuiusmodi bellum contra sanctissimam nostram religioncra in ij)sa quoque<br />
Italia nunc geratur, quibusque fraudibus et raachinationibus teterrimini<br />
ipsius religionis et civilis societatis hostes imperitorum pracsertim animos<br />
a fidei sanctitate, sanaque doctrina avertere, eosque aestuantibus incrodulitatis<br />
fiuctibus deraergerc atque ad gravissima quaeque peragenda f^cinora<br />
cor»ipeIlere conentur. Atque ut facilius eorum consilia ad exitum perducere,<br />
et horribiles cuiusque seditionis et perturbationis motus excitare ac fovere<br />
possint, haereticorum hominura vestigiis inhaerentes, supreraa Ecclesiae<br />
auctoritate onmino despecta, plane non dubitant Sacrarura Scripturaruni<br />
verba, testiraonia, sententias privato proprio, pravoque sensu invocare. interpretari,<br />
invertere, detorquere; acpcr summam impietatem saneiissiuio Cln-isti<br />
Domine nefarie abuti non reformidant. Neque eos pudet paiam ]iubliccque<br />
asserere, timi cuiusque sanctissimi iuramenti violationem, tura quamlibet<br />
Kcelestam, fingitiosamque actionem sompitcrnae i))si naturae legi repugnantem,<br />
non solura hnud esse improbandam, vcrum eiiam omnino licitam. summisqup<br />
laudibus etfei-endam, quando id pio jiatriae amnre, ut ij^si dicunt,<br />
agatur ^). Quo impio ac i^raepostero argmnentandi genere ab eiusuu.di hominibus<br />
omnis prorsus honestas, virtus, iustitia ponitus tollitur, atfjue noliinda<br />
ipsius latronis et sicarii agendi ratio per inauditam irapudentiam defeiiditur<br />
ct commendatur.<br />
Ad ceteras innumeras fraudes, quibus catlinlicae Ecclosiae inin:ici<br />
eonfinenter utuntur. ut incautos iiraoscrtim ct imporitos ab insius Kcclesiae<br />
sinuavellant etabriiiiant, acen-imae etiam, ac turpis^^iuiae aocouunt calumniae,<br />
quas iii Personam Noslrara inlendere et comminisci non crubescunt. Nos<br />
') tluc rej. prop. 79. ') J/uc ref. prup. G4.
40<br />
quidcm nullis licet Nostris meritis Illius Lic in tcrris vicariam gcrentes<br />
OJiCraui, '/"' cuiii iiio tdi'jcic 11- 7IOII iiifotdkrOnt, cum ptiterclur iiou cinninllu.batur.<br />
acerbissima quacqui; convicia in omnipatientia, ac silcntio pevferre,<br />
ct pro persequcntibus, et cahiiuuinntibus Nos urare nuniquiira oniisimus.<br />
Vcrum cum dcbitores simus sapientibus, et insipicntibus, omniumque saluii<br />
consulerc dobeamus, liaud ])Ossumus, quin ad pi-accavendam prcieseiiim intirmorum<br />
oflrcnsionom, in lioc vcstro Cunsessu a ^'obis rciiciamus falsissimam<br />
illam et omnium teterrimam calumniam, quae contra Persuuam humiiitatis<br />
Kostrae \)cv rcccnti-simas quasdam epliemcridas est evulgata. Etsi vero<br />
incredibih horrore affecti fuimus ubi ilJud commcntum lcgiums, quo inimici<br />
homines jNubis, et Ajjustulicae Scdi grave vulnus infcrre comu;oiiuutur,<br />
tamen duUo modo veicri i)Ossunms, ne eiusmodi turiiis«ima mendacia vel<br />
leviter otfcndere queant supremam illam veritatis Cathedram, et Nos, qui<br />
nullo meritorum suffiMgio in ea collocati suraus. Et quidem singulari iJei<br />
misericordia divinis ihis <strong>nostri</strong> Redemjituris verbis uti possumus: jt
41<br />
meritas debifasqne laudes ipsis Vcnci-abilibus Fratribus tribucre laetamur,<br />
eisdem oniiiios uddiiuus, ut divino auxilio tVeti j^ergant alacriori usque zelo<br />
mmisterium suum iuiiilere, ac iiraeliari ])raeiia Doinini, et exaltare vocem<br />
in sapientia ct 1'ortitudine ad san.uidas contrifiones Israel. luxta haec non<br />
desinant adire cuin liducia ad tlironuin gratiae, ac publicis, privatisque<br />
precibus insistcre, et Hdclil):!s poimlis sedulo inculcare, ut omnes ubique<br />
poenitentiam agant, quo misericordiam a Deo consoquantur, et gratiam<br />
inveniant in auxilio oiqiorruno. Nec vero intermittant viros ingenio, sanaque<br />
doctrina pracstantes hortari, ut ipsi quoque sub eorum et Apostolicae<br />
Sedis ductu populorum meutes illustrare, et serpentium errorum tenebras<br />
dissipare studeant.<br />
Ilic etiam carissimos in Christo Filios Nostros Populorum Principes<br />
et Rectores obtestanmr in liomiuo, atque ab ipsis expobcimus ut serio ac<br />
sedulo considerantes quae et quanta damna ex tot errorum ac vitiorum<br />
coduvie in civilem societaiem rcdiuident, omni cura, studio, consilio in id<br />
potissimam incumbere velint, ui virtus, iustitia, religicT ubique domiuentur,<br />
ac maiora in dics inci-eiuenta susci[)iant. Atque uuiversi populi, gentes,<br />
nationes, earumque Moderatores assid.ie ac diligenter cogitent et meditentur,<br />
omnia buua in iustitiae exercitio Cuiisistcre, ouuiia vero mala ex iniquitate<br />
prodire. Siquidem iusUliu elecnt (jeiUem, iii.icros auleiii Javit puputus<br />
peicotuin ').<br />
Antcipinm autcm diccndi fincm faciamus, haud possumus, quin gratissimi<br />
aniuii Nosiri seiisus ibis omiiibus carissiinis atque amantissimis tiiiis<br />
palam pub iceque testemur, qiii de Nos ris calam.tatibus vehementer soUiciti<br />
singulari jirorsus erga Nus jiictatis aifcctu suas Nobis oblationes mittere<br />
voluerunt. Etsi vero luae luiiusiiiodi iai-gitiunes nun leve Nobis afferant<br />
solatuim, tamen fateri debeuius, paternum cur Nostrum non mediocri angi<br />
angustia, cum sunuuoiiere tuneaiuus, ne in tristissima hac rerum publicarum<br />
conditione iidem cai-issimi tilii suae in Nos caritati nimium indulgentes largitiones<br />
ipsas proiirio etiain incumiuudo ac detrinieuto facere velint.<br />
Denique, Venerabiles Lratres, Nos quidem investigabilibus sapientiae<br />
Dei consiliis, q ubas g oriam suam operatur, plane acnuiescentes, dam in<br />
humilitate cordis Nostri maxiiuas Deo agiinus gratias,* quod Nos dignos<br />
habuerit pro nomiiie Jesu cuntumeiiam i^ati, et aliqua ex parte conformes<br />
fieri imagiui Passionis Eius, par.iti sumus in omni tide, spe, patientia et<br />
mansuetudine acerbisslmus quosque labjres, aerumnas perferre, atque ipsam<br />
animam Nostram pro Ec:.lesia iionere, si per Nostrum sanguinem ipsius<br />
Ecclesiae calauiitatibus consulere posseinus. Interiiu vero, Venerabiles<br />
Fratres, ne iutei-iuittamus <strong>die</strong>s noctcsque assiduis fer\idisque precibus divitem<br />
in mi
<strong>Epistola</strong> <strong>Encyclica</strong><br />
ad Arcbiepiscopos et Episcopos Italiae <strong>die</strong> <strong>VIII</strong>. decembris anni<br />
AIDCCCXLJX ').<br />
Venerabiles Fratres, Salutera et Apostolicam Benedictionem.<br />
Nostis et Kobiscum una conspicitis, VenerabilesFratres, quanta nuper<br />
perversiiate invalueriut perditi qnidara veritatis, iustitiae et honestatis<br />
cuiusque inimici, qui sive per IVaudem, omnisque geueris insidias, sive palam<br />
et tamquam tiuctus feri maris despumantes contusiones suas, elfraenatam<br />
cogiiandi, loquendi et impia quaeque audendi licentiam quaquaversus diffundere<br />
contendunt inter tideies itahae popuios, et catholicam Religionem in<br />
Italia ipsa labefactare, ac, si heri umquum posset, funditus evertere commoliuntur.<br />
A<strong>pp</strong>aruit tota diabolici eorum consilii ratio tum aliis nonnuilis in<br />
locis, tura m alraa praesertim Urbe, Supremi Pontificatus Nostri Sede. in<br />
qua, Nobis abire inde coactis, liberius, paucis licet mensibus, debacchati<br />
sunt; ubi divinis humanisque rebus nefario ausu commiscendis, eo taudem<br />
illorum furor pervenit, ut spectatissimi Urbani Cleri, et Praesulum sacra<br />
inibi iussu Nostro irapavide curantium, turbata opeia et auctoritate despecta,<br />
vel ipsi interdum miseri aegi'oti cum morte coUuctantes , cunctis destituti<br />
religionis subsidiis, animam inter procacis alicuius meretricis illecebras<br />
emittere cogebantur.<br />
Jam vero etsi deincc ps Romana eadem Urbs, et aliae Pontificiae ditionis<br />
provinciae, Deo migerante, per Catholicarum Nationum arma civili Nostro<br />
regiraini restitutae fuerint, ac bellorum tumultus in aiiis pariter regionibus<br />
Itaaae cessaverit, non destitere tamen nec sane desistunt improbi illi Dei<br />
hominumque hostes a netando suo opere, sin minus per apertam vim, aliis<br />
certe fraudulentis nec semper occultis modis urgendo. Verura inhrmitati<br />
Nostrae supremam totius Dominici gregis curam in tanta temporura difficultate<br />
sustinenti, et peculiaribus huiusmodi Ecclesiarum Italiae periculis vehementer<br />
afHictae, non levis iuter aerumnas consolatio est ex pastorali Vestro<br />
studio, Venerabiles Fratres, cuius multa Nobis documenta, et in medio<br />
praeteritae tempestatis turbine non defuerant, et nova in <strong>die</strong>s chxriorfique<br />
obveniunt. Ipsa autem rei gravitas ui-getNos, ut pro debito apostolici officii<br />
Fraternitatibus Vestris, in Nostrae soUicitudiiiis partem vocatis, acriores sermone<br />
atque hortationibus Nostris addumus stinmlos ad praelianda constanter<br />
una Nobiscum praelia Domini, atque ad ea omnia concordibus animis providenda<br />
ac praestanda, quibus, Deo benedicente, et damna reparentur quaecumque<br />
Religioni sanctissimae per Italiam illata iam sint, et imminentia in<br />
posterum pericula propulsentur.<br />
Inter* multiplices fraudes, quibus praedicti Ecclesiae hostes uti consueverunt<br />
ad Italorum animos aFide catholica abalienandos, asserere etiara,<br />
et quaquaversus clamitare non erubescunt, catholicam Religionera Italae<br />
Gentis gU)riae, mat^nitudini et prosperitati adversari') ac propterea opus<br />
esse, ut illius loco Protestantium placita et conventicuhi inducantur, constituantur<br />
et propagentur, quo Italia pristinnm veterum temporura, scilicet<br />
cthnicorum, sitlendorem iterum acfiuirere possit. lu quo saue illorum commento<br />
haud facile nuis cxistimaverit, num detcstanda magis et vesanae<br />
impietatis malitia, vcl impudentia mentientis improbitatis.<br />
Etenim spiritualc emolumciitum, ut de jiotestate tenebrarum in Dei<br />
lumen translati et iustiticati gratia Christi haeredcs simus secundum spem<br />
vitae aeternae, hoc scilicet animarum emolinnentum, a catholicae Religionis<br />
sanctitate dimanans, cius profecto est pretii, ut quaocumque Imius nmndi<br />
ghiria et faustitas in comparatione illius plaue in nihiluni esset computanda.<br />
„Quid cnim j^rodest homini si mundum universum lucretur, animae vero<br />
„suae detrimentum patiatnr? aut quam dabit liomo commutatinnem pro<br />
„anima sua')?'" At vero tantum porro abest, ut temporalia illa detrimenta<br />
Italorum Genti ob verae Fidci profcssioncm acciderint, ut immo Religioni<br />
') lluc rejenintitr Si/ffalii rropositlonrs \H, fi.3.<br />
») /luc ref. piop. 40! 3) MatiLapi XVI. 2B.
43<br />
catholicae in acceptis refcrre illa debeat si Romano labante Imperio non in<br />
eam coiiditionem deciderit, in quam Assyrii et Clialdaei, Medi. Persaeque<br />
et Macedones Populi, multos antea dominati per annos, commutata deinceps<br />
temporum vice, dilapsi fuerant. Etenim nemo prudens ignorat, per sanctissimam<br />
Cbristi Religionem effectum esse. ut Italia non solum a tot ac tantis,<br />
quibus obruebatur. errorum teiiebris fuerit erepta, verum ctiam ut inter<br />
antiqui iliius Imperii ruinas, et barbarorum tota Europa grassantium incursiones,<br />
ad eam nihiloiiiinus gloriam et magnitudinem prae caeteris totius<br />
mundi nationibus se provectam conspiceret, ut per sacram Petri cathedram<br />
singulari Dei bencticio in ipsam collncatam latius atque solidius praesideret<br />
religione divina, quam pracfuerat olim dominatione terrena.<br />
Atque ex ipso lioc x\postolicae habendae Sedis singulari privilegio, et<br />
ex Religione catliolica tirmiores exinde in Italiae Populis radices obtinente<br />
alia porro permulta, eademque insignia beneticia profecta sunt. Siquidem<br />
sanctissima Christi Religio verae sapientiae magistra, humanitatis vindex, ac<br />
virtutum omnium foecunda parens, avertit quidem Italos ab infelicis illius<br />
gloriae splendore, quam illorura maiores in perpetuo bellorum tumultu, in<br />
externorum o<strong>pp</strong>ressione, atque in longe maximo hominum numero, ex eo<br />
quod vigebat iure belli, ad durissiraam captivitatein redigendo posuerant,<br />
sed una simul Italos ipsos Catholicae veritatis luce collustratos ad sectandam<br />
iustitiam et misericordiara , atque adeo ad praeclara etiam pietatis in<br />
Deum, et beneticentiae erga homiues aemulanda opera excitavit. Hinc in<br />
praecipuis Italiae urbibus admirari est sacra templa, et alia Christianorum<br />
temporum monumenta, haudquacrinm per cruentos labores hominum sub<br />
captivitate gementium, sed ingenu^ viviticoe caritatis studio confecta, et pia<br />
cuiusque generis instituta. quae sive ad Religionis exercitia, sive ad educationem<br />
iuventutis, et litteras. artes, disci<strong>pii</strong>nas rite excolendas, sive ad<br />
miserorum aegritudines et indigentias sublevandas comparata sunt. Haec<br />
igitur divina Religio, in oua tot quidem nominibus Italiae salus. felicitas et<br />
gloria continetur, haec scilicet Religio illa est, quam ab Italiae populis<br />
reiiciendaminclainant? Lacrymas coliibere non possumus, Venerabiles Fratres,<br />
dum conspicimus aliquos nunc Italos reperiri, improbos adeo, misereque<br />
illusos, ut pravis irapiorum hominum plaudentes doctrinis in tantam Italiae<br />
perniciem conspirare cura ipsis non reformident.<br />
Sed vero ignotum vobis non est, Venerabiles Fratres, praecipuos illos<br />
huius scelestissiniae raacliinationis architectos eo tandem spcctare, ut populos<br />
orani perversarura doctrinarum vento agitatos, ad subversionem impellant<br />
totius ordinis huraanarum rerum, atque ad nefaria novi Socia/isTni et Comnninismi<br />
systcmata traducant ). Korunt autem et longo multorum saecu-<br />
lorum experimcnto coraprobatum vidcnt, nullam sibi consensionem sperari<br />
Sosse cura Ecclesia catholica. quae scilicet in custo<strong>die</strong>ndo divinae revelationis<br />
eposito nihil unquam detrahi patitur propositis Fidei veritatibus, nihil illis<br />
per nova hoininum coranienta adraisceri. Idcirco consilium inierunt de<br />
Italis populis traducendis ad Protestantium placita et conventicula; in quibus<br />
ut illos decipiant. non aliud esse dictitant, quara diversam verae eiusdem<br />
christianae Religionis forniara, in qua, aeque ac in Ecclesia catholica,<br />
Deo placere datura sit '). Interea minime igiiorant. profuturum summopere<br />
impiae suae causae i^rincipium illud, quod in Protestantium placitis praecipuum<br />
est, de Sacris scilicei Scriptuiis privato uninscuiusque iudicio intelligendis.<br />
Exinde enim facilius sibi fore confidunt, ut primo quidem Sacris<br />
ipsis Litteris jierperam intcrpretatis abutantur ad erroies suos. quosi Dei<br />
nomine, diffundendos: subin<strong>dn</strong> autcra ut homines sui^crbissiraa illa de divinis<br />
rebus iudicandi liccntia intiatos propellant ad cominunia ipsa iusti, honestique<br />
principia in dubiuin revocanda.<br />
Absit tainen. Venerabiles Fratres. ut Ttalia. ex qua, ob Sedem Apostolici<br />
Magistcrii Roinac constitutani. nationcs aliac incorruptos salutaiis<br />
doctrinae laticcs haurire solitae sunt. fiat illis in postcriim lapis offcnsionis<br />
et petra scandali; absit. ut dilocta baec Dorainieae Vincao pars iu direptionem<br />
ccdat omniuin bcstiaruni agri: absit ut Ilali Pojiuli, vcncfico Babvlonici<br />
calicis haustu dementali, parricidalia contra matrem Ecclcsiam arnui susci-<br />
') IJuc rtj. §. IV. StjU. ') IIuc ref. prop. 18.
44<br />
piant. Nobis quidcm, uti et Vobis, in haec tanti periculi tempora occulto<br />
Dei iudicio reservatis, cavendum omnino est, ne fraudes atque impetus<br />
hominum contra Italiae Fidem conspirantium extimescamus, <strong>nostri</strong>s quasi<br />
viribus supcrandos; cum nostrum consilium et fortitudo sit Christus, et sine<br />
quo nihil possumus, per ipsum cuncta possimus ). Agite igltur, Venerabiles<br />
tratres, adv giiate impensius sujier creditum gregem, euuique a rapacium<br />
luporum insidiis et aggressinnibus tueri contendite. Communicate invicem<br />
consilia, pergite, ut iam instituistis, coetus habere inter Vos, ut malorum<br />
initiis, et praecipuis pro locorum diveisitate periculorum fontibus coramuni<br />
investigatione perspectis, sub auctoiitate ac ductu Sanctae huius Sedis<br />
promptiora illis remedia comparare valeatis, atque ita una Nobiscnm concordissimis<br />
animis, totoqiie pastoralis studii robore curas laboresque Vestros,<br />
Deo aditivante, in id conferatis, ut omnes hostium Ecclcsiae impetus, artes,<br />
insidiae, molimina irrita fiant.<br />
Ea vero ut in irrituui cadant, satagendum omnino est, ne populus de<br />
Christiana Doctrina, ac de Logc Domini parum instructus, ct diuturna in<br />
multis grassantium vitiorum licentia hebetatus, paratas sibi insidias, et propositorum<br />
errorum pravitatem agnoscere vix possit. A Vestra igitur pastorali<br />
sollicitudine velicmentcr exjjoscimus, Veuerabjles P>atres, ut nunquam<br />
intermittatis omnem adhibere operam, quo crediti Vobis tideles sanctissima<br />
Religionis nostrae doguiata ac praecepta, i)ro cuiusque captu, diligenter<br />
edoceantur, simulque moneantur, et exfitontur onmimodis ad vitam nioresqne<br />
suos ad illorum norniam componendos. Ini^amniate in eum finem Ecclesiasticorum<br />
hominum zelum, illorum jiraesertim. quibus aniniarum cura<br />
denian<strong>data</strong> est, ut serio meditantes ministerium, quod acceperunt in Domino,<br />
et habentcs ob oculos Tridentini Concilii pi-aescnpta '), maioii usque alacritate,<br />
i^rout temporum ratio postulat, in cliristianae plebis instructionem<br />
incumbant, et sacra eloquia, ac salufis inonita in nmnium cordibus inserere<br />
studeant, annunciando ijjsis cum brevitate (tfacilitaic strmonis vitia, quae<br />
eos declinare, et virtutcs, quas sectari oporteat, ut pocnam aeternam evadcre,<br />
et caelestem gloriam conscqui valeant.<br />
Speciatim vern procurandum est, ut fidcles ipsi impressum in animis<br />
habeant, alteque defixum dogma illud sanctissimae nostrae Religionis, quod<br />
est de necessitiite catholicae Fidei ad ol^tinen<strong>dn</strong>m salutrm '). Ilunc in finem<br />
summopere conducet, ut in publicis oratioiiibus fidt-Ies laici una cum Clero<br />
agant idcntidem i)cculiares Deo gratias pro inaestimaliili catholicae Religionis<br />
benertuio, quo ipsos omnes clcmcntissinie donovit, atque ab eodem<br />
Slisericordiarum ]'atre su])iiliciter petant. ut eiusdem Riligionis professionem<br />
in regionibus nostiis tueri. et inviolatam conservare diguetur.<br />
Interea Vobis certe pocnliaris erit cura. ut rtdeles omnes tempestive<br />
a Fraternitatibus Vestris suscipiant Sacraiiientum (^onhrmationis, per quod<br />
Bummo Dei beneficio specinlis gratinc robur oonfertur ad Fidem catholicam<br />
in gravioribus etiam poriculis constnnter prnfilenilam. Nec porro ignoratis,<br />
pundem in finom prodesse, ut ipsi a ncfcntoriim sordibus, per sinrerara<br />
illorum detestalionom, et Sacrnmentum Poenitentiae expiati, saoj.ius devote<br />
percipinnt sanctissiinum Euchnristiae Sacramentnm, in quo spiritualem esse<br />
constat animarum cibum et antidotum, quo liberemur a ciilpis quotidianis,<br />
et a peccatis mortalibus praeservemur, atque adeo symbolum unius illius<br />
corporis, cuius (hristus ca<strong>pii</strong>t cxistit. cuiquc nos, tanquam membra, arctissima<br />
fidoi, spei et caritatis connoxicne adstrictos esse voluit, ut idipsum<br />
omnes diceremus, nec essent in nobis sohismata').<br />
Equidem non dubitamus, quin Parochi, eorumque adiutores et Sacerdotes<br />
alii, qui certis <strong>die</strong>bus, ieiuniorum pracsertimtempore, adpraedicationis<br />
'> Ex S. Leone Mag^no Fpist. ad Riisliciim iXarhononsrm.<br />
') Sess V. cnp. 2. — Spss. XXIV. rnp. 4. ei 7. dc Kof.<br />
•^) Hnc (Inpina a Clir sln acco|)ii:m. p| inciilcnlnm a Pfiirihns atqno a Corciliis,<br />
haheinr oliam in Forimilis Prorpssinnis Fidei. inm in ca scilicoi. qnne a<strong>pii</strong>d La-<br />
linos. tam in ea, (|uac r.pnd firaocos. inm in nlia. quac n<strong>pii</strong>d ccicros Or.cniales<br />
Cnlholicns in iisil ost. — //m rtj. fnop. 10. 17. 21.<br />
*) Ex Trid. Scss. XIIL Detr. de aS. Luchar. ISocrameuto, cap. 2.
45<br />
ministerium destinari consueverunt, auxiliarcm Vobis opcram scdulo in his<br />
omnibus sint praestituri. Attamen illorum operae adiungere interdum oportet<br />
extruordinaria subsidia Spiritualium Exercitiorum, et Sacrai-um Missionum,<br />
quas, ubi operariis idoneis commissae fuerint, valde utiles benedicente Domino<br />
esse constat tum fovendae bonorum pietati, tum peccatoribus, et longo<br />
etiam vitiorum habitu depravatis hominibus ad salutarcm pocnitcntiam excitandis,<br />
atque adeo ut tidelis pojjulus crescat in scientiaDei, et in onini opere<br />
bono fructiticet, et uberioribus caelestis gratiae auxiliis munitus a pcrversis<br />
inimicorum Ecclesiae doctrinis constantius abhorreat.<br />
Ceterura in his omnibus Vestrae, ac Sncerdotum Vobis auxiliantium<br />
curae eo intcr alia spcctabunt, ut tideles maiorem hororcm concipiant illorum<br />
scelerum, quae cum aliorum scandalo patrantur. Nostis enmi, quantum<br />
diversis in locis excreverit eorum numerus. qui Sanctos Caehtes, vel ipsum<br />
quoqne Sacrosanctum Dei Nomen palam blasj^hemare audent, aut in concubinatu<br />
vivere dignoscuntur cum incestu intcrdum connincto, aut Festis<br />
<strong>die</strong>bus servilia opera apertis etiam officinis excrcent, aut i^cclesiae praccepta<br />
de ieiuniis ciborumque delectu pluribus quoque adstantibus contemnunt, aut<br />
alia diversa crimina simili modo committere non erubcscunt. Meminerit<br />
igitur, Vobis instantibns, tidclis populus et serio considerct magnam peccatorum<br />
huiusmodi gi-avitatem et severissimas poenas, quibus illorum auctores<br />
plectendi ei-unt tum pro reatu cuiusque criminis proprio, tum pro spirituali<br />
periculo, in quod fratres suos pravi sui exempli contagione induxerunt.<br />
Scriptum est enim: f^ae muudo « scandalis . ... f^ae hointni illi, per qucm<br />
scandalnm venil ').<br />
Inter divcrsa insidiarum genera, quibus vaferrimi Ecclcsiae humanaeque<br />
Societatis innnici populos seduccre annituntur, illud certe in praecipuis<br />
est, quod nefariis consiJiis suis iamdiu paralum in novae Avtis librariae<br />
pravo usu invenerunt ^). Itaque in eo toti sunt, ut impios libellos etEnhemerides<br />
ac Pagellas mendacii. calumniarum et seductionis pltnas edere in<br />
vulgus, ac multiplicare quoti<strong>die</strong> non intermittant. Immo et praesidio usi<br />
Societatum. Bibiicarum, quae a Sancta hac Sede iamdudum damnatae sunt ^),<br />
Sacra etiam Bibiia praetcr Ecclesiae regalas ^) m vulgarem linguara translata,<br />
atque adeo corrupta, et in pravura scnsum infando ausu dctoj-ta diffundere,<br />
illorumque lertionem sub Religionis obtentu ticleli lilcbi commendare<br />
non vcrentur. Hinc pro sajiientia Vestra optime intclligitis, Venerabiles<br />
Fratres, quanta Vobis vigilantia, et sollicitudine adlaborandum sit, ut tideles<br />
oves a pestifera illorum lectione prorsus abhorreant; atque ut de divinis<br />
nominatim Littcris meminerint, ncminem hominum id sibi arrogare posse,<br />
ut suae prudentiae in.nixus iilas ad snos sens^us contorquere praesumat contra<br />
eum sensuni, qucm tenuit, et tenet Sancta ^laterlilcclesia; cui quidcm soli a<br />
Christo Domino mandatum est, ut Fidei depositum custodiat. ac de vero<br />
divinorum eloquiorura sensu. et interiiretatione iudicet ').<br />
Ad ipsara voro pravorura Librorum contagionem comprimendam perutile<br />
crit, Venerabiles Fratj-es, ut quicumque pi^nes Vos sint insignis, sanaeque<br />
doctrinae Viri, alia parvae ifem moiis scripta, a \'obis sciiicet antea<br />
probata, edant in aeditic:itioncm Fidci, ac salutarcm populi insti-uctionem.<br />
Ac Vestrae hinc curae erit. ut eadcm scripta, uti et aiii incorruptae pariter<br />
doctrinae, probataeqne utiiitatis li')i'i ab aliis conscripti, prout locorum ac<br />
pcrsonarum ratio suggcsserif, inter fidelcs ditfun.lantur.<br />
Omnes ar.tem, qui una Volnscum in dcfensionem Fidei allaborant, eo<br />
speciatim spcctabunt, ut pietatem, veuerationem , atque observantiam erga<br />
') Malthaei X<strong>VIII</strong>. ') f/itc ref. pmp. 79.<br />
') Extant ca supor ro. practer alia pracccdpmia Docrcta, <strong>Encyclica</strong>e Litterae<br />
Gregorii .WI. <strong>data</strong>e pnstri<strong>die</strong> .Nonas .Maii 1844. quae irclpiunt ../nier praeupt.as<br />
vwc/iinatiiines. cuirs sanctiorcs Ncs quoc;ue incnlcaviimis in Encycl. Epist. <strong>data</strong><br />
9. Novcmliri. 1846 (pap. lO. 22). — //nc ref % IV. N////<br />
^") Vid. Rec-. 4. px iis. quae a Patribus in Conc. Tridenlino dolrctis corscriptae.<br />
et Pio IV. n] prohatae rnonint in Cnrsl. Vonimiii firerjis 24. Mart. 15fi4: et addilionom<br />
eidoin laciam a Cnnpr. Ind c s. ancioritate Benodicti XIV. 17. Junii 1757<br />
Cquae fraomitti solont Indici Libr. proliibiiornm).<br />
*) Vid. Trid. Sess. IV. in DccreL JUe «dilioue et usu Sacrorum Librorum.
4r><br />
suprcmam hanc Petri Sedem, qua Vos, Vencrabilcs Fratres, tantopere exceliitis,<br />
in vestrorum fidelium animis insinuent, tueantur, alteque detigant.<br />
Meminerint scilicet tidcles populi, vivere bic, et praesidere iu Successoribus<br />
suis Petrura Apostolorum Principem ), cuius dignitas in indigno etiara eius<br />
hacrede non deticit '). Meminerint, Christum Dominum posuisse in hac<br />
Petri Cathedra inex|;ugnabilc Ecclesiae suae fundamentum ') , et Petro ipsi<br />
clavcs dedisse Regni Caelorum ), ac propterea orasse, ut non deticeret fides<br />
eius, eidemque mandasse, ut confirmaret in illa fratres-'); ut proinde Petri<br />
Successor Romanus Pontifex in universum Orbera teneat primatum, et verus<br />
Christi Vicarius, totiusque Ecclesiae Caput, et omnium Christianorum Pater<br />
ct Doctor existat '').<br />
In qua sane erga Romanum Pontificem populorum communione, et<br />
obe<strong>die</strong>ntia tuenda, brevis et compendiosa via est ad illos in Catholicae veritatis<br />
protcssione conservandos. Neque enira fieri potest, ut quis a Catholica<br />
Fide ulla uniquara ex parte rebellet, nisi et auotoritatem abiiciat Romanae<br />
Ecclesiae, in qua extat eiusdem Fidei irreformabile Magisterium a Divino<br />
Redemptore fundatum, et in (jua propterea semi'er conservata fuit ea, quae<br />
est ab Apostolis traditio. Hinc non modo antiquis haereticis, sed etiam<br />
recentiorious Protestantibus, quorum cetero^iuin tanta in reliquis suis placitis<br />
discordia est, illud commune semper fuit, ut auctoritatem impugnarent<br />
Apostolicae Sedis. quam nullo prorsus tempore, nullaque arte aut moJiraine,<br />
ne ad unum (^uidem ex suis erroribus tolerandum inducere potuerunt.<br />
Idcirco ho<strong>die</strong>rni etiam Dei et humanae Societatis hostes nihil inausum relinquunt,<br />
ut Italos populos a Nostro Sanctaeque eiusdem Sedis obsequio divellant;<br />
rati niniirura tum demum posse sibi contingere, ut Italiam ipsara<br />
impietate doctrinae suae, novoruraque systeraatura peste contaminent.<br />
Atque ad pravam hanc doctrinam , et systemata quod attinet , notum<br />
iam oraniDus est, illos eo potissimum spectare, ut libertatis et aequalifatis<br />
nominibus abutentes, exitiosa i.oniviunisnn et SociaUsml commenta in vulgus<br />
insinuent. Constat autem, ipsis seu Communismi. seu Socia/ismi magistris,<br />
diversa licet via ac methodo agentibus, illud demura coraraune esse propositum,<br />
ut operarios atque alios inferioris praesertim status homines suis<br />
deceptos fallaciis et faustioris conditionis promissione illusos, continuis<br />
commotionibus exagitent, atque ad graviora paullatim facinora exerceant;<br />
ut postmodura illorura opera uti possint ad suj^erioris cuiusque Auctoritatis<br />
regimen o<strong>pp</strong>ugnandum, ad expilandas, diripiendas vel invadendas Ecclesiae<br />
priraura, ac deinde aliorum fiuorumcumque proiirietates, ad omnia tandem<br />
violanda divina humanaque iura, in divini cultus destructionem atque in<br />
subversionem totius ordinis civilium Societatum ). In tanto autem Italiae<br />
discrimine Vestrum munus cst, Vencrabilos Fratres, omnes pastoralis studii<br />
nervos intendere. ut fidclis populus agnoscat perversa huiusmodi placita et<br />
systemata, si ab illls decipi se patiatur, in aeternam paritcr ac teraporalem<br />
eius perniciem fore cessura.<br />
Moneantur itaque fideles curae Vestrae concrcditi , pcrtinere omnino<br />
ad naturara ipsara humanae societatis, ut omnes .\uctoritati obtempcrare<br />
debeant legitime in illa constitutae ); nec quidquam comniutari posse in<br />
praeceptis Domini, quae in Sacris Litteris ea super re annuntiata sunt.<br />
Scriptum est enim: «Subiecti estote omiii liumanae creaturae pronter Deum,<br />
«sive regi, quasi praecellenti, sivc ducibus. tainquam ab eo missis ad vindictara<br />
«malefactorum , laudcm vcro bonorum: quia sic est voluntas Dei, ut benc-<br />
«faoientes obmutescere faciatis imiTudcntium hominum ignorantiam: quasi<br />
«liberi, et non quasi velamen habentcs malitiae libertatem. sed sicut servi<br />
«Dei ").» Ft rursus: «Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit:<br />
«non est enim potestas nisi a Deo: quae autcm sunt, a Deo ordinatae sunt.<br />
') K\ aclis Ephosini Concilii Arf. III.. ct S. Petro Chrysologo Ep. ad Eutychcn.<br />
') S. Lpo M. Sf^rmon. in anniv. assuinpf. snac.<br />
') M:Uihaci .Wl, l,S. ') Matthaoi XVI. 19.<br />
*) I.urac ,\XiI. .31. :J2.<br />
') E\ Concilin (ipciitncnico Floronlino in Uofinit. son Docr. Unionis.<br />
') //i/r re/. §. IV. Si/ll. »") JJuc rej. prop. 63.<br />
*) S. Petri Epist. I. Cap. II. 13. scq.
47<br />
«Itaque qni resistit potestati, Dei ordinationi resistit. Qui autem rcsistunt,<br />
«ipsi sibi damnationein acquii-unt ) .»<br />
Sciant praeterea, esse pariter naturalis atque adeo incommutabilis<br />
conditionis liumanaruni rerum, ut inter eos etiam, qui in sublimiori auctoritate<br />
non sunt, alii tamen aliis, sive ob diversas animi, aut corporis dotes,<br />
sive ob divitias, et ext^rna huiusmodi boua praevaleant: nec ullo libertatis<br />
et aequilitatis obtentu tieri umquam posse, ut aliena bona, vel iura invadere,<br />
aut quomodolibet violare licitum sit. Perspicua hoc quoque in genere, et<br />
passim incuicata extant in Sacris Litteris divina praecepta, quibus nedura<br />
ab occupatione alienarum rerum, sed ab ipso etiam eius desiderio districte<br />
prohibemur ').<br />
Sed meminerint insuper pauperes, et miseri quicumque homines, quantum<br />
ipsi debeant Catholicae Religioni, in qua intemerata viget, et palam<br />
praedicatur Christi doctrina; qui beneticia in pauperes, vel miseros coUata<br />
perinde haberi a se declaravit, ac si facta sibi ipsi fuissent ^) ' atque omnibus<br />
praenuntiatam voluit peculiarem rationem, quam in <strong>die</strong> ludicii habiturus<br />
est de iisdem misericordiae operibus, sive scilicet ad praemia aeternae vitae<br />
fidelibus tribuenda, qui illis vacaverint, sive ad illos, qui ea neglexerint,<br />
aeterni ignis poena multandos "*).<br />
Ex qua Christi Domini piaenuntiatione, aliisque Illius circa divitiarum<br />
usum, earumque pericula severissimis monitis '), in Ecclesia Catholica inviolate<br />
custoditis, factum porro est, ut pauperes et miseri apud Catholicas<br />
gentes in longe mitiore, quam apud alias quaslibet, conditione versentur.<br />
Atque hi quidem in regionibus <strong>nostri</strong>s uberiora adhuc subsidia obtinerent,<br />
nisi plura instituta, quae Maiorum pietate comparata fuerant ad ipsorum<br />
levamen, extincta nuper repetitis publicarum rerum commotionibus, aut<br />
direpta fuissent. De i'eliquo pauperes <strong>nostri</strong>, Christo ipso docente, meminerint,<br />
non esse cur tristes sint de conditione sua: quandoquidem in paupertate<br />
ipsa facilior eis parata via est ad obtiuendam salutem, dummodo scilicet<br />
suam indigentiam patienter sustineant, et non re tantum, sed spiritu pauperes<br />
sint. Ait enim; «Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum<br />
Caelorum*').»<br />
Sciat etiam fidelis populus universus, veteres Reges ethnicarura Gentium,<br />
aliosque in illis publicarum rerum Praesides multo gravius frequentius-<br />
(jue abusos fuisse potestate sua; atque hinc Religioni nostrae sanctissimae<br />
in acceptis referendum esse cognoscat, si Principes Christianorum temporum,<br />
reformidantes , Religione admonente, iudicium duriisimum, quod hts, gui<br />
praesunt, Jiet , et destinatum peccantibus su<strong>pp</strong>licium sempiternum, in quo<br />
potenles polenter tormenta pattentur')^ iustiori erga SubiectOS populos et<br />
clementiori regimine utuntur.<br />
Agnoscant denique crediti Vestris Nostrisque curis fideles, veram perfectamque<br />
hominum libertatem, et aequalitatem in Christianae Legis custodia<br />
positam esse; quandoquidem Deus Omnipotens, (\\x\iQ,c\i pusiUum et magnum,<br />
et Cui aequaliter cura est de omnibus "), iton stibtraliet personam cuiusijuam<br />
nec verebitur magniludinem cuiusquam '), ac <strong>die</strong>m statuit in quo iudicattirus<br />
est Orbem in aeguitate '"), in SUO unigenito Christo lesu, qui venlurus<br />
est in gloria /'atris sui :;um Aitgelts suis , et iunc reddet unicuique secundtim<br />
opera eius ").<br />
Quod si fideles iidem paterna suorum Pastorum monita, et commemorata<br />
superius Christianae Legis man<strong>data</strong> despiciontes, a supradictis<br />
ho<strong>die</strong>rnarum machinationum promotoribus decipi se patiantur, et in perversa<br />
Socialt^mi et Coinmunismi systcmata conspirare cum illis voluerint. soiant<br />
serioque considerent, thesaurizare se sibimetipsis apud Divinum ludicem<br />
thesauros vindictae in <strong>die</strong> irae, nec quidquam interea ex conspiratione illa<br />
') S. huili Epist. ad Romanos XIII. 1. scq.<br />
') Exodi XX. 15. 17. — Deiitcrononiii V. 19. 21.<br />
3) Mal(h. X<strong>VIII</strong>. 15.; XXV. 40. 45. ') Matlh. XXV. 34. spq.<br />
*) Matth. X<strong>IX</strong>. 23. seq. ; Lucae VI. 4. X<strong>VIII</strong>. 22. seq. ; Epist. S. Jacobi V. I seq.<br />
48<br />
tcmporalis in populum utilitatis, scd nova potius miseriarum et calamitatum<br />
incrementa obventura. ^'on cnim datum hominibus est, novas stabilire<br />
socictates et communiones naturali humanaruni rcrum conditioni adversantes;<br />
atque idcirco conspirationum huiusmodi, si per Italiam dilatarentur, non<br />
alius esse exitus posset, nisi ut ho<strong>die</strong>rno publicarum rerum statu per mutuas<br />
civium contra cives aggressicnes, usurpationes, cacdes labeiactato funditusque<br />
convulso, pauci tandem aliqui, nuiltorum spoliis locupletati, sumraum<br />
in communi ruina dominatum arripcrent.<br />
lam vero ad lidelem populum avertcndum ab impiorum insidiis, et in<br />
professione custo<strong>die</strong>ndum Caiholicae lleligionis, atque ad veras virtutis opera<br />
excitandum, magna, ut probe scitis, vis est in illorum vita et exemplo, qui<br />
divinis se ministeriis manciparunt. Verum, proh dolor! non detuere per<br />
Italiam aliqui. pauci iili quidem, Viri Ecclesiastici, qui ad Kcdesiae hostes<br />
transfugae non minimo iliis au tideles decipiendos adiumonto fuerunt. Sed<br />
Vobis certe, Venerablles Fratrcs, novo illorum lapsus stimulo fuit, ut acriori<br />
in <strong>die</strong>s studio in Cleri disciplinam advigiletis. Atque hic in futurum quoque<br />
tempus, pro eo ac debemus, prospict^re cupientes, temiierare Nobis non<br />
possumus, quin commendemus denuo, quod in prima nostra ad totius Orbis<br />
Episcopos Encjxlica Ejdstola inculeaviinus '). nemi^e ut ncmini cito manus<br />
imponatis '), sed in Ecclcsiasticae Miutiae dclectu niaiorem usquo diligentiam<br />
adhibeatis. De iis praesertim, qui sacris Oatlinibus initiari desiderent,<br />
inquirere et diu multumque investigare opus est, num ea doctrma, gravitate<br />
morum, et divini cultus studio conimer.dentur, ut cei-ta spcs afluit.eat fore,<br />
ut tamquam lacernae ardentes in JDonio Ddmini, coruin vivf-ndi ratione,<br />
atque operaaediricationem et s])iritualcm Vestro gregi utilitatem aflerre queant.<br />
Quoniam vero ex Monasteriis rccte administratis ingens in Ecclesia<br />
Dioecesis Xostro nomine certiores f..ciatis, Nobis peculiares aerumnas ingemiscentibus,<br />
quas multae illarum in recenti calamitoso temiiore perpessae<br />
sunt, non levi interea consolatloni fuissc^ aiiimoruin ]»aticntiam. at^jue in<br />
virtutis, et Religionis studio constantiam, qmbus ])Iurinii ex religiosis hominibus<br />
ad exemplam se commendarunt; etsi aliqtii non defuerint, qui suae<br />
professionis obiiti cum magno bonorum scandalo, et Kostro fratrumque<br />
suorum dolore turpissime praevaricati sunt: deinde vero, ut Praesides<br />
earumdem Familiarum, et superiores, ubi oj^us fnerit, illarum Moderatores<br />
Nostris verbis adhortemini, ut pro sui otticii debito, nulli parcant cnrae<br />
atque industriae, quo Regularis Disci<strong>pii</strong>na, ubi servatur, magis in <strong>die</strong>s vigeat<br />
et tioreat, ubi vero detnmentum alinuod jtassa fuerit, onniino reviviscat et<br />
redintogretur. Moneant instanter iiiicm 1'raes.des, arguant, increpcnt religiosos<br />
lilarum Aluninos, ut serio considerantes nuibiis se votis Deo obstrinxerunt,<br />
illa dilig-mter reddere studcant, suique Instituti rcgulas inviolate<br />
custodiant, et mortiHcatiijncm lesu in suo cor])orc circumferentes ab iis<br />
omnibus abstineant, quae ]»roiiriae vocationi adversantur, et oitcribus instent,<br />
quae caritatem Dei ac proximi, ])erfcctaeque virtntis studium i^raescferant.<br />
Caveant praesertim supradicti Ordinum .Modoratores, nc ulli ad religiosa<br />
Instituta aditum faciant, nisi ciiins antca vitam, morcs atquc indolcm accuratissime<br />
expenderint; ac deinde illos tnntum ad religiosam ])roi'essionem<br />
admittant, qui tyrocinio ntc ])Osito ea dederint vcrae vocationis signa, ut<br />
iudicari merito ])ossit, ijisos non alia de causa rcligiosam vitam ampiecti,<br />
nisi ut Dco unice vivant, et suam at(iue aliorum salutem pro cuiusque<br />
Instituti raiione ])rocurare pf>ssint. Supcr liis autem dt.liberatum fixumque<br />
Nobis est, ut ea omnino serventur, qiiae ad Kcligit^saruin Familiarum boniun<br />
statuta praescriptaque sunt in Decrctis a Nostra Conjiregatione super Stiitu<br />
Regularium dic 2.x lanuarii superiori anno editis, et Apostolica Nostra<br />
Auctoritate sancitis.<br />
Post haec ad Saecularis Cleri deloctum rcvocato sermone, commen<strong>data</strong>m<br />
in primis volumus Fratornitatibus Vcstris instruclionem, et cdacationem<br />
minorum Clencorum; quandoquidem idonei Ecclesiae Ministri vix<br />
') Dic 9. Novembris 1846 Cpng. 19, 24). ') I. ad Timolb. V. 22.
49<br />
aliter babcri possunt, quam ex illis, qui ab adolescentia ctprimaipsa aetate<br />
ad sacra eadem ofticia rite informati fuerint. Pergite igitur, Venerabiles<br />
Fratres, omnem impendere industriam atque operam, quo sacrae militiae<br />
tyrones a teneris annis, quoad eius tieri poterit, in Ecclesiastica Seminaria<br />
recipiantur, atque inibi, tamquam novellae plantationes succrescentes in circuitu<br />
Tabernaculi Domini, ad vitae innocentiam, religionem, modestiam et<br />
ecclesiasticum spiritum conformentur, simulque litteras et minores maioresque<br />
disciplinas, praesertim sacras addiscant a selectissimis magistris, qui<br />
scilicet doctrinam sectentur ab omni cuiusque erroris periculo aiienam.<br />
Quoniam vero haud facile Vobis continget Minorum omnium Clericorum<br />
eruJitiunem in Scininai-iis perficere, ct ceteros etiam ex laicornm ordine<br />
adolescentes ad pastoralem Vestram sollicitudinem pertinere non est dubium,<br />
excubate insuper, Venerabiles Fratres, aliis omnibus publicis privatisque<br />
scholis, et quantum in Vobis est orani ope atque industria a<strong>dn</strong>itimini, ut<br />
tota in illis studiorum ratio ad Catholicae doctrinae normam exigatur, et<br />
conveniens in illas iuventus ab idoneis et probitate ac religione spectatis<br />
Magistris ad veram virtutem, bonasque artes et disciplinas instituta, o<strong>pp</strong>ortunis<br />
muniatur praesidiis, quibus structas sibi ab ira<strong>pii</strong>s insidias agnoscat^<br />
et exitiales eorumdem errores devitet, atque ita sibi et christianae, ac civili<br />
reipublicae ornamento et utilitati esse possit.<br />
Eo autem in genere praecipuam Vobis, planeque liberam auctoritatem<br />
et curam vindicabitis super Proiessoribus Sacrarum Disciplinarum , et in<br />
reliquis omnibus quae Religionis sunt, aut Religionem proxime attingunt ')<br />
Advigilate, ut in tota quidem scholarum ratione, sed in his maxime quae<br />
Religionis sunt, libri adhibeantur ab erroris cuiusque suspicione imraunes').<br />
Commonete Animarum Curatores, ut seduli Vobis adiutores sint in iis, quae<br />
scholas respiciunt infantium et iuvenum primae aetatis; quo destinentur ad<br />
illas Magistri, et Magistrae probatissimae honestatis. et in pueris aut puellis<br />
ad Christianae Fidei rudimenta instituendis libri adhibeantur a Sancta hac<br />
Sede probati. Qua in re dubitare non possumus, quin Parochi ipsi exemplo<br />
illis sint, ot Vobis scdulo instantibus, in pueros ad Christianae Doctrinae<br />
primordia instruendos quoti<strong>die</strong> magis incumbant, eamque instructionem ad<br />
graviores sui muneris partes oranino pertinere meminerint M. lidem vero<br />
admonendi erunt, ut in suis sive ad pueros, sive ad reliquamPlebem instructionibus<br />
habere ob oculos non omittant Catechismum Roraanum, quem ex<br />
Decreto Tridentini Concilii, et S. Pii V. immortalis memoriae Decessoris<br />
Nostri iussu editum, alii porro Sumrai Pontilices, ac nominatim fel. record.<br />
Clemens XIII. cunctis animarum Pastoribus denuo commendatura voluit,<br />
taraquam ad pvavarum opmioinim fraudes rtmovendas , et verani, sanamque<br />
doclrinam propafjondam, stabiiiendamque o<strong>pp</strong>ortunissitnum subsidlum *).<br />
Haud sane mirabimini, Venerabiles Fratres, si de his fusiori aliquantulum<br />
calamo scripsimus. Enimvero prudentiam Vestram minime fugit, periculoso<br />
hoc tempore Vobis Nobisque ipsis omni industria atque opera, ac<br />
magna animi tirmitate connitendum et invigilandum esse in illis omnibus,<br />
quae Scholas, et puerorum ac iuvenum utriusque sexus instructionem et<br />
educationem attingunt. Nostis enira, ho<strong>die</strong>rnos Religionis, humanaeque Societatis<br />
ininiicos, diabolico plane spiritu, in id suas omnes artes conferre. ut<br />
iuvcniles mentes et corda a prima ipsa aetate pervertant. Idcirco etiani<br />
nihil intentatum, nihil prorsus inausum relinquunt, ut Scholas et Instituta<br />
quaelibct iuventutis cducationi dcstinata, ab Ecclesiae auctoritate, et a Sacrorum<br />
Pastorum vigilantia omni ex parte subducant.<br />
Juxta hacc firma spe sustentamur fore, ut carissimi in Christo Filii<br />
Nostri orancs Italiae Principes Fratcrnitatibus Vestris potenti patrocinio suo<br />
adfuturi sint, quo in supradictis omnibus muncri Vestro uberius satisfaccre<br />
valcatis; ncc dubitamus, quin iidcra ipsi Ecclesiam, et omnia tam spiritualia<br />
quam temporalia eius iura tucri velint. Id quidem religioni congruum est,<br />
•) f/uc ref. prop. 33, 44. 4G. ') IIuc ref. prop. 45. 47.<br />
*) 'rridonlinuin Sess. XXIV. 4. — Benedict. XIV. Conslitut. Et$i minime<br />
Febr. 1742.<br />
^) In Encyclicis Litteris ea de re ad omnes Episcopos datis 14. Junil 1761<br />
4
50<br />
avitaeque pietati, qua se in exemplum animatos ostendunt, Illorum quoque<br />
sapientiam non latet, initia malorum omnium, quibus tantopere affligimur, a<br />
detrimentis repetenda esse, quae Religioni Ecclesiaeque Catholicae iamdiu,<br />
praesertim vero a Protestantium aetate, irrogata fuerant. Perspiciunt scilicet,<br />
ex depressa saepius sacrorum Antistitum auctoritate, et ex crescente in <strong>die</strong>g<br />
multorum in divinis et Ecclesiasticis praeceptis impune violandis temeritate,<br />
factum fuisse, ut minueretur pariter populi obsequium erga Civilem Potestatem,<br />
et ho<strong>die</strong>rnis publicae tranquillitatis inimicis planior inde pateret via<br />
ad seditiones contra Principem coramovendas. Perspiciunt etiam, ex occupatis<br />
non raro direptisque, ac palam divenditis temporalibus bonis ad Ecclesiam<br />
legitimo proprietatis iure spectantibus , contigisse, ut decrescente in<br />
populi reverentia erga proprietates religionis destinatione consecratas, mulii<br />
ninc faciliores praeberent aures audacissimis novi Socialismi et Comminn^uii<br />
assertoribus, qui alias pariter aliorum proprietates occupari ac dispertiri,<br />
aut alia quavis ratione in omniura usum converti posse coraminiscuntur.<br />
Perspiciunt insuper recidisse paullatim in civilem Potestatem inipedimenta<br />
illa, quae iamdiu multiplici fraude comparata fuerant ad cohibendos Ecclesiae<br />
Pastores, ne sacra sua Auctoritate uti libere possent. Perspiciunt denique<br />
calamitatum, quibus urgeraur, nullum aliud inveniri posse promptius et<br />
maiqris virtutis remedium, quam ut refloreat in tota Italia splendor Religionis<br />
Ecclesiaeque Catholicae, in qua diversis hominura conditionibus , et<br />
indigentiis o<strong>pp</strong>ortunissima praesto esse praesidia non est dubium.<br />
Siquidem (verbis utimur S. Augustini) «Catholica Ecclesia non solum<br />
«ipsum Deum, sed etiam proximi dilectionera atque caritatem ita coraple-<br />
«ctitur, ut oranium morborum, quibus pro peccatis. suis animae aegi*otant,<br />
«omnis apud illara raedicina praepoUeat. Ipsa pueriliter pueros, fortiter<br />
«iuvenes, quiete senes, prout cuiusque non corporis tantum, sed et animi<br />
«aetas est, exercet et aocet. Ipsa feminas viris suis non ad explendam libi-<br />
«dinem, sed ad propagandam sobolem, et ad rei farailiaris societatem casta,<br />
«et fideli obe<strong>die</strong>ntia subiicit; et viros coniugibus non ad illudendum imbe-<br />
«cilliorem sexum, sed sinceri amoris legiljus praeticit. Ipsa parentibus tilios<br />
«libera quadam servitute subiungit, parentes filiis pia dominatione praeponit.<br />
«Ipsa fratribus fratres Religionis vinculo firmiore atque arctiore, quara san-<br />
«guinis, nectit, omnemque generis propinquitatem et aftinitatis necessitudi-<br />
«nem, sen^atis naturae, voluntatisque nexibus, mutua caritate constringit.<br />
«Ipsa dorainis servos non tam conditionis necessitate, quam officii delecta-<br />
«tione docet adhaerere; et dominos servis, summi Dei communis Domini<br />
«considcratione placabiles, et ad consulendum magis, quam coercendum pro-<br />
«pensiores facit. Ipsa cives civibus, gentes gentibus, et prorsus hommes<br />
«priraorum parentum recordatione non societate tantum, sed quadam etiam<br />
«fraternitate coniungit. Docet reges prospicere populis, monet populos se<br />
«subdere regibus. Quibus honor debeatur, quibus affectus, quibus reverentia,<br />
«qnibus timor, quibus consolatio, quibus admonitio, quibus exhortatio, quibus<br />
«aisciplina, quious obiurgatio, quibus su<strong>pp</strong>licium, sedulo docet, ostendens<br />
«quemadmodum et non oranibus orania, et omnibus caritas, et nulli debeatur<br />
«iniuria ').»<br />
Nostrum igitur Vestrumque est, Venerabiles Fratres, ut nulli parcentes<br />
labori, nuUa umquam difficultate deterriti, toto pastoraiis studii rouore<br />
tueamur in Italis populis cultum catholicae Keligionis, ct non solura obsistamus<br />
alacriter impiorum conatibus, qui Italiam ipsani ab Ecclesiae sinn<br />
avollere commoliuntur, sed etiam degeneres illos Italiae filios, qui iam eoruiiidem<br />
aitibus seduci se passi fuerint, ad salutis viam revocare annitaraur.<br />
Yerumtaraen cum orane datum optiraum ct onnie donum perfoctum<br />
desursmn descendat, adeamus cum fiducia ad thronum gratiao, Venerabiles<br />
Fratres, et caelestem luminum et misericordiarum Patrcm pnblicis privatisque<br />
iirccibus orare su<strong>pp</strong>licitcr atque obsecrare non intormittanms, ut per<br />
merita Unigeniti Filii sui Domini <strong>nostri</strong> Jesu Christi, avcrtens faciem suam<br />
a poccatis <strong>nostri</strong>s, omnium mentos et corda virtuto gratiao suao propitius<br />
illustret, ac rebelles qno(|ue ad se compollens voluntatos. Ecclosiam sanctan.<br />
novis victoriis et triumphis amplificot; quo in tota Italia, immo et ubioii'<br />
') S. .\iipistini de Moribus Cathol. Ecclesiac. Lib. I.
51<br />
terrarum, merito pariter ac numero populus ei serviens augeatur. Tnvocemus<br />
etiam sanctissimam Dei Genitricem Immaculatam Virginem Mariam, quae<br />
praevalido apucl Deum patrocinio suo quod quaerit invenit, et frustrari non<br />
pote.st, atque una Petrum Apostolorum Principem, et Coapostolum eius<br />
Pauluni, omnesque sanctos Coelites, ut Clementissimus Dominus, eorum intervenientibus<br />
precibus, flagella iracundiae suae a tidelibus populis avertat; et<br />
cunctis, qui Christiana professione censentur, tribuat propitius per gratiam<br />
suam et illa respuere, quae huic inimica sunt nomini, et ea, quae sunt apta,<br />
sectari.<br />
Demum, Venerabiles Fratres, Nostrae in Vos studiosissimae voluntatis<br />
testera accipite Apostolicam Bcnedictionem , quam intimo cordis aifectu,<br />
Vobis ipsis et Clericis, Laicisque fidelibus, vigilantiae Vestrae concreditis,<br />
peramanter impertimur.<br />
Datum Neapoli , in Suburbano Portici . <strong>die</strong> <strong>VIII</strong>. Decembris anni<br />
MDCCCXL<strong>IX</strong>. Pontificatus Nostri anno IV.<br />
Allocutio<br />
habita in consistorio secreto <strong>die</strong> XX. maii anno MBCCCL ^).<br />
Venerabiles Fratres.<br />
Si semper antea, Venerabiles Fratres, admirabilem Dei Optimi Maximi<br />
in re cathoiica tuenda providentiam extitisse cognovimus, postremis hisce<br />
potissimum annis caelestem illam vim, qua Deus Ecclesiae suae usoue ad<br />
consummationem saeculi sese adfuturum promisit, mirandum in modum lulgere<br />
perspeximus. Uuiverso enim, qua late patet, terrarum orbi notae ac pervulgatae<br />
sunt tristissimae rerum vicissitudines, quibus Nos vehementer afnicti<br />
ab hac Nostra Sede sexdecim et amplius menses exsulare coacti fuimus,<br />
itemque comperta atque explorata sunt acerbissima et nunquam satis deploranda<br />
tempora, quibus tenebrarum princeps suam omnem contra Ecclesiam<br />
et hanc Apostolicam Sedem rabiem evomere, atque in hac ipsa quoque<br />
Urbe, catholicae veritiitis centro, cum incredibili Nostro, Vestroque et<br />
omnium bouorum luctu debacchari visus est. Atque omnes norunt quomodo<br />
iustus et misericors Dominus, qui percutit et sanat, mortiticat et vivificat,<br />
deducit ad inferos et reducit, praesentibus manifestisque suae bonitatis praesidiis<br />
consolatus Nos fuerit in tribulatione Nostra, et Nostras preces gemitusque,<br />
ac totius Ecclesiae vota propitio et sereno vultu respiciens luctuosissimam<br />
illam atque ab inferis excitatam tempestatem sedare, et carissimos<br />
Pontificiae Nostrae ditionis populos ab infelici illo, in quo misere iacebant,<br />
statu eripere, Nosque in hanc almam Urbem ipsis populis prae laetitia<br />
gestientibus atque omni catholico orbe exsultante, reducere sit dignatus.<br />
Itaque cum post Nosti'um in Urbera reditum ho<strong>die</strong>rno <strong>die</strong> Vos primum<br />
alloquuturi simus, nihil certe Nobis potius, quara ut maximas atque immortales<br />
Omnipotenti Deo pro tantis beneficiis agaraus gratias, ac meritis laudibus<br />
prosequamur inclytas illas Nationes et Principes, qui a Deo ipso<br />
excitati de Nobis deque hac Apostolica Sede optime mereri, et suis opibus,<br />
consiliis et armis civilem eiusdem Sedis Principatum tueri ac defendere, et<br />
publicam quietem et ordinem huic Urbi et Pontificiae ditioni rcstituere tam<br />
veheraenter laetati sunt.<br />
Atque gratissimi Nostri animi sensus, et Nostrarura laudum praeconiura<br />
merito sibi vindicat carissiraus in Christo Filius Noster Ferdinandus<br />
II. utriusque Siciliae Rex illustris. Ipse enim pro eximia sua religione,<br />
vix dum de Nostro Caietam adventu certior factus, nulla interposita, mora ad<br />
Nos advolans, una cura augusta sua Coniuge Maria Theresia omnes singularis<br />
suae pietatis ac filialis prorsus devotionis et obsequii significationes Christi<br />
in terris Vicario exhibere vehementer gaudens, Nos raunifico hospitio excepit,<br />
ac toto terapore, quo in suo Regno morati suraus, quovis officioruni<br />
genere Nos curaularc nunquam interraisit, veluti Vos ipsi testes locuple-<br />
') Huc refertur jiota ad §. <strong>IX</strong>. Syllabi.<br />
4*
52<br />
tissimi fuislis, Vcncrabilcs Fratres. Cum autcm aliae quoque Nationes aa<br />
civilem Apostolicae liiiuis Scdis princii^atnm tutandum accurrerunt, idem<br />
Princcps suas ipsc copias ducere voluit. Quae quidem egrcgia pientissimi<br />
Regis in Nos et eaindem Scdem merita animo Nostro ita intixa luici-ent, ut<br />
iucandam eorum meraoriam nulla unquam delcre possit obli\io. Nunc vero<br />
ma^uo cum lionore et pcrenni grati animi Nostri testimonio nominanda a<br />
Nobis est clarissima Gallorum Natio militari gloria et in hane Apostolicam<br />
Sedem obsequio, atque aliis tot sane norainibus illustris, cuius propensissimam<br />
in Nos voluntatem et bcneticia expcrti sumus. Siquidem illa Natio,<br />
eiusque Reipublicac inclytus Prae-es afHi.;tis Nostris et Pontiticiae ditionis<br />
rebus occurrcns, nullisque sumptibus parccns strenuos suos Duces, militesque<br />
mittendos decrevit, qui multis gravibusque perfuncti laboribus hanc potissimum<br />
Urbem misere divexatam atque pros^ratam ab infelici, qua premebatm-.<br />
conditione liberarunt, vindicarunt ac Nos in ipsam Urbem reaucere tantopere<br />
gloriati suiit. Qua quidcm in laude, et grati animi Nostri significatione<br />
coniunctum quoque omnino volumus carissimum in Christo Jbilium Nostrum<br />
Franciscum losephum Austriae Imperatorem, Hungariae Regera Apostolicum,<br />
et Bohemiae Regem illustrem, qui pro avita sua pietate, et in hanc Petri<br />
Cathedrara observantia validissimara suam opem et operam in civilem huius<br />
Apostol.cae Sedis Principatnm tuendum omui alacritate et studio conferens<br />
Pontihcias praesertim Aerailiae, Piceni et Urabriae Provincias victricibus<br />
suis co<strong>pii</strong>s ab iniusta ac tristi dorainatione eripuit, easque legitirao Nostro<br />
et eiusdem Sedis regimini restituit. Gratissiraa quoque recordatione praecipuam<br />
rationem habere deberaus erga Nos meritorura carissimae in Christo<br />
Filiae Nostrae Mariae Elisabeth Hispaniarura Reginae Catholicae, eiusque<br />
Gubernii: nara, veluti optirae scitis, ubi Nostras accepit calamitates,<br />
nihil antiquius habuit, quara singulari cura catholicas gentes ad communis<br />
omniura hdelium Patris causara propugnandam statim excitare, ac valentes<br />
suas deinde raitterc copias ad Romanae Ecclesiae possessiones tuendas.<br />
Atque hic, Venerabiles Fratres, nuUo moda taciti praeterire possumus<br />
aliorum praeclarissimorum Principura, illorum etiam qui huic Petri Cathedrae<br />
minirae consociantur, propensissimam erga Nos voluntatem, qui,<br />
licet suas copias haud miserint, tamen eorum operam in temporalibus<br />
Nostris et Romanae Ecclesiae iuribus rationibusque tuendis inipendere<br />
studuerunt. Quocira iis quoque omnibus debitas meritasque habemus et<br />
agimus gratias, atque ipsis ^os suramopere gratos esse protitemur. Qua<br />
quidem in re nerao admirari non potest suramara illius orania fortiter suaviterque<br />
regentis et raoderantis Dei providentiam, qui in hac quoque tanta<br />
temporum perturbatione et acerbitate eflfecit, ut vel ipsi Principes cum<br />
Romana Ecclfesia minime coniimcti civilem eiusdem Ecclesiae Principatum<br />
sustinerent, defenderent, quo Romanus Pontifex singulari eiusdem divinae<br />
providentiae consilio per tot iam continentia saecula optimo quoque iure<br />
potitur, ut in universae Ecclesiae rcgiraine sibi divinitus commisso supremam<br />
suam Apostolicara auctoritatem toto orbe ea plane liJbertate possit exercere,<br />
quae ad Summi Pontiticatus munus obeun<strong>dn</strong>m ac totius Dominici gregis<br />
salutem procurandam tantopere est necessaria '). Debitae autem laudis et<br />
honoris testimonium oninibus eorumdcm Principum et Nationum apud Nos<br />
et hanc S. Sedem Oratoribus, atque Administris dcfcrimus, qui pro suorura<br />
Princinum et Nationura erga Nos voluntate ac studiis Personam Nostram<br />
ante aiscessura tutati sunt, ac Nos tmn in exilio tum in rcditu scmper<br />
sunt comitati.<br />
Tot vcro tantisque singularis piotatis, impensi amoris, devotissimi<br />
obsequii, ac largissimae liberalitatis ofHciis ab universo catholico orbc affccti<br />
fuimus, ut vchcmcnter cnperemns in hoc Vestro conscssu non solum singulis<br />
civitatibus et o<strong>pp</strong>idis, scd unicuiquo etiam hominum itcrum dohitas ))ro suis<br />
crga Nos moritis pcrsolvore gratias ac tribucre laudes, nisi longius quani<br />
par cst haec Nostra excurrere dcborot oratio. Verunitamon siiontio i^raoterire<br />
non possumus illustria sano ot inira fidci, i)iotatis, anioris ct libcralitatis<br />
tostininnia, quibus Nos proscquuti snnt, Vcnorabilos Fratrcs, totius<br />
catholici orbis Antistitcs, qui maximae Nobis laetitiae fucrunt. Namque<br />
') ffuc ref. nola ad §. <strong>IX</strong>. StjU.
ipsi, quamvis in gravissimis angustiis ac difficultatibus constituti, sac6i'dotali<br />
taraen fortitudine et zeio miiiisterium suum implcre et bouum ccrtaui^n<br />
certare, et tuiu voce, tum salutaribus scriptis, tum episcopalibus conventibus<br />
Ecciesiae causam, iura, libjrtatem impavide detVudcre, et commissi sibi gregis<br />
saluti prospicere nuuiquam cessai-unt. Atque haud possumus quin gratissirai<br />
Nostri aniuii seusus Vobis quoqae protiteamur, Venerabiles Fratres S. E.^.<br />
Cardinales, qui sumrnum certe consolationem et solatium, Nobis attuli^m,<br />
Quandoquidcm Nostrarum calamitatum socii atque participes, invicto auiuio<br />
aura perpessi, et graviora quaeque pro Ecclesia Dvi subire parati, ampl.ssimum,<br />
quem in eadcm Ecjlesia obtinetis, dignitatis gradum omni virtute<br />
sustinere, Nosque in tanto rerum certamine et discrimine Vestris consiliis<br />
atque laboribus iuvare^ nunquam omisistis. Cum igitur ma.Kirao Dei baneiicio<br />
res ita couversae fueriut, ut in hanc Apostolicain Sedem inter sumuias<br />
non solum huius alinae Urbis, sed omnium etiara populo]'ura gratulatioues<br />
redire potuerimus, uibil certe Nol)is omnibus potius esse dcbet, quam in<br />
hurailitate cordis Nostri assiduas atque iuimortales ipsi clcraentis=;irao miserationum<br />
Domino agere gratias, qui fecit Nobiscum misericordiam suam,<br />
itemque Sanctissimae Dei Gcnitrici Imraaculatae Vii-gini Mariae, cuius potentissimo<br />
patrocinio salutem Nostram acceptam referunus.<br />
Hactenus, Venerabilcs Fratrcs, ea raptim comraemoravimus quae Nobis<br />
iucunditati fuerunt, nunc vero pro suprerai Nostri Apostolici ministerii<br />
debito haud possumus quin de iis loquaraar, quae cor Nostrura iutime<br />
sollicitant, angunt et prcrauut. Noscitis enim, Venerabiles Fratres, deterrimura<br />
sane atque inexorabiic belium excitatum inter lucem et tenebras, inter<br />
veritatera et errorem, iuter vitium et virtutem, inter Belial et Christura;<br />
neque ignoratis, quibus nefariis artibus et niolitionibus iniraici honiines et<br />
sanctissiuiae nostrae Religionis res ubique afdigere ac prostrare, et omnium<br />
Christianarura virtutura gerraen radicitus evcliere, et effraenatara iraj)iamque<br />
opinandi vivendique licentiam quaquaversus propagare, et imperitae<br />
praesertim multitudinis, atque improvidas iuventutis animos mentcsque<br />
omnigenis, perversis perniciosisque erroribus inticere, corrurapere, et iura<br />
orania divina et humana subvertere, et si lieri unquara posset, catholicam<br />
Ecclesiara funditus delere, Sanctamque hanc Petri Cathedram expugnare<br />
connituntur. Ac nemo non videt quibus quantisque malis et daranis Christi<br />
ovile Nobis concreditum, ac vel ipsa huraana socicras a tenebraruni potestate,<br />
non sine ma»no animi Nostri dolore, undique afflictetur et dive.xetur. ItaqueNobis<br />
Vobisque, Venerabiles Fratres, si umquam alias, nunc certe sumraa<br />
aniraorum consensione omnique vigiJantia, zelo, contentione, et qua opere,<br />
qua verbo, qua exemplo strenue est allaborandum, ut o<strong>pp</strong>onentes murum pro<br />
Domo Israel impavide praeliemur praelia Domini. Nos quidem licet intirmitatis<br />
Nostrae conscii, tamen omnipotentis Dei auxilio suffulti, pro supremi<br />
Nostri Apostolici muneris ofticio ^pifpier sion mni tacebiraus, et projittr<br />
Jjierusalein non quiesceraus )"; et continenter aspicientes in auctorera fidei<br />
et consummatorem lesum, nullis certe curis, nullis consiliis, nullis laboribus<br />
umquara parceraus, ut possimus suftulcire domum, corroborare templum, et<br />
Ecclesiae reparare ruinas, oraniuraque saluti prospicere; prorapti ac parati<br />
Nostrara ipsara pro Christo Jesu Eiusque Sancta Ecclesia quara libentissime<br />
profundere vitara.<br />
Atque hoc loco ad omnes Venerabiles Fratres catholici orbis Antistites<br />
in sollicitudinis Nostrae partem vocatos Nostram orationem convertentes,<br />
dum illis denuo vehoraenter gratularaur de praeclaris eoruni pro Dei gloria<br />
et animarum salute laboribus, animos eis denuo addiraus, ut in hoc horribili<br />
contra divinara nostrani religionera bello ipsi unaniraes uno ore id i))sum<br />
invicera sentientes, et confortati in Domino et in potentia virtutis Eius,<br />
sumentes in omnibus scutum inexpugnabile tidei, atque assuraentes gladium<br />
spiritus, quod est verbum Dei, ]u-ogrediantur, ut adhuc fecerunt, alacrioii in<br />
<strong>die</strong>s studio, sua episcopali virtute, constantia, prudentia pro ipsa sanctissima<br />
religione intrepide decertare, atque iuimicorum hominura conatibus obsistere,<br />
tcla retundere, imi^etus frangere, et grcgera sibi coramissum ab illorum<br />
iusidiis et impetu defendere atque ad salutis semitas deducere, Insuper ab<br />
•) Isai. 62. 1.
54<br />
ipsis Venerabilibus Fratribus exposciraus, ut numquam intermittant ecclesiasticos<br />
potissimum viros monere, hortari, excitare, quo orationi instantes,<br />
spiritu ferventes, ac pie sancteque viventes praebeant in omnibus se ipsos<br />
exemplum bonorum operum, et Dei gloriae, et animarum salutis zelo incensi,<br />
atque arctissimo inter se caritatis vinculo obstricti accipiant armaturam<br />
Dfti, et concordissimis animis, coniunctisque viribus in aciem prodeant, ac<br />
snb proprii Antistitis ductu <strong>die</strong>s noctesque sacerdotalem vocem attollant,<br />
l)ei legem, et Eius Sponsae Ecclesiae praeceptiones christiano populo diligenter<br />
annuntient. Pergant quoque ipsi Venerabiles Fratres eisdem ecclesiasticis<br />
viris inculcare, ut christianae plebi insidiantium hominum fallacias<br />
et fraudes detegant, ac fideles edoceant, miserias omnes et calamitates in<br />
populos ex peccatis semper redundasse ac redundare, et veram solidamque<br />
felicitatem in christianae legis custodia consistere, et idcirco nihil intentatum<br />
relinquant, ut omnes o<strong>die</strong>ntes malum, et adhaerentes bono incedant per viam<br />
mandatorum Dei, utque errantes de errorum tenebris et vitiorum coeno emergant,<br />
et convertantur ad Dominum<br />
lam vero, Venerabiles Fratres, Vobiscum communicaraus summam<br />
certe consolationem qua iuter tantas an^ustias aflFecti fuimus, ubi cogno-<br />
,<br />
vimus Decreta a carissimo in Christo Filio Nosti'o Francisco Josepho<br />
Austriae Imperatore, Hungariae Rege Apostolico, et Bohemiae Rege illustri<br />
edita, quibus pro egregia sua religione Nostris, et Venerabilium Fratrum<br />
amplissimi sui Imperii Antistitum votis et postulationibus obsequutus, maxima<br />
cum sui nominis gloria, et ingenti bonorum omnium exultatione optatissimam<br />
catholicae Ecclesiae libertatem alacri et libentissimo animo cum suis Administris<br />
in Imperio suo adserere est orsus. Quocirca eidem clarissimo<br />
Imperatori et Regi de tam insigni re, catholico Principe plane digna, meritas<br />
tribuimus laudes ac vehementer in Domino gratulamur. Atque bona profecto<br />
spe nitimur fore ut ipse religiosissimus Princeps pro suo erga Ecclesiam<br />
studio praeclarum eiusmodi opus prosequi, perticere ic suis in rem<br />
catholicam meritis cumulum aflferre velit.<br />
Verum dum hac utebamur consolatione acerbissimus sane accessit<br />
dolor, quo vehementer angimur et premimur, videntes quoraodo sanctissimae<br />
nostrae Religionis res in alio catholico Regno nunc affiigantur, et sacra<br />
Ecclesiae atque huius S. Sedis conculcentur iura. Probe intelligitis, Venerabiles<br />
Fratres, Nos hic loqui de Subalpino Regno, ubi, quemadmodura<br />
omnes ex privatis nuntiis, publicisque Litteris iara cognoscunt, lex Ecclesiae<br />
iuribus ac solemnibus cum hac Apostolica Sede initis conventionibus adversa<br />
fuit promulgata, et hisce <strong>die</strong>bus summo animi Nostri moerore praeclarissimus<br />
Taurinensium Antistes Venerabilis Frater Aloisius Fransoni militari manu<br />
ab episcopalibus suis sedibus avulsus, et cum magno Taurinensis Urbis ac<br />
totius illius Regni bonorum luctu in arcem est deductus. Nos itaque, prout<br />
rerum gravitas, atque officii Nostri ratio in tuendis Ecclesiae iuribus postulabat,<br />
nuUa interiecta mora per Nostrum Cardinalera a publicis negotiis<br />
primum de commemorata lege, postmodum vero de iniuria et vi egregio<br />
Antistiti illata statira apud illua Guberniura reclamavimus. Atque interea<br />
dum inhaerentem cordi Nostro amaritudinem ea spe solamur, fore ut eiusmodi<br />
reclamationes optatum assequantur exitum, Nos haud ommittemus alia<br />
Allocutione dc ecclesiasticis illius Regni negotiis agere, V-osque certiores<br />
facere, cum id o<strong>pp</strong>ortunum esse censueriraus.<br />
Post haec abstincre non possuraus quin pro paterna Nostra solicitudine<br />
erga illustrera Belgarum gentcm, quae catholicae Religionis studio<br />
semper enituit, Nostrum exprimamus dolorem, cum inibi rei catholicae pericula<br />
impendere prospiciamus. Sed futiirum contidimus ut Serenissimus ille<br />
Rcx, et ii omnes qui in eo Regno summam rerum procurationem gerunt,<br />
Sro eorum sapientia animadvertcntes, nuantopcrc catholica Ecclesia eiusque<br />
octrina ad temporalcm quoque populorura tranquillitatera prosperitatemque<br />
conducat, salutarem eiusdem Ecclesiae vim sartam tectam haberi velint,<br />
ac Sacros ipsius Ecclesiae Antistites et Ministros eorumque optimam operam<br />
tegere ac tueri studeant.<br />
Cum autcm Apostolica illa caritas, qua omnes populos et nationes in<br />
Christo complectimur, ita, Nos urgcat, ut nihil prorsus aliud tam vchenienter<br />
optemus, quam ut omnes occurrant in unitatem tidei et aguitionis Filii Dei,
55<br />
verba Nostra ad illos omnes qui a Nobis dissident, toto cordis aflfectu convertimus,<br />
eosque obtestamur in Domino, ut depulsa errorum caligine veritatis<br />
lucem aspiciant, et ad sinum confugiant Sanctae Matris Ecclesiae,<br />
atque ad hanc Petri Cathedram, in qua Christus eiusdem Jxclesiae suae<br />
fundamentum posuit.<br />
Denique, Venerabiles Fratres, ne desistamus unquam, maiore qua<br />
nossumus contentione, humillimas fervidasque clementissimo bonorum omnium<br />
largitori Deo adhibere preces, ut per merita Unigeniti Fili Sui Domini <strong>nostri</strong><br />
Jesu Christi, Eiusque Sanctissimae Genitricis Immaculatae Virginis Mariae,<br />
ac Beatorum Apostolorum Petri et Pauli, omniumque sanctorum Caelitum<br />
Ecclesiam suam sanctam ab omnibus adversitatibus eripiat, eamque ubique<br />
gentium, ubique terrarura maioribus ac splendidioribus triumphis exornet et<br />
augeat, ac Nos uberrimis suae bonitatis donis in <strong>die</strong>s cumulet, et Principibus<br />
atgue Nationibus de Nobis optime meritis amplitudinem rependat omni3<br />
verae iclicitatis, atque universo terrarum Orbi optatissimam pacem largiatur.<br />
AUocutio<br />
habita iu consistorio secreto <strong>die</strong> I. novembris anni MDCCCL ).<br />
Venerabiles Fratres.<br />
In Consistoriali Oratione, qua Vos alloquuti fuimus XIII. kalendas<br />
lunii huius anni, haud praetermisimus, Venerabiles Fratres, commemorare<br />
paucis verbis, ac dolere Vobiscum, quae in carissimi in Christo Filii Nostri<br />
Sar diniae Regis ditione contra Ecclesiae ius gesta nuper statutaque fuerant,<br />
atque una signihcavimus consilium Nobis esse, ut super his accuratiorem in<br />
Consessu Vestro sermonem o<strong>pp</strong>ortuno alio terapore institueremus. Ea vero<br />
spe sustentabamur fore, ut iniuriis illic Ecclesiae illatis aliquod interea<br />
remedium afferretur, quod annuntiare Vobis possemus. Sed quoniara longe<br />
adraodum abfuit ut res ex sententia succederet, Nostri tandem ofticii esse<br />
duxiraus, ut ratione in hoc negotio a Nobis adhibita ab ipsis eius rei exordiis<br />
brevissime repetita, queramur et graviori oratione reclamemus contra<br />
ea omnia, quae tum in continentibus, tum etiam in transmarinis supradictae<br />
ditionis regionibus decreta in Ecclesiae iniuriara, aut facta sunt.<br />
Nostis, Venerabiles Fratres, soleranem Conventionem. quae <strong>die</strong> 27. Martii<br />
anni 1841 inter Pontificium et Regium Legatum inita luit, et quam sine<br />
mora tura Gregorius XVI. recol. mem. Decessor Noster, tum Carolus Albertus<br />
fel. rec. Sardiniae Rex ratam habuerunt et confirmarunt ; nostis scilicet hanc<br />
Conventionem eo prorsus spectasse, ut Ecclesiasticae immunitates, quae in<br />
ditione illa ex sanctione Sacrorum Canonum diuturno multorum saeculorum<br />
decursu viguerant, quaeque recentiori tempore pactis conventis, et Roraanorum<br />
Pontificum benignitate, aliqua ex parte relaxatae fuerant, novis adliuc<br />
ac multo arctioribus limitibus continerentur. Atque hinc non defuere in<br />
Subalpinis provinciis qui de indulgentia Decessoris <strong>nostri</strong> ea in re, quasi<br />
de nimis ampla concessione mirarentur; et Regium quoque Gubernium nounullos<br />
annos abstinuit ab eiusdem Conventionis legibus in transraarinum<br />
suura Sardiniae Regnura inducendis. Jam vero idem Gubernium anno 1848<br />
novam a Nobis Conventionem postulavit, et <strong>die</strong> 14. Se|)tembris eius anni<br />
Regius Legatus Legato a Nobis deputato litteras tradidit eiusmodi Conventionis<br />
formulam proponentes, paucis distinctam articulis, quos prooemium<br />
Suoddam haud levis sane momenti praecederet. Pervidit facile Legatus<br />
[oster postulationera ea, qua explicabatur, amplitudine ac verbis acUnitti<br />
prorsus non posse; immo ncc agi in nostulatione ipsa de mutua aliqua concessione<br />
paciscenda; quandoquidem niliil in ea proponebatur, in quo Gubernium<br />
uUam, ne levissimam quidem, obligationem erga Ecclesiam contrahere<br />
videretur. Itaque Noster idem Legatus novos proposuit articulos Gubernii<br />
votis raeliori, qua fieri posse censuit, rationc consontaneos, quibus et alios<br />
adiunxit in id spcctantes, ut Ecclesia omni pene civilis immunitatis usu cari-<br />
') Iluc rejeriintur Syllabi Fropositiones 43, 44, 45.
56<br />
tura hanc saltcm iactuvam liberiore in reliquis suae auctoritatis cxercitio<br />
compensaret. Declaravit tum Regius Legatus, postulaturum se novas a suo<br />
Gubornio instructiones, ut plene ad proiiosita respondpre posset. ignoramus<br />
equidem an instructioncs illae Romam umquam advenerint; sed coniicere<br />
licet Regium Gubernium rcm distiilisse iirojtcr notissimas calamitates, quae<br />
Italiam peno universam subinde alilixerunt, quaeqne Nos ipsos a totaNostra<br />
civili ditione disccdere coegorunt Postea, tranqiiillitatis rebus, dura jirope<br />
Keapolim tempus pracstolaremur, quo in Urbem redire o<strong>pp</strong>ortunum foret,<br />
novus illuc ad Nos missus est Extraordinarius Legatus, cui mandatum inter<br />
alia erat, ut intermissam de Conventione tractationem repeteret. Attamen<br />
postquam de aliis ncgotiis egisset, revocatum se declaravit a Regio Gubernio,<br />
ac re necduin inchuata discessit Itaque sperare iicuit, Regiis Miuistris<br />
o<strong>pp</strong>ortunius visura fiiisse, ut tractatio illa in terapus magis idoneum, post<br />
Jsostrum scilicet in Urbem reditum, remitteretur.<br />
Attamen paucos post menses accepiraus, Regium ipsum Ministerium<br />
detulisse ad Rcgni Coniitia novam Legeni de Clericorum et Ecclesiarum<br />
immunitate penitus abolenda, de iudicio etiam super Patronorum nominationibus<br />
ad Beneficia Ecclesiastica Tribunalibus Laicis attribuendo, nec non de<br />
aliis nonnuliis, sive eodem, sive posteriori tempore, contra Ecclesiae ius, aut<br />
upn sine Religionis periculo statuendis.<br />
Ut primum de huiusmodi Legis propositionibus significatum Nobis<br />
est, reclamari contra illam iussimus tum a Cardinali Nostro Pro-Secretario<br />
Status, tum etiam a Nostro Apostolico Nuntio tunc Augustae Taurinorum<br />
degente. Sed utraque reclamatione cadente in irritura, expostulare paulo<br />
^ost oportuit contra ipsas, quas memoravimus, novitates ab utroque legibus<br />
terendis Consilio a<strong>pp</strong>robatas, et Regia statim auctoritate sancitas. In quo<br />
eius rei progressu atque exitu non illud modo dolendum, quod Sanctissima<br />
Ecclesiae iura, quae ex Canonum sanctionibus in tot saeculorum diuturnitate<br />
viguerant, facto ipso violata et proculcata fuerint, sed etiam quod plures ex<br />
Deputatis ac Senatoribus Regni, qui in publica utriusque Consiiii deliberatione<br />
verba fecerunt, et quorura scntentia vicit, eara sibimetipis seu Laicae<br />
Potestati auctoritatem asserere non dubitaverint, ut solenincs Conventiones<br />
super usu illorum eorumdera iurium cum Sede Apostolica initas, sine huius<br />
consensu, imrao et ea reclamante rescindere, et declarare, ac facere irritas<br />
valeant')-<br />
Yidetis qualia et quam gravis momenti haec sint, VenerabilesFratres:<br />
perspicitis cuiusmodi futura esset sacrarura rerum conditio, si suus Ecclesiae<br />
iuribus honor non sit, si despiciantur illius Canones, si nulla diuturnae<br />
possessionis ratio habeatur, si tandem neque sua stet fides pactis inter<br />
Sanctam hanc Sedem et Civilem Potestatem rite conventis. Nec porro<br />
ignoratis non solum Religionis, sed etiam civilis ordinis, ac publicae privataeque<br />
rei oranino interesse, ut Ecclesiasticae eaedera Conventiones sanctae<br />
atque intemeratae habeantur; quandoquidem earum vi ac iure conterapto<br />
et labefactato, aliorura quoque publicorum privatorumque pactorum ratio<br />
concideret.<br />
Sedi<br />
Iniuriis per memoratas novas sanctiones Ecclesiae et Sanctae huic<br />
illatis aliae insuper brevi intervallo additae sunt . cum scilicet Rcgii<br />
Administri et ludices Laici duos pracsertim sacros Antistitcs Nostros Venerabiles<br />
Fratres Archiemscopum Turritanura, et Archicpiscopum Taurincnsem<br />
in ius vocarunt; et iHum quidem dorai suae carceris loco detinucrunt, hunc<br />
vcro dcduxerunt railitari manu in Castrum Rcgiae Urbis, ac tandem utruraque<br />
eorum civili pocna multarunt; non aliam quidem ob causani, nisi quod<br />
pro suo pastorali munere instructioncs ad Parochos dcderant de ratione,<br />
qua in novae Legis conspectu suac et suarum ovium Dcum timcntium conscientiac<br />
consulcre valorcnt. Ita igitur id sibi arrogavit Civilis Auctoritas,<br />
ut dc instructionibus iudicarct, quas Ecclcsiac Pastores ad conscicntiarum<br />
normam pro suo raunore odidcrant ').<br />
Postmodura alia his cadcmque gravior accessit iniuria, postguam<br />
Nobilis quidam Vir, quem inter praccipuos supradictae iniustissimae Legis<br />
') Hiic ref. prop, 43, ^) /luc ref. prop. 44.
57<br />
suasores extitisse omnes noverant, quique abnuebat a facto illo suo palam<br />
improbando, iiidignus Archiepiscoiii Taurinensis auctoritate iudicatus est,<br />
cui extrema morieutium Sacrainenta administrari possent. Hac scilicet occasione<br />
et Arehiepiscopus idem militari manu a sua Ecclesia avulsus atque<br />
in severioris custodiae Castrum detrusus est, et Parochus e Religiosa Famiiia<br />
Servorum B. ^L V., qui ei pro ofacio paruerat, una cum Religiosis Sodalibus<br />
suis e Taurincnsi Coenobio per vim e.\pulsi, atque in alia asportati<br />
sunt: quasi vero ad Laicam Potestatem pertinere posait, ut di diviuorum<br />
Sacraraintorum administratione et dispositionibus ad ea suscipienda necessariis<br />
decernat.<br />
Ncc satis. Ipsa haec de Sacramentorum ministerio causa, et alia<br />
insuper de novis pro conscientiarum i-egula instructionibus antea iam a<br />
memorato Archiepiscopo, ex mandato etium Xostro datis, delatae sunt ad<br />
Taurinense A<strong>pp</strong>eilatiouis Trib mal; a quo statim <strong>die</strong> 25. mensis Septembris<br />
decretum est, ut Arohiepiscopus niandaretur e.Ura tines Regiae ditionis,<br />
atque ut omnia Archiepiscopitus bona sequestro retinerentur. i^odem fere<br />
tempore, <strong>die</strong> videlicet 21. ciusdem menSiS, Tribunal A<strong>pp</strong>eilationum Regni<br />
Sardiniae sirailia decrevit contva Venerahilem Fratrem Archiepiscopum Calaritanum,<br />
cui crimini datum est, quod generalibus verbis (nullius scilicet<br />
expresso noinine) deciai-averat Censuras Ecclesiasticas ab iis facto ipso contractas,<br />
qui Episcopalium Aedium immunitatera violando partera quaradara<br />
Episcopalis Tabularii intrare per vira ausi fuerant. Horura igitur Decretorura<br />
vi iidem Antistites a possessione ac procuratione deiecii sunt temporalium<br />
bonorum redituuraque ad Sacerdotia sua pertinentium, et alter quiaem<br />
in (Jailias, alter vero in Nostram Iianc Almam Urbem venire coactus.<br />
Verum alia quoque sunt, ac non levia quidem, quae Subalpinum Gubernium<br />
contra Ecclesiae iura, vel in Religionis detrimentum, statuit ac<br />
gessit. Inter quae non possumus non lamentari vehementer de funestissima<br />
Lege, quaiQ inde a <strong>die</strong> 4. Uctobris anni 1848 super publica institutione,«et<br />
publicis privatisque seu maiorum seu minorum disciplinarum scholis editam<br />
ruisse cognovimus. Totum illarum regimen, Episcopaiibus Seminariis aliqua<br />
ratione exceptis, attributum ea in Lege habetur Regio Ministro, atque<br />
auctoritatibus eidem subditis; et ita quidem attributum, ut in articulo 58.<br />
legis eiusdem statuatur ac declaretur, nullum alii cuicumque auctoritati fore<br />
ius immiscendi se in discii)Iina scholarum, in regimine studiorum, in graduum<br />
collatione, in delectu aut ajjprobatione magistrorum 'j. Hinc in Catholica<br />
illa ditione scholae cuiusque generis, atque adeo cathedrae etiam sacrarum<br />
disciplinarum, quarum ea in Lege mentio fit, nec non puerorum institutio<br />
ad eleraenta Christianae Fidei, quam eadera Lex inter minorum iudimagistrorura<br />
ofticia annumerat, ab Episcoporum auctoritate subtrahuntur. Ac<br />
ne quis ea de re dubitare valeat, in memorato articulo ipsi etiam directores<br />
spintus inter eos recensentur, qui a Regio Ministerio sive ab auctoritatibus<br />
ei subditis, absque ullo alterius cuiuscumque auctoritatis interventu, deligi<br />
atque a<strong>pp</strong>robari possunt. Jgitur sacri Pastores nedum privati iniustissime<br />
sunt praecipua illa auctoritate, quam a multis retro saeculis in plurima saltem<br />
studiorura instituta ex Pontiticiis, Regiisoue Constitutionibus, atque ex<br />
primaevae fandationis lege potiebantur. sed nec iiberum ipsis est in ea<br />
advigilare, quae in scholarum regimine aoctrinam Fidei. christianos mores,<br />
aut divini cultus causam attingunt ').<br />
Equidem sperare iuvat fore, ut saltera in executione iliius Legis<br />
aliqua Eiiiscopalis Auctoritatis ratio habeatur. Ipsam tamen perniciosos<br />
fructus iam peperisse dignoscitur ex pestiferis opinionibus, et idacitis irreformabili<br />
Ecclesiae doctrinae contrariis, quae non in liberioris tantum editionis<br />
Hbellis pagellisque sparguntur quoti<strong>die</strong> in vulgus, sed ab aliquo etiam<br />
in publicis scholis Doctore instillantur in mcntes adolescentium, et publice<br />
propugnantur. Verba desunt, Vonerabiles Fratres, quibus dolorem explicemus<br />
longc acerbissimum, quem ex notitia huius rci, haud ita pridem ad<br />
Nos perlata, concepimus. NuUa quidem interposita mora providimus, ut<br />
eadem de re accuratius cognosceremus ; et nihil porro a Nobis desiderari<br />
') Huc re/. prop. 45. ') Hnc rej. prop. 47.
58<br />
patiemur, quod ad officium pertineat custo<strong>die</strong>ndae Fidei,<br />
illa fratres, infirmitati Nostrae divinitus attributum.<br />
et confirmandi in<br />
Xovissirae, ut scitis, missus a Subalpino Gubernio ad Nos fuerat unus<br />
ex Primoribus spectatus Vir, ut tractationes instauraret Ecclesiasticis rebus<br />
cum Sancta hac Sede componendis. IUum tamen haudquaquam admittere<br />
potuimus ad litteras, Legationis suae testes, consueto sollemni more Nobis<br />
reddendas. Ipse enim sive cum privatim ad Nos adiit, sive in sermonibus<br />
cum Cardinaii Nostro Pro-Secretario Status iterum iterumque habitis, de<br />
supradicta de Immunitatibus Lege ita loquutus est, ut Laicam Potestatem<br />
in ea contra sanctiones Canonum, et contra initarum cum Sede Apostolica<br />
Conventionum fidem promulganda suo prorsus iure usam fuisse contenderet ').<br />
Hinc eorum, quae deinde contigerant, culpam transferebat in Clerum Sacrosque<br />
Antistites, maxime autem in Venerabilem Fratrem Archiepiscopum Taurinensem,<br />
ob suam in pastoralibus officiis constantiam in severiori tunc<br />
custodia retentum. De hoc scilicet praestantissimo Praesule gravius querebatur,<br />
quasi de homine quietis ac tranquillitatis populi parum studioso;<br />
atque idcirco id se a Regio Gubernio in praecipuis mandatis habuisse declarabat,<br />
ut Nos induceret ad eumdem Aiitistitem in aliud extra Regiam ditionem<br />
munus transferendum. Post haec opus non est ut alia explicemus, quae<br />
deinceps inter illum et Cardinalem praedictum mutuo sermone incassum<br />
tentata sunt ad aliquam rerum componendarum viam reperiendam. Interim<br />
vero tantum abfuit, ut Gubernium a sua agendi ratione cessaret ; quin potius<br />
illo ipso tempore pro<strong>die</strong>rint, atque ad effectum perductae fuerint supradictae<br />
Tribunalium saecularium in ecclesiasticis causis novissimae sententiae tum<br />
contra memoratum Archiepiscopum, tum contra Archiepiscopum Calaritanum.<br />
Ceterum de supradictis Ecclesiarum Clericorumque immunitatibus<br />
notum omnibus esse volumus, Nos, qui tractationes alterum ante annum a<br />
Subalpino Gubernio propositas minime recusavimus, ho<strong>die</strong> pariter non abhorrere<br />
a Canonum sanctionibus circa immunitates ipsas pro loco ac tempore<br />
moderandis. prout scilicet o<strong>pp</strong>ortunum iu Domino visum fuerit, ac dummodo<br />
Ecclesia aliis in rebus liberiori suorum iurium exercitio potiatur. Non<br />
enim defecit in Nobis studium paternae benevolentiae, quo Romanos Pontifices<br />
Decessores Nostros inclytam Sabaudiae Domum prosequutos fuisse<br />
compertum est: dolemus insuper calamitates et aerumnas, quibus in eius<br />
ditione Fratres Filiique Nostri in his rerum adiunctis haud leviter anguntur;<br />
ideoque et prompti sumus ad o<strong>pp</strong>ortuna in eorum levamen adhibenda<br />
remedia; ex constanti nimirum instituto Sanctae huius Romanae Ecclesiae,<br />
quae veluti amantissima mater fiiiis succurrere in angustia ac tribulatione<br />
positis, et Apostolica Auctoritate sua ad sanandas contritiones Israel uti<br />
lugiter consuevit. Hac tamen auctoritate, quae Nobis in aedificationem, non<br />
in destructionera <strong>data</strong> est, haudquaquara uti possuraus, ubi non de alio agatur,<br />
nisi ut quae in Ecclesiae iniuriara, quae in contemptum sacrorum Canonum,<br />
quae contra solemnes Conventiones, immo et ad ipsara quarumcumque Conventionum<br />
rationem labefactandam , quae tandera contra Sacerdotes et praecipuos<br />
ipsos Ecclesiae Praesules pastorali suo raunere circa conscientiarum<br />
moderationem , Sacramentoruraque administrationem fungentes deliberata,<br />
decreta, aut facta illic doluimus, natientia, conniventia et concessionibus<br />
Nostris a<strong>pp</strong>rohare quodammodo viaeamur ^).<br />
Absit, Venerabilcs Fratres, ut Auctoritate Nostra in Ecclesiae et<br />
Catholicae rei detrimentura abuti umquam velimus. Imrao divino praesidio<br />
nixi omnem industriam atque operam m id constanti anirao collocabimus, ut<br />
Religionis utilitati prospiciamus, et sanctissiraa Ecclesiae iura sarta tecta<br />
habearaus. luxta haec igitur attollentes ho<strong>die</strong> in sollerani hoc Conventu<br />
Nostram Apostolicam vocera, reclamaraus maiorem in modum contra ea,<br />
quae superius enaravimus, et contra alia omnia, quae sive in Continente<br />
sive in Transmarinis regionibus Sumrao Taurincnsi Principi subditis contra<br />
Ecclesiae ius, aut in Roligionis daranum gesta quoniodolibet aut tentata<br />
sunt; et ab omnibus, ad quos pertinct, gravissime exposcimus, ut desistant<br />
a vexandis Ecclesiae Pastoribus sacrorumque Ministris, et illata illic Sacrae<br />
Rci danma ropararc festincnt.<br />
') Hui rcf. prop. 30. ') JIuc ref. prop. 32, 43.
59<br />
tntefea ne internifttamus , Yenerabiles Fratres, Deo Misericordiarum<br />
Patri humiles orationes et obsecrationes offerre, et invocato etiam <strong>pii</strong>ssimo<br />
interventu Immaculatae Deiparae Virginis, et SS. Apostolorum Petri etPauli,<br />
ab Eo su<strong>pp</strong>liciter poscere, ut dilectam illam Dominicae Vineae partem dextera<br />
sua tegat et brachio sancto suo defendat.<br />
Damnatio et prohibitio<br />
Operis in sex tomis hispanico idioniate editi') sub titulo: Defensa de<br />
la autoritad de los Gabiernos y de los Obispos contra las pre-<br />
tenciones de la Curia Romana, por Francisco de Paula G. Vigil.<br />
Lima 1848.<br />
Ad perpetuam rei memoriam.<br />
Multiplices inter gravissimasque, quibus undique premimur, officii<br />
Nostri curas, et maxiraas huius temporis calamitates, quae in gliscenti rerum<br />
omnium novitate animum Nostrum sollicitant anguntque vehementer, illud<br />
accedit magnopere dolendum, quod <strong>Libri</strong> perniciosissimi e latebris lansenistarum<br />
aliorumque huius generis hominum in <strong>die</strong>m erumpaut, quibus huius<br />
saeculi filii iu persuasibilibus humanae sapientiae verbis loquuntur perversa,<br />
ut abducant discipulos post se. Apostolici itaque Nostri Ministerii ratio<br />
postulat, ut Libros istiusmodi solemniorem in modum ad Catholicae Religionis<br />
puritatem ac venerandam Ecclesiae disciplinam tuendam conservandamque<br />
proscribamus et damnemus, ac Dominicum gregem a Pastorum<br />
Principe lesu Christo humilitati Nostrae commissum ab exitiosa illorum<br />
lectione et retentione tamquam a venenatis pascuis omni sollicitudine praeservare<br />
et avertere non praetermittamus.<br />
lam vero cum in lucem prodiisse acceperimus Librum seu Opus, sex<br />
tomis constans, hispanico idiomate exaratum, cui titulus: ^^Defensa de la<br />
autoritad de Los Gobieivos y de los Ubispos contra las prelenciones de la<br />
Franrisco de Paula G. yiqil. Lima 1848,'^ atque ex<br />
Cnria Bomana por ,<br />
ipsa Operis inscriptione satis intellexerimus, auctorem esse hominem in hanc<br />
Apostolicam Sedem malevolo animo aifectum, haud omisimus illud pervolvere,<br />
ac facili negotio, quamvis non sine maximo cordis Nostri moerore,<br />
eumdem Librum plures Pistoriensis Synodi errores dogmatica Bulla Auctorem<br />
I-idei fel. rec. Pii VI. Decessoris Nostri iam confixos renovantem, aliisque<br />
pravis doctrinis et pro<strong>pp</strong>sitionibus iterum iterumque damnatis undique redundantem,<br />
novimus atque perspeximus.<br />
Auctor enim, licet Catholicus, ac divino Ministerio, ceu fertur, mancipatus,<br />
ut indifferentisraum ac rationalismum, quo se infectum prodit, securius,<br />
ac impune sequatur, denegat, Ecclesiae inesse potestatem dogmatice<br />
definiendi, Keligionem Ecclesiae Catholicae esse unice vei-am Religionem ^),<br />
docetque cuique liberum esse eam amplecti ac profiteri Religionem, quam<br />
rationis lumine quis ductus veram putaverit ') : legem caelibatus impudenter<br />
aggreditur, et Novatorum more statum coniugalem anteponit statui virginitatis^):<br />
potestatem, qua Ecclesia donata est a suo Divino Institutore, stabiliendi<br />
impedimenta Matrimonium diriraentia, a Principibus terrae dinianare<br />
tuetur, eamque Christi Ecclesiam sibi arrogasse impie affirniat ') : p]cclesiae<br />
et personarum immunitatem, Dei ordinatione et canonicis sancticnibus constitutam,<br />
a iure civili ortum habuisse asserit'); ncc illum pudet defendere,<br />
maiori aestimatione et obsequio prosequendam esse domum Oratoris alicuius<br />
Nationis, quam teraplum Dei viventis: Gubcrnio laico attribiiit ius dcponendi<br />
ab exercitio pastoralis ministerii Episcopos, quos Spiritus Sanclus<br />
posuit regere Ecclesiam Dei ') : suadcre nititur iis, qui clavum tenent publi-<br />
.carum rerum, ne obediant Roraano Pontifici in iis, quae Episcopatuum et<br />
•) Huc referuntur Si/llabi Froposilinnes 15, 21, 23, 30, 51, 54, 68, 74.<br />
') IJuc ref prop. 21. ') Unc ref. prop. 15.<br />
*) IIuc ref nota ad §. <strong>VIII</strong>. Sy/l. ») „ „ „ (18.<br />
*) Huc ref prop. 30. ') „ „ „ 51.
60<br />
Episcoporum re?piciiint insfitutionem: Reges, aliosqne Principes, qui yer<br />
Baptisnium facti sunt membra Ecclesiae, subtrahit ab eiusdein Ecclesiae<br />
iurisdictione non secus ac Reges paganos, quasi Principes Christiani in rebus<br />
spiritualibus et ecclesiasticis non essent tilii ac subditi Ecclesiae ): imo<br />
caelestia terrenis, sacra protanis, summa imis monstruose permiscens, docere<br />
non veretur, te renam potestatem in quaostionibus iurisdictiunis dirimendis<br />
superiorem esse P]cclesia, quae columna est et tirmamentum veritatis. tandem<br />
ut alios quamplures omittamus errores, eo audaciae et iminetatis progi"editur,<br />
ut Romanos r
61<br />
Damnatio et prohibitio<br />
Operis'), cui titulus „Jnris Eccle.siaslici Instihiliones Jonnnis Nepomuceni<br />
Nuyfz , in Hcgio Taurinensi Athenaeo Professoris ,"<br />
Itemque „l?i Jus Ecclesiasticum universum Tractationes, Auctoris<br />
eiusdem."<br />
Ad perpetuam rei memoriam.<br />
Ad Apostolicae Sedis fastigium sola miserentis Dei clementia, nuUo<br />
suffragio meritorum evecti, atqiie a caelesti Patrefamilias vineae suae custo<strong>die</strong>ndae<br />
praepositi, omnino otticii Nostri, ac muneris esse ducimus, si qua<br />
noxia germiua excrevisse noscanms, ea succidere, atque evelicre stirpitus,<br />
ne in Bominici agii perniciem altius radices agant, ac diifundantur. llt<br />
sane quum iam inde ao Ecclesiae surgentis exordio, tamquam in igne aurum,<br />
probari oportuerit electorum lidem, idcirco Apostolus vas electiouis monitos<br />
lam tum tideles voluit surrexisse quosdam, qui ,.':onveituut tt rorxiurbant<br />
JLvangetium c/nisfi'),-' quibus falsas doctrinas disseminantibus, Fideique<br />
depOSitO detrabcntibus, ,,tlia>nsi .Jnge/us evangeliztt , p) aeltrr/tiain quod<br />
evangtUzatnm tst,' anathema diceretur. Et quamquam infensissimi veritatis<br />
hostes profligati semper victique ceciderint, numquam tamen destiterunt assurgere,<br />
acriusque exerere vires, quibus universam, si fieri posset, Ecclesiam<br />
labefactare niterentur. Hinc prownas manus iniicientes in Sancta. Apostolicae<br />
huius Sedis praerogativas, et iura invadere, Ecclesiae constitutionem<br />
Servertere, atque intei^rum Fidei depositum nessumdare ausu impio contenerunt.<br />
Porro etsi ]S'obis magno solatio sit Cnristi Servatoris promissio, qua<br />
portas inferi numquam contra Ecclesiam praevalituras edicit, non possumus<br />
tamen non intimo cruciari animi angore, gi-avissimam animorum perniciem<br />
considerantes, quam ex effraeni pravos libros edendi licentia, perversaque<br />
impudentia ac sceleie quidlibet contra divina ac sacra audendi, latius in <strong>die</strong>s<br />
manare comperimus.<br />
Jam vero in hac librorum undique grassantium peste, locum sibi vindicat<br />
Opus sic inscriptum: ,,Jurii- Lcclt.siaslici Jnsdtutiones Joannis Nepomuceni<br />
Nuytz, in htgio Taurinensi Atlienaeo Frofessoris :'' itemque: ,,/n<br />
Jus Ecelesioslicum universum 7'ractationes, Auctoris eiusdem,^- cuius nefarii<br />
Operis doctrina ex una illius Athenaei Cathedra sic diifusa est, ut selectae<br />
ex eo acatholicae theses ad disputandum propositae sint prolytis ephebis,<br />
qui lauream, seu doctoris gradum consequi adspirarent. In his vero libris<br />
ac thesibus, in speciem adserendi iura Sacerdotii atque Iraperii, ii traduntur<br />
errores, ut pro salutaris doctrinae praeceptis venenata omnino pocula iuventuti<br />
porrigantur. Auctor siquidem pravis suis propositionibus, earumque<br />
commentis, illa omnia. quae a Romanis Pontificibus Praedecessoribus Nostris,<br />
praesertim Joanne XXII., Benedicto XIV., Pio YL, ac Gregorio XVI., atque<br />
a tot Conciliorum decretis, praesertim a Lateranensi IV., Florentino ac Tridentino<br />
damnata iamdiu ac reiccta sunt, quodam fuco novitatis adspersa,<br />
atque illita auditoribus proponere suis, ac tj^pls edere non erubuit. Quandoquidem<br />
palam et aperte in editis dicti Auctoris libris asseritur: «Ecclesiam<br />
vis inferendae potestatem non liabere, neque potestatem ullam temporalem<br />
directam vel indirectam'). Divisioni Ecclesiae in Orientalem atque<br />
Occidentalem nimia Romanorum Pontificum arbitria contulisse ') ; praeter<br />
potestatem Episcopatui inhaerentem, aliam esse attributam temporalem, a<br />
civili imperio, vel expresse vel tacite concessam, revocandam propterea cum<br />
libuerit a civili imperio ') : civili potestati. vel ab infideli imperante exercitae,<br />
competere potestatem indirectam negativam in sacra'): civilem potestatem,<br />
ab Flcclesiastica si damno afficiatur, sibi consulere per potestatem<br />
indirectam negativam in sacra; illi compctere nedum ius, quod vocant, exeguatur,<br />
sed vero etiam a<strong>pp</strong>ellationem ao abusu; in conflictu legum utrius-<br />
') ffnc referuvlur St/ffabi Propositiones 24. 25, 34. 35, 36, 38, 41, 42 65<br />
66, 67, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75. ') .-Vd Gal. I.<br />
*) Huc ref. prop. 24. ^) Huc ref. prop. 38.<br />
') ,. ,. „ 25. ») , 41.
62<br />
que potestatis, ius civile praevalere ') ; nihil vetare alicuius Concilii generalis<br />
sententia, aut universorum populorum facto, Summum Pontiticatum ab<br />
Romano Episcopo, atque Urbe ad alium Episcopum, aliamque Civitatem<br />
transferri ') ; nationalis Concilii definitionem nuilam aliam admittere dispu-<br />
tationem, et civilem administrationem, rem ad hosce terminos exigere posse')<br />
doctrinam coniparantium libero Principi Romanum Pontiticem, et agenti in<br />
universa Ecclesia, doctrinam esse, quae medio aevo praevaluit, effectusquc<br />
adhuc manere *) : de temporalis regni cum spirituali compatibilitate disputare<br />
inter se Christianae et Catholicae Ecclesiae filios ).» Pmra quoque de Matrimonio<br />
falsa asseruntur: «Nulla ratione ferri posse, Christum evexisse<br />
Matrimonium ad digriitatem Sacramenti ") ; Matrimonii Sacramentum non<br />
esse nisi quid contractui accessorium, ab eoque sepai-abile, ipsumque Sacraraentum<br />
in una tantum nuptiali benedictione situm esse ) : iure natui-ae<br />
Matrimonii vinculum non esse indissolubile ") : Ecclesiam non habere pote-<br />
statem impedimenta Matrimonium dirimentia inducendi, sed eam civili potestati<br />
competere, a qua impedimenta existentia tollenda sint'): causas Matrimoniales,<br />
et Sponsaiia suapte natura ad forum civile pertinere '") ; Ecclesiam<br />
sequioribus saeculis dirimentia impedimenta inducere coepisse, non iure<br />
proprio, sed illo iure usam, quod a civili potestate mutuata erat"); Tridentinos<br />
Canones'), qui anathematis censuram illis inferunt, qui facultatem<br />
impedimenta dirimentia iuducendi Ecclesiae negare audeant, vel non esse<br />
doginaticos, vel de hac mutuata potestate intelligendos *').» Quin addit:<br />
«Tridentinam formam sub infirmitatis poena non obligare ubi lex civilis<br />
aliam formam praestituat, et velit hac nova forma interveniente Matrimonium<br />
valere'^): Bonifacium <strong>VIII</strong>. votum castitatis in Ordinatioue emissum<br />
nuptias nullas reddere primum asseruisse'^).> Plura denique de potestate<br />
Episcopali, de poenis haereticorum et schismaticorum , de Romani Pontiticis<br />
infallibilitate , ae Conciliis, temere atque audacter in hisce libris proposita<br />
occurrunt, quae persequi singillatim, ac referre in tanta errorum colluvie<br />
omnino taedeat.<br />
Quapropter compertum est, Auctorem per huiusraodi doctrinam, ac<br />
sententias eo intendere, ut Ecclesiae constitutionera, ac regimen pervertat,<br />
et Catholicam fidem plane destruat; siquidem ne errantes in viam possint<br />
redire iustitiae, externo iudicio et potestate coercitiva Ecclesiam privat, de<br />
Matrimonii natura ac vinculo falsa sentit ac docet, et ius statuendi vel<br />
relaxandi impedimenta dirimentia Ecclesiae denegat, et civili addicit potestati;<br />
denique sic Ecclesiam eidem civili iraperio subditam esse per summum<br />
nefas asserit, ut ad potestatem civilem directe, vel indirecte conferat quidguid<br />
de Ecclesiae regiraine, de personis, rebusque sacris, de iudiciali Ecclesiae<br />
loro Divina est institutione, vel Ecclesiasticis legibus sancituui, atque adeo<br />
impium renovat Protestantiura systema, quo fidelium societas in servitutem<br />
reuigitur civilis iraperii. Quaraquara vero nerao est qui non iutelligat, perniciosura<br />
huiusmodi, pravuraque systema errores instaurare iaradiu Ecclesiae<br />
iudicio profiigatos, taraen ne simplices, atque iraperiti decipiantur, admonere<br />
omnos ae pravae doctrinae insidiis ad Nostrum pertinet Apostolatura ; expcdit<br />
siquidem «ut ibi damna fidei sarciantur, ubi non potest fides sentire defectum<br />
"').* Propteroa de unitate atque integritate Catholicae fidei ex Apostolici<br />
ministerii officio solliciti, ut iideles oranes perversara auctoris doctrinam<br />
devitent, fidcnKjue a Patribus por hanc Apostolicam Sedem, columnara<br />
et firraamontum veritatis, acceptam constanter tcneant, raomoratos libros, in<br />
quibus rocensitae nefariae opiniones continentur ac defonduntur, accurato<br />
priraura exaraini subieciraus, ac deinde Apostolicae censurae gladio perccllere<br />
ac damnare decrevimus.<br />
') /fllC<br />
:
63<br />
Itaque acceptis consultationibus in Theologica et sacrorum Canonura<br />
Facultatibus Magistrorum, acceptisque suffragiis VV. FF. NN. S. R. E. Cardinalium<br />
Congregatiouis Supremae et Universalis Inquisitionis, motu proprio,<br />
ex certa scieutia ac matura deliberatione Nostra, deque Apostolicae potestatis<br />
plenitudine praedictos libros, tamquam continentes propositiones et<br />
doctrinas respective falsas, temerarias, scandalosas, erroneas, in S. Sedem<br />
iniuriosas, eiusdem iuribus derogantes, Ecclesiae regimen, et divinam eius<br />
constitutionem subvertentes, schismaticas, haereticas, Protestantismo eiusque<br />
Sropagationi faventes, et in haeresim et in systema iamdiu ut haereticum<br />
amnatum in Luthero, Baio, Marsilio, Patavino, Janduno, Marco Antonio<br />
De-Dominis, Richerio, Laborde et Pistoriensibus, aliisque ab Ecclesia pariter<br />
damnatis induceutes, necnon et Canonum Concilii Tridentini eversivas, reprobamus,<br />
damnamus ac pro reprobatis et damnatis ad omnibus haberi<br />
volumus et mandamus.<br />
Praecipimus idcirco, ne quisquam fidelium cuiuscumque conditionis et<br />
gradus, etiamsi specifica et individua mentione dignus esset, audeat praefatqs<br />
libros ac theses apud se retinere, aut legere sub poenis suspensionis a divinis<br />
quoad Clericos, et quoad laicos excommunicationis maioris ipso facto incurrendis,<br />
quarum absolutionem et relaxatiouem Nobis et Successoribus Nostris<br />
Romanis Pontificibus reservamus, excepto tantum quoad excommunicationem<br />
mortis articulo.<br />
Mandamus qaoque T^qiographis ac Bibliopolis, cunctisque et singulis<br />
cuiuscumque gi-adus et dignitatis, ut quoties praedicti libri ac theses ad<br />
eorum manus pervenerint, deferre teneantur Ordinariis sub iisdem respective<br />
poenis, nempe quoad Clericos suspensionis a divinis, quoad laicos excommunicationis<br />
maioris superius comminatis.<br />
Neque tantum memoratos libros ac theses, sed alias, aliosque quoscumque<br />
sive scriptis, sive typis exaratos libros, vel forte exarandos et imprimenaos,<br />
in quibus eadem nefaria doctrina renovetur ex integro, aut in parte,<br />
sub iisdera poenis superius expressis damnamus, reprobamus, atque legi,<br />
imprimi, retineri omnino prohibemus.<br />
Hortamur tandem in Domino, et obsecramus, Venerabiles Fratres,<br />
quos Nobiscum pastoralis zelus et Sacerdotalis constantia coniungit, ut pro<br />
sibi commisso doceudi ministerio omni soUicitudine vigilantes in custodia<br />
gregis Cliristi, oves suas a tam venenatis pascuis, hoc est ab horum librorum<br />
lectione avertere satagant; et quoniam «veritas cum minime defenditur, op-<br />
Erimitur'),» murum aeneum, et columnam ferream sese constituant pro domo<br />
>ei contra vaniloquos et seductores, qui divina atque humana iura sus deque<br />
miscentes neque Caesari quae sunt Caesaris, neque quae Dei sunt, Deo ipsi<br />
reddentes, Sacerdotium et imperium committunt inter se, atque adeo impetere<br />
utruraque, atque evertere connituntur.<br />
Ut autem praesentes Litterae omnibus innotescant nec quisquam illarura<br />
ignorantiam praetexere et allegare valeat, volumus ac iubemus, ipsas<br />
ad valvas Basilicae Apostolorum Principis, et Cancellariae Apostolicae, necnon<br />
Curiae Generalis in Monte Citatorio, et in acie Camj^i Florae de Urbe<br />
per aliquem ex Cursoribus Nostris, ut moris est, publicari, illarumque<br />
exempla ibi aftixa relinqui; sic vero affixas ac publicatas perinde onmes afficere,<br />
ad quos spectant, ac si unicuique illorum personaliter notificatae atque<br />
intimatae fuissent. Praesentium quoque Litterarum transumptis, etiam impressis,<br />
manu alicuius publici Notarii subscriptis et Sigillo personae in<br />
Ecclesiastica dignitate constitutae munitis, camdem fidem in iudicio et extra<br />
haberi voluraus, quae eisdem his haberetur, si torent exhibitae vel ostensae.<br />
Datum Romae, apud sanctum Petrum, sub Annulo Piscatoris, <strong>die</strong><br />
XXII. Augusti, anni MDCCCLI. Pontificatus Nostri Anno Sexto. i<br />
') S. Felix III. dist. 83.<br />
A. Canl. Lambruscbini.
64<br />
AUocutio<br />
aabita m consistorio secrcto <strong>die</strong> V. septembrii; anr.f MDCCCLI').<br />
Venerabiles Fratres.<br />
Quibus luctuosissimis pertuibatioiiibus et calamitatibus ob tristissiraas<br />
rerum couversiones muJtos per annos inciyta Hispana Natio de catbolica<br />
Ecclesia, et hac S. Sede tot iliustribus, gioriosissimisque tactis optime merita,<br />
miserandum in modum fuerit exagiiata, quaeque gravissima, et nuuquam<br />
satis deploranda mala amplissimi iliius Regni Ecciesiis, Episcopatibus,<br />
Capitulis, Monasteriis, cunctoque Clero, Populoque tideli incubuerint, et quae<br />
saeva deiude clades Catholicam Keligionem, Sacrorum Antistites, ecclesiasticosque<br />
viros aftjixerit, divexarit, quaeque adversus sacratiora Ecclesiae<br />
iura, eiusque bona, libertates, et adversus huius Apostoiicae Sedis dignitatem,<br />
auctoritatemque ibidem fuerint perpetrata, universo, qua late patet,<br />
terrarnm orbi, ac Vobis multo magis compertum, exploratumque est, Yenerabiles<br />
Fratres. Atque optime scitis quanta cura et studio rec. mem. Gregorius<br />
XVI. Praedecessor Noster expostulationes, querimonias, preces adlii-<br />
Duerit, nihilque intentatuui reliquerit, ut attlictis illic, ac prostratis rsl gionis<br />
rebus succurreret, mederetur et consuleret. Neque ignoratis, qua sollicitudine<br />
Nos, vix dum, licet immerentes, inscrutabili Dei iudicio in eiusdem Decessoris<br />
Nostri locum suffecti, et in hac sublimi iMucipis Apostolorum Catliedra<br />
collocati fuimus, praecipuas paterni animi Nostri curas, cogitationesque<br />
ad clarissimam illam Nationem convertinms, quo ecclesiasticas ibi res,<br />
quantura fieri posset, ad Sacrorum Canonum normam componere, et inflicta<br />
Ecclesiae vulnera sanarc possemus. Quamobrem postquam certiores facti<br />
fuimus, praecipuas quasdam, ac potiores cunditiones, et cautiones a Nobis<br />
antea praescriptas fuisse admissas, ac in tuto positas, carissimae in Christo<br />
Filiae Nostrae Manae Elisabeth postulationibus alacri, ac libentissimo animo<br />
obsecundantes ad Eam, ut probe nostis, misimus Vencrabilem Fratrem Joannem<br />
Archiepiscopum Thessalonicensem, o<strong>pp</strong>ortunis facultatibus et instructionibus<br />
munitura, qui apud ipsam Catholicara Maiestatera Apostolici Delegati,<br />
ac deinde suo tempore Nostri et huius S. Sedis Nuntii niunus obiret,<br />
omnemque suam operam ecclesiasticis ibi negotiis tractandis, ordinandis,<br />
sedulo ac sollicite impenderet. Ac meministis, Venerabiles Fratres, nihii<br />
Nobis potius, nihil antiquius fuisse, quara illius Regui Ecclesias, legitimo<br />
pastore a longe iara teraj)ore pene omnes misere viduatas, idoneis Antistitibus<br />
in primis committere, Nostrasque in id curas, Deo bene iuvante, et ipsius<br />
carissimae in Christo Filiae Nostrac opera, non levi certe animi Nostri consolatione<br />
optatum exituni habuisse.<br />
Jam vero Vobis signilicamus, Nostras soliicitudines pro aliis sacris<br />
ecclesiasticisque illius Regni rebus componendis susceptas, ob propensam<br />
praesertim eiusdera carissimae in Christo Filiae Nostrae in Keligionis bonum<br />
voluntatera haud cecidisse irritas. Siquidem post diuturnam operosamque<br />
tractationem Conventio inter Nus et Keginam Catholicam est inita, qnam<br />
delecti ex utraque ])arte Plenipotentiarii subscripserunt, Nomine quidem<br />
Nostro idcm Venerabilis P'rater Joannes Arcliiepiscopus Thes>;alonicensis,<br />
Nomine autem Rcginae dilectus Fiiius Nobilis Vir Eques Enunanuel Bertran<br />
de Lis a publicis Maiestatis Suae negotiis. Quam Conventionem ab eadera<br />
Regina et a Nobis ipsis, audito consilio VV. FF. NN. S. R. E. Cardinaliura<br />
Congregationis ncgotiis ecclesiasticis extraordinariis propositae, iam ralam<br />
habitam, Vobis exliiberi mandavinuis una cun» Apostolicis Nostris Littcris,<br />
quibus Conventionem ipsam contirmavimus, ut orania clarius et plcnius<br />
agnoscere possitis.<br />
niud quidem Nobis vel maxime cordi fuit, ut sanctissimae nostrae<br />
Religionis incoluinitati, et s<strong>pii</strong>it.ia!il)us Ecclesiae rebus studiosissime consuleremus,<br />
Itaque constitufum iK-rspicietis. Catholicam Keligionem cum omnibus<br />
suis iuribiis, quibus ex divii.a sua institiitione et Sacrorura Canonura<br />
sanctione potitur, ita unicc in eo Kegno, veluti antea, vigere ac dominari<br />
•<br />
'_) litic refevttir Syllabi Propositlo 45.
(>5<br />
debere, nt omnis alius cultus plane sit amotus et interdictus. Hinc cautum<br />
quoque est, ut instituendi ac docendi ratio in cunctis tum Universitatibus,<br />
tum Collegiis, tum Seminariis, tum publicis privutisque scbolis cuni eiusdem<br />
catbolicae religionis doctrina plane congruat, atque Episcopi aliique Dioecesani<br />
Antistites, qui ex proprii ministerii ofticio in catbolicae doctrinae<br />
puritatem tuendam, propagandam, et in cbristianam iuventutis educationem<br />
procurandam totis viribus incumbere debent, nullo prorsus umquam praepediantur<br />
impedimento, quominus publicis etiam scholis sedulo advigilare, et<br />
in illas pastoraiis sui muneris partes iibere exercere possint '). Ac pari<br />
studiu ecclesiasticae auctoritatis libertatem dignitatemque asserendam curavimus.<br />
J^tenim non solum statutum est, Sacrorum praesertim Antistites ad<br />
Episcopalem eorum iurisdictionem exercendam plena libertate pollere, quo<br />
caholicam fidem et ecciesiasticam disciplinam tueri, et morum honestatem<br />
in christiano populo tutari, et optimam iuvenum, eorum potissimum qui in<br />
sortem Domini vocantur, institutionem procurare, et alia omnia prophi ministerii<br />
munera explere valeant; verum etiam decretum est, onmes Regni<br />
Magistratus eorum operam praestare debere, quo ab omnibus ecclesiasticae<br />
auctoritati et dignitati debitus exhibeatur honor, observantia et obe<strong>die</strong>ntia.<br />
Accedit etiam, ut praestantissima Regina, eiusque Gubernium iisdem Episcopis<br />
valido suo patrocinio et praesidio omnem opem ferre profiteantur, cum<br />
ab ipsis pro pastorali munere illorum potissimum hominum improbitas est<br />
cohibenda, et coercenda audacia, qui hdelium mentes pervertere, moresque<br />
corrumpere nefarie commoliuntur , et a proprio grege detestabilis ac dira<br />
perversorum librorum pestis atque pernicies est avertenda ac profliganda ^).<br />
Et quoniam relatum adNos est, ex nova* Dioecesium divisione maiora<br />
spiritualia bona in illius Regni fideles redundare, iccirco novam huiusmodi<br />
circumscriptionem Nostra auctoritate, et ipsius Reginae consensu peragendam<br />
statuimus, atque Apostolicas de hac re suo tempore proferemus Litteras,<br />
postquam ea omnia fuerint perspecta et statuta , quae ad rem ipsam perficiendam<br />
sunt necessaria. Cum autem Religiosae Familiae pie institutae, ac<br />
recte administratae maximo sint Ecclesiae et civili societati usui et ornamento,<br />
quantum in Nobis fuit haud omisimus eniti, ut illic Regulares Ordines<br />
conserventur, restituantur, augeantur. Atque in eam profecto spem erigimur<br />
fore, ut propter avitam eiusdem carissimae in Christo Filiae Nostrae pietatem,<br />
et eximiam Hispaniae Nationis religionem ipsi Regulares Ordines ibi<br />
pristina dignitate ac splendore fruantur. Ne quid autem Religionis bono<br />
quavis ratione officere possit, non solum constitutum est, Leges, Ordmationes<br />
et Decreta quaecumque Conventioni adversantia de medio sublata omnino<br />
esse ac penitus abrogata, verum etiam sancitum, ut cetera omnia, quae ad<br />
ecclesiasticas res et personas pertinent, de quibus in Conventione nulla est<br />
habita mentio, iuxta canonicam et vigentem Ecclesiae disciplinam exigi et<br />
administrari plane debeant.<br />
Nec vero ea praetermisimus , quae ad temporale Ecclesiae bonum<br />
possunt pertinere. Omni enim studio et contentione vindicandum ac tuendum<br />
curavimns ius, quo Ecclesia pollet, acquirendi scilicet et possidendi quaecumque<br />
bona stabilia et frugifera, veluti innumera prope Conciliorum acta<br />
et sanctririim Patrum sententiae et exempla, et Praedecessorum Nostrorum<br />
Constitutiones apertissime loquuntur. saiiicntissime docent ac demonstrant ').<br />
Atquc nnnam ubique gentium, ubique tciiMrum possessiones Dco eiusque<br />
sanctae Ecclesiae dicatae semper inviolatae fuissent, et honiines debita illas<br />
reverentia essent prosequuti! Equidem haud cogeremur dcticre plurinia,<br />
omnibusque notissima mala et dainna in civilem ii^sam societatem derivata<br />
ex iuiusta prorsus et sacrilega ecclesiasticarum rerum ac bonorum spoliatione<br />
et direptione, quae ad funestissimos quosque ac pcrniciosissimos Sociailsini<br />
et i oiininir.iswi errorcs fovendos magna ex parte viam m(mivit *).<br />
Jam porro in Conventione constabilitum, firmatumque conspicietis Ecclesiae<br />
ius novas acquirendi possessiones, ac simul sancitum, ut proprietas bonorum<br />
omiiium, quae vel in praesentia possidet, vcl in posterum acquiret. intcgra<br />
et inviolabiiis omnino habeatur atque persistat. Hinc constitutum etiam luit,<br />
') Ihic ref. prop. 45. ') Ifnc ref. prop. 79.<br />
») „ „ „ 26. ^) Huc rej. §. lY. Stjll.<br />
5
ut, nuUa interposita mora, Ecclcsiae illa oninia statim restituantur bona,<br />
quae nijiidum (iivendita fiicre. Venim cum cx gravibus ac tide dignis testimoniis<br />
aocopt>riinus, n<strong>dn</strong>nulla ex iisdem bouis nondum alienatis ita in deterius<br />
esse jUMlapsa, et adininistrationis incommodis obiioxia. ut evidens constet<br />
Eccle^iae utilit;is, si illorum pi-etium in publici aeris alicni reditus numquam<br />
quavis alia rutione transferen.los convertatur, ciusinodi pernmtationi indulgendum<br />
esse censuimus, postquam vero bona ipsa fuerint Ecclesiae restituta.<br />
Omncm quidem dedimus opevam, nt Ejiiscopi, Capitula. Seminaria,<br />
Paroclii congruis ac stabilibiis potiantur rcditibu>, qui Ecclesiae perpetuo<br />
addicti, ab ea libere erunt admiuistrandi. £t si vero lii reditus cum antiqua<br />
Hispani Clcri dote conferri non possint, et ob temporum asperitatem minores.<br />
quam Nos optavissemns, existant; tamen prv.je noscentes, qua singulari<br />
religione et pietate idem His<strong>pii</strong>niarum Clerus summopere praestet, plane<br />
non dubitainus, quin ipse in divina voluntate conquiesccns, et omni virtutum<br />
genere magis iu <strong>die</strong>s undique refugens, in vineam Domini naviter scienterque<br />
excolendam aiacriori usque sollei-tia et studio incuinbat, cum pracsertim<br />
per ecclesiasticam libertatem in Conventione sancitam iis onmibus expeditus<br />
sit impedimentis, quae antea libero saci-i miiiisterii exercilio adversabantur,<br />
atque ita populorum obsequium, amorem et venerationem sibi magis magisque<br />
conciliet et devinciat. Cetcrum cum plenum ac liberum acquirendi ac<br />
possiilendi ius fiierit sancitum ac servatura, patet Hispanis Ecclesiis aditus<br />
ad ainpliores obtinendos reditus, qnibus et maiori divini cultus splendori, et<br />
dccentiori Cleri sustentationi faciliiis et cominndins consulatur. Atque id<br />
felicioribus temporibiis ex regia carissimae in Christo Filiae Nostrae munificentia,<br />
eiusque Gubornii studio, et ex egregia ac perspecta Hispanae Nationis<br />
religione futuruin Nobis pollicpinur. Ex iis, quae raptim cursimque<br />
commemoravimus. intelligitis, Venerabiles Fratres, quo studio Nostras omnes<br />
curas in ecclesiasticis Hispaniae rebus instaurandis posuerimus, ac futurum<br />
contidimus, ut, divina adspirante gratia, in amplis^iino illo Regno catholica<br />
Ecclesia, eiusque salutaris doctrina quoti<strong>die</strong> magis latissime dominetur, vigeat<br />
C: eftiorescat.<br />
Knnc vcro noscatis vclimus, dilectissimum in Christo Filium Nostrura<br />
Leopoldum II. Magnum Etruriac Diicem et Lucensium Ducem pro egregia<br />
sua i)ietate veliementcr oj^tasse, ut vigentes in Etruria leges quodammudo<br />
ordinari et componi posscnt cum iis omnibus, quae ecclesinsticas leges respiciunt.<br />
Itaque enixis precibus a Nobis efflagitavit, ut nonnulia interea<br />
tempori conciliai-e vellcmus, cum eidem religiosissimo Princijn in animo<br />
fixum dtstinatumque sit, i)lennni cani hac Apostolica Sede in posterum inire<br />
Convcntionem, qua in regionil)us ei subiectis ecclcsiasticarum rerum regimini<br />
et rationibus prospere consulatur. Quocirca firma ac ccrta spe freti fore, ut<br />
idcm dilectissimus in Christo Filius Nostcr ciiismodi Conventioncm iuxta<br />
Nostra desideria, maiori qua fieri j^otcst celeritate, sit initurus, illius votis<br />
obsccundantes aliqua capita, a VV. FF. NN. S. R. E. Cardinalibus eiusdem<br />
Congrcgationis Ncgotiis ccclesiasticis extraordinariis j^ropositae pcrpensa,<br />
intcrim constituta fiiorc, quae a Nobis et ab ipso Principo rata liabita sunt.<br />
Qiiibus quidcm capitibus. seu artioulis iuter cctera constitutum cst, ut Episcopi<br />
omnem habcant libcrtatem in iis omnibus peragciidis, qiiae ad sacrum<br />
pertinent ministcvium, ac in scripta et opera qiiae de i-cl)us ad rcligionem<br />
spcctantibus tractant. ccnsurani fcrant, ut propriam cornm cpiscopalcm auctoritatcin<br />
lil)crc adhibcant ad fidclcs a prava qua' 's lcctione tum religioni.<br />
tuin moribus perniiiosa arccndos '), ac simul cautnm, ut omnes cum hac B.<br />
Pctri {!athcdi"a catholicae veritatis et unitatis ccntro lihcro communicarc<br />
vaVant '), ^t causae omncs spiritnales et ccclosiasticao ad saorae potestatis<br />
indiciiim unice et omnino spcctarc dobcant ex sacroruin Caiionum praoscripto.<br />
Non lcvi autoin iiioiinilitatc afTccti fuiinus, prontorc.aquod idom dilectissimus<br />
in Christo Filius Noslor haud omisit Nobis polliccri ct protiteri, se oninem<br />
snain oj^om ct oporam cssc collatnrum ad sanctissimam nostram rcligionom<br />
tutandam, ad divinum cultum tucndum, et ad ])ublicam inoruni honostatom<br />
fovendam, ac valido suo auxilio pracsto futurum, quo Sacroruin Antistites<br />
episcopalcm eorum auctoritatcm liberc cy.erccant. Quocircx contidimus, ut,<br />
') /Juc ref. prop. 79. ') /luc re/. prop. 49.
67<br />
Deo bene iuvante, earum, quas indulsimns, rerum usus in Ecclesiae utilitatem<br />
cedat, iis insuper difficultatibus penitus amotis, quae hucusque eiusdem<br />
Ecclesiae libertati obstiterunt.<br />
Donique certiores Vos facimus, Nostras iam convertisse curas ad catholicae<br />
rehgionis res in longinqua rcgione componendas, ac Nos magna<br />
spe sustentari fore, ut Conventio jiossit iniri, quae iuxta Nostra et vestra<br />
aesideria Ecclesiac iuribus, rationibus ac prosperitati respondeat. Ac vel<br />
maxime optaremus, ut huiusraodi exemplum omnes earum dissitarum partium<br />
regiones, quarum populos praecipuo caritatis affectu in Domino prosequimur,<br />
imitari ))roperarent , quo penitus averierentur plurima et maxima dumna,<br />
quibus m nonnuUis praesertim carumdem partium regionibus immaculata<br />
Christi sponsa cum summo animi Nostri dolore aftiigitur ac divexatur. Atque<br />
hic haud possumus, quin illis Venerabilibus Fratribus vehementer gratulemur,<br />
eisque meritas debitasque tribuamus laudes, qui in tristissima licet<br />
conditione ibi constituti, tamen haud omittunt episcopali eorum zelo, et firmitate<br />
Ecclesiae causam strenue tueri, eiusque iura impavide defendere, ac<br />
dilectarum ovium saluti sollicite prospicere.<br />
Haec erant, Venerabiles Fratres, quaeVobis ho<strong>die</strong>rno <strong>die</strong> significanda<br />
existimavimus. Reliquum est, ut nunquam desinamus <strong>die</strong>s noctesque in humilitate<br />
cordis Nostri, et in sinceritate fidei, firmitate spei, et cantatis ardore<br />
assiduas clementissimo miserlcordiarum Patri adhibere preces, ut omnipotenti<br />
sua dextera, quae mari et ventis imperat, Ecclesiam suam sanctam a tantis,<br />
quibus iactatur, procellis eripiat, eamque a solis ortu usque ad occasum<br />
novis ac splendidioribus triumphis exornet et augeat.<br />
Lettera<br />
<strong>data</strong> da sua Santita a S. M. itre<br />
Vittorio Emmanuele 11 9 settembre<br />
1852 sul matrimonio civile ').<br />
La lettera che V. M. Ci ha fatto<br />
tenere in <strong>data</strong> 2.5 luglio ultimo in<br />
seguito d' altra da Noi direttale, ha<br />
dato motivo di consolazione al Nostro<br />
cuore, riconoscendo in quella un'<br />
interpellazione, che un Sovrano cattolico<br />
dirige al Capo della Chiesa sul<br />
gravissimo argomento del progetto di<br />
legge sui matrimonii civili. Questa<br />
Srova di rispetto verso la nostra SS.<br />
eligione, che V. M. Ci presenta, ben<br />
dimostra il retaggio glorioso, che Le<br />
fu trasmesso dagli augusti suoiAntenati;<br />
Tamore cioe alla fede da quelli<br />
professata; ner cui abbiamo lerma<br />
fiducia, che V. M. sapr^ conservarne<br />
puro il deposito a beneficio di tutti<br />
1 suoi sudditi a fronte della malvagitJi,<br />
dei tempi, che corrono.<br />
Qucsta lcttera Ci chiama ad eseguire<br />
i dovcri dell' Apostolico Nostro<br />
Ministero, dandole una risposta franca<br />
e decisa: e cio facciamo tanto pu<br />
volentieri, in quanto che V. M. Ci<br />
') A questn Lelteia s! r'ferisce la<br />
Proposizione 73 del Si/labo.<br />
Litterae<br />
ad Augnst. Regem Victorem Emannelem<br />
<strong>data</strong>e <strong>die</strong> <strong>IX</strong>. Septembris aniu<br />
31DCCCL1I. de matrimonio civili ').<br />
Litterae quas Maiestas Tua <strong>die</strong><br />
25. Julii huius anni, aliis a Nobis<br />
ad Te directis respondens, ad Nos<br />
misit, consolationi animo Nostro fuerunt,<br />
quandoquidem eas ceu interrofationem<br />
habuerimus, qua catholicus<br />
'rinceps ab Ecclosiae Capite sciscitatur,<br />
quid in gi-avissima causa de<br />
matrimonii civilis loge proponenda<br />
agendum sit. Hoc reverentiae erga<br />
sanctissimam nostram Religionem argumentum,<br />
a Maiestate 1'ua Nobis<br />
exhibitum, indicium plane est gloriosae<br />
illius haereditatis, ab augustis Tuis<br />
Maioribus ad Te transmissae : anioris<br />
scilicet erga Fidem quam ipsi profitebantur;<br />
quocirca hrmitcr confidimus<br />
fore ut etiam JLiiestas Tua depositum<br />
illud pro omnium subditorum<br />
luorum salute inter praesentium temporum<br />
nequitias purum integi-umque<br />
conservet.<br />
Quae quidem Litterae a Nobis nostulant,<br />
ut libere distmctoque libi<br />
rcspondontes, Apostolici Nostri Ministcrii<br />
officium exsequamur. Quod eo<br />
libontius adgredimur, quo certms<br />
labi<br />
') JJuc rtfertur piopositio 73. Syl-<br />
5»
assicnra, che tcrra qucsta risposta in<br />
multo conto Senza entrare a discutere<br />
il contcnuto nei fugli dei JMi-<br />
nisti-i Bc^ii che la M. V. Ci ha inviati,<br />
nei quali &i itretende di fare<br />
r apol;igia della legge del 9 aprile,<br />
insieiue iii j^rogetto tleli'altra sul nuitnnionio<br />
civile, tacendu derivare quest'<br />
ultiuia dagi'inipegni contratti nella<br />
pubblicazK.ne della prinia; senza riniarcarc,<br />
che qucst' apologia si ta nel<br />
moniento stosso, in cui pendono le<br />
trattative iniziite per la conciliazione<br />
dei diritti della ('hiesa violati da<br />
quelle leggi; senza qualificare alcuni<br />
princi<strong>pii</strong>, che in detti fogli si esternano<br />
evidentenicnte contrarii alla sana<br />
dottrina della Cliiesa; Ci proponiamo<br />
soltanto di esporre colla brevit£i, che<br />
conviene ai hmiti di una lettera, la<br />
dottrina Cattolica su tale argomento.<br />
Da qucsta dottrina V. M. rilevera<br />
quanto occorre, afhnche questo affare<br />
cosi importante sia messo in regola;<br />
la qual cosa tanto piu siamo convinti<br />
di poter ottenere, in guanto che i<br />
suoi Ministri hanno uichiarato di<br />
non consentire mai a fare una proposizione<br />
contraria ai precetti clella<br />
Keligione, qualunque sieno le opinioni<br />
prevaleuti.<br />
fi domna di fede essere stato elevato<br />
il matrimonio da N. S. G. C.<br />
alla digniti di Sagramento'), ed ^ dottrina<br />
dclla Chiesa cattolica che il<br />
Sacramento non e una qualita accidentale<br />
aggiunta al contratto, ma e<br />
di esscnza al matrimonio stesso''), cosicche<br />
r unicine coniugale tra i cristiani<br />
non c lcgittima, se non nel<br />
matrimonio Sacramento, fuori del<br />
quale non vi e che un pretto concubinato^).<br />
Una leggc civile che, su<strong>pp</strong>onendo<br />
divisibile pei cattohci il Sacramcnto<br />
dal contratto di matrimonio,<br />
pretenda di rogolarne la validita, contraddice<br />
alla dottrina della Chiesa,<br />
invadc i diritti inalicnabili della medesima,<br />
o iiraticamente i^aritica il concubinato<br />
al Sacramento dcl matrimonio,<br />
sanzionando lcgittimo V uno come<br />
Taltro.<br />
Ne la dottrina dcUa Chiesa sarcbbe<br />
posta in salvo, n^ bastantcmentc<br />
sarebbero garantiti i diritti della<br />
') Uiic ref. prop. G5.<br />
*)<br />
r><br />
., r 73.<br />
Maiestas Tua aftirmat, responsum<br />
Nostrum magni pretii a Te e»se habcndum.<br />
^ulumus tanien de iis disserere<br />
quae in hbellu a Kegiis .Ministris<br />
couscripto ct a Maiestate Tua ^iobis<br />
trautmisso cimtinentur; conantur enim<br />
apokgiam texere Legis <strong>die</strong> 9. Aimlis<br />
couduue, et alterius etiam de matrimonio<br />
civili, postca ferendae, quam a<br />
prioi i dcrivare contendunt, asserentes<br />
se istius publicatione eiiam ad illam<br />
proponendam constringi. Nolumus<br />
praetei-ea animadvertere , apologiam<br />
Uanc eodem t(;mpure tentari, quo tractationes<br />
iucei)tae pro couciliandis<br />
Ecclesiae iuribus, per eiusmodi leges<br />
violatis, adhuc perdurant; neque volumus<br />
censura afticere quaedam principia<br />
in isto libello expressa, quae<br />
sanae Ecclesiae doctrinae evidenter<br />
adversautur. Hoc unum Nobis propositum<br />
est: exponere videhcet breviter,<br />
I<br />
ne epistolae limites praetergrediamur,<br />
catholicam doctrinam de isto<br />
argumento. Ex qua doctrma Maiestas<br />
Tua profecto percipiet quae necessaria<br />
sint, ut res adeo gravis ad rectam<br />
normam componatur. Quod eo vel<br />
magis assequi posse confidimus, quum<br />
JMaiestatis Tuae Ministri declaraverint,<br />
se numquam aliquid esse proposituros,<br />
quod Religionis praeceptis<br />
adversetur, quaecumque tandem ab<br />
opiniouibus<br />
deantur.<br />
praevaleutibus exigi vi-<br />
Est fidei dogma, matrimonium a<br />
Domino nostro Jesu Christo ad Sacramenti<br />
dignitatem evectum esse');<br />
cstque Ecclesiae catholicae doctrina,<br />
Sacramentum non esse qualitatem<br />
quamdam accidentalcm, contractui adiunctam,<br />
sed matrimonio ipsi essentialiter<br />
inhaerere -), ita ut unio coniugalis<br />
inter christianos legitima non<br />
sit, nisi in sacrameutali matrimonio,<br />
extra quod nonnisi concubinatus habetur<br />
'). Lex civilis itaquc, quae Sacramentum<br />
a contractu matrimonii<br />
inter catholicos dividi possc su<strong>pp</strong>onens,<br />
huius validitatem stabiliro jiraetendit,<br />
doctrinae Ecclesiae advorsatur.<br />
inalienabilia Ecclesia iura invadit,<br />
et practice concubinatum Sacramento<br />
l^arem facit. dum unum aequc ac<br />
altorum ceu legitimum sancit.<br />
Neque ctiam Ecclosiae doctrina<br />
salva consistcret. ncquc eiusdem Ecclcsiac<br />
iura satis tuta rcddercntur, si<br />
') JIhc ref. prop. GO.
Chiesa stessa, ove venisscro adottate<br />
neila discussione dei Senato le duc<br />
condiziuni accennate dui Ministri delia<br />
M. V.: 1." ciue, che la logge tenga<br />
per validi i matrimonii reguiarmeute<br />
celebrati al cospetto delia Ciiiesa:<br />
2." che guando siasi cclcbrato un<br />
matrimonio, che la Chiesa iion riconosci^<br />
per valido, la parte, che <strong>pii</strong>i<br />
tardi vuole uniformarsi ai suoi preceiti,<br />
non sia tenuta di ])erseverare<br />
in una convivenza condannata dalia<br />
religione. Imperciucche in quanto alla<br />
prima condizione, o sintendono per<br />
validi i matrimonii regolarmente ceiebrati<br />
avanti alla Chiesa, e in questo<br />
caso la disposizione delia legge e<br />
superflua, clie anzi sarebbe una vera<br />
usurpazione del potere legittimo, se<br />
la legge civile pretendesse di conoscere<br />
e giudicare, se ii Sacramento<br />
del matrimouio sia stato regolarmente<br />
CelebratO "< /acie tcClesiaa; o si vogliono<br />
intendere per validi avauti la<br />
medesima quei soli matrimonii eontratti<br />
rtifo/armenie, cioe sccondo le<br />
leggi civili, ed anche in questo caso<br />
si va a violare un diritto, che e di<br />
esclusiva competeuza della Chiesa.<br />
Per la seconda condizione poi,<br />
lasciandosi ad una delle parti la liberti<br />
di non perseverare in una convivenza<br />
illecita, stante la nullita dei<br />
matrimonio, perche nou celebrato<br />
innanzi la Chiesa, ne in conformita<br />
alle sue leggi, si lascierebbe sussistere<br />
come legittima avanti al potere civile<br />
una unione, che viene dalla legge<br />
condannata. Ambedue poi le condizioni<br />
non distruggendo il su<strong>pp</strong>osto,<br />
dal quale parte la legge in tutte le<br />
sue aisposizioui, di separare cioe il<br />
Sacramento dal contratto, lasciano<br />
sussistere la o<strong>pp</strong>osizione di sopra<br />
ncor<strong>data</strong> tra la legge stessa e la<br />
dottrina della Chiesa intorno al matrimonio.<br />
Non vi e pertanto altro mezzo di<br />
conciliazione che, riteueudo Cesare<br />
quello che e suo, lasci alla Chiesa<br />
cio, che ad cssa a<strong>pp</strong>artiene. II ])otere<br />
civile disponga pure degli effetti civili,<br />
che derivano dalle nozze, ma<br />
lasci alla Chiesa il re^olarue la validita<br />
fra i cristiani. La logge civile<br />
prenda le mosse dalla validita od invalidifii<br />
del matrimonio, come sara<br />
dalla Chiesa determinata, e nartendo<br />
da questo fatto, che 6 fuori uella sua<br />
sfera il costituirlo, disponga allora<br />
degli effetti civili.<br />
69<br />
I in<br />
I<br />
I siae<br />
I pars,<br />
deliberationc a Senatu habenda<br />
duae conditiones a Maiestatis Tuae<br />
Ministris indicatae reciperentur: 1.<br />
quod lex matrimonia in facie Eccle-<br />
rcgnlariter ceiebrata tamquam<br />
valida liabeat; 2. quod, si matriniunium<br />
aliquod, cuius validitatem Ecclesia<br />
non agnoscit, initum fuerit, ea<br />
quae postca Ecciesiae praeceptis<br />
sese subiicere velit, aJ pcrseverandum<br />
iu contubcrnio a Religiono<br />
damnato non obligetur.<br />
Etenim quod primam conditionem<br />
attiuet, aut habeutur ut valida matrimonia<br />
regulariter celebrata iu facie<br />
Ecclesiae, et tunc legis civilis dispositio<br />
superflua ])Iane est, immo vera<br />
legitimae potestatis usurpatio foret,<br />
si lex civilis decernere et diiudicare<br />
praesumeret, utrum matrimonii Sacramentum<br />
reipsa regulariter in Jocie<br />
Lcciesiae celebratum sit; aut ea tantummodo<br />
matrimonia tamquam valida<br />
iu facie Ecclesiae agnosci voluut, quae<br />
ref/ultniic-r, hoc est, ad uormam legum<br />
civilium, contracta luerint, et tunc<br />
pariter viola'ur ius, quod exclusive<br />
Ecclesiae competit.<br />
Quod vero secundam conditionem<br />
spectat, dum uni parti libertas conceditur<br />
non perseverandi in illicito<br />
contubernio, propter nullitatem matrimonii,<br />
quod neque in facie Ecclesiae,<br />
neque iuxta Ecclesiae leges celebratum<br />
fuit, tamen in foro potestatis<br />
civilis connubium, quod a lege damnatur,<br />
tamquam legitimum permaneret.<br />
Utraque autem couditio nullatenus<br />
tollit su<strong>pp</strong>ositura, quo lex ista in<br />
omnibus suis dispositionibus nititur,<br />
separationem videlicet Sacramenti a<br />
contractu; ideoque etiam o<strong>pp</strong>ositionem<br />
iuter praedictam legem et Ecclesiae<br />
doctrinam de matrimonio tollere<br />
nequit.<br />
Quocirca nulla alia conciliationis<br />
ratio reperitur, nisi quod Caesar, sua<br />
retiuens, Ecclcsiae ea, quae ipsius<br />
propria sunt, relinqua^. Potestas civilis<br />
de effectibus civilibus e matrimonio<br />
ortis disponat; Ecclesiam vero<br />
de matrimonii validitate inter christiauos<br />
dccernere sinat. Lex civilis a<br />
validitatc vel invaliditate matrimouii,<br />
prout al) PiCclesia detei-miuata fuerit,<br />
initium sumat, hancque fucti iustar<br />
su<strong>pp</strong>oueus (id cnim coustituere, ad<br />
legcm civilem non ])ertiuct) porro de<br />
effectibus civilibus disponat.
La lettera poi della M. V. Ci<br />
cbiama a chiariie altre proposizioni,<br />
che abbiam rilevate duila medtjsima.<br />
E primicrameiite V. M. dice d' aver<br />
saputu da un canale. che Ella deve<br />
credere ufhciale, che ia pruposta della<br />
suddetta legge non l'u riguar<strong>data</strong> da<br />
Noi come ustile alla Cliitsa. Abbiamo<br />
voluto su questo proposito parlare,<br />
prima della sua partenza da<br />
Koma, col Ministro di V. M. conte<br />
Bertone, il quale Ci ha assicurato<br />
sull' onor suo, di avere scritto unicamcnte<br />
ai Ministri di V. M. , che<br />
11 Papa non poteva nulla o<strong>pp</strong>orre,<br />
se conservati al Sacramento tutti i<br />
suoi sacri dirilti e la liberta che gli<br />
compete, si lossero volute tare delle<br />
leggi riguardanti solo gli efifetti civili<br />
del matrimonio.<br />
V. M. aggiunge, che queste stesse<br />
_ji, lc quali sono in vigore presso<br />
certi Stati limitroti al Regno dei Piemonte,<br />
non hanno imj)edito alla S.<br />
Sede di riguardarli con occhio di<br />
benevolenza e di amore. A questo<br />
risponderemo, che la stessa S. Sede<br />
non si e mai acquietata sui fatti, che<br />
si citano, e sempre ha reclamato contro<br />
queste leggi a<strong>pp</strong>ena ne conobbe<br />
r esistenza, conservandosi anche adesso<br />
ne'Nostri archivii i documenti<br />
delle fatte rimostranze: ma queste<br />
proteste non hanno mai impodito ne<br />
impediscono di amare i cattolici di<br />
quelle nazioni, che furono costrette a<br />
sottoporsi all' esigenza di qucste lcggi.<br />
Dovremo forse non amare i cattoiici<br />
del Regno di V. M. , quand'anche si<br />
trovassero nella dura necessita di<br />
subire questa legge? Mai no! Diiemo<br />
di <strong>pii</strong>i, dovranno in Noi cessare i<br />
sentimenti di carita verso la M. V<br />
ncl caso si trovasse trascmata (che<br />
Dio nol permetta mai) a sanzionarlaV<br />
La Nostra canta si raddo)'pierebbe,<br />
c con zeh) maggiore dirigcrcnmio jiui<br />
fcrvide preghiere a Dio, supi)licandulo<br />
a non voler ritrarre la sua mano<br />
cnnipotente dal capo di V. M. , e a<br />
volerla soccorn.TC piu che mai coi<br />
lurci e coUe ispirazioni della sua<br />
grazia.<br />
Intanto pcr5 non possiamo a mcno.<br />
anzi seiitiamo tutto il debito clic Ci<br />
corre, di j)revcnire ilninle per quanto<br />
da Noi diiiende, c dicliiariamo a V.<br />
M. rhc, se la S. Scde lia reciamato<br />
altra volta contro qucsta lcgge, oggi<br />
70<br />
Ceterum e Maiestatis Tuae Litteris<br />
alias etiam dcprompsimus sententias,<br />
quibus luccm atfundcro dcbemus. Et<br />
Ijrnno quitkni Maic;tas Tua alnrmat,<br />
l'e e fuiitibus, qui publicae auciori-<br />
tatis hdem mereuntur, accepisse, legis<br />
praedictae rugatiunem Nubis eiusmudi<br />
\isam non esse, quae Ecclesiae inimica<br />
censeatur. Nos igitur hac de re<br />
cum Maiestatis Tuae Mnustro, Comite<br />
Bertone, jiriusquam Roma proticisceretur,<br />
verba lacere voiuimus. Ipse<br />
vero, honure suo interposito, Nobis<br />
contirmavit, se Maicstatis Tuae Ministns<br />
tantummodo scripsisse. Pontiticem<br />
non habere quae opuonat, si,<br />
servatis umnibus sacris iuribus Sacramenti<br />
ct servata libertate eidem de-<br />
bita, leges fen'i voluerint, quae civiles<br />
tantum Matnmonii effcctus respicerent.<br />
Addit Maiestas Tua, easdem leges<br />
in quibusdamregnis Subalpino hnitlmis<br />
vigere, neque tamen impedimento<br />
fuisse, quominus Apostulica<br />
Sedes iis ipsis benevolentiae et amoris<br />
signa praeoeret. Ad haec respondebimus,<br />
Apostolicam Sedera factis quae<br />
heic indicantur, numquam acquievisse,<br />
sed semper contra eiusmodi leges,<br />
quum primum carum existentia innotuit,<br />
reclamasse; et etiamnum in archiviis<br />
Nostris liarum protestaticnum<br />
documenta servantur. Attamen protestatiunes<br />
istae numquam impetfiverunt<br />
neque nunc imjiediunt, quuminus<br />
hdeles catholicos earum nutionura,<br />
quae illarum legum exacticni sese<br />
submittere cogebuntur, i^aterno amore<br />
prosequamur. An vero catholici Malestatis<br />
Tuae regno subditi amandi a<br />
Nobis non essent, quandu dura neccssitate<br />
coacti legi isti se subiicere<br />
deberent? Absit! Ut graviora dicamus,<br />
num dehcere fursitan deberent<br />
caritatis sensus, quibus crga Maiestatem<br />
Tuam ferimur. si univ|uam, quod<br />
Deus avertat, eo abigeretur, ut eiusmodi<br />
legem sancirct? Augcretur potius<br />
caritas Nostra, ct maiori ctiam<br />
zelo ferventiores ad Dcuin preces diligcroinus<br />
, enixe su<strong>pp</strong>liciintes , ne<br />
manum suam omnipotentcm a Maiestate<br />
Tua rctrahat, sed ut magis magisque<br />
luinine et inspirationibus gratiae<br />
suac Eidem succurrat.<br />
Interim officio Nostrc supersedere<br />
non possumus, iinmo gravissimo debito<br />
adstringimur, ut malum, quantum<br />
Nobis licct, iiraevonicntos, ^laiestati<br />
Tiiac palam dcclaromus: quodsiApostolica<br />
Scdes iam alias advcrsus eias-
piu che mai e strctta dal dovcre di<br />
larlo veiso il riemonte, e nei modi<br />
i <strong>pii</strong>i solenni, perciie a<strong>pp</strong>unto il Ministero<br />
di V. M. iuvoca gli esem<strong>pii</strong><br />
di aitri Stati, dei quali funesti esemiiii<br />
incombe a Noi il dovere di impedire<br />
la ri|)roduzione , ed anclie peiche,<br />
procedendosi allo stabiliraento di una<br />
tal legge in tempo clie sono aperte<br />
le trattative per la conciliazione di<br />
altri afFari, una tal circostanza potrebbe<br />
forse somministrare 1' occasione<br />
di far su<strong>pp</strong>ore che vi fosse una<br />
qualche connivenza per parte delia<br />
S. Sede. Ci sarebbc veramente penoso<br />
un tal passo, ma come esonerarcene<br />
avanti a Dio, che Ci aftido il<br />
regirae della sua Chiesa, e la custodia<br />
de' suoi diritti? Solo la M. V. potrebbe<br />
arrecarci questo grande conforto<br />
col togliercene l'occasione, ed<br />
una sola sua asserzione in proposito<br />
corapirebbe la consolazione clie abbiamo<br />
provato nell' essersi a Noi<br />
diretta; e quanto <strong>pii</strong>i sollecita sara<br />
la sua risposta, tanto Ci riuscirh <strong>pii</strong>i<br />
gradita, come quella che Ci sollevera<br />
da un pensiero clie assai aftiigge il<br />
Nostro cuore, ma che saremmo costretti<br />
di sentire nella sua piena estensione,<br />
quando uuo stretto dovere di<br />
coscienza reclamasse da Noi quest'atto<br />
solenne.<br />
Ora Ci resta di chiarire 1' equivoco<br />
in cui h V. M. circa 1' amministrazione<br />
della diocesi di Torino. E senza<br />
trattenerla soverchiamente su questo<br />
punto, Noi le dimandiamo solo di<br />
avere la pazienza di leggere due<br />
Nostre lettere a Lei dirette in <strong>data</strong><br />
7 Settembre e 9 Novembre 1849. 11<br />
suo Ministro in Roma, conte Bertone,<br />
ora in Torino, potra anche ritorirle<br />
a questo proposito una Nostra ritiessione<br />
a lui esternata, e che ora ri])etiamo<br />
con tutta ingenuita a V. M.<br />
Insistendo egli sulla nomina dell'<br />
amministratore della diocesi di Torino,<br />
faceinmo ad esso osservare che<br />
il Ministero i)iemontcse, essendosi reso<br />
responsabile della riprovevole carcerazione<br />
e dell' esiglio di Mons. Arcivescovo,<br />
ha ottenuto un tine che<br />
non conosciamo se fosse nclle sue<br />
vedute, ha cioe ottentito che il Prelato<br />
abbia incontratn la sitnpatia e il<br />
rispetto di una grande parte del cattolicismo<br />
<strong>dn</strong>nostratosi in tante maniere,<br />
per cui siamo stati oggi posti<br />
neir impossibilita di andarc incontro<br />
71<br />
modi lcgem protestata est, nunc multo<br />
magis munere suo adigitur, ut adversus<br />
Subalpinum istud Itegniim solemniori<br />
quo pottirit modo reciainet,<br />
quandoquidem Maiestaiis Tuae Ministeriumad<br />
eadem ipsaalioruniKegnorum<br />
e.\empla provocat, Nobisquu ofticium<br />
plane incumbit, imj)cdire, quomiuus<br />
exempla adeo faiiesta repeian-<br />
tur. Insuper, quum de eiusmodi legis<br />
rogatione eo ipso tempore agatur,<br />
quo de aliis negotiis componendis<br />
tractationes habentur, facile (juis exinde<br />
ansam arripere posset suspicandi,<br />
Apostolicam Sedein istis incc<strong>pii</strong>s quodammodo<br />
connivere. Cravi utKiue<br />
dolore aflicerenmr, si ita agere debei-emus;<br />
sed qua ratioue satisfaceremus<br />
Deo, qui Ecclesiae suae regimen<br />
et iurium suorum custodiam Nobis<br />
commisitV Sola Maiestas Tua est, quae<br />
doloris causam amovendo grande hoc<br />
solatium Nobis i>raebere posset; de<br />
qua re si uno verbo Nobis tidem dare<br />
velit, gaudium profecto complebit,<br />
quo atfecti fuimus, quum Maiestas Tua<br />
iilis Litteris Nos adibat. Et quanto<br />
citius responsio Tua ad nos perveniet,<br />
tanto iucundior Nobis erit, quum<br />
sollicitudinem cordi Nostro satis acerbam<br />
propulsura sit, qua tamen vehementissime<br />
aftiigideberemus,si quando<br />
severissimum conscientiae Nostrae<br />
imperium solemnem istum actum postularet.<br />
Superest ut ambiguitatcm dilucidemus,<br />
in qua Maiestas Tua quoad<br />
admiuistrationem Dioecesis Taurinensis<br />
versatur. Ne hanc quaestioneni<br />
nunc nimium protrahamus, a Maiestate<br />
Tua solummodo petimus, ut duas<br />
Nostras Litteras, <strong>die</strong> 7. Septembris et<br />
9. Novembris anni 1849 ad Eanidem<br />
directas, patienter lcgere velit. Maiestatis<br />
Tuae Minister in hac Urbe,<br />
ComesBertoni, qui nunc Taurini moratur,<br />
Eidem etiam exponere poterit,<br />
quae hac de re ipsi maniiestavimus,<br />
quaeque ingenue prorsus coram Ma,iestate<br />
Tua iterum proferimus. Quum<br />
euim penes Nos insist-M-et, ut Administratorem<br />
Dioecesis Tauriuensis nominaremus,<br />
signihcavimus ipsi, Ministerium<br />
Subalpinum, Kmum Archiepiscopum<br />
iiuusto plane modo in<br />
carcerem mittens ct in ex lium pellens,<br />
aliquid obtinuisse, quod an optatis<br />
suis respondeat , dubitamus. Evcuit<br />
eniin , ut hic Sacroium Aiitistes plurimorum<br />
catholicorum aiuorcm et venerationem,<br />
multis sane nicdis demonstratam,<br />
in se convcrterit; ideo-
airammirazioiie dello stesso cattolicisino<br />
con privare Monsig. Arcivescovo<br />
dell'amuiiuistrazione dcUa sua<br />
diocesi.<br />
Finalmente rispondiarao all' ultima<br />
osservazione che V. M. Ci esterna<br />
addebitundo ad una parte del Clero<br />
piumuntese e pontiticio, di far guerra<br />
al suo Guverno e di eccitare i sudditi<br />
alla rivolta contro diLei e contro<br />
le sue leggi. Una tale asserzione Ci<br />
sembrcreboe del tutto inverosimile se<br />
nou ci tosse scritta da V. M., la quale<br />
assicura di averne in mano i documenti;<br />
ed in questo caso e fuori di<br />
dubbio che debbono esser puniti i rei<br />
nei debiti modi. Ci duole solo di non<br />
cunoscere questi documenti, per non<br />
sapere quali sieno i membri del Clero<br />
che si sarebbero accinti alla pessima<br />
impresa di eccitare una rivoluzione<br />
al Piemonte. Questa ignoranza Ci<br />
pone nella necessita di non poterli<br />
punire; se mai pero s' intendessero<br />
per eccitamento alla rivolta gli scritti,<br />
che per parte del Clero sono comparsi<br />
per o<strong>pp</strong>orsi al progetto di Icgge<br />
sul matrimonio, diremo che, prescindendo<br />
dai modi che qualcuno avesse<br />
potuto adoperare, il Clero ha fatto il<br />
suo dovere. Noi scrivemmo a V. M.<br />
che la legge non e cattolica, e se la<br />
legge non e cattolica, e obbligato il<br />
Clero di avvertire i fedeli anche a<br />
fronte del pericolo che incorre. Maesta,<br />
Noi Lc parliamo anche a nome<br />
di Gesii Cristo, del quale siamo Vicario,<br />
quantunque indegni, e nel suo<br />
santo Nome Le diciamo di non sanzionare<br />
questa legge che e fertile di<br />
mille disordini.<br />
La preghiamo poi di volere ordinare<br />
clic sia messo un freno alla<br />
stampa che ribocca continuamente di<br />
bestemmie e d'immoralita.. I peccati<br />
che derivano dalla licenza di parlare<br />
e di scrivere, sono scnza numero.<br />
Deh! per piet^ che questi peccati non<br />
si riversino mai sopra chi, avendone<br />
il potere, non ne impedisse la cagione!<br />
V. M. si lamenta del Clero,<br />
ma qucsto Clcro e stato sempre in<br />
qucsti ultimi anni avvilito. bersagliato,<br />
calunniato, deriso aa qiiasi<br />
tutti i fogli che si stamj^ano nel Picmonte.<br />
Non si iiotrobbcioridirc tutte<br />
le villanie e le rabbiose invettive<br />
scagliate e che si scagliano contro<br />
questo Clero. Ed ora pcrche esso si<br />
acciDge a difcndcre la veritili e la<br />
72<br />
que, huic Archiepiscopo suae Dioeceseos<br />
administrationem adimentes,communem<br />
catliolici orbis admirationem<br />
otiendere deberemus, quud plane non<br />
possumus.<br />
Respondendum denique est ad ea,<br />
quae Maiestas Tua uilimo locoNobis<br />
signihcavit, partem Ckri tam Subaipini<br />
Kcgni quam Pontihciae Nostrae<br />
duionis accusans, quod contra Maiestatis<br />
Tuae Gubernium belium agat,<br />
subditosque ad rebeilionem contraTe<br />
Tuasque leges excitet. Quod nuUo<br />
modo veri simile existimaremus, uisi<br />
Maiestas Tua ipsa id scripto assereret,<br />
et documentis, quae in Jiiiusdem manibds<br />
sint, conhimari diceret. Dubitari<br />
ergo non debet, reos pro merito<br />
esse punicndos. Id unum doiemus,<br />
Nobis praesto non esse illa documentaj<br />
quibus doceamur , quinam sint isti<br />
Clerici, qui pessimo facinore rebellionem<br />
in Subalpino Regno excitare attentant.<br />
Quos cum nesciamus, punire<br />
non valemus. Si vero forsitan scripta<br />
a quibusdam clericis edita, ut propositae<br />
legi de Matrimonio se o<strong>pp</strong>onerent,<br />
instigationes ad rebellionem nominari<br />
velint, Nos aperte declarabimus,<br />
quod Clerus haec scribendo<br />
(nisi forte unus alterve rectum modum<br />
excesserit) ofticio suo satisfecit. Nos<br />
Maiestati Tuae scripsimus, istiusmodi<br />
legem non esse catholicam; atqui si<br />
lex non est cathoiica, Cleri ofticium<br />
est, fideles monere, etiamsi eam ob<br />
rem periculum subeat. Maiestatem<br />
Tuam in numine Domini <strong>nostri</strong> Jesu<br />
Christi alloquimur, cuius, licet indigni,<br />
Vicarius sumus; et in Ipsius<br />
sancto Nomine Te monemus, ne istam<br />
lcgcm sancias, quae innumerabilium<br />
malorum fertilis causa est.<br />
Rogamus etiam Maiestatem Tuam,<br />
ut scriptis quibuscumque pro lubitu<br />
nublicandis frenos iniicere iubeas;<br />
blasphemiis enim et turpissimis rebus<br />
pleraque scatent. Peccata (juae ex<br />
cffrenata hac loqucndi et scribendi<br />
licentia nascuntur, omncm numerum<br />
superant. Faxit Deus. ut haec peccata<br />
nunifiuam in eum reuundent qui, cum<br />
l^otucrit, eorum causam non compescuit!<br />
Maicstas Tua de ("lcro confiucritur;<br />
sed Clerus iste his postremis<br />
ani's fere ab omnibus epliemeridibus,<br />
in Siibalnino Ilegno editis,<br />
mal"dictis, opi)robriis, calumniis et<br />
ludibriiscoutinuo cumulabatur; neque<br />
repctere licet convicia omnia rabidas(iue<br />
coiitumchas , quibus idem<br />
Clerus Texabatui' et etiamnum vexa-
purit^, della fede, dovv^ questo Clero<br />
lorse iiicontrare la disgrazia della M.<br />
V.? Nui noii possiamo persuadercene,<br />
e Ci abbunanniamo volentieri alla<br />
speranza di vedcre dalla M. V. sostenuti<br />
i diritti della Chiesa, protetti li<br />
suoi ministri, e liberato il suo popolo<br />
dal pericolo di sottostare a certe<br />
leggi, che seco portano 1'impronta<br />
dellii decadenza della religione e della<br />
moralita negli Stati.<br />
Pieni di questa fiducia alziamo<br />
al cielo le mani. pregando la Santissima<br />
Trinit^ a lar discendere la benedizione<br />
apostolica sopra 1' augusta<br />
sua Persona e tutta la reale Famiglia.<br />
Datum Castri Gandulphi, <strong>die</strong> X<strong>IX</strong>.<br />
Septembris MLCCCLII.<br />
73<br />
AUocutio<br />
tur. Quum vero ad veritatem et fidei<br />
puritatem defondcndam consurgit, num<br />
toi-te in Maiestatis Tuae ofi^ensionera<br />
idcirco incurrere deberet? Absit ut<br />
liaec opinemur; libenter potins spem<br />
concipimus fore ut Maiestas Tua Ecclesiae<br />
iura sustineat, sacros eius<br />
ministros protegat, populumque subdi<br />
um a pericuio eximat se submittendi<br />
quiousdam legibus, quae religiunis<br />
morumque ruinam in republica<br />
portendunt.<br />
Hac tiducia erecti manus Nostras<br />
in coelum levamus, Sanctissimam Trinitatem<br />
precantes , ut Apostolicam<br />
Benedictionem in AugustissimamTuam<br />
Personam, universamque Regiam Familiam<br />
abundanter demittat.<br />
Datum Castii Gandulphi, <strong>die</strong> X<strong>IX</strong>.<br />
Septembris MDCCCLU.<br />
hf.blta ift consistorio secreto <strong>die</strong> XXVII. septembris anni MDCCCLn ').<br />
Venerabiles Fratres.<br />
Acerbissimum Vobiscum, Venerabiles Fratres, ho<strong>die</strong> communicamus<br />
dolorem, quo iamdiu intime premimur ob maxima, et numquam satis lugenda<br />
damna, quibus plures ab hinc annos Catholica Ecclesia inNeogranatensi<br />
Repubblica miserandum in modum affligitur, atque vexatur. Quod numquam<br />
fore putavissemus , cum omnes noscant, quibus praecipuae benevolentiae<br />
signihcationibus haec Apostolica Sedes iilara Rempublicam fuerit prosequuta,<br />
et qua alacritate felicis recordationis Gregorius XVI. Praedecessor Noster ad<br />
rcligionis, et spirituale illius gentis bonum omni studio procurandum, atque<br />
ad mutuae amicitiae vincula magis inagisque obstringenda, Rempublicam<br />
ipsam prae aliis omnibus Americae regionibus non moco primum recognoverit,<br />
sed etiam Apostolicam Nunciaturam ibi constituerit. Atque eo magis<br />
dolemus, quod adhuc irritae fuere curae omnes tum ab eodem Praedecessore<br />
Nostro, tum a Nubis ipsis summa contentione apud illud Gubernium adhibitae,<br />
ut tot catholicae religioni illata amoverentur damna, ac nefariae et<br />
iniustissimae de medio tollerentur leges ibi a civili potestate cum raaximo<br />
fidelium detrimento contra divinara Ecclesiae institutionem, eiusque veneranda<br />
iura et libertatem, contra supremam huius Apostolicae Sedis potestatem,<br />
contra sacrorum Antistites, et ecclesiasticos viros latae atque sancitae.<br />
Noverat enim idem Decessor Noster, legem ibi raense Aprili anno 1845 fuisse<br />
proraulgatam, qua inter alia statuitur, ut, vix dum aliqua apud illa laicae<br />
potestatis tribunalia accusatio adversus ecclesiasticos viros , ac vel ipsos<br />
Episcopos fuisset admissa, non solum Sacerdotes Doraini aliique Clerici, sed<br />
etiam Episcopi, quos Spiritus Sanctus posuit regere Ecclesiam Dei, ab omni<br />
sui ministerii exercitio se abstinere, ac proprii muneris partes aliis committcre<br />
debeant'), constitutis quoque carceris, exsilii, et aliis poenis in eos<br />
omnes, qui id agere noluissent. Quapronter ipse Praedccessor Noster, nuUa<br />
interposita mora, suas eodera anno aa illius Reii)ublicae Praesidem raisit<br />
Litteras, quibus legem illam omni certe reprehcnsione dignissimam vehementer<br />
improbavit, ac simul summopcre expostulavit. ut cadem lex statiin<br />
abrogaretur, et Ecclesiae iura sarta, tecta habercntur. Nos autera, postquam<br />
inscrutabili Dei iudicio ad hanc Principis Apostolorura Cathedram evecti,<br />
') IJiic rcfcnintiiv SfilUthi 1'rofjoxiliones 31, 51. o'i, .55, G7, 73, 74. 78.<br />
') /Juc rcf. prop. 51.
74<br />
totius Ecclesiae gubernacula tractanda susceijinius, aftiictis mibi sanctissimae<br />
nostrae religionis rcbus consuiere vel nia\iuie cui/ieutos, iam inde ab anno<br />
1847 ad eiusdem Neogranatensis Roipublicae Praesidem scrinsimus Litteras.<br />
Quibus quidem Litteiis signiticantcs, quantopere de illa i)ominici gregis<br />
parte solliciti et anxii essemus, et quo singulari paternae Nostrae caritatis<br />
studio o<strong>pp</strong>ortuna veilemus adliibere remedia ad sanandas ibi contritiones<br />
Israel, lamcmtati sumus vehementer deplorandam conditionem, in qua versabatur<br />
Ecclesia. Keque praetermisimus iisdem Litteris inter alia summopere<br />
conqueri de binis illis praesertim iam conceptis decretis, quorum altero proponebatur,<br />
ut, hac Apostulica Sede raiiiime consulta, decimae tollerentur;<br />
altero autem, ut hommibus iliuc immigrantibus iiceret publicum proprii<br />
cuiusque cultus exercitium habere '). Atque commemurata improbantes decreta<br />
etiam atque etiam ettiagitavimus, ut illa nullum umquam obtinerent<br />
exitum, et Ecclesia suis omnibus iuribus, ac plena frueretur libertate.<br />
Ea porro spe nitebaraur fore, ut Neogranatense Gubernium has<br />
Nostras voces, monita, expostulationes, querelas, quae ex amantissirai aeque<br />
ac aftlictissimi communis omnium tideliain Patris corde erumpebant, pronis<br />
vellet auribus excipere. Verum incredibili animi Nostri dolore Vobis nunciare<br />
cogimur, hostiles violentosque in ('liristi Ecclesiara irapetus quoti<strong>die</strong><br />
magis, ac duobus praesertim ab hinc annis, adeo esse factos, ut nova et<br />
gravissiraa Ecclesiae ipsi per laicam potestatera indesinenter infiicta sint vulnera.<br />
Etenim, Venerabiles Fratres, non solum iniustissimae illae leges, de<br />
quibus dolenter loquu i sumus, minime sublatae fuerunt, verum etiam aliae<br />
ab utroque illius Gubernii Consilio legibus ferendis praeposito sunt conditae,<br />
quibus sanctissima Ecclesiae et hums Sanctae Sedis iura maiorera in<br />
modura violantur, o<strong>pp</strong>ugnantur et proculcantur. Namque inter alia iam<br />
inde a mense Maio superioris anni lex prodiit contra Religiosas Familias,<br />
quae pie institutae, recteque admiuistratae magno christianae et civili reipublicae<br />
usui et ornamento esse solent. Ea enim lege contirraatur expulsio<br />
Religiosae Societatis lesu Farailiae, quae illuc prinmra arcessita ac tantopere<br />
exoptata, de re catholica et civili illic optime merebatur; atque eadem lege<br />
vetatur, ne uUa in Neogranatensis Reii)ublicae territorio Societas institui<br />
Fossit, quae nasnvae, ut dicunt, obe<strong>die</strong>niiae vinculo potissimura obstringatur.<br />
nsuper eadera lege iis oranibus promittitur auxilium, qui a suscepto religiosae<br />
vitae instituto deticere, ac solerania vota frangere velint^), ac Venerabili<br />
Fratri Emmanueli, illius ecclesiasticae provinciae Archiepiscopo vigilantissimo,<br />
viro sumrais Nostris et huius Apostolicae Sedis praeconiis<br />
decorando, interdicitur exercere facultatera ei ab hac Apostolica Sede iam<br />
inde ab anno 1835 tributara, visitandi scilicet Religiosas illius regionis Familias,<br />
et re>,mlarem restituendi disciplinara. Eodeni subinde mense et anno<br />
alia sancita lex est, (|ua Ecclesiasticum Foriim de raedio omninq toHitur, ac<br />
declaratur, causas omnes ad idem forura pertinentes, ac vel ipsas tura Archiepiscopi,<br />
tum Pjpiscoporum causas sive civiles sive criminales, ante laicalia<br />
tribunalia ab illius Reipublicae Magistratibus in posterum esse iudicandas '),<br />
Postmodum, <strong>die</strong> nemne vigcsima septima eiusdem mensis Maii anno 1851,<br />
de Parochis nominandis promnlgata lex est, qua Nationalia Consilia mentitum<br />
falsumque ius designandi Parochos a Praesido illius Reipublicae ad<br />
quemdam excogitatum Parochialem Conventum, quem tabitdo porroquiai<br />
a<strong>pp</strong>ellant, ex cuiusque Paroeciae patribusfamilias praesertim comparatum<br />
transferunt, ut, cum aliqua Paroecia suo tuerit Parocho orbata, ille Conventiis<br />
novnm Parochum nominare qucat. Aliquibus insuper eiusdom legis<br />
articulis prohibentur Sacronun Antistites ullum seu sacrae visitati
id pro eomm arbitrio fuerit statutiiin. Aliae dcindc promulgatae sunt leges,<br />
quinus et omnibus <strong>data</strong> est facultas se liberandi ab onere solvendi census,<br />
qui potissimam ecclesiasticorum redituum j arttm constituunt, soluta dimidia<br />
Ereti: parte Gubernio, et Archiepiscopalis 8cminarii sanctae Fidoi de Bogota<br />
onaNationali Cullegio adiudicata, ac suprema in idem Seminarium inspectio<br />
laicae potestati attributa '). Neque silcntio i^ractereandum, per novam illius<br />
reipublicae constitutionem postrtmis hisce temporiLius sancitam inter alia<br />
ius quoque liberae institutionis detendi, et onmimodam omnibus tribui libertatem,<br />
ut quisque suas cogitationes, ac monstrosa quaeque opinionum portenta<br />
tj-pis quoque in vulgus edere et privatim publiceque quemlibet cultum<br />
proliteri valeat ).<br />
Videtis profecto, Venerabiles Fratres, quam teterrimum ac sacrilegum<br />
bellum catholicae Ecclesiae a Neogranatensis Pieipublicae Moderatonbus<br />
sit indictum, et quae quantaeque iniuriae eidem Ecclesiae, eiusque sacris<br />
iuribus, Pastoribus, Ministris, ac su|)remae Nostrae et Sanctae huius Sedis<br />
auctoritati fuerint illatae. Cum autem enunciatae leges iam inde ab eodem<br />
anno 1851 executioni fuerint man<strong>data</strong>e, iam tum tacrorum Antistites, et<br />
ecclesiastici viri, qui cathoiicis sensibus vere animati netariis illis decretis<br />
merito, atque optimo iure reclamabant et obsistebant, summo cum fidelium<br />
Sopulorum damno crudeliter vexati, et in gravissima quaeque adducti fuere<br />
iscrimina. Siquidcm et sacra J
70<br />
nantes, Uli mandavimus, ut ab incepto statim desisteret, ne Nos, licet inviti,<br />
in ipsum ea cogeiemur decernere, quae bacrorum Canonum severitas, et<br />
Apostolici Nostn ministerii ratic postulabant. Interim vero ipse pientissimus<br />
Archiepiscopus suo munere provide sapionterque fungens continuo Edictum<br />
edidit, quo iustissime docebat, nullum irritumque esse Edictum ab illo Vicario<br />
Capitulari adversus Sacrorum Canonum praescripta promuigatuni, ac simul<br />
omni iure vctabat, ue quis eidem Edicto suas aures ullo modo praebere<br />
unquam vellet. Tum vero illud Deputatorum Consilium in proprium Pastorem<br />
magis magisque irruens non dubitavit spectatissimum Archiepiscopum,<br />
sicut violatarum legum reum, accusaie, et Neogranatcnsis Senatus haud<br />
veritus est tara iniustam et impiam admittere accusutionem. Atque ex<br />
infanda illa loge, quam, uti ab initio diximus, rec. mem. Gregorius XVI.<br />
Praedecessor Noster reprobaverat, denuntiatum est eidem Archiepiscopo, ut<br />
suam iunsdictionem remitteret, eamque ahi ecclesiastico viro deferret. Hac<br />
tam iniqua denuntiatione accepta, ille religiosissimusdoctissimusqueAntistes,<br />
egregius ac strenuus rei catholicae, et Ecclesiae iurium propugnator, paratus<br />
aspera quaeque propter iustitiam pati, sapientissimum verissimumque dedit<br />
responsum, quo invicta episcopalis sui animi fortitudine clare aperteque<br />
declaravit, se nunquam posse eam dimittere potestatem, quara sibi unice a<br />
Deo, atque ab hac Apostolica Sede collatam esse probe noscebat. Uinc<br />
Neogranatense Gubernium haud extimuit, maximo cum omnium bonorum<br />
luctu et indignatione, non solum Archiepiscopalis mensae reditus sequestro<br />
ponere, verum etiam proprium Archiepiscopum,de illaArchidioecesi summopere<br />
meritum ac tot sane nominibus illustrem, pellere in exsilium. Qui quidem<br />
Antistes gravissimo deinde morbo corrcptus, cum e Neogi-anatensis Reipublicae<br />
territorio protinus decedere haud potuerit, in quamdam villam, quae<br />
a Bogotensi civitate iter duorum <strong>die</strong>rum distat, se recipere est coactus. Cum<br />
autem inter plurimos spectatissimos viros Minister quoque inclytae exterae<br />
Nationis ibi commorans, tam indigna re commotus, sua ofticia apud illud<br />
Gubernium interponenda curaverit, visum est Gubernium idera propendere<br />
ad id dumtaxat permittendum, ut scilicet ipse Archiepiscopus exsularet,<br />
statim ac iter aggi-edi posset. Neque id satis. Hisce nanique <strong>die</strong>bus tristissimi<br />
venerunt nuntii, ex quibus pari animi Nostri amaritudine accepimus,<br />
Venerabilem Fratrcm Episcopum de Cartagena, ac Dilectum Filium Vicarium<br />
Capitularem Dioecesis S. Marthae, sirailem de paroeciaruni concursu denuntiationem<br />
ab illo accepisse Gubernio, eisque ipsissima ingruere discrimina,<br />
proptereaquod summa cum eorum nominis laude denuntiationem ipsam respuere<br />
non dubitarunt. Perlatum quoque adNos est, ea ipsa de causa eamoem<br />
Venerabili Fratri Episcopo Neo-Pampilonensi inipendere procellam,<br />
cum ipse etiam paratus sit ad sui muneris partes splendide obeundas, et au<br />
Ecclesiae iura fortiter constanterque tuenda. Atque eiusmodi vexationibus.<br />
iniuriis, contumeliis subiecti quoque fuere alii illius Reipublicae lectissimi<br />
ecclesiastici viri, ac vcl ipse Noster et huius S. Scdis Legatus. Etenim semel<br />
atque iterura in illis Consiliis intcr maxiraa et horrenda cuiusque generis<br />
contra Christi hic in terris Vicarium, ct hanc Apostolicam Sedem convicia<br />
propositio iacta fuit dimittendi eumdcm Nostrum Lcg.itum, qui ea, qua par<br />
erat, prudentia et fortitudine Nostro nomine tot ncfariis et sacrilegis ausis<br />
reclamare non praeterraisit. Oniittiraus autcm hic comraemorare novas alias<br />
leges a nonnullis e Deputatorura Consilio propositas, quae irrcformabili Catholicae<br />
Ecclesiae doctrinap, eiusquc sanctissimis iuribus oranino adversantur.<br />
Itaouc nihil diciraus de illis concei^tis dccretis, qtiibus nroponebatur, ut<br />
Ecclesia ncmpe a Statu seiungorctur '), ut Rcgulariura Orainuni, pionmique<br />
Legatorum bona oneri mutuum dandi omnino subiiccrentur, ut omnes abrogarentur<br />
leges, quac ad Religiosarura Faniiliarura stattun tutandum, earumque<br />
iura et ofticia tuenda pertinent '), ut civili auctoritati tnbueretur ius<br />
erigendi ct circumscribcndi Dioeceses ct Canonicorum Collcgia, ut ecclesia-<br />
') Huc ref prop 55. — In Litleris Apnstol. ,.Deus humana* talntis" d. d.<br />
3. Nov. 1855. qnihus Convpntio cuni .\iislrino Imprralore inila forrirmaliir, haec<br />
Icfrimiis oiporliina: ..Sic a Do» (siinl) niorialia romrosila ct distribula, ut inlcr se<br />
copularentur saccnloliuiii ct iiiiporiuin nd hiiinani gcneris incohimitalpm." y. £dit.<br />
') /luc rej. prop. 53.
77<br />
stica iis conferretur iurisdictio, qui a Gubernio nominati fuissent '). Nihil<br />
dicimus de alio illo decreto, quo niatriiuouii SSacranienti mysterio, dignitate,<br />
sanctitate omnino despecta, eiusque institufione et uatura prorsus ignorata<br />
et eversa, atquc Eccicsiue iu Sacramentum idem potestate penitus spreta,<br />
propouebatur iuxta iam damnatos liaereticorum errores, atque adversus<br />
Catholicae Ecclesiae doctrinam, ut matrimonium tamquam civilis tantum<br />
contractus haberetur, et in variis casibus divortium prupne dictum sanciretur'),<br />
omncsque matrimoiiiales causae ad laica deferrentur Iribunalia, et ab<br />
illis iudicarentur ') ; cum nemo ex Catholicis igiioret, aut ignorare possit,<br />
matrimoniiim esse vere et proprie unum ex septem Evangelicae legis Sacramentis<br />
a Christo Domino institutum, ac i^ropterea inter hdcies matrimonium<br />
dari non posse, quin uno eodemque tempure sit Sacramentum, atque iccirco<br />
quamlibet aliam inter Christianos viri et mulieris, praetcr Sacrameutum,<br />
coniunctionem, cuiuscumque etiam civilis legis vi factam, nihil aiiud esse nisi<br />
turpem atque exitialem concubiiiatum ab Ecclesia tantopere damnatum; ac<br />
proinde a coniugali foedere Sacramentum separari numqiiam posse ^), et omnino<br />
_ spectare ad Ecclesiae potestatem ca omnia deceniere, quae ad idem<br />
Matrimonium quovis modo pussunt pertinere. Atque haec omnia omiitimus,<br />
proptereaquod etianisi hae leges ab aliquibus e Deputatorum Consilio fucre<br />
propositae, tamen plerique l)eputati ac Senatores, Deo bene iuvante, eas<br />
leges reiiciendas esse decrevere, et horruerunt tot iam gravibus innictis<br />
Ecclesiae vulneribus alia nova imponere vulnera.<br />
In tanta autem acerbitate Nos recreat singularis tum Bogotensis Archiepiscopi,<br />
tura aliorura illius Reipubiicae Antistitum religio, pietas ac<br />
sacerdotalis fortitudo et constantia. Ipsi enim prube memores loci, quem<br />
tenent, dignitatis, qua insigniti sunt, sacramenti, quo in soiemni inauguratione<br />
se obstrinxerunt, iilustribus Archiepiscopi vestigiis insistentes maxima cum<br />
eorum laude haud intermiserunt episcopalem tollere vocem contra tot iilatas<br />
Ecclesiae iniurias, ac promptissimi sunt pro ipsius Ecclesiae defensione ad<br />
om.nia subeunda pericula. Neque parum Nus quoque reticit egregia Neogranatensium<br />
populorum virtus, pietas, qui longe maxima ex parte summopere<br />
dolentes, et indignantes tam iniqua ac tristia contra eorum religionem et<br />
Antistites facta, nihil antiquius habent, quam publicis luculentisque testimoniis<br />
ostendere, sibi maxime cordi esse et catholicam protiteri religionem,<br />
et suos Antistites summa observantia et amore i)rosequi, ac Nobis et huic<br />
Apostolicae Sedi catholicae veritatis et anitatis centro firmiter adhaerere.<br />
lam porro, Venerabiles Fratres, vix dum Nobis innotuit, tam prava<br />
et numquam satis improbanda consiiia in Neogranatensi Kepublica contra<br />
Ecclesiam, eiusque sacra iura, bona, Pastores, Ministrus suscepta ac perfecta<br />
fuisse, numquam destitimus per nostrum Cardinalem a publicis Nostris<br />
Negotiis apud illud Gubernium iteratis expostulationibus reclamare et conqueri<br />
adversus tot gravissimas eidem Ecclesiae et huic Apostolicae Sedi<br />
illatas iniurias. Attamen, dulentes et inviti dicimus, nihil Nostrae voces,<br />
clamores et questus profecerunt, uihil illorum Antistitum querelae valuere,<br />
qui proprii ministerii munere in exemplum fungentes, Nostrisque paternis<br />
Litteris confirmati, haud omiserunt o<strong>pp</strong>onere murum pro Domo Israel. Itaque<br />
ut fideles illic degentes sciant, et universus orbis agnoscat quam vehementer<br />
a Nobis improbentur ea omnia, quae ab illius Keipublicae Modera-<br />
tate attollentes praedicta omnia decreta, quae ibi a civili potestate tanto<br />
cum Ecclesiasticae auctoritatis, et huius S. Sedis contemptu, ac tanta cum<br />
Religionis, et sacrorum Antistitum iactura ac detrimento sancita sunt, improbamus,<br />
damnamus, et irrita prorsus ac nulla declaramus. Praeterea eos<br />
omnes, quorum opera et iussu illa edita sunt, gravissime monemus, ut serio<br />
reputent noenas et censuras, quae adversus sacrarum personarum, et rerura,<br />
atque ecclesiasticae potestatis et libertatis violatorcs, profanatores, et Ecclesiae<br />
atque huius Apostolicae Sedis iuriura usurpatores ab Apostolicis Constitutionibus,<br />
sacrisque Conciliorum canonibus sunt constitutae.<br />
') Huc ref. prop. 30. ^) IJiic ref. prop. 65—67.
78<br />
Utinam vero Nostris hisce vocibus, mo.iitis, qnerelis tandem aliquando<br />
illi ipsi dociles yraeboant aures, quoruni oi.era tot tantisque nialis o<strong>pp</strong>ressa<br />
ingemiscit Ecclesia; utinam huius moestissimae et amantissimae Matris<br />
aspectu commoti illam salutifera pocnitentia consolari, eiusque gravissima<br />
vulnera lacrimis abstergere, ac damna statim roiuirare propcrent, atque ita<br />
haud exspectare et experin relint, quam iratus iadex Deus in illos exurgat,<br />
qui suam Ecclesiam polluere, violare, et aftiigere audent! Nos autem, Venerabiles<br />
Fratres, numquam intermittamus <strong>die</strong>s noctesque clementissimum misericordiarum<br />
Patrem et Deum tolius consolaticnis assiduis fervidisquc preribus<br />
orare et obsecrare, ut divina sua gratia omnes errantes ad veritatis,<br />
iustitiae, et salutis semitas reduccre velit, uc simul omnipotenti sua virtute<br />
cfficiat, utEcclesia sua sancta tum ibi, tum alibi ncfariis imjiiorum hominum<br />
consiliis tam vehemonter aftiicta ac divexata ponat luctura, squalorem abiiciat,<br />
et induat vestes iucunditatis suae, atque a sulis ortu usque ad occasum splendidioribua<br />
in <strong>die</strong>s augeatur et exornetur triumphis.<br />
Allocutio<br />
habita in consistorio secreto <strong>die</strong> <strong>IX</strong>. decembrig zmil 3JDCCCLIV 'V<br />
Vcnerabiles Frcatrcs.<br />
Singulari quadam perfusi laetitia exultamus in Domino, Venerabiles<br />
Fratres, cum Vos ho<strong>die</strong>rno <strong>die</strong> lateri Noslro frequentcs adstare videamus,<br />
quos Nostrum gaudium et coronam iure possumus nuncupare. Vos enim<br />
pars estis eorum, quibusciim communicamus iabores et curas in pascendo<br />
Lumilitati Nostrae concredito dt»minico grege universo, in tutandis iuribus<br />
catholicae religionis, eique novis adiungendis sectatoribus, qui iustitiae et<br />
veritatis Deum in sinceritate tidci colant, et venerentur. Itaque quod olim<br />
Christus Dominus dixit Apostoiorum Principi: «Tu aiiquando conversus confirma<br />
fratres tuos,> id ipsum Nobis, qui in eius locum, licet immerentes,<br />
divina benignitate suifecti sumus, hac cblata o<strong>pp</strong>ortunitate praestandura<br />
videtur, ut Vobis nimirum, Venerabiles Fratres, verba faciamus, non ut Vos<br />
aut commoneamus ofticii, aut languentes excitemus. quos intlammatos studio<br />
novimus divini Nominis gloriae propagandae, sed ut tamquam voce ipsa<br />
Beatissimi Petri, qui vivit vivetque in Successoribus suis, recreati, atque<br />
erecti novo veluti robore muniamini ad quaerendam comraissarum oviura<br />
salutem, ad Ecclesiae causam in tanta asperitate temporum animose ac fortiter<br />
sustinendam.<br />
Neque vero deliberandura fuit, cuius potissimum adhibcamus patrocinium<br />
apud caelestem Patrem luminum, ut eo adiuvante alloqui Vos fructuose<br />
possimus; siquidcm cum ea de causa apud Nos conveneritis, ut<br />
conspirantibus animis studia, curasque conierrcmas amplificando honori<br />
augustae Genitricis Dei Mariae, Sanctissimam ipsam Virginem, Sapicntiae<br />
Sedem ab Ecclcsia nuncuj^atam, iteratis precibus obsecravimus. ut impetrare<br />
Nobis radium velit sapientiae caelestis, qua collustrati ea Vubis loquamur,<br />
quae vt incolumitati et prosperitati Ecclesiae Dei maximopere sint profutura.<br />
lamvero ex hac tamquum arce rt;Iigionis intuentibus Nobis errorum<br />
monstra, quae per catholicum orbem hac difticiilima aetate grassantur, nihil<br />
o<strong>pp</strong>ortunius visum est quam illa Vobis indicare, ut ad eadem dcbellanda<br />
vires exeratis vestras, Venerabiles Fratres, qui custodes praepositi estis, et<br />
speculatores domui Israel.<br />
Existere etiam nunc dolendum cst impium incredulorum genus, qui<br />
omnem, si fieri posset, exterminatum vellent roligionis cultura, eisque a<strong>dn</strong>umerandi<br />
imprimis sunt clandestinarum societiitum grogalcs, qui nefario<br />
intor se foedcre coniuncti nullas non adliihcnt artes, ut quibusque violatis<br />
iuribus rem ot sacram et pnblicam porturbent, ovortant'); in quos profecto<br />
verba illa cadunt divini Reparatoris- «Vos ex patrc diaoolo estis, et opcra<br />
') /y«r rejerunlur Si/llabi i'ropo:;il,ones 8, 17, 19.<br />
') JJuc ref. §. IV. Syll,
79<br />
patris vestri vultis facere.» IIos si excipiamus, fatendum est pracscntis<br />
aetatis homincs geiieratira abhori-ere ab incredulorum pravitate, et inclinationem<br />
quamdam animorum osteudere erga religioncm et tideni. Sive enim<br />
lacinorum ob atrocitatem, quae superiori praesertim saeculo perpetrata<br />
incredulis tribuenda sunt, quaeque animus memiuisse retbrmidat, sive ob<br />
metum seditionum ac tumultuum, qui miscrau<strong>dn</strong>m in modum convellunt, afflictant<br />
nationes et regna, sive dcnique diviui Spiritus opera, qui spirat ubi<br />
vult, imminutum essc patet perditorum numerum, qui incredulitate se iactent,<br />
et glorieutur; contra vero commendaii audimus interdum vitae ac morura<br />
houestatem, excitatumque praeterea novimus iu animis hominum admirationis<br />
sensum catholicam erga religionem, quae quidem in omnium incurrit oculo3<br />
tamquara lux solis.<br />
Non exiguum hoc est bonum, Venerabiles Fratres, et quidam quasi<br />
ad veritateci progi-essus; sed tamen multa adhuc sunt, quae averitate ylane<br />
asssquenda abstenent liomines et remorantur.<br />
Sunt enimvero plerique, qui rebus publicis tractandis praepositi fautores<br />
se religiouis, et adsertores dicant, illam laudibus attoilant, humanaeque<br />
societati quam maxime accommo<strong>data</strong>m, atque utilem praedicent; nihiiominus<br />
eius moderari disciplinam volunt, sacros ministros regere, sacrorum<br />
procurationem attingere, uno verbo civiiis iutra status limites coercere<br />
nituntur Ec>:lesiam, eique dominari, quae tamen sui iuris est, divinoque consilio<br />
nullius impeni terminis contmeri debet, sed ad ultimas terras propagari,<br />
omnesque complecti gentes ac nationes, ut serapiternae illis beatitatis iter<br />
designet, expediat '). Et, proh dolor! dura haec loquiraur, Venerabiles<br />
Fratres, in Subalpina ditione proposita lex est, qua regularia et ecclesiastica<br />
instituta de medio toUuntur, et Ecclesiae iura plane conculcantur, atque,<br />
si tieri potest, delentur. Sed taraen de re tam gravi hoc ipso iu loco alias<br />
agemus. Utinam vero qui libertati obsistunt catholicae religionis, agnoscant<br />
aliquando quantopere publicae rei bono ipsa conducat, quae sua cuique<br />
civium observanda proponit, et inculcat ofticia ex caelesti, quam accepit,<br />
doctrina; utinam persuadere sibi tandem velint quod olim Zenoni Imperatori<br />
scribebat sanctus Felix Praecessor Noster: «iMihil esse utilius Princi-<br />
*pibus, quam sinere Ecclesiam uti legibus suis; hoc euim illis esse salutare,<br />
«ut cum de causis Dei agitur, regiam voluntatem Sacerdotibus Christi stu-<br />
«deant subdere, non praeferre.»<br />
Sunt praeterea, Venerabiles Fratres, viri quidam eruditione praestantes,<br />
qui i-eligionem munus esse fatentur longe praestantissimum a Deo hominibus<br />
datum, humanam nihilominus rationem tanto habent in pretio,<br />
tantopere extollunt, ut vel ipsi religioni aequiparandam stultissime putent').<br />
Hinc ex vana ii^sorum opinione theologicae disciplinae perinde ac philosophicae<br />
tractandae sunt; cum tamen illae tidei dugmatibus inuitantur, quibus<br />
nihil tirmius, nihil stabilius, istae vero humana explicentur atque<br />
illustrentur ratione, qua nihil incertius, utpote quae varia est pro ingeniorum<br />
varietate, innumerisque fallaciis et praestigiis obnoxia. Ita quidem reiecta<br />
Ecclesiae auctoritate difticillimis quibusque, reconditisque quaestionibus<br />
latissiraus patuit carapus, ratioque humana infirmis suis contisa viribus licentius<br />
excurrens turnissimos iu errores lapsa est, quos hic referre nec vacat<br />
nec lubet, qui<strong>pp</strong>e Vobis probe cognitos atque exploratos, quique in religionis<br />
et civilis rei detrimentum, illudque maximum redundarunt. Quamobrera<br />
istis hominibus, qui plus aequo vires efferunt humanae rationis, ostendere<br />
oportct, planc id esse contrarium verissimao illi sententiae Doctoris gentium:<br />
«Si ouis putet se aliquid esse, cum niliil sit, ipse se seducit.» Demonstranaum<br />
illis est quantae sit arrogantiae pervestigare niysteria, quae revelare<br />
nobis dignatus est clcmcntissimus Deus, eademque assequi, complectique<br />
audere huinanae mentis irabccilUtate et angustiis, cum longissime ea vires<br />
excedant <strong>nostri</strong> intellectus, qui ex Apostoli eiusdem dicto captivandus est<br />
in obsequium tidei.<br />
Atquc huiusmodi humanae rationis sectatores, seu cultores potius,<br />
qui eam sibi certam veluti magistram proponunt, ciusque ductu fausta sibi<br />
omnia poUiccntur, obliti certe sunt quam grave et acerbura ex culpa ^rirai<br />
') lliic le/. prop. 19. ') JIuc re/ prop. 8, C.
80<br />
parentis inflictuin sit vulnus humanae naturae, quirpe quod et obfuFae' tene-<br />
Drae nicnti, et prona cfiecta ad nialum voluntas. Hinc cekbeirimi ex antiquissima<br />
aetate phiJosoiihi, quanivis multa praoclare scrijjserint, dcc rinas<br />
tamen suas gravissimis erroribus conttiminarunt; hinc as^iduum iliud tertanien<br />
quod in nobis experimur, de quo loquitur Apostolus: «Sentio in<br />
membris meis legcm repugnantem legi mentis meae. > Nunc quando ex<br />
originis labe in universos Adami pnsteros projiagata extenuatum esse constet<br />
rationis lumen, et ex pristino iustitiae atque innocentiae statu miserrime<br />
deciderit humanum genus, ecquis safis esse rationem ducat ad assequendam<br />
veritatera? Ecquis in tantis periculis, atque in tanta virium intirmitate ne<br />
labatur et corruat, necessaria sibi ncget ad salutem religionis divinae, et<br />
gratiae coelestis auxilia? Quae quidem auxilia benignissime iis largitur Deus,<br />
qui humih prece eadem tiagitent, cum scriptum sit: «Deus superbis resistit,<br />
humilibus autem dat gratiam.» Idcirco conversus olim ad l^itrem Christus<br />
Dominus altissima veritatum arcana patefacta haud esse affirmavit prudentibus<br />
et sapientibus huius saeculi, qui ingenio doctrinaque sua superbiunt,<br />
et praestare negant obsequium fidei, sed vero humilibus ac simplicibus horainibus,<br />
qui tidei divinae oraculo nituntur et conquiescunt Salutare hoc<br />
documentum eorum anirais inculcetis oportet, qui humanae rationis vim<br />
usque adeo exaggerant, illius ut ope mysteria ipsa scrutari audeant atque<br />
explicare, quo nihil ineptius, nihil insanius. Revocare illos contendite a<br />
tanta raentis perversitate, exponentes nimiruni nihil esse praestabilius a providentia<br />
Dei concessum hominibus, quam lidei divinae auctoritatem, hanc<br />
nobis esse quasi facem in tenebiis, hanc ducem quam sequamur ad vitara,<br />
hanc necessariara prorsus esse ad salutera, utpote quod «sine fide impossibile<br />
est placere Deo, et qui non crediderit, condemnabitur.><br />
Errorem alterum nec minus exitiosum aliquas catholici orbis partes<br />
occupasse non sine moerore novimus, animisque insedisse plerumqufc catholicorura,<br />
oui bene sperandura de aeterna ilhjrum omuiura salute putant, qui<br />
in vera Cnristi Ecclesia nequaquara versantur ). Idcirco percontari saepenuraero<br />
soleiit, quaenara futura post obitum sit eorum sors et conditio, qui<br />
catholicae fidei minime addicti sunt, vanissimisque adductis rationibus<br />
responsum praestolantur, quod pravae huic sentcntiae suffragetur. Absit,<br />
Venerabiies Fratres, ut misericordiae divinae, quae intinita est, terminos<br />
audearaus a<strong>pp</strong>onere; absit ut perscrutari veliraus arcana consilia et iudicia<br />
Dei, quae sunt abyssus raulta, nec humana queunt cogitatione penctrari.<br />
Quod vero Apostolici Kostri rauneris est, Episcopalem vestrara et sollicitudinera<br />
et vigilantiara excitatani volumus, ut, quantura potestis contendere,<br />
opinionem illara impiam aeque ac funestara ab honiinum raente propulsetis,<br />
nirairura quavis in religione reperiri posse aeternae salutis viam. Ea qua<br />
praestatis solertia ac doctrina, demonstretis conimissis curae vestrae populis,<br />
miserationi ac iustitiae divinae dogmata catholicae tidei neutiquam adversari.<br />
Tenendum qui<strong>pp</strong>e ex fide est, extra Apostolicam Ronianam r.colesiam salvura<br />
fieri nerainora posse, hanc esse unicara salutis arcam, hanc qui non fuerit<br />
ingressus, diluvio periturum'); sed tamen pro certo pariter habendum est, qui<br />
verae religionis ignorantia laboront, si ea sit invincibilis, nulla ipsos obstringi<br />
huiusce rei culpa ante oculos Doraini. Nunc vero quis tantuin sibi<br />
arroget, ut huiusraodi ignorantiae designare limites queat iuxta populorum,<br />
regionum, ingeniorum, aliaruinque reiuin tam niultarum rationera et varietatera?<br />
Enimvero cum soluti corporeis hisce vinculis videbimus Deum sicuti<br />
est, intclligemus profccto quara arcto pulchroque nexu raiseratio ac iustitia<br />
divina coiiulentur; quamdiu vero in terris versamur, mortali hac gravati<br />
molc quae hebctat aniinani, tirmissime teneamus ex catholica doctrina unum<br />
Deum esse, unara fidem. unum baptisma; ulterius inquirondo ])rogrcdi nofas<br />
est. Ceterum prout caritatis ratio postulat, assiduas fundainus preoes, ut<br />
omnes quaquaversus gentos ad Christum convertantur, communique liominum<br />
saluti pro viribus insorvi:imus; noquo eniin abbroviata ost manus Doniinij<br />
gratiacquc caelcstis dona noquaquain illis dofutura sunt, (iiii liac luce rocrean<br />
sincero animo velint et postuKnt. Iluiusinodi voritatos clotigendae altissime<br />
sunt fideliura racutibus, nc falsis corrumjii qucant doctrinis co spectantibus,<br />
'; lluc rtf. prop. 17. *) IIuc ref. prop. 21.
81<br />
nt religionis foveant iudifferentiam , quam ad exitium aniraarQm serpere<br />
latius videmus ac roborari.<br />
Praecipuos contra errores hactenus expositos, quihus niaxime hoc<br />
tempore o<strong>pp</strong>ugnatur Ecclesia, vestram o<strong>pp</strong>onite, Venerabiles Fratres, et<br />
virtutem et constantiam, ad eosque proHigandos, planeque delendos habeatis<br />
Ecclesiasticos viros necesse est laboris socios et adiutores. Immortaliter<br />
quidem gaudemus catholicum Clerum nihil praetermittere, nihil molestiarum<br />
defugere, ut ofticio suo, ac rauneri cumulate satisfaciat; atque adeo non<br />
asperitate et longitudine itineris, non ullo inconiraodorura metu retardari<br />
quominus regiones pertingat terrarum marisque tractu disiunctissimas, ut<br />
efferatas ibi gentes ad humanitatem, et christianae legis disciplinara salubriter<br />
instituat ; gauderaus pariter, Clerum ipsum in teterrimae luis calamitate, quae<br />
tot o<strong>pp</strong>ida, tot frequentissimas urbes funestavit, adeo alacriter obivisse quaelibet<br />
caritatis ofticia, ut vitam profundere ad salutem proxiraorura pulchrum<br />
sibi ac decorum existimaverit. Quo sane argumento magis constabit, catho-<br />
lica in Ecclesia, quae unice vera est, inextinctum ardere pulcherriraum caritatis<br />
ignem, quem Christus venit mittere in terram ut accendatur. Vidiraus<br />
enim religiosas mulieres in adiuvandis aegris cum Clei'o certasse, neque<br />
raortis adspectu fuisse deterritas, quam pleraeque constantissirae o<strong>pp</strong>etiverunt<br />
cuius inusitatae fortitudinis exemplo illi ipsi obstupefacti admiratione sunt,<br />
qui a catholica iide dissentiunt.<br />
Est hoc Nobis iure laetandum, Venerabiles Fratfes, verumtamen illud<br />
ad animi Nostri curam grave et acerbum, quibusdam in locis non deesse ex<br />
Clero aliquos, qui non semet exhibeant in omnibus ministros Christi, et<br />
dispensatores mysteriorura Dei. Hinc deest christiano populo divini verbi<br />
pabulum, unde nutriatur ad vitam, hinc infrequens saeramentorum usus,<br />
quibus tanta vis inest ad Dei gratiam vel conciliandam vel retinendara.<br />
Monendi hi quidera sunt, Venerabiles Fratres, ac veheraentius excitandi, ut<br />
sacri ministerii partes recte ac fideliter explendas curent; docendi sunt quam<br />
gravi se culpa obstringant, qui messis raulta cum sit, Iaboi'are detrectent in<br />
agro Doraini. Hortandi sunt, ut quanta sit divinae hostiae virtus ad propitiandum<br />
Deum, et tiagitiorum poenas avertendas, frequenter explicent fidelibus,<br />
ut iidera salutari Missae sacrificio religiose adesse, uberesque ex illo<br />
fructus percipere studeant. Sane quidem promptiores alicubi fideles essent<br />
ad pietatis actus exercendos, si vehementiora haberent a Clero et incitamenta<br />
et praesidia. Videtis hinc, Venerabiles Fratres, ad comparandos<br />
idoneos rainistros Christi quanta sit Serainariorum necessitas et o<strong>pp</strong>ortunitas;<br />
in quibus moderandis non civilis jjotestatis , sed Episcoporum dumtaxat<br />
versari debet cura et industria '). CoUectos ibi iuveues in spem religionis<br />
succrescentes ad pietatem doctriuamque sedulo informetis, ut duplici<br />
quasi instructi gladio boni olira milites esse queant ad praelianda praelia<br />
Domini. Tum in theologicis, tum vero in philosophicis etiam disciplinis<br />
firobatae fidei scriptores eisdera proponatis, ne qua imbuantur opinione cathoicae<br />
doctrinae minus consentanea.<br />
Ita, quidem Ecclesiae bono et incremento consultura per Vos erit,<br />
Venerabiles Fratres. Quo vero susceptae pro Ecclesia curae secundissimos<br />
habeant exitus, summa extet concordia opus est consensusque animorura,<br />
longeque dissidia quaelibet prohibeantur, quae solvunt caritatis vinculum,<br />
Suaeque fovere solet vaferriinus <strong>nostri</strong> generis iniraicus utpote sibi ad noccnura<br />
o<strong>pp</strong>ortunissima. Repetendum memoria est, veteres iilos catholicae fidei<br />
propugnatores de pertinacissimis haeresibus retulisse victoriara, quum scilicet<br />
una secum, et cum Apostolica Sede tamquam cum duce suo coniuncti mil'''"^;<br />
firmo anirao erectoque in certamen descendissent ').<br />
Haec sunt, quae significanda Vobis duximus, Venerabiles Fratres, in<br />
hac cura et sollicitudine satis Apostolico ministerio faciendi , quod divina<br />
clementia et bonitate imposituni est infirraitati Nostrae. Erigiraur priraura,<br />
ac recrearaur spe caelcstis auxilii, deinde ab explorato vestro religionis ac<br />
pietatis studio non mediocre Nobis pollicemur in tantis rerum difficultatibus<br />
adiumentum. Aderit Ecclesiae suae Deus, aderit communibus votis Nostris,<br />
aderit praesertim si oratrix pro nobis accedat Virgo Sanctissima Dei parens<br />
') JIuc ref. prop. 46. ') Huc ref. prop. 13.<br />
:
82<br />
IVIaria, cuius immunitatem ab originalis iioxae macula Vobis magno cum<br />
Nostro gaudio adstantibus et plaudentibus divino adiuvante Spiritu pronunciavimus.<br />
Eximium sanc privilegium, quod Dei Matrem plane decebat, in<br />
communi <strong>nostri</strong> generis exitic sospitem atque incolumom evasisse. Atque<br />
liuius <strong>pii</strong>vilegii amplitudo plurimum quidem valitura est ad eos refellendos,<br />
qui deteriorein factam csse inficiantur ex primaeva culpa huminum naturam,<br />
viresque amplificant rationis ad negan<strong>dn</strong>m vel minuendum revelatae religionis<br />
beneticium. Faxit tandem Vii-go Beatissima, quae interemit ac perdidit<br />
universas hiereses, ut hic etiam evellatur stirpitus, ac deleatur rationalismi<br />
crror perniciosissiraus, qui hac miserrima aetate non civilem modo<br />
societatem, secl vero etiam tantopere affJigit et vcxat Ecclesiam.<br />
Reliquura nunc est, Venerabiles Fratres, ut quanto animi Nostri solatio<br />
summa Vos alacritate ex dissitis etiara terris properasse conspeximus ad<br />
Apostoiicam hanc Sedem, propugnaculum fidci, magistram veritatis, catholicae<br />
unitatis firmamentum, tanto perinde amoris studio anteaquam sedes repe-<br />
tatis vestras, omnia Vobis precemur fausta, felicia ac salutaria. Arbiter jlle<br />
omnium rerum et bonorum auctor Deus det Vobis spiritura sapientiae et<br />
intellectus, ut prohibeatis ab ovium pernicie ubique latentes insidias, ac<br />
quidquid ad coramoditatem vestrarum Ecclesiarum vel suscepistis iam, vel<br />
eritis suscepturi, id praepotenti numine suo bonus propitiusque contirmet;<br />
permissis autem Vestrae curae fidelibus det illam meutem, ut abstrahere se<br />
Dunquam velint a pastoris latere, sed vocem ipsius audiant, quoque ipse<br />
velit, accurrant. Aasit Vobis Virgo Sanctissima ab origine Immaculata; sit<br />
ipsa Vobis in dubiis rebus fidele consilium, in angustiis levamen, in advcrsis<br />
auxilium. Ad extremum levantcs manus Kostras in caelum, Vobis gregique<br />
vestro ex intimo cordis affectu benedicimus. Sit porro Apostolicae huius<br />
benedictionis munus tamquam pignus certissimum caritatis erga Vos Nostrae,<br />
sit exploratissimum tamquam omen beatissimae vitae ac sempiternae, quam<br />
Vobis gregique vestro et optamus et poscimus a Supremo animarum pastore<br />
Christo lesu, cui cum Patre et Sancto Spiritu sit et honor et laus et gratiavum<br />
actio pcr omnem aeternitatem.<br />
AUocutio<br />
habiia in consistorio sccreto <strong>die</strong> XXII. ianuarii anno BIDCCCLV ')<br />
Venerabiles Fratrcs.<br />
Probe memineritis, Venerabiles Fratres, quanto animi Nostri moerero<br />
ex hoc ipso loco Vobiscum saepe lamentati fuerimus maxima sane damna,<br />
quibus i)lures abhinc annos cathohca Ecclesia in Subalpino Regno miserandum<br />
in modum affligitur, ac divexatur. Nullam certt quidem sollicitudinis,<br />
studii, et longanimitatis partem praetermisimus , ut pro Apostolici<br />
Nostri ministerii ofhcio tot malis mederi possenius, summopcre optantcs aliquid<br />
tandem Vobis nuntiare, quod Nostrum, Vestrumque dolorem aliqua<br />
saltem ex parte lcniret. Irritae tamen fuere Nostrae omncs sollicitudines,<br />
nihilque valueruut tum iteratae expostulationcs pcr Nostrum Cardinalem a<br />
publicis ncgotiis, tum curae per alium Cardinalcm Nostrum Plenipotentiarium<br />
adhibitae, tum familiares Nostrae Ej^istolae ad carissimum in Christo<br />
Filium Nostrum Sardiiiiac Regcm Illustrem <strong>data</strong>e. Namque omncs norunt<br />
plurima facta, atcjue decrcta, quibus illud Gubornium cum summo bonoruni<br />
omnium luctu et indignationc, solcmnes cum hac Apostoiica Sede initas Convcntiones<br />
plano contcmnens, non dubitavit quoti<strong>die</strong> magis et Sacros Ministros,<br />
ct Li)iscopos, Rcligiosasquc Familias cxagitare. ct Ecclesiac immunitatom,<br />
libcrtatcm, eiusnuc vcncranda iiira lacdcro. violarc, ac bona usurpare,<br />
ct gravissimas eidcm Lcclcsiae ac Suiircmae Nostrac, et huius Sanctac Sedis<br />
auctontati iniurias inforrc, eamquc planc desi^iccro. Nupcr vcro. ut scitis.<br />
alia in mcdio posita Icx cst vel ipsi naturali, divino, ct sociali iuri omnino<br />
repugnans, ct numanae societatis Dono vel maxime aaversa, ac peruiciosissi-<br />
') IIuc vefeitur Syllabi Proposkio 33.
83<br />
mis funestissimisque Socla/ism! et Comwinisiui erroribus jdane favens, qua<br />
inter alia proponitur, ut omnes fere Monasticae, Religiosaeque utriusque<br />
sexus Familiae, et Collegiatae Ecclesiae, ac Beneficia simplicia etiam iuris<br />
patronatus pcnitus exstinguantur, utque illoi-um bona et reditus civilis potestatis<br />
administrationi et arbitrio subiiciantur, et vindicentur ). liisui.cr<br />
eadem proposita lege attribuitur laicae jjotestati auctoritas pracscribondi<br />
conditiones, quibus reliquae Religiosae Pamiliae quae de medio minime<br />
fuerint sublatae, subiacere debeant.<br />
Equidem nobis verba desunt ad explicandam amaritudinem, qua mtime<br />
conficimur, cum videamus tot vix crediDilia, planeque teterrima fuisse patrata,<br />
atque in <strong>die</strong>s patrari contra Ecclesiam, eiusque veneranda iura, contra<br />
supremam et inviolabilem liuius Sanctae Sedis auctoritatem in illo Kegno,<br />
ubi quamplurimi egregii existunt catholici, et ubi Rcgum praesertim pietas,<br />
religio, atque in hanc Beati Petri Cathedram , eiusque Saccessores observantia<br />
in exemplum olim vigebant, atque tiorebant. Cum autem res eo fuerint<br />
deductae, ut sutis non sit illata Ecclesiae dauma deplorare, nisi curara onmem<br />
et operam ad illa tollenda adhibeamus, iccirco muneris Nostri partes impleutes,<br />
in hoc amplissimo Vestro consessu Nostram iterum vocem apostolica<br />
libcrtate att(;llimus, ac non solum omnia et singula decreta ab illo CTubernio<br />
in Religionis, Ecclesiae, et huius Sanctae Sedis iurium, et auctoritatis detrimentum<br />
iam prolata, verura etiam legera recens pi'opositam reprobamus, et<br />
damnamus, illaque omnia irrita prorsus ac nulla declaramus. Praeterea tum<br />
eos omnes, quorum nomine, opera et iussu ipsa decreta iam edita sunt, tum<br />
illos, qui legi nuper propositae quovis modo favere, vel illam probare, aut<br />
sancire non formidaverint, gravissime moneraus, ut etiara atque etiara anirao<br />
menteque reputent poenas, et censurasf quae ab Apostolicis Constitutionibus,<br />
sacrorumque Couciliorum Canonibus, maxime Tridentini "), adversus rerum<br />
sacrarum praedatores, et protanatores, ecclesiasticae potestatis, ac libertatis<br />
violatores, et Ecclesiae, Sanctaeque Sedis iurium usurpatores constitutae<br />
sunt. Utinam tantorum malorum auctores Nostris hisce vocibus, monitisque<br />
permoti atque excitati tandem aliquando cessent a tot ausibus contra ecclesiasticam<br />
immunitatem, et libertatem, ac properent reparare innumera damna<br />
Ecclesiae illata, atque ita paterno Nostro animo durissima avertatur necessitas<br />
animadvertendi in ipsos illis armis, quae sacro Nostro ministerio divinitus<br />
fuere attributa!<br />
Ut autem catholicus orbis perspiciat curas a Nobis pro Ecclesiae causa<br />
in Subalpino Regno tuenda susceptas, ac simul cognoscat agendi rationem,<br />
quae ab illo Gubernio adhibita fuit, peculiarem rerum expositionem typis<br />
edi, et cuique Vestrum ti-adi iussimus.<br />
Antequam vero loquendi finera faciamus, haud possumus, quin summis<br />
meritisque laudibus eiferaraus Venerabiles Fratres eiusdem Subalpini Regni<br />
Archiepiscopos et Episcopos, qui propriae dignitatis et ofricii memores,<br />
Nostrisque votis quam cuinulatissime respondentes, nunquam destiterunt<br />
singulari virtute et constantia qua voce, qua scriptis o<strong>pp</strong>onere murum pro<br />
Domo Israel, ac Dei, eiusque sauctae Ecclesiae causam strenue nropugnare.<br />
Atque hic gratulamur qunque ex animo tot spectatissimis laicis Viris, qui in<br />
illo Regno morantes, et catholicis sensibus egregie animati, ac Nobis et huic<br />
Apostoiicae Sedi firmiter adhaerentes, glorinti sunt sacra Ecclesiae iura tum<br />
voce, tum scriptis palam publiceque defcndcre.<br />
Interim a Vobis, Venerabiles Fratres, qui m partem sollicitudinis<br />
Nostrae vocati estis, exposcimus, ut una Nobiscura, potentissimo Immaculatae<br />
Virginis Mariae patrocinio sulfulti, assiduas fervidasque preces I)eo<br />
adhibere nunquam desinatis, ut caelesti sua ope Nostris curis et conatibus<br />
adcsse, atque omnipotenti sua virtute Ecclesiae suae sanctae causam tucri,<br />
et errantes ad veritatis et iustitiae semitam reducere velit.<br />
') Jhic vtf. prop. 53. ') Sess. XXII. cap. 11.<br />
G»
84<br />
Allocutio<br />
habita in consistorio secreto <strong>die</strong> XXVI. iulii anni i\LDCCCLV ').<br />
Venerabiles Fratres.<br />
Cum sacpe in hoc Vestro consessu, veluti optime nostis, Venerabiles<br />
Fratres, non sine maximo animi Nostri dolore aftiictas in Subalpino<br />
Regno sanctissimae Religionis res lamentati simus, tum praesertim in Allocutione<br />
<strong>die</strong> vigesimo secundo Januarii huius anni ad Vos habita, typisque<br />
edita, denuo conquesti sumus acerbissima sane vulnera , quae plures ab hinc<br />
annos Subalpinum Gubernium catholicae Ecclesiae, eiusque potestati, iuribus,<br />
sacrisque Ministris , Episcopis , ac supremae Nostrae et huius Sanctae Sedis<br />
potestati et dignitati in <strong>die</strong>s imponere non desinit. Qua quidem Allocutione<br />
Apostolicam Nostram iterum extollentes vocem reprobavimus, damnavimus,<br />
et irrita prorsus ac nuUa declaravimus tum omnia et singula decreta ab<br />
eodem Gubernio in Religionis, Ecclesiae, et huius Sanctae Sedis iurium detrimentum<br />
edita, tum iniustissimam, funestissimamque legem tuuc in medio<br />
positam, qua inter alia proponebatur, omnes fere Monasticas ac Religiosas<br />
utriusque sexus Familias, et Collegiales Ecclesias, ac simplicia Beueficia<br />
iuris quoque patronatus penitus esse extinguenda, iliorumque reditus et bona<br />
civilis potestatis administrationi et arbitrio subiicienda. Xeque omisimus<br />
tantorum malorum auctores, fautoresque eademque Allocutione monere, ut<br />
etiam atque etiam animo reputarent censuras, poenasque spirituales, quas<br />
Apostolicae Constitutiones, et Oecumenicorum Conciliorum decreta contra<br />
iurium, bonorumque F.cclesiae invasores facto ipso incurrendas infligunt. Ea<br />
porro spe sustentabamur fore, ut ipsi, qui catholico nomine gloriantur, et<br />
in eo morantur Regno, in quo vel ipsum Statutum decernit, catholicam Religionem<br />
esse debere solam ipsius Regni religionem, ac simul praescribit,<br />
omnes proprietates sine ulla exceptiune inviolabiles esse tuendas, tandem<br />
aliquando iustissimis Venerabilium Fratrum ipsius Regni praestantium Antistitum<br />
expostulationibus, ac Nostris iteratis reclamationibus, quei*elis, paternisque<br />
monitis commoti suas mentes, voluntatesque ad saniora consilia<br />
revocarent, atque a divexanda Ecclesia desisterent. Quam spem ostendebant<br />
nonnulla potissimum promissa iisdem Episcopis facta, quibus fidem haberi<br />
posse arbitrabamur.<br />
At dolentes dicimus, non solum Subalpinum Gubernium nec suorum<br />
Episcoporum postulationibus, nec Nostris vocibus auditum praebuit, verum<br />
etiam graviores semper Ecclesiae ac Nostrae et huius Apostolicae Sedis<br />
auctoritati inferens iniurias, ac plures Nostras protestationes et paterna etiam<br />
monita plane contemneus, haud reformidavit commemoratam quoque le^em,<br />
verbi? licet et specie qnadam immutatam , sed re tamen , fine ac spiritu<br />
prorsus eamdem a<strong>pp</strong>robare, sancire, et promulgare. Equidcm gravissimum,<br />
moiestissimumque Nobis est, Venerabiles Fratres, debere ab ea mansuetudine<br />
ac lenitate, ([uam a natura ipsa hausimus, expressimus, atciue ab aeterno<br />
Pastorum Principe didicimus , et quam iccirco constanti voluntate semper<br />
libentissime exercuimus, dcHectcre, ac severitatis partes, a quibus pnternus<br />
Noster animus vel maxime abhorret, suscipcre. Attamcn cuni vidcamus.<br />
omnem curam, sollicitudinem, longanimitatcm et paticntiain pvo rcjiarandis<br />
illic Ecclcsiac ruinis a Nohis sex ct amplius ab hinc annos adhibitam nihil<br />
valuisse, nuUamquc aftulgcrc spcm forc, ut tantorum ausuuin auctorcs vclint<br />
hortationibus docilcs pracbcre aurcs, quandoquidcm ipsi Nostris monitis<br />
omnino dcsi»cctis non cessant iniurias iniuriis cunnilarc, ct oinnia conari, ut<br />
in Subalpino Rcgno Ecdesiam , ciusque potcstatcm. iura, libcrtatcm o<strong>pp</strong>rimant,<br />
ac fundifus evertant, cogmiur in iilos ccdcsiastica scvcritatc uti, ne<br />
officio Nostro dcessCj et Ecclesiac causam dcscrcrc vidcamur. Atque hac<br />
agcndi ratione, vcluti probc scitis, illustribus inhacrcmus cxcmplis tol Romanorum<br />
Pontificum Dcccssorum Nostrorum, qui sanctitate ac doctrina insignes<br />
nnn dubitarunt dcgcncres, contumaccsquc Ecclcsiac filios, ciusque<br />
iurium pcrtinaccs vioiatorcs ct usurpatorcs iis pocnis plectcrc, quae a Sacris<br />
Canonibus contra eiusmodi criininum reos sunt constitutac.<br />
') lluc rtfcrtur Si/l/iiOi /'ropotiitio o3.
85<br />
Quamobrem in hoc amplissimo Vestro conventu Apostolicam Nostram<br />
iterum efferiraus vocem, ac tara enunciatam legem, quani alia orania et sineula<br />
facta et decreta a Subalpino Gubernio in KeJigionis, Ecclesiae, ac<br />
Nostrae et huius Sauctae Sedis auctoritatis et iurium delrimentum edita, de<br />
quibus tum in Nostra Allocutione <strong>die</strong> vigesimo secundo Januarii vertentis<br />
anni habita, tuni iu hac praesenti dolenter loquuti sumus, denuo reprobamus,<br />
condemnaraus, ac nulla prorsus et irrita decernimus. Praeterea cuni incredibili<br />
anirai Nostri moerore cogimur declarare, eos oranes, qui in Subalpino<br />
Regno praedicta decreta et legem contra Ecclesiae et huius Sanctae Sedis<br />
iura pro^)onere, probare, sancire non extirauerunt, nec uon illorura mandantes,<br />
iautores, consultores, adhaerentes, exsecutores maiorcm exconjmiinicationera,<br />
aliasque censuras et poenas ecclesiasticas a Sacris Canonibus,<br />
Apostolicis Constitutionibus, et generalium Conciliorura, Tridentini')' praesertira,<br />
decretis intiictas incurrisse. Etsi vero inevitabili muneris Nostri<br />
implendi necessitate compulsi Apostolicam adhibeamus severitatera, taraen<br />
probe nosciraus, atque raerainimus, Illius vicariam hic in terris Nos, licet<br />
imraeritos, gerere operam qui cum iratus fuerit misericordiae recordatur.<br />
Quocirca levantes oculos Nostros ad Dominum Deum nostrum, ab Ipso humiliter<br />
enixeque exposcere non desistiraus, ut degeneres Ecclesiae suae<br />
sanctae filios cuiusque ordinis, gradus, et conditionis, tura laicos, tura Clericos<br />
sacro etiam charactere insignitos, quorum errata nunquam satis lugeri<br />
possunt, caelestis suae gratiae lumine iliustrare, illosque ad sanioreni nientem<br />
reducere velit, cum nihil cordi Nostro gratius, nihil optabilius, nihil<br />
iucundius esse possit, quam ut errantes resipiscant, ac redeant ad cor. Neque<br />
oraittimus in onmi oratione et obsecratione cum gratiarum actione ipsum<br />
divitem in misericordia Deum exorare, ut uberrimis quibusque divinae suae<br />
f'atiae donis omnes Venerabiles Fratres Subalpini Regni Archiepiscopos et<br />
piscopos in tot angustiis ac tribulationibus constitutos adiuvare et consolari<br />
nunquara desinat, quo ipsi, veluti adhuc tanta cuni sui nominis laude<br />
egerunt, pergant egregia sua episcopali virtute, constantia, et prudentia Religionis<br />
et Ecclesiae causam strenue defendere, ac proprii gregis saluti et<br />
incolumitati studiosissime advigilare. Atque humillinias quoque, fervidasque<br />
clementissimo raiserationum Doraino sine intermissione offerimus jireces, ut<br />
caelesti sua ope confortare dignetur non modo fidelem illius Regni Clerum,<br />
qui maxima ex parte suorum Antistitum exempla sequens proprio munere<br />
praeclare fungitur, verum etiara tot spectatissimos ipsius Regni laicos viros,<br />
qui catholicis sensibus egregie animati, ac Nobis, et huic Petri Cathedrae<br />
cx anirao addicti, eorum operam in Ecclesiae iuribus tuendis irapendere vehementer<br />
gloriantur.<br />
Allocutio<br />
habita in consistorio secreto <strong>die</strong> XXVI. iulii anni MDCCCLV<br />
Venerabiles Fratres.<br />
Nerao vestrum ignorat, Venernbiles Fratres, quatuor nondum elapsos<br />
esse annos, ex quo nullis neque curis. neque consiliis, neque laboribusNobls<br />
parcendura esse duxiraus, ut ecclesiasticis in Hispania ncgotiis consuleremus.<br />
Notissima Vobis est Conventio a Nobis cum carissima in Christo<br />
Filia Nostra Maria Ehsabeth Hisiianiarum Regina Catholica anno millesimo<br />
octingentesimo quinquagesimo i^rirao inita, ac veluti lex Status eo in Rcgno<br />
sancita, et solcniniter promulgata. Ncque Vos latet quomodo in eadem Conventione<br />
inter plurima, quae statuta fnerunt ad catholicne rcligionis rationeg<br />
tuendas, cautum in primis fuerit, ut ipsa augusta rcligio, quocumque alio<br />
cultu excluso, pergens esse sola religio hisjKinicae Nationis, cssct ut antea<br />
in universo Ilispaniarum Rogno conservanda cum omnibus iuribus et ])raerogativis,<br />
quibus j)Otiri debet iuxta Dei legem et Canonicas Sanctioncs; ut<br />
institutio in omnibus quibusque publicis, privatisque scholis foret oranino<br />
') Sess. XXII. cap. 11. ') Ihic i-efertur Syllabi rropositiolT.
£6<br />
conforrais catholicae doctrinae; ut sacrorum praesertim Antistites in episcopaii<br />
muneie obeundo, et in iis, quae ad ius et exercitiura ecclesiasticae<br />
auctoritatis, sacraeque Ordinationis ^ertinent, plena illa uterentur libertate,<br />
quara Sacri Canunes statuunt; ut Lcclesia nativo suo iure libere oranino<br />
puUeret, acquircndi scilicet legitirao quovi^ titulo novas pussessiones, et inviulabilis<br />
esset eiusraodi Ecclesuie proprietas in omnibus, quae tunc possidebat,<br />
vel in posterum acquireret. Hinc ea profecto nitebamur tiducia fore,<br />
ut Pontiticiae ^sostrae curae et sollicitudines optatum assequereutur exitum,<br />
et catboiica Ecclesia iuxta Nostra desideiia in Hispania prospere feliciterque<br />
denuo raagis in <strong>die</strong>s vigeret, atque florcsceret, cum ]jraesertim oranis<br />
illa inclyta Xutio catholicani religionera protiteri et huic Petri Cathedrae<br />
tirmiter adhaerere veheraenter glorietur ')<br />
Verura cura suraraa animi Nostri admiratione et amaritudine vidimus,<br />
?uod nunquam fore putavissemus, eo in Regno commeraoratam Nostram<br />
Jonventionera, ipsa hispaniensi Natione neduni iuvita, sed etiam summopere<br />
moerente et reclaraante, irapune frangi ac violari, novasque Ecclesiae, eiusque<br />
iuribus, Episcopis, ac supreraae Nostrae, Sanctaeque huius Sedis potestati<br />
iniurias interri, quas apud Vos condolere compelliraur, Venerabiles<br />
Fratres. Etenira latae fuerunt leges, quibus priraus et secundus ipsius Conventionis<br />
articulus non absque levi religionis detrimento invertitur ), iterague<br />
praecipitur Ecclesiae bona esse vendenda Accedit etiara ut varia edita<br />
fuerint decreta, quibus interdicitur Episcopis sacros Ordines conferre, et<br />
Virgines JJeo sacrae prohibentur in tirociniuni ])roprii reiigiosi instituti alias<br />
muiieres admittere, et statuitur Ca<strong>pp</strong>ellanias laicales, ahasque pias institutiones<br />
in saecularem plane statum esse redigendas. Ubi primum novimus<br />
tam graves Religioni, Ecciesiae, Kobis et huic Sanctae Seoi parari iniurias,<br />
Nostro fungentes raunere nulla interijosita mora haud praetermisiraus tum<br />
per Nostrum Cardinalem Secretarium Status, tura per Nostrura negotiorum<br />
Gestorom Matriti raorantera contra oranes huiusmodi ausus apud Matritense<br />
Gubernium vetiementer protestari et reclaraare. Atque eidem Gubernio<br />
signiticandum quoque duximus, Nostras reclaraationes ad hdcliura notitiam<br />
esse deducendas, nisi propos ta lex de bonis Ecclesiae alienandis reiiceietur,<br />
ut tideles i])si ab illis emendis se abstinei-ent. lliud etiara ad Matritensis<br />
Gubernii memoriara revocavimus, veiuti in Apostolicis Nostins de eadera<br />
Conventione Litteris clare aperteque edixiraus , quod cum pacta in eadom<br />
Conventione sancita tam graviter violarentur et iVangerentur, non arajjlius<br />
locura liaberet indulgentia a Nobis ob ipsius Conventionis rationera adhihita,<br />
qua declaravimus, nullam a Nobis, ac Roraanis Pontiticibus Successoribus<br />
Nostris ra
87<br />
QuaproT)'cr in hoc vcstro conscssu Nostram attnllcnfcs voccm etiam<br />
atquo etiam de iis omuibus expostulamus, quae in liispauia a laica pottstaie<br />
pei-peram gosta sunt et geruntur adversus lOcclesiam, citisque libertatem,<br />
iura, et adversus Nostram, atque huius Sanctae Sedis auctoritatem;<br />
ac praesertim mniurcm in modum lamentamur, solemncm Nostram Cunvontionem<br />
vel ipso gentium iure reclamante violatani, et propriam Episcoj orum<br />
auctoritatem in sacri ministerii exercitio praepeditara, et violcntiam contra<br />
ipsos Episcopos adhibitam, et Ecclesiae patrimoniura conti-a omnia divina<br />
et humana iura usurpatum. Insuper connnemoratas leges et decreta auctoritate<br />
Nostra Apostoiica reprobamus, abrogamus, illaque prorsus iiuita, ac<br />
Dullius roboris fuisse et fore decLaramus. Sunmia autem qua nossumus contentione<br />
tantorura ausorum auctores moncmus, hortamur et oosecramus, ut<br />
serio considerent, Dei manum eos omnes effugere non posse, qui Ecclesiam<br />
suam sauctam affligere ct vexare non reformidant.<br />
Nunc Nobis temperare non possumus, quin vel maxime gi-atulcmurj<br />
et amplissimas meritasque laudes Qeferamus Venerabilibus Fratribus Hispaniae<br />
Archiepiscopis et Episcopis, qui proprium obeuntes munus, nulloque<br />
periculo deterriti coniunctis animis, studiis, consiliis cpiscopalcm vocem<br />
efferre, et Ecclesiac causam strcnue constanterque delendere non omiserunt.<br />
Praecipuas quoque laudes tribuamus oportet hispaniensi lideli Clero, qui<br />
propriae vpcationis et ofticii meraor sua omnia studia in id conferre non<br />
praetermisit. Debito etiam laudum praeconio prosequimur tot egrcgios<br />
laicos hispanos viros, qui singulari erga sanctissimam Religionem, Eccicsiam,<br />
et erga Nos atque hanc Sanctam Seuem pietate et obsequio spectati, tum<br />
voce tum scriptis iusius Ecclesi;^e iura defendere summopere sunt gloriati.<br />
Atque Apostolicae Nostrae caritatis affectu deplorandam sane miserantes<br />
conditionem, in qua illustris illa, Nobisque carissima Natio, ehisque Eegina<br />
in praesentia versantur, enixis precibus Deo Optimo Maximo su<strong>pp</strong>licanms,<br />
ut ipsam Nationem et Reginam omnipotenti sua virtute tueri, cousolari, et<br />
a tantis angustiis eripc-re velit.<br />
lam vero noscatis velimus, Venerabiles Fratres, incredibili Nos angi<br />
aegritudine ob luctuosissimum sane statum, ad quem redacta est sanctissima<br />
nostra religio in Ilelvetia, ac praesertim, proh dolor! in quibusdani potioribus<br />
catholicis earum foedcratarum regionum pagis. Namque ibi et catholicae<br />
Ecclesiae potestas, atque libertas o<strong>pp</strong>ressa, et Episcoporum, sanctaeque<br />
huius Sedis proculcata auctoritas, et matrimonii ac iurisiurandi sanctiias<br />
violata et spreta, et Clericorum Seminaria, ac Religiosarum Familiarum<br />
Coenobia vel penitus extincta, vel civilis potestatis arbitrio omnino subieeta,<br />
et beneficiorura collatio atque ecclesiastica bona usuipata, et catholicus<br />
Cierus miserandura in modura exagitatus ac divexatus. Haec sane tristissima,<br />
ac nunquam satis lugenda, et omnino iraprobanda Vobis ho<strong>die</strong>rno <strong>die</strong> raptini<br />
signiticamus, quandoquidem consiliura Nobis est in hoc vestro consessu alium<br />
super eiusmodi acerbissimo arguraento habere sermonera.<br />
Interim ne intermittamus unquam, Venerabiles Fratres, assiduis fervidisque<br />
precibus clementissiraum misericordiaruni Paticra et Deum totius<br />
consolationis <strong>die</strong>s noctesque orare et obsccrare, ut Ecclesiam suara sanctara<br />
tot undequaque calamitatibus pressam, tot undique procellis iactatara in<br />
potentia brachii sui adiuvet, deiendat, eamque ab omnibus, quibus affligitur,<br />
adversitatibus eripiat.<br />
* Allocutio<br />
habita in consistorio secreto <strong>die</strong> UI. novembris nanl MDCCCLV.<br />
Vencrabiles Fratrcs.<br />
Qnod pro Apostolica Nostra de universo Dominico grege sollicitudino,<br />
ac paterna erga oraiies fideles populos Iinpcriali ct Rcgiac Austriacac Domui<br />
subiectos caritate vel ab ij^sis suprcmi Noslri Ponfificatus primordiis orani<br />
studio curavimus, ct maxime concupivimus, Vencrabiles Fratrcs, ut ncra)ie<br />
sanctissimae nostrae rcligiuuis rcbus, ac ratiunibus in vastissimo illo impcrio
88<br />
consulere possemns, id singulari Dei Optimi ilaximi beneficiOj et insigni<br />
Carissimi in Christo Filii ISostri P>ancisci losephi Austriae Imperatoris et<br />
Regis Apostolici pietate, Nobis tributum esse vehementer laetamur. Xamque<br />
idem religiosissimus Princeps, ubi aviti sui impei-ii gubernacula tractanda<br />
suscepit, iustissimis Nostris ac Praedecessorum Nostrorum votis quam libentissime<br />
obsecandans, ac probe noscens, ex divina nostra religionc eiusque<br />
salutifera doctrina veram populorum felicitatem, incolumitatera, tranquillitatemque<br />
omnino pendere '), nihil sibi antiquius habendum esse duxit, quam<br />
in amplissimis suis ditionibus Catholicae Ecclesiae libertatem cum maxiraa<br />
sui nominis gloria, et ingenti bonorum omnium gratulatione asserere ac<br />
tueri. Nostris deinde curis omni alacritate et filiali prorsus pietate magis<br />
in <strong>die</strong>s obsequutus a Nobis enixe efflagitavit, ut cum ipso Conventionem<br />
inire veliemus, qua et ecclesiastica in suo imperio negotia componere, et<br />
spirituali illorum populorum utililati Auctoritate Nostra Apostolica maiorem<br />
in modum prospicere valeremus. Vos ipsi, Veuerabiles Fratres, vel facile<br />
intelligitis, quanta animi Nostri iucunditate exceperimus has Caesaroae et<br />
Apostolicae Maiestatis postulationes, omni certe laude dignas, quae Nostris<br />
ac Deccssorum Nostrorura optatis studiisque plane respondcntes ostendunt<br />
quo religionis amore idem praestantissimus Princeps eniteat. NuIIa igitur<br />
interposita mora, curas omnes cogitationesque Nostras ad tam salutare conficiendum<br />
negotium convertimus, ac Deo bcne iuvante, exoptatam cum eodem<br />
Carissirao in Christo Filio Nostro Conventionem absolvimus, cui ex utraque<br />
parte delecti Plenipotentiarii subscripserunt, nomine scilicet Nostro Dilectus<br />
Filius Noster Michael S. R E. Presbyter Cardinalis Viale Prelii, Noster<br />
et huius Sanctae Sedis apud ipsam Caesaream et Apostolicam Maiestatera<br />
Pro-Nuntius, ac nuper a Nobis Bononiensium Archiepiscopus renunciatus;<br />
noraine vero eiusdem clarissimi Imj^eratoris et Regis Venerabilis Frater<br />
losephus Othmarus Archiepiscopus \indobonensis. Quam quidem Conventionem<br />
iam a Nobis ipsoque Impcratore et Rege ratam habitara Vobis exhiberi<br />
iussiraus cum Nostris Apostolicis Litteris, quibus illam rite soleraniterque<br />
confirmavimus.<br />
Nunc vero non possumus, quin palam publiceque m hoc amplissimo<br />
vestro consessu suramam illam Vooiscum communicemus laetitiam, quam<br />
ex hoc faustissimo eventu percepimus , cnm datum Nobis fuerit ea statuere,<br />
guae in vastissimo illo iraperio tum ad Catholicae Ecclesiae et huius Sanctae<br />
Sedis dignitatera, auctoritatem, (loctrinam, ac iura tuenda, tum ad spirituale<br />
illorum populorum bonura quoti<strong>die</strong> raagis procurandura fovendumque maxirae<br />
pertinent. Etenim, Venerabiles Fratres, illud in primis eadera in Conventione<br />
cautura fuit, ut Religio Catholica Apostolica Roraana in universo<br />
Austriaco Iraperio, et in singulis, quibus illud constituitur, Ditionibus sarta<br />
ectaque semper sit servanda cura iis omnibus iuribus et praerogativis, quibus<br />
ex Dei ordinatione, et canonicis sanctionibus ij^sa frui ac potiri omnino<br />
debet. Cum autera Romanus Pontifex Christi hic in tcrris Vicarius, et<br />
beatissimi Apostolorum Principis Successor priraatum tam honoris quam<br />
iurisdictionis in universam, qua late patet, Ecclesiara divino obtineat iure,<br />
) //iic ref. prop. 40. — His adde, quae a Ss. D. N. Pio <strong>IX</strong>.. post quatuor<br />
nionsium iter Romam reveVso, dic 25. Scpt. 1857 in Allocnlione ,,riim primum"<br />
pronuiiliantur . .,Ouae cum ita sinL, Venerabiies Fralrcs. laudem Domini loquatur<br />
os nostrum . Pt anima. spiritus ac iinsiua noslra hcnrdicat nomnn sanclum Eins,<br />
prnptcrpd qund sinfiulari sim bpnpficin snnctissima Eius fifles ac rolis:in in pnpulnrum<br />
animis fplicitpr vi<strong>pp</strong>l, nnn vprn dpCpcil. qupinadmodum vpIIpuI Dpi linminumque<br />
hnstps, qiii Siitanap administri amtmlanlps in impictalit)us suis divinam noslrani<br />
fidcm religionpinquc usquequaque lollprp conantur, npqup prubcscinit impie ac stullp<br />
asserere, cat/io/hae rtUginni-i tein<strong>pii</strong>.s afni.tse. Spd illorum dpsidpriiim perihit.<br />
alque ncfarii multiplicesque enrum cnnatus irrili spm<strong>pp</strong>r priint. Calholica namqup<br />
relitrio ad hnminum salulpin e caelo in tprram dclapsa , divinis undiquo circummunita<br />
praesidiis, pt caplpslium divitiarum ditala tlipsauris. milla iinquam ncqup<br />
temporis diiiturnitate, neque rcrum virissiiudine pnlest laberactari, spd oinnia per<br />
petuo vincpns cerlamina, ac dp suis hoslibus triiimphans, oinni tpmpnre slabili'<br />
immota el invicla <strong>pp</strong>rsistPt usquc ad cnnsummationem saeculi. et porlae Infcri a-'<br />
vcrsus eain praevalere iiunquain poterunt."
89<br />
tum catholicum hoc dogma in ipsa Conventione luculentissimis fuit verbis<br />
expressum, ac propterea simul de raedio sublata, ct radicitus evulsa, penitusque<br />
deleta falsa illa perversa, et funestissima opinio, eidem divino i^riraatui<br />
eiusque iuribus plane adversa, et ab hac Apostolica Sede semper damnata<br />
atque proscripta, de habenda scilicet a civili Gubernio venia, vel executione<br />
eorum, quae res spirituales, et ecclesiastica negotia respiciunt '). Quocirca<br />
sancitum fuit, ut prorsus libera, et nulli unquam cuiusque generis regiae<br />
veniae obnoxia esse deboat mutua omnium Austriacae JJitionis sacrorum<br />
Antistitum, Cleri, et fideliuni populorum cura hac Apostolica Sede communicatio<br />
in rebus spiritualibus, ecclesiasticisque negotiis. Neque minori certe<br />
studio consuitum est, ut sacrorum Antistites iu episcopali raunere fungendo<br />
plenam habeant libertatem, quo in proprii gregis salutem procurandam<br />
magis in <strong>die</strong>s incumbere possint. Siquidem inter alia statutum est, ut<br />
Archiepiscopi et Episcopi omnimoda hbertate possint non solum cura suo<br />
Clero populoque fideli communicare, verum etiam pastorales epistolas, instructiones,<br />
et man<strong>data</strong> de ecclesiasticis rebus publicare; et clericos ad<br />
sacrorum Canonum normam ecclesiasticae militiae adscribere, eosque sacris<br />
ordinibus initiare, et quos indignos existimaverint ab illis arcere; beneficia<br />
minora erigere; paroecias fundare, ac ordinare; pubHcas preces, su<strong>pp</strong>licationes<br />
praescribere, et indicere; et Synodos cum provinciales, tum dioecesanas<br />
cogere; ac pestiferos libros religioni moruraque honestati perniciosos<br />
censura perstringere, et ab illorura lectione tideles deterrere''). Et quoniam rei<br />
cum sacrae tura civilis maxirae interest, ut adolescentes pietatem sanaraque doctrinam<br />
mature addiscant, iccirco cautum est, ut in singulis publicis privatisque<br />
scholis omnis catholicae iuventutis institutio cum catholicae Ecclesiae doctrina<br />
plane congruere debeat ^). Quapropter Episcoporum erit ex proprii ofticii raunere<br />
non solum religiosam iuventutisieducationem in oranibus quiousque instructionis<br />
locis dirigere, verum etiam studiosissirae advigilare, ut in quavis tradenda<br />
disciplina nihil unquam doceatur, quod catholicae religioni, raoruraque<br />
honestati adversetur; adeoque catholicae omnes primordiorum scholae ecclesiastico<br />
inspectori erunt subiiciendae. Praescriptum quoque est, ut Episcopi ex<br />
sacrorum Canonum sanctione Clericorura Seminaria omni prorsus libertate regant,<br />
moderentur, admiulstrent, ac pro eorum prudentia et arbitrio in iisdem<br />
Seminariis tum Rectores, tum humaniorum litterarum severioruraque disciplinarura<br />
Professores et Magistros statuant, eligant, atque aluranos adraittant ').<br />
Nemini vero fas unquam erit absque Episcoporum auctoritate vel theologicas<br />
disciplinas, vel canonici iuris scientiam, vel catechesim alicubi tradere.<br />
lara vero oranes ecclesiasticae causae, et illae praesertira quae fidom,<br />
sacramenta, et sacri ministerii iura respiciunt, atque ad Ecclesiae forum<br />
unice spectant, ab ecclesiasticis iudicibus erunt cognoscendae •), qui ad sacrorum<br />
canonum normam et Concilii Tridentini praescripta de matrimonialibus<br />
etiam causis sententiam ferent, reraissis tantum ad laicos iudices iis rebus,<br />
quae civiles dumtaxat matrimonii etfectus attingunt '). Atque ab eadem<br />
ecclesiastica auctoritate iudicium quoque erit proferendura de sponsalium<br />
existentia, deque effectibus quoad raatrimonium impe<strong>die</strong>ndura, iis tamen<br />
sedulo servatis. auae idem Tridentinum Concilium, et Apostolicae felicis recordationis<br />
Pii VI. Decessoris Xostri Litterae, quarum initium «Auctorera<br />
fidei> provide sapienterque constituunt. Sacrorura Antistites suo plcno fruentur<br />
iure infligendi Clericis reprehensione dignis poenas a canonicis Icgibus<br />
statutas, vel alias, quas ipsi congruentes existimaverint, neque uUo detineantur<br />
impediraento, quorainus censuris animadvertere possint in quoscumque<br />
fideles, qui ecclesiasticas leges et canonicas sanctiones violare et frangere<br />
non dubitant ). Etsi vero causae de patronatus iure ab ecclesiastico iudice<br />
erunt cognoscondae, taraen consensimus, ut quando agatur de laicali patronatu,<br />
saccularia tribunalia possint iudicare quoad eunidem patronatum. Ac<br />
temporum ratione habita concessimus, ut causas mere civiles clericorum laici<br />
iudices cognoscant: atciuc indulsimus, ut ad laicum iudicem deferantur causae<br />
•) Hnc rej. prop. 20, 28, 41, 44, 49.<br />
*) IJuc rcf. prop. 7!). ') lluc ref. prop. 45, 47<br />
')<br />
')<br />
„ „ „ 44.<br />
« r « '4. ') „ „ „ 20. 24.<br />
. r r •'53. 46. ')
90<br />
circa crimina et delicta a Clericis admissa, quae imperii legibus animadvertuntur,<br />
ita tamen, ut in bisce criniinalil)us causis Ej)iscopus, nulla interiecta<br />
mora, de rebus omnibus quam diligentissime certior tiat, iique omaes<br />
habeantur respectus, quos clericalis cjnditio requirit ).<br />
Cum autem Dei domus summo i"eIigionis et veuerationis studio ab<br />
omnibus sit colenda, tum Templorum revereutiae eorumque immunitati, quoad<br />
fieri potuit, provisiun est ). Ipse vero religiosissimus Imperator et Kex nunquam<br />
patietur, ut CatholicaEcciesia, eiusque tides, liturgia, et sacra instituta,<br />
qua verbis, qua scriptis, qua factis ullo modo laedantur, desjnciantur, et<br />
Episcopi, sacrique ministri impeiliantur, quominus proprium obeant ofticium<br />
ac munus in tide praesertim morumque ductrina tuenda, atque in ecclesiastica<br />
discijiiina servanda. Insuper vaiidissimo suo auxilio efnciet, ut e.xecutioni<br />
demandentur sententiae ab Ei)iscoi)is contra clericos latae; ac vebementer<br />
sollicitus de honore, qui sacris debetur ministris, non solum nunquam<br />
sinet aliquid fieri, quod illis dedecori esse possit, verura etiam mandabit. ut<br />
omnes imperii sui magistratus debitum Archiepiscopis, Episcopis, et Clero<br />
honorem exhibeant.<br />
Inter aias res sancitas huic Apostolicae Sedi fuit integrum inviolaturaque<br />
suum ius servatum alias eri^endi Dioeceses, novasque illarum peragendi<br />
circuinscriptiones, cum ipsa ad tidelium utiiitatem id redundare cognoverit,<br />
atque Caesarea et Apostolica Maiestas in exerccndo privilegio sibi ab<br />
eadem Sancta Sede concesso, praesentandi scilicet ac nominandi Episcopos,<br />
in posterum coraprovincialium Antistitum consilio in primis utetur'). Prima<br />
cuiusque Metropolitanae, Archiepiscopalis, et Episcopalis Ecclesiae Dignitas<br />
a Nobis et Successoribus Nostris erit conferenda, nisi illa ad privatum laicalem<br />
patronatum pertineat, nam tunc secunda erit substituenda. Ad ceteras<br />
vero Dignitates et canonicalcs Praebendas Caesarea Maiestas Sua nominare<br />
perget, iis tamen exceptis, quae ad liberam Episcojjoruni collationem vel<br />
patronatum ius legitime acquisitum spectant. Quae quidem canonicalesPraebendae<br />
iis erunt sacerdotibus tribuendae, qui dotibus ex canonum sanctione<br />
insigniti, vel in animarum cura exercenda, vel in ecclesiasticis negotiis tractandis,<br />
vel in sacris disciplinis tradendis fuerint cum laude versati. Constitutum<br />
etiam fuit, ut in 3Ietropolitanis et Episcoj^alibus Ecclesiis, ubi desint,<br />
canonicus tum Poenitentiarius, tum Theologus, in Collegialibus vero Theologus<br />
Canonicus ex Concilii Tridentini praescripto quamprimum constituantur,<br />
atque secundum eiusdem Concilii sanctiones ac Pontiticia Decreta huiusmodi<br />
munia conferantur. Cum autem ad animarum 3alutem vehement.^r conducat<br />
dignos atque idoneos Parochos eligi, sancitum est, ut omnes Paroeciae,<br />
publico indicto concursu, ac Tridentinae Synodi praescriptionibus diligcnter<br />
servatis deferantur, et ad paroecias ecclesiastici patronatus unum ex tribus,<br />
guos Episcopus enunciata torma proposuerit, mtroni praesentare teneantur.<br />
Summopere vero optantes perenne singularis Nostrae benevolentiae testimonium<br />
cuirissimo Imperatori et Regi exhibere, quam libentissime Ipsi, eiusque<br />
catbolicis In Austriaco Impeiio Successoribus indultum concessimus nominandi<br />
ad omnes canonicatus et parochias subiectas patronatus iuri, quod ex<br />
fundo religionis seu studiorum promanat ea tamen Jege, ut unus ex tribus<br />
deligatur, quos Episcopus publico habito experimento digniores iudicaverit.<br />
Neque omissum est prospicere, ut pro rerum ac temporum ratione indigentes<br />
paroeciae congrua instruantur dote. Cum vero canonica tantum institutio<br />
ius in ecclesiastica bona tribuat, tum sancitum est ut oinnes, qui ad auaecumque<br />
seu maiora seu minora boneticia fuerint nominati, bonorum aa illa<br />
pcrtincntium adininistrationem numpiam suscipere j^ossint, nisi postquam<br />
canonicam institiitionem rite fuorint consoquuti; itomqiie cautum est ut in<br />
rathedralium Erclesiarum, illaiumqiie bonorum possessiono inounda sedulo<br />
oa scrvontur, (luae a Canonicis Sancfionibus, ac praesertim a Pontiticali et<br />
Caeremoniali Romano pracscripta sunt, quovis usu ot consuetudine in contrarium<br />
omnino siil)latis.<br />
Quod vero attinet ad Religiosas Familias, quae recte administratao<br />
maximo christianae et civili rcipublicae usui et ornamento sempcr csse solent.<br />
') Hui: rej. pvop 31. ') llnc rej . prop.<br />
') , 50, 5J.<br />
30
91<br />
statutum est ut ipsrD ex proprii cuiusque instituti legibus a supremis suis<br />
Moderatoribus pcncs lianc AiOjtolicani Sedeni niorantibus regantur, salva<br />
tiimcn semper Lpiscopurum auctoritate iuxta sacrorum Canonum ot Concilii<br />
Tridentini praescripta; ut ipsi su])remi ^loderatores cum iisdem Religiosis<br />
Familiis sibi subiectis libcre conimunicare, easque<br />
possint; utque omnes Rcgulares Ordines absque ullo<br />
pro potestate vi^iitare<br />
iinpeduuento et proprii<br />
Instiiuti seu Congregationis regulas observare, et candulatos in tyrooinium<br />
adsciscere, et ad religiosam protessionem admittere queant. Omnes sacrorum<br />
Antistites libere potejunt in propriis Dioecesibus Religiosos utriusque sexus<br />
Ordincs seu Congrcgationes constituere, iis servatis. quae Sacri Canones<br />
sapientissime praescribunt ')<br />
Neque vero praetei-missum est omni cura et studio asserere ac tueri<br />
nativum, quo Kcclesia pollet, ius possidendi scilicet quaecumque bona ').<br />
in eadem Conventione constabiiitum est, ut ipsa Ecclesia legitimo<br />
quovis titulo novas possessiunes libere acquirere possit; et proirietas bonorum,<br />
quae in praesentia possidet, vel in posterum acquiset, integra et inviolabilis<br />
omnino esse debeat. Atque iccirco neque antiquae, neque novae ecclesiasticae<br />
fandationes absque luiius Apostolicae Sedis venia vel extingui, vel<br />
simul coniungi unquani poterunt, sartis tamen tectisque facultatibus, quas<br />
Tridentina Synodus Episcopis bac in re concessas voluit. Ecclesiastica bona<br />
ab illis erunt administranda, quibus sacri Canones eiusmodi administrationis<br />
ius tribuunt. Cum autem pientissimus Imperator Ecclesiarum indigentiis<br />
subsidia ex publico aerario praebeat, ac praebere non desinet, tum eadem<br />
bona nec vendi, nec notabili onere gravari poterunt sine huius Apostolicae<br />
Sedis, et Maiestatis Suae consensu, aut illorum (]uibus hoc munus demandandum<br />
duxerint. Praeterea cum bona ibi existant, quae fundos religionis,<br />
et studiorum a<strong>pp</strong>ellant, quaeque ex eorum origine ad Ecclesiae proprietatem<br />
spectant, iccirco huiusmodi buna ipsius Ecclesiae nomine erunt administranda,<br />
et E])iscopi in illa inquirent iuxta normam ab hac Sancta Sede cum Maiestate<br />
Sua praefiniendam. Ac reditus. qui religionis fundum constituunt, in<br />
divinum cultum, in templorum aediticia, in Seminaria, atque in omnia opera<br />
ecclesiastici ministerii proju-ia erunt erogandi, donec fundus ipse, coliatis<br />
inter hanc Apostolicam Sedcm et Imperiale Gubernium consiliis, in ecclesiasticas<br />
stabiles dotes dispertiatur. Reditus vero fundi studiorum in catholica<br />
institutione unice erunt coUocandi, atque ex pia fundatorura mente. Ad<br />
religionis fundum fructus quoque vacantium beneficiorum pertinebunt, atque<br />
in illis Austriaci Imperii jirovinciis, ubi fundus idem minmie existit, mixta<br />
Consilia seu Commissiones instituentur, quibus bona erunt administranda,<br />
quamdiu vaca-<br />
• Siquideni<br />
tum cuiusque episcopalis mensae, tum omnium beneticiorum ,<br />
verint, ad forniam ct regulam ab hac Ajsostolica Sede cum Caesarea Maiestate<br />
Sua praesci-ibendam. Porro cum ob tristissimam temporum conversionem<br />
in plerisque Austriacae Ditionis locis ecclesiasticae decimae civili lege de<br />
meaio fuerint sublatae, atoue ob peculiaria rerum adiuncta in universo Imperio<br />
iliae restitui haud possint, tum Maiestatis Suae postulationibus obsecundantes,<br />
ac publicam tranquiilitatem, quae religionis vel maxime interest,<br />
prae oculis habentes concessimus atque statuimus, ut salvo et integro permanente<br />
iure exigendi dccimas, ubi illud in praesentia existit, m a iis locis<br />
earumdem decimariun vice, seu compensationis titulo ab Imperiali Gubernio<br />
adsigncntur dotes in bonis fundisqne stabilibus, seu super Imperii debito<br />
fun<strong>data</strong>e, et iis omnibus ac singulis attribuantur, qui potiebantur iure exigendi<br />
dccimas; atque huiusmodi dotes, veluti Maiestas Sua quoque declaravit,<br />
prout facrint assiguatae, iuibendae sint titulo omnino oneroso, atque eodem<br />
prorsus decimarum, quibus succedunt, iure percijuendae ac tenendae.<br />
Dcnique sancitum fuit, ut alia omnia ad eccl "siasti 'as personas ac res<br />
pertinentia, de quibus nulia in Conventionis articulis habita fuit mentio,<br />
sint dirigenda ct aduiinistranda secundum catholicac Ecclcsiae doctrinam.<br />
eiusque vigcntem disciplinam, ab liac Apostolica Scde apju-obatam ; ac simul<br />
constitutum, ut logcs. «rdinationes. dccreta quovis modoetforma in Austi-iaco<br />
Imperio ac singulis, quibus constituitur, diticmibus hactcnus lata, quac initae<br />
Convcntioni adversantur, de medio plane sublata atquc abrogata habeantur,<br />
') Uiic ri^f. prop. o2, 53. ') IJuc rcf. prop. 20.
92<br />
et Conventio ipsa in omnibus Austriaci Im<strong>pp</strong>rii ditionibus veluti lex Status<br />
vigeat atque servetur.<br />
Praecipua haec sunt novissimae huius Conventionis capita, quae heic<br />
Vobis breviter recensuimus, Venerabiles Fratres, ut summas msimul agamus<br />
gratias Patri misericordiarum , et Deo totius consolationis , qui dedit Carissimo<br />
in Christo Filio Nostro Francisco Josepho Austriae Imperatori et Regi<br />
Apostolico cor sapiens atque intelligens. Eidem Omnipotenti Domino per<br />
merita Sanctissimae Matris Suae Mariae ab omni originalis peccati labe praeservatae,<br />
omniumque beatorum Caelitum, (]uorum sub una solemnitatis laelitia<br />
mox celebravimus festivitatem , humiliter su<strong>pp</strong>licemus, ut ab Ecclesiae<br />
iinibus errores omnes calamitatesque depellat; atque ut maiora ubique servienti<br />
sibi populo christiano tribuat propitius incrementa gratiarum.<br />
<strong>Epistola</strong> <strong>Encyclica</strong>.<br />
Dilectis Filiis Nostris S. R. E. Cardinalibus, ac Venerabilibus Frati-ibus<br />
Archiepiscopis et Episcopis universae Imperialis ao Kegiae<br />
Austriacae Ditiouis ').<br />
Pius PP. <strong>IX</strong>.<br />
Dilecti Filii Nostri, et Yeneral)il''s Fratres, Solutom et Apo.stolicam Benedictionem.<br />
Singulari quidem animi Nostri gaudio cognoscimus. Vos, Dilecti Filii<br />
Kostri, ac Venerabiles Fratres, Nostris, et carissimi in Christo Filii Nostri<br />
Francisci Josephi Austriae Imperatoris, et Regis Apostolici desideriis, cuique<br />
Vestrum uno tere eodemque tempore signiticatis , quam libentissime obsequentes,<br />
pro egregia vestra religione, et pastorali sollicitudine statuisse convenire<br />
in istam Imperialem et Regiam Vindobonensem civitatem , quo ibi<br />
inter Vos colloqui, et consilia conferre possetis, ut rite ea omnia perticiantur,<br />
quae a Nobis cnm eodem carissimo iu Christo Filio Nostro sancita<br />
sunt in Conventione, quani idem clarissimus et religiosissimus Princeps cum<br />
summa Nostra consolatione, et immortali sui nominis gloria ob Ecclesiae<br />
iura vindicata, bonis omnibus prae laetitia gestientibus, ineundam Nobiscum<br />
curavit. Itaque dum Vobis, Dilecti Filii Nostri, et Venerabiles Fratres, vel<br />
maxime gratulamur, quod in hoc habendo conventu insigne ac perspectum<br />
vcstrum pro Ecclcsia studium impense ostenditis, Nobis teniperare non possumus,<br />
quin Vos hac occasione peramanter alloquamur et intimos Vobis<br />
animi Nostri sensus aperiamus, ex quibus maiorem in modum intelligetis,<br />
quanta Vos, et omnes amplissimi istius Imperii lideles populos curae vcstrae<br />
commissos bcnevolentia prosequamur. Atque in primis quod attinet commemoratae<br />
Conventionis exsecutionem, cum optime noscatis, multos in illa<br />
esse articulos, qui a Vobis praecipue sunt exscquendi, tum vehementer optamus,<br />
ut quoad modum in eorumdem articulorum exsecutione unam eamdeuique<br />
certam viam atque rationem habcre velitis, ea tamen circumspictione<br />
scdulo prudenterque adhibita, quam varia divcrsarum latissimi Austriaci<br />
Imperii Provinciarum adiuncta postulare poterunt. Si auae autem de alicuius<br />
articuli sensu dubitatio, vel difticultas oriatur, quocl non fore arbitranmr,<br />
gratissimum Nobis erit, illam a Vobis ad Nos deferri, ut, coUatis intcr<br />
Nos et Cacsaream Apostolicam Maiestatem consiliis, veluti in triccsimouuinto<br />
eiusdem Convontionis articulo cautum est, o<strong>pp</strong>ortunas dcclarationes<br />
uare possimus.<br />
Jam vero ardentissima illa caritas, qua universum Dominicum gregem<br />
Nobis ab ipso Christo Domino divinitus conimissum compliH^timur, et gravissimum<br />
Apostolici Nostri ministerii munus, quo omnium notionuni. et<br />
populorum saluton» totis viribus i>rocurare dobomus, urgent Nos, DilootiFilii<br />
Nostri, ac Venorabilos Fratres, ut cximiam vostram piotatom, virtutom. et<br />
cpi^^cojjalom vigilaiitiam maiore, qua possnnnis, contcntume otiam atqno etiam<br />
cxcitenius, ut alacriori usque zelo pergatis onnics episcopalis vostri muneris<br />
partes diligentissime implere, ac nullis neque curis, ncque consiliis, ncque<br />
'_) Huc rejcruntur Syllabi Propositlones 4, 16.
93<br />
laboribus unquara parcere, quibus sanctissimne fidei nostrae depositum in<br />
vestris Dioecesibus integrum inviolatumnuc custodiatis, et vestri grcgis incolumitati<br />
consulentes, illum ab omnibus uefendatis inimicorum hominum Iraudibus<br />
et insidiis. Namque probe noscitis nefarias, multiplicesque artes ac<br />
molitiones, et monstrosa omnis generis opinionum portenta, quious callidissimi<br />
perversorum dogmatum architecti imi^rovidos praesertim et imperitos a<br />
veritatis et iustitiae tramite avertere, atque in errorem exitiumque inducere<br />
connituntur. Neque ignoratis, Dilecti Filii Nostri, ac Venerabiles Fratres,<br />
inter plurima, et nunquam satis lugenda mala, quae ecclesiasticam et civilem<br />
societatem vel maxime perturbant, atque divexant, duo potissinium nunc<br />
eniinore, quae aliorum oranium quaedara veluti origo non immerito videantur.<br />
Vobis enira a<strong>pp</strong>rirae nota sunt innumera, et funestissima sane damna.<br />
quae in christianara, et civilem rempublicara ex putidissimo indi(}'ercniismi<br />
errore redundant. Hinc enira orania erga Deura, in quo vivimus, movemur,<br />
et sumus, ofticia penitus neglecta, hinc sanctissima religio plane posthabita,<br />
hinc omnis iiu"is, iustitiae, virtutisque fundamenta concussa, ac propemodum<br />
eversa. A qua turpissima sane iudifftreiuismi forma haud adraodura distat<br />
illud de religionura iudifferentin systema e tene"bris eruptum, quo homines a<br />
veritate alienati, veraeque confessionis adversarii, suaeque salutis immemores,<br />
et inter se pugnantia docentes, et nunquam stabilitara sententiam habentes,<br />
nullum inter diversas fidei professiones discrimen admittunt, et pacem<br />
passim cura oranibus raiscent, oranibusque aeternae vitae portura ex qualibet<br />
religione patere contendunt '). Nihil euira interest illis, licet diversa tractantibus,<br />
dura ad unius veritatis expugnationeni conspirent ^). Videtis profecto,<br />
Dilecti Filii Nostri, ac Venerabiles Fratres, qua vigilantia Vobis sit<br />
excubandura, ne tara dirae contagia pestis vestras oves raisere inficiant, ac<br />
perdant. Itaque ne desinatis populos Vobis traditos ab hisce perniciosissimis<br />
erroribus sedulo defendere, eosque catholicae veritatis doctrina magis in <strong>die</strong>s<br />
accurrate imbuere, et illos docere, quod sicut unus est Deus Pater, unus<br />
Christus eius, unus Spiritus Sanctus, ita una est divinitus revelata veritas,<br />
una divina fides humanae salutis initium, omnisque iustificationis fundaraentum,<br />
qua iustus vivit, et sine qua impossibile est placere Deo, et ad filiorum<br />
eius consortiura pervenire'); et una est vera, sancta, catholica, Apostolica,<br />
Roraana Ecclesia, et Cathedra una super Petrum Domini voce fun<strong>data</strong> ^),<br />
extra quam nec vera fides, nec aeterna invenitur salus, cura habere non<br />
possit Deura Patrera, qui Ecclesiara non habet raatrera, et falso confidat, se<br />
esse in Ecclesia, qui Petri Cathedram deserat, super quara fun<strong>data</strong> est Ecclesia<br />
^). NuIIura vero maius potest esse delictum, et nulla macula deformior,<br />
quara adversus Christura stetisse, quam Ecclesiam divino Eius Sanguine<br />
partam et acquisitara dissipasse, quara evangelicae dilectionis oblitura contra<br />
unaniraem et concordem Dei populura hostilis discordiae furore pugnasse *).<br />
Cum autem ratio divini cultus ex hisce duobus constet, <strong>pii</strong>s dograatibus,<br />
et actionibus bonis, neque doctrina sine operibus bonis accepta sit Deo,<br />
neque opera rcripiat Deus a religiosis dogmatibus seiuncta, neque in solo<br />
opere virtutum, aut in soia observantia raandatorum, sed etiam in tramite<br />
fidei angusta et ardua sit via, quae ducit ad vitam ), tum ne intermittatis<br />
fideles vestros populos continenter raonere et excitare, ut non solura in catholicae<br />
religionis i^rofessione raagis in <strong>die</strong>s stabiles et immoti persistant.<br />
verum etiara per bona opera certam suam vocationcm et electionem facere<br />
satagant. Dum autem in vestri gregis salutem procurandam incumbitis, ne<br />
oraittatis, in orani bonitate, patientia et doctrina raiseros errantos ad unicura<br />
Christi ovile, atque ad catholicam unitatem revocarc, illis praesertim Augustini<br />
verbis: Venite, fratres, si vultis, ut inseraraini in vite: dolor est, cura<br />
vos videauius nraecisos ita iacere; numerate sacerdotes vel ab ipsa Petri<br />
Sedc, et in ordine illo patrum quis cui successit videte ; ipsa est petra, quam<br />
') Uuc ri-f. prop. 16. ') Tpitull. (lc pracscript. cap. 41.<br />
') A(l HoiTi. cap. 1; Ad Hebr. cap. 11; Trid. Scss. VI. cap. 8.<br />
') S. CyprJan. Epist. 43. *) S. Cvprian. de unital. Ercl.<br />
94<br />
non vincunt superbae inferorum portae '). Quicumque extra hanc domum<br />
agnum comederit, profanus est; si quis in arca ISue non fuerit, peribit<br />
regnante diluvio ).<br />
Verum non rainori sane pcrnicie altcr nunc grassatur morbus, cui ab<br />
elatione, et quodam vehiti rationis fastu, raiionn.i.snii nomcn est inditum.<br />
Xon improbat certe Ecclesia ^) eorum btudium, qui veritalem scire voiuerunt,<br />
quia l)eus homiiiis naturam veri adi)nscendi cupientissiuiam fecit; neque improbat<br />
rectae sanacque rationis studia, quibus animus exculitur, natura investigatur,<br />
et abditissima quaeriue eiusdem arcana in apertam proferuntur<br />
lucem. Siquidem novit, ac pruoe tenet pientissinia mater, inter collata caelitus<br />
munera ') illud esse praecUuum, quod i-atione continetur et quo ca<br />
omnia, quae sensibus obno.xia sunt, praetergressi , insignem quamdam Dei<br />
imaginem in nobis ipsis praeferimus. Novit quaerendum esse dunec invenias,<br />
et credendum quod credidisti, dum hoc insuper credas aliud non esse credendum,<br />
ideoque nec requirendum, cum id inveneris, et credideris quod a<br />
Christo institutum est, qui non aliud tibi mandat inquirendum, quam quod<br />
instituit ). Ecquid igitur est, quod ijisa non p.ititur, non sinit, et quod pro<br />
iniuncto sibi ofticio tuendi depositi oninino reprehendit, ac damnatV Illorum<br />
nimirum morem vehementer repreliendit, ac semper damnavit et damnat<br />
Ecclesia, qui ratione abutentes, eam Dei ipsius luquentis auctoritati impie<br />
et stulte o<strong>pp</strong>onere ac praefen-e non erubescunt, neque reformidant; ct dum<br />
insolenter se extollunt, propria superbia, suoque tumore caecati veritatis<br />
lumen amittunt, fidem, de qua scriptum est: qui non crediderit condemnabitur<br />
''), superbissime aspernantur, sibique praendentes ) diftitentur ipsi Deo<br />
de se credendum esse, et iis, quae cognitioni nostrae de se tribuit, obsequendum<br />
'). Hi sunt, quibus constantissime o<strong>pp</strong>onit, aequum csse *"), ut de<br />
cognitione Dei ipsi Deo credamus, cuius scilicet totum est, quod de eo credimus,<br />
quia utique ab honiine Deus, uti oportet, cognosci non potuit, nisi<br />
salutarem sui cognitionem ipse tribuisset. Hi sunt, quos ad mentis sanitatem<br />
hisce verbis revocare contendit: Quid magis contra rationem, quam ratione<br />
rationem conari transcendereV et quid magis contra tidem, quam credere<br />
nolle quidquid non possis ratione attingere '")? Atque his inculcare non desinit,<br />
hdem non rationi, sed auctoritati inniti "); nec enim decebat. ut cum<br />
Deus ad hominem Joqueretur, argumentis assereret suas voces, tamquam fides<br />
ei non haberetur, sed, ut oportuit, est loquutus, quasi rerum omnium maximus<br />
iudex, cuius non est argumentari, sed pronuntiare "). His apertissime<br />
denuntiat, unam hominis spem, unamque salutem positam esse in christiana<br />
fide, quae ver.tatem docens, ac divina sua luce humanae ignorantiae tcnebras<br />
discutiens per caritatem operatur, et in cutholica J^cclesia, quae verum retinens<br />
cultum est stabile ipsius fidei domicilium, et Dei templum, extra<br />
quod, citra invincibilis ignorantiae excusationeu), quisquis fucrit, est a spe<br />
vitae et salutis ' alicnus ). Et hos gravissime monet, ac docet, quod humanae<br />
artis peritia. si quando tractandis saciis eloquiis adhibetur, non debet ius<br />
magisteni sibi arroganter arripere, scd veluti ancilla Dominae quodam famulatus<br />
obsequio subservire, ne si praecedit oberrct, et dum exteriorum verborum<br />
sequitur consenuentias, intimae virtutis lumcn amittat, et rectura<br />
veritatis traniitem peruat<br />
'<br />
'). Ncquc existimari iccirco debet. nullum in Ecclesia<br />
Christi profectum haberi religionis '<br />
). Habctur nanique, idemque maximus,<br />
dummodo tamcn vcre protcctus sit fidci, non ]K'i-mutatio. Crescat<br />
iKitur oportet, et multum vehementcrque proficiat tam singulorum, quam<br />
omnium, unius honiinis, quam totius Ecclesiae aetatum, ac saeculorum gra-<br />
') In psalm. conlr. part. Dnnnt.<br />
') S. Hioronym. Epi>;(. 14. al. 57. ad Damas.<br />
') Laclant. divin. instiiiit. lil). 3. cnp. 1.<br />
^) riiMncns \1px. Stromal. lib. 1. cap. 3.; lih. 2. cap. 2.; ot Grcpor. Thaumaturg.<br />
(irat. panogyr cnp. 7. 13. ') Tcrinli. dc pmoscript. cap. 9.<br />
"-) Marc. XVI. IG. ') S. Hilar. de Trinit. iih. 4.<br />
*) lliir rcf prnp 4. ") Cassian. do Incaniat. lih. 4. cap. 2.<br />
*") S. Bornard. opisl. mo. ") S. Bcrnard. dc Considoral. lih. 5. cap. 3.<br />
") Laclanl. divin. Instilut. lib. 6. cap. t. '^) Huc ref. prvp. 17.<br />
'<br />
) S. rcirus Damian. n<strong>pii</strong>sc 30. cap. 5. '*)<br />
,. r 5.
95<br />
dibus intelligentia, scientia, sapientia, qua uiteliigatur illustrius quod antea<br />
credebatur obscurius, qua postcritas intellectum gratuletur, quod vetustas<br />
non intellectum venerabatur, qua pretiosae divini dogmatis gemmae exsculpantur,<br />
fidelitcr coaptontur. adorncntur sapientcr, et S[)leiidore, gratia, venustate<br />
ditescant, in eodem tamen geiiere, in eodem sciiicet dogmate, eodem<br />
sensu, eadenKjue sententia, ut cum dicantur nove, non dicantur nova).<br />
Neminem Vestrum mirari arbitramur, Dilecti Filii Nostri, ac Venerabiles<br />
Fratres, si pro Nostro tidei primatu et principatu '^) de luctuosissimis<br />
hisce, ac rei cum sacrae, tum publicae perniciosissimis erroribus denuo loquuti<br />
simus, eximiamque vestram episcopalem vigilantiam ad illos profiigandos<br />
excitare censuerimus. Cum cnim inimicus homo non cessst sunerseminare<br />
zizania in medio tritici, tum Nos qui, divina disponente Proviaentia,<br />
dominico agro excolendo praesumus, atque uti servi tideles et prudentes<br />
super Domini familiam constituti sumus 0, ab iis partibus explendis desistere<br />
non debemus, quae ab Apostolico Nostro munere separari non possunt.<br />
Nunc vero a singulari vestra pietate et prudentia exposcimus, ut in<br />
hoc cougressu ea potissimum inter vos consilia provide sapienterque inire<br />
studeatis, quae in amplissimi istius Imperii regionibus ad raaiorem Dei gloriam<br />
promovendam, ac sempiternam hominura salutem procurandam conducere<br />
existimaveritis. Etsi enim vehementer in Domino laetamur, cum noscamus<br />
multos existere tum ecclesiasticos, tum laicos homines, qui christianae<br />
fidei et caritatis spiritu egregie animati bonum Christi diffundunt odorem,<br />
tamen non mediocri aflicimur dolore, cum liaud ignoremus, in aliquibus locis<br />
nonnullos ex Clero suae dignitatis et officii oblitos minime ambulare pro ea<br />
vocatione, qna vocati sunt, et christianura populum sanctissimis divinae<br />
nostrae religionis praeceptionibus parum instructum, gravibusque obnoxium<br />
periculis, a pietatis operibus et Sacramentorum frequentia infeiiciter abstinere,<br />
atque a morum honestate, christianaeque vitae disciplina deflectere, et<br />
ad interitum ruere. Persuasissimum Nobis est, Vos pro spectata vestra episcopali<br />
sollicitudine omnes curas, cogitationesque esse collaturos, ut commemorata<br />
danma omnino eliminentur. Et quoniam optime scitis, Dilecti Filii<br />
Nostri, ac Venerabiles Fratres, quantam ad ecclesiastici Ordinis disciplinam<br />
instaurandam, populorum mores corrigendos, eorumque damna avertenda vim<br />
habeant Provincialia Concilia a canonicis sanctionibus sapientissime praescripta,<br />
et a sanctis Antistibus maximo semper Ecclesiae bono frequentata,<br />
idcirco vel maxime optamus, ut Provinciales Synodos ad Sacrorum Canonum<br />
normam rite concelebretis, pro communibus cuiusque ecclesiasticae istius<br />
Imperii Provinciae malis o<strong>pp</strong>ortuna ac salutaria adhibeatis remedia. Cum<br />
autem multa et gravia in hisce Provincialibus Synodis a Vobis sint agenda,<br />
Nostris in votis est, ut pro vestra sapientia in isto Vindobonensi conventu<br />
concordissirais anirais ea inter Vos suscipiatis consilia, quibus unaniraes esse<br />
possitis tura circa potiores praesertira res, quae in Provincialibus Synodis<br />
erunt tractandae ac statuendae, tura cir?a illa, quae uno eodemque studio a<br />
Vobis erunt praestanda, ut in omnibus istius Imperii Provinciis divina nostra<br />
religio, eiusque salutaris doctrina raagis in <strong>die</strong>s vigeat, floreat, dominetur, et<br />
fideles populi, declinantes a malo et facientes bonum, anibulent ut filii lucis<br />
in omni bonitate, iustitia, ac veritate.<br />
Et cum nihil sit, quod alios magis ad virtutem, pietatem, ac Dei<br />
cultum assidue instruat, quani eorura vita, et exemplura, qui se divino ,ninisterio<br />
dedicarunt, ne praetermittatis omni industria inter Vos ea statuere,<br />
quibus Cleri disciplinam, ubi prolapsa est, instauretis, et accuratam illius<br />
institutioncra, ubi opus fuei-it, proraovcatis. Quocirca, Dilecti Filii Nostri, ac<br />
Venerabiles Fratres, collatis inter Vos consiliis coniunctis^iue studiis, diligentissirae<br />
prospicitc, ut ecclesiastici viri propriae dignitatis et ofhcii seraper<br />
raemores ab iis omnibus declincnt quae Clericis vetita, quaeqne eos nequaquam<br />
decent, ac virtutum oranium ornatu praefulgentes exeraplum sint hde-<br />
Iium in verbo, in conservatione, in caritate, in fide, in castitate; ut diurnas<br />
canonicas horas, qua decet, attentione ac pietatis affectu recitent, ac sancta<br />
*) Vinc. Lirin. Cominoniior.<br />
') S. Aniliros. dc incarnat. cap. 4. n. 32.; Cassian. de Incarnat. lib. 3. cap. 12.<br />
') S. Ambros. de fide ad Gratian. Imperat. lib. 5. in proJog.
96<br />
oratione se exerceant, et rerum caelestiura nioditationi instent, decoreni<br />
domus Dei diligant, sacras functiones et caeremonias iuxta Pontiiicale et<br />
Rituale Romanum peragaut, et proprii ministcrii munia naviter, scienter, ac<br />
sancte obeant, et sacrarum praesertim disciplinarum studia nunquam intermittant,<br />
et sempiternae hominum saluti quaerendae assiduam navent operam.<br />
Ac pari cura consulite, ut omnes cuiusque Metropolitani, Catliedralis et Collegialis<br />
Templi Canonici, aliique Beneticiarii choro addicti, morum gravitate,<br />
vitae integritate, ac pietatis studio undique praefulgere studeant tamquam<br />
lucernae ardentes positae super candelab'um in templo Domini, et omnes<br />
suscepti muneris partes diligenter expleant, residendi legem servent, divini<br />
cultus splendorem curent, atque alacres in excubiis Domini divinas laudes<br />
studiose, rite, pie, religiose, non vero mente vaga, non vagis oculis, non<br />
indecoro corporis statu concelebrent, memoria semper repetentes, quod ipsi<br />
ad chorum accedunt, non modo ut sanctissimum Deo cultum, venerationemque<br />
tribuant, verum etiam ut a Deo ipso et sibi et aliis omne bonimi deprecentur.<br />
Sed quam vehementer ad ecclesiasticum spiritum tuendum et fovendum,<br />
atque ad salutarem constantiam retinendam conferant spiritualia Exercitia,<br />
innumeris iccirco per Romanos Pontitices Praedecessores Nostros<br />
ditata Indulgentiis , quisque Vestrum optirae noscit. Ea proinde cunctis<br />
ecclesiasticis vestris viris etiam atque etiam commendare et inculcare ne<br />
desinatis, quo ipsi certo <strong>die</strong>rum spatio in o<strong>pp</strong>ortunum aliquem locum saepe<br />
secedant, ubi quavis humanarum i-erum cura abiecta, omnia sua facta, dicta,<br />
cogitata coram Deo quam diligentissime reputantes, et annos aeternos assidua<br />
meditatione habentes in mente, ac maxima beneficia sibi a Deo coUata<br />
recolentes, studeant contractas de mundano pulvere sordes abluere, et resuscitare<br />
gratiam, quae ipsis <strong>data</strong> est per impositionem nianuum, et exspoliantes<br />
veterem hominem cum actibus suis novum induant, qui creatus est in<br />
iustitia et sanctitate.<br />
Quoniam vero Sacerdotum labia custodire debent scientiam, qua et<br />
respondere possint iis, qui legem requirunt de ore ijpsorum, et contradicentes<br />
revincere, iccirco, Dilecti Filii Nostri, ac Yenerabiles Fratres, in rectam,<br />
accuratamque Cleri institutionem omnes vestras curas convertatis oportet.<br />
Summa igitur contentione omnia conamini, ut in vestris praecipue Seminariis<br />
optima ac plane catholica vigeat studiorum ratio, qua adolescentes<br />
Clerici vel a prima pueritia per probatissiraos magistros ad pietatem, omneraque<br />
virtutem, et ecciesiasticum spiritum mature hngantur, ac latinae linguae<br />
cognitione, et humanioribus littcris, philosophicisque disciplinis ab omni<br />
prorsus cuiusque erroris periculo alienis sedulo imbuantur. Atque in primis<br />
omnem adhibete vigilantiam, ut cura dogniaticam, tum moralem Theologiam<br />
ex divinis libris, sanctorumque Patruni traditione, et infallibili Ecclosiae<br />
auctoritate haustam ac depromptam, ac simul solidam divinarum litterarum.<br />
sacrorum Canonum, ecclesiasticacque historiae, rerumque liturgicarum scientiam<br />
congruo necessarii tomporis spatio diiigentissime addiscant. Ac Yobis<br />
summopere cavendum in librorum dolcctu, no in tanta grassantium errorum<br />
colluvie a sanac doctrinae semita ecclesiastici adolescentos temere abducantur;<br />
cum praosortim haud ignorolis, viros eruditos a Xobis in religionc<br />
dissidentes, et ab Ecclesia praocisos, in vulgus odore tam divinos libros,<br />
quawi Sanctorum Patrum opora, concinna illa (luidom ologantia, scd saepe,<br />
fiuod maxime est dolondum, vitiata, ac praepostoris comniontariis a veritate<br />
(ietorta. Nominom Vostrum latot quantopero Ecclosiae hisce praesortim<br />
tomporibus intorsit, idonoos haboro ministros qui vitae sanctitate, et salutaris<br />
doctrinae laudo praostantcs, ac potontos in opore et sormone, valoant Dei,<br />
eiusque sanctae Ecclosiae causam stronuo tuori. ot aoditicare Domino domum<br />
tidelem. Nihil itaquc intentatum ost rolinquonduni, ut iunioros Clerici vel<br />
a teneris annis sancto ac docte oducontur, (luandoquidom nonnisi ex ipsis<br />
rite institutis utilos P^cclosiae ministri tiori possunt. Quo voro facilius pro<br />
eximia vestra religione, ac pastorali soUioitudine accuratam Clori institutionem,<br />
ex qua Ecclosiao bunuiii ac populorum salus tautoiioro pendet,<br />
quotidic magis j^romovore valoatis, ne vos jiigoat cxhortari, rogare egregios<br />
vestrarum Dioecosium ecclesiasticos, laicosque viros divitiis pollentes, et in<br />
rem catholicam praeclare animatos, ut vestrum sectantes exomplum aliquam
97<br />
pecuniae vim perlibenter tribuere velint, quo nova etiam Seminaria erigere,<br />
et congrua dote instruere possitis, in quibus adolescentuli Clerici vel ab<br />
ineunte aetate rite instituantur.<br />
Nec minori studio, Dilecti Filii Nostri, ac Venerabiles Fratres, ea<br />
omnia consilia suscipienda curate, quibus vestrarum Dioecesium iuventus<br />
cuiusque conditionis et sexus magis in <strong>die</strong>s catholico plane modo educetur.<br />
Quapropter episcopalis vestrae vigilantiae nervos intendite, ut iuventus ante<br />
omnia spiritu timoris Dei mature imbuta, ac pietatis lacte enutrita nedura<br />
fidei elementis, sed pleniori sanctissimae nostrae religionis cognitione scdulo<br />
e.vcolatur, atque ad virtutem, morumque honestatem, christianaeque vitae<br />
rationem conformetur, et ab omnibus perversionis, et corruptionis illecebris,<br />
et scopulis arceatur. Pari autem sollicitudine ne desinatis unquam tideles<br />
populos Vobis commissos o<strong>pp</strong>ortunis quibusque modis ad religionem et pietatem<br />
etiam atque etiam excitare. Itaque ea omnia peragite, quibus ipsi<br />
tideles populi magis in <strong>die</strong>s salutari catholicae veritatis ac doctrinae pabulo<br />
enutriti Deum ex toto corde diligant, eiusque man<strong>data</strong> a<strong>pp</strong>rime servent,<br />
Sanctuarium eius frequenter, ac religiose adeant, Sabbata eius sanctiticent,<br />
ac saepe, qua par est, veneratione et pietate tura divini Sacriticii celebrationi<br />
intersint, tum ad sanctissima Poenitentiae, et Eucharistiae Sacramenta accedant<br />
, et singulari devotione Sanctissimam Dei Genitricem Immaculatam<br />
Virginem Mariam prosequantur , et colant, ac mutuam inter se continuam<br />
caritatem habentes, et precibus instantes ambulent digne Deo per omnia<br />
placentes, et in omui opere bono fructiiicantes. Cum autera sacrae Missiones<br />
idoneis operariis peractae summopere conducant ad fidei, religionisque spiritum<br />
in populis excitandura, eosque ad virtutis ac salutis semitam revocandos,<br />
vehementer optamus, ut illas identidem in vestris Dioecesibus<br />
agendas curetis. Ac meritas summasque laudes iis omnibus deferimus, qui<br />
e vestro ordine in suas Dioeceses tam salutare sacrarum Missionura opus<br />
iam invexere, ex quo divina adspirante gratia uberes fructus perceptos<br />
fuisse gaudemus.<br />
Haec potissimum in isto vestro conventu prae oculis habeatis oportet,<br />
Dilecti Filii Nostri, ac Venerabiles Fratres, ut communibus malis communibus<br />
studiis provide mederi possitis. Etenim ad praecipua cuiusque vestrae<br />
Dioecesis damua reparanda, eiusque prosperitatem promovendara, nihil frequenti<br />
eiusdem Dioeceseos lustratione, et Dioecesanae Synodi celebratione<br />
validius esse probe intelligitis. Quae duo quantopere a Concilio praesertim<br />
Tridentino sint praescripta et inculcata, neminem Vestrura fugit. Quamobrem<br />
pro spectata vestra in gregem Vobis comraissum sollicitudine et cantate,<br />
nihil antiquius habere velitis, quam ex canonicis sanctionibus vestras Dioeceses<br />
irapensissimo studio invisere, et ea omnia accurate perficere, quae ad<br />
ipsam visitationera fructuose peragendara oranino pertinent. Quo in raunere<br />
oDeundo Vobis summopere cordi sit, summa cura, ac paternis praesertim<br />
monitis, et frugiferis concionibus, aliisque o<strong>pp</strong>ortunissimis modis eiTores,<br />
corruptelas, et vitia, si quae irrepserint. radicitus evellere, omnibus salutis<br />
documenta praebere, cleri disciplinam sartam tectamque tueri, et fideles<br />
spiritualibus praesertim quibusque subsidiis iuvare, munire, et omnes Christo<br />
lucrifacere. Nec dissirailem diligentiara impendite in Dioecesanis Synodis<br />
iuxta sacrorum Canonum normam celebrandis, ea praecipue statuentes , quae<br />
ad maius cniusque vestrae Dioecesis bonum spectare pro vestra prudentia<br />
duxeritis. Ne vero in Sacerdotibus, qui doctrinae et lectioni attendere<br />
debent, quique obstricti sunt officio docendi populum ea, nuae scire omnibus<br />
necessariura est ad salutera .<br />
ministrandi Sacranienta ') , sacrarura disci-<br />
et<br />
Tjlinarum studium unquam restinguatur, aut languescat industria, optatissimura<br />
Nobis est,<br />
regionibus,<br />
ut a Vobis, ubi fieri possit, in omnibus vestrarum Dioecesiuni<br />
instituantur o<strong>pp</strong>ortunis regulis congressus de morum praesertim<br />
Theologia, ac do sacrisRitibus, ad quos singuli i)otissimum Presbyteri teneantur<br />
accedere, et afferre scripto consignatam iiropositae a Vobis quaestionis<br />
explicationem, et aliquo temporis spatio a Vobis praefiniendo inter se disserere<br />
de morali Theologia, deque sacrorum Rituum disciplina, post^juam ali(iuis<br />
ex ipsis Presbyteris sermonem de sacerdotalibus praecipue officiis habuerit<br />
*) Concil. Trid. Sess. XXIII. cap. 14. de Rorormat.
98<br />
Cum autem in vestro grege procurando operam prae ceteris, raanum,<br />
auxiliumque Vobis pracstent Parocni, quos in sollicituainis partem adscitos,<br />
et in arte omnium maxima obeunda adiutores habetis, eorum zelum omni<br />
studio intiammare ne intermittatis, Dilecti Filii Nostri, ac Venerabiles<br />
Fratres, ut proprio munere ea, qua par est, diligentia, ac religione fungan-<br />
tur. Illis iccirco inculcate, ut nunquam cessent cliristianam plebem sibi<br />
traditam sedulo pascere divini verbi praeconio, ac Sacramentorum et multiformis<br />
gratiae Dei dispensatione, et rudes homines, ac maxime puerulos<br />
christianae fidei mysteriis, nostraeque Religionis documentis amanter, patienterque<br />
erudire, et errantes ad salutis iter adducere; ut summopere studeant<br />
odia, simultates, iuimicitias, discordias, scandala tollere, et confortare pusillanimes,<br />
et visitare iniirmos, eosque orani praesertira spirituali ope iuvare,<br />
et raiseros affiictos, atque aerumnosos consolari, omnesque exhortari in<br />
doctrina sana, et monere, ut religiosissime reddant quae sunt Dei Deo, et<br />
quae sunt Caesaris Caesari, docentes quod omnes non soluni propter iram.<br />
sed etiam propter conscientiam Principibus et potestatibus subditi esse et<br />
obedire debent in iis omnibus, quae Dei, et Ecclesiae legibus minirae<br />
adversantur.<br />
Pergite vero, ut facitis, cum suraraa vestri nominis laude, Dilecti<br />
Filii Nostri, ac Venerabiles Fratres, accuratara vestrarum Dioecesium relationem<br />
statutis temporibus ad Nostram Concilii Congregationera mittere, ac<br />
Nos de rebus ad ipsas Dioeceses pertinentibus diligenter certiores facere,<br />
ut maiori cura vestrae, tum earumdera Dioecesium utilitati providere possimus.<br />
Nobis autem innotuit, in quibusdam germanici territorii Dioecesibus alifluas<br />
circa parochiarura potissiraura collationem invaluisse consuetudines. et ftonnullos<br />
ex Vobis optare, ut huiusmodi consuetudines serventur. Nos quidera<br />
propensi sumus aa adhibendam indulgentiam, postquam tamen easdera consuetudines<br />
ab unoquoque Vestrura speciatim, ac perdihgenter expositas debito<br />
exaraine perpenderimus, ut eas intra illos permittaraus limites, quos necessitas,<br />
et praecipua locorum adiuncta suadere poterunt, cum jjro Apostolici<br />
Nostri rainisterii raunere curare oranino debeamus, ut Canonicae praescriptiones<br />
generatira sedulo observentur.<br />
Antequara finera huic Nostrae <strong>Epistola</strong>e faciaraus, gua Vos oranes<br />
Austriaci Imperii Sacrorum Antistites alloqui suraraopere gaudferaus, Nostrum<br />
ad Vos sermonem praesertim convertimus, Venerabiles Fratres Archiepiscopi<br />
et Episcopi, qui in eodem nobilissimo Imperio morantes, ac Nobiscum m<br />
vera tide et catholica unitate coniuncti, et nuic Petri Cathedrae adhaerentes,<br />
Orienlalis Ecclesiae ritus et laudabiles consuetudines ab hac Sancta Sede<br />
probatas, seu permissas colitis. Compertura, exploratumque Vobis est quo<br />
in pretio haec Apostolica Sedes vestros semi^er habuerit ritus. quorura observantiam<br />
tantopere inculcavit, quemadmodum luculenter testantur tot<br />
Romanorura Pontiticum Decessorum Nostrorum Decreta et Constitutiones,<br />
inter quas comniemorare satis est Litteras Denedicti XIV. Praedecessoris<br />
pariter Nostri, <strong>die</strong> 2(i. lunii anno 1755 editas, quarum initium «Allatae,»<br />
et Nostras <strong>die</strong> 6. lanuarii anno 1848 oranibus Orientalibus missas, quae<br />
incipiunt «In suprema Petri Apostoli Sede.» Itaque Vos etiam summopere<br />
excitamus, ut pro eximia vestra religione et emscopali soUicitudine ministerium<br />
vestrum implentes, atque ante oculos haoentes ea omnia, de quibus<br />
loquuti sumus, vestram oumem curam, industriara et vigilantiam continenter<br />
impendatis, ut vester Clerus virtutibus omnibus ornatus, et optimis disoipliiiis<br />
potissimum sacris accurate excultus, in sempiteruam tidelium salutem<br />
quaercndiim intcntissinio studio incumbat, ut tideles populi instent viam,<br />
quae ducit ad vitam, ut (luoti<strong>die</strong> magis sancta augeatur et amplitii-otur<br />
catholicoc Religionis unio, ut sacramenta administrentur, ac divina celfbrcntur<br />
ofticia iuxta vcstram disci<strong>pii</strong>nam, iis tamen liturjjicis libris adhibitis,<br />
(jui ab Iiac Sancta Sede probati fuerunt. Et cum niliil Nobis optatius. quam<br />
vestris et vestrorura tideliura indigentiis quam libcntissimc occmrore, nc<br />
omittatis ad Nos confugere, Nobis^iue exponere vestrarum Dioecesium res,<br />
et ilhirum relationem ad Nostram Congregationem Fidei propagandae praepositam<br />
quarto (luoque anno mittere.<br />
I)oni(|U(', nilec.ti Filii Nostri, ac Venerabiles Fratres, Vos obtestamur,<br />
ut intentissimo studio connitamini magis in <strong>die</strong>s couservare, fovere, ct augere
99<br />
pacein et concordiam inter universum istarum omnium Dioecesium Clerum<br />
tum latini, tum graeci-catliolici ritus, ut omnes, qui militant in castris<br />
Domini, mutuo frateruae caritatis affoctu se invicem honore praevenientes,<br />
Dei gloriae, et animarum saluti unanimiter ac studiosissime inserviant.<br />
Habetis quae pro impensissima Nostra erga Vos, et tideies istius<br />
vastissimi Imperii populos caritate Vobis, Dilecti Filii Nostri, ac Venerabiles<br />
Fratres, nunc potissimum signiticanda censuimus, ac pro certo habemus,<br />
Vos pro egregia vestra virtute. religione, pietate, ac perspecta in Nos, et<br />
hanc Petri Cathedram iide et observantia hisce paternis Nostris desideriis,<br />
monitisque quam libentissime, et cumulatissime esse obsequuturos. Ac plane<br />
non dubitamus, (luin vos omnes, Dilecti Filii Nostri, ac Venerabiles Fratres,<br />
Pastorem Principem Christum lesum coutinenter intuentes, qui se humilem<br />
et mitem corde est professus, quique dedit animam suam pro ovibus suis<br />
relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia Eius, coutendatis totis<br />
viribus Illius exempla sectari, documenta obsequi, et gregi, curae vestrae<br />
commisso, assidue advigilare, in omnibus laburare, ministerium vestrum<br />
implere, et quaerere non quae vestra sunt, sed quae Christi lesu, neque<br />
iam ut dominantes in Cleris, sed uti Pastores, immo Patres amantissimi,<br />
et facti forma gregis ex animo nihil tam molestum, tam impeditum, tam<br />
arduum unquam fore putetis, quod in omni patientia, mansuetudine, lenitate,<br />
prudentia ferendum, expe<strong>die</strong>ndum ac providendum pro vestrarum ovium<br />
salute non curetis. Nos interim in humilitate cordis Nostri haud omittimus<br />
assiduas fervidasque clementissimo luminum et misericordiarum Patri Deo<br />
totius consolationis adhibere preces, ut uberrima quaeque suae Bonitatis<br />
dona super Vos propitius semper effundat, quae in dilectas quoque oves<br />
Vobis concreditas copiose descendant. Cuius divini praesidii auspicem et<br />
propensissimae aeque ac studiosissimae Nostrae in Vos voluntatis testem<br />
Apostolicara Benedictionem ex imo corde depromptam Vobis singulis, Dilecti<br />
Filii Nostri, ac Venerabiles Fratres, cunctisque istarum Ecclesiarum Clericis,<br />
Laicisque tidelibus peramanter impertimur.<br />
Datum Romae apud Sanctum Petrum, <strong>die</strong> XVII, Martii, anno<br />
MDCCCLVI. Pontificatus Nostri Anno Decimo.<br />
Allocutio<br />
habita in consistorio secreto <strong>die</strong> XV. decembris anni MDCCCLVI *).<br />
Venerabiles Fratres.<br />
Nunquam fore putavissemus , Venerabiles Fratres, ut magno cum<br />
animi Nostri dolore aftiictas ac prostratas etiam in Mexicana republica<br />
catholicae Ecclesiae res lamentari, ac deplorare compelleremur. Illud enim<br />
Gubernium, postquam iam inde ab anno millesimo octingentesimo quinquagesimo<br />
tertio significaverat, suis in votis esse Conventionem inire cum hac<br />
Apostolica Sede, idipsum insequente anno per suum Ministrum dilectum<br />
Filium Emmanuelem Larrainzar hac in Urbe morantem ac debita potestate<br />
munitum enixe efflagitavit. Nos itaque spirituali illorum fidelium bono<br />
consulere, et ecclesiastica illius Reipublicae negotia componere vel maxirae<br />
optantes, huiusmodi postulationi perlibenter obsecundavimus, et o<strong>pp</strong>ortunas<br />
cum eodera Mexicano Ministro tractationes suscipiendas esse constituimus.<br />
Quae qiiidem tractationes inchoatae fuerunt, sed absolvi et ad optatum<br />
exitum perduci minime potuere, proptereaquod congruae retardabantur<br />
explicationes, quas a suo Gubernio comracmoratus PlenipotentiariusMinister<br />
Romae degens postulabat, qui deinde in Mcxicum fuit revocatus ob notissimam<br />
rerum conversionem, et Gubernii immutationem , cui Mexicaua Respublica<br />
raisere fuit obnoxia.<br />
Ubi autcm novum extitit Gubernium, statim acerrimum Ecclesiae,<br />
eiusque sacris rebus, iuribus, rainistris bellura indixit. Postquani enini<br />
Clerum in popularibus electionibus utroque suffragio privavit, legem <strong>die</strong><br />
') IIuc refertnitur Syllabi Propositlones 26, 28, 29. 31, 46, 50, 52, 79.<br />
7*
»<br />
100<br />
vigesimo tertio mensis Novembris superiore anno condidit, qua ecclesiasticuni<br />
forum de medio sustulit, quod iu universa Mexicana Kepublica sempei<br />
viguerat '). Etsi vero Venerabilis Frater Lazarus Archiepiscopus Mexicanus<br />
tum suo, tum omnium iliius Reipublicae Sacrorum Antistitum et Cleri<br />
uon^ine contra hanc lc^em protestari haud omiserit, tamen irrita fuit eiusmodi<br />
reclamatio, ct Gubernium minime extimuit declarare, se nunquam sua<br />
acta supremae huius Apostolicae Sedis auctoritati esse subiecturum. Atque<br />
idem Gubernium molestissime ferens indignationem , quam fidelis praesertiro<br />
Angelopolitanus populus ostenderat ob eamdem legem, duo edidit decreta<br />
quorum altero omnia Angelopolitanae Ecclesiae bona civilis auctoritatis<br />
potestati et arbitrio subiecit, adiudicavit, altero normam praescripsit , qua<br />
bona ipsa essent administranda. Cum autem Venerabilis Frater Pelagius<br />
Episcopus Angelopolitanus suo munere egregie fungens contra tam iuiusta<br />
aeque ac sacrilega decreta episcopalem extulerit vocem, tum Gubernium<br />
eumdem Antistitem vexare, insectari, eumque militari manu comprehendere<br />
et in exilium pellere minime reformidavit. Ac nihil valuere expostulatione?<br />
Venerabilis Fratris Aloisii Archiepiscopi Damasceni, Nostri ibi Delegati<br />
Apostolici, et Venerabilium Fratrum tum Petri Episcopi Guadalaxarensis.<br />
tum Petri Episcopi S. Aloisii Potosiensis, qui omni studio apud idem Gubernium<br />
agere non destiterunt, ut illa abrogarentur decreta. Mexicanum enim<br />
Gubernium his quoque iustissimis reclamationibus plane despectis, ulterius<br />
progre<strong>die</strong>ns, et bona omnia, quae Ecclesia in tota illa Republica possidet.<br />
sibi ausu prorsus temerario et sacrilego vindicare cupiens, aliud <strong>die</strong> vigesimoquinto<br />
lunii huius anni edidit decretum, illudque aie vigesimo octavo eiusdem<br />
mensis vulgavit, quo Ecclesiam suis omnibus in eadem Republica bonis<br />
ac proprietatibus omnino spoliare non exhorruit ^) Contra ta,m iniustum<br />
decretum suam vocem attollere haud omiserunt Venerabiles Fratres Lazarus<br />
Archiepiscopus Mexicanus, Clemens Episcopus Mecoacanus, et Petrus Episcopus<br />
Guadalaxarensis, qui suis expostulationibus eidem obsistentes decreto,<br />
Ecclesiae causam strenue propugnarunt. Mexicanum vero Gubernium huiusmodi<br />
Sacrorum Antistitum reclamationes non solum contempsit, reiecit,<br />
verum etiam decrevit, Episcopum Guadalaxarensem exilio esse mulctandum,<br />
et legem promulgatam celeriter, ac severe exsequendam. Et quo facilius ac<br />
citius sacrilega haec bonorum Ecclesiae spoliatio conticeretur, haud extimuit<br />
varias stipulari alienationes, et ecclesiasticis Coetibus permittere, ut fundos<br />
distraherent, quin adhaererent normae ab ipso Gubernio praescriptae, dummodo<br />
tamen solveretur quod sibi Gubernium arrogat ob titulum translati<br />
dominii, et aliae servarentur conditiones in eadem lege statutae.<br />
Atque hic, Venerabiles Fratres, illud vel maxime dolendum, quod<br />
nonnulli ex Religiosis Familiis reperti sint viri, qui propriae vocationis,<br />
ofticii, et instituti prorsus obliti, ac regularem discipliuam perosi non erubuere<br />
cum maximo iidelium scandalo, et bonorum omnium luctu Apostolicae<br />
Visitationi a Nobis in ipsos Regulares constitutae, et Venerabili Fratri<br />
Episcopo Mecoacano commissae impudenter resisterc, adversari, et nefariis<br />
Ecclesiae hostium consiliis favere, ct commeraoratam legem amplecti, ac<br />
proprii Coenobii fundos divendere, gravissimis quibusque canonicis sanctionibus<br />
et poenis omnino despectis et contemptis. Ac pari dolorc dicere<br />
cogimur, aliquos etiam e Clero saeculari fuisse viros, qui suae dignitatis,<br />
muneris, sacrorumque Canonum immemores, ct Ecclesiae causam deserere, et<br />
eadem iniustissima lege uti, etGubernii voluntati obsequi haud veriti sunt.<br />
Sed Mcxicanum Gubernmm, ecclesiasticis bonis dircptis, alia fecit<br />
decrcta, quoruni uno legem de quadam Religiosa Familia in Mexicum revocanda<br />
abolevit, altero vero declaravit, se omnem opem et operam praeberc<br />
iis omnibus utriusrjue sexus Rcgularium Ordinuni Sodalibus, qui a suscepta<br />
rcligiosa vita desciscerc, daustra desercrc, seque a dobita propriis Moderatoribus<br />
obodicntia cximerc vellcnt '). Noquc id satis. Namque Nationalis<br />
ille Convcntus Deputatorum Consilio intcr plurima contra sanctissimam<br />
nostram religionem, ciusque sacros Ministros, Pastores et Christi hic in<br />
terris Vicarium maledicta et convicia, novam proposuit Constitutionem mulMs<br />
') Uuc ref. prop. 31. ') Huc ref. prop. 26.<br />
) « !i ^ 53.
m<br />
conflatam articulis, quorum plures divinae ipsi religioni, eiusque salutari<br />
doctrinae, sanctissimisque institutis et iuribus plane adversantur. Hac enim<br />
nova proposita Constitutione, praeter alia, et omne ecclesiastici fori privilegium<br />
totlitur, et statuitur, neminem ullo prorsus emolumento perfrui jjosse,<br />
quod grave sit societati; et cuique intcrdicitur, ut aliqua se obligatione obstvingat<br />
seu contractus, seu promissicnis, seu religiosi voti causa; et ad<br />
popuTorum mores animosque facilius corrumpendos, ac detestabilem, teterrimamque<br />
ind[tfertniisini pestem propagandam, ac sanctissimam nostram religionem<br />
convellendam admittitur liberum cuiusque cultus exercitium, et<br />
omnibus quaslibet opiniones cogitationesque palam publiceque manifestandi<br />
plena tribuitur potestas '). Et quoniam Angelopolitanus praecipue Clerus,<br />
eiusque Vicarius Generalis illum Deputatorum Congressum impensissime<br />
rogarunt et obsecrarunt, ut saltem articulus de libertate cuiusque reiigionis<br />
exercendae numquam sanciretur, iccirco plures spectatissimi, tum ecclesiastici,<br />
tum laici Angelopolitani viri, idemque Vicarius Generalis, senectute iicet<br />
confectus, pul*i sunt in exilium, et alii etiam egregii Mexicanae civitatis<br />
sacerdotes comprehensi et in o<strong>pp</strong>idum Verae Crucis exportati, ut in extcras<br />
traducerentur regiones. Ne autem ad fideles illos populos suorum Antistitum<br />
voces et salutaria monita perveniant , qui pro pastoralis muneris ofticio in<br />
tanta contra Ecclesiam violentia. tantaque insectatione silere non possunt,<br />
Mexicanum Gubernium omnibus illarum regionum Gubernatoribus severissime<br />
praecepit, ut assidue speculentur, et omni adhibita ratione impediant, quominus<br />
ullo modo Pastorales Episcoporum Litterae vel vulgentur, vel circumferantur,<br />
vel in sacris aedibus legantur '')• Ac simul gravissimas in ecclesiasticos<br />
potissimum viros constituit poenas, qui huic iniusto non obsequentes<br />
*) Hiic rej. prop. 79. — His adde , quae leguntur in Encycl. ..Exsultavit"<br />
d. d. 21. Nov. 1851, qua publicae orationes indicuntnr et indulgentiae in forma<br />
Jubilaei conceduntur: „Nemo enim Vestrum ignorat, Venerabiles Fratres, quibus<br />
subdolis artibus, quibus monstrosis opinionum porlentis. et neCariis cuiusque generis<br />
machinationibus, Del et humani generis hostes omnium mentes pervortpre,<br />
moresque corrumpere connituntur, ut reiigioncm. si fieri umquam posset, usquequaque<br />
tollere, et civilis societatis vincula revellero, eamque funditus evertore<br />
valeant. Hinc porro deploranda muUorum mentibus oflhsa caligo; acerrimum contra<br />
calholicam rem universam. atque hanc .\poslolicam Sedem bellum; teterrimum<br />
contra virtulem, honesf.atemque odium; perditissima vitia mentito virtutis nomine<br />
cohonestata; eflTrenata opinandi, vivcndi, et quidlibet audendi licentia; impotens<br />
cuiusque imperii, potestatis, atque auctoritatis intolerantia; sacrarum rerum, ac<br />
sanctissimarum legum, optimarumque institutionum ludibrium. contemptus; miseranda<br />
improvidae praesertim iuventutis corruptio; pestirera pravorum librorum et<br />
undique volantium ac peccare docentium libellorum, ephemeridum. ac pagellarum<br />
colluvies; mortiferum indiff'ertnti.smi, et incredulitatis virus; impiarum conspirationum<br />
motus. et iura cum humana. tum divina spreta, atque irrisa. Meque Vos<br />
lalet, Venerabilps Fratres, quae exinde anxietas, quae dubitatio, quae haesitatio,<br />
ac formido omnium praesertim bene sentientium animos sollicitet, et angat, cum<br />
gravissima quaeque mala privatis, publicisque rationibus sint pertimescenda, ubi<br />
homines a veritatis, iustitiae, et religionis norma misere dp.^ciscentes, ac pravis<br />
indomilisque sorvicntes cupiditatibus omne nefas animo moliuntur." — Eadeni<br />
repetuntur in <strong>Encyclica</strong> ,,.\postolicae .\ostrae'" d. d. L.^ug. 1854. qua itcrum publicae<br />
preces. praesertim ob dogma de Immaculato Virginis Conceplu defini<strong>pii</strong>dum,<br />
praescribuntur, indulgentiaeque in forma Jubilaei imporliuntur: ,..\tque illud vel<br />
maxime dolendum. quod inter tot numquam satis lugenda damna et mala fiiii<br />
tenebrarum . qui sunt prudpntiorcs filiis lucis in generatione sua, magis in <strong>die</strong>s<br />
diabolicis quibusque fraudibus, artibus, ac molitionibus connitantur acerrimum<br />
contra catholicam Ecclesiam, eiusquesaluiarem doclrinam bcllum gprere, legitimae<br />
cuiusque potestatis auctoritatem convpllere et labefactarc, omnium animos nientesque<br />
depravare, corrumpere, mortiferum indifferentismi atqiic incvcdulitatis virus<br />
usquequaque propagare, iiira omnia divina et humana permiscere, dissensiones.<br />
discordias, atque impiarum rcbellionum motus excilare, foverc, prava qiiaeque<br />
fiagitia et crudplissima facinora admittpre, nihilque intentatum rclinqiiere, iit, si<br />
fieri uinquam posset, sanciissima nosira religio de niedio toliatur, ct ipsa hnmana<br />
.societas funditus evertatur." Nota edit. *) Huc rcf. prop. 2S.
102<br />
mandato, erunt etiam a loco, ubi morantur, expellendi et alio asportandi,<br />
vel in JMexicanam civitatem deducendi. Ad haec Gubernium idem jam penitus<br />
extinxit Religiosani Familiam Ordinis S. Francisci in eadem Mexicana<br />
civitate sitam, eiusque roditus ad pia legata pertinentes nationali aerario<br />
attribiiit, Coenobii aediticium magna ex parte destruxit, et nonnullos eiusdem<br />
Familiae religiosos Sodales in carcerem coniecit. Atque ipsius Gubernii<br />
iussu Venerabilis Frater Clemens Episcopus Mecoacanus comprehensus, et<br />
a sua Dioecesi crudeliter divulsus in ipsam Mexicanam civitatem interim<br />
fuit relegatus. Utinam ne alii egregii Sacrorum Antistites, et ecclesiastici,<br />
laicique viri eadeni exagitentur procella!<br />
Ex quibus luctuosissimis sane factis, quae dolenter commemoravimus,<br />
plane perspicitis, Venerabiles Fratres, quomodo a Mexicano Gubernio sanctissima<br />
nostra religio fuerit perculsa et aftlicta, et quantae ab ipso catholicae<br />
Ecclesiae, eiusque sacris iuribus, Ministris, Pastoribus, ac supremae Nostrae,<br />
et huius Sanctae Sedis auctoritati iniuriae fuerint inlatae. Absit vero, ut<br />
Kos in tanta sacrarum rerum perturbatione, et Ecclesiae, eiusque potestatis,<br />
ac libertatis o<strong>pp</strong>ressione Apostolici ^iostri rainisterii mnnus obire unquam<br />
praetermittamus. Quapropter, ut fideles ibi degentes sciant, et universus<br />
Catholicus Orbis cognoscat, a nobis vehementer improbari ea omnia, quae<br />
a Mexicanae Reipublicae Moderatoribus contra catholicam Religionem,<br />
Ecclesiam, eiusque sacros Ministros, Pastores, leges, iura, proprietates, et<br />
contra huius Sanctae Sedis auctoritatem gesta sunt, Pontificiam Nostram in<br />
hoc amplissimo vestro consessu apostolica libertate vocem attollimus, et<br />
praedicta omnia decrcta ac cetera, quae ibi a civili potestate cum tanto<br />
ecclesiasticae auctoritatis, et huius Apostolicae Scdis contemptu, ac tanta<br />
Religionis et Sacrorum Antistitum et ecclesiasticorum praesertim hominum<br />
iactura ac detrimento sancita sunt, damnamus, reprobamus et irrita prorsus,<br />
ac nuUa declaramus. Insuper eos omnes, quorum opera, consilio, iussu illa<br />
patrata sunt, gravissime monemus, ut serio reputent poenas et censuras,<br />
quae adversus sacrarum personarum et rerum, atque ecciesiasticae libertatis<br />
et potestatis violatores, Wofanatores , et huius Sanctae Sedis iurium usurpatores<br />
ab Apostolicis Constitutionibus, sacrisque Conciliorum Canonibus<br />
sunt constitutae.<br />
Nunc autem haud possumus, quin ex animo gratulemur, et maximas<br />
meritasque laudes tribuamus Venerabilibus Fratribus illius Reipublicae<br />
Sacrorum Antistitibus, qui proprii episcopalis muneris optime memores singulari<br />
firmitate, et constantia Ecclesiae causam impavide propugnarunt , et<br />
invicto animo dura quaeque et aspera pro ipsius Ecclesiae defensione perpeti<br />
sunt gloriati. Debito quoijue laudum praeconio illos omnes tum ecclesiasticos,<br />
tum laicos viros prosequimur, qui catholicis sensibus vere auimati,<br />
et illustria suorum Antistitum exempla sectantes, in idipsum suos etiam<br />
labores pro viribus conterre haud omiserunt, gravissima omnia subeuntes<br />
pericula et discrimina. Atque etiam summopere collaudamus fidelem Mexicanae<br />
Reipublicae populum, qui ex parte longe maxima vehementer dolcns,<br />
et indignans tam tristia et iniqua contra suam religionem, suosque Pastores<br />
facta, nihil antiqiiius habet, quam et catholicam profitcri fidem, et suos<br />
Episcopos omni amore et obsequio prosequi, ac Nobis, et huic Petri Cathedrae<br />
tirmiter constanterque adhaerere. Quocirca in eam spem erigimur fore,<br />
ut dives in misericordia l)eus super illam vineam suam propitiatus respiciat,<br />
et eam ab omnibus, quibus tantopere affiigitur. malis eripiat.<br />
lam vero non minori moerore conficimur, Venerabiles Fratres, ob<br />
gravissima sane damna, quibus Ecclesia in plcrisquo meridionalis etiam<br />
Americae regionibus, Ilispaniarum Re^no olim subicctis, a civili potestate<br />
miserandum in modum preiiiitur ac divexatur. In illis enim rcgictnibus<br />
laica potestas, inter alia, sibi temere arrogat ius praesentandi Episcopos,<br />
et ab illis exigit ut ineant Dioecesium procurationcm, antequam ipsi canonicam<br />
ab hac Sancta Sede institutiontm, et Apostolicas Litteras accipiant ').<br />
Atfjue in iisdem regionibus prohibentur Ejiiscopi libere damnare acatholica<br />
scripta, nec fas est eis sine Gubernii vcnia vel ipsas Apostolicas Litteras<br />
promulgare ')• Insuper coarctatur Ecclesiae libertas in acquirendis propnc-<br />
') JIuc ref. prop. 50. ') liiic ref. prop. 28.
103<br />
tatibus, et impeditur exsecutio gratiarum huius Apostolicae Sedis '), et stu-<br />
(iioruui uiethodus in Clericorum Seminariis adhibenda civili auctoritati subiicitur<br />
^) et ab ipsa laica potestate ecclesiasticae decimae vel penitus sublatae,<br />
vel publico aerario acliudicatae fuere, et iniuncta est Episcopis, ecclesiasticisque<br />
viris obligatio iurandi plures res Ecclesiae iuribus adversas,<br />
quae in civili Constitutione continontur. In una autcm ex ipsis regionibus<br />
non solum haec omnia contra Ecclesiae potestatem et iura geruntur, verum<br />
etiam civile Gubernium novam de P^piscopis eligcndis normam praescripsit,<br />
qua disciplina ab Ecclesia statuta labefactatur ; et legem sancivit, qua ecclesiastici<br />
fori privilegium, deciraae, et parochorum emolumeuta de medio sublata<br />
sunt. Praeterea in hac eadem regione et nativum Ecclesiae ius omnino<br />
o<strong>pp</strong>ugnatur , acquirendi scilicet proprietates ') , et non omnia admittuntur<br />
matrimonialia impedimenta ab Ecclesia statuta'); et nuUae prorsus declarantur<br />
gratiae a Romano Pontitice concessae, nisi per Gubeniium fuerint imploratae<br />
*) ; et proprio arbitrio immutata est aetas ab Ecclesia praescripta<br />
pro religiosa tam mulierum, quam virorum professione, et omnes Religiosae<br />
Familiae neminem sine Gubernii permissu ad solemnia vota nuncupanda<br />
admittere possunt '')• Atque in aliis eiudem Americae meridionalis regionibus<br />
laica potestas eo temeritatis devenit, ut etiam res vel maxime sacras et<br />
spirituales, quae ab Episcoporura voluntate unice pendent, suae auctoritati<br />
subiicere audeat.<br />
Quae sane orania, incredibili animi Nostri aegritudine a Nobis breviter<br />
cursimque enunciata, quam veheraenter improbare ac detestari debeamus,<br />
probe intelligitis , Venerabiles Fratres, cum civilis potestas nefariis hisce<br />
molitionibus divinara Ecclesiae institutionem, eiusque sanctissimam doctrinam,<br />
ac venerandam auctoritatem, disciplinam, oraniaque ipsius Ecclesiae iura, ac<br />
supremam huius Apostolicae Sedis dignitatem, potestatemque impetere, conveilere,<br />
et conculcare connitatur. In tanta vero acerbitate mirifice Nos recreat,<br />
et consolatur eximia Venerabilium Fratrum earumdem raeridionalis Araericae<br />
regionura Sacrorum Antistitum virtus, religio, pietas, qui divino auxilio freti,<br />
ac proprii muneris partes implentes cum immortali sui nominis et ordinis<br />
lauae non desistunt hisce saecularis potestatis conatibus fortiter obsistere,<br />
et qua voce, qua scriptis Ecclcsiae libertatera, ac iura tam iniuste occupata<br />
tueri, repetere, et confidenter protiteri, paratissimi ad omnia subeunda<br />
pericula.<br />
At vero minime ignoratis, Venerabiles Fratres, quam vehementer<br />
anxii et solliciti simus de tristissima conditione, ad quam sanctissiraa nostra<br />
religio redacta est in Helvetia, ac profecto raemineritis, Nos in Consistoriali<br />
oratione, <strong>die</strong> vigesirao sexto raensis Julii superiore anno habita,<br />
raptim perstrinxisse innuraera fere darana ibi a laica potestate Ecclesiae,<br />
eiusque sacrae auctoritati, iuribus, rebus, Episcopis, et rainistris allata.<br />
Equidera Nobis in animo est. cura id o<strong>pp</strong>ortunura existiraabimus, peculiarem<br />
de hoc raolestissirao sane argumento haDere serraonem, cum praesertim in<br />
illis regionibus multiplices, et omnino detestandi contra Ecclesiam ausus<br />
magis in <strong>die</strong>s invaluerint et excreverint. Interim vero, etiamsi non levi<br />
animi Nostri solatio et consolatione noscamus, fidelera illarum regionum.<br />
Clerum ex parte longe maxima inter pluriraas difficultates sui ministerii<br />
munia sedulo obire, et pro viribus praeliari bella Domini, tanien Nobis<br />
temperare non possumus quin sumraopere dolearaus, improbemus, damnenius<br />
perversam paucorum ecclesiasticorum hominura agendi rationeni, qui nefariis<br />
laicae potestatis conatibus favere, et in Ticinensi praesertim pago maximum<br />
bonis oranibus Catholicis scandalum aiferre, ac Dei indignationem in se concitare<br />
non horrent. Ea porro spe sustentamur fore, ut illarum regionum<br />
Moderatores tandem aliquando velint saniora inire consilia, et cognoscere,<br />
veram populorum felicitatem prosperitatemque sine divina nostra Religione,<br />
eiusque salutari doctrina, ac debito erga veneranda Ecclosiae iura obsequio<br />
et reverentia non poss^ consistere. In quam spem eo magis inducimur quod<br />
')
104<br />
audiTimus, Episcopum ab exilio quamprimum revocatum iri. Faxit Deus, ut<br />
huiusmodi Nostrae spes minime smt fallaces!<br />
Nos certe Deo auxiliante nunquam officio Nostro deerimus, et nunquam<br />
desinemus omnes perferre labores, omnes suscipere curas, omnia adhibere<br />
studia, ut Ecclesiae causam Nobis divinitus commissam pro Apostolici<br />
Nostri muneris debito viriliter tueamur ac propugnemus. Interea vero una<br />
Vobiscum, Venerabiles Fratres, levantes cor et oculos Nostros in montem<br />
excelsum et sanctum, unde omne Nobis auxilium affuturum contidimus, nunquam<br />
intermittamus <strong>die</strong>s noctesque assiduis precibus gemitibusque misericordiarum<br />
Patrem et Deum totius consolationis orare et obsecrare, ut<br />
omnipotenti sua virtute Ecclesiam suam sanctam a tantis, quibus tum in<br />
illis regionibus afflictatur, calamitatibus defendat, eripiat, ac simul dignetur<br />
caelesti sua gratia ipsius Ecclesiae inimicovum animos, mentesque iilustrare,<br />
expugnare. eosque de impietatis et perditionis via ad iustitiae ao salutis<br />
semitas reducere.<br />
* Litterae<br />
Venerablli Fratri Heniico Episcopo Wratislaviensi <strong>die</strong> XXX. martii<br />
anni MDCCCLVII.<br />
Pius PP. <strong>IX</strong>.<br />
Venerabllis Frater, Saluteni et Apostolicam Benedictionem.<br />
Novum eximiae Tuae erga Nos, et hanc Apostolicam Sedem observantiae<br />
testimonium, et egregiae Tuae episcopalis vigilantiae documentum<br />
perlibeuter animadvertimus in Litteris, quas, Venerabilis Frater, <strong>die</strong> 10. huius<br />
mensis ad Nos dedisti. Signiticas enim, quod ubi primum per publicas<br />
ephemerides novisti decretum a Nobis sancitum, et a Nostra Indicis Congregatione<br />
<strong>die</strong> 8 proximi mensis lanuarii editum, quo prohibita fuere opera<br />
a Dilecto Fiiio Presbytero Antonio Gunther germanico idiomate scripta,<br />
typisque in lucem emissa, statim intellexeris, eiusdem Auctoris doctrinara<br />
esse proscriptam, eamque neque in philosopliicis, neque in theologicis disciplinis<br />
tradendis admitti posse, atque a<strong>pp</strong>ronari. Hinc nulla interposita mora<br />
a Dilecto Filio Canonico loanne Baptista Baltzer Giintheri assecla, atque<br />
in ista Universitate Theologiae Dogmaticae Professore exegisti declarationem,<br />
qua clare aperteque suam mentem de lato in Guntherianani doctrinam decreto<br />
patefaceret. Quocirca idem Canonicus suam Tibi tradidit <strong>Epistola</strong>m <strong>die</strong><br />
5. huius mensis Nobis scriptam, atque a Te cum Tuis Litteris ad Nos missam,<br />
qua declarat, se commeniorato Decreto in causa Giintheri iam publicato ex<br />
aebita obe<strong>die</strong>ntia simpliciter esse subiectum, ac non posse supremae Nostrae<br />
auctoritati non obedire. Non mediocrem voluptatem ex hac Cononici Baltzer<br />
declaratione percepimus, quae catholico Sacerdote plane digna singularem<br />
illam auxit consolationem, qua affecti fuimus, cum obsequentissimas ipsius<br />
Antonii Giinther Litteras Nobis <strong>die</strong> 10. elapsi mensis Februarii scnptas<br />
legimus, quibus is amplissiniis verbis, ct summa cum sui nominis laude semel<br />
iterumque professus est, nihi! sibi potius esse, quam supremae Nostrae, et<br />
huius Apostolicae Sedis auctoritati semper obtemperare, et idcirco se humillime<br />
subiicere commcmorato decreto de suis operibus promulgato.<br />
Quae quidem dum non leve Nobis afferunt solatium, spemque faciunt<br />
fore, ut alii etiam eiusdem doctrinae sectatores christianam utriiisque commemorati<br />
Doctoris obe<strong>die</strong>ntiam, debitamque magistcrio Nostro sul^iectionom<br />
imitcntur, dumque Nobis occasionem pracbcnt Tibi impense gratulandi,<br />
Venerabilis Fratcr, quod, uti decebat, Tunm muniis expleveris, non possunius,<br />
quin pro Apostolici Nostri ministerii ofticio apertissime cdicamus, sumuiam<br />
Tibi adhibcndam csse vigilantiam, ne ciuitcnta Giintherianis libris doctrina<br />
diutius ullo modo tradatur, aut compntbctur.<br />
Et re sanc vera, quod non sine paterni animi Nostri dolore significamus,<br />
nequc pauca, ncque Icvia in coniuH.Mnoratis libris reperiuntur, quae<br />
tum verbis, tum rebus a catholica vcritate non minimum (tisccdunt. Quo<br />
quidcm numero ea ])racsertim censcntur, quac auctor tuetur ct aftirmat de
105<br />
augustissima Trinitate. de Sacramento Dominicae Incarnationis, de rerum<br />
creatione, de habitu philosophiae , ac theologiae, scientiae, ac ndei. Neque<br />
enim satis intellexit philosophiae esse in iis, quae ad religionem pertinent,<br />
non dominari, sed ancillari, non praescribere quid credendum sit, sed rationabili<br />
obsequio ampiecti. neque altitudinem scrutari mysteriorum Dei, sed<br />
illam pie, humiliterque revereri '). Immo neque satis intellexit quantopere<br />
deferendum sit venerandae Sanctissimorum Patrum auctoritati, et quo studio<br />
cavendum, nc profanae novitatis amorc tuta illorum vestigia deserantur, et<br />
gi*avissimi ditfundantur errorcs -)•<br />
Habes, Venerabilis Frater, quid Tibi de hoc argumento in praesentia<br />
respondendum esse existimavimus, ac pro certo habemus, Te ob egregiam<br />
Tuam religionem hisce Nostris monitis studiosissime esse obsequuturum.<br />
Denique caelestium omnium raunerum auspicem, et praecipuae Nostrae<br />
in Te benevolentiae testem Apostolicam Benedictionem ex imo corde profectam<br />
Tibi ipsi, Venerabilis Frater, et gregi Tuae curae coramisso peramanter<br />
impertimur.<br />
Datum Romae apud Sanctum Petrum <strong>die</strong> 30. Martii anno 1857.<br />
Pontificatus JNostri .\nno Undecimo.<br />
Pius PP. <strong>IX</strong>.<br />
<strong>Epistola</strong><br />
ad eminentissimnm Archiepiscopum Coloniensem de Giintherianismi<br />
damnatione ^'<br />
Bilecto Filio Nosfro Joanni, TituU S. LaurentU in Viminali, Presbtj-<br />
iero S. R. E. Cardinali De Geissel, Archie^iscopo Coloniensi.<br />
Pius PP. <strong>IX</strong>.<br />
Dilecte Fili Noster, SaUuem et Ardstoiicam Beneflictionem.<br />
Eximiam Tuam Nobisque plane cognitam pastoralem in catholica doctrina<br />
tuenda curam et soliicitudinem non mediocri certe animi Nostri<br />
iucunditate undique elucere pcrspeximus in Litteris, quas, Dilecti Fili Noster.<br />
<strong>die</strong> 16. proximi mensis Aprilis ad Nos dedisti supcr Decreto Pontiticia Nostra<br />
auctoritate sancito , atque a Nostra Indicis Congregatione <strong>die</strong> 8. mensis Januarii<br />
liuius anni edito, quo opera Dilecti Filii Presbyteri Antonii Giinther<br />
proscripta fuerunt. Nos quidem pro Apostolici Nostri miniiterii oftioio nullis<br />
unquam parcentes curis, nuUisque laboribiis, ut iidei depositum, Nobis divinitus<br />
concreditum, integrum mviolatumque custodiatur, ubi primum a pluribus<br />
Venerabilibus Fratribus spectatissimis Germaniae Sacrorum Antistitiims<br />
accepimus, non pauca Guntheri libris contineri, quae ipsi in sincerae fidei,<br />
et catholicae veritatis perniciem ccdere aibitrabantur, nulla interposita mora<br />
eidem Congregationi commisimus, ut ex more opera eiusdem Giintheri accurate<br />
diligenteniue excuteret, perpenderet, examinaret, ac deinde omnia ad<br />
Nos referret. Cum igitur ipsa Congregatio Nostris mandatis obsequuta, suoque<br />
munere functa omnem in hoc gravissimo sane, maximique momenti negotio<br />
cui-am et operam scite riteque collocaverit, nullumque praetermiserit<br />
studium in GuntJieriana doctrina accuratissimo examine noscenda ac ponderanda,<br />
animadvertit, plura in Giintheri libris reperiri omnino improbanda<br />
ac damnnuda, utpote quae catholicae Ecdesiae doctrinae maxime adversarentur.<br />
Ilinc rebus omnibus a Nobis etiam pci-]ionsis, oadem Congregatio<br />
Decrotum illud suprema Nostra auctoritate probatum, 'fibique uotissimum<br />
edidit, quo Giintheriana opera ]»rohibentur et interdicuntur.<br />
Quod quidcm Decretum Nostra auctoritale sancitum, Nostroque iussu<br />
vulgatum sufticere plane debobat, ut quaestio omnis penitus dirompta censeretur,<br />
et omnes, qui catholico gloriantur noniine, clare ;ipertc(|ue intelligerent,<br />
sibi esse oninino obtemperandum, et sinceram haberi non posse<br />
') Huc ref prop. 8, 9. ') IIuc ref. prop. 13.<br />
3) /Juc refertur Nola ad §. II. SyllaOi.
lOf)<br />
doctrinam Giinthcrianis libris contentam, ac nemini deinceps fas esse doctrinam<br />
iis libris traditam tueri, ac propugnare, et illos libros sine dcbita facultate<br />
legere, ac retiiiere. A quo quidem obe<strong>die</strong>ntiae, debitique obsequii<br />
ofticio nemo imnmnis ]n-opterea videri censerifjue poterat, quod in eodem<br />
Decreto vel nullae nominatim propositiones notarentur, vel nulla certa^ stataque<br />
adhiberetur censura. Ipsura enim per se valebat Decretum, ne qui sibi<br />
integrura putarent ab iis, quae Nos coraprobavimus, utcumque discedere.<br />
Sed vehcmenter errant, qui generalis eiusmodi prohibitionis causara<br />
inde profectam esse arbitrantur, quod ipsa Congrogatio nullas singillatim<br />
Giintherianorum operum sententias, nullasque praecise opiniones censura<br />
dignas deprchenderit. Etcnim uon sine dolore a<strong>pp</strong>rime nosciraus, in iisdem<br />
operibus erroneum, ac perniciosissiraum , et ab hac Apostolica Sede saepe<br />
• daranatum rationalismi systema ampliter dominari ; itemque noscimus, in iisdem<br />
libris ea inter alia non pauca legi, quae a catholica fide, sinceraque<br />
explicatione de Unitate divinae substantiae in Tribus distinctis. sempiternisque<br />
Personis non minimum aberrant. In compertis pariter haDemus, neque<br />
meliora, neque accuratiora esse, quae traduutur de Sacramento Verbi Incarnati,<br />
deque unitate divinae Verbi personae in duabus naturis, divina et<br />
humana. Isoscimus, iisdem libris laedi catholicam sententiam ac doctrinam<br />
de homine, qui corpore et anima ita absolvatur, ut aninia eaque rationalis<br />
sit vera per se, atque immediata corporis forma. Neque ignoranms, ea iisdem<br />
libris doceri et statui, quae catholicae doctiunae de suprcraa Dei libertate a<br />
quavis nccessitate soluta in rebus procreandis plane adversantur Atque<br />
illud etiam vel maxime improbandura ac daranandura, quod Giintherianis<br />
libris humanae rationi et philosophiae, quae in religionis rebus non dominari,<br />
sed ancillari omnino debent, magisterii lus temere attribuatur ac propterea<br />
omnia perturbentur, quae firmissima manere debent tum de distinctione inter<br />
scientiam et tidem, tum de perenni fidei immutabilitate, quae una semperj<br />
atque eadem est, dum philosophia, huraanaeque disciplinae neque semper sibi<br />
constant, neque sunt a multiplici errorum varietate imraunes ')• Accedit, nec<br />
ea sanctos Patres reverentia haberi, quam Conciliorum Canones praescribunt,<br />
quamque splendidissinia Ecclesiae lumina omnino promerentur; nec ab<br />
iis in catholicas Scholas dicteriis abstineri, quae rccolendae memoriaePius VI.<br />
Decessor Noster solemniter damnavit ). Neque silentio praeteribimus, in Giintherianis<br />
libris vel maxime violari sanam loqucndi lormam, ac si licerct<br />
verborum Apostoli Paulli oblivisci ') , aut horum quac gravissime monuit<br />
Augustinus «Nobis ad certam regulam loqui fas est, ue verborum liccntia<br />
«etiam de rebus, quae his significantur, impiam gignat opinionem ').><br />
Ex quibus omnibus profecto vides, Dilecte Fili Noster, qua cura et<br />
studio cum Tibi, tum Venerabilibus Fratribus Episcopis Tuis Sutfraganeis<br />
sit advigilandum, ut ab istis Dioeccsibus Gunthcriana opera amoveantur, et<br />
qua singulari sollicitudine excubandum, ne doctrina eisdcm operibus contenta<br />
et iam proscripta ullo unquam modo sive in philosophicis, sivo in theologicis<br />
disciplinis a quovis in posterum tradatur, aut comprobetur.<br />
Jam vero dum Giintheri opera dumnanda csse censuimus, ac censemus,<br />
haud possumus, quin tibi signihcemus, ipsum Dilectum Filium Presbytcrum<br />
Antonium Giinther non modiocri Nos anecisse consolatione, quandoquidem<br />
obsequentissimis suis Litteris <strong>die</strong> 10. mensis Februarii ad Nos scriptis cum<br />
summa sui nominis laude amplissimis verbis semel iterumaue professus cst,<br />
uihil sibi potius, quam suprcmae Nostrae, et huius Apostolicae Sedis auctoritati<br />
senii)cr obtcmpcrare , et idcirco se humillime subiicere commcmorato<br />
Decreto de suis ojx-ribus i^romulgato. Hoc autcm cgregium sane Gilntheri<br />
cxcmplum pari animi Nostri gaudio imitati sunt plures Dilccti Filii Doctores<br />
Theologiae, Philosoijhiac, llistoriae ecclesiasticae, et Canonici Juris in variis<br />
(iermaniae Lyceis, ac ))riinarii Giintherianac doctrinae asseclac, qui suis ad<br />
Nos datis Littcris contcstati sunt, se conmicmorato Dccreto huraiUimc subiicerc,<br />
nihilque sibi magis cordi essc, quam Pontificiae Nostrae, et huius<br />
Sanctae Scdis auctoritati animo obcdire. Dum vero hac re summopere laetamur,<br />
in cam porro spem erigimur fore, ut alii omnes Gtlntherianae doctrinae<br />
') Huc rcf. prnp. 8, 9. ') Htir vef. prop. 13.<br />
») II. ad Timntti. 13. ") De Civit. Dci lib. 10. c.-ip. 23.
107<br />
sectatores christianam tum ipsius auctoris, tum horum animi docilitatem , et<br />
obe<strong>die</strong>ntiam , debitamque magisterio Nostro subiectionem Deo bene iuvante<br />
aeraulari velint, atque ita ipsius auctoris cornnam augeant, et Nostram expleant<br />
cumulentque laetitiam. Habes, Dilecte Fili Noster, quae Tibi de hoc<br />
argumento rescribenda esse existimavinms, atque hac etiani occasione libentissime<br />
utimur, ut iterum ostendamus et confirmemus praccipuam, qua Tc in<br />
Doniino complectimur, benevolentiam. Cuius quoque certissimum pignus esse<br />
vohimus Apostolicam Benedictionem, quam toto cordis aiYectu Tibi ipsi, Dilecte<br />
Fili Nostei-, et gi^egi Tuae vigilantiae commisso peramanter impertimur.<br />
Datum Bononiae, <strong>die</strong> XV. Junii, anno MDCCCLVIL, Pontificatus Nostri<br />
Anno Undecimo.<br />
* <strong>Epistola</strong> <strong>Encyclica</strong>.<br />
Venerabilibus Fratribus Patriarchis, Primatibus, Archiepiscopis, Episcopis,<br />
aliisque locorum Ordinariis, gratiam et communiouem cum<br />
Apostolica Sede liabentibns.<br />
Pius PP. <strong>IX</strong>.<br />
Venerabiles Fratres, Salutcm et .\postolicam Benedictionem.<br />
Qui nuper per Italiam erupit contra legitimos Principes seditionis<br />
motus, in regionibus etiam Pontiticiae ditioni finitimis, nonnullas ex Provinciis<br />
Nostris quaedam veluti incendii flamma pervasit ; quae quidem et funesto<br />
illo permotae exemplo, et externis actae incitamentis a paterno Nostro regimine<br />
sese subduxerunt, et vero etiam paucis a<strong>dn</strong>itentibus id quaerunt, ut<br />
italico illi subiiciantur Gubernio, quod per annos hosce postremos Ecclesiae,<br />
ac legitimis illius iuribus, sacrisque administris se gessit adversum. Dum Nos<br />
rebellionis huiusmodi actus et reprobamus, et dolemus, quibus quaedam tantum<br />
populi pars turbatis in iisdem provinciis iniuste adeo resuondet paternis<br />
studiis, curisque Nostris, ac dum necessarium esse palara eaicimus Sanctae<br />
huic Sedi civilem principatum, ut in bonum religioliis sacram potestatem<br />
sine ullo impedimento exercere possit '), quem quidem civilem Principatum<br />
extorquere eidem connituntur vaferrimi hostes Ecclesiae Christi, Vobis in<br />
tanto rerum turbine praesentes damus litteras, Venerabiles Fratres, ut aliquod<br />
dolori Nostro solatium quaeramus. Atque hac occasione Vos etiam<br />
hortamur , ut pro explorata pietate vestra, pro eximio erga Apostolicam Se-<br />
dem, eiusque libertatem studio id praestandum curetis, quod olim Aaroni<br />
supremo Hebraeorum Pontifici praescripsisse legimus Moysem -) : ,,7'ol/e thuribulum,<br />
et hausto igne de altari initte incensiim desuper, pergens cito ad populum,<br />
nt roqes pro eis ; iam eniin egressa est ira a Domino, et plaqa desaevit.'^<br />
Itemque Vos hortamur, ut preces fundatis queniadmodum sancti illi fratres,<br />
Moyses nimirum, atque Aaron, qui<br />
num<br />
,.proiii .- in Jaciem dixemnt J-ortissime<br />
Deus spiritiiujn unlversoe cariiis ,<br />
nHcjtiibiis peccantibus contra omnes<br />
ira tua desaeviet^)'?-'- Ad hoc scilicet, Vcncrabiles Fratres, praescntes Vobis<br />
mittimus litteras, ex quibus non parum solatii percipimus, qui<strong>pp</strong>e confidimus,<br />
desideriis Vos, curisque Nostris cumulate responsuros. Ceterum palam<br />
hoc profitemur, indutos Nos virtutc ex alto, quam infirniitati Nostrae immittet<br />
fidelium precibus exoratus Deus, quidvis discriminis, quidvis acerbitatis<br />
antea perpessuros quam Apostolicum ulla ex parte deseramus officium, ac<br />
quidquam admittamus contra iuramenti sanctitatem, quo Nos obstrinximus,<br />
cum licet immerentes supremam hanc Apostolorum Principis Sedem, arcem,<br />
et propugnaculum Catholicae fidei, Deo sic volente, conscendimus. In pastorali<br />
vestro tuendo munere omnia laeta, ac felicia, Venerabiles Fratres, Vobis<br />
adprecantes, caelestis auspicem beatitatis Apostolicam bencdictionem, Vobis,<br />
gregique vcstro peramanter impertimur.<br />
Datum Romae apud Sanctum Petrum <strong>die</strong> 18. Junii Anno 1859. Pontificatus<br />
Nostri Anno Decimoquarto.<br />
') /luc ref. Nota ad §. <strong>IX</strong>. Syll.<br />
») Num. Cap. XVI. ') Num. Cap. XVI.
108<br />
* AUocutio<br />
habita in consistorio secreto <strong>die</strong> XX. iiinii anni MDCCCL<strong>IX</strong>.<br />
Venerabiles Fratres.<br />
Ad gravissimum, quo cum bonis omnibus propter bellum inter catholicas<br />
nationes excitatum premimur, dolorem maximus accessit moeror ob<br />
luctuosam rerum conversionem ac perturbationem , quae iu nonnuUis Pontificiae<br />
Nostrae ditionis Provinciis nefaria impiorum liominum opera ac sacrilego<br />
prorsus ausu nuper evenit. Probe intelligitis, Venerabiles JYatres, Nos<br />
dolenter loqui de scelesta sane perduellium contra sacrum legitimumquc<br />
Nostrum, et huius Sanctae Sedis civiiem principatum coniuratione et rebellione,<br />
quam vaferrirai homines in eisdem Nostris provinciis commorantes<br />
tum clandestinis pravisque coetibus, tum turpissimis consiliis cuni tinitimarum<br />
regionum hominious initis, tum fraudolentis calumniosisque editis libellis.<br />
tum exteris armis comparatis et invectis, tum perversis quibusque aliis fraudibus<br />
et artibus moliri, fovere, et efficere minime reformidarunt. Nec possumus<br />
non vehementer dolere, infestam huiusmodi coniurationem primum<br />
erupisse in civitate Nostra Bononiensi, quae paternae Nostrae benevolentiae<br />
ac liberalitatis ornata beneficiis duos fere ab hinc annos, cum ibi diversati<br />
sumus, suam erga Nos et hanc Apostolicam Sedem venerationem ostendere,<br />
ac testari haud omiserat. Bononiae enim <strong>die</strong> duodecima huius mensis, postquam<br />
Austriacae inopinato discesserunt copiae , nulla interposita raora coniurati<br />
horaines audacia insignes, oranibus divinis, huraanisque proculcatis<br />
iuribus, laxatisque improbitatis habenis, haud exhorruerunt tumultuari, atque<br />
urbanam cohortem, aliosque armare, cogere, educere, atque Cardinalis Nostri<br />
Legati aedes adire, ibique ablatis Pontificiis Insignibus eorum loco rebellionis<br />
vexillum attollere et collocare cum sumraa honestiorum civium indignatione<br />
ac fremitu, qui tantum facinus improbare, ac Nobis et Pontificio Nostro<br />
Gubernio plaudere haud extiraescebant. Hinc ab ipsis perduellibus eidem<br />
Cardinali Nostro Legato profectio fuit denunciata, qui pro sui muneris<br />
ofticio tot scelestis ausibus obsistere, ac Nostram, et huius Sanctae Sedis<br />
dignitatem et iura asserere ac tueri minime praetermittebat. Atque eo<br />
sceleris et impudentiae rebelles devenerunt, ut minirae veriti sint gubernium<br />
imrautare, et Sardiniae Kegis Dictaturam petere, et ob hanc causam suos<br />
nd eumdem Regem deputatos mittere. Cum igitur Noster Legatus haud<br />
posset tantas irapedire improbitates, easque diutius ferre et intucri, solemnem<br />
tum voce tum scripto edidit protestationem contra omnia quae a factiosis<br />
hominibus adversus Nostra et huius Sanctae Sedis iura fuerunt patrata, ac<br />
Bononia decedere coactus Ferrariam se contulit.<br />
Quae Bononiae tam nefarie peracta sunt, eadem similibus criminosis<br />
raodis Kavennae, Pcrusiae, et alibi fittgitiosi homines communi bonorum<br />
omnium luctu agere minirae dubitarunt, haud timentes posse suos irapetus<br />
a Pontificiis Nostris co<strong>pii</strong>s reprirai ac refringi, cura illae numero paucae<br />
eorum furori et andaciae resistere rainimc nosscnt. Quocirca in eisdem<br />
civitatibus a perduellibus omnium divinarum, humanarumque legura conculcata<br />
auctoritas, et sui^rema civilis N^ostra atciuc huius Sanctae Sedis o<strong>pp</strong>ugnata<br />
potestas, et dcfectionis erecta vexilla, et lcgitinmm Pontiticium gubernium<br />
de medio sublatum, ct Sardiniae Regis Dictatura pctita, et Nostri Dclegati<br />
publica craissa protostatione ad profectionera vel irapulsi, vel coacti, et alia<br />
raulta rebellionis admissa facinora.<br />
Ncnio vero ignorat quo isti civilis Apostolicae Sedis principatus osores<br />
semper potissirauni spcctcnt, et quid ipsi velint, quid cupiant, quid oxoptent.<br />
Omnes quidcm norunt eingulari Divinae Providentiae consilio factum esse,<br />
ut in tanta tem|ioraIiura Principum multitudino et varietato Roraana quoque<br />
Ecclcsia tomporalom dominatiunrm ncmini j^rorsus obiioxiam haborct, quo<br />
Romanus Pontifex Sumnnis totius Kcclcsiao Pastor, nulli uiii|U;un Piincipi<br />
subicctiis, suprcmam univcrsi Dominici grogis pascondi. rcgondi^iue potestatem<br />
auctoritatemquo ab ipso Christo Domino ncceptain per univeisum qua<br />
latc patct orltom plonissima libortate cxorcoro, ac simul facilius divinam<br />
religionem magis in dics propagare, ct variis fidelium indigentiis occurrere,
109<br />
et o<strong>pp</strong>ortuna flagitantibus auxilia ferre, et alia omnia bona peragere posset,<br />
quae pro re ac tempore ad maiorem totius christianae reipublicae utilitatem<br />
Sertinere ipse cognosceret. Iniestissimi igitur Romanae Ecclesiae temporalis<br />
ominii hostes civilem eiusdem Ecclesiae, Romanique Pontitigijs principatum<br />
caelesti quadam rerum dispensatione, et vetusta per tot iam continentia<br />
saecula possessione, ac iustissimo quovis alio optimo(iue iure comparatum,<br />
et communi omnium populorum et Principum vel acatholicorum consensione<br />
uti sacrum inviolatumque Beati Petri patrimonium semper habitum ac defensum<br />
invadere, labefactare, ac destruere connituntur, ut, Romana Ecclesia<br />
suo spoliata patrimonio, Apostolicae Sedis, Romanique Pontificis dignitatem,<br />
maiestatemque deprimant, pessumdent, et liberius sanctissimae religioni<br />
maxima quaeque damna, ac teterrimum bellum inferant, ipsamque religionem,<br />
si tieri unquam posset, funditus evertant. Huc sane semper spectarunt ac<br />
spectant nequissima illorum hominum consilia, niolitiones et fraudes, qui<br />
temporalera Romanae Ecclesiae dominationem convellere exoptant, veluti<br />
diutui'na ac tristissima experientia omnibus clare aperteque deraonstrat ').<br />
Quamobrem cum Nos Apostolici Nostn muneris ofticio, solemnique<br />
iuraraento adstricti debeamus religionis incolumitati summa vigilantia prospicere.<br />
ac iura et possessiones Romanae Ecclesiae omnino integras inviolatasque<br />
tueri, et huius Sanctae Sedis libertatem, quae cum universae<br />
Ecclesiae utilitate est plane coniuncta, asserere et vindicare, ac proinde<br />
ipsius Principatum defendere, quo ad liberara rci sacrae in toto terrarum<br />
orbe procurationem exercendam Divina Providentia Romanos Pontifices<br />
donavit, illuraque integrura et inviolatum Nostris Successoribus transmittere,<br />
idcirco non possumus non vehementer damnare, detestari impios nefariosque<br />
perduelliura subditorura ausus, conatus, illisque fortiter obsistere.<br />
Itaque ' postquara per reclamationem Nostri Cardinalis Secretarii<br />
Status missara ad omnes Oratores, Ministros et negotiorum Gestores exterarum<br />
Nationura apud Nos et hanc S. Sedera, nefarios huiusmodi rebellium<br />
ausus reprobavimus ac detestati sumus, nunc in amplissimo hoc Vestro<br />
Consessu, Venerabiles Fratres, Nostrara attollentes vocem raaiori qua possuraus<br />
anirai Nostri contentione protestamur contra ea orania, quae perduelles<br />
in commemoratis locis agei-e ausi sunt, et supremaNostra auctoritate<br />
daranaraus, reprobaraus, rescindimus, abolemus omnes et singulos actus tum<br />
Bononiae^ tum Ravennae, tum Perusiae, tum alibi ab ipsis perduellibus<br />
contra sacrum legitimumque Nostrura, et huius S. Sedis Principatum quovis<br />
raodo factos et a<strong>pp</strong>ellatos, et eosdem actus irritos oranino, illegitiraos, et<br />
sacrilegos esse declararaus, atque decernimus. Insuper in oranium meraoriara<br />
revocamus maiorcm excomraunicationem, aliasque ecclesiasticas poenas et<br />
censuras a sacris Canonibus, Apostolicis Constitutionibus et Generalium Conciliorum,<br />
Tridentini praesertim ') decretis inflictas, et ulla absque.declaratione<br />
incurrendas ab iis omnibus qui quovis modo temporalera Roraani Pontificis<br />
potestatem impetere audeantt in quas proinde eos oranes misere incidisse<br />
declaramus qui Bononiae, Ravennae, Perusiae, et alibi civilem Nostram, et<br />
huius Sanctae Sedis potestatem, et iurisdictionem, ac Beati Petri patrimouium<br />
opera, consilio, assensu, et aiia quacuraque ratione violare, perturbare, et<br />
usurpare ausi sunt.<br />
Dum vero officii Nostri ratione ccmpulsi haec non sine levi animi<br />
No.stri dolore declarare, et edicere cogimur, miserrimam tot filiorum caecitatem<br />
illacrimantes a cleraentissirao raisericordiarura Patre humiliter enixeque<br />
exposcere non desistimus, ut omnipotenti sua virtute efficiat, ut quamprimum<br />
optatissimus illucescat <strong>die</strong>s, quo et ipsos filios resipiscentes, atque<br />
ad officiura reductos iterura paterno sinu cura gaudio excipere, et perturbatione<br />
sublata ordinera tranqiiillitatcraque in tota Pontificia Nostra ditione<br />
restitutam videre possimus. Hac autem in Deo fiducia suffulti ea quoque<br />
spe sustentamur fore, ut Europac Principes, uti antea, ita hoc etiam tcmpore<br />
suam oranera operara in temporali Nostro, sanctaeque huius Sedis principatu<br />
tucndo, et integre servando consociatis studiis consiliisque impenaant, cuni<br />
eorum cuiusque vel maxirae intersit, Roraanum Pontificem plenissima frui<br />
libertate, quo Catholicorum conscientiae in eorumdcm Principum ditionibus<br />
') Huc ref. %. <strong>IX</strong>. Syll. ') Sess. 22. cap. 11. de Reform.
110<br />
commorantium tranquillitati rite consultum sit. Quae quidem spes augetur,<br />
proptereaquod Gallicae copiae in Italia degentes, iuxta ea quae carissimus<br />
in Christo Filius Noster Gallorum Imperator declaravit, non modo nihil<br />
contra tempoualem Nostram et huins S. Sedis dominationem agent, immo<br />
vero eamdem tuebuntur atque servabunt.<br />
* AUocutio<br />
habita in consistorio secreto <strong>die</strong> XXVI. septerabris anni MDCCCL<strong>IX</strong>.<br />
Venerabiles Fratres.<br />
Maximo animi Nostri dolore in AUocutione ad Vos <strong>die</strong> vicesimo<br />
proximi mensis Junii habita, Venerabiles Fratres, lamentati sumus ea oumia.<br />
quae ab Imius Apostolicae Sedis hostibus tum Bononiae, tum Ravennae,<br />
tum alibi contra civilem legitimumque Nostrum, et eiusdem Sedis principatura<br />
patrata sunt. Insuper eadem Allocutione illos omnes in ecclesiasticas<br />
censuras et poenas a sacris Canonibus intlictas incidisse declaravimus, et<br />
omnes eorum actus nullos et irritos esse decrevimus.<br />
Ea porro spe sustentabamur fore, ut rebelles isti filii Nostris hisce<br />
vocibus excitati ac permoti ad ofticium redire vellent, cum omnes praesertim<br />
noscant quanta mansuetudine ac lenitate, vel ab ipso Supremi Nostri Pontificatus<br />
initio semper usi simus, et quanta alacritate studioque inter gravissimas<br />
temporum difficultates nunquam intermiserimus curas omnes cogitationesque<br />
ad temporariam quoque Nostrorum populorum utilitatem tranquillitatemque<br />
promovendam convertere. Sed Nostra haec spes prorsus<br />
evanuit. Etenim ipsi externis potissimum consiliis, instigationibus, et omnibus<br />
cuiusque generis auxiliis freti, atque iccirco audcntiores facti nihil inausum,<br />
nihilque intentatum reliquerunt, ut omnes Aemiliae provincias Pontificiae<br />
Nostrae ditioni subiectas perturbarent , easque a civili Nostro, et huius<br />
Sanctae Sedis principatu distraherent. Hinc in iisdem provinciis rebellionis<br />
ac defectionis erecto vexillo, et Pontificio sublato Gubernio, primum Subalpini<br />
Regni Dictatores constituti fuerunt, qui postea Commissarii extraordinarii<br />
dicti, ac deinde Gubernatores generales a<strong>pp</strong>ellati. quique Supremi<br />
Nostri Principatus iura sibi temere arrogantes a puolicis obeundis muneribus<br />
illos amoverunt, quos ob spectatam erga legitimum Principem fidem cum<br />
pravis eorum consiliis minime ronsentire suspicabantur. Non dubitarunt<br />
autem huiusmodi homines in ecclesiasticam quoque invadere potestatem, cum<br />
novas de Nosocomiis, Orphanotrophiis, aliisque Piis Legatis, Locis et Institutis<br />
leges ediderint. Neque timuerunt aliquos ecclesiasticos viros vexare,<br />
eosque vel expellere, vel etiam in curcerem coniicere. Apertissimo vero in<br />
hanc Apostolicam Sedera odio perciti minime reformidarunt <strong>die</strong> sexta huius<br />
mensis convcntum Bononiae agere ab ipsis nationalem Aemiliae populorum<br />
a<strong>pp</strong>ellatum, atque in illo promulgare decrctnm falsis criminationibus et praetextis<br />
refertam, quo populorum unanimitatem mendacitcr asserentes, contra<br />
Romanae Ecclesiae iura dcclararunt, se nolle amplius Pontificio civili Gubernio<br />
subesse. Atque insequenti <strong>die</strong> dcclararunt item, veluti in more uunc<br />
est, se velle Sardiniae Ilegis ditioni ct imperio adhaerere.<br />
Hos inter lamentabiles ausus non desinunt huius factionis moderatores<br />
omnem eorum artem in (^orrumuondis populorura moribus impendcre per<br />
libros praescrtim atqne ophemeriaes tum Bononiae, tum alibi editiis, quious<br />
fovetur quidlibet audondi licentia et Christi hic in terris Vicarius iniuriis<br />
laceratur, ac religionis pietatisquc exercitationes ludibno habentur, precesque<br />
ad Immaculatara Sanctissimanique Dci Genitricera Virginem Mariam<br />
colendam, eiusque potentissinium patrociniuni imi)lorandum adhibitae irridentur').<br />
In scenicis vero spectaculis j^ublica morum honcstas, pudor virtusque<br />
offenditur, et jtcrsonae Deo sacrae coramuni onmiura contcmptioni et<br />
irrisioni exponuntur.<br />
*) Huc ref. prop. 79
111<br />
Haec autem ab illis aguntur, qui se catbolicos esse, et supremjm<br />
Romani Pontificis spiritualem potestatem auctoritatemque colere, ac venerari<br />
aftirmant'). Omnes profecto vident, quam fallax sit huiusmodi declaratio:<br />
ipsi namque talia agentes cum illis omnibus conspirant, qui teterrimum<br />
adversus Romanum Pontificem et catbolicam Ecclesiam bellum gfirunt, (|uique<br />
omnia conantur, ut, si tieri unquam posset, divina nostra religio , eiusque<br />
salutaris doctrina ex omnium animis evellatur et exstirpetur.<br />
Quamobrem Vos praesertim, Venerabiles Fratres, qui Nostrorum<br />
laborum et molestiarum estis participes, vel facile intelligitis quo in moerore<br />
verseraur, et quo una cum Vobis Donisque omnibus luctu et indignatione<br />
afticiamur.<br />
In tanta autem acerbitate hoc solatio utimur, quod Aemiliae provinciarum<br />
populi ex parte longe maxiraa dolentes huiusmodi molitiones, atque<br />
ab illis summopere abhorrentes, suam erga legitimum Principem tidem servent,<br />
ac civili Nostrae, et huius Sanctae Sedis dorainationi constanter adhaereant;<br />
et quod universus earumdem provinciarum Clerus summis certe<br />
laudibus dignus nibil antiquius habuit, quam in hoc rerum motu et perturbatione<br />
sui olticii partes sedulo explere, ac luculenter ostendere qu^ singulari<br />
fide et observantia Nos et hanc Apostolicam Sedem prosequatur, asperrima<br />
quaeque contemnens ac despiciens pericula.<br />
Jam vero cum Nos gravissimi ofticii Nostri ratione, solemnique iuramento<br />
adstricti debeamus sanctissimae nostrae Religionis causam impavide<br />
propugnare, et iura possessionesque Romanae Ecclesiae ab omni violatione<br />
fortiter tueri, civilemque Nostrum, et huius Apostolicae Sedis principatum<br />
constanter defendere, illumque Nostris Successoribus, veluti Beati Petri<br />
patrimonium, integrum transmittere, haud possumus, quin iterum Apostolicam<br />
Nostrara attollamus vocem, ut universus praesertim catholicus orois, atque<br />
in prirais omnes Venerabiles Fratres Sacrorum Antistites, a quibus inter<br />
maxiraas angustias tot eximia et illustria immobilis eorum erga Nos et hanc<br />
Sanctam Sedem, ac Beati Petri patrimonium fidei, amoris studiique testimonia<br />
cum summa animi Nostri consolatione accepimus, cognoscant quam<br />
vehementer a Nobis iraprobentur quae eiusmodi homines in Aemiliae provinciis<br />
Pontificiae Nostrae ditionis patrare ausi sunt. Itaque in hoc amplissimo<br />
vestro consessu tum commeraoratos, tum alios omnes quoscumque<br />
rebellium actus contra ecclesiasticam potestatem et immunitatcm, et contra<br />
supremam Nostram, huiusque Sanctae Sedis civilem dominationera, principatum,<br />
potestatem, iurisdictionemque, quovis nomine actus ipsi a<strong>pp</strong>ellentur,<br />
omnino reprobamus, illosque plane irritos et nullos esse decernimus.<br />
Nemo autem ignorat, eos omnes, qui in praedictis provinciis suam<br />
operam, consilium, assensum raemoratis actibus praestiterunt, vel alia quavis<br />
ratione illis faverunt, incidisse in ecclesiasticas censuras et poenas, quas in<br />
praedicta Nostra Allocutione commemoravimus.<br />
Ceterum, Venerabiles Fratres, adeamus cum fiducia ad thronum<br />
gratiae, ut divini auxilii ope solatium et fortitudinem in rebus tara adversis<br />
assequamur; nec desistamus, divitem in misericordia Deum assiduis fervidisque<br />
prccibus hurailiter enixeque orare et obsecrare, ut oninipotenti sua virtute<br />
omnes aberrantes, quorum forsitan aliqui raisere decepti nesciunt quid<br />
faciunt, ad raeliora consilia, atque ad iustitiae, religionis, salutisque semitas<br />
reducat.<br />
') UuL lej. §. <strong>IX</strong>. Syllahi.
112<br />
*<strong>Epistola</strong> <strong>Encyclica</strong>.<br />
Venerabilibus Fratribns Patriarchis, Primatibus, Archicpiscopis , Episcopis,<br />
aliisque locorum Ordinariis, gratiam et coramunionem cum<br />
Apostolica Sede habentibus.<br />
Pius PP. <strong>IX</strong>.<br />
Venerabiles Fratres, Salutem et Aposlolicam Benediclionem,<br />
NuUis certe verbis explicare possumus, Venerabiles Fratres, quanto<br />
solatio, quantacque laetitiae Nobis fuerit intcr maximas Nostras amaritudines<br />
sin^ularis ac mira vestra, et Melium, qui Vobis commissi sunt, erga Nos<br />
ct lianc Apostolicam Sedem fides, pietas et observantia, atque egregius sane<br />
in eiusdcm Sedis iuribus tuendis, et iustitiae causa defendenda cunsensus,<br />
alacritas, studiura et constantia. Etenim ubi primum ex Nostris Encyciicis<br />
Litteris <strong>die</strong> 18. Junii superiori anno ad Vos datis, ac deinde ex binis Nostris<br />
Consistorialibus Allocutionibus cum suramo animi vestri dolore cognovistis<br />
gi-avissima damna, quibus sacrae civilesque res in Italia aftiigebantur, atque<br />
intellexistis nefarios rebellionis motus et ausus contra legitimos eiusdem<br />
Italiae Principes, ac sacrura legitimuraque Nostrum et liuius S. Sedis principatura,<br />
Vos, Nostris votis curisque statim obsecundantos, nulla interiecta<br />
mora, publicas in vestris Dioecesibus preces orani studio indicere properastis.<br />
Hinc non solura obsequcntissimis aeque ac amantissimis vestris Litteris ad<br />
Nos datis, verum etiam tum pastoralibus Epistolis, tum aliis religiosis doctisque<br />
scriptis in vulgus editis, episcopalem vestram vocem cum insigni vestri<br />
ordinis ac nominis laude attollentes, ac sanctissimae nostrae relig;ionis iustitiaeque<br />
causam strenue propugnantes , veheraenter detestati estis sacrilega<br />
ausa contra civilem Roraanae Ecclesiae principatum admissa. Atque ipsum<br />
principatum constanter tuentes, protiteri et docere gloriati estis, eumdem<br />
singulari Divinae illius omnia regentis ac moderantis Providentiae consilio<br />
datum fuisse Romano Pontifici, ut ipse nulli civili potestati unquam subiectus<br />
supremum Apostolici raiuisterii munus, sibi ab ipso Christo Domino<br />
divinitus commissum, plenissima libertate, ac sine ullo impedimento in universum<br />
orbeni exerceat '). Atque Nobis carissimi catholicae Ecclesiae tilii<br />
vestris imbuti doctrinis, vestroque eximio exemplo excitati' eosdem sensus<br />
Nobis testari suraraopere certarunt et certant. Namque ex omnibus totius<br />
catholici orbls regionibus innumerabiles paene accepiraus tum ecclesiasticorum<br />
tum laicorum hominum cuiusque dignitatis. ordinis. gradus et conditionis<br />
Litteras, etiam a centenis catholicorum millibus suoscriptas, quibus ipsi<br />
hlialcra suam erga Nos, et hanc Petri Cathedram devotioncm ac venerationem<br />
luculenter contirmant, et rebellionem, aususque in nonnullis Nostris<br />
Provinciis admissos vehementer detestantes, Beati Petri patrimonium omnino<br />
integrum inviolatumque servandum, atque ab omni iniuria defondendura<br />
esse contcndunt; ex quibus insuper non pauci id ipsuni, vulgatis a<strong>pp</strong>osite<br />
scriptis, docte sapienterque asseruerc. Quae praeclarae vcstrae ac tidelium<br />
signiticationes, omni certe laude ac pracdicatione decorandae, et aureis notis<br />
in catholicae Ecclesiae fastis inscribendae ita Nos comraoverunt, ut non<br />
potuerimus non laete exclamare: ^^Heuedictus Deus el tater Domini Nostri<br />
Je.tu Christi, /'uter mi.sericordiarum et Deun totiuft coutofationis , qui consolatur<br />
Nos in omiii Iribulatione no.ttra.^' Nillil cnini Nobis intcr gravissimas,<br />
quibus premimur, angustias gratius, niliil iucundius niliilque optatius<br />
esse poterat quam intueri quo concordissimo afque admirabili studio Vos<br />
omnes, Venerabiles Fratrcs, ad hniusS. Scdis iura tutanda animati ct incensi<br />
cstis, et qua cgrfgia voluntate Hdclcs curae vestrae traditi in idipsuni conspirant.<br />
Ac pcr Vos ipsi vel facilc cogitatione asse(|ui iiotestis, quam vehcmfiiter<br />
patcrna Nustra in Vos. atque in ipsos catholicos benevolentia merito<br />
atque optinio iurc in <strong>die</strong>s augcatur.<br />
Dura vcro tiim niirilicum vcstrum. et tidclium erga Nos et hanc Sanctara<br />
Sedem studium et amor Nostrum icnibat dolorcm, nova aliunde tristitiae<br />
accessit causa. Itaque has Vobis scribimus Lilteras, ut in tanti moraenti<br />
*) f/uc ref. §, <strong>IX</strong>. 'Syll.
113<br />
re animi Nostri sensus Vobis in primis denuo notissimi sint. Nnper, quema<strong>dn</strong>i(i(liun<br />
plurcs ex Vobis iam novevint, per Parisienses ephemeridas, gu.bus<br />
titulu^ «.Moniteur,» vulgata fuit Gallorum Impcratoris Ejjifetola, qua ^ostris<br />
respondit Litteris, quibus Imperialem Maiestatem Suam omni studio rogavimns,<br />
ut validissimo suo patrocinio in Parisiensi Congressu integram et<br />
inviolabilem temporalem Xostram et huius Sanctae Sedis_ ditionem tiicri,<br />
illamque a nefaria rebellione vindicarc vclleL. Ilao su.i ji]pistola srmmus<br />
Imperator, commemorans quoddani suum consiliura paulo ante Nobis propositum<br />
de rebellibus Pontiticiae Nostrae ditionis provinciis, Nobis snadet,<br />
ut earumdem provinciarum possessioni renuntiare velimus. cum ci videatur<br />
hoc tantum modo praesenti rei-um perturbationi posse mederi.<br />
Quisque vestrum, VenerabilesFratres, optime intelligit, Nos gravissimi<br />
officii Nostri memores haud potuisse silere, cum huiusmodi epistolam accepimus.<br />
Hinc, nuUa interposita mora, eidem Im.peratori rescribere properavimus,<br />
Apostolica anirai Nostri libertate clare aperteque declarantes, nuUo<br />
plane raodo Nos posse eius annuere consilio, proptereaquod in-nipciabiles<br />
prnescjtiat d'ff'icuUales ralione habila iSlosUae el huins Sanctae Sedis Dlgnitatis,<br />
Xo\trique sacri characttris, atque eiu^detn Sedis iurium, quae nnn ad<br />
alicuius reqalis familtae successionem, sed ad omnes catholicos pertinenl: ac<br />
Simul professi SUmuS, non posse per Nos cedi quod nostrum non est, ac plane<br />
aSobis mteUiyi, victoriam, quae ^emiliae perdueUibus contedi vellet, stiinulo<br />
futuram indifjenis, exterisque aliarum provinciarum pertiirbntoribus ad eadem<br />
potranda , cuni cernerent prosperam fortunnm quae rebeU.bus contingeret.<br />
Atque inter alia eidem Imperatori manifestavimus, non posse Nos rommemoratas<br />
/'ontiJiciaeNostrae ditionis inAemUia provincias abdicare, quiii solemnia,<br />
qiiibtis obstricti sumus , iuramenta violemus, quin querelas motusque in reliqtiis<br />
Nostris provinciis excitcmus^ quin catholicis omnibus iniuriam injeramus,<br />
quin deniqiie injirmemus iura non soliim Italiae l^iincipum, qui suis dominiis<br />
iniuste spoliati Jiteruttt , verum etiam onniiurn totius christiani orbis frincipum,<br />
qiii indiffercnter ridere neqiiirent perniciosissima qtiaedam induci principia.<br />
Neque praetermisimus animadvertere, Maiestattm i>uom haucl ignorare,<br />
per quos homines, quibnsque pecuniis, oc praesidiis recentes rebellionis auxus<br />
Bononiae , Havennae et in aliis civitatibus excitati ac peracti fuerint , dum<br />
longe maxima populorum pars motibus iUis, quos minime opinabatur, veluti<br />
attonita tnaneret , et ad iUos sequendos se nnUo modo propensam ostendit.<br />
Et quoniam Serenishimus Imperator illas Provincias aNobis abdicmdas esse<br />
censebat ob rebellionis motus ibi identidem e.xcitatos, o<strong>pp</strong>ortune respondimus,<br />
huiusmcdi argumentum, utpote nimis probans. nihil valere: qiiandoquidem<br />
non dissimiles motiis tnm in Europae regionibus, tum alibi persaepe<br />
evenernnt; et nemo non vidct legitimum exinde capi non posse argumcntum<br />
ad civiles ditiones imminuendas." Atqne haud omisimus eidem Imperatori<br />
expcmere, diversam plane fuisse a postremis suis Litteris primam suam <strong>Epistola</strong>m<br />
ante Italicum bellum ad Nos dotam, qnae Nobis consola*ionera, non<br />
aiflicuonera attulit. Cum autem ex quibusdam imperialis ejiistolae per commemoratas<br />
eiih'.'merides editne verbis timendum Nobis esse censuerirans. ne<br />
pracdictae Nostrae in Aemiha provinciae iam essent considerandae veluti a<br />
Pontitiria Nostra ditione distroctae, iccirco Maiestatcna Suam Ecclosiae nomine<br />
rogavimus, ut etiam proprii ipsius Maiestatis Suae boni utilitatisquc<br />
intuitu etticeret, ut huinsmodi Noster timor plune evanesceret. Ac paterna<br />
illa caritate, qua sempiternae onmium saluti prospicere debemus, in Ipsius<br />
menvem rev(V.avimus, ab omnibus districtam aliquando rationeni ante Tribunal<br />
Chrlsti esse reddend.im, et severissimum indicitmi subeunfluni, ac propterea<br />
cuitpie enixe curandum, ut mistricordiae potius quara iustiiiae etfectus<br />
experiatur.<br />
ILiec praescrtim inter alia snmmo Gallorum Impcratori rcspondimus.<br />
fniae Vohis. Venerabilcs Fratrcs, signilicanda essc omnino existimavimus.^ ut<br />
Vos in priir.is, et nniversus catholicus ()rl'is magis magisque agnoscat, Nos.<br />
Deo auxiliante, iiro gravissimi ofti-.ii Nostri debito omnia impavide cnnnri.<br />
nihilque intcntatum rfdinoucre, ut religionis ac institiae causam fortitcr<br />
proi)ugnem:iS, et civilem Komanae Ecclcsiae priticipatum, eius(iue temporalcs<br />
posscssioncs ac iura, quac ad univcrstim cathcdicum orbem ])ertinent, int(\c:ra.<br />
et inviolata constanter tuearaur et servemus , uec non iustae aliorura Prin-<br />
8
114<br />
cipura caiisae prospiciamus. Ac divino lllius auxilio freti qui dixit: /« mundo<br />
pressurcnn habebilis, std tonfidile^ ego vici mundutn '). et benli tfiii persecutionem<br />
paiiuntur propter iw.tiiiom'' ), parati sumus illustiia Pracdecessorum<br />
Nostrorum vestigia persequi, exempla aemulari, et aspei-a quaeque et acerha<br />
perpeti, ac vel ipsam animam ponere, antequam Dei, Ecciesiae ac iustitiae<br />
causam ullo modu deseramus. Sed vel lacile coniicere potestis, Vcnerabiles<br />
Fratres, quam acerbo conficiamur dolore videntes, quo teterrimo sane bello<br />
sanctissima nostra religio maximo cum animarum detrimento vexetur, quibusque<br />
maximis turbinibus Ecclesia et liaec Sancta Sedes iactentur. Atque<br />
etiam facile intolligitis quam vehementer aiiuiimur probe noscentes, quantum<br />
sit animarum discrimen in illis perturbatis Xostris provinciis, ubi pestiferis<br />
praesertim sciiiiiis in vulgus editis pietas, religio. fides. morumque honestas<br />
in <strong>die</strong>s miserrime labcfactatur. Vos igitur, Venerabiles Fratres. qui in sollicitudinis<br />
Nostrae partem vocati estis, quique tanta tide, constantia ac virtute<br />
ad Religiouis, Ecelesiae et huius Apostolicae Sedis causam propugnandam<br />
exarsistis, pergite maiore animo studioijue eamdem causam dcfendere; ac<br />
fideles curae vostrae concreditos quoti<strong>die</strong> maeis infiammate, ut sub vestro<br />
ductu omnem eorum operam, studia, consilia in catholicae Ecclesiae et huius<br />
Sanctae Sedis defensione, atque in tuendo civili eiusdem Sedis principatu,<br />
Beatique Petri patrimonio, cuius tutela ad omnes catholicos pertinet, impendere<br />
nunquam desinant. Atque illud praesertim a Vobis etiam atque etiam<br />
exposcimus, Venerabiles Fratres, ut una Nol^iscum fervidissimas Deo Optimo<br />
Mnximo })reces sine intermissione cum lidelibus curae vestrae commissis adhibere<br />
velitis. ut imperet ventis et mari, ac praesentissimo suo auxilio adsit<br />
Nobis, adsit Ecclesiae suae. atque exsurgat et iudicet causam suam, utque<br />
caelesti sua gi-atia omnes Ecclesiae et huius Apostolicae Sedis hostes propitius<br />
illustrare, eosque omnipotenti sua virtute ad veritatis, iustitiae, salutisque<br />
semitas reducere dignetur. Et quo facilius Deus exoratus inclinet aurem<br />
suara ad Nostras, vestras, omniuraque fideliuni preces, petamus in primis,<br />
Venerabiles Fratres, suifragia Imraaculatae Sanctissimaeque Dei Genitricis<br />
Virginis Mariae, quae araantissima nostrum oninium est mater et spes fidissiraa,<br />
ac praesens Ecclesiae tutela et coluraen, et cuius patrocinio nihil apud<br />
Deura validius. Iraploremus quoque suffragia tura Beatissirai Apostolorura<br />
Principis, quera Christus Dominus Ecclesiae suae petram constituit, adversus<br />
quam portae inferi pracvalere nunquara poterunt. tum coapostoli eius Pauli.<br />
oraniunique Sanctorura Coelitura, qui cura Christo regnant in coelis. Nihil<br />
dubitaraus, Venerabiles Fratres, quin pro oximia vestra religione ac sacerdotali<br />
zelo, quo summopere praestatis, ^ostris hisce votis postulationibusque<br />
studiosissirae obsequi velitis. Atque interim fiagrantissimae Nostrae in Vos<br />
caritatis pignus Apostolicam Benedictionem ex intimo corde profectam, et<br />
cum omnis verae felicitatis voto coniunctam Vobis ipsis. Vencrabiies Fratres,<br />
cunctisqueClcricis, Laicisque fidelibus cuiusque vestrum vigilantiae commissis<br />
peranianter impertimur.<br />
Datum Romae apud Sanctum Petrura <strong>die</strong> 19. Januarii anno 1860. Pontificatus<br />
Nostri Anno Deciraoquarto.<br />
Litterae Apostolicae<br />
quibns maioris t-xcfnnmunioationis ])oena infl).K:itnr invasovibns ct nsarpatcribuij<br />
aliquot provinciarum pontiliciae ditiouis '').<br />
Pius PP. lY.<br />
Ail pcrpetuarn roi nioinoriam.<br />
Cnra C:itholica Ecclesia a Christo Doniino fun<strong>data</strong> et instifuta, ad<br />
sempitcrnam hominum salutem curandani , perfectae societatis fnnam vi<br />
divinae suae institutionis obtinucrit, ea ])roindo Iibcr*ate i)oIIere deii^t ut in<br />
sacro suo ministerio obeundo nulli civili potestati subiaceat. Et quoniam ad<br />
') Joann. XVI. .33. •") Maiili. V. 10.<br />
M //'"' rejeruntur St/f/abi Proposillones 63, 76.
115<br />
libere, ut par erat, agendum iis indigebat praesidiis quae temporum conditioni<br />
ac necessitati congruerent, idcirco singulari prorsus divinae providentiae<br />
consilio factum est, ut cum Romanum corruit imperium et in plura fuit regna<br />
divisum, Romanus Pontifex, quem Christus totius Ecclesiae suae caput centrumque<br />
constituit, civilem assequeretur principatum. Quo sane a l)co ipso<br />
sapientissime consultum est. ut in tanta temporalium Principum multitudine<br />
ac varietate Sunnnus Pontiiex illa frueretur politica libertate, quae tanto-<br />
Sere necessaria est ad spiritualem suara potestatem, auctoritatem et iurisictionem<br />
toto orbe absque ullo impedimento exercendam '). Atque ita plane<br />
decebat, ne catholico orbi uUa oriretur occasio dubitandi, impulsu fortasse<br />
civilium potestatum, vel partium studio duci quandoque posse in universali<br />
procuratione gerenda Sedem illam, ad quam proptev potiorem principaliialem<br />
necesse esl omiicm Ecclesiam conveiiire.<br />
Facile autem intelligitur, quemadmodum eiusmodi Romanae Ecclesiae<br />
Principatus, licet suapte natura temporalem rem sapiat, spiritualem tamen<br />
induat indolem vi sacrae, quam habet, destinationis, et arctissimi illius vinculi,<br />
quo cum maximis Rei Christianae rationibus coniungitur ). Quod tamen<br />
nil impedit quominus ea omnia, quae ad temporalem quoque populorum felicitatem<br />
conducunt, pertici queant, quemadmodum gesti a Romanis Pontificibus<br />
per tot saecula civilis regiminis historia luculentissime testatur.<br />
Cum porro ad Ecclesiae bonum et utilitatem respiciat Principatus de<br />
quo loquimur, mirum non est quod Ecclesiae ipsius hostes persaepe illum<br />
convellere et labefactare multiplici insidiarum et conatuum genere contenderint:<br />
in quo tamen nefaria illorum molimina, DeoEccIesiam suam iugiter<br />
adiuvante, in irritum serius ocyus ceciderunt. Jam vero novit universus orbis,<br />
quomodo luctuosis hisce temporibus infestissimi Catholicae Ecclesiae et huius<br />
Apostolicae Sedis OSOres, abommabies JacCi in sludiis suis , ac /oquentes in<br />
Iii/pocrisi mendacium, hanc ipsam Sedem, proculcatis divinis humanisque<br />
iuribus, civili, quo potitur, Principatu spoliare nequiter a<strong>dn</strong>itantur, idque<br />
assequi studeant non manifesta quidem, uti alias, aggressione, armorumque<br />
vi, sed falsis aeque ac perniciosis princi<strong>pii</strong>s callide inductis, ac popularibus<br />
motibus malitiose excitatis. Neque enim erubescunt nefandam populis suadere<br />
rebellionem contra legitimos principes '), quae ab Apostolo clare aperteque<br />
damnatur ita docente: Unmis anima polestatibus subUmioribus iiibdita<br />
sit. Non est enim potestas 7iisi a Deo: quae autem sunt, a Deo ordinatae<br />
sunt. Itaque qui resistit potestati, Dei ordinalioni resistit. C^ui autem resi-<br />
Stunt, ipsi sibi damnationem acquirunt ''). Dum vero pCSSimi istiusmodi VCteratores<br />
temporalem Ecclesiae dominationem aggrediuntur, eiusque venerandam<br />
auctoritatem despiciunt, eo impudentiae deveniunt, ut suam in Ecclesiam<br />
ipsam reverentiam et obsequium palam iactare non desinant. Atque<br />
illud vel maxime dolendum, quod tam prava agendi ratione sese poUuerit<br />
non nemo etiam ex iis, qui, uti Catholicae Ecclesiae filii, in ipsius tutelam<br />
atque praesidium impendere debent auctoritatem , qua in subiectos sibi populos<br />
potiuntur.<br />
In subdolis ac pervcrsis, quas lamentamur, machinationibuspraecipuam<br />
habet partern Subalpinum Gubernium, a quo pridem omnes norunt quanta<br />
et quam deploranda eo in Regno damna ac detrimenta Ecclesiae eiusque<br />
iuribus, sacrisque Ministris fuerint inlata, de quibus in Consistoriali potissimum<br />
Allocutione, <strong>die</strong> XXII. Januarii MDCCCLV. habita''), vehementer doluimus.<br />
Post despectas hactenus Nostras ea de re iustissimas reclamationes,<br />
Gubernium ipsum eo temcritatis modo progressum est, ut ab irroganda universali<br />
Ecclesiae iniuria minime abstinuerit, civilem impetens Principatum,<br />
quo Deus hanc B. Petri Sedem instructam voluit ad apostolici ministerii<br />
libertatem, uti animadvertimus, tuendam atque servandam. Primum sane ex<br />
manitestis aggressionis indiciis prodiit quum in Parisiensi Conventu, anuo<br />
1856 acto, ex parte eiusdem Subaliiini Gubernii inter hostiles nonnullas expositiones<br />
speciosa quaedam ratio proposita fuit ad civile Romani Pontificis<br />
dominium infirmandum , et ad Ipsius Sanctaeque huius Sedis auctoritateiii<br />
') Uuc ref. \ota ad §. <strong>IX</strong>. Sy/l.<br />
^) /luc ref. prop. 27. ') /7uc ref. prop G3.<br />
•*) S. Paul. Ep. ad Koni. c. XIII. V. 1. et seq. *) Snpra, pag. 82.<br />
8^'
116<br />
imminuendam. Ubi vero superiore anno Italicum exarsit bellum inter Austnae<br />
Imperatorem, et foederatos invicem Iniperatorem Galiiarum ac Sardiniae<br />
Regem, uiliil fraudis, nihil sceleris praetermissum e?t, ut Pontificiae<br />
Nostrae Ditionis populi ad nefariam defectionem modis omnibus impellerentur.<br />
Hinc instigatores missi, pecunia largiter effusa, anna su<strong>pp</strong>editata, incitamenta<br />
pravis scriptis et ei^hcmeridis admota, et omne fraudum genus adliibitum vel<br />
ab illis, qui eiusdem Gubernii legatione Romae fungentes, nulla habita gentium<br />
iuris, honcstatisque ratione, proprio munere perperam abutebantur ad<br />
tenebricosas molitiones in Pontiticii Nostri Gubernii perniciem «gendas.<br />
Oborta deinde in nonnuUis Ditionis Nostrae Provinciis, quae dudum<br />
occulte comparata fuerat, seditione, illico per fautores Re^ia Dictatura proclamata<br />
est, statimque a Subalpino Gubernio Commissarii adlecti, qui, alio<br />
etiam nomine postea a<strong>pp</strong>ellati, provincias illas regendas sumerent. Dum haec<br />
agerentur, Nos gravissiuii ofticii Nostri memores non praetermisimus binis<br />
Nostris AUocutionibus <strong>die</strong> XX. Junii et XXVI. Septembris superiore anno<br />
habitis) de violato civili huiusce S. Sedis principatu altissime conqueri. simulque<br />
violatores serio monere de censuris ac poenis per canonicas sanctiones<br />
intiictis, in quas ipsi proinde misere inciderant. Existimandum porro erat,<br />
patratae violationis auctores per iteratas Nostras monitiones ac querelas ab<br />
iniquo proposito destituros, praesertim cum universi Catholici Orbis Sacrorum<br />
Antistites, et fideles cuiusque ordinis, dignitatis et conditionis eorum<br />
curae commissi, suas Nostris expostulationibus adiungentes unanimi alacritate<br />
Nobiscum huius Apostolicae Sedis, et universalis Kcclesiae iustitiaeque causam<br />
propugnandam susceperint, cum optime intelligerent, quantopere civilis,<br />
de quo agitur, principatus ad liberam supremi Pontiticatus iurisdictionem<br />
intersit. Veruni (horrescentes dicimus!) Subalpinum Gubernium nou solum<br />
Nostra monita, querehis, et ecclesiasticas poenas contempsit, sed etiam in<br />
sua persistens improbitate, populari suffragio, pecuniis, minis, terrore, aliisque<br />
callidis artibus contra omne ius extorto, minime dubitavit commemoratas<br />
Nostras provincias invadere, occupare, et in suam potestatem dominationemque<br />
redigere. Verba quidem desunt ad tantum improbandum facinus, in<br />
quo plura et maxima liabentur facinora. Grave namque admittitur sacrilegiuin.<br />
quo una simul aliena iura contra naturalem divinamque legem usurpantur,<br />
omnis iustitiae ratio subvertitur. et cuiusque civilis Principatus ac<br />
totius humanae Societatis fundamenta penitus evertuntur.<br />
Cum igitur ex una parte non sine maximo animi Nostri dolore intelligamus,<br />
irritas futuras novas expostulationes apud eos qui, ve!ut nspides<br />
surdue ohtuvanies aures siias. nihil hucusquc monitis ac questibus Nostris<br />
commoti sunt; ex altera vero parte intime sentiamus quid a Nobis in tanta<br />
rerum iniquitate omnino postulet Ecclesiae huiusque Apostolicae Sedis ac<br />
totius Catholici Orbis causa, improborum hominum opera tam vehementer<br />
o<strong>pp</strong>ugnata, idcirco cavendum Nobis est ne diutius cunctando gravissimi ofticii<br />
Nostri muneri deesse videanmr. Eo nempe adducta res est. ut illustribus<br />
Praedecessorum Nostrorum vestigiis inhaerentes suprema illa auctoritate<br />
utamur, qua cum solvere, tum etiam ligare Nobis nivinitus datum est; ut<br />
nimirum debita in sontes adhibeatur severitas, eaque salutari ceteris<br />
exemplo sit.<br />
Itaque post Divini Spiritus lumen privatis publicisque precibus imploratum,<br />
post adhibitum selcctae VV. FF. NN. S. R. E. Cardinalium Congregationis<br />
consilium, Auctoritate Omnijiotentis Dei et SS. Apostolorum Petri<br />
et Pauli ac Nostra denuo doclaranius. eos omnes, qui nefariam in praediotis<br />
Pontiticiae Nostrae Ditionis Provinciis rebellionem et earum usurpationem.<br />
occupationem, invasionem, et alia huiusmodi, de quibus in momoratis Nostris<br />
.Allocutionibus <strong>die</strong> XX, Junii et XXVI. Septombris superioris anni eonquesti<br />
sumus, vel eorum aliqua porpctrarunt, itemquo ipsorum niandantos, fautores.<br />
adiutores, consilinrios, a<strong>dn</strong>aorontcs, vcl ahos quoscumquo ])rao(lictarum roruni<br />
cxequutionom quolibot praotextu ct quovis niodo procurantes, vol per so<br />
ipsos exequontes. Maiorem Excommunioationem, aliasque consuras ac jmenas<br />
ecclcsiasticas a SS. Cauonibus, Apostolicis Constitutionibus, et Generaliuni<br />
Conciliorum, Tridcntini praesertim '), Decretis inflictas incurrisse; et si opus<br />
•) Supra. poq 108. 110. ') Scss. XXII. cap. 11. de Keronn.
117<br />
est, de novo excommunicamus, et anatliematizamus, itcm declarantes, ipsos<br />
omnium et quorunicunique privilegiorum, gratiarum, et indultorum sioi a<br />
Nobis, seu Romanis Pontiticibus PraedecessoribusNostris, quomodolibet concessorum<br />
amissionis poenos eo ipso pariter incurrisse; nec a censuris huiusmodi<br />
a quoquam, nisi a Nobis, seu Koniano Pontitice pro tempore existente<br />
(praeterquam in mortis articulo, et tunc cum reinciclentia in easdem censuras<br />
80 ipso quo convaluerint) absolvi ac liberari posse; ac insuper inhabiles<br />
et incapaces esse qui absoiutionis beneticium consequantur, donec omnia<br />
quomodolibet attentata publice retractaverint, revocaverint, cassaverint et<br />
aboleverint, ac omnia in pristinum statum plenarie et cum etiectu redintegraverint,<br />
vel alias debitam et condignam Ecclesiae, ac Nobis, et huic Sanctae<br />
Sedi satislactionem in praemissis praestiterint. Idcirco illos onmes,<br />
etiam specialissima mentione dignos, nec non illorum successores in otticiis<br />
a retractatione, revocatione, cassatione et abolitione omnium ut supra attentatorum<br />
per se ipsos facienda, vel alias debita et condigna Ecclesiae, ac<br />
Nobis, et dictae S. Sedi satisfactione realiter et cum etfectu in eisdem praemissis<br />
exhibenda, praesentiura Litterarum, seu alio quocunKiue praetextu,<br />
rainime liberos et exemptos, sed semper ad haec obligatos fore et esse, ut<br />
absolutionis beneticium obtinere valeant, earumdem tenore praesentium decerniraus<br />
et pariter declaramus.<br />
Dum autem hanc muneris Nostri partem, tristi Nos nrgen^e necessitate,<br />
moerentes implemus, minime obliviscimur, Nosmetipsos Illius hic in<br />
terris vicariam operam agere, qui non vult vioriein peaaioj-is, ned ni con-<br />
verlatur cl vhuit , quique in muudum venit quaererc , et salrtim facere qiiod<br />
perierat. Quaproptcr in humiiitate cordis Nostri ferventissimis precibus Ipsius<br />
misericordiam sine intermissione imploramus et exposcimus, ut eos omnes,<br />
in quos ecclesiasticarum poenarum severitatem adhibere coacti sumus, divinae<br />
suae gratiae lumine propitius illustret, atque omnipotenti sua virtute de perditionis<br />
via ad salutis tramitem reducat.<br />
Decernentes. praesentes Litteras, et in cis contenta quaecumque, etiam<br />
ex eo quod praefati, et alii quicumque in praemissis interesse habentes, seu<br />
habere quomodolibet praetendentes, cuiusvis status, gradus, ordinis, praceminentiae,<br />
et dignitatis existant, seu alias speoitica et individua mentione<br />
et expressione digni, illis non consenserint, seu ad ea vocati, citati et auditi,<br />
causaeque, propter quas praesentes emanaverint, sufticienter adductae, verificatae,<br />
et iustiticatae non fuerint, aut ex alia qualibet cau^^a, colore, praetextu,<br />
et capite, nullo unquam tempore de subreptionis vel obreptionis, aut<br />
nullitatis vitio, aut intentionis Nostrae, vel interesse habentium consensus,<br />
ac alio quocumque defectu notari, impugnari, infringi, retractari, in controversiam<br />
vocari, aut ad terminos iuris reduci, seu adversus illas aperitionis<br />
oris, restitutionis in integrum, aliudve quodcumque iuris, facti, vel gratiae<br />
remedium intcntari vel impetrari , aut impetrato , seu etiam motu , scientia,<br />
et potestatis plenitudine paribus concesso, et emanato, quempiam in iudicio,<br />
vel extra illud uti, seu iuvari ullo modo posse; sedipsas praesentes Litteras<br />
semper firmas, validas, et efficaces existere et fore, suosque plenarios et integros<br />
effectus sortiri, et obtinere, ac ab illis, ad quos spectat, et jiro tempore<br />
quandocumque spectabit, inviolabiliter et inconcusse observari : sicque<br />
et non aliter in ]»raemissis i^er quoscumque iudices ordinarios et delegatos,<br />
etiam causarum Palatii Apostolici Auditores, et S. R. E. Cardinales, etiam<br />
de Latere Lcgatos, et Sedis praedictae Nuncios, aliosve quoslibet quacumque<br />
praeeminentia et potestate fungentes, et functuros, sublata eis et eorum cuilibet<br />
quavis aliter iudicandi et interpretandi facultate et auctoritate, iudicari<br />
et definiri debere; ac in-itum et inane, si secus super his a quoquam quavis<br />
auctoritate scienter vel ignoranter contigerit attentari.<br />
Non obstantibus i^raemissis, et quatenus oi)us sit, Nostra et Cancellariae<br />
Apostolicac regula de iure quaesito non tollendo, aliisque Constitutionibus<br />
et Ordinationibus Apostolicis. nec non quibusvis etiam iuramcnto.<br />
confirmatione Apostolica, vel quavis firmitate alia roboratis statutis, et consuetudinibus,<br />
ac usibus, et stylis etiam immcmorabilibus, nrivilegiis quoque.<br />
indultis, et Litteris Apostolicis, praedictis, aliisque nuibuslibct Personi-^.<br />
etiam quacumque ecclesiastica vel mundana dignitate tnlgcntibus, et alias<br />
quomouolibet qualificatis, et specialem expressionem requirentibus sub quibus-
118<br />
cumque verborura tcnoribus et formis, ac cum quibusvis etiam derogatoriarum<br />
derogatoriis, aliisque efficacioribus, efficacissimis, et insolitis clausulis,<br />
irritantibusque, et aliis Decretis, etiam motu, scientia, et potestatis plenitudine<br />
similibus, et consistorialiter, et alias quomodolibet in contrarium praemissorum<br />
concessis, editis, factis ac pluries iteratis et quantiscumque vicibus<br />
a<strong>pp</strong>robatis, confirmatis, et innovatis. Quibus omnibus et singulis, etiamsi<br />
pro illorum sufficienti derogatione de illis eorumque totis tenoribus specialis,<br />
specifica, expressa, et individua, ac de verbo ad verbum, non autem per<br />
clausulas generales idem importantes, mentio, seu quaevis alia expressio<br />
habenda, aut aliqua alia exquisita forma ad hoc servanda foret, tenores<br />
huinsmodi, ac si ae verbo ad verbum, nil peniius omisso, et forma in illis<br />
tradita observata, exprimerentur et insererentur, praesentibus pro plene et<br />
sufficienter expressis et insertis habentes, illis alias in suo robore permansuris,<br />
ad praemissorum eflfectum hac vice dumtaxat specialiter et expresse<br />
derogamus, et derogatum esse volumus, ceterisque contrariis quibuscumque<br />
non obstantibus.<br />
Cum autem eaedem praesentes Litterae ubique, ac praesertim in locis,<br />
in quibus maxime opus esset, nequeant tute publicari, uti notorie constat,<br />
volumus illas, seu earum exempla ad valvas Ecclesiae Lateranensis, et Basilicae<br />
Principis Apostolorum, nec non Cancellariae Apostolicae, Curiaeque<br />
Generalis in Monte Citatorio, et in Acie Campi Florae de Urbe, ut moris<br />
est, affigi et publicari, sicque publicatas et affixas omnes et singulos, quos<br />
illae concernunt, perinde arctare, ac si unicuique eorum nominatim et persoualiter<br />
intimatae fuissent.<br />
Volumus autem ut earumdem Litterarum Transumptis, seu Exeraplis,<br />
etiara irapressis, manu alicuius Notarii Publici subscriptis, et sigillo alicuius<br />
Personae in dignitate ecclesiastica constitutae munitis, eadem prorsus fides<br />
ubique locorum et gentium tam in iudicio, quam extra illud ubique adhibeatur,<br />
quae adhiberetur ipsis praesentibus , ac si forent exhibitae vel ostensae.<br />
Datum Romae apud S. Petrum, sub Annulo Piscatoris, <strong>die</strong> XXVL<br />
Martii anno MDCCCLX. Pontificatus Nostri Anno Decirao Quarto.<br />
Loco Sigilli.<br />
Pius PP. <strong>IX</strong>.<br />
Anno a Nativitate Doniini MDCCCLX. Indict. III. <strong>die</strong> vero 29. Martii Pontificatus<br />
Ssnii in Chrislo Patris et Domini <strong>nostri</strong> Domini Pii divina providcntia Papae<br />
Noni anno XIV. praespntes Litterae Aposloiicae affixae et puhlicatae fncrunt ad valvas<br />
Basiiicarum Lateranensis et Vaticanae, Cancellariae Apostolicac, ac Magnae Curiae<br />
Innocentianae atque in Acie Campi Florae per me Aloisium Serafini Apost. Curs.<br />
Litterae<br />
Phili<strong>pp</strong>us Ossani Magist. Curs.<br />
Venerabili Fratri Henrico Episcopo Wratislpviensl <strong>die</strong> XXX. aprilis<br />
anni 31DCCCLX ').<br />
Pius PP. <strong>IX</strong>.<br />
Vencrabilis Fraler, Salutem Pt Apostolicam Benpdirtionpm.<br />
Dolore liaud mcdiocri littcris, quas nupcr ad Nos dedisti, pcrcepimus<br />
dissidia Catholicorum pcr Antonii Gunthcri <strong>pii</strong>ilosoj)hi;un enata, jiostcaquam<br />
Sedcs Apostolica de huius scrij)toris opcribus ct doctrina iudicassct, nonduni<br />
esse ponitus exstincta; proptercaciuoa cum alibi tum in ista Wratishxvicnsi<br />
Acndcmia ctiam intcr sacrae doctrinac magistros rei^eriantur. (jui nonnulla<br />
saltcni Giinthcriana dogmata rctincre atquo dcfondcre multis vidoantur.<br />
Qnornm unus. dilcctus scilicet P^ilius Joanncs H. Baltzcr Wratislavionsis Ecclesiac<br />
Canonicus, cum libollum, in quo de honiinis natura dissoritur, Tibi,<br />
Vencrabilis Fratcr, tradidissct, prccibus oius obsccundans, libollum eundcin<br />
•) Huc re/eitiir Nola ad §. II. Syllabi. — C/. siipra, pag. 104, 105.
119<br />
ad Nos transmisisti , rogans, ut Nostro iudicio, quid de doctrina in eo contenta<br />
sentiondum sit, detiniretur. Ac Nos quidem Tuum, Venerabilis Frater,<br />
studium catholicae doctrinae tuendae maguopere laudantes, atque pro muneris<br />
Nostri ofticio nihil niagis curae habentes qnamjidei depasi/um ubique<br />
terrarum intactum custodire, intcrque Christitidcles seware umtaiem spivitus<br />
in viuculo pocis , Baltzeri scriptum nonnullis huius ahnae Urbis Theologis<br />
discutiendum tradidiuuis. Quorum fida rclatione conipertum Nobis est, in eo<br />
doctrinam eandem, (luae in Giintheri libris traditur et ante horum proscriptionem<br />
a Baltzero quoque propugiiabatur, retineri, nihilque aliud agi, nisi<br />
ut haec doctrina demonstretur et Verbo Dei scripto ac tradito conformis,<br />
ncc ulla ratione contraria esse iis, quae SS. Concilia, nominatim Concilium<br />
Oecumenicum <strong>VIII</strong>. etViennense sub Clemente V. statuerunt, aut ipsi Nos<br />
litteris ad dilectum Filium Nostrum Cardinalem Presbyterum De Geissel<br />
Archiepiscopum Coloniensem, <strong>die</strong> 15. Juni 1857 datis, iudicavimus, diceutes<br />
hominem corpore et anima ita abtiolvi , ut anima eaque rationalis sit vera<br />
per se atqtte immediata torporis forma. At vero Nos non modo his verbls<br />
catholicam de homine doctrinam declaravimus , sed etiam hanc ipsam catholicum<br />
doctri/iam doctrina Giintheri laedi pronuntiavimus. Ad quod si Baltzer<br />
animum advertisset, intellexisset sane, doctrinam de homine, quam in suo<br />
scripto profitetur, tamquam ecclesiasticis dogmatibus consentaneam defendere<br />
idem esse atque Nosmet incusare, quod in Giintheriana doctrina iudicanda<br />
erraverimus.<br />
Notatum praeterea est, Baltzerum in illo suo libello cum omnem controversiam<br />
ad hoc revocasset, sitne corpori vitae principium proprium, ab<br />
anima rationali re ipsa discretum, eo temeritatis progressum esse, ut o<strong>pp</strong>ositam<br />
sententiam et a<strong>pp</strong>ellaret haereticam, et pro tali habendam esse multis<br />
verbis argueret. Quod quidem non possumus non vehementer improbare,<br />
considerantes hanc sententiam, quae unum in homine ponit vitae principium,<br />
animam scilicet rationalem, a quo corpus quoque et motum et vitam omnem<br />
et sensum accipiat, in Dei Ecclesia esse communissimam atque Doctoribus<br />
plerisque, et probatissimis quidem maxirae, cum Ecclesiae dogmate ita videri<br />
coniunctam, ut huius sit legitima solaque vera interpretatio . nec proinde<br />
sine errore in fide possit negari.<br />
Quae cum Tibi, Venerabilis Frater, ex certa scientia et motu proprio<br />
rescribimus, ardenter cupimus, imo fidenter speramus fore, ut dilectus Filius<br />
Joannes Baltzer et ceteri, qui huic aliisve Gtintheri opinionibus a Nobis reprobatis<br />
quocunque modo adhaeserint, iam se erga hanc Ecclesiam, quam<br />
Christus Dominus reliquarum omnium Matrem et Magistram esse voluit, dociles<br />
et morigeros exhibeant, quemadmodum et Baltzer ipse et alii dudum<br />
laudabiliter sunt polliciti. Te vero, Venerabilis Frater, hortamur, ut Apostoli<br />
exemplo in ca<strong>pii</strong>vilatem rediqens omnem intellectum in obser/tiium (.hrisli,<br />
hanc plenam submissionem ab iis praesertim, qui alios docent, auctoritate<br />
Tua postules, liccntiam autem eorum, qui forte audire detrectant, potestate,<br />
quam dedit Tibi Deus, coerceas.<br />
Superest, ut Tibi, Venerabilis Frater, ac gregi universo tuis curis<br />
:ommisso Apostolicam Benedictionera toto cordis affectu impertiamur.<br />
Datum Romae apud Sanctum Petrum, <strong>die</strong> XXX. Aprilis anno IMDCCCLX,<br />
Pontificatus Nostri Anno Decimoquarto.<br />
* Allocutio<br />
iiabita in consistorio secreto <strong>die</strong> XIII. iulii anni MDCCCLX<br />
Venerabiles Fratres.<br />
Omnibus notum plancque perspectum est, Venerabiles Fratrcs, accrbissimum<br />
bellum contra cathoHcam Ecclcsiam calamitosis hisce temporibus<br />
a tenebrarum filiis excitatum. Simiidem ipsi diabolica prorsus malitia animati<br />
« dicentes malum bonum, et bonum malum, ac ponentes tenebras lucem
et lucem tenebras ')* pravis quibusque molitionibus eamdem Ecclesiam,<br />
eiusque salutarem docfvinam, si tieri unquam posset, funditus evertere, omnesque<br />
cliristianae tidei virtutisque, et ipi^ius natnralis legis, iustitiae, honestatis,<br />
probitatisque sensus exstiuguere, et radicitus exstirpare conantur. Nemo<br />
autem ignorat quam infelix et omnino luctuosus nunc sit in Italia sanctissiinae<br />
nostrae religionis status nefaria eorumdem hominura conspiratione<br />
et opera, qui ambulantes secundum desidcria sua in irapietatibus et alienati<br />
a via Dei, religionera ipsara, sacraque orania o<strong>pp</strong>ugnare ac prosternere contendunt.<br />
Itaque incredibili animi Nostri dolore deplorare cogimur nova<br />
et seraper gravissiraa vulnera, quae ab iniustis legitiniae potestatis in Italia<br />
usurpatoribus Apostolicae Nostrae auctoritati, catholicae Ecclesiae, eiusque<br />
sacris ministris, rebus ac iuribus quoti<strong>die</strong> illata sunt et inferuntur. In<br />
variis enim Italiae regionibus Subalpinae ditioni iniuste subiectis publicae<br />
institiitae sunt scholae, in quibus cum maximo animarum detriraento erronea<br />
quaevis, falsa ac depravata doctrma catholicae Ecclesiae omnino adversa<br />
palam publiceque traditur, et ipsa o<strong>pp</strong>ugnatur Ecclesia '). Omnes autem<br />
norunt innumera fere opuscula, ephemendes et scripta tura in Italia, tum<br />
alibi ex satanae ofticinis ad exitiura et perniciem eraissa, ac turpissimis,<br />
abominandisque imaginibus edita, quibus implacabiles isti religionis hostes,<br />
ac peritissirai scelerura et frauduin artiHces sacrosancta ipsius religionis<br />
mysteria, praecepta, ac veneranda Ecclesiae instituta, eiusque leges ac censuras<br />
contemnere, irridere, omniuraque animos corrumpere, et a cultu catholico<br />
aveliere, ac dissolutam vivendi licentiam, et abnormera usquequaque<br />
impietatcm fovere, inducere, ac sacros Ministros, et Christi hic in terris<br />
Yicariuin oranibus iniunis, calumniis, conviciisque proscindere, et legitimae<br />
cuiusque potestatis imperium labefactare, ac tum Ecclesiae, tum civilis socie-<br />
tatis excidium procurare a<strong>dn</strong>ituntur *).<br />
Atque hi lucis et veritatis osores minime dubitant violentas, sacrilegasque<br />
eorum manus sacris Ecclesiae Ministris et patrimonio iniicere.<br />
Postquam enira Subal[iinura Gubernium Parmensis et Placentini Ducatus<br />
dominium usurpavit, <strong>die</strong> decimanoua proximi mensis Aprilis Monachos<br />
Ordinis S. Benedicti in Parmensi S. Joannis Evangelistae Coenobio commorantes<br />
inique expulit, omniaque illorum bona sibi vindicavif*). Decreto<br />
autem <strong>die</strong> decima praeteriti mensis Maii edito Clericorum Placentiae Semi;<br />
narium claudendum praescripsit, ut Placentinura ulcisceretur Episcopura',<br />
qui merito se ab.=«tinuit a sacris peragendis caeremoniis. quae a civili praecipicbantur<br />
potestate. Ac deinde idera vigijantissimus Episcopus fuit coraprehensus,<br />
atque a sua Dioecesi abreptus, et Augustam Taurinorum deductus,<br />
ac tum carcere, tum pecunia damnatus; quas poenas etiam subiere ipsius<br />
Episcopi Vicarius (Tencralis, et nonnulli Placentini Canonici Atque eadera<br />
de causa tum in usurpatis Nostris Aemiliae provinciis, tum in aliis locis<br />
iniustae Subalpinae dominationi potissimum subditis jdures egregii Venerabiles<br />
Fratres Episcopi, et fecclesiastici Viri, ac Religiosaruin Famili.irum<br />
alumni per sumniam ininriain vehementer vexati. ac durissimae inquisitioni<br />
obnoxii , quorura non pauci etiani deprehensi, et vel in exiliiira exacti, vel<br />
in vincula coniecti. Ilmc Pro-Vicarius Bononicnsis de sui Cardinalis Archiepiscopi<br />
eo ipso terapore, quo animam agebat, latere divulsus, et m carcerem<br />
missus, ac deinde tum pecunia, tum carcere multatus. Ubi vero clarissimus<br />
ille Archiepiscojuis ex hac vita migravit, Archiepiscopatus Bononicnsis bona<br />
eiusdem Gnbcrnii administrationi statim subiecta fuerunt. Hinc ab ipso<br />
Gubernio Venerabilis Frater pientissimus Faventiae P^.piscopus primum militari<br />
custodia in suis aedibus septus. pro])te.c.-quod gravi contlictatus morbo<br />
in carcerem contrudi miniine potuerit, ac postea carcere et pecunia <strong>dn</strong>innatus.<br />
Hinc spcctatissirai vestri Collcgac Dilecti Filii Nostri S. R. E. Cardinales<br />
Archiepiscopus Pisanus militari manu comprehensus , a suo grcge<br />
avulsus, et Augustam Taurinorum traductus, et Forocorneliensis Antistes<br />
suis in acdibus militari custodia detentus, ac Ferrariensium Archiepiscopus<br />
variis modis exagitatus.<br />
*) Isai. V. 20. ") Huc ref. prop. 45. 47. 48.<br />
*) //itc ref. prop. 79. ') „ _ ^ 53.
121<br />
Nota vero sunt gravissima damna, quae in Sicilia pcrditorum hominum<br />
opera, legitimi Principis regno perturbato, religio, eiusque rainistri nuper<br />
perpessi sunt. Etenim inter alia duo Religiosi Ordines de re cliristiana<br />
optime meriti fuere sublati, eorumque alunmi exulare coacti. Ac vel maxime<br />
dolendum, Vencrabiles Fratrcs, quod ibi nonnuUi ex Clero reperti fuerint,<br />
qui ncscientes Dominum, neque ofticium Sacerdotum ad populum, minime<br />
erubuerunt cum summo bonorum omnium scandalo et fremitu suam operam<br />
Ecclesiae et omnis iustitiae inimicis praestare, illisque favcre. In usurpatis<br />
autem Nostris provinciis plures Dioeceses cum maxinio tidelium discrimine<br />
sunt suis orbatae pastoribus, cum lii, ob a<strong>die</strong>ctas ab illcgitima potestate<br />
conditiones. illas attingere minimc possint. Atque id inter alia manitestissime<br />
ostendit quo potissimum ii homines sjicctent, qui nequissimis et sacrilegis<br />
ausibus civilem Romani Pontiticis, et huius Apostolicae Sedis principatum<br />
usurjiare ac diruere exoptant, ut scilicet civili eiusdem Pontihcis et Sedis<br />
potestate et maiestate aepressa et eversa, catholicam Ecclesiam facilius<br />
o<strong>pp</strong>ugnare queant. Omittimus vero tot alia id genus ausa recensere, quibus<br />
Ecclesiam, sacrosque Ministros isti homines tantopere affligant, divexant,<br />
dum per^!da sane nequitia omnium libertatem dolosis fraudulentisque modis<br />
ubique praedicare et extollere nou cessant').<br />
Quae quidem omnia gravia facinora cum summa bonorum omnium<br />
indignatione ac luctu peracta, quantam Ecclesiae, quantam Nobis, et Apostolicae<br />
Nostrae auctoritati, et huic Sanctae Sedi, Vestroque Ordiui, et Episcopali<br />
dignitati, universoque Clero iniuriam, violentiam, et contumeliam<br />
afferant, optime intelligitis, Venerabiles Fratres.<br />
In tanta vero acerbitate non levi afticimur gaudio, cum videamus<br />
qua insigni sane fide, patientia et constantia commemorati tum Dilecti Filii<br />
Nostri S. R. E. Cardinales, tum Venerabiles Fratres Sacrorum Antistites<br />
summa cura eorum nominis laude omnes aerumnas, calaraitatesque sine uUa<br />
iusta causa sibi illatas tolerare, et Ecclesiae iustitiaeque causam strenue<br />
defendere glorientur, et cum simul noscamus qua firmitate, paucis exceptis,<br />
Italiae Clerus omni commendatione dignus , suae vocationis et ofticii memor<br />
illustribus suorum Antistitum vestigiis insistat, omnesque perferat molestias,<br />
vexationes, suoque muiiere egregie fungatur.<br />
Dum autem intimo moerore conticimur, Apostolici Nostri muneris<br />
probe meinores nunquam desistemus divino auxilio suffulti Ecclesiae causam<br />
Nobis ab ipso Christo Domino divinitus commissam oumi studio, totisque<br />
viribus impavide propugnare. Quamobrem in hoc amplissimo Vestro consessu,<br />
et coram universo catholico orbe Nostram attollentes vocem tam<br />
tristia, et nunquam satis deploranda facta omnino reprobamus, damnamus,<br />
ac maiore, qua possunius, animi Nostri contentione ecclesiasticam immunitatem<br />
violatam, Cardinalitiam et Episcopalem Dignitatem despectam, ecclesiasticum<br />
ordinem afHictum, et omnia Ecclesiae, atque huius Apostolicae<br />
Sedis iura proculcata etiam atque etiam reclamamus, et reclamare nunquam<br />
desinemus.<br />
Verum in hac tanta temporum rerumque convcrsione, in hac tanta<br />
Ecclesiae o<strong>pp</strong>ugnatione, omniunique divinorum, humanorumque iurium conculcatione.<br />
et Sdcei-dotii contemiitu non concidamus animo, Venerabiles<br />
Fratres. Caelum cnim et terra transibuiit, verba autem promissionesque<br />
Domini non ]iraeteribunt, ac, veluti a<strong>pp</strong>rime nostis, florentissima imperia,<br />
regna, urbes et regiones dissipari, deleri et corruere possunt, sed Ecclesia<br />
aChristo Domino fun<strong>data</strong>. et omnipotenti Eius viriute continenter sustentata<br />
et illustrata nullo unquam modo convelli et labelactari potest, persecutionibus<br />
non vincitur, non immiiiuitur, sed augetur. novisque sempcr ac splendidioribus<br />
exornatur triumpliis. «Hoc enimEccU>iae proi^rium est, ut tunc<br />
vincat cum laeditur, tunc intelligatur cum arguitur, tunc obtineat cum<br />
deseritur ^).*<br />
Ne intcrniittamus autein in omni fide, spe, et humilitatc cordis dios<br />
nocosque ardcntiori usque studio miscricoi-diarum Dcum orare et obsecrare,<br />
ut pcr merita Unigeniti Filii Sui Domini <strong>nostri</strong> Jesu Christi velit omnium<br />
prae\aricantium propitius miscrcri, cos(iue caelesti sua graiia pcrfundere,<br />
') Huc ref. §§. <strong>IX</strong>. et X. Syll. ') S. Hilar. de Tnnlt. lib. VII. C. IV.
122<br />
illustrare, atque ad se convertcre, reducere; utque, omnibus profligatis erroribus,<br />
omnibusque amotis iniquitatibus, divina sua religio, eiusijue salutaris<br />
doctrina, quae ad temporalem quoque regnorimi populorumque felicitatem et<br />
tranquillitatem tantopere conducit, quoti<strong>die</strong> magis ubique terrarum vigeat,<br />
fioreat ac dominetur.<br />
Atque bic sermonem Xostrum ad omnes Venerabiles Fratres totius<br />
catholici orbis Sacrorum Antistites intimo cordis affectu convertentes, ipsis,<br />
et fidelibus eorum curae traditis iterum vel maxime gratulamur de eximia<br />
eorum erga Nos, et banc Petri Cathedram fide, amore et observantia, ac<br />
simul gratissimi animi Nostri sensus iisdem Venerabilibus Fratribus et lidelibus<br />
palam imbliceque profitemur ob mira sane studia, quibus Nostras<br />
angustias moais omnibus sublevare non desinunt. Nihil vero dubitamus,<br />
quin iidem Venerabiles Fratres pro egregia, qua maxime praestant, religione,<br />
pietate ac sacerdotali zelo pergant maiore usque alacritate et opera una<br />
cum fidelibus sibi commissis Ecclesiae et huius Apostolicae Sedis causam<br />
constanter defcndere, ac ferventissimis suis, suorumque fidelium precibus<br />
adire cum fiducia una Nobiscum ad Thronum gratiae, ac potentissimura Immaculatae<br />
Sanctissimaeque Dei Genitricis Virginis Mariae patrocinium implorare,<br />
ut, tam magna tamque turbulenta tempestate depulsa, et Catholica<br />
Ecclesia optatissimam assequatur pacem, ac sua ubique libertate fruatur, et<br />
omnes a veritatis ac iustitiae via aberrantes redeant ad cor, et convertantur<br />
ad Deum, ac declinantes a malo, et facientes bonum incedant per semitas<br />
Domini.<br />
AUocutio<br />
habita in consistorio secreto <strong>die</strong> XX<strong>VIII</strong>. septembris anni MDCCCLX ').<br />
Venerabiles Fratres.<br />
Novos et ante hunc <strong>die</strong>m inauditos ausus a Subalpino Gubernio contra<br />
Nos, hanc Apostolicam Sedem, et Catholicam Ecclesiam admissos denuo cum<br />
incredibili animi Nostri dolore vel moerore potius deplorare ac detestari<br />
cogimur, Venerabiles Fratres. Ipsum, uti nostis, Gubernium victoria abutens,<br />
quam bellicosae magnaeque nationis opibus adiutum ex funestissimo bello<br />
reportavit, suum per Italiam regnum contra omnia divina et humana iura<br />
extendcns, populis ad rebellionem excitatis, legitimisque Principibus ex propria<br />
dominatione per sumniam iniustitiamexpulsis, aliquot Pontiticiae Nostrae<br />
in Aemilia ditionis provincias iniustissimo ac prorsus sacrilego ausu invasit<br />
et usurpavit, Dum autem universus Catholicus Orbis iustissimis gravissimisque<br />
Nostris respondens querelis contra hanc impiam usurpationem vehementer<br />
clamare non desinit, idem Gubernium alias huius Sanctae Sedis provincias<br />
in Piceno, Umbria, et Patriraonio sitas sibi vindicare constituit. At cum<br />
videret, earum provinciarum populos omni perfrui tranquillitate, eosque<br />
Nobis ndeliter adhaerere, nec posse pecuniis targiter profusis, aliisque improbis<br />
adhibitis dolis, a legitimo Nostro et huius Sanctae Sedis civiii imperio<br />
alienari ac divelli. iccirco in ipsas provincias immisit tum perditorum hominum<br />
mannm. qui turbas seditionemque ibi cxcitarent, tum ingentem suuin<br />
exercitum, qui easdem provincias hostili impetu armorumque vi subiiceret.<br />
Optime nostis, Venerabiles Fratres, impudentes litteras a Subalpino<br />
Gubernio ad suum tuendum latrocinium Nostro Cardinali a publicis negotiis<br />
scriptas, quibus haud erubuit nuntiare, se suis co<strong>pii</strong>s in mandatis dedisse,<br />
nt commemoratas Nostras provincias occuparent, nisi dimitterentur exteri<br />
homines adscripti parvo Nostro exercitui, qui ceteroquin ad Pontiticiae<br />
ditionis, eiusque populorum tranquillitatem sorvandam fuerat instructus.<br />
Nec ignoratis, a Subali^inis co<strong>pii</strong>s easdem provincias ipso fere tempore fuisse<br />
occupatas, quo illae litterae accipiebantur. P^quidem nemo non potest<br />
magnopere commoveri, et summa aftici indignatione rcputans mendaces<br />
criminationes, varias(|ue calumnias et contumelias, quibus idem Gubcrnium<br />
haud j)udet huiusmodi suam hostilcm impiamque contra civilem Romanae<br />
') Huc referuntnr Si/l/abi Propositiones 62, 70.
123<br />
Ecclesiae principatum aggressionem tegere, Nostrumque Gubernium impetere.<br />
Ecquis enira non summopere miretur au<strong>die</strong>ns, Nostrum reju-ehendi Gubernium,<br />
propterea quod Nostro exercitui liomines fuerint adscripti, cum omncs noscant<br />
nulli legitimo Gubernio denegari unquam posse ius cooptandi in suas copias<br />
exteros hominesV Quod quidem ius potiori quadam ratione ad Nostrum<br />
et huius Sanctae Sedis Gubernium pertinet, cum Romanus Pontifex, veluti<br />
communis omnium catholicorum pater, non possit non libentissime eos omnes<br />
catholicos excipere, qui religionis studio im^ulsi velint in Pontiticiis co<strong>pii</strong>s<br />
militare et ad Ecclesiae detensionem concurrere. Atque hic animadvertendum<br />
existimamus, huiusmodi catholicorum exterorum concursum fuisse praesertim<br />
excitatum illorum improbitate, qui civilem huius Sanctae Sedis<br />
principatum aggressi sunt. Nemo enim ignorat qua indignatione, et quo<br />
luctu universus catholicus orbis fuerit conmiotus ubi novit tam impiam,<br />
tamque iniustam civili huius Apostolicae Sedis dominio aggressionem fuisse<br />
illatam. Ex quo porro factum est, ut quamplurimi ex variis christiani orbis<br />
regionibus tideles sua sponte et summa alacritate ad Pontiticiam Nostram<br />
ditionem convolaverint, suumque nomen Nostrae militiae dederint, quo Nostra,<br />
huius Sanctac Sedis, et Ecclesiae iura strenue defenderent. Singulari autem<br />
malignitate Subalpinum Gubernium Nostris militibus mercenarii notam per<br />
sumraam calumniam inurere minirae veretur, cum non pauci ex indigenis<br />
exterisque Nostris militibus nobili genere nati, et illustrium familiarum<br />
nomine conspicui, ac religionis amore unice excitati, sine ullo eraolumento<br />
in Nostris co<strong>pii</strong>s militare voluerint. Neque latet Subalpinum Gubernium,<br />
qua fide et integritate Noster exercitus praestet, cum eidem Gubernio perspectum<br />
sit, irritas fuisse omnes dolosas artes adhibitas ut Nostri milites<br />
corrumperentur. Nihil vero est cur immoremur in refellenda feritatis accusatione<br />
Nostris co<strong>pii</strong>s improbe illata, cura nuUum plane argumentum obtrectatores<br />
valeant adducere, quin potius huiusraddi crirainatio in ipsos iure<br />
converti possit, queraadmodura vulgatae Subalpini exercitus Ducum truculentae<br />
proclamationes manifestissime ostendunt.<br />
Hic autem animadvertere praestat, Nostro Gubernio minime suspicandum<br />
fuisse de huiusraodi hostili invasione, cum ipsi asseveratum esset<br />
Subalpinas copias prope territorium Nostrum accessisse non quidem inyadendi<br />
animo, immo vero ut inde perturbatorum turraas arcerent. _ Hinc<br />
summus Nostrarum copiarura Dux ue cogitare quidem poterat, sibi cum<br />
Subalpino exercitu esse pugnandum. Yeruni ubi, rebus praeter omnem exspectationem<br />
perperam imrautatis, agnovit hostilera irruptionem ab illo<br />
exercitu factam, qui sane pugnantiura numero arraoruraque vi maxime praevalebat,<br />
providum suscepit consilium se Anconam, utpote arce munitam,<br />
recipiendi, ne Nostri milites tam facili mortis periculo exponerentur. Cum<br />
autem ingi*uentibus hostium co<strong>pii</strong>s in itinere interciperetur, manus conserere<br />
coactus est, ut sibi militibusque suis viara aperiret.<br />
Ceterum dum meritas debitascme laudes tribuimus commemorato<br />
Nostrarum copiarum Duci, ac illarum auctoribus, et militibus, qui inspectata<br />
hostili irruptione lacessiti pro Dei, Ecclesiae, huius Apostolicae Seais, ac<br />
iustitiae causa fortiter, viiibus licet longe imparibus, dimicarunt; yix lacrymas<br />
contineri possumus noscentes quot strenui railites , ac lectissirai praesertim<br />
iuvenes in hac iniusta et crudeli invasione occubuerint, qui religioso sane<br />
nobilique animo ad civilem Komanae Ecclesiae princii^atura tucnaum advolarunt.<br />
Nos insuper summopere commovet luctus, qui in illorum farailias<br />
re<strong>dn</strong>ndat. Utinara eisdera familiis fletum Nostris verbis abstergere possemus<br />
Contidimus vero non levi ipsis solatio et consolationi futuram honoriticentissimam<br />
mentioncm, quam de extinctis suis libcris et propinquis raerito<br />
facimus ob splendidum sane eximiae eorum erga Nos et hanc Sanctam Sedem<br />
tidei, pietatis et araoris exeniplura, quod christiano orbi cum immortali<br />
eorum norainis laude exhibuerunt. Atque m eam profecto spem erigimur<br />
forc, ut ii omncs, qui gloriosam pro Ecclesiae causa mortem obierunt. illam<br />
sempiternam asscquantur paceni et beatitatera, quam a Deo Optimo Maxirao<br />
a<strong>pp</strong>recati suraus, et a<strong>pp</strong>recari nunquani omittcinus. Quo loco debitis quo-<br />
(|ue laudibus proscquimur dilcctos Filios Pracsides provinciarum, praesertim<br />
Urbino-Pisaurensis , et Spoletanae, qui in hac tristissima temporum vicissitudine<br />
suo munere sedulo constanterque perfuncti sunt.<br />
!
124<br />
Jara vero. Venerabiles Fratres, quis ferre unquam poterit insignem<br />
impudentiam et nypocrisim, qua nequissimi invasores in suis programmatibus<br />
asserere non dubitant, se Nostras aliasque Italiae adire provincias, ut ibi<br />
moralis ordinis principia restituant? Atque id ab eis temere aftirmatur,<br />
qui acerrimum Catholicae Ecclesiae, eiusque Ministris, ac rebus iamdiu<br />
bellum inferentcs, et ecclesiasticas leges, censurasque plane despicientes ausi<br />
simt spectatissimos tum S. R. £. Cardinales, tum Episcopos, tum probatissimos<br />
utriusque Cleri Viroj in vincula coniicere, Keligiosas Familias e<br />
propriis Coenobiis expellere, Ecclesiae bona diripere, et civilem huius Sanctae<br />
Sedis principatum vastare. Scilicet moralis ordinis principia ab iis restituentur,<br />
qui publicas cuiusque falsae doctrinae scholas, et meretricias etiam<br />
domos constituunt, quique abominandis scriptis et scenicis spectaculis pudorcm,<br />
pudicitiam, honestatem, viriutem offendere, eliminare, et sacrosancta<br />
divinae nostrae religionis mysteria, sacramenta, praecepta, et instituta, sacrosque<br />
ministros, ritus, caeremonias irridere, contemnere, omnemque iustitiae<br />
i'ationem de medio tollcre, ac tum religionis tura civilis societatis fundamenta<br />
labefactare et evertere connituntur ')<br />
In hac igitur tam iniusta, tam hostili et horrenda civilis Nostri et<br />
huius Sanctae Sedis principatus aggressione et occupatione, a Subalpino<br />
Rege, eiusque Gubernio contra omnes iustitiae leges et universale gentium<br />
ius peracta, Nostri ofticii probe memores in hoc amplissimo Vestro consessu,<br />
et coram universo Catholico Orbe Nostram vocem denuo vehementer attollimus,<br />
ac omnes nefarios sacrilegosque eiusdem Regis et Gubernii ausus reprobamus,<br />
penitusque damnamus , omnesque actus plane nullos et irritos declaramus,<br />
decernimus, ac civilis, quo Romana pollet Ecclesia, principatus<br />
integritatem, eiusque iura, quae ao omnes catholicos pertinent, etiam atque<br />
etiara reclamamus, et reclamare nunquam desistemus.<br />
Verum dissimulare non possumus, Venerabiles Fratres, summa Nos<br />
o<strong>pp</strong>rimi amaritudine, cimi in tam scelesta et nunquam satis exsecranda<br />
aggressione alieni auxilii opem, variis exortis difticultatibus, adhuc desidereraus.<br />
Equidem notissimae Vobis sunt iteratjje declarationes Nobis factae<br />
ab uno ex potentissimis Europae Principibus. Attamen dum illarum iamdiu<br />
expectamus effectura, non possumus non vehementer angi ac perturbari, cura<br />
inspiciamus nefandae usurpationis auctores fautoresque audacter insolenter-<br />
Que in nefario suo proposito persistere ac progredi, tamquam certo conii-<br />
Qcntes neminem sibi reapse adversari.<br />
Haec autem perversitas eo pervenit, ut hostilibus Subalpini exercitus<br />
co<strong>pii</strong>s ad moenia fere huius almae Nostrae urbis immissis, quaecumque fuerit<br />
implicata communicatio, publicae privataeque rationes in discrimen adductae,<br />
commeatus intercepti, et, quod gravissimum est, Sumnms totius Ecclesiae<br />
Pontifex in molestara redactus diuicultatem Ecelcsiae ipsius negotiis, prout<br />
res postulat, consulendi, proptereaquod maxirae coarctetur via cura variis<br />
orbis partibus coramunicandi. Quamobrera in tantis Nostris angustiis, tantoque<br />
rerura discrimine, vel facile intelligitis, Venerabiles P'ratres, Nos tristi<br />
necessitate eo iam ferme impelli, ut vel inviti cogitare debeamus de o<strong>pp</strong>ortuno<br />
suscipiendo consilio ad Nostram digmtatera tucndara.<br />
Interira abstinere non possumus, quin praeter alia deploremus fnnestura<br />
ac perniciosum principium, quod vocant de n<strong>dn</strong> Ititcvcuin. a quibusdam<br />
Gubcrniis haud ita pridem, ceteris tolcrantibus, proclamatum, et adhibitum<br />
ctiam cum de iniusta alicuius Gubcrnii contra a!iud aggressione<br />
agatur^: ita ut quaedam vclnti impunitas ac licentia impctcndi ac diripicndi<br />
ancna iura, proprietates, ac ditioncs ipsas contra divinas humanasque leges<br />
sanciri vidcatnr; queraadmodura luctuosa hac tcmpestate cerniraus evcnire.<br />
Et miiandum profecto, quod uni Suhalpino Gubcrnio impunc liccat eiusniodi<br />
principium dcspiccre ac violare, cum vidcamus ipsum hostilibus suis co<strong>pii</strong>s,<br />
univcrsa Kuropa insj)cctante, in alicnas ditioncs irrumpcrc, Icgitimosquc cx<br />
illis Prinripcs cxturbnre: cx quo i)crniciosa consc(|uitur absurnitas, alienum<br />
ncmpe interventum dumtaxat admitti ad rebellionc^ suscitandam atque<br />
fovendam.<br />
') Huc ref. prp/>. 80. ') /fuc ref prop. 62.<br />
!
125<br />
Hinc autem o<strong>pp</strong>ortuna Nobis orltur occasio excitandi omnes Europae<br />
Principes, ut pro spectata ipsorura consilii gravitate et sapientia serio perpendant<br />
quae quantaque mala in detestabili, quem lamentamur, eventu cumulentur<br />
Agitur enim de immani violatione, quae contra universaie gentiura<br />
ius nequiter est patrata, quaeque nisi omnino coerceatur, nuUa deinceps<br />
legitimi cuiusque iuris tirmitas ac securitas poterit consistere. Agitur de<br />
rebellionis principio '), cui Subalpinum Gubernium turpiter inservit, et ex<br />
quo pronum est inteliigere, quantum cuicumque Gubernio discrimen in <strong>die</strong>s<br />
comparetur, et quanta in universam civilem societatem redundet pernicies,<br />
cum ita fatali Vommunismn aditus aperiatur. Agitur de violatis solemnibus<br />
Conventionibus, quae uti aliorum in Europa Principatuum, ita etiam civilis<br />
Pontificiac ditionis integritatem sartam tectamque servari omnino postulant.<br />
Agitur de violenta direptione illius Principatus, qui singulari divinae prqvidentiae<br />
consilio Romano Pontitici datus est ad Apostolicum suum Ministerium<br />
in universam Ecclesiam plenissima libertate exercendum. Quae profecto<br />
libertas sumraae omnibus Principibus curae esse debet, ut Pontifex<br />
ipse nullius civilis potestatis impulsui subiaceat, atque ita spirituali pariter<br />
catholicorum in eorumdem Principum dominiis degentium tranquillitati<br />
cautum sit ').<br />
Itaque omnibus Supremis Principibus persuasum esse debet, Nostram<br />
cum Ipsorum causa plane esse coniunctam, eosque suum Nobis auxilium<br />
afferentes Nostrorum aeque ac suorum iurium incolumitati esse prospecturos.<br />
Maxima proinde cum tiducia ipsos hortamur et obsecramus, ut opem Nobis,<br />
pro sua quisque conditione et o<strong>pp</strong>ortunitatc, velint impendere. Non dubitamus<br />
autem, quin catholici praesertim Principes ac Populi omnem eoruni<br />
curam et operam studiosissime conferant, ut pro coranunii eorum ofticiq<br />
universi Dominici gregis Patrem et Pastorem, parricidialibus degeneris hlii<br />
armis o<strong>pp</strong>ugnatum, modis omnibus adiuvare, tueri et defendere properent<br />
atque festiuent.<br />
Cum autem a<strong>pp</strong>rime sciatis, Venerabiles Fratres, omnem spem nostram<br />
in Deo esse coUocandam, qui adiutor et refugium est nostrum in tribulationibus<br />
<strong>nostri</strong>s, quique vulnerat et medetur, percutit et sanat, mortiticat et<br />
viviiicat, deducit ad inferos et reducit; iccirco in omni lide et humilitate<br />
cordis <strong>nostri</strong> assiduas ferventissimasque ad Ipsum, adhibito in primis efficacissimo<br />
Immaculatae Sanctissimaeque Deiparae Virginis Mariae patrocinio,<br />
ac suffragio Beatorum Petri et Pauli, preces effundere non intermittanms,<br />
ut faciens potentiam in l-rachio suo inimicorum suorum superbiam elidat,<br />
et expugnet impugnantts nos, omnesque Ecclesiae suae sanctae liostes humiliet<br />
et conterat; atque omnipotenti suae gratiae virtute efficial, ut omnium praevaricantium<br />
corda resipiscant, deque optatissima illorum conversione sancta<br />
mater Ecclesia quam primum laetetur.<br />
AUocutio<br />
habita in consistorio secreto <strong>die</strong> XVII. decembris anni MDCCCLX ').<br />
Venerabiles Fratres.<br />
Multis gravibusque vel ab ipso sui exordio iactata procellis Ecclesia<br />
miserrima hac nostra aetate tot tantisque hostium aggressionibus petita est,<br />
ut conceptum iarapridem ab ipsis odium omnisquo furoris niaturitas in Nostri<br />
Pontificatus tempus erupisse vidcatur. Neoue vero persequamur singula<br />
necesse est, Vcnerabiles Fratres, quae haua ita longo annorum intervallo<br />
acerba et gravia contigerunt, quorum raemoria Nostrum aeque Vestrumque<br />
animum non levi moerore perfundat. lUud vero dissiraulare non possumus,<br />
pro arcano Dei iudicio, nullura adhuc fuisse impositum tara niultis calamitatibus<br />
modum: novas qui<strong>pp</strong>e dolemus ingrucrc tum ex fautoribus perversao<br />
doctrinae, quae a funestissimae Reforraationis princi<strong>pii</strong>s orta publici veluti<br />
') Huc ref. prop. 63. ') Huc ref. riota ad §. <strong>IX</strong>.<br />
') Huc referuntur Syllabi Propositiones 19, 37, 43, 73.
U6<br />
iuris robur alicubi obtinuit ; tum ex impiorum hominum pravitate , qui Catholicae<br />
Ecclesiae se tilios praedicant, ai^peUandi vero sunt tilii tenebrarum;<br />
tum dcnique ex ethnicorum furore, qui per Orientis regiones in caedem<br />
exitium
127<br />
Patrem : «Non pro eis rogo tantum , sed pro eis etiam , qui credituri sunt<br />
«per verbum eorura in me, ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me es<br />
•^et ego in te.» Atqui huius unitatis vis et ratio omnino pustulat, ut tamquam<br />
membra cum capite, sic universi per orbem tideles cum Romano Pontitice,<br />
qui Christi in terris Vicarius est, coniungantur et coaiescaut. Quamobrem<br />
ad Praedecessorem Nostrum sanctae memoriae Damasum scribebat<br />
Ecclesiae doctor Hieronymus: «Beatitudini tuae, hoc est Petri Cathedrae,<br />
«conmmnione consocior, supra iHam Petram aediticatam Ecclesiam scio, qui-<br />
*cumque e.\tra hanc donmm agnum comederit, prolaims est.» Quantam vero<br />
memorati libelli auctor infert iniuriam periliustri Galliarum genti, utpote<br />
quam Catholicae unitatis retinentissimam schismaticis putat erroribus posse<br />
implicari! Quanta illius temeritas est, quod ab obsequio ac fide erga Apostoiicam<br />
Sedem abstrahendum fore confidat Clerurn illum et spectatissimos<br />
Eraesertim Antistites, qui Praedecessores inter suos Irenaeum recenseant<br />
lUgdunensis Ecclesiae Pastorem, praeclara ista scribentem : «Ad Romanam<br />
«Ecclesiam propter potiorem principalitatem necesse est omnem convenire<br />
«Ecclesiam, hoc est eos, qui sunt undique fideles:» qui nullo fracti metu,<br />
nullo retardati periculo, tum voce tum scriptis Nostra Sanctaeque Sedis iura<br />
vindicare certaverint, Nobisque exhibere nunquam intermiserint certissima<br />
devotionis argumenta! Quorum Nos, aliorumque per orbem Antistitum dum<br />
meritis ornamus praeconiis pastoralem curam, vigilantiam. tirmitatem, ipsos<br />
licet sponte sua incensos erectosque ad Catholicae fidei defensionem, hortari<br />
tamen atque excitare pro hac temporum iniquitate non praetermittimus, ut<br />
quo validiores quoti<strong>die</strong> hostiles impetus tiant. eo firmiori animo sustinendos<br />
ac frangendos curent, atque adeo commissos suae curae fideles de fallaciis<br />
insidiisque admonere non desinant, quibus avellere ipsos a Matris Ecclesiae<br />
gremio vaferrimi homines connitantur.<br />
Jam vero ex daranando illo libello, quaenam tandem sint auctoris et<br />
ceterorum oranium consilia, qui civilem Sanctae Sedi principatum extorquere<br />
conantur, detracta veluti larva manifeste deprehendimus. Scilicet nihil aliud<br />
intendunt ac moliuntur, quam ut Sanctissimae Religionis fundamenta subvertant.<br />
Id sane per provincias a civili Nostra dominatione iniuste subreptas,<br />
id per reliquas Italiae regiones perlidissimis quibusque artibus stuaiose<br />
curari et videmus et ingemiscimus. Huc spectant disseminatae quaquaversus<br />
perversae sacrorum librorum interpretatiunes ad fidem corrumpendam,<br />
diffusa ad contaminandos luventutis mores tm"pissimorum libellorum colluvies,<br />
invecta quocumque effraenis vivendi hcentia, despecta, proculcata Ecclesiae<br />
potestas, sacra immunitas violata, subducta ab auctoritate et vigilantia<br />
Episcoporum publica iuventutis institutio. omnisque doctrinae morumque<br />
disciplina, pi-aepositi docendo homines de religione prave sentientes, evulgatum<br />
in Umbria decretum de cunctis ferme religiosis familiis e claustro exturbandis,<br />
de extinguendis CoUegiatis Capituiis, delendisque simplicibus<br />
cuiusvis generis Beneticiis, <strong>pii</strong>sque Sodalitiis eorumque bonis per summam<br />
iniuriam occupandis ') ; huc spectant coniecti in vincula ecclesiastici viri, ipsique<br />
sacri Antistites, quos inter Venerabilis Frater Archiepiscopus Urbinas,<br />
nuper septus armis in custodiam traditus, et Cardinalitia etiam dignitate<br />
lulgens Venerabilis Frater Firmanus Antistes per vim abreptus a Sede sua,<br />
alioque relegatus, et ab omni commissi gregis curatione pronibitus, ac plures<br />
etiam Antistites et Sacerdotes e Regno Neapolitano vel in carcerem missi,<br />
vel ad fugam coacti; huc spectant (nec sine acerbissimo doloris sensu memoramus)<br />
patefacta per nonnullas Italiae civitates protestantibus templa, et<br />
publicae etiam scholae institutae, ubi in perniciem Catholicae Religionis<br />
quaelibet impune tradatur doctrinae perversitas; denique promulgatum in<br />
Umbria dccretum, quo matrimonium, nuncupatum ab Apostolo magnum Sacramentum,<br />
peculiaribus civilibus disciplinis illigatur, ac ferme subtrahitur<br />
ab Ecclesiae potestate, eo fortasse consilio ut postea civilibus dumtaxat subdatur<br />
legibus, eaque ratione, nuod Deus avertat, legalis invehatur concubinatus<br />
cum extremo animarum netrimento ^). Atque liic, uti Apostolici Nostri<br />
muneris ratio postulat, quidquid contra Ecclesiae iura et patrimonium,<br />
contra religiosas personas earumque bona actum hucusque est, vel peragatur<br />
') Hnc ref. prop. 47, 53, 79. ') Nnc ref. prop. 73.
128<br />
in posterura, damnamus, reprobamus, ac nullius vis et roboris, ac prorsus<br />
irritum palam edicimus.<br />
Quanta vero ubique sit rerum omnium tum publicarum tum privatarum<br />
perturbatio, quantus in Europa motus, quantis dissidiis fiagret Italia,<br />
ecquis non videat ac Nobiscnm non maxime doleat? Tam multa tamque<br />
gravia rei sacrae et civili infiicta vulnera considerantes exclamare cogimur<br />
cum Propheta: «Infecta est terra ab habitatoribus suis, quia transgressi sunt<br />
«leges, mutaverunt ius, dissipaverunt foedus sempiternum.»<br />
Haec autem malorum conweries ab iis maxime rcpetenda, qui, ut suam<br />
per Italiae fines ditionem extendant. humana quacque iura ac divina audacter<br />
pervertunt, qui publicae se felicitatis auctores iactant ac praedicant,<br />
quocumque tamen pervaserint, ibidem saevissimae veluti tempestates impressa<br />
relinquunt furoris, excidiique vestigia. Utinam aliquando redeant insipiente.s<br />
ad cor, nimirum intelligant, Reiigione sublata, nuUum humanae societati<br />
superesse praesidium tum ad stabilitatem tum ad quietem! Utinam sibi aliquando<br />
persuadeant. unani esse Catholicam Religionem veritatis magistram,<br />
virtutum omnium altricem, in qua civitatum, regnorum incolumitas, salusque<br />
nitatur! Meminerint aliquando, Apostolicam hanc Sedem nedura adversatam<br />
nunquam fuisse verae ac solidae popalorum felicitati '), quin etiam<br />
quovis tempore de universo hominum gencie\uisse egregie promeritam; per<br />
illam namque traductae ad humanitatem barbai-ae gentes, veraeque religionis<br />
praeceptis institutae, sedati bellorum tumultus, provectae modis omnibus<br />
Donae artes ac disciplinae, calamitosis aegi'isque recreandis publica caritatis<br />
excitata domicilia, asserta, promulgata et principibus et populis vel ia<br />
maximis perturbationibus iustitiae atque honestatis principia. Haec atque<br />
alia quamplura per Apostolicam Sedem in bonum humanae societatis provide<br />
sapienterque peracta, multis eximiisque testata monumentis, ad omnis<br />
praedicationem temporis celebrabit historia.<br />
Sed iam paternum animum Nostrum ad se revocat plurimis afflicta<br />
malis per Orientem Ecclesia, quae tamen cruentis martyrum palmis<br />
nobilitari ornarique non desinit. Loquimur nempe, Venerabiles Fratres, de<br />
regno Choreae, de Sinensium Imperio, regnisque finitimis, ubi neque atrocissimis<br />
cruciatibus, nec dirissimo quovis mortis genere debilitata aut victa<br />
est Christianorum in fide constantia; loquimur de Cochinchinae ac Tonchini<br />
regionibus, in quibus ad extinctionem prorsus christiani nominis acerbissime<br />
recruduit ethnicorum immanitas. Quid enim memorabimus collegia, coenobia,<br />
temnla, publicas privatasque aedes vel solo eversas, vel flammis absumptas?<br />
Quia Christifideles referemus cuiusque aetatis, conditionis, ordinis partim<br />
saevissime exagitatos, nudatosque rebus omnibus, hac illac errantes \itam<br />
trahere coactos quovis su<strong>pp</strong>licio acerbiorem , partim in carcerem detrusos,<br />
omnique tormentorum gonere excruciatos, qui tamen in ferendis pro Christo<br />
su<strong>pp</strong>liciis ac morte obeunda veterum Ecclesiae Martyrum fortifcudinem retulerunt?<br />
Neque minus Nos tangit ac movet miserrima Christianorum per<br />
Syriam conditio, qui, licet a crudelissimae caedis perpessione quievennt,<br />
assiduo turbMutnr metu, ne compressus tantisper militaribus Europae co<strong>pii</strong>s<br />
infidelium im])elus in rapinas iterum caedesque furentius erumpat. Illorum<br />
Nos relevandis infortuniis, sin minus paternis desideriis parem, aliquam<br />
tamen pro angustis Nostris rebus pecuniae partem transmittendam curavimns,<br />
quam offerre Nobis nunquam intermisit pia Catliolicarum gcntium liboralitas.<br />
Quarum etiam non sine laude commemoratum volumus egregium<br />
caiitatis exemplum in reci-eandis subsidiorum largitate afflictis per Syriam<br />
fidelihus. atque adeo maximoitcrc laetamur, nunquam languescerc in Ecclesia<br />
virtutem illam. quam divinus Reparator praecipuum esse signum voluit<br />
Christianae Keligionis.<br />
Ilic. qyiom hactenus exposuimus, sacrarum rerum et publicarum status,<br />
dcplorandiis (|ui(li'm ac luctuosus, Nos vehemcnter angit at^pie jierturbat, et<br />
gravi etiam moerore complct, Venf^rabilcs f^ratros; Vosque in partem vocatos<br />
procurationis Nostrae, in i^artciu etiam doloris venire non dubitamus.<br />
Sed lamen non concidamus aniino, atqiie iteratis quoti<strong>die</strong> precibus lovemus<br />
oculos nostros in montem, uude in tautis rcrum asperitatibus o<strong>pp</strong>ortunum<br />
«) Huc re/. prop. 40, 80.
129<br />
exspectemus auxilium. Aderit Ecclesiae suae Deus, aderit numilitati Nostrae,<br />
Eiusque Nos virtute roboratos ab officio et constantia Apostolici "Ministerii<br />
nullus plane periculi metus, nuUa deterrebit adversitas Jnnocens Christianorum<br />
sanguis, quo perfusa Orientalis terra est, in odorem suavif atis ascendat<br />
ad Dominum, illoque salutari velut sacriticio placatus gravissimas, quibus<br />
premimur, quaeque impendent, calaraitates propitius avertat; atque accedente<br />
Sanctissimae Genitricis Dei ab origine Immaculatae patrocinio, et beai issimis<br />
Apostolis Petro et Paulo suflragantibus , concedat Ecclesiae suae de acerbissimis<br />
inimicis referre victoriam. Exsurgat aliquando in iudicium Deus,<br />
hostesque sui nominis religionis excidium anhelantcs, multa et nefaria in<br />
Ecclesiam molientes, in fortitudine brachii sui disperdat et conterat, vel,<br />
quod potius et optamus et poscimus, divinae gratiae lumine collustratos in<br />
viam iustitiae et veritatis dives in misericordia clementissLme traducat<br />
Allocutio<br />
habita in consistorio secreto <strong>die</strong> X<strong>VIII</strong>, martii anni MDCCCLXI *).<br />
Venerabiles Fratres<br />
Jamdudum cernimus, Venerabiles Fratres, quo misero sane conflictu<br />
ob invicem pugnantia inter veritatem et errorem, inter virtutem et vitium,<br />
inter lucem et tenebras principia, hac miserrima nostra praesertim aetate<br />
civilis exagitetur societas. Xamque alii ex una parte tuentur quaedam modernae,<br />
uti a<strong>pp</strong>ellant, civilitatis placita, alii ex altera iustitiae sanctissimaeque<br />
nostrae Keligionis iura propugnant. Ac primi postulant, ut Romanus<br />
Pontifex cum trogressu , cum J^ibaralismo^ uti vocant, ac recenti civilitate<br />
se reconciliet et componat '^). Alteri vero merito efflagitant, ut immobilia et<br />
inconcussa aeternae iustitiae principia integra et inviolata custodiantur, et<br />
saluberrima divinae nostrae Keligionis vis omnino servetur, quae et Dei<br />
gloriam ampliiicat, et o<strong>pp</strong>ortuna tot malis, quibus humanum genus affligitm*,<br />
aifert remedia, quaeque est unica, veraque norma, qua tilii hominum in hac<br />
mortali vita omni virtute instituti ad beatae aeternitatis portiun perducuntui*.<br />
Sed ho<strong>die</strong>rnae civilitatis patroni huiusmodi haud acquiescunt, quandoquidem<br />
sese veros et sinceros Religionis amicos afiirmant. Ac Nos fidem eis<br />
adhibere vellemus, nisi tristissima sane facta, quae ante omnium oculos<br />
quoti<strong>die</strong> versantur, contrarium prorsus ostenderent. Et quidem una est vera<br />
ac sancta super terrani religio, ab ipso Chinsto Domino fun<strong>data</strong> et instituta,<br />
quae virtutura omnium foecunda parens et altrix, ac vitiorum expultrix, et<br />
animorum liberatrix, veraeque felicitatis index, a<strong>pp</strong>ellatur Catholica, Apostolica,<br />
Romana. Quid autem sentiendum de iis, qui extra hanc salutis arcam<br />
vivimt, iam alias declaravimus in Consistoriali Nostra Allocutione <strong>die</strong>i 9.<br />
Decembris anni millesimi octingentesimi quinquagesimi quarti *), atque hic<br />
eamdem doctrinam confirmamus. Jam vero ab iis, qui pro Religionis bono<br />
Nos ad ho<strong>die</strong>rnae civilitati dexteram porrigendam invitant, quaeriraus utruni<br />
facta talia sint, quae Christi hic in terris Vicarium ab Ipso ad caelestis<br />
suae doctrinae puritatem tuendam, atque ad agnos ovesque cadera doctrina<br />
pascendas et confirmandas divinitus constitutum possint inducere, ut sine<br />
gravissimo conscientiae piaculo, et maximo omnium scandalo se cum ho<strong>die</strong>rna<br />
civilitate consociet, cuius opera tot nunquam satis deplcranda eveniunt<br />
mala, tot tetcrrimae opiniones, errorcs et principia promulgantur. quae catholicae<br />
Religioni eiusque doctrinae omnino adversantur.<br />
Atquc inter haec facta nemo ignorat quomodo vel ipsae solemnes conventiones<br />
inter hanc Apostolicam Scdcm et Regios Principes rite initae<br />
penitus destruantur, veluti nuper Neapoli accidit. Qua qiiidem dc re in hoc<br />
amplissimo vestro consessu etiam atque etiam querimur, v enerabiles Fratres,<br />
>) Huc referuntur Si/llabi Propositiones 37, 61, 76, 80<br />
') Huc ref. prop. 80, coll. 40.<br />
') Supra, pag. 78, 80. /Juc ref, prop 16, 17<br />
9
130<br />
et summopere reclamamus eo prorsus modo, quo contra similes ausus ct<br />
vlolationes alias protestati sumus.<br />
llaec autem moderna civilitas dum cnique acatholico cultui favet,<br />
ipsosque infideles a publicis muneribus obeundis minime proliibct, et catholicas<br />
scholas illorum liliis recludit, irascitur adversus Religiosas Familias,<br />
adversus Instituta catholicis scholis moderandis fan<strong>data</strong>, adversiis quamplurimos<br />
cuiusque givadus ecclesiasticos Viros, amplissiraa etiam dignitate insignitos,<br />
quorum non pauci vitam in exilio incerto aut in vinculis misere<br />
agunt, et advorsus etiam spcctatos laicos viros, qui Nobis et huic Sanctae<br />
Sedi addicti Religionis iustitiaeque causam alacriter defendunt. Haec civilitas<br />
dum acatholicis institutis ac personis subsidia largitur. catholicam Ecclesiam<br />
iustissimis suis possessionibus spoliat, et omnia adhibet consilia ac<br />
studia ad salutarem ipsius Ecclesiae efticaciam imminuendam. Insuper dum<br />
omnem tribuit libertatem quibusque verbis et scriptis, quae Ecclesiam,<br />
omnesque ipsi ex corde devotos aversantur, ac dum licentiam animat, alit<br />
et fovet, eodem tempore se omnino cautam moderatamque exhibet in repre-<br />
Londenda violenta et immiti inttrdum agendi ratione contra eos adhibita,<br />
qui optima vulgant scripta; et oranem in puniendo exercet severitatem, si<br />
ab his moderationis fines vel leviter praeteriri arbitretur.<br />
Huiusmodi igitur civilitati posset ne unquam Romanus Pontifex amicam<br />
protendere dexteram, et cum ea foedus concordianKjue ex animo inire?<br />
Vera rebus vocabula restituantur, et haec Sancta Sedes sibi scmper constabit.<br />
Siquidem ipsa verae civilitaiis continenter fuit patrona et altrix; atque historiae<br />
monumenta eloquentissime testantur ac probant, omnibus aetatibus ab<br />
eadem Sancta Sede in disiunctissimas quasque et barbaras terrarum orbis<br />
regiones vcram rectamque fuisse invectam morum humanitatem, disciplinam,<br />
sapientiam. At cum civilitatis nomine velit intelligi systema a<strong>pp</strong>osite comparatum<br />
ad debilitandam ac fortasse etiam delendam Curisti Ecclesiam, nunquam<br />
certe quidem haec Sancta Sedes et Romanus Pontifex poterunt cura<br />
huiusmodi civilitate convenire. Huae enim, uti sapientissime clamat Apostolus,<br />
parlicipatio itistitiae cum iniquitate, aut quae socictas luci ad tenebras?<br />
Q^uae futem cnncentio Christi od Belial? ')<br />
Qua igitur probitate perturbatores , et seditionis patroni suam vocem<br />
attollunt ad exaggerandos conatus frustra ab ipsis aduibitos, ut se cum<br />
Romano Pontifice componant? Hic enim, qui suam omncm vim haurit ex<br />
aeternae iustitiae princi<strong>pii</strong>s, quonam pacto posset illa unquam deserere, ut<br />
sanctissima debilitctur fides, atque adeo Italia in discrimcn adducatur amittendi<br />
maximum suum splendorem et gloriam, qua undeviginti ab hinc saeculis<br />
refulget ob centrum et sedem, qua praestat, catholicae veritatis?<br />
Xeque obiici potest, hanc Apostolicam Sedem in rebus civilis principatus<br />
clausas habuisse aures illorum postulationibus, qui liberiorem administrationem<br />
exoptare significarunt. Ut vetera omittamus exempla, de hac<br />
nostra infelici aetate loquemur. Ubi enim Italia a legitimis suis Principibus<br />
liberiores institutiones obtinuit, Nos paternum animum gerentes filiorum<br />
partem Pontificiae Nostrae ditionis in civilem administrationom cooptavimus.<br />
et o<strong>pp</strong>ortunas dedimus conccssiones, propriis tamen prudentiae modis ordinatas,<br />
ne munus paterno animo concessum per maloruni liominTmi operam<br />
veneno inficeretur. At vero quid inde factum ost? Effraena liccntia innocua<br />
Nostra largitate potita est, et Aulae, quo publici Ministri ac Deputati convencrant,<br />
limina sangiunc resiiersa, et im])ia manus iu enm sacrilogc conversa<br />
qui bcncficium concosserat. Quod si rocontissimis hisce temporibus<br />
consilia circa civilem procurationem Nobis <strong>data</strong> fuorunt, hand ignoratis.<br />
Vencrabilcs Fratres, illa a Nobis admissa fiiisse, co tamen excepto ac reiecto.<br />
quod non ad civilcm administrationcm rospiciobat, scd eo spcctabat, ut spoliationis<br />
parti iam patratae assenfiromur. Nihil voro cst cur de consiliis<br />
bcne acccptis, dcque Nostris sincoris ad illa exsoquonda promissis loquamur.<br />
cum usurpationum modcratoros alta voce profitcrentur, se non quidom roformationcs,<br />
scd absolutam rcbcllionom, omnemquo a legitimo Princijie seiunctioncm<br />
omnino velle '). Atque ipsi erant gravissimi facinoris auctores et<br />
') Epst. n. nd Corinth. Vf. 14, 15<br />
') Jluc rcf. prap. 7tt, et nota ad §. I\
131<br />
antesignani, qui suis clamoribus omnia replebant, non vero populus, ut de<br />
illis murito dici possit, quod Venerabilis Beda de Pharisaeis et Scribis Christi<br />
inimicis aiebat'): ^on /lacc aiigui dt turba, sed Jharisaei calumniabautur<br />
et HcriOoe, siciti EvanrjtHstae testantur.<br />
Sed Romani Pontificatus o<strong>pp</strong>ugnatio non solum eo spectat, ut haec<br />
Sancta Sedes et Romanus Pontiiex legitimo suo civili principatu omnino<br />
privetur, sed eo etiaui tendit, ut infirmetur, et, si tieri unquam posset, plane<br />
tollatur salutaris catbolicae religionis virtus: ac proptcrea impetitDei ipsius<br />
opus, redemptionis fructum, et sanctissimam illam tidem, quae pretiosissima<br />
est haereditas in nos derivata ex inc^abiii sacriticio, quod in Golgotha consummatum<br />
est. Atque ita se i-em habere satis superque demonstraut tum<br />
commemorata iam tacta, tum ea quue in <strong>die</strong>s evenire videmus. Quot enim<br />
in Italia Dioeceses ob illata impedimenta suis Episcopis orbatae, plaudentibus<br />
modernae civilitatis patronis, qui tot christianos populos sine pastoribus<br />
derelinquunt, et illorum Donis potiuntur, ut ea in pravos etiam usus convertant!<br />
Quot sacrorum Antistites in exilio versantur! Quot (cum incredibili<br />
animi Nostri dolore dicimus) apostatae, qui non Dei, sed Satanae nomine<br />
loquentes, ac impunitate ipsis a fatali regiminis systemate concessa tidentes,<br />
et conscientias exagitant, et intirmos ad praevaricandum impellunt, et misere<br />
lapsos in turpissimis quibusque doctrinis oblirmant, et Cliristi vestem lacerare<br />
contendunt, cum minime reformident Nationales, uti dicunt, Ecclesias,<br />
aliasque id genus impietates proponere ac suadere ') ! Postquam vero ita<br />
religioni insuitaverint , quam per hypocrisim invitant ut cum ho<strong>die</strong>rna civilitate<br />
conveniat, non dubiiant pari cum hypacrisi Xos excitare ut cum Italia<br />
reconciliemur. Scilicet cum omni fere civili Nostro princijiatu spoliati gravissima<br />
Pontiticis et Principis onera sustineamus <strong>pii</strong>s Catholicae Ecclesiae<br />
filiorum largitionibus quoti<strong>die</strong> amantissime ad Nos missis, cumque gratis invidiae<br />
et odii signum facti simus eorum ipsorum opera, qui conciliationem a<br />
Nobis postulant; id vellent praeterea, ut palam declararemus, usurpatas<br />
Pontificiae Nostrae ditionis Provincias in liberam usurpatorum proprietatem<br />
cedere. Qua sane audaci et hactenus inaudita postulatione quaererent, ut ab<br />
hac Apostolica Sede, quae seraper fuit et erit vcritatis iustitiaeque propugnaculum,<br />
sanciretur, rem iniuste violenterque direptam posse tranquille<br />
nonesteque possideri ab iniquo aggressore; utque ita falsum constitueretur<br />
principium, fortunatam nempe facti iniustitiam nullum iuris sanctitati detrimentum<br />
aiierre '•). Quae postulatio iis etiam repugnat solemnibus verbis,<br />
qui in magno et illustri Senatu') nuperrimis hisce <strong>die</strong>bus declaratum est'<br />
Jiomanuin fontijicem esse /iepraesenlalorcin praecipuae vis tnoralis in Immana<br />
socieiate. Ex quo illud consequitur, eum nullo modo posse vandalicae<br />
spoliationi consentire, c[uin fundamentum violet illius moralis disciplinae,<br />
cuius ipse veluti prima forma et imago dignoscitur.<br />
Jam vero quicumque vel errore dcceptus vel timore perculsus praebere<br />
velit consilia iniustis perturbatorum civilis societatis votis consentanea,<br />
necesse est ut hisce potissimum temporibus sibi omnino ]iersuadeat, illos<br />
nunquam contentos fore, nisi viderint omne auctoritatis principium, omne<br />
religionis frenum, omnemque iuris iustitiaeque regulam de medio tolli. Atque<br />
huiusmodi subversores in civilis societatis calamitatera illud iam tum voce<br />
tum scriptis assequuti sunt, ut humanas mentes perverterint, mnralem sensum<br />
debilitaverint, et iniustitiae horrorem eripuerint; atque omnia conantur<br />
ut cunciis persuadeant, ius ab honestis gentibus invocatum nihil aliud esse,<br />
nisi iniustam voluntatem quae debeat omnino contemni'). Hou! vere /uxt ct<br />
dejluxit lerra^ et injirmata est ; dc/liixit orbis, injirmatn est altititdo populi<br />
terrae. Et terra in/ecln est ab /labilatorlbiis siiis: quia transgressi sunt<br />
leyes, mntaverunt ius. dissipaverunt fnedus sf-mpiternum *)<br />
Verum in tanta tenebrarum obscuritate, qua Deus inscrutabili suo<br />
iudicio gentes sinit offundi, Nos omnem Nostram spem fiduciamque plane<br />
collocamus in inso clementissimo miscricordiarum Patrc et Deo totius consolationis,<br />
qui Nos consolatur in omni tribulatione Nostra. Ipse namque est,<br />
") Li}). I. C. 48. in C. XI. Lucae. ^) Huc ref. pmp. 37.<br />
') Httc ref prop Gl. ^) Galliro vldciicet. Nota ed.<br />
») huc ref. §. VIL SijUabi. ') Isai. XIV. 4, 5.<br />
9*
132<br />
qui Vobis, Venerabiles Fratres, concordiae et unanimitatis mter Vos spiritum<br />
ingerit, et quoti<strong>die</strong> magis ingeret, ut Nobiscum arctissime aeque ac<br />
couc^rdissime coniuncti parati sitis una Nobiscum sortem illam subire, quae<br />
arcauo divinae suae providentiae consilio cuique nostrum reservata sit. Ipse<br />
est, qui caritatis vinculo inter se, et cum hoc catholicae veritatis et unitatis<br />
centro coniungit Sacrorum christiani orbis Antistites, qui fideles sibi commissos<br />
evangelicae veritatis doctrina instituunt, eisque iter in tanta caligine<br />
tuto sequendura monstrant, nuntiantes virtute prudentiae populis sanctissima<br />
verba. Ipse super omnes catholicas gentes eifundit spiritum precum, et acatbolicis<br />
aequitatii sen um inspirat, ut rectum de ho<strong>die</strong>rnis eventibus ferant<br />
iudicium. Haec autem tam mira in universo catholico orbe precum consensio,<br />
tamque unanimes erga Nos amoris signiticationes , tot sane variisque<br />
modis expressae (quod in anteactis aetatibus haud facile queat inveniri) manifestissime<br />
ostendunt, quemadmodum hominibus rccte animatis opus omnino<br />
sit tendere ad hanc Beatissimi Principis Apostolorum Cathedram, lucem terrarum<br />
orbis, quae magistra veritatis et nuntia salutis semper docuit, et usque<br />
ad consummationem saeculi iramutabiles aeternae iustitiae leges docere<br />
nunquam desinet. Tantum vero abest, ut Italiae populi ab hisce luculentissimis<br />
filialis erga Apostolicam hanc Sedem araoris et observantiae testimoniis<br />
abstinuerint, ut immo quamplura centena ipsorum raillia Nos araantissimis<br />
litteris adiveriut, nou eo quidera consilio ut conclamatam a veteratoribus<br />
reconciliationem peterent, sed ut Nostras molestias, poenas, angores summopere<br />
dolerent, suumque erga Nos affectura oraniraode confirraarent, et nefariam,<br />
sacrilegaraque civilis Nostri, eiusdemque Sedis principatus spoliationem<br />
etiam atque etiam detestarentur<br />
Cura porro ita se res habeant, antequam loquendi finem faciamus,<br />
coram Deo et hominibus clare apertequc declaramus, nullam prorsus adesse<br />
causam quare cum quopiam Nos reconciliari debearaus. Quoniam vero, licet<br />
imraerentes, Illius hic in terris vice fungimur, qui pro transgi'essoribus rogavit,<br />
veniamque petiit, probe sentimus a Nobis parcendura iis qui Nos<br />
oderunt, ac pro ipsis oranduni, ut divinae gratiae auxilio resipiscant, atque<br />
ita illius, qui Christi hic in terris vicariara gerit operani , benedictionem<br />
proraereantur. Libenter utique pro illis oraraus, iisque, statira ac resipuerint,<br />
ignoscere ac benedicere parati sumus. Interim taraen non possuraus<br />
inertes haerere, veluti qui nullara de hunianis calaraitatibus curara capiunt;<br />
non possuraus non vehementer comraoveri et angi, ac uti Nostra non reputare<br />
raaxiraa danina et raala iis nequiter illata, qui persecutionem patiuntur<br />
propter iustitiara. Quocirca duni intinio moerore conficimur, Deunuiue obsecraraus,<br />
gravissinmra suprenii Nostri Apostolatus raunus irapleraus loquendi,<br />
docondi et daranandi quaecunique Deus Eiusque Ecclesia docet et damnat,<br />
ut ita cursum Nostrum consumraeraus, et ministerinm verbi, quod accepimus<br />
a Domino Jesu, testificari Evangelium gratiae Dei.<br />
Itaque si iniusta a Nobis petantur, praestare non possumus si vero<br />
postuletur venia, illam ultro libcnterque, uti nuper declaravimus, impertiemur.<br />
Ut autem huiusce veniae verbum eo proferaums raodo, qui Pontiticiae<br />
Nostrae dignitatis sanctitatem oraniuo decet, flectimus ante Doum genua, et<br />
triumpliale nostrae redemptionis am])lectcntes vcxillum, Christum Jesura humillirae<br />
deprecamur, ut Nos eadcra sua ropleat caritato, ut eo prorsus modo<br />
ignoscamus quo Ipso suis pepercit iuimicis, antequam sanctissimum suum<br />
spirituni in aeterni Patris Sui traderet nianus. At(iuo ab Ijjso irai)ensissirae<br />
exi)osciraus, ut quenia<strong>dn</strong>iodura post veniani ab Eo tributam, inter densas<br />
tenebras, quibus universa terra fuit obducta, iniraicorum suoruni mentcs<br />
illustravit, (<strong>pii</strong> horrendi faciuoris poenitentes revcrtebaiUur percutientes<br />
pectora sua, ita in hac tanta nostrae actatis caligiiio velit ex inexhaustis<br />
infinitxic suae misericordiae thesauris caclestis ac triumphatricis suae gratiac<br />
efTiindere dona, (|iiibus onnios errantes ad unicum suum ovile rcdeant. Quaecunu|ue<br />
aiitcm futura sint invcstigabilia divinae suao provideiitiae consilia,<br />
ipsum Christura Jcsura Ecclesiae suae noraine rogamus, ut Vicarii sui causam,<br />
quae Ec('Iesiae smie causa est, iudicet, camque coutra liostium suorum<br />
conatus defeudat, ac gloriosa victoria exornet et augeat. Ipsuin ilom exoranius,<br />
ut perturbatae societati ordinem traiu|uillitatemquc restituat, et optatissimani<br />
paccra tribuat ad iustitiae triuinphum, quem ab Eo unice cxspe-
133<br />
ctamus. In tanta enim trepidatione Europae, totiusque terrarum orbis, et<br />
eorum, qui arduo funguntur niunere moderandi populorum sortes, Deus<br />
unus est, qui Nobiscum et pro Nobis pugnare possit. Judica iws, Deus, et<br />
discerne causam iiostram de geiite nori sancta : da pacem, Domine, in <strong>die</strong>bus<br />
<strong>nostri</strong>s, quia non est alius qui puynet pro nobis, iiisi tu, Deus noster.<br />
Allocutio<br />
habita in consistorio secreto <strong>die</strong> XXX. septembris anni MDCCCLXI ')•<br />
Venerabiles Fratres.<br />
Meminit unusquisque vestrum, Venerabiles Fratres, quanto animi<br />
Nostri dolore in hoc aniplissirao vestro consessu saepissime lamentati simus<br />
gravissima ct nunquara satis deploranda damna, catnolicae Ecclesiae, huic<br />
Apostolicae Scdi, Nobisque cum maximo ipsius civilis societatis detrimento<br />
illata a Subalpino Gubernio, atque a funestissimae rebellionis auctoribus et<br />
fautoribus in miseris praesertim Italiae regionibus, quas idem Gubernium<br />
iniuste aeque ac violenter usurpavit. Nunc vero inter alia innumera et<br />
semper graviora vulnera sanctissiraae nostrae religioni ab ipso Gubcrnio, et<br />
nefariae conspirationis hominibus indesinenter infiicta, dolere cogimur, Dilectum<br />
Filium Nostrum clarissimum vestrum Collegam, ac vigilantissimum<br />
Neapolitanae Ecclesiae Archiepiscopura, pietate ac virtute conspicuum,<br />
quem hic praesentem intuemini, militari manu fuisse comprehensum, et a<br />
proprio grege cum ingenti bonorum oniniura luctu avulsura. Oranes autem<br />
norunt, quomodo eiusdem Gubernii et rebellionis satellites, omni dolo et<br />
fallacia pleni, atque aborainabiles facti in viis suis, veterum haereticorum<br />
molitiones et furores renovantes, et contra sacra omnia debacchantes, Dei<br />
Ecclesiam, si heri unquam posset, funditus evertere, et catholicara religionem,<br />
eiusque salutarem doctrinara ex oraniura aniniis radicitus exstirpare, et pravas<br />
quasque cupiditates excitare et inflaramare connitantur-). Hinc, omnibus<br />
divinis humanisque proculcatis iuribus, et ecclesiasticis censuris omnino<br />
spretis, Sacrorum Antistites audacius in <strong>die</strong>s a propriis Dioecesibus expulsi,<br />
atque etiam in carcerem missi, et quamplurimi tideles populi suis orbati<br />
pastoribus, et utriusque Cleri viri miserandura in modum divexati, omnibusque<br />
iniuriis exagitati, et Religiosae Familiae exstinctae, earumque Sodales<br />
6 suis Coenobiis eiecti, ad rerum omnium inopiam redacti, et Virgines Deo<br />
sacrae panera emendicare coactae, et religiosissiraa Dei Terapla spoliata,<br />
poiluta, et in latronura speluncas conversa, et sacra bona direpta, et ecclesiastica<br />
potestas, ac iurisdictio violata, usurpata, et Ecclesiae leges despectae<br />
et conculcatae^). Hinc publicae depravatarum doctrinarura scholae constitutae,<br />
et pestiferi libelli et ephemerides e tenebris emissae, ac late per orania loca<br />
immanibus huius scelestae coniurationis sumptibus dissipatae. Quibus perniciosissimis<br />
et aborainandis scriptis sanctissima tides, religio, pietas, honestas,<br />
pudicitia, pudor, omnisque virtus o<strong>pp</strong>ugnantur, ac vera et inconcussa<br />
aeternae naturalisque legis, ac publici privatique iuris principia, praecepta<br />
evertuntur, et legitiraa cuiusque libertas, proprietas irapctitur, ac domesticae<br />
cuiusquc familiae et civilis societatis fundamenta labetactantur, oniniuraque<br />
bonorura fama falsis criminationibus, maxiraisque laceratur conviciis, et<br />
eifraenis vivendi, et quidlibet audendi licentia, omniuraque vitiorum et errorum<br />
impunitas maiorem in modum fovetur, propagatur, ac promovetur "*).<br />
Nemo vero non videt quam luctuosa omnium calaraitatum, scelerum,<br />
et exitiorum series ex hoc tanto irapiac rebcllionis incendio in miscram<br />
praesertim Italiam redundaverit. Etenim, ut Pro)ihetae verbis utamur:<br />
,. AJcdedictum, et mendaciitm , et /lomicidinm , et /iirtum , et adiilteriiun inundaverunt<br />
, et sanguis sanguinem tetigit ').' Horret quidcm rcfllgitque<br />
dolore animus, et commemorare reformidat, plura in Neapolitano Kcgno<br />
") f/uc refertur Sgllabi Propositio 20.<br />
') Huc ref. prop. 58. ^) Iluc ref. prop. 53.<br />
") ., „ „ 79.<br />
s) Osoas IV. i.
134<br />
o<strong>pp</strong>ida incensa et solo aequata, et innumerabiles prope, intcgerriraosque<br />
Sacerdotes, religiososquc viros, et cuiusque aetati?;, sexus et conditionis cives,<br />
ac vel ipsos aegrotantes indignissimis contumel.is affectos, et, indicta etiam<br />
causa, aut in carcercm detrubos, aut crudelissime necatos. Ecqu.s non acerblssimo<br />
coiiticiatur mjerore v;dens, a furentibus rebcllionis homin.bus, nuliam<br />
sacris Ministris, nulJam Episcopali et Curdinalitiae dignitati, nullam Nobis,<br />
et huic Aposlolicae Sedi, nuliam sacris templis ct rebus, nullam iustitiae,<br />
nuUam humauitati reverentiam haberi, sed omnia excidiis et vastationibus<br />
compleriV Ilaec autem ab iis patrantur, qui miuime erubescunt summa impudcutia<br />
asserere, se veile Ecclesiae libertatem dare, et moralem sensum<br />
ttaliae restituere. Neque illos pudet a Romano Poutitice postulare, ut iniustis<br />
eorum desideiiis annuere velit, ne maiora in Ecclesiara damna redundent').<br />
Atque illud quoque vel maxime dolendum, Venerabiles Fratres, quod<br />
nonnulli ex utroque Clero in Italia viri, ecclesiastica etiam dignitate ornati,<br />
tam tunesto aberrationis et rebeilionis spiritu misere abrepti, ac propriae<br />
vocationis et ofricii omnino obliti, a veritatis tramite declinaverint, et pravis<br />
impiorum hominum consiliis faventes cum incredibili bonorum omniura luctu<br />
facti sint lapis otfcnsionis et petra scandali.<br />
Ad haec autem, quae deploramus, mala illud etiam permolestum accedit,<br />
quod huud ita pridera in Mexicana ditione eiusdem generis homines,<br />
siraili contra catholicam Ecclesiam odio incensi, non extimuerunt iniquissimas<br />
leges eiusdem Ecclesiae potestati, iuribus, doctrinae plane adversas<br />
promulgare, ecclesiastica bona praedari, sacras aedes spoliare, in ecclesiasticos<br />
religiososque viros saevire, virgincs Deo devotas divexare, Episcopos<br />
variis o<strong>pp</strong>ressos iniuriis a suis grigibus distrahere, et in exilium pellere,<br />
qui fere omnes in hanc almara Urbem Nostram venerunt, et non levi Nobis<br />
solatio fuere propter egregias virtutes, quibus tantopcre praestant.<br />
Neque id satis; nam in alia Americae parte, scilicet in Neogranatensi<br />
ditione, recentissimis hisce <strong>die</strong>bus rerum civilium perturbatores suprema<br />
auctoritate potiti infandura protulere decretum, quo ecclesiastica potestas<br />
suam auctoritatera exercere prohibetur absque civilis gubernii venia et assensu^);<br />
et inclytae Societatis Jesu Sodales, de re christiana ct civili optime<br />
meritos, extuibarunt, atque insuper Nostrura Sanctaeque huius Sedis JDelegatum<br />
a ditionis tinibus triduo abire coegeruut.<br />
Eniravero in hac tanta taraque tristi oraniura divinarum humanaruraque<br />
rerura perturbatione vel facile mtelligitis, Venerabiles Fratres, quanta<br />
aftlictemur araaritudine. In maximis vero curis et angustiis, quas, sine peculiari<br />
L)ei auxilio, ferre nullo modo possumus, summae certe consolationi<br />
Nobis cst eximia Venerabilium ^'ratrum tum Italiae, tum universi catholici<br />
orbis Sacrorum Antistitum reiigio, virtus ac fortitudo. Namque iidem Venerabiles<br />
Fratres arctissimo fidei, caritatis et observantiae vinculo Nobis et<br />
huic Petri Cathedrae mirifice obstricti, nullisque perigulis deterriti, cum<br />
immortali sui nominis et ordinis laude proprium ministeriuni implentes, non<br />
desinunt, tum voce, tum sapientissimis scriutis, Dei Eiusque sanctae Ecclesiae,<br />
ct huius Apostolicae Sedis causara, iura, aoctrinam, ct iustitiac atque humanitatis<br />
rationcs impavide defendere, propriique gregis incolumitati diligenter<br />
consulere, ac falsas et erroncas inimicorura honiinum doctrinas refellerej<br />
et im<strong>pii</strong>s illorum conatibus viriliter constanterquc ob«istcre. Ncc minon<br />
quidcm iucunditatp -oerfundimur, cum videamus quot splendidis sane modis<br />
ecclosiastici tura cuiusque Italicae regionis, tum totius christiani orbis viri,<br />
et fidelcs populi, illustria suorum Antistitum vcstigia sectantes singularem<br />
suum crga Nos et hanc Apostolicam Scdem araorera, venerationemque, et<br />
egregium in sanctissima nostra religione protitenda ac tutanda studium<br />
mngis in <strong>die</strong>s ostendere ac declarare glorientur. Cura autem iidem Vencrabiles<br />
Fratres, eorumque Clerus ct tidclcs j^opuli sunimopcre dolcant, Nos<br />
ferc omni civili Nostro, et huius Sanctae Sedis principatu si^oliatos in angu-<br />
stis rebus versari. iccirco nihil sibi gratius, nihil gloriosius, nihil reliijiosius<br />
esse cxistiraant, qnam ut j^iis ac spontaiieis suis largitionibus gravissimas<br />
Nostras, ct huius Sanctae Sedis omni studio amantissime sublevcnt angustias.<br />
') IJuc ref, prop. 80. ') Huc ref. prop. 20.
135<br />
Quocirca dum in hurailitate coi-dis Nostri maximas Dco totius consolationis<br />
agimus gratias, qui tara in^igni Episcoporura ct populorura tidelium jiietate<br />
ac larguate acerbissinias Nostras molcstias et aeri.mnas ieii ic, solari ac<br />
sustentare dignatur, gratissimi animi Nostri sensus cisdera Kiiisco] is iiopulis-<br />
Que tideiibus iterum palara publiceque tcstari et connrnuire lattamur, (juanaoquidem<br />
eorum dimitaxat ope auxiiioque maximis et in <strong>die</strong>s crcsccniibus<br />
Nostris et huius Sanctae Sedis indigcntiis occurrere possuraus.<br />
Atque hic, Vcnerabiles Fratres, silentio praetcrire non pcssumus assiduas<br />
impensi amoris, tirmissimae tidelitatis, devotissimi cbsequii, et rauniticae<br />
liberalitatis signihcationes, quibus Komanus hic populus ostendfre et probare<br />
studet ac gcstit, nihil sibi potius esse quam ut Nobis et huic Apos:olicae<br />
Sedi, ac legitimo Nostro eiusdcmque Sedis civili impcrio constantissime<br />
adhaereat, omnesque nefarios perturbatr.rum et insidiantium li( minum<br />
rnotus conatusque repellat, et ex anirao adversetur ac detestetur. Vcs ipsi,<br />
Venerabiles Fratres, locupletissimi testes estis, quibus sinceris, publicis ac<br />
locupletissimis declaraticnibus idem Komanus ropulus Nobis carissinms<br />
huiusmodi egregios avitae suae tidei seusus, am<strong>pii</strong>ssimis laudibus omnino<br />
dignos, protiteri et in medium proferre non intermittat.<br />
Jam vero cum divinum prcmissum habeamus, Christum Dominum<br />
usque ad consummationem saeculi cum Ecclesia sua futurum, et inferi liortas<br />
contra eam numquam esse praevalituras, certi sunius, divinis suis prcmissis<br />
non defuturum Deum, qui faciens mirabilia ostendet aliquando, tantam<br />
tempestatem uon ad Ecclesiae navem demei-gendam. sed ad eam altius attollenciam<br />
fuisse excitatam. Interim non de?istamus, Vencrabiles Fratres,<br />
potentissimum Immacuiatae sanctissimacque Dei Genitricis Virginis JMariae<br />
patrocinium enixe et assidue impiorare, ac ferventissimis precibus <strong>die</strong>s<br />
noctesque ipsum clementissimum Deum, cuius natura bonitas, cuius voluntas<br />
potentia, cuius opus misericordia est, orare et obtestari, ut vciit cito abbreviare<br />
<strong>die</strong>s tentationis, christianae civilique reipublicae tam vehementer<br />
affiictae auxiliariam suam porrigere dexterara, utque divinae suae gratiae<br />
et misericordiae divitias super omnes propitius etiundens, omncs Ecclesiae<br />
et huius Sanctae Sedis hostes convertat, et ad iustitiae semitas redu:'at,<br />
atque omnipotenti sua virtute efticiat, ut, omnibus depulsis erroribus, omnibusque<br />
de medio sublatis impietatibus, sanctiss'ma suareligio, qua temporaiis<br />
quo(^ue popuiorum felicitas et tranquillitas vjI maximc contiuctur, ubique<br />
terrarum magis in <strong>die</strong>s vigeat, floreat ac dominetur.<br />
AUocutio<br />
habita in consistorio secreto <strong>die</strong> <strong>IX</strong>. iunii anni iUDCCCLXII ').<br />
Adstantibm etlam Patriarchis, Frimatibns, Archiepiscopis. Episcop's, sofemnis<br />
saiiclorum Martyrum injaponn et Michaelis De Saitclis caiionizalionis<br />
causa Boiiiae coiigregalis.<br />
Venerabiles Fratres.<br />
Kiaxima quidem laetitia affecti fuimus, Vencrabiles Fratres, ciim<br />
Sanctorum honores et cultum, Deo bene iuvante, septem et viginti invictissimis<br />
divinae nostrae religionis heroibus liesterno <strong>die</strong> decernere potueriraus,<br />
Vobis lateri Nostro adstantibus, qui cgregia pietate ac virtute praediti, et<br />
in soUicitudinis Nostrae partera vocati in hac tanta temporum asperitate<br />
strenue dimicantes pro Domo Israel sunimo Nobis solatio et consolationi<br />
estis. Utinam vero dum huiusmodi perfundiraur gaudio, nulla moeroris<br />
luctusquc causa Nos aliunde ccjutristaret. Non i)ossunms enim nou vchementer<br />
dolere etangi, cum videaraus tristissima, et nuuquam satis dei)loranda<br />
mala ac damna, quibus cum perraagno aniraaruin detrimento catliolica nunc<br />
Ecclesia, et ipsa civilis societas miserandum in raodum preniitur ac divcxatur.<br />
') Huc re/erunttir Sf/l/aOi rroposilioncs 1, 2, 3, 4, 5, 6. 7, 15 19 "'7 30<br />
44, 49, 56, 57, 58, 59, 60. 7G.
136<br />
Optime enim noscitis, Venerabiles Fratres, teterrimnm sane bellum contra<br />
rem catholicam universam ab iis hominibus conflatum, qui inimici Crucis<br />
Christi sanam nou sustinentes doctrinam, ac nefaria inter se societate coniuncti<br />
quaecumque ignorant, blasphemant, ac pravis cuiusque generis artibus<br />
sanctissimae uostrae religionis, et humanae societatis fundamenta labefactare,<br />
immo, si tieri unquam posset, penitus evertere, omniumque aniraos mentesque<br />
perniciosissimis quibusque erroribus imbuere, corrumpere, et a catholica<br />
religione avellere moliuntur. Nimirum callidissirai isti fraudura artifices, et<br />
fabricatores mendacii non cessant monstrosa quaeque veterum errorum portenta<br />
iam sapientissimis scriptis toties profligata ac depulsa, gravissimoque<br />
Ecclesiae iudicio damnata, e tenebris excitare, eaque novis, variis ac faflacissimis<br />
formis verbisque expressa exaggerare, et raodis omnibus usquequique<br />
disseminare. Hac funestissima ac diabolica prorsus arte rerum omniuai<br />
scientiam contaminant, deturpant, raortiferum ad animarum perniciem viris<br />
diffundunt, effraenatam vivendi licentiam, et pravas quasque cupiditatc-s<br />
fovent, religiosum ac socialem ordinem invertunt, et omnera iustitiae, veritatis,<br />
iuris, honestatis ac religionis ideam extinguere conantur, et sanctissima<br />
Christi dogmata, doctrinam irrident, contemnunt, o<strong>pp</strong>ugnant. Horret quidem,<br />
refugitque aniraus, ac reforraidat, vel leviter attingere praecipuos tantum<br />
pestiferosque errores, quibus huiusmodi homiues miserrimis hisce temporibus<br />
divina et humana cuncta permiscent.<br />
Nenio Vestrum ignorat, Venerabiles Fratres, ab nuiusraodi hominibus<br />
plane destrui necessariam illam cohaerentiam, quae Dei voluntate intercedit<br />
mter utrumque ordinem, qui tura in natura, tura supra naturam est; iteraque<br />
ab ipsis oranino immutari, subverti, deleri propriara, verara, germanamque<br />
divinae revelationis indolem, auctoritatem, Ecclesiaeque constitutionem et<br />
potestatem. Atque eo opinandi temeritate progrediuutur, ut omnem veritatem,<br />
omneraque legera, potestatera et ius divinae originis audacissime denegare<br />
non metuant. Siquidem haud erubescunt asserere, philosophicarum<br />
rerum, morumque scientiam, itemque civiles leges posse ac debere a divina<br />
revelatione , et Ecclesiae auctoritate declinare ') ; et Ecclesiam non esse<br />
verara perfectamque societatera plane liberam, nec pollere suis propriis et<br />
constantibus iuribus sibi a divino suo Fundatore collatis, sed civilis potestatis<br />
esse definire, quae sint Ecclesiae iura et limites, intra quos eadem<br />
iura exercere queaf). Hinc perverse comminiscuntur, civilem potestatem<br />
posse se immiscere rebus, quae ad religionem, raores, et regimeu spirituale<br />
pertinent*), atque etiam impedire, quorainus Sacrorura Antistites et tideles<br />
populi cura Romano Pontefice, supremo totius Ecclesiae Pastore divinitus<br />
constituto, libere ac rautuo comrauniccnt ^), ut plane dissolvatur necessaria<br />
et arctissima illa coniunctio, quae inter raenibra mystici corporis Christi, et<br />
adspectabile suum Caput ex divina ipsius Christi Domiui institutione esse<br />
omnino debet. Nihil vero timent omni fallacia ac dolo in vulgus proferre,<br />
sacros Ecclesiae ministros, Romanumque Pontificera ab orani rerum temporalium<br />
iure ac dominio esse omnino excludcndos ').<br />
Summa praetcrea impudentia asserero non dubitant, divinam revelationcm<br />
non solum nihil prodesse, verum otiara nocere hominis uerfectioni '');<br />
ipsaraque divinam revelationem esse impcrfectam, ct iccirco sumectam continuo<br />
et indcjmiio progressui, qui Imraanac rationis progressioni respondeat').<br />
Nec verentur proinde iactare, proi^hetias et miracula in sacris<br />
Litteris exposita et narrata esse poetarum coramonta, et sacrosancta divinae<br />
fidei nostrae mysteria philosophicarura investigationuni summam, ac divinis<br />
utriusque Testaracnti libris niythica contineri invonta, et ipsum Dominum<br />
nostrum Josum Christum, horribile dictu! mythicam osse fictumom"). Quare<br />
hi turljulontissimi perversorum dogmatum cultores blaterant, morum loges<br />
divina hand ogore sanctione, et minirae opus osse, ut humanae loges ad<br />
naturae ius conformcntur, aut obligandi vim a Deo accipiant ")> ac propterea<br />
*) Huc ref prop. 57. ') fJnc ref. prop. 19.<br />
») ^ r, „ 44. '^ r " "" ^^-<br />
} ''• l).<br />
-r ri r<<br />
) "n yi ^<br />
/ v V r "• J r^ Yf n '<br />
») « « « 56.<br />
'
137<br />
asserunt, niillam divhiam existere legem '), Insuper inficiari audent omnem<br />
Dei in honiiues inundumque actionem^), ac temere attirmant, liumanam<br />
rationem, nullo prorsus Dei respectu habito, unicum esse veri et falsi, boni<br />
et mali arbitrum, eamdem humanam rationem sibi ipsi esse legem, ac naturalibus<br />
suis viribus ad honiinmn ac populorum bonum curandun sufiicere^).<br />
Cum autem omnes religionis veritates ex nativa humanae ralionis vi perverse<br />
derivare audeant'), tum cuique homini quoddam veluti primarium ius<br />
tribuunt, ex quo possit libere de rcligione cogitare et loqui, eumque Deo<br />
honorem et cultum exhibere, quem pro suo libito meliorem existimat ').<br />
At vero eo impietatis et impudentiae deveniunt, ut caelum petere, ac<br />
Deum jpsum de medio tollere conentur. Insigni enim improbitate ac pari<br />
stultitia haud timent asserere, nullum supremum sapientissimumque Numen<br />
divinum existere ab hac rerum universitate distinctum, ac Deum idem esse<br />
ac rerum naturam, et iccirco immutationibus obnoxium, Deumque reapse<br />
tieri in homiue et mundo, atque omnia Deum esse, et ipsissimani Dei habere<br />
substantiam, ac unam eamdemque rem esse Deum cum mundo, ac proinde<br />
spiritum* cum materia, necessitatem cum libertate, verum cum falso, bonum<br />
cum malo, et iustum cum iniusto ''). Quo certe nihil dementius, nihil magis<br />
impium, nihil contra ipsam rationem magis repugnans fingi et excogitari<br />
unquam potest. De auctoritate autem et lure ita temere effutiunt, ut impudenter<br />
dicant, auctoritatem nihil aliud esse, nisi numeri, et materialium<br />
virium summam'), ac ius in materiali facto consistere, et omnia humana<br />
facta iuris vim habere').<br />
Jam porro commenta commentis, deliramenta deliramentis cumulantes,<br />
et omnem legitimam auctoritatem, atque omnia legitima iura, obligationes,<br />
officia conculcantes, nihil dubitant in veri legitimique iuris locum substituere<br />
falsa ac mentita virium iura, ac morum ordinem rerum materialium ordini<br />
subiicere. Neque alias vires agnoscunt, nisi iUas, quae in materia positae<br />
sunt, et omnem morum disciplinam bonestatemque coUocant in cumulandis<br />
et augendis quovis modo divitiis, et in pravis quibusque voluptatibus explendis<br />
^). Atque hisce nefariis abominandisque princi<strong>pii</strong>s reprobum carnis<br />
spiritui rebellis sensum tuentur, fovent, extollunt, illique naturales dotes ac<br />
iura tribuunt, quae per catholicam doctrinam conculcari dicunt'"), omnino<br />
despicientes monitum Apostoli clamantis: «Si secundum carnem vixeritis,<br />
moriemini, si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis ^')-'* Omnia<br />
praeterea legitimae cuiusque proprietatis iura invadere, destruere contendunt,<br />
ac perperam animo et cogitatione confingunt et imaginantur ius quoddam<br />
nuliis cticumscviptutn limiiibns, quo reipublicae S*-atum poUere existimant,<br />
quem omnium im-ium originem et fontem esse temere aroitrantur ''^).<br />
Dum vero hos praecipuos infelicissimae nostrae aetatis errores dolenter<br />
ac raptim perstringimus, recensere omittimus, Yenerabiles Fratres, tot alias<br />
fere mnumerabiles falsitates et fraudes Vobis a<strong>pp</strong>rime notas ac perspectas,<br />
quibus Dei hominumque hostes rem tum sacram tum publicam perturbare<br />
et convellere connituntur. Ac silentio praetermittimus multiplices gravissimasque<br />
iniurias, calumnias, convicia, quibus sacros Ecclesiae ministros, et<br />
hanc Apoctolicam Sedem dilacerare et insectari non desinunt. Nihil loquimur<br />
de iniqua sane hypocrisi, qua funestissimae in Italia praesertim perturbatlonis<br />
ac rebellionis duces et satellites dictitant, se velle, Ecclesiam sua<br />
gaudere libertate, dum sacrilego prorsus ausu omnia ipsius Ecclesiae iura<br />
et leges quoti<strong>die</strong> magis proculcant, eiusque bona diripiunt, et Sacrorura Antistites,<br />
ecclesiasticosque viros, suo munere praeclare fungentes, quoquo<br />
modo divexant, et in carcerem detrudunt, et Religiosorum Ordinum alumnos.<br />
ac virgines Deo sacras e suis coenobiis violenter exturbant, suisque propriis<br />
bonis spoliant, nihilque intentatum rclinquunt, ut ipsam Ecclesiam in tur-<br />
') Huc vef. §. VII. Syllabi. ^) IIuc vef. prop. 2.<br />
5) JJuc ref, prop. 3. 4) ^^ J ^^ 4.<br />
) >? »» 5> '"• ) )» yt >» !•<br />
^) » „ „ 60. ») „ „ , 59.<br />
^) „ „ ., 58. ") „ „ „ 6. 40.<br />
") Ad Rom. <strong>VIII</strong>. 13. ") „ , „ 39.
138<br />
pissimam redigant servitutem, et o<strong>pp</strong>rimant ')• Ac dum singularem certe<br />
ex optatissimu Vestra praesentia voluptatem pcrcipimus, Vos iisi videtis,<br />
quam iibertatem nunc nabeant Venerabiles Fratrcs Sacrurum in Italia Antistites,<br />
qui strenueconstanterque praeliantes praolia Doniini minime potuerunt<br />
cura summo animi Nostri dolure, adversantiura opera, ad Nos venire, et<br />
inter Vos versari, atque liuic adesse conventui, quod summopcre optavissentj<br />
queraadmoduui inlelici^j Italiae Arcliie}dscopi et Episcoja suis Litteris summi<br />
erga Nos et banc Sanctam Scdem amoris et obscqnii plenissimis significarimt.<br />
Nerainem etiam exSacrorum in Lusifania Antistitibus hic adesse cernitis, ac<br />
non parum dolcmas, inspecta difficultatum natura, quae obstiterunt, quominus<br />
ipsi romanum iter aggi'edi posscnt.<br />
Recensere autem omittimus tot alia sane tristia et horrenda, quae<br />
ab hisce perversarum doctrinarum cultoribus cum incredibili Nostro ac<br />
Vestro, et omnium bonorum luctu patrantur. Niiiil itcm dicimus de impia<br />
conspiratione, et pravis cuiusque generis molitionibus ac fallaciis, quibus<br />
civilem huius Apostolicae Sedis ])rincipatura omnino evertcre ac destruere<br />
volunt. Juvat potius hac de re coramt-morare miram prorsus consensionem,<br />
qua Vos ipsi una cum aliis Venerabilibus Fratribus universi catholici orbis<br />
Sacrorum Antistitibus numquara intcrmisistis et eijistolis ad Nos datis, et<br />
pastoralibus litteris ad tideles scriptis hiiiusraodi faliacias detegere, refutarej<br />
ac siraul doccre, hunc civilera Sanctae Scdis principatura Roniano Pontitici<br />
fuisse singulari divinae providentiae consilio datura, illuraque necessarium<br />
esse, ut idem Romanus Puntifex nulli unquam Principi aut civili potestati<br />
subiectus supremam universi Dominici gi'egis pascendi rcgendique potestatem<br />
auctoiitatemuue ab ipso Ciiristo Domino divinitus acceptam per universam<br />
Ecclesiam plenissima libertate exercere, ac maiori eiusdera Ecclesiae et<br />
fidelium bono, utilitati et indigentiis consulere possit -).<br />
Quae hactenus lamentati suraus, Venerabiles Fratres, luctuosum plane<br />
exhibeut spectaculum. Quis enira nou videt tot pravorum dogmatum iniquitate,<br />
ac tot nequissimis delir.iraentis et machinationibus magis in <strong>die</strong>s christianum<br />
populum misere corrurapi, et ad exitiuni impelli, et catholicam<br />
Ecclesiam, eiusque salutarem doctrinam ac veneranda iura et leges, sacrosque<br />
ministros o<strong>pp</strong>ugnari, et iccirco omnia vitia et scelera invalescere ac<br />
propagari, et ipsara civilem societatem exagitari?<br />
Nos itaque Apostolici Nostri ministcrii probe memores, ac de spirituali<br />
omnium populorum bono et salutc Nobis divinitus commissa vel maxime<br />
solliciti, cum «aliter,» ut sanctissimiDecessoris Nostri Leonis verbis utamur,<br />
«Nobis commissos regere non possimus, nisi hos, qui sunt perditores et sunt<br />
perditi, zelo lidei Dorainicae i»ersequaraur, et a sanis raentibus ne pestis<br />
naec latius divulgetur, severitate, qua possumus, abscindanms ').* i" hoc<br />
amplissimo vestro consessu Apostolicam Nostrara attollentes vocem omnes<br />
corameraoratos praesertini errores non solum catholicae hdei ac doctrinae,<br />
divinis ecclesiasticisque legibus, verum ctiara ipsi sempiternae ac naturali legi<br />
et iustitiae, rectaeque rationi omuino repugnantes et summopcre adversos<br />
rcprobamus, proscribimus atque damnamus.<br />
Vos autem, Venerabiles Fratres, qui estis sal terrae, et Dominici gregis<br />
Custodes ac Pastores, etiam atque ctiam cxcitamus et obtestamur, ut<br />
pro eximia Vestra religione et episcopali zelo pergatis, veluti adhuc cura<br />
sumina Vestri Ordinis laude fecistis, omni oura, scdulitate et studio fidelcs<br />
Vobis traditos ab liisce venenatis pascuis arccre. etquavoce, qua o<strong>pp</strong>ortunis<br />
scriptis tot perversarum oi)inionura monstra refellere et protligare. Optime<br />
enim scitis ae sumnia re agi, cum agatur dc sanctissiraae tidei nostrae, ac de<br />
catholicae Ecclesiae, eiusque doctrinae causa, de populorum salute, ct humanae<br />
societatis bono ac tranquillitato. Ita(|ue, quantum iu Vobis est, ne<br />
desinatis unquam a fidelibus avcrtere tam dirae i^cstis contagia, id est ab<br />
eorum oculis maiiibusque pcrniciosos libros et cphcraerides criiierc, insosque<br />
fidcles sanctissimis augnstac nostrae religionis pracceptionibus assiauo imbuere<br />
ct crudire, ac nuniere et cxhortari, ut ab hisce iniquitatis magistris,<br />
taraquam a facie colubri, eflfugiant. Pergite Vestras omnes curas cogitatio-<br />
') Hw: ref. prop 80. ') //"c ref. nntn od %. <strong>IX</strong>. Syllabi.<br />
») S. Leo Episl. VII. ad Episc. per Ilal. c. 2. Edit. Balier.
IH!)<br />
nesque in id potissimum coiiferre, ut Clerus sanctc scienteraue instituatur,<br />
omnibusque virtutibus fulgeat, ut utriusque sexus iuventus aa morum honestatem,<br />
ijietatem, omneiuque virtutom scdulo formetur, ut salutaris sit studiorura<br />
rutio. Ac diligcutissime advigilute et ]n'os))icite, ne in humaniores<br />
litteras, severioresque disci<strong>pii</strong>nas tradendas aliqnid unquam irrepat quod<br />
tidei, religioni, bonisque moribus adveisetur. Virilitcr agite, Venerabiles<br />
Fratres, et ne animo unquam concidatis in hac tanta temporum perturbatione<br />
et iniquitate, sed divino auxiao omnino freti, ac suuuntcs m vnniibus<br />
SCiiCiini iiitu/jui/iiciOila otqiiiliilis rl /idei iiqite iis^inutntcs q adium spliitus,<br />
quod tsc verhum Dei, ne intermittatis omni m catholicae Ecclesiac, et huius<br />
Apostolicne Sedis<br />
impetus frangere.<br />
hostium conatibus obsistere. eorumque tela retundere et<br />
Interim vero <strong>die</strong>s noctesque, sublatis ad caelum oculis, non desistamus,<br />
Venerabiles Fratres, clementissiinum misericordiarum Patrem, et Deum totius<br />
consolationis, qui de tenebris facit lucem splendescere, quique potens est de<br />
lapidibus suscitare tilios Abrahae, in humilitate cordis <strong>nostri</strong> terventissimis<br />
precibus indesinenter orare et obseciare, ut per merita Unigeuiti Filii Sui<br />
Domini nosiri Jesu Cliristi velit christianae et civili reipublicae auxiliariam<br />
porrigere dexteram, omnesque disperdere errores et impietates, ac divinae<br />
suae gratiae lumine omnium errantium mentes illustrare, illosque ad se convertere<br />
et rcvocare, quo Ecclesia sua sancta optatissimam asscquatur pacem,<br />
et ubique terrarum maiora in dics incremcnta suscijuat, ac prospere vigeat<br />
et eftiorescat. Ut autem quae petjmus et quaeiimus facilius consequi possimus,<br />
ne cessemus adhibere rimuni deprecatricem i apud Deum Immaculatam<br />
Sanctissimamque Deiparam Yirginera Mariara, quae misericordissima, et<br />
omnium nostrum amantissima mater cunctas semper interemit haereses, et<br />
cuius nullum apudDeura praesentius patrocinium Petamus quoque suffragia<br />
tum sancti eiusdem Virginis Spcmsi Joseplii, tum sanctorum Apostolorum<br />
Petri et Pauli, omniumque Caelitum, et illorum praesertim, quos nuper<br />
Sanctorum fastis adsciiptos colinms et veneramur.<br />
Antequam vero dicendi linem faciamus , Nobis temperare non possu-<br />
mus, quin iterum testenmr et contirmemus , summa<br />
Nos uti consolatione,<br />
dum iucundissimo Vestrum omnium consncctu fruimur, Venerabiles Fratres,<br />
qui tanta tide, pietate et observanlia Nobis et hiiic Petri Cathedrae firmiter<br />
obstricti, ac ministerium Vestrum iraplentes maiorem Dei gloriam, et animarum<br />
salutem omni studio procurare gloriamini, quique concordissimis<br />
animis, atque adrairabili sane cura et araore una cum aliis Venerabilibus<br />
Fratribus totius caiholici orbis Episcopis et tidelibus Vestrae et illorum<br />
curae comm:ssis gravissimas Nostras angustias et acerbi!ates modis omnibus<br />
lenire et sublevare non desinitis. Qaocirca hac etiam occasione amantissimi<br />
aeque ac gratissimi animi Nostri sensus erga Vos, et alios omnes Venerabiles<br />
Fratres, et ipsos fidelcs amplissimis verois palam publiceque profitemur.<br />
A Vobls autem exposcimus, ut cum ad Vesti-as re<strong>die</strong>ritis Dioeceses, velitis<br />
eisdem fidelibus Vestrae vigilantiae concreditis hos animi Nostri sensus<br />
Nostro nom.ne nuntiare, illosque certiores facere de paierna Nostra in illos<br />
caritate, deque Apostolica Benedictione, quam ex intimo corde profectam,<br />
et cum omnis verae felicitatis voto coniunctam Vobis ipsis, Venerabiles<br />
Fratres, et eisdem fidelibus impertire vehementer laetamur.<br />
Litterae<br />
Venerabili Fratri G^regorio Archiepiscopo Monacensl et Frisingcnsi dle<br />
XI. decembi'is anni .MDCCCLXII ').<br />
Pius PP. <strong>IX</strong>.<br />
Venprabilis Frater, Salutem ct Aiiostol:cam Benedictionem.<br />
Gravissimas inter acerbitates, quibus undique prcmimur in hac tanta<br />
temporum peiturbatione et iniquitate, vehemcntcr dolemus, cum noscamus,<br />
') Huc re/eruntur Syllabi rropositwues 9, 10, 11
140<br />
in variis Germaniae regionibus reperiri nonnuUos catholicos etiam viros,<br />
qui Sacram Theologiam ac Philosojjhiam tradentes minime dubitant, quamdam<br />
inauditam adhuc in Ecclesia docendi scribendique libertatem inducere,<br />
novasque et omnino improbandas opiniones palam publiceque protiteri et<br />
in vulgus disseminare. Ilinc non levi moerore aiiecti fuimus, Venerabilis<br />
Frater, ubi tristissimus ad Nos venit nuntius, Presbyterum Jacobum Frohschammer<br />
in ista Monacensi Academia Philosophiae Uoctorem huiusmodi<br />
docendi scribendique licentiam prae ceteris adliibere, eumque suis operibus<br />
in iucem editis perniciosissimos tueri errores. iSulla igitur interposita mora,<br />
iNostrae Congregationi libris notandis i^raepositae mandavimus, ut praecipua<br />
volumina, quae eiusdem Presbyteri Frolischammer nomine circumferuntur,<br />
cum maxima diligentia sedulo perpenderet, et omnia ad Nos referret. Quae<br />
volumina germanice scripta titulum habcnt; «Introductio in philosophiam:»<br />
*De libertate scientiae,* «Athenaeum;» quorum primum anno 1858, alterum<br />
anno 1861, tertium vero vertente hoc anno 1862 istis Monacensibus typis in<br />
lucem ect editum.<br />
Itaque eadem Congregatio Nostris mandatis diligenter obsequens<br />
summo studio accuratissimum examen instituit, omnibusque semel iterumque<br />
serio ac mature ex more discussis et perpensis iudicavit , Auctorem in pluribus<br />
non recte sentire, eiusque doctrinani a veritate catholica aberrare.<br />
Atque id ex duplici praesertim parte : et primo quidem propterea quod<br />
Auctor tales humanae rationi tribuat vires, quae rationi ipsi minime competunt;<br />
secundo vero, quod eam omnia opinandi, et quidquia semper audendi<br />
libertatem eidem rationi concedat, ut ipsius Ecclesiae iura, ofhcium, et auctoritas<br />
de medio omnino tollantur,<br />
Namque Auctor in primis edocet, philosophiam, si recta eius habeatur<br />
notio, posse non solum percipere et intelligere ea christiana dogmata, quae<br />
naturafis ratio cum fide habet communia (tamquam commune scilicet perceptionis<br />
obiectum), verum etiam ea quae chi-istianam religionem, fidemque<br />
maxime et proprie efficiunt, ipsumque scilicet supernaturalem hominis finem,<br />
et ea omnia, quae ad ipsum spectant, atque sacratissimum Dominicae Incarnationis<br />
mysterium ad humanae rationis et philosophiae proviuciam pertinere,<br />
rationemque, dato hoc obiccto, suis propriis princi<strong>pii</strong>s scienter ad<br />
ea posse pervenire '). Etsi vero aliquam intcr haec et illa, dogmata distinctionem<br />
Auctor inducat. et haec ultima minori iure rationi adtribuat, tamen<br />
clare aperteque docet, etiam haec contineri inter illa, quae veram propriamque<br />
scientiae seu philosophiae materiam constituunt. Quocirca ex eiusdem<br />
Auctoris sententia concludi omnino possit ac debeat, rationem in abditissimis<br />
etiam Divinae Sapientiae ac Bonitatis, immo etiam et liberae eius voluntatis<br />
mysteriis, licet posito revelationis obiecto, nosse ex seipsa, non iam ex<br />
divinae auctoritatis principio, sed ex naturalibus suis princi<strong>pii</strong>s et vii'ibus<br />
ad scientiam seu certitudinem pervenire.<br />
Quae Auctoris doctrina quam falsa sit et erronea, nemo est qui christianae<br />
doctrinae rudimentis vel levitcr imbutus, non illico videat, planeque<br />
sentiat. Namque si isti philosophiae eultorcs vera ac sola rationis et philosophicae<br />
disciplinae tuerentur principia ct iura, debitis certe laudibus essent<br />
Erosequendi. Siouidem vcra ac sana i^hilosoplua nobilissimum suum locum<br />
abct, cum eiusdem philosophiae sit, veritatem diligenter inquircre, humanamque<br />
rationcm, licct prinii honiinis culj^a obtonebratam, nullo tamen<br />
modo extinctam. recte ac sedulo excolcre, illustrare, ciusque cognitionis ob-<br />
iectum, ac permultas vcritatcs percipere, bene intelligere, promoverCj earumaue<br />
i)lurimas, uti Dei existcntiam, naturam, attributa, quae etiam fides creenda<br />
proponit, per argumenta cx suis princi<strong>pii</strong>s petita demonstrare, vindicare,<br />
dcfendcre, atque lioc modo viam munirc ad haec dogmata fide rcctius<br />
tenenda, et ad illa ctiam reconditiora dogmata, quae sola fide percipi iirimum<br />
i)Ossunt, ut illa aliquo modo a ratione intelligantur. Haoc (]uiaem<br />
agere, atque in his vcrsari debet sovera ot ])ulclicrrima verae j)liilosophiae<br />
scientia ). Ad (|uac praestanda si viri docti in Germaniae Accndemiis enitantur<br />
pro singulari inclytae illius Nationis ad severiorcs gravioresqiic disciplinas<br />
cxcolcndas j)ropcnsionc, eorum studium a Nobis comprooatur et<br />
') Huc rej. prop. 9. ') Supra, pag, 20.
141<br />
commendatur, cum in sacrarum rerum utilitatcra profectumque convertant,<br />
quae illi acl suos usus invencrint.<br />
At vero in hoc gravissimo sane negotio tolerare nunquam possumus,<br />
ut omnia temere ijermisceantur , atque ratio illas etiam res, quae ad tidem<br />
pertinent, occupet atque perturbet, cum certissimi, omnibusque notissimi<br />
sint iines, ultra quos ratio nunquam suo iure est progressa, vel progredi<br />
potest. Atque ad huiusmodi dogmata ea omnia maxime et apertissime sjjectant,<br />
quae supernaturalem hommis elevationein, ac supernaturale eius cum<br />
Deo commercium respiciunt, atque ad hunc finem revelata noscuntur. Et<br />
sane cum haec dogmata sint supra naturam, iccirco naturali ratione, ac<br />
naturalibus princi<strong>pii</strong>s attingi non possunt. Nunquam siquidem ratio suis<br />
naturalibus<br />
potest idonea.<br />
princi<strong>pii</strong>s ad huiusmodi dogmata scienter tractanda effici<br />
Quod si haec isti temere asseverare audeant, sciant, se certe non a<br />
quorumiibet Doctorum opinione, sed a communi et nunquam immutata<br />
Ecclesiae doctrina recedere. Ex divinis enim Litteris, et sanctorum Patrum<br />
traditione constat, Dei quidem existentiam, multasque alias veritates, ab iis<br />
etiam, qui fidem nondum susceperunt, naturali rationis lumine cognosci, sed<br />
illa reconditiora dogmata Deum solum manifestasse, dum notum facere voluit<br />
mysteriurn quod ab^conditum , fuit a saeculis et generotiojiibus ^) et ilu<br />
^<br />
quidem , ut postquam multifariain muUisque modis olim locutus esset patribus<br />
in prophetis novissime nobis locutus est in Filio per quem fecit el<br />
, ,<br />
saecula ^) Deum enim nemo vidit unquam. Uniqenitus Filius,<br />
qui est in sinu Patris , ipse enarravit'^). Quapropter Apostolus, qui gcntes<br />
Deum per ea, quae facta sunt, cognovisse testatur, disserens de gratia et<br />
veritate, quae per Jesum Christum jacta est "^), loquimur^ inquit, Dei sapientiam<br />
in mysterio quae abscondita est quam nemo principum huius<br />
,<br />
saeculi cognovit Nobis autem revelavit Deus per Spiritum ISuum, . . ..<br />
Spiritus enim omnia scrutatur , etiam profunda Dei. Cluis enim hominum<br />
scit quae sunt hominis , nisi spiritus hominis, qui in ipso est? Jta et quae<br />
Dei sunt, nemo cognovit, 7iisi Spiritus Dei^),<br />
Hisce aliisque fere innumeris divinis eloquiis inhaerentes Ss. Patres<br />
in Ecclesiae doctrina tradenda continenter distinguere curarunt rerum<br />
divinarum notionem, quae naturalis intelligentiae vi omnibus est communis,<br />
ab illarum rerum notitia, quae per Spiritum Sanctum tide suscipitur; et<br />
constanter docuerunt, per hanc ea nobis in Christo revelari mysteria, quae<br />
non solum humanam philosophiam, verum etiam Angelicam naturalem intelligentiam<br />
transcendunt, quaeque etiamsi divina reveUtione innotuerint,<br />
et ipsa fide fuerint suscepta, tamen sacro adhuc ipsius tidei velo tecta et<br />
obscura caligine obvoluta permanent, quamdiu in hac mortali vita peregrinamur<br />
a Domino *).<br />
Ex his omnibus patet, alienam omnino es>e a catholicae Ecclesiae<br />
doctrina sententiam, qua idem Frohschammer asserere non dubitat, omnia<br />
indiscriminatim christianae Pieligionis dogmata esse obiectum naturalis<br />
scientiae, seu philosophiae, et humanam rationem historice tantum excultam,<br />
modo haec dogmata ipsi rationi tamquam obiectum proposita fuerint, possc<br />
ex suis naturalibus viribus et prnicipio ad veram de omnibus etiam reconditioribus<br />
dogmatibus scientiam pervenire ').<br />
Nunc vero in memoratis eiusdem Auctoris scriptis alia dominatur sententia,<br />
quac catholicae Ecclesiae doctrinae, ac sensui plane adversatur.<br />
Etenim eam philosophiae tribuit libcrtatcm, quae non scientiae libcrtas, sed<br />
omnino rcprobanda et intoleranda ]iliilosophiae liccntia sit a<strong>pp</strong>ellanda.<br />
Quadam enim distinctionc inter iihilosophum et philosophiam lacta, tribuit<br />
philosopho ius et officium se submittenui auctoritati, quam veram ipse pro-<br />
') Col. I. 26. ') Hebr. II. 12. ') Joan. I. 18.<br />
*) Joan. I. 17. *) I. Cor. H. 7. 8. 10, 11.<br />
') S. Joann. Clirys. Honiil. 7. (9) in I. Cor. ; s. .\nibros. dc Fide ad Grat. I.<br />
10.; s. Lpo do iNativ. Doinini, Soriii. 9.; s. Cyrill. Alcxandr. contra iNcst. lib. 3.<br />
initio, in Joann. I. 9.; s. Joann. Damasc. dp Fide, orat. II. 1. 2. in I. Cor. c. 2.;<br />
s. Hicron. in Gal. III. 2. ') lluc ref. prop. 9.
142 ,<br />
baverit, sed utruraque philosophiae ita denegat, ut nulla doctrinae rcvelatae<br />
ratione habita, asserat, ipsam numquam debere, ac posse auctoritati se submittere<br />
'). Quod esset toierandum et forte admittendum, si haec dicerentur<br />
de iure tantum, quod habet philosophia suis iinnci<strong>pii</strong>s, seu methodo, ac suis<br />
conclusionibus uti, sicut et aliae scientiae, ac si eius libertas consisteret in<br />
hoc suo iure utondo, ita ut nihil in se admitterct, quod non fuerit ab ipsa<br />
suis conditionibus acquisitum, aut fuerit ipsi alienum. Scd haec iusta phiiosophiae<br />
libertas suos limites noscere et expcriri debet. Kunquam enim non<br />
solum philosopho, verum etiam philosophiae licebit, aut aliquid contrarium<br />
dicere iis quae divina revelatio, et Ecciesia docet, aut aliquid ex eisdcm in<br />
dubium vocare, proptereaouod non intelligit, aut iudicium non susciperc,<br />
quod Ecclesiae auctoritas ae aliqua philosophiae conclusione, quae hucusque<br />
libera erat, proferre constituit.<br />
Accedit etiam, ut idem Auctor philosophiae libertateni, seu potius<br />
eflfraenatara licentiara tam acriter, tam temere propugnet, ut minime vercatur<br />
asserere, Ecclesiara non solum non debere in philosophiam unquam animadvertere,<br />
verura etiam debere ipsius philosophiae tolerare errores, eique rolinquere<br />
ut ipsa se corrigat ^), ex quo evenit, ut philosophi hanc philosophiae<br />
libertatera necessario participcnt, atque ita etiam ipsi ab omni lege solvantur.<br />
Ecquis non videt quam vehementer sit reiieicnda, reprobanda, et omnino<br />
darananda huiusmodi Frohschammer sententia atque doctrina? Etenim Ecclesia<br />
ex divina sua institutione et divinae tidei depositum integrum inviolatumque<br />
diligentissime custodire, et aniraarum saluti summo studio debet<br />
continenter advigilare, ac summa cura ea omnia amovere et eliminare, quae<br />
vel lidei adversari, vel animarum salutem quovis modo in discrimen adducere<br />
possunt. Quocirca Ecclesia ex potestate sibi a divino Auctore commissa non<br />
solum ius, sed officium praesertira habet non tolerandi, sed proscribendi ac<br />
damnandi omnes errores, si ita fidei integritas, et animarura salus postulaverint;<br />
et omni philosopho, qui Ecclesiae filius esse velit, ac etiara philosophiae<br />
officium incumbit. nihii unquara dicere contra ea, quae Ecclesia docet,<br />
et ea retractare, de quibus eos Ecclesia nionuerit. Sententiara autera, quae<br />
contrarium edocet, omnino erroneam et ipsi tidei Ecclesiae, eiusque auctoi'itati<br />
vel maxirae iniuriosam esse edicimus et declaramus.<br />
Quibus omnibus accurate perpensis, de eorumdem W. FF. NN. S. R.<br />
E. Cardinalium Congregationis libris notandis praepositae consilio, ac motu<br />
proprio et certa scientia, matura deliberatione Nostra, deque Apostolicae<br />
Nostrae potestatis plenitudine praedict(js libros Presbyteri Frohscliammer<br />
tamquara continentes propositioncs , et doctrinas resiiective falsas, erroneas,<br />
Ecclesiae, eiusque auctoritati ac iuribus iniuriosas reprobamus, damnamus,<br />
ac px'o reprobatis et damnatis ab onmibus habcri volumus, atque eidem<br />
Congregationi mandamus, ut eosdera libros in Indicem prohibitorum librorum<br />
reterat.<br />
Dura vcro hacc Tibi significamus, Venerabilis Frater, non possumus<br />
non expriraore magnum animi Nostri dolorcm, cum videamus hunc tilium,<br />
eorumdera librorum auctorcm, qui cctcroquin de Ecclesia benemcreri potuissct,<br />
infelici quodam cordis inipetu miscre abrcptum in vias abire, quae ad<br />
salutera non ducunt, ac magis magisque a recto tramitc aberpRre. Cum enim<br />
alius eius liber de animarum origine prius fuissot damnatus, non solum se<br />
minime submisit, verum etiam non extimuit, eumdcm crrorcm in his etiara<br />
libris denuo docere, et Nostrara Indicis ('ongrcgationcni contumeliis oumulare,<br />
ac mulfa alia contra Ecclisiae agendi rationem temerc mcndacitcrque<br />
pronuntiare ^). Quae omnia talia sunt, ut iis merito, atque optimo iuro indignari<br />
potuissemus. Sed nolumns adhiic iiatornae Nostrac caritatis viscera<br />
erpa illum deponere, et iccirco Te, Voncrabilis Frater, cxcitnmus, ut velis<br />
eidem manitVstare cor Nostrum iiatornum, et acorbissimum dolortm, cuius<br />
ipse est causa, ac simul ipsum salubori-imis monitis hortari et monore, «t<br />
Nostram, quae communis est omnium Patris, voccni audiat , ac ri'iipiscat,<br />
quf-madmodum catholicae Ecclcsiac hliimi decet, et ita nos omncs laefitia<br />
afficiat, ac tandem ipse feliciter experiatur quam iucundum sit, non vana<br />
") IJuc ref. prop. ]0, coll. 57. ') ihtc rcf. prop. 11.<br />
') „ „ „ 12.
143<br />
quadam et perniciosa libertate gaudere, scd Domino adbaercre, cuius iugum<br />
suave est, et onus leve, cuius eloquia casta, igne examinata, cuius iudicia<br />
vera iustificata in semetipsa, et cuius universae viae misericordia et veritas.<br />
Denique hac etiam occasione libentissime utimur, ut itcrum testemur<br />
et contirmemus praecipuam Nostram in Te benevolentiam. Cuius quoque<br />
pignus esse volumus Apostolicam Bencdictionem, quam intimo cordis aflfectu<br />
Tibi ipsi, Venerabilis Irater et gregi tuae curae commisso peramanter impertimus.<br />
Datum Romae apud S. Petrum, <strong>die</strong> XI. Decembris anno MDCCCLXII.<br />
Pontificatus Nostri Anno Decimoseptimo.<br />
<strong>Epistola</strong> <strong>Encyclica</strong><br />
d Cardinales , Archiepiscopos , et Episcopos Italiae ')<br />
Pius PP. <strong>IX</strong>.<br />
Dilecti Filii Nostri ac Venerabil.^s Fratres, Salutem etApostolicam Benediclionem.<br />
Quanto conliciamur moerore ob saevissimum sacrilegumque bellum in<br />
omnibus fere terrarum orbis regionibus catholicae Ecclesiae hisce asperrimis<br />
temporibus allatum , ac praesertim in infelici Italia ante Nostros oculos a<br />
Subalpino Gubernio plures abhinc annos indictum, et magis iu <strong>die</strong>s excita.tum,<br />
quisque Vestrum vel facile cogitatione assequi potest, Dilecti Filii<br />
Nostri ac Venerabiles Fratres. Verum inter gi-avissimas Nostras angustias,<br />
dum Vos intuemur, maximo afficimur solatio et consolatione. Siquidem Vos,<br />
quamvis omnibus iniustissimis violcntisque modis miserandum in modum<br />
vexati, et a proprio grege avulsi, in exiliura eiecti, atque etiam in carcerem<br />
detrusi, tamen virtute ex alto induti uunquam intermisistis qua voce, qua<br />
salutaribus scriptis, Dei eiusque Ecclesiae, et Apostolicae huius Sedis causam,<br />
iura, doctrinam strenue tueri, vestrique gregis incolumitati consulere.<br />
Itaque Vobis ex animo gratulamur, quod vehemente^' laetamini pro nomine<br />
Jesu contumeliam pati, ac meritis Vos laudibus etferimus utentes <strong>Sanctissimi</strong><br />
Nostri Decessoris Leonis verbis: «Licet iaboribus dilectionis vestrae, quos<br />
«pro observantia catholicae fidei suscepistis, toto corde compatiar, et ea<br />
«quae Vobis , . illata sunt, non aliter accipiam , quam si ipse pertulerim,<br />
«intelligo tamen magis esse gaudii, quam moeroris, quod, confortante Vos<br />
«Domino Jesu Christo , in evangelica apostolicaque doctrina insuperabiles<br />
«perstitistis. . . . Et cum Vos inimici iidei christianae ab Ecclesiarum vestra-<br />
«rum sede divellerent, maluistis peregrinationis iniuriam pati quam ulla<br />
«impietatis ipsorum contagione violari ).»<br />
Atque utinam Vobis tantarum Ecclesiae calamitatum finem nuntiare<br />
possemus! Sed nunquam satis lugenda morum corruptela undique ingravescens,<br />
et irreligiosis, nefandis, obscoenisque scriptis, ac scenicis speotaculis,<br />
et meretriciis domibus fere ubique constitutis, ac aliis pravis artibus prumota,<br />
et monstrosa omnium errorum portenta quaquaversus dissemiuata, et<br />
abominanda vitiorum omniumque scelerum mcrescens colluvies, et mortiferum<br />
incrediditatis ac ind(f'tieniiswi virus longe lateque diffusum, et ecclcsiasticae<br />
potestatis, ac sacrarum rerum, legumque contemptio, despicientia,<br />
et iniusta ac violenta bonorum Ecclcsiae depopulatio, et accrrima ac continua<br />
contra sacros Ministros, ac Religinsarum Familiarum alumnos, virginesque<br />
Deo devotas insectatio, ac diabolicum prorsus adversus Christum,<br />
eiusque Ecclesiam, doctrinam, et hanc Apostolicam Sedom odium, et innumera<br />
fore alia, quae ab infensissimis rei cathulicae hostibus patrantur, et<br />
auoti<strong>die</strong> lamcntari cogimur , videntur optatissimum _ iilud _ protrahere ac<br />
(lifferre tempus, quo plenum sanctissimae nostrae religionis, iustitiae, ac ve-<br />
ritatis triumphnm videre possimus. Qui qiiidcm triumjihus deesse non poterit.<br />
etiamsi Nobis datum non sit noscere tempus eidera triumpho ab omnipotenti<br />
') Huc re/eruntitr Syl/nbi Propositiones {7, 58. et §. IV. SyHabi.<br />
') S. Lco Epist. 154. ad Episcopos .\epyptios, edit. Bailcr.
U4<br />
Deo destinatum, qtii oirinia admirabili divina sua providentia regit ac modcratur,<br />
et ad nostrain dirigit utilitatem.<br />
Etsi vero caelestis Pater Ecclesiam suam sanctam in hac miserrima<br />
et mortali peregrinatione militantem, variis aerumnis et calamitatibus atfiigi<br />
et vexari permittit, tamen cum ipsa a Cliristo Domino supra immobilem et<br />
firmissimam petram sit fun<strong>data</strong>, non solum nulla vi nulloque impetu convelli<br />
et labefa''tari unquam potest, verum etiam ipsis «persecutionibus non<br />
«minuitur, sed augetur, et semper dominicus ager segete ditiori vestiturj<br />
«dum grana, quae singula cadunt, multiplicata nascuntur ').» Quod, Dilecti<br />
Filii Nostri et Venerabiles Fratres, luctuosissimis etiam hisce temporibus<br />
singulari Dci beneficio evenire conspicimus. Nam quamvis immaculata Christi<br />
sponsa impiorum hominum opera in praesentia venementer affiictetur, tamen<br />
de suis hostibus agit triumphum. Enimvero ipsa suos triumphat hostes, et<br />
miritice splendescit tum singulari vestra, et aliorum Venerabilium Fratrum<br />
totius catliolici orbis Sacrorum Antistitum erga Nos et hanc Petri Cathedram<br />
fide, amore, observantia et eximia constantia in catholica unitate tuenda,<br />
tum tot pientissimis religionis, et Christianae caritatis operibus, quae, Deo<br />
auxiliante, magis in <strong>die</strong>s multiplicantur in catholico orbe, tum sanctissimae<br />
fidei lumine, quo magis in <strong>die</strong>s tot illustrantur regiones, tum egregio Catholicorum<br />
erga ipsam Ecclesiam, ac Nos, et hanc Sanctam Sedem amore et<br />
studio, tum insigni et immortali martyrii gloria. Nostis enim auomodo^ in<br />
Tunkini, et Cochinchinae praesertim regionibus Episcopi, Saceraotes, laicique<br />
viri, ac vel ipsae imbelles mulieres, ac teneri adolescentuli et adolescentulae<br />
veterum martyrum exempla aeraulantes animo invicto, heroica<br />
virtute crudelissimos quosque cruciatus despicere, et exultantes pro Christo<br />
vitam profundere vehementer laetantur. Quae sane omnia non levi Nobis,<br />
Vobisque consolationi esse debent inter maximas, quibus premimur, acer-<br />
bitates.<br />
Verum cum Apostolici Nostri ministerii officium omnino postulet, ut<br />
Ecclesiae causam, Nobis ab ipso Christo Domino commissam, omni cura<br />
studioque defendamus, illosque omnes reprobemus, qui Ecclesiam ipsam,<br />
eiusque sacra iura, ministros et hanc Apostolicam Sedem o<strong>pp</strong>ugnare et conculcare<br />
non dubitant, iccirco hisce Nostris Litteris denuo ea omnia et singula<br />
confirmamus, declaramus, ac damnamus, quae in pluribus consistorialibus<br />
Allocutionibus, aliisque Nostris Litteris cum ingenti animi Nostri<br />
molestia lamentari, declarare, atque damnare coacti fuimus ').<br />
Atque hic, Dilecti Filii Nostri et Venerabiles Fratres, iterum commemorare<br />
ct reprehendere oportet gi^avissimum errorem, in quo nonnulli catholici<br />
misere versantur, qui liomines in erroribus viventes, et a vera fide atque<br />
a catholica imitate alienos ad aeternam vitam pervenire posse opinantur ').<br />
Quod quidem catholicae doctrinae vel maxime adversatur. Notum Nobis<br />
Vobisque est, eos, qui invincibili circa sanctissimam nostram relitrionem<br />
ignorantia laborant, quique naturalem legem, eiusque nraecepta in omnium<br />
cordibus a Deo insculpta sedulo servantes, ac Deo oheaire parati, honestam<br />
rectamque vitam agunt, posse, divinae lucis et gratiae operante virtute,<br />
aeternam consequi vitam, cum Deus, qui omnium mentcs, animos, cogitationes,<br />
habitusque plane intuetur, scrutatur et noscit, pro sunima sua bonitate<br />
et clementia minime patiatur quempiam aeternis puniri su<strong>pp</strong>liciis. qui<br />
voluntariae cuipae reatum non habeat. Sed notissinium quoque est catholicum<br />
dogma, neminem seilicet extra catholicam Ecclesiam posse salvari, et<br />
contnmaces adversus eiusdem Ecclesiac auctoritatem, detinitiones, et ab ipsins<br />
Ecclesiae unitate, atque a Petri Successore Homano Pontitice, cui vint-ailustodia<br />
a Halvaiore est cnmmissa *), pcrtinacitcr divisos , actcrntani non<br />
') S. Leo Sprm. 82. in natal. Apost. Polri ot Pauli.<br />
') .\llocut. 20. Jiinii IM.i!) (paq. lOS); 20 Soptpnib. 18.59 (/?. 110); f3. Julii<br />
1800 {p. 119); 28. S<strong>pp</strong>tpnil). 1800 (p. 122); 17. Drcomt). 1800 (;>. 125): 18. Mnrlii<br />
1801 (p. 129); .30. S<strong>pp</strong>toml). 1801 (p. 133); 9. Jiinii 1802 (/'. 135); Episl. Kncvcl.<br />
18. Jnnii 1859 0'- 107); 19. Jannarii 1800 (/>. 112); Apost. Lilt. 20. Martii 1860<br />
(/>. 114). *) //*/' ref. prnp. 17.; rf. sitpra, poff, 80.<br />
*) Concii. Occum. Clialcedonen. in Reiat. ad Lconcni Papain.
145<br />
posse obtinere salutetn. Clarissima enim sunt Christi Domini verba: «Si<br />
«Ecclesiam non au<strong>die</strong>rit, sit tibi sicut ethuicus, et publicanus '). Qui vos<br />
«audit, me audit, et qui vos spernit, me spernit, qui autem me speniit,<br />
«spernit eum, qui misit me'). Qui non crediderit, condemnabitur). Qui non<br />
«credit, iam iudicatus est^). Qui non est mecum, contra me est, qui non<br />
«colligit mecum, dispergit ').» Hinc Apostoius Paulus buiusraodi bomines<br />
dicit subversos , ct propric iudicio coiidemnatos ''); et Apostolorum Princeps<br />
illos a<strong>pp</strong>ellat «magistros mendaces, qui introducunt sectas perditionis, Do-<br />
«minum negant, superducentes sibi celerem perditionem •).»<br />
Absit vero, ut catbolicae Ecclesiae filii ullo unquam modo inimici sint<br />
iis, qui eisdem fidei cantatisque vinculis nobiscum minime sunt coniuncti;<br />
quin immo illos sive pauperes, sive aegrotantes, sive aliis quibusque aerumnis<br />
aftiictos omnibus christianae caritatis officiis prosequi, adiuvare semper<br />
studeant, et in primis ab errorum tenebris, in quibus misere iacent, eripere,<br />
atque ad catholicara veritatera, et ad araantissimara Matrem Ecclesiam reducere<br />
contendant, quae maternas suas manus ad illos amanter tendere, eosque<br />
ad suum sinum revocare nunquam desinit, ut in fide, spe et caritate<br />
fundati ac stabiles, et in omni opere bono fructificantes, aeternam assequantur<br />
salutem.<br />
Nunc autera, Dilecti Filii Nostri ac Venerabiles Fratres, silentio praeterire<br />
non possumus alium pemiciosissimum errorera et malum, quo hac<br />
nostra infelicissima aetate hominum mentes aniraique misere abripiuntur, ac<br />
perturbantur. Loquimur nem||e de effraenato ac daranoso illo proprio araore<br />
et studio, quo non pauci boraines, nuUa plane proximi sui ratione habita,<br />
proprias utilitates et comraoda unice spectant et quaerunt; loquimur de insatiabili<br />
illa dominandi et acquirendi cupiditate, qua, honestatis iustitiaeque<br />
regulis omnino posthabitis, divitias quovis modo cupidissime congerere, et<br />
cumulare non desinunt, ac terrenis tantura rebus assidue intenti, et Dei,<br />
religionis, animaeque suae irantemores suam omnem felicitatera in coraparandis<br />
divitiis et pecuniae thesauris perperara collocant*). Merainerint nuiusmodi<br />
homines, ac serio raeditentur gravissiraa illa Christi Domini verba:<br />
«Quid prodest homini si mundura universura lucretur, aniraae vero suae<br />
«detriraentum patiatur')?» et animo sedulo reputent quae Apostolus Paulus<br />
docet: «Qui volunt divites fieri, incidunt in tentationera et in laqueum<br />
«diaboli, et desideria multa inutilia, et nociva, quae mergunt horaines in<br />
«interitum et perditionem. Radix enim oranium malorura est cupiditas, quam<br />
«quidara a<strong>pp</strong>etentes, erraverunt a fide, et inseruerunt se doloribus raultis'").»<br />
Equidera horaines iuxta propriara ac diversara cuiusque conditionera<br />
fiuis laboribus necessaria vitae praesidia sibi comparare debent, seu in litteris<br />
ac scientiis excolendis, seu in artibus tum ingenuis, tum vulgaribus exercendis,<br />
seu in publicis privatisque muneribus obeundis, seu in rerum commercio<br />
habendo; sed oranino oportet, ut omnia cum honestate, iustitia, integritate<br />
et caritate agant, et Deum prae oculis semper habeant, eiusque<br />
man<strong>data</strong> ac praecepta diligentissime observent.<br />
Jam vero dissimulare non possumus, acerbissirao Nos angi dolore, cura<br />
in Italia nonnulli ex utroque Clero reperiantur viri, qui adeo sanctae suae<br />
vocationis sunt oblitij ut rainime erubescant exitialibus etiam scriptis falsas<br />
disserainare doctrinas, ac populorum animos contra Nos et hanc Apostolicam<br />
Sedem excitare, ac civilem Nostrura et ipsius Sedis principatura o<strong>pp</strong>ugnare,<br />
et nequissimis catholicae Ecclesiae, eiusdemque Sedis hostibus omni opera<br />
studioque impudenter favere. Qui ecclesiastici viri a suis Antistitibus, et a<br />
Nobis, atque ab hac Sancta Sede descisccntes, et Subalpini Gubernii, eiusque<br />
Magistratuum favore et auxilio treti, eo temeritatis devenerunt, ut,<br />
ecdesiasticis censuris et poenis plane spretis, rainime extirauerint, quasdara<br />
omnino improbandas Societates Clerico-Uberati, Di tnntuo soccorso.^ Eman-<br />
') Matth. XVni. 17. ') Luc. X. 10.<br />
') Marc. XVf. 16. ") Joann. III. 18.<br />
•) Luc. XL 23. *) Ad Tit. III. 11.<br />
') II. Petr. 11. 1. «) Huc rej. prop. 58.<br />
^) Matth. XVI. 26. '°) Epist. I. ad Timoth. VL 9, 10.<br />
10
146<br />
cipairice del Clero italiano vulgo a<strong>pp</strong>ellatas '), aliasque eodem pravo spiritu<br />
animatas constituere, et quamvis a propriis Antistitibus merito interdicti a<br />
sacro ministerio obeundo, tamen minime pavent illud, veluti intrusi, in pluribus<br />
Templis perperam et illicite exercere. Quapropter et commemoratas<br />
detestandas Societates, et improbam eorumdem ecclesiasticorum hominum<br />
agendi rationem reprobamus, uamnamus. Atque eodem tempore hos infelices<br />
ecclesiasticos viros etiam atque etiam monemus, hortamur, ut resipiscant, et<br />
redeant ad cor, propriaeque saluti consulant, serio considerantes, quod<br />
«nullum ab aliis magis praeiudiciura , quam a Sacerdotibus tolerat Deus,<br />
«quando eos, quos ad aliorum correctionem posuit, dare de se exempla pravitatis<br />
cernit''),» ac diligenter meditantes, districtam ante tribunaf Christi<br />
rationem aliquando esse reddendam. Faxit Deus, ut hi miseri ecclesiastici<br />
homines paternis Nostris monitis obtemperantes velint Nobis eam adhibere<br />
consolationem, quam Nobis aiferunt illi utriusque Cleri viri, qui misere decepti,<br />
et in errorem inducti ad Nos in singulos <strong>die</strong>s confugiunt poenitentes,<br />
ac su<strong>pp</strong>lici prece errati veniam et a censui'is ecclesiasticis absolutionem humiliter<br />
enixeque implorantes.<br />
Optime autem noscitis, Dilecti Filii Nostri ac Venerabiles Fratres,<br />
impia omnis generis scripta e tenebris emissa, ac dolis, mendaciis, calumniis<br />
et olasphemiis plena, et scholas acatholicis magistris traditas, et templa<br />
acatholico cultui destinata, ac multiplices alias diabolicas sane insidias, artes,<br />
conatus, quibus Dei hominumque hostes in misera Italia catholicam Ecclesiam,<br />
si fieri unquam posset, funditus everteije, ac populos, et improvidam<br />
praesertim iuventutem quoti<strong>die</strong> magis depravafe. corrumpere, et ex omniiim<br />
animis sanctissimam nostram tidem religionemque radicitus extirpare connituntur<br />
'). Itaque nihil dubitamus, quin Yos, Dilecti Filii Nostri ac Venerabiles<br />
Fratres, confortati in gratia Domini <strong>nostri</strong> Jesu Christi, pro egregio<br />
vestro episcopali zelo pergatis, ut adhuc cum maxima vestri nominis laude<br />
fecistis, concordissimis animis et ingeminatis studiis constanter o<strong>pp</strong>onere<br />
murum pro Domo Israel, et certare bonum certamen fidei, et ab aaversariorum<br />
insidiis fideles curae vestrae commissos defendere, illosque assidue<br />
monere et exhortari, ut sanctissimam fidem, sine qua impossibile est placere<br />
Deo, et quam a Christo Domino per Apostolos tenet ac docet catholica Ecclesia,<br />
constantissime teneant, ac stabiles et immoti permaneant in divina<br />
nostra religione, quae una est vera, aeternamque parat salutem, ac civilem<br />
etiam societatem vel maxirae sospitat atque fortunat *). Quapropter ne desinatis,<br />
per parochos praesertim, aliosque ecclesiasticos viros vitae integritate,<br />
morum gravitate, ac sana solidaque doctrina spectatos, tum divini verbi<br />
praedicatione, tum catechesi populos curae vestrae traditos veneranda augustae<br />
nostrae religionis mysteria, doctrinam, praecepta, disciplinam continenter<br />
et accurate docere. Etenim a<strong>pp</strong>rime scitis, ingentem malorum partem ex<br />
divinarmn rerum. quae ad salutem necessariae sunt, inscitia plerumque oriri,<br />
ac propterea prone intelligitis, oranem curam industriamque esse adhibendam,<br />
ut liuiusmodi malum a populis depellatur.<br />
Antequam vero huic Nostrae <strong>Epistola</strong>e finem faciamus, Nobis temperare<br />
non possumus, (juin meritas Italiae Clero laudcs tribuamus, qui ex<br />
parte longe maxima >«obis et huic Petri Cathcdrae, ac suis Antistitibus ex<br />
animo adhaerens, a recta via minime declinavit, scd illustria suorum Antistitum<br />
exempla sequens, et asperrima quacque patientissimc perferens munere<br />
suo cgi-egio perfungitur. Ea profecto spe nitimur fore, ut Clerus idem, divina<br />
auxiliante gratia, digne ambnlans vocationc, qua vocatus cst, splendidiora<br />
suae pietatis ac virtutis spccimina cxhibere semper contendat.<br />
Debito quooue laudum praoconio prosequimur tot virgines Deo sacras,<br />
quae a propriis Alonasteriis violenter exturbatae, ac suis reaitibus spoliaiae,<br />
et ad mendicitatom rcdactao, liaud tameii frcgerunt fidem, quan» Sponso de-<br />
(lerunt, sod omni ronstantia tristissimam suam conditionem toler.infes non<br />
cessant diurnis nocturnisque precibus levare manus suas in Sancta, Dcum<br />
') Sociptates clerico-libcrales, inutui auxilii, cmancipatrices cleri italici. Hm<br />
rej. %. IV. Sift/abi.<br />
^) S. Grotfor. M. Homil. 17. in Evangel.<br />
') Huc re/. prop. 47. 79. *) Ilnc rej. prop. 16. 21. 40.
147<br />
pro omnium et suonim etiam persecutorum salute obsecrantes, et misericordiam<br />
a Domino patienter expectantes.<br />
Meritis etiam laudibus Italiae populos ornare gaudemus, qui catholicis<br />
seusibus egregie animati tot impias contra Ecclesiam molitiones detestantur,<br />
et filiali ^os, et hanc Sanctam Sedem, ac suos Antistites pietate, observantia<br />
et obe<strong>die</strong>ntia prosequi vehementer gloriantur, quique gravissimis licet<br />
difticultatibus ac periculis praepediti, singularis sui ergaXos amoris, studiique<br />
signiticationes modis omnibus quoti<strong>die</strong> exhibere, et maximas Nostras,<br />
et Anostolicae huius Sedis angustias tum collatitia pecunia, tum aliis largitionibus<br />
sublevare non desistunt.<br />
In tantis autem acerbitatibus, tantaque coutra Ecclesiam excitata<br />
tempestate, ne despondeamus unquam animum. Dilectii Filii Nostri ac Venerabiles<br />
Fratres, cum «consilium nostrum, et fortitudo sit Christus, ac sine<br />
*quo nihil possumus, per ipsum cuncta possimus, qui confirmans praedica-<br />
*tores Evangelii, et Sacramentorum ministros, ecce ego, inquit, vobiscum<br />
«sum omnibus <strong>die</strong>bus usque ad consummationera saeculi ');» et cum certo<br />
sciamus, i:iferi portas nunquam esse praevalituras adversus Ecclesiam, quae<br />
semper stetit, stabitgue immota, custode et vindice Christo Jesu Domino<br />
nostro, qui eam aedincavit, et qui fuit heri^ el ho<strong>die</strong>. ipse et in saecula^).<br />
Ne desinamus autem, Dilecti Filii Nostri ac Venerabiles Fratres, ardentiore<br />
usque studio in humilitate cordis <strong>nostri</strong> orationes et postulationes<br />
Deo per Jesum Christum <strong>die</strong>s noctesque offerre, ut, hac turbulentissima tempestate<br />
depulsa, Ecclesia sua sancta a tantis calamitatibus respiret, et ubique<br />
terrarum optatissima pace ac libertate fruatur, et uovos ac splendidiores de<br />
suis inimicis agat triumphos, utque omnes errantes divinae suae gratiae<br />
lumine perfusi ab erroris via ad veritatis iustitiaeque iter revertantur, ac<br />
dignum poenitentiae tructum facientes pei^DCtuum sancti sui nominis amorem<br />
et timorem habeant. Ut autem dives in misericordia Deus ferventissimis<br />
<strong>nostri</strong>s precibus facilius annuat, invocemus potentissimum Immaculatae Sanctissimaeque<br />
Dei Genitricis Virginis Mariae patrocinium, ac suffragia petamus<br />
Sanctorum Apostolorum Petri et Pauli, omniumque Beatorum Coelitum,<br />
ut validis suis apud Deum deprecationibus implorent omnibus misericordiam<br />
et gratiam in auxilio o<strong>pp</strong>ortuno, et omnes calamitates et pericula, quibus<br />
Ecclesia ubique, ac potissimum in Italia, affligitur, potenter avertant.<br />
Denique certissimum singularis Xostrae in Vos benevolentiae pignus<br />
Apostolicam Benedictionera ex intimo corde profectam Vobis ipsis, Dilecti<br />
Filii Nostri ac Venerabiles Fratres, et gregi curae vestrae commisso peramanter<br />
impertimus.<br />
Datum Romae apud S. Petrum, <strong>die</strong> X Augusti anno MDCCCLXIII.<br />
Pontificatus Nostri Anno Decimoctavo<br />
<strong>Epistola</strong> <strong>Encyclica</strong><br />
ad Archiepiscopum et Episcopos Xeogranatensis reipnblicae ').<br />
Venerabilibus Fratribus Antonio Archiepiscopo S. Fidei De Bogota,<br />
et Episcopis etus Suffraganeis in Neogranatensi Republica.<br />
Pius PP. <strong>IX</strong>.<br />
Venerabiles Fratres, Salulem ct .Apostolicam Benediclionem<br />
Incredibili afflictamur dolore, et una Vobiscum ingemiscimus^ Vencrabiles<br />
Fratres. cum noscamus quibus nefariis, dirisque modis a Neogranatensis<br />
Reimiblicae Gubernio catholica impetitur, perturbatur, ac dilaceratur<br />
Ecclesia. Equidem verbis satis exprimere haud possumus multiplices. sacrilegosque<br />
ausus, quibus Gubernium idem gravissimas Nobis, et huic Aposto-<br />
') S. Leo Epist. Ifi?. ad Riislic. Narbon. Episcop. ,<br />
') S. Paul. EpisK ad Hebr. XIII. 8.<br />
') Huc refertur ISyUabi Propositio 26.<br />
10*
148<br />
licae Sedi iniurias afferens, sanctissimam nostram religionem, eiusque veneranda<br />
iura, doctrinam, cultum, sacrosque Ministros conculcare ac destruere<br />
contendit. Namque idem Gubernium duos praesertim ab hinc annos infandas<br />
edidit leges et decreta, quae catholicae Ecclesiae, eiusque doctnnae, auctoritati,<br />
iuribusque vel maxime adversantur. Hisce enim iniquissinii-! legibus<br />
ac decretis inter alia, sacri ministri prohibiti sunt ecciesiasticum ministerium<br />
exercere sine civilis potestatis venia ') , et omnia Ecclesiae bona usurpata,<br />
divendita, ac propterea parochiae, et Religiosae utriusque sexus Familiae<br />
et Clerus, ac Valetudinaria , Domusque Ketugii, piaeque Sodalitates, Beneticia,<br />
et Capellaniae etiam iuris patronatus suis reditibus spoliatae. Atque<br />
per easdem iniustissimas leges, et decreta legitimum Ecclesiae acquirendi,<br />
ac possidendi ius omnino o<strong>pp</strong>ugnatum ), et cuiusque acatholici cultus libertas<br />
sancita'), et omnes utriusque sexus Religiosae Familiae in Neogranatensi<br />
territorio morantesde medio sublatae, carumque existontia p3ane interdicta '),<br />
et vetita etiara omnium Litterarum , et cuiusque Apostolicae huiu^ Sedis<br />
Rescripti promulgatio ^), et exilii poena ecclesiasticis viris, laicis vero multae<br />
et carceris indicta, si huic ordinationi obedire recusaverint. lusuper eisdem<br />
detestandis legibus ac decretis statuitur, ut utriusque Cleri viri exilii poena<br />
afhciantur, qui legi circa bonorum Ecclesiae spoliationem obtemperare detrectaverint,<br />
utque omnes ecclesiastici homines sacri ministerii munia obire<br />
minime queant^), nisi primum iuraverint, se Neogi-anatensis Reipublicae Constitutioni,<br />
cunctisque illius legibus Ecclesiae tantopere adversis iam editis,<br />
et in posterum edendis obsequi; ac simul exilii poena iis omnibus infligitur,<br />
qui huiusmodi impium, illicitumque iusiurandum praestare minime voluerint.<br />
Haec et alia multa omnino iniusta et impia, quae singillatim commemorare<br />
taedet, contra Ecclesiam a Neogranatensis Reipublicae Gubernio, proculcatis<br />
omnibus divinis humanisque iuribus, sunt constituta.<br />
Cum autem vos, Venerabiles Fratres, pro egregia vestra religione et<br />
virtute haud omiseritis tum voce, tum scriptis constanter obsistere tot iniquis<br />
sacrilegisque eiusdem Gubernii ausibus et decretis, atque Ecclesiae<br />
causam et iura impavide propugnare, tum eiusdem Gubernii furor in Vos,<br />
omnesque ecclesiasticos viros Vobis addictos, ac proprii officii et vocationis<br />
memores, et in omnia, quae ad Ecclesiam pertinent. saevire non destitit.<br />
Quapropter Vos fere omnes miserandum in modum afnicti, ac militari manu<br />
comprehensi, a vestro grege violenter distracti, in vincula coniecti, in exilium<br />
pulsi, et in pestiferi aeris regiones amandati, et ecclesiastici viri, ac Religiosarum<br />
Familiarum alum.ni pravis Gubernii ordinationibus merito obstantes<br />
vel in carcerem detrusi, vel exilio multati mortem occubuere, vel in silvis<br />
vitam agere coacti sunt. Cum vcro omnes virgines Deo devotae ab ipso<br />
Gubernio furenter, crudeliterque a propriis Monasteriis expulsae, et ad<br />
rerum omnium inopiara redactae, fuerint a <strong>pii</strong>s tidelibus, tristissima illarum<br />
conditione veheraenter commotis. humaniter in proprias domos receptae et<br />
admissae, id aegerrime ferens GuDernium minitatur, velle illas ex eoruradem<br />
fidelium domibus expellere ac disperdcre. Hinc sacra Templa et Cocnobia<br />
nu<strong>data</strong>, spoliata, polluta, et iu railitarium stationum usum comrautata, eorumque<br />
sacra su<strong>pp</strong>ellex, et ornaraenta direpta. hinc sacrorura cultus sublatus,<br />
et christianus populus legitimis suis pastoribus orbatus, omnibusque divinae<br />
nostrae religionis praesidiis misere destitutus, cum summa Nostra, Vestraque<br />
aegritucline in maximo aeternae salutis discrimine versatur. Ecqui^^<br />
catholicis, humanisque scnsibus animatus non vchcmcntcr ingemiscet, cum<br />
videat a Ncogi-anatensi Gubernio tam gravi, tam()ue crudoli persecutionc<br />
catholicani Ecclcsiam, ciusque doctrinam, auctoritatem, sacrasque personas<br />
o<strong>pp</strong>ugnari, ac tantas ab ipso suproraae Nostrar, et Apostolicac huius Sedis<br />
auctoritati iniurias et contnmelias inferri?<br />
Atquc illud vel maxime dolcndura, Venerabiles Fratros. quod nonnulli<br />
ecclesiastici homincs existere potucrint, qui pravis ipsius Gubcniii le^ibus<br />
et consiliis obsequi, favere, et comLmemoratum illicitum obe<strong>die</strong>ntiae lura-<br />
') //uc rej . pfop. 20. ') Huc ref. prop. 26.<br />
•) „ .. „ 78. 79. ') „ „ .. 53.<br />
') « r r 28. 41. ') « - 41. 44. 51.
149<br />
mentum praestare non dubitarunt cum maximo Nostro, vestroque moerore,<br />
et bonorum omnium admiratione ac luctu.<br />
In hac igitur tanta rei catholicae clade, tantaque animarum pernicie<br />
Apostolici Nostri ofticii probe memores, ac de omnium Ecclesiarum bono<br />
vel maxime solliciti, et Nobis, uti olim Prophetae, indictum existimantes:<br />
«Clama, ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam, et annuncia populo meo<br />
scelera eorum, et domui Jacob peccata eorum '),* hisce LitterisApostolicam<br />
Nostram attollentes vocem, omnja gravissima damna et iniurias a Neogianatensi<br />
Gubernio Ecclesiae, eiusque sacris personis ac rebus, et huic Sanctae<br />
Sedi iliatas inccssanter querimur, et gravissime exprobramus. Atque omnia<br />
et singula, quae sive in his, sive in aliis rebus ad Ecclesiam, ciusque ius<br />
spectantibus ab eodem Neogi-anatensi Gubernio, et ab inferioribus quibusque<br />
illius Magistratibus decreta, gesta, seu quomodolibet attentata sunt, auctoritate<br />
Nostra Apostolica reprobamus , damnamus , et leges ac decreta ipsa<br />
cum omnibus inde sequutis eadem Nostra auctoritate abrogamus, et irrita<br />
prorsus, ac nullius roboris tuisse et fore, declaramus. Ipsos autem illorum<br />
auctores etiam atque etiam in Domino obtestamur, ut tandem aliquando<br />
suos oculos aperiant super gravissima vuinera Ecclesiae imposita , ac simul<br />
recordentur, serioque considerent censuras et poenas, quas Apostolicae Constitutiones,<br />
et Generalium Conciliorum Decreta contra Ecclesiae iurium invasores<br />
facto ipso incurrendas infligunt, et iccirco animae suae misereantur,<br />
prae ocnlis habentes: «Quoniam durissimum iis, qui praesuut, fietiudicium')-*<br />
Atque etiam omni studio illos ecclesiasticos viros, qui Gubernio faventes a<br />
proprio officio misere declinarunt, monemus, et exhortamur, ut sanctam<br />
suam vocationem auimo reputantes in iustitiae, veritatisque viam redire<br />
properent, et illorum ecclesiasticorum hominum exempla aemulentur, qui<br />
etiamsi infeliciter lapsi praescriptum a Gubernio obe<strong>die</strong>ntiae iuramentum<br />
praestiterunt, tamen cum ingcnti Nostro, ac suorum Antistitum gaudio idem<br />
lusiurandum retractare, ac damnare gloriati sunt.<br />
Interim vero amplissimas meritasque Vobis tribuimus laudes, Venerabiles<br />
Fratres, qui laborantes sicut boni milites Christi Jesu, ac strenue in<br />
agone certantes singulari constantia et fortitudine, quoad per Vos fieri potuit,<br />
seu voce, seu litteris Ecclesiae causam, eiusque doctrinam, iura, libertatem<br />
defendere, vestrique gregis saluti accurate consulere, eumque contra impias<br />
inimicorum hominum molitiones, et circurastantia Religionis pericula praemunire<br />
haud omiseritis, gi-avissimas omnes iniurias, molestias, et asperrinia<br />
quaeque episcopali robore tolerantes. Itaque dubitare non possumus, quin<br />
pari studio et contentione, quantum in Vobis est, pergatis ut adhuc cum<br />
maxima vestri nominis laude fecistis, divinae uostrae religionis causam propugnare,<br />
et tidelium saluti prospicere.<br />
Debitas quoque laucles deferiraus fideli Neogranatensis Reipublicae,<br />
Clero, qui suae vocationis servantissiraus. et Nobis, atque huic Petri Cathedrae,<br />
suisque Antistitibus addictus propter Ecclesiam, veritatem et iustitiam<br />
tam vehementer exagitatus, imraanera omnis generis iusectationem patientissime<br />
est perpessus et patitur.<br />
Non possumus quin admiremur et laudemus tot virgines Deo sacras,<br />
quae etiamsi a suis monasteriis violenter expulsae, et ad tristem egestatem<br />
redactae, tamen caelesti Sponso firmiter adhaerentes, ac raiserrimam, in<br />
qua versantur, conditionem christiana virtute perferentes, non cessant <strong>die</strong>s<br />
noctesque effundere corda sua coram Deo, Euraque humiliter enixeque<br />
pro omniura, ac suorum etiam persecutorum salute exorare. Coilaudamus<br />
item catholicura Neogranatensis Reipublicae populum, qui ex parte longe<br />
maxima in veteri suo erga catholicara Ecelesiara, ac Nos, et hanc Apostolicam<br />
Sedcm, et erga suos Antistites amore, fide, reverentia et obe<strong>die</strong>ntia<br />
perseverat.<br />
Ne cessemus autem, Venerabiles Fratres, adirc cum fiducia ad thronum<br />
gratiae, et humillimis ac ferventissimis precibus misericordiarum Patrem<br />
ac Deum totius consolationis sine intermissionc orare et obsecrare, ut exsurgat<br />
et iudicet causam suam, et Ecclesiam suam sanctam a tantis, quibns<br />
istic et ubique fere orbis premitur, calamitatibus eripiat, eam/nic o<strong>pp</strong>ortuno<br />
>) Isaiae LVIIF. 1. ») Sap. VI. 6.
150<br />
auxilio soletur, et optatissimara diu in tot, tantisque adversis serenitatcm,<br />
et pacem clementissime largiatur, omniumque misereatur secundum magnam<br />
misericordiam suam, atque omnipotenti sua virtute efficiat, ut omnes populi,<br />
gentes, nationes Ipsum, et Unij^enitum Filium suum Dominum nostrum Jesum<br />
Cliristum una cum Sancto Spiritu agnoscant, adorent, timeant, ac ex toto<br />
corde, anima ac mente diligant, et omnia divina man<strong>data</strong> ac praecepta religiose<br />
observantes, ut filii lucis ambulent in omni bonitate, iustitia et veritate.<br />
Demum omnium caelestium munerum auspicem, et certissimum praecipuae<br />
Nostrae in Vos benevolentiae pignus Apostolicam Benedictionem ex<br />
imo corde depromptam Vobis ipsis, \enerabiles Fratres, et gregi vestrae<br />
vigilantiae concredito peramanter impertimus.<br />
Datum Romae apud Sanctum Petruni, <strong>die</strong> XVII. Septembris anno<br />
MDCCCLXIII. Pontificatus Nostri Anno Decimoctavo.<br />
Litterae<br />
Venerabili Fratri Gregorio Archiepiscopo Monacensi et Frisingensi <strong>die</strong><br />
XXI. decembris anni MDCCCLXIU ')•<br />
Pius PP. <strong>IX</strong>.<br />
Venerabilis Frater, Salutein et Apostolicam Benedictionem.<br />
. Tuas libenter accepimus Litteras, <strong>die</strong> 7. proxime elapsi mensis Octobris<br />
<strong>data</strong>s, ut Nos certiores faceres de Conventu in ista Monacensi civitate<br />
proximo mense Septembri a nonnuliis Germaniae Theologis, doctisque catholicis<br />
viris habito de variis argumentiSj quae ad theologicas praesertim ac<br />
philosophicas tradendas disciplinas pertinent. Ex Litteris Tibi Nostro iussu<br />
scriptis a Venerabili Fratre Matthaeo Archiepiscopo Neocaesariensi, Nostro<br />
et Apostolicae huius Sedis apud istam Regiam Aulam Nuntio, vel facile<br />
noscere potuisti, Venerabilis Frater, quibus Nos sensibus affecti fuerimus,<br />
ubi primum de hoc proposito Conventu nuntium accepimus, et postquam<br />
agnovimus quomodo commemorati Theologi et viri ad huiusmodi Conventum<br />
invitati et congregati fuere. Nihil certe dubitare volebamus de laudabili<br />
fine, quo huius Conventus auctores, fautoresque permoti fuere, ut scilicet<br />
omnes Catholici viri doctrina praestantes, collatis consiliis, coniunctisque<br />
viribus, germanam catholicae JEcclesiae scientiam promoverent, eamque a<br />
nefariis, ac perniciosissimis tot adversariorum opinionibus, conatibiisque<br />
vindicarent ac defenderent. Sed in hac sublimi Principis Apostolorum Cathedra,<br />
licet immerentes, collocati asperrimis hisce temporibus, quibus<br />
.Sacrorum Antistitum auctoritas, si unquam alias, ad unitatem et integritatem<br />
catholicae doctrinae custo<strong>die</strong>ndam, vel maxime est necessaria, et ab omnibus<br />
sarta tecta servari debet, non potuimus non vehementer mirari videntes<br />
memorati Conventus invitationem privato nomine factam et promulgatam,<br />
quin ullo modo interccdcret irapulsus, auctoritas et missio ecclesiasticae<br />
potestatis, ad quam proprio, ac nativo iure unice pertinet advigilare ac<br />
dirigere theologicarura praesertim rerum doctrinam. Quae sane res, ut<br />
optirae noscis, oranino nova, ac prorsus inusitata in Ecclesia cst. Atque<br />
iccirco voluiraus, Te, Venerabilis Frater, noscere hanc Nostrara fuisse sententiara,<br />
ut cum a Te, tum ab aliis Venerabilibus Fratribus Sacrorum in<br />
Gerraania Antistitibus probe iudicari posset de scopo per Conventus prograraraa<br />
enuntiato, si nerape talis esset, ut veram Ecclcsiae utilitatera afferrct.<br />
Eodera autera terapore certi eramus, Te, Vencrabilis Frater, pro pastorali<br />
Tua sollicitudine ac zelo orania consilia et studia esse adhibiturum, ne in<br />
eodera Conventu tura catholicae fidei ac doctrinae integritas, tura obedifutia,<br />
quam omnes cuiusque classis et conditionis catholici homines Ecclesiae<br />
auctoritati ac magisterio praestare oranino debcnt, vel miniraum dotrimentura<br />
caperent. Ac dissiraulare non possuraus, non levibus Nos angustiis affcctos<br />
fuisse, quandoquidem verebamur, ne huiusraodi Conveutu siue ecclesiastica<br />
auctoritate congregato exemplum praeberetur sensira usurpandi aliquid ex<br />
') Huc referuntnr Syllabi rropositiones 9, 10, 12, 13, 14, 22. 88.
151<br />
iure ecclesiastici regiminis et authentici magisterii, quod divina institutione<br />
proprium est Romano Pontifici, et Episcopis in unione et consensione cum<br />
ipso S. Petri Succcssore; atque ita, ecciesiastico ordine perturbato, aliquando<br />
unitas, obe<strong>die</strong>ntia fidei apud aliquos labefactarctur ')• Atque etiam timebamus,<br />
ne in ipso Conventu quaedam enunciarentur, ac tenerentur opiniones<br />
et placita, quae in vulgus praesertim emissa et catholicae doctrinae puritatera,<br />
et debitam subiectionem in periculum ac discriraen vocarent.<br />
Summo enim animi Nostri dolore recordabamur, Venerabilis Frater,<br />
hanc Apostolicam Sedem pro gravissimi sui rauneris ofticio debuisse, ultimis<br />
hisce temporibus, censura notare, ac prohibere nonnullorum Germaniae<br />
scriptorum opera, qui cum nescirent decedere ab aJiquo principio, seu<br />
metnodo falsae scientiae, aut ho<strong>die</strong>rnae fallacis philosophiae, praeter voluntatem,<br />
uti confidimus, inducti fuere ad proferendas ac docendas doctrinas<br />
dissentientes a vero nonnuUorum sanctissimae fidei nostrae dogmatum sensu<br />
et interpretatione, quique errores ab Ecclesia iam damnatos e tenebris excitarunt,<br />
et propriam divinae revelationis et fidei indolem et naturam in alienum<br />
omnino sensum explicaverunt '). Noscebamus etiam, Venerabilis Frater,<br />
nonnuUos ex catholicis, qui severioris disciplinis excolendis operam navant,<br />
humani ingenii viribus nimium fidentes errorum periculis haud fuisse absterritos<br />
, ne in asseranda fallaci , et minime sincera scientiae libertate abripereutur<br />
ultra limites, quos praetergredi non sinit obe<strong>die</strong>ntia debita erga<br />
magisterium Ecclesiae ad totius revelatae veritatis integritatem servandam<br />
divinitus institutum '). -Ex quo evenit, ut huiusmodi catholici misere decepti<br />
et iis saepe consentiant, Qui contra huius Apostolicae Sedis, ac Nostrarum<br />
Congregationum decreta declamant ac blaterant, ea liberum scientiae progressum<br />
impedire ^), et periculo se exponant sacra illa frangendi obe<strong>die</strong>ntiae<br />
vincula, quibus ex Dei voluntate eidem Apostolicae huic obstringuntur<br />
Sedi, quae a Deo ipso veritatis magistra, et vindex tuit constituta ).<br />
Neque ignorabamus, in Germania etiam falsam invaluisse opinionem<br />
adversus veterem scholam, et adversus doctrinara summorura illorum Doctorum,<br />
(juos propter admirabilera eorura sapientiara, et vitae sanctitatera universalis<br />
veneratur Ecclesia. Qua falsa opinione ipsius Ecclesiae auctoritas<br />
in discrimen vocatur, quandoquidem ipsa Ecclesia non solum per tot continentia<br />
saecula permisit, ut ex eorumdem Doctorum raethodo, et ex princi<strong>pii</strong>s<br />
communi omnium catholicarum scholarum consensu sancitis theologica<br />
excoleretur scientia, verum etiam saepissime suramis laudibus theologicam<br />
c-orum doctrinara extulit, illamque veluti fortissimum tidei propugnaculum<br />
et formidanda contra suos inimicos arma vehementer commerdavit "). Haec<br />
sane omnia pro gravissimi suprerai Nostri Apostolici rainisterii munere, ac<br />
pro singulari illo amore, quo oraiie> Germaniae catholicos carissiraara Dorainici<br />
gregis partem prosequimur, Nostrum soilicitabant et angebant aniraura<br />
tot aliis pressum angustiis, ubi, accepto memorati Conventus nuntio, res<br />
supra expositas Tibi signiticandas curavimus. Postquam vero per brevissimum<br />
nuntium ad Nos relatum fuit, Te, Venerabilis Frater, huiusce Conventus<br />
auctorum precibus annueiitem tribuisse veniam celebrandi eumdem<br />
Conventum, ic sacrum solemni ritu Deiegisse, et consultationes in eodem<br />
Conventu iuxta catholicae Ecclesiae aoctrinam habitas fuisse, et postquam<br />
ipsius Conventus viri per eumdem nuntium Apostolicam Nostram imploraverunt<br />
Benedictionera , nulla interposita mora , <strong>pii</strong>s illorum votis obsecundavimus.<br />
Summa vero anxietate Tuas exspectabamus Litteras, ut a Te, Venerabilis<br />
Frater, accuratissime noscere posseraus ea omnia, quae ad eumdem<br />
Conventum quovis modo posscnt pertinere. Nunc autera cum a Te acceperimus,<br />
quae scire vel maxime cupicbamus, ea spe nitimur fore, ut huiusmodi<br />
uegotium, (luemadraodum asscris, Deo auxiliante, in maiorera catholicae<br />
in Germania Ecclcsiae utilitatem cedat. Erjuidem cum omnes eiusdera Conventus<br />
viri, veluti scribis, asseruerint, scientiarum progressum, et felicem<br />
exitum in devitandis ac refutandis miserrimae nostrae aetatis erroribus<br />
") IIuc ref. prop. 33. *) Huc ref. prop. 14.<br />
') Supra, pag. 139. ") „ „ „ 12.<br />
'') /Jucref^U. Syll.etprop.33. ') „ „ „ 13.
152<br />
omnino pendere ab intiraa erga veritates revelatas adhaesione, quas catholica<br />
docet Ecclesia, ipsi noverunt ac professi sunt illam veritatem, quam veri<br />
catholici scientiis excolendis et evolvendis dediti seraper tenuere, ac tradiderunt.<br />
Atque hac veritate innixi potuerunt ipsi sapientcs, ac veri catholici<br />
viri scientias easdem tuto excolere, expianare, easque utiles certasque reddere.<br />
Quod quidem obtineri non potest, si humanae rationis luraen tinibus<br />
circumscriptum eas quoque veritates investigando, quas propriis viribus et<br />
facultatibus assequi potest, non veneretur maxime, ut par est, infallibile<br />
et increatum Divini intellectus lumen, quod in christiana revelatioHe undique<br />
miritice elucet. Quamvis enim naturales illae disci])linae suis propriis<br />
ratione cognitis princi<strong>pii</strong>s nitantur, catholici tamen earum cultores divinam<br />
revelationem veluti rectricera stellam prae oculis habeant oportet, qua praelucente<br />
sibi a syrtibus et erroribus caveant, ubi in suis investigationibus, et<br />
commentationibus animadvertant, posse se illis adduci, ut saepissime accidit,<br />
ad ea proferenda, quae plus minusve adversentur infallibili rerum veritati,<br />
quae a Deo revelatae fuere. Hinc dubitare nolumus, quin ipsius Conventus<br />
viri commemoratam veritatem noscentes ac protitentes, uno eodemque terapore<br />
plane reiicere ac reprobare voluerint recentera illara ac praeposteram<br />
philosophandi rationem, quae etiamsi divinam revelationem veluti historicum<br />
lactura admittat, taraen ineffabiles veritates ab ipsa divina revelatione propositas<br />
huraanae rationis investigationibus su<strong>pp</strong>onit, perinde ac si illae veritates<br />
rationi subiectae essent, vel ratio suis viribus et princi<strong>pii</strong>s posset<br />
conscqui intelligentiara et scientiara omnium supenjirura sanctissimae fidei<br />
nostrae veritatum, et raysteriorura, quae ita supra huraanara rationem sunt,<br />
ut haec nunquam eftici possit idonea ad illa suis viribus, et ex naturalibus<br />
suis princi<strong>pii</strong>s intelligenda, aut demonstranda ').<br />
Eiusdem vero Conventus viros debitis prosequimur laudibus. proptereaquod<br />
reiicientes, uti existiraaraus, falsam inter philosophum et philosopniam<br />
distinctionem, de qua in aliis Nostris Littei is ad Te scriptis loquuti sumus '),<br />
noverunt, et asseruerunt, omnes catholicos in doctis suis commentationibus<br />
debere ex conscientia dograaticis infallibilis catholicae Ecclesiae obedire<br />
decretis. Dura vero debitas illis deferimus laudes, quod professi sint veritatem,<br />
quae ex catholicae fidei obligatione necessario oritur, persuadere<br />
Nobis voluraus, noluisse obligationera, qua catholici magistri, ac scriptores<br />
oranino adstringuntur , coarctare in iis tantum, quae ab infallibili Ecclesiae<br />
iudicio, veluti fidei dogmata ab omnibus credenda proponuntur M. Atque<br />
etiam Nobis persuademus, ipsos noluisse declarare, perfectara illara erga<br />
revelatas veritates adhaesionem, quara agnoverunt necessariam oranino esse<br />
ad verum scientiarum progressura assequendum, et ad errores confutandos,<br />
obtineri posse , si durataxat dogmatibus , ab Ecclesia expresse definitis, fides<br />
et obsequium adhibeatur.<br />
Namque etiamsi ageretur de illa subiectione, quae Jidei divinae actu<br />
est praestanda, limitanda taraen non esset ad ea, quae expressis oecuraenicorura<br />
Conciliorum aut Rom|norum Pontificum, huiusque Sedis decretis<br />
definita sunt, sed ad ea quoque extendenda, quae ordinario totius<br />
Ecclesiae per orbem dispersae magisterio taraquara divinitus revelata traduntur,<br />
iaeoque universali et constanti consensu a catholicis Theologis ad<br />
fidem pertinere retinentur. Sed cura agatur de illa subiectione, qua eaconscieiiiia<br />
n oranes catholici obstringuntur, qui in conteniplatrices scientias<br />
incumbunt, ut novas suis scriptis Ecclesiae afferant utilitates, iccirco<br />
ciusdcm Conventus viri rccognoscere debent, sapientibus catholicis haud satis<br />
esse, ut praefata Ecclesiae dogmata recipiant ac venerentur, verum etiam<br />
opus esse, ut se subiiciant tum decisionibus, quac ad doctrinam pertinentes<br />
a Pontificiis Congregationibus proferuntur, tum iis doctrinae caoitibus, quae<br />
communi ct constanti Catholicorum consensu retincntur, ut theologicae veritatcs<br />
ct conclusiones ita certae, ut oi)inioncs eisdem doctrinae capitibus adversae,<br />
quamquara haereticae dici nequeant, taraen aliam theologicam mereantur<br />
censuram.<br />
*) Huc ref. prop. 9.<br />
"") Supra, pag. 139. 141, 142. /luc rej. prop. 10<br />
^) Hnc ref. prnp. 22.
153<br />
Itaque haud existimamus viros, qui commemorato Monacens! interfuere<br />
Conventui, uUo modo potuisse, aut voluisse obstare doctrinae nuper<br />
expositae, guae ex verae theologiae princi<strong>pii</strong>s in Ecclesia retinetur; quin<br />
imrao ea fiaucia sustentamur fore, ut ipsi in severioribus excolendis disciplinis<br />
vclint ad enunciatae doctrinae normam se diligenter conformare.<br />
Quae Nostra fidiicia praesertim nititur iis Litteris, quas per Te, Venerabilis<br />
i rater, Nobis miserunt. Siquidem eisdem Litteris cum summa animi Nostri<br />
consolatione ipsi profitentur, sibi in cogendo Conventu mentem nunquam<br />
fuisse vel minimam sibi arrogare auctoritatem , quae ad Ecclesiam omnino<br />
pertinet, ac simul testantur, noluisse eumdem dimittere Conventum, quin<br />
primum declararent summam observantiam, obe<strong>die</strong>ntiam, ac filialem pietatem,<br />
qua Nos et hanc Petri cathedram catholicae unitatis centrum prosequuntur.<br />
Cum igitur hisce sensibus supremam Nostram, et Apostolicae huius Sedis<br />
potestatem, auctoritatemque ipsi recognoscant , ac simul intelligant gravissimum<br />
officium Nobis ab ipso Christo Domino commissum regendi, ac moderandi<br />
universam suam Ecclesiam, ac pascendi omnem suum gregem salutaris<br />
doctrinae pascuis, et continenter advigilandi, ne sanctissima fides, eiusque<br />
doctrina ullum unouam detrimentum patiatur, dubitare non possumus.<br />
quin ipsi severioribus aisciplinis excolendis, tradendis, sanaeque doctrinae<br />
tuendae operam navantes uno, eodemque tempore agnoscant, se debere et<br />
religiose exsequi regulas ab Ecclesia semper servatas, et obedire omnibus<br />
decretis, quae circa doctrinam aSuprema Nostra Pontificia auctoritate eduntur.<br />
Haec autem omnia Tibi communicavimus, ac summopere optamus, ut<br />
ea iis omnibus significes viris, qui in memorato Conventu fuere, dum si<br />
o<strong>pp</strong>ortunum esse censuerimus, haud omitteraus alia Tibi, et Venerabilibus<br />
Fratribus Gerraaniae Sacrorum Antistitibus hac super re significare, postquam<br />
Tuam, et eorumdem Antistitum sententiam intellexerimus de huiusmodi Conventuum<br />
o<strong>pp</strong>ortunitate.<br />
Demura pastoralem Tuam sollicitudinem, ac vigilantiara iterum vehementer<br />
excitamus, ut una cura aliis Venerabilibus Fratribus Sacrorura in<br />
Germania Antistitibus curas omnes, cogitationesque in tuendam et progagandara<br />
sanam doctrinam assidue conferas. Neque oraittas omnibus inculcare,<br />
ut profanas oranes novitates diligenter devitent, neque ab illis se decipi<br />
unquara patiantur, qui falsam scientiae libertatem, eiiisque non solura verum<br />
profectum, sed etiam errores tamquara progressus irapudenter iactant ')•<br />
Atque pari studio et contentione ne desinas omnes hortari, ut maxiraa cura<br />
et mdustria in verara christianam et catholicara sapientiam incumbant, atque,<br />
uti par est, in summo pretio habeant veros solidosque scientiae progressus,<br />
?tui sanctissima ac divina fide duce, et magistra, in catholicis scholis habiti<br />
uerunt, utque theologicas praesertim disciplinas excolant secundura principia,<br />
et constantes doctrinas, quibus unanimiter innixi sapientissirai Doctores<br />
iramortalera sibi norainis laudem, et maxiraam Ecclesiae, et scientiae utilitatem,<br />
ac splendorem pepererunt ^). Hoc sane modo catholici viri in scientiis<br />
excolendis poterunt, Deo auxiliaute, raagis in <strong>die</strong>s, quantura homini fas est,<br />
noscere, evolvere, et explanare veritatura thesaurum, quas in naturae et<br />
gratiae operibus Deus posuit, ut homo postquam illas rationis et fidei lumine<br />
noverit, suamque vitam ad eas sedulo conformaverit , possit in aeternae<br />
gloriae claritate sumraara veritatera, Deura scilicet, sine ullo velaraine intueri,<br />
Eoque felicissirae in acternum perfrui et gaudere.<br />
Hanc autem occasionem libentissimo anirao amplectimur, ut denuo<br />
testemur et confirraeraus praecipuara Nostrara in Te caritatera, cuius quoque<br />
pignus esse volumus Apostolicam Benedictionem, quara cflFuso cordis aflfectu<br />
TiDi ipsi, Venerabilis Frater , et gi-egi Tuae curae coraraisso peramanter<br />
impertimus.<br />
Datum Romae apud S. Petrum, <strong>die</strong> XXLDecembris anno MDCCCLXHL<br />
Pontificatus Nostri Anno Deciraoctavo.<br />
') Httc ref. prop. 5. ') I/iic rej prop. 13.
154<br />
Litterae<br />
Venerabili Fratri Hermanno Archiepiscopo Friburgensi in Brisgovia<br />
<strong>die</strong> XIV. iulii anni JMDCCCLXIV ).<br />
• Pius PP. <strong>IX</strong>.<br />
Venerabilis Frator, Saliitem et Apostolicam Benedictionem.<br />
Quum non sine maxima animi Nostri aegritudine ex pluribus nnnciis<br />
accepimus, in niagno isto Badensi Ducatu de novo popularium scholarum<br />
regimine parari ordinationes, quae variis modis christianam iuventutis institutionem,<br />
et educationem in magnum adducunt discrimen, proptereaquod<br />
illas a salutari catholicae Ecclesiae magisterio ac vigilantia quoti<strong>die</strong> magis<br />
amovent, nihil dubitavimus, quin Tu, Venerabilis Frater, pro eximio Tuo in<br />
animarum salute curanda studio, ac pro perspecta Tua in Ecclesiae libertate,<br />
eiuscjue iuribus tuendis constantia fortiter iis omnibus obsisteres, quae vel<br />
minimum animarum saluti damnum atferre, vel quovis modo episcopalis Tui<br />
ministerii liberam auctoritatem coarctare possent. Quod autem pro certo<br />
habebamus, id luculenter confirmarunt Tuae Litterae super hoc tanti momenti<br />
ncgotio ad Nos <strong>data</strong>e, et commentarius eisdem a<strong>die</strong>ctus. Ac vehementer<br />
laetamur, cum videamus, Te, Venerabilis Frater, licet aetate gravem,<br />
pro Ecclesia strenue pugnare eadem illa fortitudine, qua in episcopalis Tui<br />
ministerii decursu summopcre praestitisti, ac Nostras, et huius Sanctae Sedis<br />
laudes merito, optimoque iure Tibi coraparasti. Equidem inter maximas,<br />
quibus affligimur, acerbitates, summa utimur consolatione, noscentes quomodo<br />
aives in misericordia Deus Sacrorum Antistites eo maiore divinae suae gratiae<br />
auxilio roboret ad Christi Jesu gregem tuendum, quo graviora in ipsum<br />
gregem luctuosissimis hisce temporious damna inimicorum hominum opera<br />
irruunt et invadunt.<br />
Nemo certe ignorare potest, tristissimam ac deplorandam conditionem,<br />
in (juam ho<strong>die</strong>rna societas magis in <strong>die</strong>s prolabitur, aerivare ex tot funestissimis<br />
machinationibus, guae adhibentur, ut a publicis Institutionibus, ac<br />
domesticis familiis quotiuie magis sanctissima Christi fides, religio, eiusque<br />
salutaris doctrina amoveatur, et saluberrima eius vis coangustetur , ac praepediatur.<br />
Quae perniciosissimae machinationes ex tot pravis doctrinis necessario<br />
origincm habent, quas hac miserrima nostra aetate cum maximo christianae<br />
civilisque reipublicae damno undique maiorem in modum invalescere,<br />
et caput altius extollere vehementcr dolemus. Et sanc cum veritates a Deo<br />
revelatae impudenter denegentur, vel humanae rationis examini subiiciantur,<br />
evenit, ut illa naturalium rerum planc tollatur subiectio, quae supernaturali<br />
ordini omnino debetur^), utque homines ab acterno suo fine arccantur, corumque<br />
cogitationes actionesque ad materialium, fugaciumque'huius mundi rerum<br />
limites redigantur '). Et quoniam Ecclesia, quae columna et firmamentum<br />
veritatis, a Divino suo Auctore fuit constituta,, ut omnes homines divinam<br />
edoceat fidem, eiusque depositum sibi traditum intogrum inviolatumque<br />
custodiat, ac homines, eorumque consortia et actioncs ad morum honestatem.<br />
vitaequc integritatem iuxta revelatae doctrinae normam dirigat et fingat.<br />
iccirco pravarum doctrinarum fautores et propagatores omnia conantur, ut<br />
ccclesiasticam potcstatem sua erga humanam societatem auctoritate spolient.<br />
Quamobrem nihil intentatum, nihilque inexpertum relinquuntj ut omnem<br />
Ecclesiae potestatom, eiusque salutarem vim, quam ipsa Ecclesia ex divina<br />
sua institutione semper exorcuit, et in humanae societatis Instituta exercere<br />
debet, vel magis in <strong>die</strong>s coarctent, vol ab eisdom Institutis arccant, et ipsa<br />
Instituta plono civilis, politioaeque auctoritatis arbitrio subiiciant ad imperantium<br />
placita, ot ad voIul)iliuni aotatis oi>inionum rationom ').<br />
Nihil vcro mirum si huiusniodi funostissimi sane conatus in publicam<br />
iuventutis institutionom educationonu|ue in primis comparenfur, nihilque<br />
dubitandum, (luin humana socictas gravissimis roploatur ot voxotur damnis,<br />
') Huc referuntur Syllabi Propositiones 47, 48.<br />
') Huc ref. prop. 3, 4. 8, 14. ') Huc ref. prop. 58.<br />
'):,«« 47,57.
155<br />
ubi a publica et privata iuventutis institutione , qua rei cum sacrae, tum<br />
publicae felicitas tantopere continetur, fuerit moaeratrix Ecclesiae auctoritas,<br />
eiusque salutifera vis amota. Hoc enim modo humana societas vero illo<br />
christiano spiritu sensim privatur, qui unus potest et publici ordinis, tranquiliitatisque<br />
fundamenta stabiliter servare, ac verum utiiemque civilitatis<br />
progressum efticere ac moderari, et ea omnia hominibus praebere subsidia,<br />
quae ad ultimum suum post raortalis huiusce vitae statutum finem assequendum,<br />
scilicet ad aeternam salutem obtinendam sunt necessaria '). Et sane<br />
institutio, quae non solum rerum dumtaxat naturalium scientiam, ac terrenae<br />
socialis vitae tines spectat, verum etiam a veritatibus a Deo revelatis decedit,<br />
in erroris mendaciique spiritum prolabatur oportet, et educatio, quae<br />
sine christianae doctrinae, morumque disciplinae auxilio teneras adolescentium<br />
mentes, eorumque cerea in vitium flecti corda inforraat, non potest<br />
non parere progeniem, quae pravis cupiditatibus propriisque rationibus tantum<br />
permota et impulsa maximas tum privatis familiis, tum reipublicae<br />
affert calamitates ').<br />
At vero cum huiusmodi perniciosissima docendi ratio seiuncta a catholica<br />
fide et ab Ecclesiae potestate maximo sit hominibus et societati damno,<br />
dum agitur de litteris severioribusque disciplinis tradendis, ac de educatione<br />
curanda in scholis publicisque Institutis, quae honestioribus societatis classibus<br />
sunt destinata, ecquis non videt, multo graviora mala et damna ex hac<br />
methodo derivare, si eadem in populares inducatur scholas ? Etenim in hisce<br />
potissimum scholis omnes cuiusque e populo classis pueri vel a teneris annis<br />
sanctissimae nostrae Religionis mysteriis, ac praeceptionibus sedulo sunt<br />
eru<strong>die</strong>ndi, et ad pietatem, morumque honestatem, et ad religionem, civilemque<br />
vivendi rationem accurate formandi. Atque in eisdera scholis religiosa<br />
praesertim doctrina ita primarium in institutione et educatione locum habere,<br />
ac dominari debet, ut aliarum rerum cognitiones, quibus iuventus ibi imbuitur,<br />
veluti adventiciae a<strong>pp</strong>areant. Quapropter iuventus maximis exponitur periculis,<br />
nisi eius in memoratis schoiis institutio arctissimo cum religiosa doctrina<br />
vinculo consocietur. Cum igitur populares scholae ad populum religiose<br />
formandum, eiusque pietatem et christianam morum disciplinam fovendam<br />
sint praesertim statutae, iccirco omnerfl Ecclesiae curam, sollicitudinem<br />
et vigilantiam prae ceteris educationis Institutis sibi merito atque optimo<br />
iure semper vindicarunt. Ac propterea consilia conatusque arcendi a popularibus<br />
scholis Ecclesiae potestatem, proficiscuntur ex animo eidem Ecclesiae<br />
sumraopere adverso, atque ex studio extinguendi in populis divinum sanctissimae<br />
fidei nostrae lumen. Quocirca Ecclesia, quae easdem fundavit scholas,<br />
summa cura studioque eas semper est prosequuta, illasque veluti potiorem<br />
ecclesiasticae suae auctoritatis ac regiminis partera consideravit, et quaecumque<br />
earum ab Ecclesia seiunctio maximum eidem Ecclesiae, ipsisque scholis<br />
affert detrimentura. li autem omnes, qui perperam contendunt, Ecclesiam<br />
debere salutarem suam moderatricem vim erga populares scholas deponere,<br />
aut intermittere, iidem nihil aliud profecto vellent, quam ut Ecclesia contra<br />
divini sui Auctoris man<strong>data</strong> ageret, et gravissirao officio curandi oraniuni<br />
hominum salutem, sibi divinitus coramisso, deesset. Certe quidem ubi in<br />
quibusque locis regionibusque perniciosissimum huiusmodi vel susciperetur,<br />
vel ad exitum perduceretur consiliuni expellendi a scholis Ecclesiae auctoritatem^),<br />
et iuventus raisere exponeretur damno circa fidem, tunc Ecclesia non<br />
solum deberet intentissirao studio omnia conari, nullisque curis unauam<br />
parcere, ut eadem iuventus necessariam christianam institutionem ut euucationem<br />
habeat, verum etiam cogeretur omnes fideles monere, eisque declarare,<br />
eiusraodi scholas catholicae Ecclesiae adversas haud posse in conscientia<br />
frequentari,<br />
Tibi autem, Venerabilis Frater, summopcre gratulamur, quod catholicae<br />
Ecclesiae doctrinae quoad iuventutis institutioncm educationemque<br />
firmiter inhaerens, Tuo commentario oranibus oj^inionibus ordinationibusque<br />
sapienter et constanter obstitisti, quae ab isto Magno Badarura Ducatu propositae<br />
fuere circa populariura scholarum reformationem, quaeque maximam<br />
•0 Hnc ref. prop. 5, 6, 40. *) Huc ref. prop. 48.<br />
'')•'' 45
156<br />
christianae edficationi periiiciem afferunt, et veneranda Ecclesiae in tanto<br />
negotio iura omnino aestruunt. Ac persuasissimum Nobis est, Te nihil<br />
uniciuam inexpertum esse relicturum, ut eiusdem Ecclesiae iura impavide<br />
defendas, utoue ab adolescentium inrtitutione et educatione diligentissime<br />
removeas quiaquid fidei firmitatem vel leviter turbare, labefactare, aut religiosam<br />
eorumdem conscientiam corrumpere, morumqne honestatem contaminare<br />
possit, quae unice a fide nostra sanctissima producitur, alitur et<br />
augetui'. Summo vero afficimur consolatione, cum istius Tuae Dioecesis<br />
Clerus, suae vocationis et officii probe memor, una Tecum suam omnem in<br />
Ecclesiae, eiusque catholici popuJi iuribus tutandis operam impendat. Nec<br />
minori gaudio perfundimur, protereaqund iste fidelis populus optime sentiens<br />
de catholica suae prolis educatione, nihil antiquius habeat, quam ut eadem<br />
proles omnino instituatur in scholis, quae a catholica dirigantur Ecclesia.<br />
Jam vero levantes oculos Nostros ad Dominum Deum nostrum, ab<br />
Ipso humiliter enixeque exposcimus, ut in abundatia divinae suae gratiae<br />
Tibi, Venerabilis Frater, et isti Clero populoque fidcli semper propitius adesse<br />
velit, quo omnes caelesti ope roborati pro Ecclesiae suae sanctae causa<br />
sub Tuo ductu strenue dimicare pergant. Atque supemi huius praesidii<br />
auspicem, et peculiaris, qua Te in Domino complectimur, benevolentiae<br />
pignus Apostolicam Benedictionem ex intimo corde profectam Tibi ipsi,<br />
Venerabilis Frater, cunctisque Clericis laicisque fidelibus Tuae vigilantiae<br />
concreditis peramanter impertimus.<br />
Datum Romae apud S. Petrum, <strong>die</strong> XIV. Julii anno MDCCCLXIV,<br />
Pontificatus Nostri Anno Decimonono.<br />
* <strong>Epistola</strong> <strong>Encyclica</strong>.<br />
Venerabilibns Fratribus Archiepiscopis et Episcopis, aliisqne locortun<br />
Ordinariis in Poloniae Regno et Russici Imperii regionibus morantibus,<br />
gratiam et commuuione|n cum Apostolica Sede habentibas.<br />
Pius PP IV.<br />
Venerabiies Frntres. Salulem et Apostolicam Benedictionem.<br />
Ubi Urbaniano in Collegio christianae fidei propagandae huins almae<br />
Nostrae Urbis <strong>die</strong> 24. proximi mensis Aprilis, invicto Christi martyri S. Fideli<br />
a Sigmaringa sacro, vehementer lamentati sumus, Venerabiles Fratres,<br />
miseram et nunquam satis deplorandam Poloniae Regni conditionem, et raale<br />
consultum motum ibi contra Fotentissimum Principem excitatum , significavimus<br />
etiam, Nos iu publicis ephemeridibus legisse severissima sane consilia<br />
a Russico Gubcmio suscepta non solum ad eumdem motum comprimendum,<br />
verum etiam ad catholicam religionem eodem in Regno sensim extirpandam.<br />
Atque eodcm tempore manifestavimus , oportere huiusmodi tristissimos nuncios<br />
indubitato modo ac maiore auctoritate comprobari, quandoquidem publicis<br />
ephemeridibns plena fides adhiberi semper nequit. Nunc vero ex pluribus<br />
variisque fide dignis testimoniis ad Nos perlatis cum incredibili animi Nostri<br />
dolore agnovimus, Vencrabiles Fratres, vcrissimas esse acorbitates, quibus<br />
a Russico Gubemio catholica Ecclesia, eiusque ministri et cultores magis<br />
in <strong>die</strong>s divcxantur ac laccrantur. Etenim certo scivimus, idem Gubernium<br />
iamdiu catholicae Ecclesiae summopero infonsum, omncsque ad funostissimum<br />
schisma pertrahore exoptans, oxcitatac perturhationis practoxtu sanctissimam<br />
nostram religionem, omncsque catholicos quibusque modis acritor insoctari.<br />
Hinc, Conventione cum Nobis ct hac S. Sode inita nunquam plcnao oxocutioni<br />
man<strong>data</strong>, ac publicis pactis de catholica rcligione in Poloniae Rogno<br />
tuenda planc despcctis, plurimisque cditis legibus ct decretis roi catholicae<br />
maxime adversis, Gubernium iciom nun(|uain intcrmisit catholica scripta<br />
intcrdicere, et libros, ophcnioridcsquc catholicao doctrinac omnino ropugnantes,<br />
et in Christi hic in terris Vicarium, et Apostolicam hanc Scdom summopere<br />
iniuriosas* atque ad Polonum pracsertim populum depravandum ac-
157__<br />
commo<strong>data</strong>s disseminare '), et communicationem cum Nobis, et hac Apostolica<br />
Sede praepedire -) , et iuramentum divinis legibus contrarium praescribere,<br />
et populum contra catholicos sacerdotes excitare, et prohibere, ne<br />
praedicari ac doceri queat discrimen, quod inter catliolicam veritatem et<br />
schisma intercedit, et gravissimis constitutis poenis impedire, quominus aliquis<br />
ex infelici schismate emergere et ad catholicae Ecclesiae sinum redire<br />
possit. Hinc Religiosi viri ex suis Coenobiis deturbati, eorumque monasteria<br />
militaribus stationibus destinata, et catholici Episcopi a sua Dioecesi abrepti<br />
et exiho multati, et innuraeri iere catholici graeci ritus subdolis guibusque<br />
machinationibus iamdiu in schisma violenter tracti, et impediti ad redeundum<br />
in catholicae Ecclesiae gremium, veluti exoptarent, ac innumerabiles<br />
etiam latmi ritus catholici per mixta praesertim matrimonia cathoiicae Ecclesiae<br />
erepti, et pueri catbolicis parentibus orbati, sub tutelae praetexto,<br />
in longinquas regiones amandati, a catholico cultu avulsi, et in schismatis<br />
discrimen adducti. Hinc innumeri cuiusque generis, aetatis, sexus et conditionis<br />
catholici summopere aftiicti, et in remotissimas terras transducti, et<br />
catholicorum templa direpta, polluta, ac in cultum acatholicum, vel in militares<br />
stationes conversa, et cathohci sacerdotes miserandum in raodura<br />
vexati, suisque bonis spoliati, ad tristem paupertatem redacti, ac vel in exilium<br />
pulsi, vel in carcerem detrusi vel etiam necati, proptereaquod in acie<br />
vulneratis, morientibusque sacri ministerii opem, auxiiiumque ferre haud omiserunt.<br />
Accedit etiam, ut cum Presbyteri, tum laici in exilium missi omni<br />
sanctissimae nostrae religionis solatio, praesidioque carere debeant, utque<br />
Lithuaniae catholicis optio <strong>data</strong> fuerit vel cxsules abeundi in disiunctissimas<br />
regiones, vel deficiendi a catholica religione. Haec et alia sane lugenda a<br />
Russico Gubernio contra catholicam Ecclesiara indesinenter patrantur. Equidem<br />
Nos immenso nioerore confecti lacrymas continere non possumus, cum<br />
videamus, Vos, Venerabiles Fratres, ac dilectos filios fideles catliolicos<br />
omnibus illis gravissimis insectationibus obnoxios, quibus commemoratum<br />
Guberniura catholicani fidem et religionem tum in Poloniae Regno, tum in<br />
aliis praecertim illius Imperii regionibus ad ultimum discrimen adducere<br />
conatur.<br />
At etiam in hoc acerrimo bello a Russico Gubernio catholicae Ecclesiae,<br />
eiusque sacris iuribus, ministris, rebusque illato, alium novum prorsus<br />
in Ecclesiae fastis, et ante hunc <strong>die</strong>m inauditum ausura lamentari et exprobrare<br />
cogiraur, Venerabiles Fratres. Siquidem Gubernium idem non solum<br />
Venerabilem Fratrem Sigismundum, egregium, omnique laude dignura Varsaviensem<br />
Archiepiscopum, a suo grege divulsura iu longii.quas regiones<br />
amandavit , verum etiam non dubitavit decernere , eumaem VeneraDilem<br />
Fratrem episcopali in Varsaviensem Dioecesira auctoritate et iurisdictione<br />
esse privatura, et nerainera e sua Dioecesi cum ipso posse comraunicare, et<br />
in eius locum sufficere, veluti Dioecesis administratorem , Dilectum Filium<br />
Paulura Rzewuski eius Vioariura Generalem, et Episcopum Prusensem in<br />
partibus infidelium iam a Nobis electum ac Suffraganeum eiusdem Varsaviensis<br />
Antistitis designatum. Verba quidem desunt, Venerabiles Fratres, ad<br />
huiusmodi factura reprobandum ac detestandum. Ecquis enim non vehementissime<br />
mirabitur, cura sciat eo devenisse Russicum Gubernium, ut perperam<br />
autumet et audeat, Episcopos, quos Spiritus Sanctus posuit regere<br />
Ecclesiam Dei, sacra eorura auctoritate ipsis a Deo tradita, et nullo prorsus<br />
modc laicae potostati unquam obnoxia privare, eosque a propriae Dioecesis<br />
regiraine et rrdcuratione amovere^)? Dum autem liaec reprobaraus et damnamus,<br />
eodem .tempore clare aperteque declaramus^ nenimem raemoratae<br />
ordinationi posse obedire, omnesque Varsaviensis Dioeceseos tideles debere<br />
eidem Venerabili Fratri Sigismundo sedulo obterapcrare, qui verus, legitimusque<br />
est Varsaviensis Antistes.<br />
Nihil vero dubitaraus, auin idem Dilectus Filius Paulus Rzewuski sui<br />
officii probe memor huiusmoai Russici Gubernii mandato minime obsequens<br />
pergat Vicarii Generalis munere iungi sibi comraisso a Venerabili Fratre<br />
') lluc ref. prop. 79. *) /Jiic ref. prop. 49.<br />
) 9 r. i^ 51.
158<br />
Sigismundo Archiepiscopo Varsaviensi suo legitimo Antistite,<br />
bus diligentissime obedire.<br />
eique in omni-<br />
Jam vero, Venerabiles Fratres, dum caelum ac terram testes invocando,<br />
de omnibus, quae in Poloniae Regno, aliisque Russici Imperii regionibus<br />
contra cathoiicam Ecclesiam, eiusque sacrorum Antistites, ministros,<br />
iura, patrimonium, ac dilectos ipsius Ecclesiae filios gesta sunt et geruntnr,<br />
vehementer expostulamus, et etiam atque etiam querimur persecutionem,<br />
quam Russicum Gubernium contra Ecclesiam gerere non desinit, absit, ut<br />
ullo modo probare velimus male consultos motus in Polonia misere excitatos.<br />
Onines enim norunt quanto studio catholica Ecclesia semper inculcaverit ac<br />
docuerit, omnem animam subditam esse potestatibus subiimioribus, omnes-<br />
civili auctoritati subiectos esse, debitamquei obe<strong>die</strong>ntiam praestare omnino<br />
aue<br />
ebere in iis omnibus, quae Dei, eiusque Ecclesiae legibus non adversantur<br />
'). Equidem summopere dolendum, huiuscemodi motus Russico Gubemio<br />
ansam dedisse ad catholicam quoti<strong>die</strong> magis divexandam et. o<strong>pp</strong>rimendam<br />
Ecclesiam.<br />
Dum autem eiusmodi christianae, civilique reipublicae funestissimos<br />
motus reprobamus ac damnamus, haud possumus, quin omnibus summis populorum<br />
Principibus vehementer inculcemus, ut quantum in ipsis est, omnia<br />
conentur, ne in eos gravissima illa cadant divinae Sapientiae ad regesverba:<br />
«Quoniam <strong>data</strong> est a Domino potestas vobis, et virtus ab Altissimo, qui<br />
interrogabit opera vestra, et cogitationes scrutabitur; quoniam cum essetis<br />
ministri regni illius, non recte iudicastis, nec custodistis legem iustitiae,<br />
neque secundum voluntatem Dei ambulastis; horrende et cito a<strong>pp</strong>arebit<br />
vobis, quoniam iudicium durissimum his, qui praesunt, fiet; exiguo enim<br />
coneeditur misericordia potentes autem potenter tormenta patientur').»<br />
,<br />
Atque etiam omnes summos Priucipes maiore, qua possumus, animi Nostri<br />
contentione hortamur et rogamus, ut aliquando intelligere, animadvertere<br />
ac noscere velint, quod populi, cum a sanctissima nostra religione, eiusque<br />
salutari doctriua, atquo a debita<br />
obe<strong>die</strong>ntia, 3t a libera cum hac S.<br />
erga Deum, eiusque Ecclesiam, et leges<br />
Sede communicatione amoti fuerint, tum<br />
perniciosissimis quibusque erroribus , vitiisque depravantur ') ; et iccirco<br />
evenit, ut iidem populi timore et pietate erga Deum sublata, suavique religionis<br />
iugo exuto, et plane abiecta obe<strong>die</strong>ntia, quae Deo, eiusque Ecclesiae<br />
et legibus omnino debetur, in eftrenatam vivendi, agendique licentiam misere<br />
prolabantur, et ambulantes secundum sua desideria in impietatibus dominationem<br />
spernant, maiestatem blasphement, et contra Principes insurgant,<br />
eisque obedire recusent.<br />
In summa vero animi Nostri moestitia ob tantam malorum congeriem,<br />
quae Vos, Venerabiles Fratres, et fideles cmae vestrae commissos premit,<br />
non parum certe Nos reficit et consolatur egregia vestra in Ecclesia tuenda,<br />
tantisque m laboribus, aerumnisque propter catholicam fidem perferendis<br />
virtus et constantia. Et quoniam uptime nostis, beatus esse, qui persecutionem<br />
patiuntur propter iustitiam, ac pulcherrimum et gloriosissmium esse<br />
pro nomine Jesu contumeliam pati, euinquo salvum fieri, qui perseveravit<br />
usque in finem, iccirco nihil duhitamus, quin Vos, Venerabiles Fratres, confortati<br />
in Domino, et in potentia virtutis eius pergatis animo invicto pro<br />
Dei, eiusque sanctae Ecclesiae defensione, animarumque salute fortiter dimicare,<br />
memoria repetentes, «quod non sunt condignae passiones huius temporis<br />
*ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis ').» Atque iccirco has Vobis<br />
scribimus Litteras, quibus Episcopalem vestram in tantis tohM-andis angustiis<br />
fortitudinem, et in grege vestrae curae concredito vigilantr.im magis magisque<br />
in Domino excitamus, ut nullis curis, nullis consiliis, nullisque laboribus<br />
parcere unquam velitis, quo fideles Vobis commissi abstinentes se ab omni<br />
specie mali, nullisque deterriti periculis, in catholicae fidei et religionis ]n'ofessione<br />
quoti<strong>die</strong> magis stabiles et immoti permaneant, et nunquam ab eiusdem<br />
fidei, religionisque hostibus se decipi, et in errorcm induci patiantur.<br />
Ac ipsos fideles Vobis concreditos, Nobisque carissimos omni paterui animi<br />
') Iluc ref. prop 63. ') Sap. VI. 4—7.<br />
») „ „ „ 40. *) Rom. V//1. 18.
159<br />
Nostri affectu et studio monemus, exhortamur, et obtestamur, ut catholicam<br />
fidem, religionem ac doctrinara, quam singulari Dei beneficio acceperunt,<br />
constantissime profitentes, et cetera omnia posteriora existimantes per semitas<br />
mandatorum Dei sedulo ambulent, iisque omnibus insteht operibus, quae<br />
caritatem vel in Deum vel in proximum praeseferunt , quaeque catholicae<br />
Ecclesiae filios omnino decent.<br />
Persuasissimum autem Vobis sit, Nos in humilitate cordis Nostri ferventissimas<br />
diu noctuque sine intermissione clementissimo misericordiarum<br />
Patri, et Deo totius consolationis offerre preces, ut Vos induat virtute ex<br />
alto, ac divina sua dextera protegat, custodiat, defendat, et cxsurgens iudicet<br />
causam suam, et Ecclesiam suam sanctam a tantis, quibus istic divexatur,<br />
calamitatibus eripiat, et inimicorum suorum superbiam elidat, eorumque<br />
contumaciam omnipotenti sua virtute prosternat, et uberrima quaeque suae<br />
Bonitatis dona super Vos et fideles Voois traditos propitius semper effundat.<br />
Atque horum auspicem, et certissimum peculiaris, qua Vos in Domino com-<br />
Slectimur, benevolentiae pignus Apostolicam Benedictionem ex intimo corde<br />
epromptam Vobis ipsis, Venerabiles Fratres, cunctisque Clericis Laicisque<br />
fidelibus vestrae vigilantiae concreditis peramanter impertimus.<br />
Datum ex Arce Gandulphi <strong>die</strong> 30. Julii anno 1864 Pontificatus Nostri<br />
Anno Decimonono.<br />
Pius PP. <strong>IX</strong>.<br />
Litterae<br />
Venerabili Fratri Joanni Thomae Episcopo Montis Regalis <strong>die</strong><br />
XX<strong>IX</strong>. septembris anni 31DCCCLX1V ').<br />
Pius PP. <strong>IX</strong>.<br />
Venerabilis Frater, Saluteni et Apostolicam Benedictionem.<br />
Singularis Nobisque iamdiu notissimus Tuus erga Nos amor, et pietas<br />
efficit, ut vehementer gratuleris de bona valetudine, qua inter maximas<br />
acerbitates, Deo auxiliante, fruimur, veluti significas amantissimis Tuis Litteris<br />
<strong>die</strong> 17. huius mensis datis, quae Nobis gratae admodum fuere. Perlibenter<br />
autem accepimus duo opuscula a Te conscripta, t^^pisque edita, quorum<br />
uno, Venerabilis Frater, o<strong>pp</strong>ugnas iniustissimam legem istic adversus religiosas<br />
praesertim Familias propositam *) , altero vero iniquissimam pariter<br />
legem istic quoque propositam de Clericis militiae adscribendis*), quae infandae<br />
sane leges omnibus divinis, ecclesiasticis , humanisque iurious vel<br />
maxime adversae onmino sunt reprobandae ac damnandae.<br />
Vehementer autem gaudemus, Te, Venerabilis Frater, pro egregia Tua<br />
religione ac sacerdotali zelo tum commemoratis opusculis, tum aliis scriptis<br />
in lucem editis, sanctissimae nostrae religionis causam et doctrinam sine<br />
intermissione strenue defendere, et nefariis inimicorum hominum consiliis<br />
conatibusque constanter obsistere. Etenim si unquam alias, in hac potissimum<br />
tanta impiorum hominuin contra catholiaim Ecclesiam conspiratione<br />
Episcopi, veluti optime noscis, omni studio et contentione debent fortiter<br />
praeliari praelia Domini, eiusque Sanctae Ecclesiae causam impavide propugnare.<br />
Jani vero ex eisdem Tuis Litteris non mediocri certe voluptate novimus,<br />
Tibi magnae consolationi fuisse ultimum Prosynodalcm Conventum a<br />
Te habitum, in qucm convenere Canonici istius cathedralis Tui Templi, et<br />
universus istius civitatis clerus, ac centum decem istius dioeceseos parochi.<br />
Namque eodem in Conventu omnia religiosissime peracta fuere, omnesque<br />
luculentissimis verbis professi sunt, nihil sibi gratius, nihil potius esse posse,<br />
quam sanctissimam Nostram fidem et catholicae Ecclesiae doctrinam aefen-<br />
'^) Huc refertiir Syllabi Froponltio 32.<br />
') lliic ref. prop. 53. ') Huc ref. prop. 32.
160<br />
dere, et immobili fide et observantia Nobis et huic Petri Cathedrae firmiter<br />
adhaerere. Quod quidem non leve Nobis solatium laetitiaraque attulit. Equidem<br />
ex huiusmodi Congressibus summa, Deo auxiliante, in Clerum, et in<br />
christianara plebera bona redundant, et iccirco omni laude sunt dignissimi<br />
sacrorum Antistites, qui Conventus ipsos hisce praesertim asperrimis temporibus<br />
provide sapienterque habere curant. Perge, VenerabUis Frater, ut<br />
adhuc fecisti, omnes Tuas curas cogitationesque in Tui gregis salutem procurandam,<br />
in Dei eiusque sanctae Ecclesiae causam tuendam, atque in pravas<br />
impiorum hominura insidias detegendas, errores profl gandos, conatusque repriraendos<br />
conferre. Tibi autem persuade, peculiarem esse, quaTe inDomino<br />
prosequimur, benevolentiam.<br />
Cuius quogue certissimum pignus accipe Apostolicam Benedictionem,<br />
Juam efi"uso cordis afi"ectu Tibi ipsi, Venerabilis Frater, cunctisque Clericis<br />
,aicisque fidelibus Tuae vigilantiae commissis peramanter impertimus. »<br />
Datum Romae apud S. Petrum, <strong>die</strong> XX<strong>IX</strong>. Septemb. anno MDCCCLXIV.<br />
Pontificatus Nostri Anno Decimonouo.
^<strong>pp</strong>eiiclix:*<br />
<strong>Epistola</strong> <strong>Encyclica</strong><br />
ad omnes Patriarchas, Primates, Archiepiscopos, et Episcopos, <strong>data</strong> <strong>die</strong><br />
XV. aueusti MBCCCXXXU.<br />
Gregorius PP. XVL<br />
Venerabiles Fratres, Salutem et Apostolicam Benedictionem.<br />
Mirari vos arbitramur, quod ab imposita Nostrae humilitati Ecclesiae<br />
universae procuratione nondum Litteras ad vos dederimus, prout et consuetudo<br />
vel a primis temporibus invecta, et benevolentia in vos Nostra postulasset.<br />
Erat id quidera Nobis maxime in votis. ut dilataremus illico super<br />
vos cor Nostrum, atque in communicatione spiritus ea vos adloqueremur<br />
voce, qua contirmare Fratres in persona Beati Petri iussi fuimus '). Verum<br />
nostis, quanam malorum aerumnarumque procella primis Pontificatus<br />
Srobe<br />
lostri momentis in eam subito altitudinem maris acti fuerimus, in qua, nisi<br />
dextera Dei fecisset virtutem, ex teterrima impiorum conspiratione Nos congemuissetis<br />
demersos. Refugit animus tristissima tot discriminum recensione<br />
susceptum inde moerorem refricare; Patrique potius omnis consolationis<br />
benedicimus, qui, disiectis perduellibus, praesenti Nos eripuit periculo, atque,<br />
turbulentissima se<strong>data</strong> tempestate, dedit a metu respirare. Proposuimus<br />
illico vobiscum communicare consilia ad sanandas contritiones Israel; sed<br />
ingens curarum moles, quibus in cnncilianda publici ordinis restitutione<br />
obruti fuimus, moram tunc Nostrae huic obiecit voluntati.<br />
Nova interim accessit causa silentii ob factiosorum insolentiam, qui<br />
signa perduellionis iterum attollere conati sunt. Nos quidem tantam hominum<br />
pervicaciam , quorum effrenatus furor impunitate diuturna , impensaeque<br />
Nostrae benignitatis indulgentia non deliniri, sed ali potius conspiciebatur,<br />
debuimus tandem, ingenti licet cum moerore, ex collata Nobis divinitus auctoritate<br />
virga composcere '); ex quo, prout iam probe coniicere potestis,<br />
operosior in <strong>die</strong>s instantia nostra quotidiana facta est.<br />
Ast cum, quod ipsum iisdem ex causis distuleramus, iam possessionem<br />
Pontificatus in liateranensi Basilica ex more institutoque maiorum adiverimus,<br />
omni demum abiecta cunctatione, ad vos properamus, Venerabiles<br />
Fratres, testemque Nostrae erga vos voluntatis epistoiam damus laetissimo<br />
hoc <strong>die</strong>, quo de Virginis Sanctissimae in Coelum Assumptae triumpho sollemnia<br />
festa peragimus, ut quam Patronam ac Sospitain inter maximas<br />
qaasque calamitatos pcrsensimus, Ipsa et scribentibus ad vos Nobis adstet<br />
pro^)itia, mentemque Nostram coelesti affiatu suo in ea inducat consilia, quae<br />
Chnstiano Gregi futnra sint quam maxime salutaria.<br />
Moerentes quidem, animoque tristitia confecto venimus ad vos, quos<br />
pro vestro in Religionem studio, ex tanta, in qua ipsa versatur, temporum<br />
acerbitate maxime anxios novimus. Vere enim dixerimus, horam nunc esse<br />
potestatis tenebrarum ad cribrandos, sicut triticum, lilios electionis '). Vere<br />
luxil , et dffluxit lerra .... iu/ecta ab liabitatoribus suis , qiiia traiisyrenii<br />
aunt leges, mutaverunt ius, dissipaverunt foedus sempiternujn ').<br />
') Lnc. XXII. 32. *) [. Corinth. IV. 21.<br />
') Luc. XXII. 53. ") Isaiae XXIV. 5.<br />
11
162<br />
Loqnimiiv, Venerabiles Fratrcs, quae vestris ipsi oculis conspicitis,<br />
quae coijiniuiubas idL-irco lacryniis ingoniisrinius. Alaciis cxultat iniprobitas,<br />
scientia nnpucicns, dissoluta licciilia. Despicitur sanctitus sacrorum, et quae<br />
Kiagiiam vim, magnamque neccssitatem possidet, divini cultus maiestas ab<br />
honiinibus nequam imiirobatur, polluitur, habctur ludibrio. Sana hinc pervcrntur<br />
doctnna, erroresque oinnis gcneris disseminantur audactcr. Kon<br />
leges sacrorum, non iura, non institutu, non sanctiores quaelibet disciplinae<br />
tuiae sunt ab audacia loqucntium iniqua. Vexatur aceri-ime Romana haec<br />
Kv stra Buatissinii Petri Sedes, in qua posuit Christus Kcclesiae tirmamentum;<br />
et vincula unitatis in <strong>die</strong>s mngis labcfactaniur, abrumj)untur. Divina<br />
Ecclesiae auctoritas o<strong>pp</strong>ngnatur, ipsiusque iuribus cunvuisis, substernitur<br />
ipsa terrenis rationibus, ac per summam iniuriam odio populorum subiicitur,<br />
in turpem rcdacta servitutem. Debita Episcopis obe<strong>die</strong>ntia infringitur, eorumque<br />
iura conculcantur. Personant horrendum hi modum Academiae ac Gymnasia<br />
novis opinionum monstris, qnibus non occulte amplius et cuniculis<br />
petiiur Catholica lides, sed hoirilicum ac nefarium ei bellum aperte iam et<br />
propalam infcrtur. Instiiutis enim exemploque Praeceptoi-um, corruptis adolescentiiun<br />
animis, ingeus Ileli;jionis clades, morumque perversitas teterrima<br />
pcicrebuit. ihuc iiorro frenoReligionis sanctissiniae }iroiecto, per quara<br />
unani Kegna consistunt, dominatusque vis ac robur tirmatur, conspicimus<br />
ordinis publici exitium, labem <strong>pii</strong>ncipatus, omnisque legitimae potestatis<br />
couversioncm invalescere. Quae quidem tanta calamitatum congeries ex illarum<br />
in priuiis consjiiratione Societatum est re; etenda, in quas quidquid in<br />
haercsibus, et in sceieratissimis quibusque sectis sacrilegura, fiagitiosum, ac<br />
blasphemum est, quasi in sentinam quamdam, cum omnium sordium concretioue<br />
contiuxit ').<br />
Haec, Venerabiles Fratres, et alia complura, et fortassis etiam graviora,<br />
quae in praesens percenscre lon^um esset, ac vos probe nostis, in<br />
dolore esse Nos iubent, acerbo sane ac diuturno, quos in Cathedra Principis<br />
Apostolorum Ci.ustitutos zclus unlversae Domus Dei comedat prae caeteris,<br />
opus est. Verum cum eo Nos loci positos esse agnoscamus, quo deplorare<br />
dumtaxat innumera haec mala non sufticiat, nisi et ea convellere pro viribus<br />
connitanmr; ad opem tidei vestrae confugiinus, vestramque pro Catholici<br />
Gregis salute soliicitudinem advocamus, Venerabiles Fratres, quorum spectata<br />
virtus ac religio et singuLiris prudentia et sedula adsiduitas animos<br />
Kobis addit, atque in tan^a rerum asperitate aftlictos consolatione sustentat<br />
periucunda. Nostrarum qui<strong>pp</strong>e est partium, vocem tollere, omniaque conari,<br />
ne apcr de silva dcmoliatur vincam. neve lupi mactent gregem: Nostrum<br />
') Huc ref. §. IV. SyUabi. — His adde. qnac lepimus in Ep. Encycl. b. m.<br />
Pii vill d. d. 24. Maii 1829: ..Vcslranim est partinm. Vencrabiles Kralres. adversus<br />
occuUas ilhis hominum (iictiosorum socicialos curas convprtcre, qui in Deum, et<br />
Princii:es inlcnsi toti in co sunt. ulEcclPsiiie liibein. Regnis <strong>pp</strong>rnicicin. orbi universo<br />
peniirbationcm imporlcnt. viamqiip ad Mairiiia sternant. Irapno vprae lidei confracto.<br />
Qui quidem cum lcnpbricosissimi arcnni religionp improbilalem siionmi coPluiim.<br />
susc<strong>pp</strong>lnque in ipsis consilia cplire a<strong>dn</strong>itantur. gravpin bac i|isa p\ caussa earum<br />
turpitudmnm suspxioiiem inipccnint, quae deincops pro tPiiiporum asporilate, vpliiti<br />
e <strong>pii</strong>leo abyssi. in siimmain roi sacrac, ct publxao iactiiram eruperunt Hic<br />
porro de alia e\ occiillis liisce sociclalibus iiaud ita pridom ronstitula scriberp ad<br />
Vos singiilatim dccrpvimiis. qnao ad adolpscpnliiim aniinos rnrrum<strong>pp</strong>ndos coaliiit.<br />
qui in (jymnasiis. nc Lycois insiiluunlnr. Pravos, Pt qui disci<strong>pii</strong>los in viasBaal dp-<br />
diicant pcr dortrinas, quac socundum Dpum non siint. magistros .idscisci. praoci<strong>pii</strong>a<br />
ipsorum ac vploratoria ciiratio pst , cum probp noscant. p\ dortorum prapcp<strong>pii</strong>s<br />
mpnips, morosqiip audiloriim pdingi. Quo fit. ut po iam talium adolosc<strong>pii</strong>lium licontiam<br />
1 crvasisso ingomiscamiis, nt rPlipionis mptii proipcto. ainola disciplina inoriim.<br />
<strong>dn</strong>ctr.nap <strong>pii</strong>rioris sanctitatp np<strong>pii</strong>pnata. iiiribiis sacrae. ct civilis pntpstalis conculcalis.<br />
niillius eos ncqiip flapitii. npqiio prroris, npqiip ausus pndoai. npud quos. verp<br />
ditcro possuimis cum Loone Alagiio (^Sorm. V. dc J<strong>pii</strong>in. X. m<strong>pii</strong>sis. r. 4.), lex e.v.'<br />
tncticln, iuui, diabolus lelif/io, sacrijiciutii tinpiluil». HaPC Vos maia ab VPStris<br />
dinccpsibiis pro<strong>pp</strong>jlite, Frnlros, el, qiia valolis. auctoritatp Pt frratia. contcndite. ni<br />
viri non littoranim sciontia dumtaxat, spd vilap Ptiam, ac pieiaiis commen<strong>dn</strong>tiono<br />
spcclali rccLac iuvcnum instilutioni practiciantur." — (f. prop. 45—48.
163<br />
est, oves in ea <strong>dn</strong>mtaxat pabula compellere, quae salutaria iisdem sint, nec<br />
vel tenui suspicione perniciosa, Absit, Carissimi, absit, ut, quando tanta<br />
premant mala, tanta impendeant discrimina, suo desint niuneri pastorcs, et<br />
perculsi metu dimittant oves, vel, abiecta cura gregis, otio torpeant ac desidia.<br />
Agamus idcirco in unitate spiritus communem Nostram, seu verius Dei<br />
causam, et contra communes bostes pro totius populi salute una omnium<br />
sit vigilantia, una contentio.<br />
Id porro a<strong>pp</strong>rime praestabitis , si , quod vestri muneris ratio postulat,<br />
attendatis vobis, et doctrinae, illud assidue revolventes animo, univeisalem<br />
Ecclesiam quacumque novitate pulsari '), atque ex S. Agathonis Pontiiicis<br />
monitU ') nihil de iis, quae sunt regulariter dejinita ^ rninui debere. nihil<br />
mutari, nihil adiici , sed ea et verbis, et sensibus ilUbata esse cw-lo<strong>die</strong>nda.<br />
Immota inde consistet firmitas unitatis, auae hac B. Petri Cathedra suo veluti<br />
fundamento continetur, ut unde in Lcclesias omnes venerandae communionis<br />
iura dimanant, ibi universis et murus sit, et securitas , et portus<br />
expers fluctuum, et bonorum thesaurus innumerabilium '). Ad COrum itaqUC<br />
retundendam audaciam, qui vel iura Sanctae huius Sedis infringere conantur,<br />
vel dirimere Ecclesiarium cum ipsa coniunctionem , qua una eaedem<br />
nituntur et vigent, maximum fidei in eam ac venerationis sincerae studiura<br />
inculcate, inclamantes CUm S. Cypriano ^), fal.so conjidere se esse in Ecclesia,<br />
qui Catliedrani J^etri deserat, super quam jun<strong>data</strong> est Ecclesia.<br />
In hoc ideo elaborandum vobis est, adsidueque vigilandum, ut fidei<br />
depositum custodiatur in tanta hominum impiorum conspiratione , quara ad<br />
illud diripiendum perdendumque factam lamentamur. Meminerint omnes, iudicium<br />
de sana doctrina, qua populi imbuendi sunt, atque Ecclesiae universae<br />
regimen et administrationem penes Romanum Pontificera esse, cui pleua pascendi,<br />
regendi . et gubernandi universa/em ilcclesiam potestas a Christo<br />
Domino tradita fuit , uti Patres Florcntini Concilii diserte declararunt '').<br />
Est autera singulorum Episcoporum Cathedrae Petri fidelissime adhaerere,<br />
depositum sancte religioseque custodire, et pascere, qui in eis est, gregem<br />
Dei. Presbyteri vero subiecti sint, oportet, Episcopis, quos uti animae parentes<br />
suscipiendos ab ipsis esse, monet Hieronymus '"): nec unquam obliviscantur,<br />
se vetustis etiam canonibus vetari, quidpiam in suscepto ministerio<br />
agere, ac docendi et concionandi munus sibi sumere sine sententia Episcopi,<br />
cuius fidei populus est creditus , et a quo pro animabus ratio exigelur '').<br />
Certum denique finnuraque sit, eos omnes, qui adversus praestitutum hunc<br />
ordinem aliquid moliantur, statum Ecclesiae, quantura in ipsis est, perturbare").<br />
Nefas porro esset, atque ab eo venerationis studio prorsus alienura,<br />
qua Ecclesiae leges sunt excipiendae, sancitam ab ipsa disciplinam, qua et<br />
sacrorum procuratio, et morum norma, et iurium Ecclesiae, Ministrorumque<br />
eius ratio continetur, vesana opinandi libidine improbari, vel ut certis iuris<br />
naturae princi<strong>pii</strong>s infestam notari"), vel mancara dici atque imperfectam'"),<br />
civilique auctoritati subiectam ").<br />
Cum autera, ut Tridentinorum Patrum verbis utamur, constet, Eccle-<br />
a Spiritu<br />
siam eiuditam fuisse a Chrislo Jesu , eiusque ^postolis ,<br />
Sancto illi omnem veritatem in <strong>die</strong>s .mggerente edoceri^"^),<br />
otque<br />
absurdum plane<br />
est, ac maxime in eam iniuriosum , restaurationem ac regenerationem quamdara<br />
obtrudi, quasi necessariam, ut eius incoluraitati et incremento consula-<br />
tur, perinde ac si censeri ipsa possit vel defectui, vel obscurationi, vel aliis<br />
huiusceraodi incoramodis obnoxia "); quo quidem molimine eo spectunt nova-<br />
') S. Coelest. PP. Ep. 21. ad Episc. Galliar.<br />
') S. Apatho PP. Ep. ad Inip. apud Labb. Tom. 11 pa?. 235. Ed. Hlansi.<br />
') S. Innocent. PP. Ep. 11. apud Coustant.<br />
*) S. Cyprian. de unitate EccIps. — Uuc ref. prop. .36. 37.<br />
») Conc. Flor. Sess. 25. In definit. apud Labb. Tom. 18. col. 528. Ed renet.<br />
') S. Hieron. Ep. 2. ad Nepot. a 1. 24.<br />
') Ex Can. .-Vp. 38. apud Labb. Tom. 1. pag. 38. Ed. Mansi.<br />
") Huc ref. prop. 34. ^) IJuc ref. prop. 6, 40.<br />
'") „ ., „ 5. ") „ „ „ 20.<br />
'^) Conc. Trid. Sess. 13. dec. de Eucharist. in prooeni.
164<br />
tores, Ut recentis hvwaitne institutlonis iaciantiir fiinclamenta. illudque ipsuiu<br />
eveniat, quocl detcstatur Cypriaims, ut, quae divina res est, hiunana fmt<br />
Ecclesia^). Perpendant vero, quiconsilia id genus machinantur, uni Roraano<br />
Pontifici ex S. Leonis testimonio tanontnn di.spensatinnejn esse cveditain,<br />
ipsiusque dumtaxat esse, non vero privati horainis, de paternurum requlis<br />
sanctionum quidj^iam decernere, atque ita, queraadmodum scribit S. Gela-<br />
Sius ^), decretii Canonum librare, decessorumijue praecepta metiri , ut quae<br />
necessitas temporum restaurandis Ecclesiis relaxanda deposcit, adhibita consideratione<br />
dilifjenti, temperentur.<br />
Hic autem vestram volumus excitatam pro Religione constantiam adversus<br />
toedissimam in Clericalem coelibatum coniurationem , quam nostis<br />
effervescere in <strong>die</strong>s latius, connitentibus cum perditissimis <strong>nostri</strong> aevi philosophis<br />
nonnullis etiam ex ipso ecclesiastico ordine, qui personae obliti,<br />
raunerisque sui, ac blanditiis abrepti voluptatum, eo licentiae proruperunt,<br />
ut publicas etiam atque iteratas aliquibus in locis ausi sint adhibere Principious<br />
postulationes ad disciplinam illara sanctissimam perfringendam. Sed<br />
piget de turpissimis hisce conatibus longo vos sermone distinere, vestraeque<br />
potius religioni lidentes coramittimus, ut legem maxirai momenti, in quam<br />
lascivientiura tela undique sunt intenta, sartam tectam custodiri, vindicari,<br />
defendi, ex sacrorum canonum praescripto, omni ope contendatis^).<br />
Honorabile deinde Christianorura connubium , quod Sacratnentum<br />
maqnum nuncupavit Paulus in christo et Ecclesia ^), communes nostras curas<br />
efflagitat, ne quid adversus ipsius sanctitatem, ac de indissolubili eiusdem<br />
vinculo minus recte sentiatur, vel tentetur induci. Irapense id iara commendarat<br />
suis ad vos litteris felicis recordationisPraedecessor Noster Pius VHI.;<br />
adhuc tamen infesta eidem molimina succrescunt. Docendi itaque sunt sedulo<br />
populi, matrimoniura serael rite initum dirimi amplius non posse, nexisque<br />
connubio Deuni indidisse perpetuara vitae societatem, nodumoue necessitudinis,<br />
qui exsolvi, nisi raorte, non possit. Meraores, sacris illua rebus a<strong>dn</strong>umerari,<br />
et Ecclesiae proinde subiici, praestitutas de ipso eiusdem Ecclesiae<br />
leges habeant ob ocuios, iisque pareant sanctc, accnrateque, ex quarum exequutione<br />
omnino pendet eiusdem connubii vis, robur, ac iusta consociatio.<br />
Caveant, ne quod sacrorum canonum placitis, Conciliorumque decretis officiat,<br />
ulla ratione admittant, probe gnari, exitus infelices illa habitura esse coniugia,<br />
quae vel adversus Ecclesiae disciplinam, vel non propitiato prius Deo,<br />
vel solo aestu libidinis iungantur, quin de sacramento, ac de mysteriis, quae<br />
illo significantur, ulla teneat sponsos cogitatio ^).<br />
') S. Cyprian. Ep. 52. Edit. Baluz. — IJuc ref. prop. 80.<br />
2) S. Gelasius PP. in Ep. ad Episcop. Lucaniae. — IIuc ref. prop. 34.<br />
') Huc ref. nota ad §. VIH. Sylt.<br />
') Eph. V. 32. Hebr. xill. 4.<br />
*) lluc ref. §. YIII. Still. — Non minorl solicitudine monet h. ni. Pius<strong>VIII</strong>.<br />
in Ep. Enrycl. d d. 24. >faii 1829: ...\t pro temporum, qiiae nacli sunius, ratione<br />
id insupcr (|Uiuii niaximo vcstro de aniniiirum saiiUe sUidio commcndaudum duri-<br />
miis. ul nimiriim do uiatriiuoiiii sanctitate .sollicili oam orjra ipsiiin grogi vostro<br />
iniiciatis rolipiouom. iil niliil plano. qiiod magiii liiiiiis SacraimMiti dignitnti dotra-<br />
IkU. nihil qiiod immaciilaUim llioriim dodocoat, iiihil dcmum quod do pcrpetiio con-<br />
iiiibii viiiciilo duhiiim inloral. patrari iinqiiam rontiiiirat: id porro (iot iiuico, si noii<br />
hiimani tanlum ox logo, sod ex Diviiia rogi ipsiiin doboro, ac non torrouis, sod<br />
sacris robus ipsiim acccnsondiiin osso. idooijiio Erclosiao omuino subiici, riiristianiis<br />
populiis arciirato odocoatiir. Qiiao onim marilalis roniiinctio aiitoa non alio sporlabat,<br />
quani ut stirpom ox so gignorot. in aoviimqiic pntCorrot. oa nunc a Chrisio<br />
Domino Siicramcnti dignilato aiirta, et roelostibiis ditala niunoribiis, gralia pcrlirionto<br />
natiiriim, ooii laiii prorroaro ox se .soboloni uniidot. (|unm odiiraro illam Doo,<br />
ot divinao roligioiii. atquo ita vori .\uminis riiliorcs propnirnro a<strong>dn</strong>itilur. roustat<br />
onim. matrimonii hnr roniiincliitno. riiiiisDcus aiirtor osl, porpoliiam, nr siimmam<br />
Christi Domiui riim Ecrlivsin coniiinctionom signillrari, ot arrtissiniilm hanr viri<br />
iixori.sqiio sitriotatom .Siicrnmeuliim csso, id ost snrriim signiim immortnlis amoris<br />
Christi orpn siiani Sponsniii. Iln orgo populos instriii, o<strong>pii</strong>s os(. oi qiino Errlosiao<br />
ro<strong>pii</strong>lis ("(tncili(triimqiio dcrrotis saurila, qiiaoqiio damnala sunl , oxplirari iisdcm.<br />
ut quae ad vim Sarramonii perlinont, ea perricianl, noc qiiae Errlosia dolestata est,
165<br />
Alteram nunc persequimur causam malorum uberrimam, quibus afflictari<br />
in praesens comploramus Ecclcsiam, ivdifferenihnnutn scilicet, seu<br />
pravam illam opinionem, quae improborum fraude ex omni partc pcrcrebuit,<br />
qualibet tidei professione aeternam posse animaesalutem comparari, si mores<br />
ad recti honestique norniam exigantur '). At facili sane negotio in re per-<br />
audeant ipsi atlonlare; idque fjua eslis pietate, doctrina, ac diligentia prapditi, ut<br />
praestetis, ab Vestra religione quantinn possumus vehementissime exposcimus."<br />
') Huc ref. prop. in, 17. — Juvat addere quae docet b. m. LeoXII. in Ep.<br />
<strong>Encyclica</strong> d. d. 3. Maii 1824: ,..\t: quorsum haec? Secta quaedam. Vobis certe non<br />
ignota. Philrsnpliiae nomen immerilo sibi usurpans. inordinatas omnium propeniodum<br />
errorum phalanges e cineribus excitavit. Haec siquidem blandam pietaiis et liberalitatis<br />
speciem praoseferens Tollerantismtnn (sic enim aiunt) seu Itidifferentismum<br />
profitetur, atque extollit non modo in rebus civilibus, de quo non esl .\obis sermo.<br />
verum etiam in Religionis neffotio, docpns. amplam unicuiqiie libertatem aDeo factam<br />
esse. ut quae cuique spcta iuxta suum privatum iudicium. vel opinio arriserit,<br />
eam quisque sine salutis periculo amplecti, vel adoptare valeat. Contra quam delirantium<br />
hominum impieiaiem sic nos monet .\postoius Paulus (Roni. XVI.): «;Rogo<br />
aulem vos, Fraires. ut observetis eos. qui dissensiones et oITendicnla praeter docirinam,<br />
quam didicistis, faciunt, et declinate ab illis. Huiuscemodi enim Christo<br />
Domino Nostro non serviunt, sed suo veniri. et per dulces sermones. et benedictiones<br />
seducunt corda innocentium.» Equidem, non novus hic error. sed novo et<br />
audaciori modo nosiris hisce temporibus adversus Catholicae Fidei tirmitatem, et<br />
integrilatem debacchatur. Refert namque ex Rhodone Eusebius (Lib. V. Hist. Eccl.),<br />
insaniam hanc iani prolalam fuisse ab .A<strong>pp</strong>elle quodam secundi saeculi haeretico<br />
asserente. «non esse onmino examinandam fidem, sed unumquemque in eo, quod<br />
semel imbibisset, perstare oportere. Oui<strong>pp</strong>e eos, qui in Crucifixo speni suam collocassent,<br />
servandos esse aflirmabat (.^<strong>pp</strong>clli-s). dummodo in bonis operibus dcprehenderentur.»<br />
Retorius quoque, teste Augusiino (de Haeres. n. 72), omnes haereticos<br />
recte ambulare. et vera dicere elTutiebat. C{uod iia est abstudum, subdit S. Pater,<br />
ut mihi incredibile videaiur. Porro Indifferentismus iste adeo percrebuisse et grassare<br />
dignoscitur, ut non solum sectas omnes. quae extra Catholicam Ecclesiam<br />
sunt, et relevationem tanquam basim et fundamentum oretenus admittunt, sed illas<br />
eliam socielates quae. spreta Divina revelatione, purum Deismum , imo purum<br />
Naturalismum profitentur, illas quoque omnes recte ambidare impudenter con-<br />
tendat. Res absurda certe. idque iure ac merito, Indifferentismus Retorii S. .\ugustino<br />
visus est, et tamen quibusdam liniilibus conlinebatur. At quae Tolleranlia ad<br />
Deismum etiam, et Naturalismum extenditur. quae antiquis quoque haereticis improbata<br />
fuit. probari ne unquam poterit ab homine ratione utente? .\ttamen (heu<br />
tempora ! hpu mendax philosophia!) abhtiiusmodi pseudo-philosophis probatur, defenditur.<br />
commendatur. — Sane non dcliierunt plures egregii Scriptores, qui veram<br />
philosophiam professi monstrum hoc <strong>data</strong> opora conterere invictis argumentis ag-<br />
gressi sunt. Sed rps est adeo per se evidens, impossibile esse, Deum summe veracem,<br />
ipsam immo sunimam veritatem. optimiun, ac sapientissimum Provisorem,<br />
bonorumque Remuneratorem sectas onmi's lalsa dogmata, et saepe inter se pugnantia,<br />
ac contradictoria dictantes a<strong>pp</strong>robafe, easque profitentibus aeterna praemia<br />
largiri, ut supervacaneum sit de his plura contexere. Habemus enim Jirmiorem<br />
prop/ieticum .sermonem , vobisque scribentes sapientiam /of/uimur inter perjeclos<br />
; sapietitiam vero non /luiiis saecidi, scd Dei sapientiam in mt/sterio, qua<br />
nempe edocemur. ac divina fide tenemus unum Dominlim, unam Jidem, ittium<br />
baptisma , nec aliud notneti sub cae/o datiitn esse /lomitiibus, /traeter not/ien<br />
Jesu C/iristi Nazareni , in f/iw oporteat tios sa/ros Jieri ; quare e( profifpmur,<br />
extra Ecc/esiatn non esse sa/utem. — Verum: O/i altitiido divitiariitn sapien-<br />
tiae, et scientiae Dei ! V/i iticotnjtre/iensibi/ia iiic/icia eiiis/ Deus, qui perdit<br />
sapientiam snpipntum (I. Cor. I.), Ecclesiap suae ininucos supernaturalpm revplalionem<br />
speriientps tradidissp videtiu" iii r<strong>pp</strong>rohum sonsum (Rom. I. 2S). pi in mysierium<br />
illud iniquitatis. quod scripliim prat in frontp procacis ropminap. de qiia<br />
Joannes (.\poc. I. 5). Enimvero qiiap maior iniquitas, qnam sii<strong>pp</strong>rhos piusmodi non<br />
solum a vera Rpligione dpscivissp, spd eliain omnigpno cavillaiioniim gpnore, verbis,<br />
Pt scriptis plenis omni dolo, vello incaiitos irrciire? Exiirgat D<strong>pii</strong>s. et hanr lo-<br />
quendi, scribendi, scriptaque vulgandi elfrenpm licpnliam rohibpat. <strong>pp</strong>rffa' .<br />
Pt ud
m<br />
spicna, planeque evidenti, errorem exitiosissimum a populis vestrae cnrae<br />
unuin tt.^e litum. unom<br />
concreditis propelletis. Admonente enim Apostolo ),<br />
tidein. unum huptisma, extinicscant qui e religione qualibet patere ad por-,<br />
,<br />
tum beatitudinis aditum comminiscuntur, reputentque animo ex ipsius Servatoris<br />
testimonio e^*i? ve contia C/nistum quiii I um ( Jiri^to iion sunt ^)<br />
,<br />
seque infeliciter dispergere, quia cum ipso non coUigunt; ideoque absque<br />
dubio acternum esse /Jcrituros, nisi t
ingenti librorum multitndinc, libellisque, et scriptis molc qnidcm cxignis,<br />
maiitia tamen penaagnis, e quibus nialedictioneiu egvessnni iiiacryniamur<br />
super faciem terrae. hunt tamcn, proh dolor! qui co iuipudentiac abriinantur,<br />
ut asserant pugnaciter. hanc erroruui cnlhiviem indc prorunipentcni satis<br />
cumulatc compensari ex libro aliquo, qui in h;ic tanta pravitatum tempestate<br />
ad Religionem ac veritatem propugnandaui udatur'j. Nefas profecto est,<br />
omnique iure improbatuui. ratrari dati ojjera inalum certum ac raaius, quia<br />
spes sit, inde boni al quid habitum iri. Numnuid venena libere spargi, ac<br />
publice vendi, comportarique, inio et obbibi dcoere, sanus quis dixcrit, quod<br />
remedii quidpiam habeatur, quo qui utuutur, eripi eos e.x interitu identidem<br />
contingat?<br />
Verum longe alia fuit Eeclesiae disciplina in exscindenda malorum<br />
librorum peste vel ab Apostolorum aetate, quos legimns grandem librorum<br />
vim publice combussisse '^). Satis sit, leges in Cim ilio Lateianensi V. in<br />
eam rem <strong>data</strong>s pcrlegere, et Constitutionem, quae deinceps a Leone X. fel.<br />
rec. Praedecessore INostro fuit edita, ne id (juod ud jidti auqniQinum, ac<br />
bonarutn artiuin propaqationtni salubriter at iiivtntuin, in coiitrariinn convertatur,<br />
uc Cbristi Jidelimn saluti dirtrhneiituin pariat '). Id quidcm Ct<br />
Tridentinis Patribus maximae curae fuit, qui remedium tanto huic malo adhibuere,<br />
edito saluberrimo decreto de Indice librorum, quibus impura <strong>dn</strong>ctrina<br />
contineretur, conticiendo ^). fuf/iiaiiduin niiiii et''ain l)om'no<br />
temporali. Hacc quidcm sibi ob oculos proposucrat Mauritius Martyr invi-<br />
») Huc ref prop. 11, 12. ') Ac(. .Aposf. XFX.<br />
*) Act. Conc. LatPran. V. sp.fs. 10. ubi rcrertur Const. Lconis X. L<strong>pp</strong>enda csC<br />
anterior ConstiUitio Alexandri VI. Inter multiptices., in qua multa ad rein.<br />
*) Conc. Trid. Sess. 18. et 25.<br />
') Lit. Clementis Xill. Christtanae. 25. Nov. 1760.<br />
168<br />
ctus, Lcgionis Thebanae Primicerius, quando, uti S. Eucherius refert, haec<br />
responcUt Imperatori ') : MUUes sumus, Imperator, tui, sed tamcn servi,<br />
quod liOere conjitemur, Dei .... Et nunc non nos haec ultima vitae necessitas<br />
in rehelUonem coer/it : tenemus ecce armcc, et non resistimus, quia mori,<br />
quam occidere satius volnmus. Quae quidem veterum Christianorum in Principes<br />
fides eo etiam illustrior effulget, si perpendatur cum TertuUiano *),<br />
tunc temporis Christianis non dtjui.sse vim numerorum , et copiarum, si hostes<br />
exerlos agere voluissent. Hesterni sumus , inquit ipse, et vestra omnia<br />
implevimus, Vrbes, Insulas,<br />
Tribus, Decurias, Palatiuyn,<br />
Castella , Municipia, ConcUiabula , Castra ipsa,<br />
Senatum. Forum .... Cui bello non idonei, non<br />
prompti fuissemus, etiatn impares co<strong>pii</strong>s, qui tam libenter trucidamur, si non<br />
apud istam disciplinam mac/is occidi liceret quarn occidere? . ... Si tanta<br />
,<br />
vis hominum in aliquem Orbis reinoti sinum abrupissemus a vobis , suffudisset<br />
utique pudore Dominationem vestram tot qualiumcumque amissio<br />
civium, immo et ipsa deslitutione punisset. Frocul dubio expavissetis ad<br />
solitudinem vestram:.,.. quaesissetis quibus imperaretis : plures hostes,<br />
,<br />
quam cives vobis remansissent : nunc autem pauciores hostes habttis prae<br />
muilitndine Christianorum.<br />
Praeclara haec immobilis subiectionis in Principes exempla, quae ex<br />
sanctissiniis Christianae Religionis praeceptis necessario proficiscebantur, detestandam<br />
illorum insolentiam, et improbitatem condemnant, qui proiecta,<br />
effrenataque procacis libertatis cupiditate aestuantes, toti in eo sunt, ut iura<br />
quaeque Principatuum lahefactent, atque convellant, servitutem sub libertatis<br />
specie populis illaturi. Huc sane scelestissima deliramenta, consiliaque<br />
conspirarunt Waldensium, Beguardorum, Wicletistarum , alioi'umque huiusmodi<br />
filiorum Belial, qui humani generis sordes, ac dedecora fuere, merito<br />
idcirco ab Apostolica hac Sede toties anathemate confixi. Nec alia profecto<br />
ex causa omnes vires intendunt veteratores isti, nisi ut cum I.uthero ovantes<br />
gratulan sibi possintj liberos se tsse ab omnibus : quod ut facilius celeriusque<br />
assequantur, flagitiosora quaelibet audacissime aggrediimtur.<br />
Neque laetiora et Religioni, et Principatui ominari possemus ex eomm<br />
votis, (lui Ecclesiam a Regno separari, mutuamque Imperii cum Sacerdotio<br />
concoraiam abrumpi discuniunt '). Constat qui<strong>pp</strong>e, pertimesci ab impudentissimae<br />
libertatis araatoriDus concordiam illam, quae semper rei et sacrae<br />
et civili fausta extitit ac salutaris.<br />
At ad ceteras accrbissimas causas, quibus soliciti sumus, et in communi<br />
discrimine dolore quodam angimur praecipuo, accessere consociationes<br />
quaedam, statique coetus, quibus, quasi agmine facto cum cuiuscumque<br />
etiam falsae religionis ac cultus sectatoribus, simulata quidem in religionem<br />
pietate. vere tamen novitatis, seditionumque ubique promovendarum cupidine,<br />
libertas omnis gencris praedicatur, perturbationes in sacram et civilem<br />
rem excitantur, sanctior quaelibet auctoritas discerpitur ^).<br />
Haec perdolenti sane animo, fidentes tamen in Eo, ciui imperat ventis<br />
et facit tranquillitatem, scribimus ad vos, Venerabiles Pratrcs, ut induti<br />
scutum fidei contendatis praeliari strenue praelia Domini. Ad vos potissimum<br />
pertinet, stare pro muro contra omnem altitudinem extollentem se<br />
adversus scientiara Dei. Exerite gladium spiritus, riuod cst verbum Dei,<br />
habeantque a vobis panom, qui esuriunt iustitiam. Aasciti, ut sitis cultores<br />
navi in vinea Domini, id unuin agite, in hoc simul laborate, ut radix quaelibct<br />
amaritudinis cx agro vobis commisso evellatur, omnique enccato scmine<br />
vitiorum convalcscat ibi scges laeta virtutum. p]os in primis affoctu patcrno<br />
coraploxi, qui ad sacras praesertim discipliuas, et ad pliilosopliicas quaostioncs<br />
aniinum a<strong>pp</strong>ulerc, hortatores, auctoresque iisdem sitis, ne solius ingenii<br />
sui viribus freti imprudenter a veritatis soniita in viara abeant impiorum.<br />
Meniinerint, Deum OSSe snpienliae ducem. emendatomtni/ue sopieiitiiim '')^<br />
ac ticri non posse, ut sinc Dco Deura discamus, qui pcr vcrbuni docet ho-<br />
') S. Euclicr. nimd Kuinart. Act. SS. MM. de SS. Maurit. et Soc. n. 4.<br />
') Tpnull. in Apolnpoi. Ciip. 37.<br />
supr. paq. 2.<br />
•'') //i/c re/. prop. 55. (J.<br />
*) IIiic ref. §. IV. Syllabi. Cf. pag. 1G2. ') Sap. VII. 15.
169<br />
mines scire Deum '). Superbi, seu potius insipientis hominis est, fidei<br />
mysteria, quae exsuperant omnem sensum, humanis examinare ponderibus,<br />
nostraeque mentis rationi contidere, quae naturae humanae conditione debilis<br />
est, et infirma^).<br />
Ceterum communibus hisce votis pro rei et sacrae, et publicae incolumitate<br />
Carissimi in Christo Filii Nostri Viri Principes sua faveant ope, et<br />
auctoritate, quam sibi coUatam considcrent non solum ad mundi regimen,<br />
sed maxime ad Ecclesiae praesidium. Animadvertant sedulo, pro illorum<br />
imperio et quiete geri, quidquid pro Ecclesiae salute laboratur; imo pluris<br />
sibi suadeant fidei causam esse debere , quam Regni , magnumque sibi esse<br />
perpendant, dicimus cum S. Leone Pontifice, t>i ipsorum diademaii de mami<br />
Domini etiam Jidci addalur corona. Positi quasi parentCS, Ct tutores popUlorum,<br />
veram, constantcm, opulentam iis quietem parient. et tranquillitatem,<br />
si in eam potissimum curam incumbant, ut incolumis sit Rcligio et pietas in<br />
Beum, qui habet SCriptum in femore: Bex Regmn, et Dominus dotninantium.<br />
Sed ut omnia liaec prospere ac feliciter eveniant, levemus oculos<br />
manusque ad Sanctissimam Virginem Mariam, quae sola universas haereses<br />
interemit, Nostraque maxima fiducia, imo tota ratio est spei Nostrae'). Suo<br />
Ipsa patrocinio in tanta Dominici gregis necessitate studiis , consiliis , actionibusque<br />
Nostris exitus secundissimos imploret. Id et ab Apostolorum Principe<br />
Petro, et ab eius Coapostolo Paulo humili prece efflagitemus, ut stetis<br />
omnes pro muro, ne fundamentum aliud ponatur praeter id, quod positum<br />
est. Hae iucunda spe freti, confidimus, Auctorem consummatoremque fidei<br />
Jesum Christum consolaturum tandem esse nos omnes in tribulationibus,<br />
3uae invenerunt Nos nimis, coelestisque auxilii auspicem Apostolicam Beneictionem,<br />
vobis, Venerabiles Fratres, et ovibus vestrae curae traditis peramanter<br />
impertimur.<br />
Datum Romae apud S. Mariam Maiorem X<strong>VIII</strong>. Kalendas Septembris<br />
<strong>die</strong> sollemni Assumptionis eiusdem B. V. Mariae Anno Dominicae - Incarna-<br />
-<br />
tionis MDCCCXXXII. Pontificatus Nostri Anno II. —<br />
<strong>Epistola</strong> <strong>Encyclica</strong><br />
ad omnes Patriarchas, Primates, Archiepiscopos , et Episcopos, <strong>data</strong> <strong>die</strong><br />
XXV. iuiiii MDCCCXXXIV.<br />
Gregorius PP. XVI.<br />
Venerabiles Fratres, Saiutem, et Apostolicam Benedictionem.<br />
Singulari Nos affecerant gaudio illustria fidei, obe<strong>die</strong>ntiae, ac religionis<br />
testimonia, quae de exceptis ubique alacriter Encyclicis Nostris litteris datis<br />
<strong>die</strong> 15. Augusti anni 1832 perferebantur, quibus sanam, et quam sequi unice<br />
fas sit, doctrinam de propositis ibidcm capitibus pro Nostri officii munere<br />
Catholjco Gregi universo denunciavimus. Nostrum hoc gaudium auxerunt<br />
editae in eam rem declarationes a nonnullis ex iis, qui consilia illa, opinionumque<br />
commenta, de quibus querebamur, probaverant, et eorum fautores,<br />
defensoresque incaute se gesserant. Agnoscebanuis quidcni, nonduni sublatum<br />
malum illud, ciuod adversus rem et sacram et civilem adluic contiari, impudentissimi<br />
libelli in vulgus dispersi, et tcnebricosae (|uaedam machinationes<br />
manifesto portendebant, quas idcirco, missis mense Octobri ad Vencrabilom<br />
Fratrem Ej^iscopum Rhedonensem litteris, graviter improbavinuis. At anxiis<br />
Nobis, maximequc ea de re sollicitis pergratum sane, ac iucundum extitit,<br />
illum ipsum, a quo pi-aecipue id nobis moeroris infercbatur, missa ad Nos<br />
declarationc <strong>die</strong> 11. Decembris anni superioris, diserte confinnasse, sc doctrinam<br />
Nostris Encyclicis litteris traditam unive ii nhsulutt scciui, nihilquc<br />
ab illa alienum aut scripturum sc esse, aut probaturum. Dilatavinuis illico<br />
viscera paternae caritatis ad Filium, quem Nostris monitis pcrmotum lucu-<br />
') S. Ironaciis Lib. 14. Cap. 10. ') llnc ref prop. 8, 9.<br />
') Ex S. Bcniardo Snrni. de Nat. B. M. V. §. 7.
170<br />
lentiora in <strong>die</strong>s documenta daturum fore confidere debueramus, quibus certius<br />
constarct, Nostro ipsura i .viicio et voce et re paruisse.<br />
Verum, quod vix credibile videbatur, quem tantae benignitatis affectu<br />
exceperamus, immcmor ipse Ngstrae indulgentiae cito e proposito defecit,<br />
bonaque illa spes, quae dt praece<strong>pii</strong>onis nn.siraejimtu Nos tenuerat, in irritum<br />
cessit, ubi primum, celato quidem nomine, sed publicis patefacto monumentis,<br />
nuper traditum ab eodem typis, atque ubique pervulgatura novimus<br />
libellum Gallico idiomate, mole quidem exiguum, pravitate tamen ingentem,<br />
CUi titulus y^laioles d'uu Crot/ant.'"<br />
Horruimus sane, VV. FF., vel ex primo oculorum obtutu, Auctorisque<br />
caecitatera miserati intelleximus, quonam scientia prorumpat, quae non secundum<br />
Deum sit, sed secundum mundi elementa. Enimvero contra fidem sua<br />
illa declaratione solemuiter <strong>data</strong>m, captiosissimis ipse ut plurimum verborum,<br />
fictionumque involucris o<strong>pp</strong>ugnandam, evertendamque suscepit catholicam<br />
doctrinam, quam memoratis Nostris littcris, tura de debita erga Potestates<br />
subiectione, tum de arcenda a populis exitiosa Indijjertntismi contagione,<br />
deque frenis iniic"endis evaganti opinionum, sermonumque licentiae,<br />
tum demum de damnanda omnimoda conscientiae libertate, teterrimaque<br />
societatum, vel ex cuiuscumque falsae religionis cultoribus, in sacrae et<br />
Sublicae rei perniciem conflatarum conspiratione , pro auctoritate humilitati<br />
fostrae tradita definiviraus.<br />
Kefugit sane animus ea perlegere, quibus ibidera Auctor vinculum<br />
quodlibet hdelitatis subiectionisque erga Principes disrurapere conatur '),<br />
face undequaque perduellionis immissa, qua publici ordinis clades, Magistratuum<br />
contemptus, legura infractio grassetur, omniaque et sacrae et civilis<br />
potestatis elementa convellantur. Hinc novo et iniquo commento potestatem<br />
Principum, veluti divinae legi infestara, imo opus percaii. i-t Satanue potestaieni<br />
in calumniae portentura traducit, Praesidibusque Sacrorum easdem,<br />
ac Imperantibus turpitudinis notas inurit ob criminum molitionumque foedus,<br />
quo eos somniat inter se adversus Populorum iura coniunctos. Neque tanto<br />
hoc ausu contentus oranigenam insuper opinionura, sermouum, conscientiaeque<br />
libertatem obtrudit ), militibusque ad eam « tf/rannidt., ut ait, liberandam<br />
dimicaturis fausta omnia ac felicia comprecatur, coetus, ac consociationes<br />
furiali aestu ex universo qua patet Orbe advocat, et in tam nefaria<br />
consilia urgens atque instans conipellit, ut eo etiara ex capite monita praescriptaque<br />
Nostra proculcata ab ii)SO sentiamus.<br />
Piget cuncta hic recensere, quae pessimo hoc impietatis et audaciae<br />
foetu ad divina huraanaque omnia perturbanda congeruntur. Sed illud praesertira<br />
indignationem excitat, religionique plane intolerandum est, divinas<br />
praescriptiones tantis erroribus adserendis ab Auctore afferri, et incautis<br />
venditari, eumque ad populos lege obe<strong>die</strong>ntiae solvendos, perinde ac si a<br />
Deo missus et inspiratus esset, postquam in sacratissimo Trinitatis Augustae<br />
nomine praefatus est, Sacras Scripturas ubique obtendere, ipsarumque verba,<br />
quae verba Dei sunt, ad prava huiuscemodi deliramenta inculcanda callide<br />
audacterque detorquere, quo fidentius, uti inquiebat S. Bernardus, pro luce<br />
tenebras o(}'undat, tt pro nie/le, vd potiuA in vitllt vtnenuni propinet, novuni<br />
cudens populis evangelium, aliudque ponens fundanientum praeter id , quod<br />
positum est.<br />
Verum tantam hanc sanae doctrinae illatam pemiciem silentio dissimulare<br />
ab Eo vetamur, qui speculatores Nos posuit in Israel, ut de errore<br />
illos moncamus, quos Auctor et Consummator fidei Jesus Nostrae curae<br />
concredidit.<br />
Quare auditis nonnullis ex Venerabilibus Fratribus Nostris S. R. E.<br />
Cardinalibus, motu proprio, ot ex certa scientia, deque Apostolicae potestatis<br />
plenitudine mcnioratuni librum, cui titulus y,raiolts dun ('rot/ant.^- quo per<br />
impium Verbi I)ei abusum poiiuli corrumpuntur ad onniis ordinis publici<br />
vincula dissolvcnda, ad utraiiKiuo auctoritatom labofactandam. ad soditiones<br />
in imperiis, tumultus, rcbcllioncscpie oxcitandas, fovendas, roborandas, librum<br />
ideo propositiones respective falsas. calumniosas, temerarias, inducentes in<br />
') //uc ref. prop 63. *) /luc ref. prop. 79.
171<br />
anarchiam, contrarias Verbo Dci, impias, scandalosas , efl"on6as, lam ab Ecclesia<br />
praesertim in Waldensibus, Wicletitis, Hussitis, aliisque id generis<br />
haereticis danniatas continentem, reprobamus, damnamus, ac pro rcprobato<br />
et damnato in perpetuum haberi volumus, atque decernimus.<br />
Vestrum nunc erit, Venerabiles Fratres, Noslris hisce mandatis, quae<br />
rei et sacrae et civilis salus et incolumitas necessario efflagitat, omni contentione<br />
obsecundare, ne scriptum istiusmodi e latebris ad exitium emissum<br />
eo tiat perniciosius, quo magis vesanae novitatis libidini velificatur, et late<br />
ut cancer serpit in populis. Muneris vestri sit, urgere sanam de tanto hoc<br />
negotio doctriiiam, vafritiemque novatorum patefacere, acriusque pro Christiani<br />
Gregis custodia vigilare, ut studium religionis, pietas actionum, pax<br />
publica floreant, et augeantur feliciter. Id sane a vestra fide, et ab impcnsa<br />
vestra pro comm ni bono instantia tidenter o<strong>pp</strong>erimur, ut Eo iuvante, qui<br />
Pater est luminum, gratulemur, (dicimus cum S. Cj^priano) Juisse inu/lcctujn<br />
eiTortm, et rttunum, tt ideo prostrotiini. qaia ar/uitum, atque detectum.<br />
Ceterum lugendum valde est, quonam prolabantur humanae rationis<br />
deliramenta, ubi quis novis rebus studeat, atque contra Apostoli monitum<br />
nitatur ^>/«5 saptre, qucrm ofjorte«t snpere, sibique nimium praefidens veritatem<br />
quaerendam autumet extra Calholicam Ecclesiam, in qua absque vel<br />
levissimo erroris coeno ipsa invenitur, quaeque idcirco columno ac jnmamentum<br />
vtritat s a<strong>pp</strong>ellatur et est '). Probe autem intelligitis, Venerabiles<br />
Fratres, Nos hic loqui etiam de fallaci illo haud ita pridem invecto Philosophiae<br />
systemate plane improbando, quo ex proiecta et effrenata novitatum<br />
cupiditate veritas, ubi certo consistit, non quaeritur, sanctisque et Apostolicis<br />
traditionibus posthabitis, doctrinae aliae inanes, futiles, incertaeque, nec ab<br />
Ecclesia probatae adsciscuntur, quibus veritatem ipsam fulciri, ac sustineri<br />
vanissimi homines perperam arbitrantur '^).<br />
Dum vero pro delata divinitus Nobis sanae doctrinae cognoscendae,<br />
decernendae, custo<strong>die</strong>ndaeque cura ac sollicitudine haec scribimus, peracerbum<br />
ex Filii errore vulnus cordi Nostro inflictum ingemiscimus, neque in<br />
summo, quo inde conficimur, moerore spes uUa est consolationis, nisi idem<br />
in vias revocetur iustitiae. Levemus idcirco simul oculos et manus ad Eum,<br />
qui sopieiitiar dux tst et emendctor sapieiUium, Ipsumque multa prece<br />
rogemus, ut dato illi corde docili et animo magno, quo vocem audiat Patris<br />
amantissimi et moerentissimi, laeta ab ipso Ecclesiae, laeta Ordini vestro,<br />
laeta Sanctae huic Sedi, laeta Humilitati Nostrae properentur. Nos certe<br />
faustum ac felicem illum ducemus <strong>die</strong>m, quo filium hunc in se reversum<br />
paterno sinu complecti Nobis contingat, cuius exemplo magna in spe sumus,<br />
fore ut resipiscant ceteri, qui eo auctore in ei-rorem induci potuerunt, adeo<br />
ut una apud omnes sit pro publicae et sacrae rei incolumitate consensio<br />
doctrinarum, una consiliorum ratio, una actionum studiorumque concordia.<br />
Quod tantum bonum ut su<strong>pp</strong>licibus votis Nobiscum a Domino exoretis, abs<br />
vestra pastorali solicitudine requirimus et expectamus. In id autem operis<br />
divinum praesidium adprecantes, auspicem ipsius Apostolicam Benedictionem<br />
Vobis, Gi*egibusque Vestris peramanter impertimur.<br />
Datum Romae apud S. Petrum VII. kal. Julias anno MDCCCXXXIV,<br />
Pontificatus Nostri Anno IV.<br />
•) /Juc ref. prop. 16, 21.<br />
*) Uuc ref. §. II. ISyllabi.<br />
Gregorius PP. XVI.
172<br />
Damnatio et proliibitio<br />
Operum Georgii Ilermes in tribus Torais Germanica lingua editorum,<br />
sub titulis latine redditis : I. Introductin in TheoloyiamChristiano-<br />
Catholicam . . . Pars Prima . . . Monasterii 1819. II. Introductio<br />
in Theolofjiam Christiano-Catholicam . . . Pars altera . . . Monasterii<br />
1829. III. Dofjmatica Christiano-Catholica . . . Pars Prima<br />
. . . Monatterii 1834.<br />
Gregorius PP. XVI.<br />
Ad perpeLuani rei memoriam.<br />
Dum acerbissimas ingemiscimus Catliolicae Religionis calamitates et<br />
iacturas, cx teterrimo, diuturnoquc bello, quo nefarii homines, apertique<br />
Ecclesiae hostes, coacto undique agmine, totis viribus, totisijue artibus, tum<br />
armis, tum calumniis, tum contumeliis et maledictis, tum seditiosis denique,<br />
sacrilegisque libellis, eam, si lieri posset, prorsus exanimare ac destruere<br />
a<strong>dn</strong>ituntur: dumque immancm eorura illacrymantes exsecramur barbariem,<br />
qui propterea in Kegularium Claustra, Religiososque Viros diabolica furentes<br />
insania, ad eos penitus rapinis, incendiis, caedibusque perdendos, Divina<br />
omnia et humana violare non desinunt; ad augendas, quibus diu noctuque<br />
ob id premimur angustias. illud etiam calamitosissimum , ac summopere deplorandum<br />
accedit, quod inter eos, qui pro Religione editis operibus certant,<br />
nonnulli simulate se intrudere audeant, qui sirailiter pro eadem videri volunt<br />
et ostentant se dimicare, ut retenta religionis specie, veritate autem despccta,<br />
facilius possint per philosoplilam , seu per vanas eoruni philosophicas<br />
commentationes , et inanem fa/laciam, incautos seducere, atque pervertere,<br />
hinc et populos decipere, fidentiusque inimicis palam saevientibus adiutrices<br />
porrigere manus ').<br />
Quapropter ut Nobis impiae, et insidiosae quorumdam horum Scriptorum<br />
molitiones innotuerunt, non distulimus pcr Nostras <strong>Encyclica</strong>s, aliasque<br />
Apostolicas Litteras, callida eorum et prava denunciare consilia, erroresque<br />
damnare, simul et exitiales patefacere fraudes, quibus divinam Ecclesiae<br />
constitutionem et ecclesiasticam disciplinam, imrao et totum ipsum<br />
publicum ordinem funditus evertcre vaferrime contendunt. Et quidem tristissimo<br />
facto comprobatum est, eos, deposito tandem simulationis velo,<br />
perduellionis vexillum contra quamcumque a Deo constitutam potcstatem alte<br />
lam extulisse.<br />
Verum non haec sola subest gravissima lugendi causa. Praeter enim<br />
eos, qui, oranium Catliolicorum scandalo, se perduellibus devoverunt, ad<br />
amaritudinum Nostrarura cumulum, in thcologicum ctiam stadium prodire<br />
vidcmUS, qui novitatis CUpidine Ct aCStU sempei discenles ct nunquam ad<br />
scientiam veritatis pervenientes, magistri existunt crroris, quia vcritatis disci-<br />
puli non fuerunt. Peregrinis qui<strong>pp</strong>e, improbandisque doctrinis sacra ipsi<br />
miiciunt studia, et publicum ctiam, si quod tenent in Scholis ot Acaderaiis,<br />
docendi raagistcrium profanare non dubitant, ipsuraiiue, quod tueri se iactant,<br />
sacratissiniura adultorare dignoscuntur fidei deposituni. At(iuc intcr<br />
huiusraodi erroris magistros, ex constanti, et fcre connnuni per Gornianiam<br />
faraa a<strong>dn</strong>umeratur Georgius Ilcrmes, utpote qui audacter a rcgio, quem<br />
universa Traditio et Ss. Patres in exponendis ac vindicandis tidoi veritatibus<br />
stravere, traraite dcficctons, quin et suporbe contonmons ct danmans, toncbrosara<br />
ad errorcm omnigonura viara moliatur in Dubio ])ositivo taraquam<br />
basi oninis thc()h)gicae iiKjuisitionis, et in principio, quod statuit, rationoni<br />
principora nonnani, ac unicuin modium esso, (juo horao assequi possit supernaturalium<br />
veritatuni cognitionora ). Quae cuni ox i^luriuni Germaniae Tlieologorum,<br />
sacrorumquo Ecclosiao Pastoruni donunciationibus, rodaraationibus<br />
et exi)ostuIationibus ad Nostras pcvvonornnt aures, ne crodito Nobis Apostolatus<br />
ofticio, ac sacrosancti fidci dopositi custoiiiendi muucri dc^sseraus,<br />
') IIuc ref. $. II. Syllabi. ») IIuc ref prop. 4, 8.
173<br />
statim curavimus, ut Hermesii opera ad Sanctam Sedera mitterentur examinanda;<br />
quod et factum est. Sunt autem sequentia (Germanice edita):<br />
I. Einleitung in <strong>die</strong> Cbristkatholische Theologie, von Georg Hermes,<br />
Professor der Dogmatischen Theologie an der Universitilt zu Munster. Erster<br />
Theil. Philosophische Einleitung. Munster in der Co<strong>pp</strong>enrath'schen JJuchund<br />
Kunsthandlung. 1819. — H. Einleitung in <strong>die</strong> Christkatholische Theologie,<br />
von Georg Hernies, Doctor der Theologie und Philosophie, Professor<br />
der Theologie an der RheinischenFriedrich-Wilhelms-Universitiit Bonn, und<br />
Domkapitular der Metropolitankirche zu Koln. Zweiter Theil. Positive Einleitung.<br />
Erste Abtheihnig. Munster in der CoOTenrath"schen Buch- und Kunsthandlung.<br />
1829. — HI. Christkatholische Dogmatik, von Georg Hermes,<br />
Doctor der Theologie und Philosophie, Professor der Theologie an der Ilheinischen<br />
Friedrich-Wilhehns-Universitat Bonn, und Domkapitular derMetropolitankirche<br />
zu Kohi, nach dessen Tode hetausgegeben von Dr. J. H.<br />
Achterfeldt, ordentl. Professor der Theologie an der Universitiit und Inspector<br />
des Katholisch-Theologischeu Convictoriums zu Bonn. Erster Theil. Mtinster,<br />
in der Co<strong>pp</strong>enrath'schen Buch- und Kunsthandlung. 1834.<br />
Videlicet Latine:<br />
L Introductio in Theologiam Christiano-Catholicam , auctore Georgio<br />
Hermes, Theologiae Dogmaticae in Academia Monasteriensi Professore. Pars<br />
Prima, introductionem philosophicam continens. Monasterii, ex Biblio- atque<br />
Iconopolio Co<strong>pp</strong>enrath. 1819. — II. Introductio in Theologiam Christiano-<br />
Catholicam, auctore Georgio Hermes, Theologiae et Philosopniae Doctore, in<br />
Rhenana Friderico-Wilhelmiana Academia Bonnensi Theologiae Professore,<br />
et Capitulari Cathedrali Ecclesiae Metropolitanae Coloniensis. Pars altera,<br />
introductionem positivam continens. Monasterii, ex Biblio- atque Iconopolio<br />
Co<strong>pp</strong>cnrath. 1829. — III. Dogmatica Christiano-Catholica, auctore Georgio<br />
Hermes, Theologiae et Philosojjhiae Doctore, in Rhenana Friderico-Wilhelmiana<br />
Academia Bonnensi Theologiae Professore, et Capitulari Cathedrali<br />
Ecclesiae Metropolitanae Coloniensis , post eius mortem edita a Dr. J. H.<br />
Achterfeldt, in Academia Theologiae Professore Ordin., ac Catholici Convictorii<br />
Theologici Bonnensis Inspectore. Pars Prima '). Monasterii, ex Biblioatque<br />
Iconopolio Co<strong>pp</strong>enrath. 1834.<br />
Hos igitur libros tradi iussimus Theologis Germanicae linguae peritissimis<br />
omni ex parte diligentissime perscrutandos , qui praecipua ex eisdem<br />
') His adde Decrelura S. Congregationis Indicis d. d. 7. Jan. 1836: „ApostoHcis<br />
litteris datis <strong>die</strong> 26. Septembris anno siipcriori a sanclissimo D. N. Gregorio divina<br />
providentia PP. XVI. praeter primam et secnndam partem Intro<strong>dn</strong>ctionis in Theologiam<br />
Chrisiiano-Catholicam a Georglo Hermcs conscriptae, aliud ipsius Hcrmesii<br />
opus, cui titulus ^^Dogmaiica Christiano-Catho/ica'-'- damnatum fuit. Uni-<br />
versum hoc opus Dogmaticae Christiano - Catholicae ^ quod<br />
ad eam usque <strong>die</strong>m<br />
pcr Doctorem J. H. .\chtprfpldt post Hermcsii obitum pervulgatum iuerat, examinandum<br />
diligentissime, adscitis etiani Theoiogis Gennanicae linguae peritissimis, a<strong>pp</strong>rime<br />
curavcrat oadem Sanctifas sua, ant('(|uam in Congrogatione Eminentissimorum<br />
S. R. E. Cardinalium in tota K(^<strong>pii</strong>i)Iica Christiana Goneralium Inquisitorum coram<br />
Se habita damnandum illud df^cprncret, prout mpmnratis Aposloiicis litteris Ecclesiae<br />
universae dcnunciatum pst. Cum vpro in pxscrihpndo tituio iilius o<strong>pp</strong>ris Dogmaticae<br />
Christiano-Catholicae una cimi Prima parte rpcpusitae non fuerint Secunda<br />
et Tertia. eodem titulo, iisdem typis, et eodem aimo oditae, licet et ipsae in examen<br />
deductae tiiissent, uti facto constat e\ doctrinanmi in iisdcm traditarum mentione,<br />
quae in Apostolicis litteris facta <strong>pp</strong>rlpgitur: idcirco idcm Sanctissimus Dominus<br />
nosier ad dubium quodlibet prapcidpndum de damnatiiiue integri operis eo<br />
tempore editi. alque ea, qua par est. iudicii maturitate ritc expensi, mandavit, hoc<br />
dccreto spcciatim declarari, edici, et denunciari, memoratis Ajioslolicis litteris <strong>die</strong>i<br />
26. S<strong>pp</strong>tPinbris anno 18-35 damnatnm ac r<strong>pp</strong>robatnm fnissp, atqne in Indicpm librorum<br />
prohibitornm esse referendum intpgrum opns, cuius titnlus Gprmauice: Chrixthathotische<br />
Dogmatih ron Georg /Jermes etc. (nt snpra). Item iisdem titulo,<br />
typis, et anno: Ziveiter Theil. Item iisdem titulo, typis, et anno : Dritter Thtil.<br />
Jt^rste rlhtheiliing. — LatiUP auteui: Dogmatica Christiano CatlioUca., avctore<br />
Geurgio Ilcrmes tlc. {ut siipra). ItPUl iisdciM tilulo, typis. Ct anno : I'ars sectmrla.<br />
Item iisdem (itulo, typis, et anno: l^ars tertia, ISectio privia. — Hoc porro de-
174<br />
notanda loca excerperent, longo etiam, si opus fuisset, orationistractu, prout<br />
sensuum, verborumque contextus exigere videretur, eaque in latinum versa<br />
accuratis notarent animadversionibus: quae omnia sedulo, et consideratissime<br />
graestiterunt , atque cum iam vulgata fama inveniuntur omnino concordes.<br />
'raeterea eadem excerpta loca una cum censoriis memoratorum Theologorum<br />
notationibus tradita sunt aliis etiam S. Theologiae magistris ad Catholicam<br />
trutinam iterum revocanda; et omnes unanimi consensione convenerunt, illis<br />
in locis contineri doctrinas absonas a Catholicarum veritatura princi<strong>pii</strong>s,<br />
plura reperiri perperam disputata, plura ex ambiguo dicta, plura tiexiloqua<br />
et obscura ad implicandam et vitiandam Catholicorum Dogmatum intelligentiam<br />
arte et apte concinnata, et ut plurimum ex Acathohcorum commentis,<br />
erroribusque congesta. Tandem rem totam ex integro dlscutiendara et examinandam<br />
deferri voluimus ad Venerabiles Fratres Nostros S. R. E. Cardinales<br />
in tota Republica Christiana Inquisitores Generales. Hi autem omni studio,<br />
prout rei gravitas postulabat, cuncta et singula exp^indentes, post maturam<br />
discussionem in Congregatione coram Nobis habita, diiudicarunt, evanescere<br />
auctorem in cogitationibus suis, pluraque in dictis operibus contexere absurda,<br />
et a doctrina Catholicae Ecclesiae aliena; praesertim vero circa naturam<br />
tidei, et credendorum regulara: circa Sacram Scripturam, Traditionem,<br />
Revelationem , et Ecclesiae Magisterium: circa raotiva credibilitatis: circa<br />
arguraenta, queis existentia Dei adstrui, conhrraarique consuevit: circa ipsius<br />
Dei essentiara, sanctitatera, iustitiam, libertatem, eiusque finem in operibus,<br />
quae a Theologis vocantur od txira: nec non circa gi'atiae necessitatem,<br />
eiusdem ac donorum distributionem, retributionem praemiorum, et poenarum<br />
infiictionem: circa protoparentum statum, peccatum originale, ac horainis<br />
lapsi vires; eosderaque libros, taraquam continentes doctrinas, et propositiones<br />
respective falsas, temerarias, captiosas, in scepticismum et indifferentisraura<br />
inducentes, erroneas, scandalosas, in Catholicas Scholas iniuriosas,<br />
fidei divinae eversivas, haeresim sapientes, ac alias ab Ecclesia damnatas,<br />
prohibendos et damnandos esse censuerunt.<br />
Nos itaque, auditis praefatorum Cardinalium suffragiis, et omnibus<br />
plene perpensis, de eorum consilio, ac etiam Motu proprio, et ex certa scientia,<br />
ac matura deliberatione Nostris, deqne Apostolicae potestatis plenitudine,<br />
praedictos libros ubicumque, et quocumque idioraate, seu quavis editione, aut<br />
versione hucusque irapressos, aut in posterura, quod absit, iraprimendos,<br />
tenore praesentium daranamus, et rcprobamus, ac in Indicem librorum prohibitorum<br />
referri mandaraus; hortantes, et obtestantes in Doraino Venerabiles<br />
Fratres Patriarchas, Archiepiscopos, et Episcopos, aliosque Locorura Ordinarios,<br />
ut raemores districti, ac durisnhni ludicii. qucd eis a Pastorum Principe<br />
fiet de instructione, regimine, et custodia Gregis ipsis commissi, nedum<br />
memoratos libros a scholis repellere, verum etiara proprias oves ab huiusmodi<br />
venenatis pascuis omni cura et solicitudine avertere satagant.<br />
Ut autem caedem praesentes Litterae omnibus facilius innotescant, nec<br />
quisquam illarum ignorantiam allegare possit, volumus, ct dccernimus, illas<br />
ad valvas Basilicac Principis Apostolorura, ac Cancellariae Apostolicae, ncc<br />
non Curiae Generalis in Monte Citatorio, ac in Acic Camiii Florae de Urbe<br />
per aliquem ex Cursoribus Nostris, ut moris est, publicari, illarumque exerapla<br />
ibidera affixa rclinqui.<br />
Datura Romae apud S. IMariam Maiorcm sub Annulo Piscatoris <strong>die</strong><br />
XXVI. Septerabris Anno MDCCCXXXV. PontiHcatus Nostri Anno V.<br />
E. Cai'd. de Gregorio.<br />
Die, Mense, et Anno, qiiibiis siipra, siiprariicta Damnatio et Prohibitio afHxa<br />
et <strong>pii</strong>blicata fiiit ad valvas Rasiiirap Principis .\poslolonim, H rancpliariae Apostolicao,<br />
ncc non Ciiriac Gpncralis in Montp Citalorio. pt in .\cip Cainpi Florap. ac<br />
in aiiis locis solitis et consuclis Urbis per nip Aloisiiini Pitorri Aposiolicuni Cursoreni.<br />
Jos<strong>pp</strong>h Cliprubini Magisior Cursorum.<br />
crplum idpm Sanclissinnis Dominus noslpr in Acta Sacrap Conprcgalionis Indicis<br />
refcrri, Pt lypis pdi. ac nt moris pst promiilgari ius.sit. Romap dip 7. Januarii 1836.<br />
— J. Card. Ji;s;inianiis Prapfpctus. — Fr. Thomns Antoninus Degola Ord. Praed.<br />
Sacr. Congr. Indicis Sccretarius."
175<br />
Litterae<br />
Venerabili Fratri Joanni Aichiepiscopo Coloniensi <strong>die</strong> XXV. Julii<br />
MDCCCXLVII.<br />
Pius PP. <strong>IX</strong>.<br />
Venerabilis Frater, SaliUem et Aposlolicam Beneaictionem.<br />
Summa quidem animiNostri admiratione nuper accepimus, Venerabilis<br />
Frater, noiinullos in istis regionibus Hermesianae doctrinae sectatores eo<br />
impudentiae devenisse, ut Nostra <strong>Encyclica</strong> <strong>Epistola</strong>, <strong>die</strong> 9. Novembris superiori<br />
anno ad omnes Venerabiles Fratres Episcopos <strong>data</strong> '), indigne abutentes,<br />
atque illius verba ad humanam rationem divinamque revelationem pertinentia<br />
temere invertentes^), ac praepostero et absurdo sensu interpretantes,<br />
audeant asserere Hermesii doctrinam a Nobis contirmari et coli, et minime<br />
erubescant monstrosum hoc eorum commentum in vulgus prodere et scriptis<br />
quoque mandare, quo facilius improvidos atque imperitos in fraudem inducerc<br />
possint. Quamobrem de tidelium salute vel maxime soUiciti, atque Hermesianorum<br />
fallacias, conatus reprimere optantes, nulla interposita mora<br />
has ad Te Litteras damus, quibus, Venerabilis Frater, non solum singula<br />
quaeque acta a rec. mem. Gregorio XVL Praedecessore Nostro contra Hermesii<br />
libros provide sapienterque habita, ac praesertim illius Apostolicas<br />
Litteras <strong>die</strong> 26. Septembris 1835 sub annulo Piscatoris <strong>data</strong>s, quarum initium<br />
«Dum acerbissimas,» et declaratorium Decretum eius iussu <strong>die</strong> 7. Januarii<br />
183G a Congregatione Indicis editum, omni ex parte contirmamus, verum etiam<br />
eiusdem Hermesii opera in illis enunciata, ubicumque et quovis idiomate, seu<br />
qualibet editioue, versione denuo Auctoritate Nostra Apostolica reprobamus<br />
atque damnamus. Tuum autem erit, hanc Nostram <strong>Epistola</strong>m evulgare, quo<br />
omnes eorumdem Hermesianorum fraudem cognoscant ac devitent.<br />
Atque hic, Venerabilis Frater, pro Supremi Nostri Apostolatus ofticio<br />
spectatam Tuam religionem et pastoralem vigilantiam etiam atque etiam iu<br />
Domino excitamus, ut maxima cura, industria, contentione nunquam intermittas<br />
diligentissime prospicere, ut severiorum praesertim disciplinarura<br />
Professores sanam et incorruptam doctrinam, nedum ab Hermesii fallaciis,<br />
verura etiam ab omni prorsus cuiusque pravae opinionis et sententiae periculo<br />
alienam edoceant. atque intentissimo studio ho<strong>die</strong>rnos potissirauni errores<br />
refellant, quos e falsae philosophiae princi<strong>pii</strong>s deduilos in theologicam quoque<br />
scientiam tradendam alicubi induci summopere timemus. Caeterum clementissiraum<br />
lurainura et raisericordiai-ura Patrera assiduis, fervidisque pre-<br />
. cibus<br />
in humilitate cordis Nostri obsecrare non intermittiraus, ut eos, qui<br />
ignorant et errant, coelesti sua gratia illustrare, inflamraare, atque ad aemulationem<br />
recipiendae salutis revocare dignetur.<br />
Jam vero pro certo habentes Te, Venerabilis Frater, Nostrae sollicitudini<br />
quam curaulatissirae esse responsurum , hac occasione perlibenter<br />
utimur, ut praecipuara, qua Te prosequiraur, benevolentiam itcrum testemur<br />
et confirmemus. Cuius quoque pignus esse volumus Apostolicam Benedictionem,<br />
quam ex imo corde profectam, et cura omnis verae prosperitatis voto<br />
coniunctara Tibi ipsi, Venerabilis Frater, et oranibus, quibus praees, Clericis<br />
Laicisque Fidelibus peraraanter irapertiraur.<br />
Datura Romae apud S. IMariam Maiorem, <strong>die</strong> 25. Julii anno 1847.<br />
Pontificatus Nostri anno secundo.<br />
') aupray pag 19, 20. ') Huc ref. §. II. Syllabi.
176_<br />
Sanctissimo Domino Nostro<br />
Pio <strong>IX</strong>. Pontiflci Maximo<br />
Sacrorum Antistiles sarris snlemniis sanctorum Novensilium Martymm XXVI<br />
Japoniae et Michaelis de Sanctis Komae adstantes <strong>die</strong> Festo Pentecostes<br />
anni MDCCCLXII.<br />
,<br />
Beatissime Pater.<br />
Ex quo Apostoli Jesu Cliristi sacro Pentecostes <strong>die</strong> Petro Ecclesiae<br />
Capiti in oratione adhacrentes, Spiritum Sanctum acccperunt, et divino eius<br />
impulsu acti, cunctarum fere nationum viris in Uibe sancta congi-cgatis,<br />
unicuicjue sua lingua potentiam Dei mirabilem annuntiarunt, numquam, ut<br />
credimus, ad hanc usque <strong>die</strong>m tot eorumdem haeredes, iisdem recurrentibus<br />
solemniis, venerandum Petri Successorem orantem circumsteterunt , decernentem<br />
au<strong>die</strong>runt, regentem roborarunt. Quemadmodum vero Apostolis media<br />
inter nascentis Ecclesiae pericula nil iucundius accidere potuit, quam divino<br />
Spiritu recens aftiato assistere primo Christi in terris Vicario ; ita nec nobis<br />
praesentes inter Ecclesiae sanctae angustias antiquius sanctiusve aliud esse<br />
potuit, quam quidquid inest venerationis pietatisque erga Sanctitatem Tuam<br />
pectoribus <strong>nostri</strong>s, ad pedes Beatitudinis Tuae deponere, simul et unanimiter<br />
declarare, quanta prosequamur admiratione praeclaras, quibus Supremus<br />
Pontifex noster eminet virtutes, quantoque animo iis quae Petrus alter docuit,<br />
vel quae tam tirmiter stata rataque esse voluit, adhaereamus.<br />
Corda nostra novus infiammat ardor, vividior tidei lux mentem illuminat,<br />
sanctior animam corripit amor. Linguas nostras flammis illius sacri<br />
ignis vibrantes sentimus, quae Mariae, cui assidebant Apostoli, mitissimum<br />
cor ardentiori pro hominum salute desiderio incendebant, ipsos vero Apostolos<br />
ad magnalia Dei praedicanda impellebant.<br />
Plurimas igitur agentes Beatitudini Tuae gratias, quod nos ad Pontificium<br />
solium difticillimis hisce temporibus accurrere, Te affiictum solari,<br />
nostrosque Tibi, cleri item ac populi nostrae curae commissorum animi<br />
sensus aperire permiseris, Tibi uno orc unaque mente acclamamus, omnia<br />
fausta, cuncta bona adprecantes. Vive diu, Sancte Pater, valeque ad Catholicam<br />
regcndam Ecclesiara. Perge, ut facis, eam Tuo robore tueri, Tua prudentia<br />
dirigere, Tuis exornare virtutibus. Praei nobis, ut bonus Pastor,<br />
exemplo, oves et agnos coelesti pabulo pasce, aquis sapientiae coelestis<br />
refice. Nam Tu sanae doctrinae nobis Magister, Tu unitatis centrum, Tu<br />
populis lumen indeficiens a divina Sapicntia praeparatum. Tu Petra es, et<br />
ipsius Ecclesiae fundamentum, contra quod inferorum portae numquam praevalebunt<br />
'). Te loquente, Petrum audimus; Te decernente, Christo obtomperamus.<br />
Te miramur inter tantas molestias, totque procellas fronte serena et<br />
imperturbato animo sacri muncris partibus fungentem, invictum et erectum.<br />
Dum tamen iustissima in his gloriandi nobis su<strong>pp</strong>etunt argumonta,<br />
non possumus quin simul oculos ad tristia convertamus. Llndoquaquo onim<br />
menti nostrae se sistunt immania oorum facinora, qui pulchorrimam Italiae<br />
terram, cuius Tu, Beatissime Pater, columen es et docus, misore vastarunt,<br />
ipsumque Tuum ac Sanctae Sodis principatum, ox quo praoclara quao(|ue in<br />
civilem societatom veluti ex suo fonte dimanarunt, labofactaro, ac funditus<br />
evertere connituntur. Nam ne(|uo perennia saeculorum iura, nc(iuo diuturna<br />
regiminis pacitica possessio, ne(jue tandom foodora totius l^uropao auctoritate<br />
sancita et contirmata imiiodiro i^otiierunt, qu(miinus omnia sus da]ue<br />
vertercntur, si^retis legibus onuiibus, quibus hactonussuffultastabant imporia.<br />
Sed ut ad nostra ])ropius accodamus , Te, Boatissinio Pator, iis ]irovinciis,<br />
quarum ope ct dignitati Sanctae Sodis, ot totius Kcclosiae a<strong>dn</strong>iinistrationi<br />
aequissimc providobatur, nofario usuri>atorum hominum scohTO,<br />
qui non hal)ont iii\i rc/anien inaliiit(f Hheiiiititii. spoiiatum cornimus. t^)uorum<br />
iniquao violontiao cum Sanctitas Tua invictissimo aninu) obstiterit, plurimas<br />
ei gratias, Catholicorum omnium nomino, ccnsemus repcndendas ^).<br />
'3 Huc ref. jtrop, 34. ') llnc rcf, prop. 75.
177<br />
Civilem enim Sanctae Sedis principatum ceu quiddam necessarium ac<br />
providente Deo manifeste institutum agnoscimus; nec declarare dubitamus,<br />
in praesenti rerum humanarum statu ipsum Iiunc principatum civilem pro<br />
bono ac libero Ecclesiae animarumve regimine omnino requiri '). Oportcbat<br />
sane totius Ecclesiae Caput Romanum Pontiticem nulli Principi esse subiectum,<br />
imo nullius hospitem; sed in proprio dominio ac regno sedcntem<br />
suimet iuris esse, et in nobili, tranquilla, et alma libertate Catholicara Fideni<br />
tueri, ac propugnare, totamve regere ac gubernare Christianam Kempublicam^j.<br />
Quis autem inticiari possit in hoc rerum humanarum, opinionum, institutionumque<br />
conflictu necessarium esse ut servetur extrema in Europa<br />
medius, tres inter veteris mundi continentes, quidam veluti sacer locus, et<br />
Sedes augustissima, unde populis principibusque vicissim oriatur vox quaedam<br />
raagna potensque, vox nerape iustitiae et veritatis, nulli favens prae<br />
caeteris, nullius obsequens arbitrio, quara nec terrendo corapescere, nec ullis<br />
artibus quisquara possit circumvenire?<br />
Qui porro vel hac vice fieri potuisset, ut Ecclesiae Antistites securi<br />
huc ex toto Orbe accurrerent, cum Sanctitate Tua de rebus gravissimis<br />
acturi, si ex tot et tam diversis regionibus gentibusque confluentes principem<br />
aliquem irivenissent his oris dorainantem, qui vel principes ipsorum in suspicione<br />
haberet, vel illis, suspectus ipse, adversaretur? Sua sunt etenim et<br />
christiano, et civi ofticia: naud quidem repugnantia inter se, sed diversatamen<br />
: quae adirapleri ab Episcopis quomodo possent, nisi perstaret Romae<br />
civilis principatus, qualis est Pontificum, iuris alieni oranino iramunis, et<br />
centrum quodararaodo universalis concordiae , nihil ambitionis humanae<br />
spirans, nihil pro terrena dominatione moliens?<br />
Ad liberum ergo Pontificem Regem venimus liberi, Ecclesiae rebus<br />
utpote Pastores, et patriae utpote cives bene et aeque consulentes, neque<br />
Pastorum, neque civiura officia posthabentes.<br />
Quae cum ita sint, quisnam principatum illum tara veterem, tanta<br />
auctoritate, et tanta necessitatis vi conditum, audeat irapugnare? Cui, si vel<br />
ius illud huraanura, in quo posita est principum securitas populorumque<br />
libertas, attendatur, quaenam alia potestas possit comparari? Quae tam<br />
venerabilis et sancta? Quae sive pristinis sive recentioribus saeculis monarchia<br />
vel respublica iuribus tara augustis, tam antiquis, tam inviolabilibus<br />
possit gloriari? Quae orania si serael et in hac Sancta Sede despecta atque<br />
proculcata fuerint, quisnara vel princeps de regno, vel respublica de territorio<br />
possint esse securi? Ergo, Sanctissime Pater, pro religione quidem,<br />
sed et pro iustitia, iuribusque, quae sunt inter gentes rerum humanarum<br />
fundamenta, contendis atque decertas.<br />
Sed de hac tam gravi causa vix nos decet araplius verba proferre, qui<br />
Te de ipsa non tam disserentem quam docentem saepe saepius audivimus.<br />
Vox etenim Tua, quasi tuba sacerdotalis, toti orbi clangens proclamavit,<br />
quod «singulari prorsus divinae Providentiae consilio factura sit, utRomanus<br />
Pontifex, quem Christus totius Ecclesiae suae Caput Centrumque constituit,<br />
civilem assequeretur principatum *) ;» ab omnibus igitur nobis esse pro certissimo<br />
tenendum, non fortuito hoc regimen temporale Sanctae Sedi accessisse,<br />
sed ex speciali divina dispositione illi esse tributum, longave annorum<br />
serie, unanimi omnium regnorum et imperiorum consensu, ac paene miraculo<br />
corrobaratum et conservatum.<br />
Alto pariter et solemni eloquio declarasti, «Te civilem Roraanae<br />
Ecclesiae principatum eiusque temporales possessiones ac iura, quae ad universum<br />
Catholicum orbcm pertinent, intcgra et inviolata constanter tueri et<br />
servare velle; immo Sanctae Sedis Principatus Beatiquc Petri patrimonii<br />
tutelam ad oranes Catholicos pertincre; Teque paratum csse aniniam potius<br />
ponere quam hanc Dei, Ecclesiae ac iustitiae causam ullo modo dcserere ^),><br />
Quibus praeclaris verbis nos acclaraantes ac plaudentes responderaus, nos<br />
•) Huc ref. prop. 76. ') /luc ref. nota ad §. <strong>IX</strong>. SiiH.<br />
') LiUprae Aposlol. 26. Martii 1860 (^paq. 114); Allorntio 20. Jiinii 1859<br />
108); Encycl. 19. Jan. 1860 (/?. 112); Allocutio 17. Dec. 1860 (jt. 125).<br />
*«) Epist. Encycl. 19. Jan. 1860 (/>. 112).<br />
12
178<br />
TGcum et ad carcerem et ad mortem ire paratosi esse, xcque humiliter rogamus,<br />
ut iu hac constantia, ac hrmissimo proposito maneas immobilis,<br />
Aiigelis et hominibus invicti animi et summae virtutis spectaculum factus.<br />
Id etiam a Te postulat Christi Ecclesia, pro cuius feliciori regimine Romanis<br />
Pontificibus civilis principatus providentissime fuit attributus, quaeque<br />
adeo sensit eiusdem tutelam ad ipsam pertinere, ut, Sede olim Apostolica<br />
vacante, gravissimis in angustiis, temporalcs Romanae Ecclesiae possessiones<br />
omnes Constantiensis Concilii Patres, uti ex publicis patet documentis, in<br />
unum adminislrarent; id postulant Christi lideles per omnes terrarum orbis<br />
regiones dispersi, qui libere ad Te venire, libereque conscientiae suae consulere<br />
gestiunt; id denique ipsa civilis deposcit societas, quae ex Tui regiminis<br />
subversione sua ipsa nutare sentit fundamenta.<br />
Sed quid plura? Tu tandem aliquando scelestos homines et bonorum<br />
ecclesiasticorum direptores iusto iudicio damnans, omnia quae patraverant,<br />
«irrita et nulla> proclamasti ); actus omnes ab iis intentatos «illegitimos<br />
omnino et sacrilegos» esse decrevisti "); ipsosque talium facinorum reos<br />
poenis et censuris ecclesiasticis obnoxios iure ac merito declarasti ').<br />
Hos tam graves Tui oris sermones, tamve praeclara gesta nostrum<br />
est reverenter excipere, iisque plenum assensum renovare. Sicuti enim corpus<br />
capiti, cui iungitur membrorum compagine unaque vita, in omnibus condolet,<br />
ita nos Tecum consentire necesse est. Tibi in omni Tua hac acerbissima<br />
afHictione sic coniungimur, ut quae Tibi pati contingat, eadem et nos, amoris<br />
consensu, patiamur. Deum interea su<strong>pp</strong>lices invocamus, ut tam iniquae<br />
rerum perturbationi finem ponat, Ecclesiamque Filii sui sponsam, tam misere<br />
exspoliatam ac o<strong>pp</strong>ressam, pristino decori ac libertati restituat.<br />
Sed mirum nobis non est, tam acriter et infense Sedis Apostolicae<br />
iura impeti et impugnari. Jam enim a pluribus annis eo devenit nonnullorum<br />
hominum insania, ut iion amplius singulas Ecclesiae doctrinas reiicere,<br />
vel in dubium revocare conentur; sed totam penitus veritatem christianam,<br />
christianamque rempublicam funditus evertere sibi proponant. Hinc im<strong>pii</strong>ssima<br />
tentamina vauae scientiae, falsaeque eruditionis contra Sacrarum Litterarum<br />
doctrinas, ipsarumque inspirationem ); hmc malesana sollicitudo,<br />
iuventutem Ecclesiae matris tutelae subtractam quibusvis saeculi erroribus,<br />
vel seclusa saepius omni religiosa institutione, imbuendi'); hinc novae eaeque<br />
perniciosissimae de sociali, politico aeque ac religioso rerum ordine<br />
theoriae, quae impune quaquaversus sparguntur '') ; hinc multis familiare, in<br />
his praesertim oris, Ecclesiae auctoritatem spernere, iura sibi vindicare,<br />
praecepta proculcare, ministros vilipendere, cilltum dcridere. ipsos de Religione<br />
errores, imo ecclesiasticos quoque viros in perditionis viam misere<br />
abeuntes laudare ac m honore habere''). Venerabiles Antistites acDei Sacerdotcs<br />
exauctorantur, exulare coguntur, aut in carceres detruduntur: quinimo<br />
ante tribunalia civilia, pro constantia in sacro ministerio obeundo, contumeliosc<br />
pertrahuntur. Gemunt Christi sponsae suis expulsae tcctis, incdia<br />
fere consumptae, vel cito consumendae; viri religiosi ad saeculum inviti<br />
remeare coguntur; sacro Ecclesiae patrimonio violentae manus iniiciuntur');<br />
pessimorum librorum, ephemeridum et imaginum colluvic. tidei, moribus.<br />
veritati, ipsi verecundiae continuum asperrinmmque belluiu infertur ').<br />
Sed qui talia moliuntur, optime norunt m Sancta Sede, velut in aroe<br />
inexpugnabili, robur ac vires omnis ventatis ac iustitiae inesse, quibus retundantur<br />
hostium imnetus; ibi esse speculam, ex qua vigiles Summi Custodis<br />
oculi paratas iusidias a longe conspiciunt, suis annuntiandas commilitonibus.<br />
llinc odiiim implacabile, hinc insanabilis livor, hinc continuum<br />
scelestissiniorum lu niinuin studium, ut Sunctani R( manam Ecdosiam eiusque<br />
Sedcm deprimant, ac si tieri umquam posset, prorsus exscindant.<br />
') .Mloculio 2(>. Scpt. 1859 {pnrj. 110).<br />
') AllnciUin 2i>. .Iiinii 1859 (/>«
179<br />
Quis, Beatissime Pater, talia conspiciens, vel etiam recensita an<strong>die</strong>ns<br />
sibi temperet a lacryrais? Justo igitur dolore correpti oculos ac manus ad<br />
coelos levamus, Divinum illum Spiritum toto mentis affectu implorantcs, ut<br />
qui hac <strong>die</strong> olim nascentem Ecclesiam sub Petri regimine sanctificavit et<br />
roboravit, eam nunc, Te Pastore, Te Duce, tutetur. ampliet, ac gloriticet.<br />
Testis sit votorum quae nuncupamus, Maria per Te Immaculatae titulo hoc<br />
ipso in loco solemniter aucta; testes hi sacri cineres quos veneramur Sanctorum<br />
Romanae Ecclesiae Patronorum Petri et Pauli; testes venerandae<br />
exuviae tot Pontificum, Martyrum ac Confessorum , quae hanc ipsam, quam<br />
premimus terram, sanctam reddunt; testes tandem praecipue nobis adstent<br />
Sancti isti, qui Coelitum ordini hac ipsa <strong>die</strong> supremo Tuo iudicio adscripti,<br />
ho<strong>die</strong> Ecclesiae tutelam novo titulo sunt suscepturi, primasque Omnipotenti<br />
Deo preces pro Tua quoque incolumitate suis de altaribus oblaturi.<br />
Adstantibus igitur istis omnibus, nos Episcopi, ne illud impietas vel<br />
ignorare simulet, vel audeat denegare, errores quos Tu damnasti,<br />
damnamus; doctrinas novas et peregrinas, quae in damnum<br />
Ecclesiae Jesu Christi passim propalantur, detestamur et reiiciraus;<br />
sacrilegia, rapinas, immunitatis ecclesiasticae violationes,<br />
aliaque nefanda in Ecclesiam, Petrique Sedem commissa<br />
reprobamus etcondemnamus.<br />
Hanc vero protestationem quam publicis Ecclesiae tabulis adscribi<br />
,<br />
petimus, Fratrum etiam nostrorum qui absunt nomine, tuto proferimus ; sive<br />
eorum qui, tot inter angustias, vi detenti domi ho<strong>die</strong> silent ac plorant, sive<br />
qui gravibus negotiis aut adversa valetudine impediti, nobiscum ho<strong>die</strong> adesse<br />
nequiverunt. Jungimus insuper nobis fidelem nostrum Clerum ac populum,<br />
qui eodem ac nos in Te amore, eadera pia reverentia animati, suum in Te<br />
studium, qua precibus sine intermissione fusis, qua opibus in obulo S. Petri<br />
mira, ut plurimum, largitate oblatis luculentissime comprobarunt, probe<br />
scientes sacrificiis suis id quoque curari, ut dum necessitatibus Supremi Pastoris<br />
consulitur, simul et eiusdem libertati servandae prospiciatur.<br />
Utinam ad communem hanc totius Orbis christiani, irao omnis socialis<br />
ordinis causam in tuto locandam imiversi populi conspirarent<br />
Utinam intelligerent, erudirenturque Reges et<br />
sam Pontificis omnium principum regnoruraque esse<br />
saeculi potestates, cau-<br />
causara, et quo tendant<br />
nefarii adversariorura eius conatus, ac tandem novissima providerent I<br />
Utinam resipiscerent infelices illi aliquot ecclesiastici et religiosi viri,<br />
qui vocationis suae immemores dobitam Ecclesiae Praesulibus obe<strong>die</strong>ntiam<br />
aenegantes, atque ipsum quoque Ecclesiae magisterium temere usurpantes, in<br />
viam perditionis abierunt!<br />
Hoc a Domino, Tecura flentes, Beatissime Pater, enixe atque ex corde<br />
exoraraus, dum ad Tuos sacros pedes provoluti , a Te robur coeleste expetimus,<br />
quod Apostolica ac paterna benedictio Tua valet irapertire. Sit haec<br />
copiosa et ex intimis penetralibus Cordis Tui largiter effinens, ut non tantum<br />
no3, sed absentes quonue dilectissimos Fratres, itemque Fidelcs nobis<br />
commissos irriget ac permndat. Sit talis quae nostros et totius Orbis dolores<br />
leniat et demulceat, infirmitatem sublevet, operam ac laborem foecundet,<br />
feliciora demura Ecclesiae Sanctae Dei tempora acceleret.<br />
Romae hac <strong>die</strong> <strong>VIII</strong>. mensis Junii anno Domini MDCCCLXII.<br />
SubscribPbant 265 Patres Cardinales (ex his tamen ii dumlaxat. qui etiam<br />
Locoruni Ordinarii crant), Patriarchae, PriinatPs, Archiepiscnpi Pt Episcopi, quotquot<br />
Romae convenerant, tam latini, quam graeci, orientaliunique rituum.<br />
!<br />
12»
180<br />
<strong>Sanctissimi</strong> Patris Responsum<br />
ad hanc Episcoporum Protestationem.<br />
Scnsus quos hactenus Nobis exposuistis, Yenerabiles Fratres et Dilecti<br />
Filii, sunimam Nobis attulerunt laetitiara; sunt enim amoris vestri<br />
pignus erga Sanctam hanc Sedem, multoque etiam magis testimonium praeckaissimum<br />
illius vinculi caritatis. quo Ecclesiae Catnolicae Pastores non<br />
solura inter se, verum etiam cum nac Veritatis Cathedra arctissime coniunguntur;<br />
ex quo manifesto a<strong>pp</strong>aret, Deum auctorcm pacis et caritatis nobiscum<br />
stare. Et si Deus pro nobis, quis contra nos? Ipsi ergo Deo laus,<br />
honor et gloria; Vobis vero pax, salus et gaudium* pax cordibus vestris;<br />
salus Christi fidelibus curae vestrae commissis; gaudium vero Vobis et illis,<br />
ut una cum Sanctis exsultetis cantantes canticum novum in domo Domini,<br />
in saecula saeculoriim.<br />
<strong>Epistola</strong> <strong>Encyclica</strong>.<br />
Venerabiiibus Fratribus Gregorio Archiepiscopo Monacensi et Frisingensi,<br />
i\lichaeli Archiepistopo Bambergensi, et Episcopis eorum<br />
siiUraffaneis.<br />
Pius PP. <strong>IX</strong>.<br />
Venerabiles Frotres, Salutem et Apostolicani Benedictionem.<br />
Maximae quidem consolationi Nobis fuerunt inter gravissimas, quibus<br />
affligimur, curas et angustias, Vestrae gratiosissimae literae, quas XIII. Calendas<br />
huius mensis ad Nos dedistis, venerabilcs Fratres, in congressu a<br />
Vobis Bambergae habito, ut, collatis inter Vos consiliis, ea statueritis, quae<br />
hisce praesertim asporrirais temporibus ad catholicae Ecclesiae causam, doctrinam,<br />
iura tuenda, et ad istorum lidelium salutem procurandam quoti<strong>die</strong><br />
magis conducere possint. In eisdem enim literis undique enitet egregia et<br />
explorata Vestra erga Nos et hanc Petri Cathedram fides, amor et observantia,<br />
ac mirum sane studium, quo incensi estis ad omnia peragenda, ut<br />
fideles Vestrae potissimum vigilantiae commissi summa ac debita reverentia<br />
et obe<strong>die</strong>ntia Nos, et earadem Petri Catliedram prosequantur, quae Catholicae<br />
unitatis est centrum, omniumque Ecclesiarum non modo caput, sed<br />
mater, et magistra, quaeque erroris tenebras undique dispellit, et oranium<br />
fluctuantium tutissimus est portus.<br />
Itaque hac eximia Vestra episcopali virtute et sollicitudine vehementer<br />
gaudenms, Vobisque maiorem in modura gratulamux, Venerabiles Fratres,<br />
quod Vestro facto, Vestrisque pastoralibus ad istos fideles cuiusque Vcstrum<br />
curae concreditos datis literis haud omiseritis debitis, meritisque laudibus<br />
efferre arctissimam illara, et adrairabilera onmium totius Catholici orbis Sacrorura<br />
Antistitum coniunctionem, quae luctuosissimis hisce tomporibus cum<br />
Christi hic in terris Vicario, et hac Apostolica Sedo singulari Doi beneficio<br />
tantopere vigct, ac tot splendidissimis factis raaa;is in <strong>die</strong>s refulget. Ac vel<br />
maxime laetamur de conventu, quem Bambergae liabuistis, in quo Vos onines,<br />
Venerabilcs Fratres, concordissimis animis pro gravissimi Episcnjialis Vestri<br />
xMinistcrii officio ea suscepistis consilia, quae hiscc potissiinura tcniporibus<br />
raagis o<strong>pp</strong>ortuna esse cxistimastis ad Ecdesiae causam tuhiiulara, eiusoue<br />
rationes cin-andas, atque ad nefarios ininiicorum horainura roprimendos<br />
conatus , qui unanimi constantique Episcoporum studio , ac vigilantia sunt<br />
profligandi.<br />
Et sanc, si unquam alias, hac praecipue nostra tristissiraa aetato<br />
Episcoporum cst, veluti a<strong>pp</strong>rime intelligitis, contra sanctissiniao nostrao religionis<br />
hostcs strenuissime pugnarc. Quocirca sacroruni Antistitcs divino<br />
auxilio freti debent intontissirao studio Eiuscopalcni suaiu attdUcre vocem,<br />
et oranibus jiracdicare cvangelium, ac sapicntibus ot insipicntibus aetornas<br />
divinac fidoi nostrae veritatcs, et augustao rcligionis dogmata. doctrinani,<br />
praeceptiones nuntiare, tradcrc, explicare ct inculcaro. Ac pari (•ontontioiio
181<br />
iidem sacroruni Aiitistites teiientur exponere et ostendere tura siimmis Principibus<br />
tum Guberniis funestissima, et numquam satis deploranda mala, et<br />
damna, quae in populos et in ipsos Principes redundant ex lio<strong>die</strong>rno religionis<br />
contemptu et iucredulitatis spiritu, qui sub fallaci socialis progressus<br />
specie e tenebris emissus cum maximo Christianae, civilisque reipublicae detriraento<br />
ubique magis in <strong>die</strong>s invalescit, ac dominatur, et hominum mentes<br />
animosque miserandura in modura pervertit et corrurapit.<br />
Atque iccirco gratissimum Nobis fuit agnoscere, Vos, V^ierabiles Fratres,<br />
isti Carissirao in Clnisto Filio Nostro Bavariae Regi Illustri vestras<br />
pro sanctissimae nostrae religiouis, eiusque iurium defensione misisse literas,<br />
et ea spe nitimur fore ut idera Serenissiraus Princeps pro anirai sui pietate,<br />
iustitia, aequitate, iustissirais Vestris desideriis, postulationibusque perlibenter<br />
obsecundare studeat.<br />
Neque vero ignoratis , Venerabiles Fratres, esse pi-aeterea aliud, quod<br />
sacri Pastores oranibus studiis, et contentionibus agere debent Siquidera<br />
oportet, ipsos surama constantia et fortitudine defendere catholicae Ecclesiae<br />
libertatem, quam ei suo sanguine peperit Unigenitus Dei Filius ipsius Ecclesiae<br />
Sponsus, ac viriliter propugnare omnia veneranda ipsius Ecclesiae<br />
iura ei divinitus tributa. Opus quoque est, ut Episcopi nunquara cessent<br />
qua voce, qua scriptis ad oranium raemoriam revocare, Ecclesiam ipsam<br />
semper fuisse et esse salutari sua doctrina et vi, ac sapientissirais suis legibus<br />
et institutis, non solum virtutum omniura matrera et magistram, oraniumque<br />
vitiorum expultricera, verura etiara verae omnium gentium humanitatis,<br />
honestatis, civilitatis, libertatis, progressus, prosperitatis, tranquillitatisque<br />
conditricem ac moderatricem , et ipsam solam posse firmiter constabilire<br />
et servare publicum humanae societatis ordinera, qui impietate et<br />
rebellione hisce <strong>die</strong>bus ubique tam vehementer perturbatur ').<br />
Debitas autem, raeritasque landes Vobis tribuiraus, Venerabiles Fratres,<br />
quod vestris literis ad istud Gubernium scriptis de popularium scholarum<br />
bono et regunine maxirae solliciti catholicae Ecclesiae hac super re<br />
doctrinara, auctoritatera et iura orani rationura genere scite ac strenue progugnastis<br />
eo sensu, quo Nos in Nostra <strong>Epistola</strong> ad Venerabilera Fratrem<br />
[erraannum Archiepiscopum Friburgensem in Brisgovia <strong>die</strong> 14. Julii huius<br />
anni missa *) coacti fuimus eiusdem Ecclesiae iura in tanti moraenti negotio<br />
sarta tecta tueri, et vindicare contra Ecclesiae hostium conatus et raolitiones,<br />
qui in Magno Badensi Ducatu eo iam pervenerunt, ut leges proponerentur,<br />
quae christianam scholarum indolem plane destruant ac delent^).<br />
Etsi vero in pretio habearaus causas, quibus, Venerabiles Fratres,<br />
Ecclesiae iura quoad populares tantum scholas nuuc propugnanda curastis,<br />
taraen haud possuraus, quin hac occasione egregiam vestrara Episcopalem<br />
sollicitudinem etiam atque etiara exciteraus, ut sedulam strenuamque operara<br />
detis, quo eadera Ecclesiae iura recognoscantur quoque, ac serventur circa<br />
superiores literarum, severiorumque disciplinarum scholas. Etenim pro vestra<br />
sapientia optime nostis, ex eisdem scholis ab Ecclesiae doctrina, auctoritate,<br />
et vigilantia amotis^) graviora oriri darana et mala, quandoquidera erroribus,<br />
falsisque doctrinis ii praesertim honestioris classis homines inficiuntur, qui<br />
ad puDlica gubernii munera obeunda destinantur, quique ad communera civilis<br />
societatis spiritura forraandura tantopere valere solent.<br />
Atque hic, Venerabiles Fratres, a Vobis exposciraus, ut prae oculis<br />
habere velitis quae Nos isti Venerabili Fratri Gregorio Archiepiscopo Monacensi<br />
et Frismgensi per Nostram <strong>Epistola</strong>m <strong>die</strong> 21. Doccmbris anno superiore<br />
significavimus de philosophicis ac theologicis disciplinis tradendis -),<br />
ac Vos impensissirae hortamur, ut vestras omnes curas, cogitationesque in<br />
accuratara Cleri institutioncra, educationemque quoti<strong>die</strong> magis proraovcndam<br />
indesinenter conferatis, nihilque intcntatura rclinquatis, ut vester Clerus<br />
plenara illara, solidamque habeat institutioncm, quac ex puris, intaminatisque<br />
fontibus hausta, et corarauni catholicae Ecclesiae docendi ratione innixa<br />
*) Huc ref. pvop. 40. ') Supra, parf. 154.<br />
') „ „ „ 47. 4) /lur ref. prop. 45.<br />
^) Supra, pag. 150.
182<br />
illa omnia remoTeat pericula, quibus nova ho<strong>die</strong>rna docendi systemata Buper<br />
scientiae libertatem, vel potius liceutiam fun<strong>data</strong>, ac tantopere iactata, sunt<br />
necessario obnoxia ')•<br />
Quamobrem vel maxime optamus, Yenerabiles Fratres, ut memoria<br />
repetere, et exsequi velitis ea omnia, quae iam alias vel omnibus, vel singulis<br />
vestri Episcopalis Ordinis signincavimus , vehementerque commendavimus,<br />
quoad Clericorum Seminaria ex providentissimis Concilii Tridentini<br />
praescriptis erigenda et moderanda.<br />
Persuasissimum autera Nobis est, Vos, Venerabiles Fratres, nro spectata<br />
vestra religione, ot episcopali zelo naviter esse defensuros alia Lcclesiae<br />
iura, quae nondum in Bavaria plene suut recognita, et pro quibus Bavariae<br />
sacrorum Antistites in Frisingensi praecipue conventu suas protestationes<br />
emittcre haud omiserunt. Ac proptcrca summopere probamus consilium a<br />
Vobis susceptum habendi quotannis inter Vos congressus. Id vero nullo modo<br />
impedire debet, quominus, Venerabiles Fratres, omnia conemini, ut quam<br />
primum, veluti Nostris in votis est, Provinciales Synodos ex Sacrorum Canonum<br />
praescripto concelcbrare possitis, quemadmodum alii in Germania<br />
Sacrorum Antistites in suis ecclesiasticis provinciis cum summo animi Nostri<br />
gaudio, et suorum fidelium utilitate egerunt. Nihil certe Nobis gratius erit,<br />
quam in hac re omnem Vobis opem, auxiliumque ferre.<br />
Denique pro ccrto habeatis velimus, peculiarem esse, qua Vos prosequimur,<br />
benevolentiam. Cuius quoque certissimum pignus accipite Apostolicam<br />
Benedictionem , quam ex intimo corde profectam Vobis ipsis, Venerabiles<br />
Fratres, cunctisque Clericis, Laicisque fidelibus cuiusque vestrum curae<br />
commissis peramanter impertimus.<br />
Datum ex Arce Gandulphi <strong>die</strong> 18. Augusti Anno 1864. Pontificatus<br />
Nostri Anno Decimo nono.<br />
Pius PP. <strong>IX</strong>.<br />
<strong>Epistola</strong> <strong>Encyclica</strong>.<br />
Venerabilibus Fratribus Gregorio Archiepiscopo Monacensi et Frisingensi,<br />
Michaeli Archiepiscopo Bambergensi, et Episcopis eorum Suffraganeis<br />
in Bavaria.<br />
Pius PP. <strong>IX</strong>.<br />
Vencrabiles Fratres, Salutein et Apostolicam Benedictfonem.<br />
Summa quidem aegritudine affecti fuimus, ubi primum novimus, Venerabiles<br />
Fratres, istud regium Bavaricum Ministerium non solum vira adhibuisse<br />
ad claudendas theologicas scholas a Venerabili Fratre Nicolao<br />
Lpiscopo Spirensi in ])roprio Clericoruni Seminario iure institutas, verum<br />
etiam eodcm terapore denegassc Bavariae Sacrorum Antistitibus ius erigendi<br />
ac sub eorum iurisdictione habendi proprias scholas, et etiam illas, in quibus<br />
theologicae disciplinae traduntur '). Verum huiusmodi animi Nostri moerorem<br />
summopere lenierunt Vcstrae Litterae mense Decembri superioris anni<br />
ad Nos <strong>data</strong>e. Ex eisdcm enim maxima certe laetitia cognoviraus, Vos, Venerabiles<br />
Fratres, concordissimis animis istura Bavariae Regem adiisse '),<br />
ei(iue orani rationum pondcre ac dcbita obscrvantia exposuisse unanimem<br />
Vestram conscnsionem in iis, quae idem Spircnsis Antistes egit ad tuendum<br />
ius vel in ipsa Convontione inter hanc Apostolicam Sedem et Bavariae Regem<br />
Illustrcm iam inde ab anno 1817 inita sancitum quoad Cleri institutionera<br />
educatiuncmquo, ct a<strong>pp</strong>cllassc etiani Acta a Bavaricis Sacrorum Antistitibus<br />
tum incnsc Ocfobri anni 18r)0 tum mcnsc Maio anni 1853 habita. Atque eisdcm<br />
Vcstris Litfcris cfflagitasfis, ut pcncs Bavaricum Gubernium instare<br />
vclimus, quo commcmorata Conventio pcrfectae cxsecutioni mandctur, ac<br />
plane recognoscatur ct servetur proprium innatumque Ecclesiae et Episco-<br />
') II uc rff. §. ir. StiHnbl. ') Hitc ref. prop. 33. 45, 46.<br />
') Mensc bcccinbri 18U4.
183<br />
porum ius, ex cuius vi Clericorum Seminaria liberae eorumdcm Episcoporum<br />
auctoritati ac iurisdictioni subiecta esse omnino debent. Postulastis quoque,<br />
ut Yobis signiticare veilemus, quae agciidi ratio a Vobis sit habenda, ut,<br />
quantura in Vobis est, tueri possitis sacra illa iura, sine quibus minime<br />
valetis exercere episcopalem Vestram missionem et Ecclesiae leges sccundum<br />
divinum mandatum.<br />
Equidem baud possumus, quin maximas meritasque laudes Vobis tribuamus,<br />
Venerabiies Fratres, ac simul ex animo vehementer gratulemur,<br />
quod in tanti momenti negotio Ecciesiae iura tutari ac Xos consulere gloriati<br />
estis. Nos itaoue post accuratum huius gravissimae sane rei exanien<br />
haud omisimus apud istud Regium Gubernium expostulare , ut ccrtum propriumque<br />
Ecclesiae et Episcoporum ius integrum inviolatumque servetur, ac<br />
plane excludatur arbitraria interpretatio ab eodem Gubernio attributa Articulo<br />
quinto ') commemoratae Conventionis, ut eiusdem Articuli dispositiones<br />
coangustentur, et inteiligantur de illis dumtaxat Seminariis, quae clericalia<br />
a<strong>pp</strong>eiiantur, quaeque statuta sunt ad ecclesiasticos viros unius tantum anni<br />
spatio excolendos aliquibus disciplinis pro sacro ministerio actu obeundo,<br />
postquam ipsi theologicarum rerum studia absolverint in superioribus scholis,<br />
quae in publicis Regni Institutis exsistunt.<br />
Et sane negari non potest, quin magisterium laedatur et auctoritas a<br />
Christo Domino Ecclesiae eiusque Episcopis tributa, eamdera Ecclesiam et<br />
Sacrorum Antistites pleno et omnino libero iure pollere educandi instituendique<br />
Clerura ad canonicarum sanctionum normara, per quera et salutaris<br />
Evangelii doctrina est servanda et propaganda, et sacrum ministerium ad<br />
animarum salutem exercendum. Atque huiusmodi ius Episcoporum obligationibus<br />
respondens ita ad ipsos natura pertinet, eorumque ofticiis inhaeret,<br />
ut nullo modo dcrivari possit a qualibet civilis auctoritatis concessione ), vel<br />
a quacumque Conventione cum Ecclesia inita ab eadem civili auctoritate.<br />
Etsi enim huiusmodi Conventiones possint interdum esse necessariae et o<strong>pp</strong>ortunae<br />
ad eiusdem iuris exercitium pro rerum temporumque adiunctis<br />
tuendum ac facilius reddendum, taraen nequeunt unquani ius idera ita toUerc<br />
aut circurascribere, ut Episcopi illius exercitio priventur in iis, quae ad<br />
eius naturam pertinent, quaeque Episcopis ab universalibus Ecclesiae legibus<br />
et comrauni canonico iure iniunguntur. Et quidera haec Apostolica Sedes in<br />
Conventione cuni Bavariae Rege ineunda non poterat non tueri huiusraodi<br />
nativum Episcoporum ofticii propriuni ius quoad Cleri institutioncni. Atque<br />
eadem Sedes cuni in illa Conventione tractanda sempei senserit ac dcclaraverit,<br />
Clericorum in Bavaria Seminaria ad Concilii Tridentini norraam ')<br />
omnino esse erigenda et constituenda, tura nuUo racdo a<strong>dn</strong>iittere unquam<br />
potest quinti eiusdem Conventionis Articuli interpretationcm, qua Bavariae<br />
Episcopi vel privarentur proprii ofticii iure, quod ad episcopale ministerium<br />
natura pertinet et alienari non potest, atque vigens ante quamlibet Conventionem<br />
plane liberum est; vel eiusdem iuris exercitium iia circumscriberetur,<br />
ut iideni Episcopi impedirentur, quominus proprias in suis Seminariis<br />
habere possent scholas, ctiam de sacris theologicisque discijilinis.<br />
Itaque, Venerabiles Fratres, haec Apostolica Sedes dum apud istud<br />
Regium Guberniura debitas fecit expostulationes, haud praeterraisit cidem<br />
) Cuius verba sunt: „Sua siiipulis diopcosibus Seminaria Episcnpalia conser*<br />
venlur, ot (lotatione conprua in honis fundisque stal)ilibns provideantur; in iis<br />
autem dinecpsibus, in quibus desunt, sine niora cuni eadoni paritfr dotalioiie in<br />
bonis fundisque stabilibus fuiidenlur. — In Spininariis autem atlujiltentur atque ad<br />
normani sacri Concilii iridontini enoruiabuntur alqno inslituenlur adolescentes. quos<br />
Archiepiscopi et Episcopi pro necossitate vol utilitato dioocosiuni in iis rocipion<strong>dn</strong>s<br />
iudicavorint. Horuin Somiuariorum ordinatio, docirina. ijubornalio et aduiinislratio<br />
Archiopiscoporiim et Episcoporum auctorilati plono lihorofiiio iure subiociae orunt<br />
iuxla fonnas canonicas. — Koctoros quoque ci profo.-soros Sominarioriim ab Archiepiscopis<br />
oi Episcopis nominaiiuiuiir, ct qiiotiosciimque noc.ossarium aut utilo nb<br />
ipsis iudicabitur, romovcbuniur. — Cum Episcopis inciimbat fidoi ac moruni doclrinae<br />
invigilare, in huius ollicii exercitio etiain circa scbolas publicas nullo niodo<br />
irape<strong>die</strong>ntur."<br />
') Huc ref. prop. 21. *) Scss. XXIII. cap. 18. de Reform
_m<br />
Gubernio clare aperteque declararc, Venerabilem Fratrem Spircnsimn Episcopum<br />
plenum uabuisse ius iu ipsa Couvenlione statutum, erigeudi in suo<br />
Seminario theologicas scbolas et ab ipso Gubernio postulandi, ut nullo prorsus<br />
modo eiusdem iuris exercitium praepediretur. Nec eidem Episcopo haec<br />
Sancta Sedes permittere poterat, ut contentus esse vellet theologicis scholis,<br />
quas Gubernium in Spirensis Civitatis Lyceo erigere proposuerat. Etenim<br />
eadem Sedes haud potest recognoscere , per hanc scholarum erectionem a<br />
Gubcrnio impleri omnes obligationes, quibus se in Conventione obstrinxit,<br />
aut eiusmodi scholas, quae ab eodem Gubernio diriguntur ac pendent, posse<br />
in illarum scholarum locum suftici, quae ex Ecclesiae legibus ac propria<br />
Cleri iustitutionis educationisque natura et indole debent cum Seminariis<br />
esse coniunctae, et una cum illis Episcoporum vigilantiae, auctoritati et<br />
iurisdictioni subicctare.<br />
Vos autem haud ignoratis , Venerabiles Fratrcs , hanc Apostolicam<br />
Sedem, quemadraodum felicis recordationis Pius VII. Praedecessor Noster<br />
clare declaravit Principibus, in quorum territoriis fuit constituta Ecclesiastica<br />
Superioris Rheni Provincia, nunquam probasse nec a<strong>pp</strong>robare posse<br />
veluti consentanea Concilii Tridentini praescriptis illa sic dicta Clericalia<br />
Seminaria, quae in Germania usu erant, quaeaue in eadem Germania viguerunt<br />
in rerum temporumque adiunctis plane (liversis ab illis, in quibus Ecclesiae<br />
ac singulae Dioeceses nuuc versantur. Quocirca haec Sancta Sedes<br />
nunquam destitit instare, ut vera ac perfecta Seminaria ad Concilii Tridentini<br />
normam erigerentur, ac tum Nostri Decessores tum Nos ipsi nunquam<br />
omisimus Bavariae Episcopos vehementer hortari, ut curas omnes cogitationesque<br />
conferrent, quo propriae Dioeceses iis frui possent bonis, quae sapientissimi<br />
Tridentinae Synodi Patres prae oculis habuere praescribentes , ut<br />
Clericorum Seminaria constituerentur, ad modum et formam ab ipsis tam<br />
provide, tamque sapienter praescriptam.<br />
Ex hisce omnibus, quae Vobis significamus , Venerabiles Fratres, vel<br />
facile intelligitis, quae norma, quaeque agendi ratio a Vobis habenda sit, ut<br />
plane liberum tutemini exercitium iuris, quod ex Vestri ej)iscopaIis ofticii vi<br />
et ex communi Ecclesiae iure ad Vos pertinet, et quod in ipsa Conventione<br />
fuit sancitum. Dum vero nihil dubitamus, quin \os, Venerabiles Fratres,<br />
pro eximia Vestra sapientia et episcopali soUicitudine cum hisce sententiis<br />
ac princi<strong>pii</strong>s expositis unanimes convenire et ea una cum hac Apostolica<br />
Sede strenue propugnare velitis, maiore, quo possumus, studio Vos etiam<br />
atque etiam denuo hortamur et excitamus, ut o<strong>pp</strong>ortuna omnia suscipiatis<br />
consilia tum ad obtinendum quod Bavariae Antistites per commentarium<br />
mensis Octobris anno 1850 petendum') existimarunt, tum ad proprias in<br />
Vestris Seminariis scholas erigendas. Etenim a<strong>pp</strong>rime nostis, quantis damnis<br />
quantisque i^ericulis obnoxii sint, qui ecclesiasticae militiae nomen dare cupientcs<br />
studiorum curriculum agunt in Institutis, quae plus minusque ab<br />
Episcoporum vigilantia et auctoritate eximuntur ^). Atque etiam optime<br />
agnoscitis, quam vehementer Ecclesiac intersit, hisce praesertim luctuosissimis<br />
temporibus, ut Clcri institutio cum pia ac vera ecclesiastica eiusdem<br />
Cleri educatione intime coniungatur. Namquc omnino oportet, et Clerum<br />
sacrarum praccipue disciplinarum scientia ex intaminatis catholicae doctrinae<br />
fontibus hausta accuratissime irabui, et uno eodemque temnore ad pietatem<br />
et omnes virtutes, quae ecclesiasticos viros plane decent, seuulo formari, quo<br />
])ropriis Episcopis in vinea Domini excolcnda auxiliariam utilemque operam<br />
navarc, et christiano poj^ulo virtutum omnium exempla praebcre, ac in animartira<br />
salutera procurandam incumbere, et netarios adversariorura errores<br />
refellere, conatusque rei)rimcrc valeant.<br />
Interira vero ad amovendas diflicultates, quae possent obsistere tum<br />
exercitio ej)iscopalis Vcstri iuris, de quo loquuti sunms, tum plenae executioni<br />
quinti Conventionis Articuli, scitotc, Nos haud omisisse, Kegium istud<br />
cxcitare Gubcrnium, ut iuxta XVII. eiusdem Convcntiouis Articulura ') velit<br />
') A Rr^o pt (;u!)ornio. ') Cf. prop, 45—48.<br />
') In fiuo linpc siaiuuntur: ..Cctcrn quae ad res pt <strong>pp</strong>rsonas ccclesiaslicas s<strong>pp</strong>-<br />
ctnnt. quorn-n nnlla in his orliculis pxprpssa racln psl nipnlio, diripcninr nmnin Pt<br />
ndininibirabunlur inxta doctrinani Ecclcsinc, ciusquc vigcntcni ci niiprobatani disci-
185<br />
Nobiscum conferre consilia et res amice componere. Nobis autemcurae erit.-<br />
Vos de omnibus certiores facere. Ne desinatis mutuam inter Vos animorum<br />
et consiliorum concordiam quoti<strong>die</strong> magis fovere, ac secundum ea, quae hisce<br />
Litteris Vobis manifestavimus , Vestram omnem operam intentissimo studio<br />
indesinenter impendere in tanti momenti negotio , ut catholica Ecclesia<br />
maiora in Bavaria incrementa suscipiat, ac magis in <strong>die</strong>s prospere feliciterque<br />
vigeat et efflorescat.<br />
JDemum caelestium omnium munerum auspicem ac praecipuae Nostrae<br />
in Vos benevolentiae pignus Apostolicam Benedictionem intimo cordis aifectu<br />
Vobis ipsis, Venerabiles Fratres, cunctisque Clericis Laicisque fidelibus vigilantiae<br />
Vestrae commissis peramanter impertimus.<br />
Datum Romae apud Sanctum Petrum <strong>die</strong> 23. Martii anno 1865. Pontificatus<br />
Nostri Anno Decimonono.<br />
Pius PP. <strong>IX</strong>.<br />
Ex AUocutione<br />
habita in consistorio secreto <strong>die</strong> XXVII. martii anni MDCCCLXV.<br />
quae incipit „Omnlum Ecclesiarum cura ')."<br />
Venerabiles Fratres.<br />
.... Quamquam acerbissimum Nobis attulerint moerorem tristissimae<br />
sane res, quae in ^NIexicano Imperio recens evenerunt praeter omnem opinionem,<br />
exspectationemque Nostram , et filialis observantiae significationes<br />
Nobis a Carissimo in Christo Filio Nostro Maximiliano Mexici Imperatore<br />
variis temporibus exhibitas, tamen de eisdem rebus in praesentia sermonem<br />
habere minime existimamus. Ea enim spe sustentamur lore, ut idem Imperator<br />
proprii officii, bonique memor, ac serio considerans, catholicam religionem,<br />
eiusque salutarem doctrinam Imperiorum felicitati, stabilitatique, et<br />
temporariae quoque populorum prosperitati , ac tranquilUtati maxime conducere<br />
^), velit a via misere inita pedem referre, et iustissimis Nostris desideriis,<br />
ac postulationibus obsequi, et illius catholicae nationis votis, ac<br />
reclamationibus satisfacere, et in suo Imperio gravissimas Ecclesiae reparare<br />
ruinas, eiusque veneranda iura, libertatem, Sacrosque Antistites, Ministros,<br />
et Instituta tueri, ac siugularem cum Episcopis praesertim concordiam servare,<br />
quemadmodum religio, ac iustitia omnino postulat, et catholicum Principem<br />
plane decet.<br />
At nullo modo temperare Nobis possumus, quin hac etiam occasione<br />
in amplissimo vestro consessu meritas summasque laudes tribuamus Venerabilibus<br />
Fratribus catholici orbis Sacrorum Antistitibus , qui in tanta contra<br />
divinam nostram religionem coniuratione, tantaque multorum hominum depravatione,<br />
luculentissimam Nobis solatii, gaudii, et consolationis causam<br />
quoti<strong>die</strong> magis su<strong>pp</strong>editant inter gravissimas, quibus affligimur, acerbitates.<br />
Siquidem iidem Venerabiles Fratres Nobis, et huic Petri Cathedrae omnium<br />
Ecclesiarum matri et magistrae miro sane amore et obsecjuio ex animo obstricti,<br />
nullisque deterriti periculis, aerumnis, et omni humano respectu<br />
posthabito, planeque neglectis iniustis decretis a civili auctoritate contra<br />
Ecclesiam editis, catholicam veritatem, et unitatem, ac supremam Nostram,<br />
et Ecclesiae, atque huius Apostolicae Sedis potestatem, auctoritatem , libertatemque,<br />
et iura qua voce, qua scriptis animo invicto tutari, ac vindicare<br />
plinam. Si vpro in posterum supervenerit dinTiciiltas, Sanctitas Sua et Regia Maiestas<br />
secum conferre ct rem amice componere sibi rosprvant.''<br />
') Pontifpx primo novum Graeco-Mplchitis Patriarcham praoficit, antecessoris,<br />
quem ob insignia nierita laudat, abdicatione post iteratas eius poslulationes acc<strong>pp</strong>ta;<br />
deinde Maximiliani il. Bavariae Kcpis, anno 1864 vita functi, laudes dicit,<br />
solemnesque pro eodem exequias in Pontificio Sacello celebrandas enuncial; tum<br />
vero ad ea, quae supra, verba facienda progredilur.<br />
') Huc vtf. prop. 40.
186<br />
summopere gloriantur, ac simul recentissimis etiam suis Litteris tumadNos,<br />
tum ad tideles eorum curae commissos datis laetantur palam publiceque ea<br />
omnia reiicere ac daranare, quae a Nobis damnantur, neque omittunt sacerdotali<br />
robore obsistere nefariis inimicorum hominura consiliis, conatibusque,<br />
ac tideles sibi traditos sana doctrina imbuere, et ad salutis semitas perducere.<br />
Quo iustissiraarum laudura praeconio in prirais dignissimi sunt Venerabiles<br />
Fratres Italiae Sacrorum Antisiites. Etenim ipsi, quamvis gravioribus<br />
adversantium iniuriis, et insectationibus obnoxii, omnibusque modis exagitati,<br />
tamen ministeriura suura strenue implentes nunquam destiterunt, nec<br />
desinunt singulari animorum consensione episcopalem attollere vocem, ac<br />
vehementer reclamare, et protestari contra singulas reprobandas, iniustissimasque<br />
leges a Subalpino Gubernio adversus Ecclesiam, eiusque sacra Instituta,<br />
Ministros, ac iura latas, et adversus innumeros fere ac prorsus<br />
sacrilegos ausus ab codem Gubernio admissos. Atque iidem Italiae Episcopi<br />
adrairaoili sane virtute et constantia pro Christo, eiusque Ecclesia lortiter<br />
dimicantes, ac de proprii gregis salute soUiciti exilium etiam, et carcerem,<br />
et aspera quaeque tolerare non pavent, illustria Apostolorum vestigia sectantes,<br />
qui ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniara digni habiti sunt<br />
Sro<br />
noraine Jesu contumeliam pati '). Quapropter dum gravissiraos eoruraem<br />
Venerabiliura Fratrura angores ex corde aoiemus, eoruraque passiones<br />
Nostras proprias arbitraraur, Nostrasque lacrymas cum eorum lacrymis commiscemus,<br />
numilliraas amantissirao misericordiarum Patri, ac Deo totius<br />
consolationis agimus gratias, quod videamus singulari divinae suae gratiae<br />
auxilio catholicos Episcopos Nobis, et huic Sanctae Sedi addictissiraos, et<br />
fidei spiritu vehementer vigere, et pro Ecclesiae suae sanctae defensionc<br />
viriliter pugnare.<br />
Vos interim, Venerabiles Fratres, in tanta temporum asperitate, in<br />
tanto animarura discriraine, pergite pro egregia vestra religione ferventissimas<br />
una Nobiscum Deo sine intermissione adhibere preces, ut hanc Apostolicam<br />
Sedem tot iniuriis divexatara, Ecclesiam tot vulneribus laceram, et<br />
christianam, civilemque rempublicara tot calamitatibus afflictam, omnipotenti<br />
sua virtute adiuvet et consoletur, utque divinae suae gratiae, et misericordiae<br />
divitias super omnes propitius effundens, efticiat, ut omnes populi.<br />
gentes, nationes Ipsum, et quem raisit, Unigenitura Filium Suum Dorainuni<br />
Nostrura Jesura Christum agnoscant, diligant, vereantur, collaudent, et omnia<br />
man<strong>data</strong> Eius diligenter servantes eam instent viam, quae ducit ad vitam.<br />
') Act. Apostol. V. 41.
mDICES SYNOPTICL<br />
Errores in <strong>Epistola</strong> <strong>Encyclica</strong> ^^Quanta cura'^<br />
d. d. 8. Dec. 1864 prosciipti,<br />
ad paragraphos Syllabi redacti.<br />
Ad §. V. Errores de Ecclesia eiusque iuribua.<br />
I. Ecclesiastica potestas non est iure divino distincta et independens<br />
a potestate civili; neque eiusmodi distiuctio et independentia ser-<br />
vari potest, quin ab Ecclesia invadantur et usurpentur essentialia<br />
iura potestatis civilis.<br />
Cf. prop. 19, 20, 39, 41, 42 SijUabi. pog. 4.<br />
II. Ecclesiae leges non obligant in conscientia, nisi cum promulgantur<br />
a civili potestate.<br />
Cf. prop. 20, 28, 39, 41, 42 Syllabi. ibid.<br />
III. Acta et decreta Romanorum Pontificura ad Religionem et Ecclesiam<br />
spectantia indigent sanctione et a<strong>pp</strong>robatione , vel minimum<br />
assensu potestatis civilis.<br />
Cf. prop. eaedem et 44 Syllabi. ibid.<br />
rV". Constitutiones Apostolicae, quibus damnantur clandestinae societa-<br />
tes, sive in eis exigatur, sive non exigatur iuramentum de secreto<br />
servando, earuraque asseclae et fautores anatheraate mulctantur,<br />
nullam habent vim in illis orbis regionibus, ubi eiusmodi aggrega-<br />
tiones tolerantur a civili gubernio.<br />
Cf. prop. 20, 24 et §. IV. Syllabi. ibid.<br />
V. Illis Apostolicae Sedis iudiciis et decretis, quorum obiectnm ad<br />
bonura generale Ecclesiae, eiusdem iura ac disclplinam spectare<br />
declaratur, dummodo fidei morumque dogmata non attingat, potest<br />
assensus et obe<strong>die</strong>ntia detrectari absque peccato, et absque ulla<br />
catholicae professionis iactura.<br />
Cf. prop. 22, 11, 12 Syllabi. ibid,<br />
VI. Ecclesia nihil debet decernere, quod obstringere possit fidelium<br />
conscientiam in ordine ad usum rerura teraporalium.<br />
Cf. prop. 24 Syllabi. ibid.<br />
VII. Ecclesiae ius non competit, violatores legum suarum poenis tem-<br />
poralibus coercendi.<br />
Cf. prop. 24 Syllabi. ibid.<br />
<strong>VIII</strong>. Excomraunicatio a Concilio Tridentino et lloraanis Pontificibus<br />
lata in eos, qui iura, possessionesque Ecclesiae invadunt et usurpant,<br />
nititur confusione ordinis spiritualis, ordinisque civilis ac politici,<br />
ad raundanura dumtaxat bonum consequendum.<br />
Cf. prop. 24, 20, 27 et §. <strong>IX</strong>. Syltabi. Ibid.<br />
<strong>IX</strong>. Religiosae faniiliae nullam habcnt legitimam existendi rationem.<br />
Cf. prop. 53, 19, 80, 40 Syllabi. pag. S.
n<br />
Ad §. VI.. Errores de Bocietate civili tum in se, tum in suis ad<br />
Ecclesiam relationibus spectata.<br />
X. Societas dompstica seu familia totam suae existentiae rationem a<br />
iure dumtaxat civili mutuatur ; proindeque ex lege tantum civili<br />
dimanant ac pendent iura omnia parentum in filios, cumprimis<br />
vero ius institutionis, educationisque curandae.<br />
Cf. prop. 39, 45, 47, 48 Syllnbi. pag. 3.<br />
XI. Auferenda est civibus et Ecclesiae facultas, qua eleemosynas chri-<br />
stianae caritatis causa palam erogare valeant; quum haec facultas<br />
optimae publicae oeconomiae princi<strong>pii</strong>s obsistat.<br />
C/. prop. 39, 40, 53 Syllnbi. ibid.<br />
XII. De medio tollenda est lex, qua certis aliquibus <strong>die</strong>bus opera ser-<br />
vih"a propter Dei cultum prohibentur, quum eiusmodi lex pariter<br />
optimae publicae oeconomiae princi<strong>pii</strong>s obsistat.<br />
C/. prop. 39, 40, 42, 55, 5fi, 19, 20 Syllahi. ibid,<br />
XIII. Clerus, utpote vero, utilique scientiae et civilitatis progressui ini-<br />
micus, ab omni iuventutis instituendae, educandaeque cura et officio<br />
est amovendus.<br />
Cf. prop. 45, 47, 48 et § X. Syllabi. pag. 4.<br />
XrV. Conforme est sacrae theologiae, iurisque publici princi<strong>pii</strong>s, bonorum<br />
proprietatem, quae ab ecclesiis, a familiis religiosis, aliisque<br />
locis <strong>pii</strong>s possidentur, civili gubernio asserere et vindicare.<br />
Cf. prop. ,53, 26, 27 Syllabi. ibid.<br />
Ad §. VII. Errores de Ethica naturali et christiana.<br />
XV. Voluntas populi, publica, quam dicunt, opinione vel alia ratione<br />
manifestata, constituit supremam legem, ab omni divino humano-<br />
que iure solutam.<br />
C/. prop. 5B, 57, 50, GO Syllnbi. pag. 3.<br />
XVI. In ordine politico facta consumraata, eo ipso quod consumraata<br />
sunt, vim iuris habent.<br />
C/. prop. .59, 61, 58 Syltabi. ibid.<br />
Ad §. X. Errores qui ad Liberalismum ho<strong>die</strong>m\im referuntur.<br />
XVII. Optima societatis publicae ratio, civilisque progressus omnino<br />
requirunt , ut humana societas constituatur et guhernetur nullo<br />
habito ad religionem respectu, ac si ea non existeret, vel saltem<br />
nullo facto veram inter falsasque religiones discrimine.<br />
C/. prnp. 77, 78, 15, 40, .55 Syllabi. pag. 2.<br />
X<strong>VIII</strong>. Optima est conditio societatis, in qua imperio non agnoscitur<br />
ofilcium coercendi sancitis poenis violatores catholicae religionis,<br />
nisi quateiuis pax publica postulet.<br />
C/. prop. 77, 79, .55 ISyllnhi. ibid.<br />
X<strong>IX</strong>. Libertas conscientiae et cultuum est proprium cuiuscumque hominis<br />
ius, quod lege proclamari et asseri debet in omni recte constituta<br />
Rocietate.<br />
C/. prnp. 77, 78, 79, 15, Ifi, 40, .55 Syllnhi. ibid.<br />
XX. Jus civihus inest ad omnimodam libertatem , nulla vel ecclesia-<br />
Rtira vel civili auctoritate coarctandam, quo suos conceptus quos-<br />
cumque, sivo voce, sive typis, sive alia ratione palam publicequo<br />
manifi'stare ac declarare valeant.<br />
Cf. prop. 79, 10, 11, 18, 67, C3, f.4 Syllnbi. Ibid.
Index et Summarmm Actorum<br />
iuxta paginarum seriem disposita.<br />
<strong>Epistola</strong> <strong>Encyclica</strong> Quaiitacura,<br />
Ad omnes catholicos Antistites, 8. Dec. 1864 «... 1<br />
Romanorum Pontificum officium pascendi agnos et oves , damnandique<br />
funestos errores, perniciososque pravorum hominum conatus. Novissimorum<br />
errorum indoles. Viginti eiusmodi errores damnantur. Pestiferorum librorum<br />
contagium. Scelerata Cliristi divinitatem negantium procacitas. Episcopi admonentur,<br />
ut fideles ab erroribus defendant, salutaresque veritates edoceant.<br />
Communium precum necessitas; indulgentia plenaria in forma Jubilaei conceditur.<br />
<strong>Epistola</strong> Em. Cardinalis Jacobi Antonelli, a negotiis publicis Sanctitatis<br />
Suae, ad catholicos Antistites . . . . .8<br />
Syllabus praecipuorum errorum transmittitur ; eiusdem conflciendi ratio.<br />
Syllabus complectens praecipuos nostrae aetatis errores, qui notantur<br />
in Allocutionibus consistorialibus, in Encyclicis, aliisque Apostolicis<br />
Litteris Ss. D. N. Pii Papae <strong>IX</strong> 9<br />
§. I. Pantheismus, Naturalismus et Rationalismus<br />
absolutus . , 9<br />
§. II. Rationalismus nioderatus . . 10<br />
§. III. Indifferentismus, Latitudinarismus<br />
10<br />
§. IV. Socialismus. Communismus, Societates<br />
clandestinae, Societates<br />
biblicae, Societates clerico-libe-<br />
rales 11<br />
§. V. Errores de Ecclesia eiusque iuribus<br />
, 11, I<br />
§. VI. Errores de societate civili tum<br />
in sp, tum in suis ad Ecclesiam<br />
^^^<br />
relationibus spectata . . 12. II<br />
§. VII. Errores de Ethica naturali et<br />
christiana . . . . 14. II<br />
§. <strong>VIII</strong>. Errores de matriraonio christiano<br />
15<br />
§. <strong>IX</strong>. Errores de civili Roraani Pontificis<br />
principatu . . . .16<br />
§. X. Errores qui ad Liberalisraum ho<strong>die</strong>rnum<br />
referuntur 16, II<br />
Acta Ss. D. N. Pii PP. <strong>IX</strong>.<br />
ex qiiibus excerptus est Syllabus.<br />
Epist. <strong>Encyclica</strong> Qui pluribus, ad omnes Patriarchas, Primates,<br />
Archiepiscopos et Episcopos, 9. Nov, 1846 . . , .19<br />
Pius <strong>IX</strong>. se Summi Pontificatus possessionem suscepisse nunciat. Religionis<br />
hostes describit. Concordia inter fidem et rationem ; Ecclesiae et Pontificis<br />
Romani auctoritas stabilitur; rationalismus, rlandestinae sectae, societates<br />
biblicae, indiflrercntismus, communismus. conatus contra clcricorum caelibatum,<br />
elTrenata liberlas damnantur. OfTicia episcoporum, parochorum. sacerdotum.<br />
animarum praesertim curam exercentium; recta cleri institutio in<br />
Seminariis, exercitia spiritualia sacerdotum commendantur. Salutaria monita<br />
praebentur.<br />
Allocutio Qtiisque vesirum, 4. Oct. 1847 „ . . . .20<br />
Patriarchatus Hierosolymitanus latini ritus restiluitur. Reprobantur, qul<br />
Pontificis nomine abutenles debitam erga principcs subiectionem denegare<br />
audent.
IV<br />
Allocutio Ubi primnm. 17. Dec. 1847 28<br />
Gravissima Ecclesiae damna in Hispanla; plures episcopi constituuntur.<br />
— Calamitatum cattiolicae religionis in Rnssia et Polonia sublevandarum<br />
spes affulgpt. — Reprobatur Scriptum a quodam viro ecclesiastica dignitate<br />
insignito elucubratum . quo Apost. Sedis iura coarctare intcnditur. — Damnatur<br />
indifferentismus religiosus; extra Ecclesiam nulla salus. — Maxima<br />
catholicae rei detrimenta in Helvetia. — Sacrarum externarum Missionum<br />
eventus. — Subsidia Hibernorum genti praeslita.<br />
AUocutio Quihus (juantisque. habita Caietae 20. April. 1849 . 31<br />
Turbae in Pontificia Ditione et in universa Italia excitatae describuntur.<br />
Exponitur series eveniuum, qui Pontificem Roma discedere coegerunt. Civilis<br />
principatus pro Sedis .Apostolicae libertate necessarius adstruitur. Sacrilegia.<br />
scclera et pestilerae doctrinae seditiosorum hominum damnantur.<br />
Catholicarum nationum auxilia postulantur. Calumniae adversus Pontificem<br />
reiiciunlur; clandestiuae sectae denuo damnantur. Monita ad episcopoa et<br />
principes.<br />
• In NoU ex AJlocutione h. d. 29. April. 1818 praroruin libeUoram pernicies ol) ocalos<br />
ponitur. pag. 34.<br />
Epist. <strong>Encyclica</strong> Nosfis et Nobiscum. ad Archiepiscopos et Episcopos<br />
Italiae 8. Dec. 1849 42<br />
Bellum contra catholicam Religionem in Italia. Quanta Religioni catho-<br />
licae Italia debeat. Perversi conatus traduccndi Italiae populos ad Protestantium<br />
placita; Socialismi et Communismi insidiae. Sedula populorum<br />
instructio. Sacramentorum usus, spiritualia exercitia, sacrae Missiones, zelus<br />
adversus scandala et pravos libros, inlima cum .Vpost. Sede connexio commendantur.<br />
Obe<strong>die</strong>ntia legitimae auctoritati exhibenda. Falsae doctrinae de<br />
hominum libertate et aequalitate damnanlur. Episcoporum officia quoad<br />
clericorum instructionem et educationem in Seminariis, quoad religiosas fa-<br />
milias, quoad scholas publicas et privatas. Quae principes debeant Ecciesiae.<br />
Insigne Religionis catholicae praeconium.<br />
AUocutio Si semper antea. 20. Maii 1850 . . . , ,51<br />
Pontifex Romam redux catholicis principibus et populis de Apost. Sede<br />
bene meritis gratias agit. AfllictusReligionis catholicae et rei publicae sta-<br />
lus. Episcoporum officia. — Ecclesiae libcrlas ah Austriae Imperalore restituta.<br />
— Ecclesia inSubalpino Rcgno graviter affiigitur. — Ecclcsiae pericula<br />
in Belgio. — Invitantur populi dissidentcs, ut ad sinum s. matris Ecclesiae<br />
redeant.<br />
AUocutio In consistoriali. 1. Nov. 1850 . . - - .55<br />
Gesta statutaqup conira Ecclesiae ius in Sardinia; Conventio a. 1841 inita<br />
et imniunilas ecclfsiastica infracta; plures Episcopi ct Rcligiosi viri violati.<br />
eiecti et in exilium pulsi; scholae onincs ab Episcopnrum auctoritatc subtraclac;<br />
laicae Polcstati sumnium quoddam et aI)soliitum ius vindicatum.<br />
Promplus Pontificis animns ad acquam traclationcm incundam ; Gubcrnii in<br />
iniuriis inferendis pcrlinacia.<br />
Daninatio et prohibitio Operis in sex tomis hispanico idiomate editi<br />
sub tituio (latine roddito'): „Dpfcnsio auctoritatis Guberniorura<br />
et Episcoporum contra praetentiones Curiae Ronianae, auctore<br />
Franc. Vigil. Lima 1848." — Litt. Apostol. Multiplices inter.<br />
10. Junii 1851 59<br />
Gravissimi crrores contra Ecclesiam, eiusque poleslatem ct immunilatem,<br />
Romannrum Pnntificum auctoritatem, malrimonii sanclitatcm et caclihalus<br />
Icgcm damnantnr. Auclor civilcm potcslatcm in Ecclcsia dominari conlendit.<br />
Damnatio et prohibitio Operis cui titulus: „Juris ecclesiastici insti-<br />
tutiones J. N. Nuytz ;** itemque ^ln Jus eceles. uuiversum tra-
ctationes" auctoris eiusdem. — Litt. Apostol Ad Apostolicae.<br />
22. Aug. J851 61<br />
Auclor Ecclesiani in servitutem civilis imperii redigit; innumeros prope<br />
errores Ecclesiae infestos docet.<br />
Allocutio Quibus luctuosissimis. 5. Sept. 1851 . . . .64<br />
Ecclesiae in Hispania calamitates. Tractationes habitae. Conventio innita;<br />
praecipua eiusdeni capita. — Similis Conventio cum Magno Duce Hetruriae;<br />
praecipui articuii commemorantur. — Tractationes de Conventione cum alio<br />
Gubernio „in longinqua regione" (in America meridionali) ineunda.<br />
Lettera a S. M. il Re Vittorio Emmanuele 9. Sept. 1852. Cum<br />
versione latina . . . . . . . . .67<br />
Ecclesiae doctrina de matrimonio ; reiicitur malrimonium civile. De exilio<br />
Archiepiscopi Taurinensis. De querelis contra Clerum, seditionis accusatum.<br />
Effyenata loquendi et scribendi licentia coercenda.<br />
Allocutio Acerbissimum. 27. Sept. 1852 . . . . .73<br />
Gravissima damna Ecclpsiae in Neo-Granatensi Republica illata recensentur.<br />
Nefandae doctrinae, quibus Ecclesiae persecutores utuntur. Matrimonii<br />
Sacramentum defenditur.<br />
In Nota ex Litt. Apost. Deus humanae talutis d. 3. Nov. 1855, quibu.s Conventio cura<br />
Aosti-iae Imperatore confirn-.atur , ratio inter Imperium et Saccrdotium brevissima<br />
quadam sententia circumscribitur. pag. 7G.<br />
Allocutio Singulari quadam. 9. Dec. 1854, adstantibus etiam Pa-<br />
triarchis, Priraatibus, Archiepiscopis , Episcopis Immaculatae B.<br />
M. V. Conceptionis definiendae causa Romae congregatis . 78<br />
Diri errores hoc tempore grassantes. Increduli et clandestinae sectae. Res<br />
sacrae a civili poteslate usurpatae, novissime iterum in Sardinia. Rationalismus<br />
refellitur et damnatur; item indifferentismus reIigiosii.s. Quid sentiendum<br />
sit de acatholicorum salute, docetur. Cleri et religiosarum mulierum<br />
in nuperrimae luis calamitate caritas. Quam perniciosa sit sacrorum<br />
ministrorum negligentia. Seminariorum o<strong>pp</strong>ortunitas et necessitas; ciericalis<br />
instructionis ratio. Concordia episcoporum inter se et cum .\postolica Sede.<br />
Allocutio Probe memineritis. 22. Jan, 1855 . . . .82<br />
Damna iterum Ecclesiae illata in Subalpino Regno; ecclesiastica bona<br />
civili poteslati vindlcata; religiosae familiae spoliatae aut gubernii arbitrio<br />
subiectae.<br />
Allocutio Cum saepe. 26. Julii 1855 . . . . . .84<br />
Afflictas in Subalpino Regno Religionis res denuo lamentatur Pontifex;<br />
excommunicationem maiorem. aliasque ecclesiasticas censuras incurrisse declarat<br />
iniquarum leguni (de quibus in superiori AUocutione serrao) auctores<br />
et cooperantes.<br />
AUocutio Nemo vestrum. 26. Julii 1855 85<br />
Conventio cum Apost. Sede ab Hispaniae Gubernio violata; Conventionis<br />
summa capita denuo indicantur; quomodo infracta. Reclamationes irritae.<br />
Leges et decreta Ecclesiae inimica danmanlur. — Luctuosissimus staius<br />
Religionis in Helvelia.<br />
* Allocutio Quod pro Apostolica. 3. Nov. 1855 .<br />
r . .87<br />
Conventio cum .\uslriae Imperatorc sancita; praccipui eiusdem articuli<br />
cnarrantur; consenianea Ecclesiae doctrina exponitur.<br />
• In Nota ex AUociitione Cum priwum. h. d. 25. Scpt. 1857 a Pontiflce post 4 men-<br />
Eium iter Urbem reverso, impiorum desiderium perire ostenditur, qui «««erunt, „CatboUcac<br />
Religionis tempua abiisBe." pag. 88.
VI<br />
Epist. Encyclioa Singulari quidem. ad Cardiuales, Archiepiscopos<br />
et Episcopos universae Ditionis Austriacae, 17. Martii 1856 . 92<br />
De exequutione Conventionis cum Austriae Imperatore initac. Quo Episcopi<br />
adlaborare debeant. ut funestissima christianac rei damna sanent. Indifferentismi<br />
et rationalismi systemata profligantur. Provinciales Synodi celebrandae;<br />
quae in iisdem statuenda. Spiritualia clericornm exercitia. Adolescentes<br />
clerici in Seminariis educentnr; institutionis ratio. Cbristiana iuventutis<br />
utriusque sexus educatio ; sedula popuii instructio ; sacrae Missiones<br />
comniendantur. Visitatio dioecesium et Synodi dioecesanae; sacerdoium<br />
congrossus instituendi. Parocborum officia. Relationcs de dioecesium statu<br />
ad S. Concilii Congreg. miitendae. — Peculiari modo Orientalium rituum Antistites<br />
alloquitur Pontifex.<br />
AUocutio JSunquam fore. 15. Dec. 1856 . . .
Gallorum Imperatoris cpistola quaedam ad Pontif. vulgata, qua suadet, ut<br />
Pontifex rebellium provinciarum possessioni renunciet. Responsum Pontiflcis;<br />
eiusdemque constantia in civili Rom. Ecclesiae principatu tuendo.<br />
Litterae Apostolicae Cum catholica. quibus maioris excomraunica-<br />
vn<br />
tionis poena infligitur invasoribus et usurpatoribus aliquot provinciarum<br />
Pontificiae ditionis, 26. Martii 1860 . . 114<br />
Doctrina de civili S. Sedis principatu, eiusdemque indoles declaratur. Quo<br />
impiae aggressiones contra eumdem tendant. Subalpini Gubernii fraudes et<br />
atrocia facinora. Irritae Pontiflces reclamationes. Solemniter pronuntiatur,<br />
rebellionis et usurpationis auctores omnesque eorum cooperatores maiori<br />
excommunicationi obnoxios esse, eademque excommunicatio poenaeque cum<br />
ea coniunctae infliguntur.<br />
<strong>Epistola</strong> Dolore haud mediocri. ad Episcopum Wratislaviensem,<br />
30. April. 1860<br />
118<br />
Libellus canonici J. B. Baltzer, quo de hominis natura disseritur, Giintherianam<br />
renovans doctrinam, reprobatur, eoque catholicam doctrinam laedi<br />
declaratur.<br />
* Allocutio Omnibus notum. IS.Julii 1860 . , . . 119<br />
Nova et gravissima vulnera Ecclesiae in Italia inflicta. Scholae pestiferae,<br />
scripta, imagines, doctrinae perniciosissimae. Persecutiones violentae contra<br />
Antistites et clericos, in Sicilia praesertim et in usurpatis Pontificiae Ditionis<br />
provinciis. Impia facinora damnantur.<br />
Allocutio Noves et ante. 26. Sept. 1860 .... 122<br />
Novae usurpationes quarumdum provinciarum Pontificiae Ditionis a Subalpino<br />
Gubernio perpetratae; eiusdem Gubernii perfidiae. Pontificius exer-<br />
honorificentissima men-<br />
citus laudatur; pugna penes o<strong>pp</strong>idum Castelfidardo ;<br />
tio eorum, qui in hac pugna occubuerunt. Impudentissima Subalpini Gubernii<br />
hypocrisis. Nefaria eius facinora damnantur. Pericula ipsi Urbi imminentia.<br />
Promissiones ab uno ex potentissimis Europae principibus factae, effectu<br />
carentes. Principium de non-interventu proclamatum; improbatur. Europae<br />
principes excitantur, Pontificis cum ipsorum causa coniuncta ostenditur.<br />
Omnia iura publica proculcata, communismo aditus patefactus.<br />
Allocutio Multis gravihusque. 17. Dec. 1860 . . . 125<br />
Inimicum studium contra Conventiones cum Apost. Sede. Eiusmodi Conventio<br />
a Badensi Gubernio abrogata; perversa doctrina de relatione Ecclesiam<br />
inter et civilem potestatem, Ecclesiae libertas asseritur. — Damnatur<br />
Jibellus Parisiis editus et commendatus, quo nationalium ecclesiarum schisma<br />
docetur Ecclesiae unitas vindicatur. — Continuae insidiae et persecutiones<br />
contra Ecclesiam in Italia describuntur, damnantur. EccIesiaeetSedis<br />
Apostolicae praeconium. — Martyria in Orientis Ecclesia; fidelium constantia<br />
laudatur. — Caedes christianorum in Syria ; catholicarum gentiura<br />
liberalitas.<br />
AUocutio Jamdudum cernimus. 18, Martii 1861 . . . 129<br />
Ostenditur Pontificem non posse se reconciliare et componere cum moderno<br />
,.progressu", „liberalismo" ac recenti „civilitate." Quo eiusmodi<br />
liberalismus spectet. — Mira catholicarum gentium erga Apost. Sedem afl"e-<br />
ctio, precumque consensio. Apostrophe ad Christum Dominum, ut Vicarii<br />
Suj causam iudicet.<br />
AUocutio Meminit unusquisque. 30. Sept. 1861 . . . 133<br />
Quantis modis Ecclesia in Neapolitano Regno a Subalpino Gubernio divexetur;<br />
cxcidiis ct vastationibus omnia complentur. — Iinpia decreta et acta<br />
contra Ecclesiam in Mexicana et in Neogranatensi Republica. — Laudatur<br />
Antisiitum, Cleri, populorum, Romani praesertim populi pietas erga Pontificem.<br />
Spontaneae fidelium largitiones ad S. Sedis anguslias sublevandas<br />
praedicantur.<br />
13<br />
pag.
<strong>VIII</strong><br />
Allocutio Mnxima qmdem. adstantibas etiani Patriarchis,<br />
p»g.<br />
Pnmatibus,<br />
Archiepiscopis, Episcopis, solemiiis Ss. Martyrum in Japoniae<br />
et Michaelis de Sanctis canonizationis causa Romae cougregatis,<br />
d. 9. Junii 1862 135<br />
Teterrimum bellum contra Ecclesiam connatum describitur. Praecipui<br />
prrores. quibns nefarii homines his temporibus divina et humana cuncta permiscent.<br />
breviter exponuntur. damnantur. Hypocrisis hominum Religionem<br />
in Italia runestantmm ostenditur. Ecclesiae pcricula in Lusitania. Cathoiici<br />
orbis conscnsio in doctrina de civili S. Sedis principatu. Monita ad .\ntistites;<br />
commendatur zeius in arcendis erroribus, in cleri institutione. inscholis<br />
ab impietale praescrvandis. Eximia Antistitum et fidelium laus; amantissimus<br />
et gratissimus Pontificis animus propalatur.<br />
<strong>Epistola</strong> Grovissimns inter. ad Archiepiscopum Monacensera et Frisingeusem,<br />
ll.Dec. 1862 ...... 139<br />
<strong>Libri</strong> quidam Jacobi Frohschammer prohibentur. Duo praecipua errorum<br />
capita: nimia rationis seu philosophiae iactantia, et nimia eiusdem libertas.<br />
Verae philosophiae vires. supernaturalium veritatum excellentia, iusta philosophiae<br />
libertas exponuntur.<br />
<strong>Epistola</strong> <strong>Encyclica</strong> Quunto conficiamur. adltaliae Antistites, 10, Aug.<br />
1863 143<br />
Infinitae recensentur calamitates, quibus Ecclesia in Italia atteritur; indicantur<br />
tamen laeti etiam eventus in universo catholico orbe, inter quos<br />
martyrii gloria in Ecclesia per Orientem. — Perniciosi quidam errores perstringuntur:<br />
indifTerentismus religiosus. et insatiabilis dominandi ac acquirendi<br />
cupiditas. — Sorietates clerico-liberales damnantur. — .\ntistitum<br />
zelus excitatur contra multiplices insidias, quibus Religio impetitur. Merita<br />
eorum, cleri et fldelium laus.<br />
<strong>Epistola</strong> <strong>Encyclica</strong> Incredibili. adAntistitesNeogranatenses, IT.Sept.<br />
1863 147<br />
Dira persecutio a Gubernio Ecclesiae illata; infandae leges, decreta et<br />
facta enumerantur. exprobrantur. damnantur. Clerici quidam Gubernio faventes<br />
aut obsequentes gravissime admonentur. Merita .\utistitum , cleri et<br />
fidelium laus.<br />
<strong>Epistola</strong> Tuas libenter. ad Archiepiscopum Monacensem et Frisingensem,<br />
21. Dec. 1863 150<br />
Doctorum vironim catholicorum Couventus Monachfi habitus. Pontificis<br />
hac de re sollicitudines; earum causae exponuntur; solatium e\ acceptis<br />
litteris. Enucleatius ostenditur. qui sit habitus rationis ad fidpm. qua obli-<br />
gatione adslringantur catholici magislri et scriptores erga Ecclosiam et .\post.<br />
Sedem. sive quum agatur de subiectione fidei divinae aclu praeslanda. sive<br />
de suliipctione ex consrientia exhibenda. Episcoporum aucloritas quoad<br />
eiusmadi Conventus servanda.<br />
<strong>Epistola</strong> Qunm nnn sine. ad Archiepiscopum Friburgensem in Bris-<br />
govia, 14. Julii 1864 . ir.4<br />
Im<strong>pii</strong> ponnn conatus. qui Religionpm el Ecclesiam e .scholis <strong>pp</strong>llere satagunl<br />
; riinp.sLissiiiia damna pxiudo orla. qnod Rpligio Pt Ecclpsia a spvprioribus<br />
disripliiiis (radPiidisct a srholis sii<strong>pp</strong>rioribiis pxclusap fiierint: qiinpnam<br />
graviora iiiiniiiipaut. si eapd<strong>pii</strong>i p po<strong>pii</strong>lnribiis srholis <strong>pii</strong>rianiiir. Kcrb-siap<br />
muniis in pdiiranda Pt pnidipuda iuv<strong>pii</strong>tute. Oiiap rirra po<strong>pii</strong>larium sriiolanim<br />
„rprormalionpni" a Bad<strong>pii</strong>si Giibprnio tPiitaia siint. rhrisliaunp pdura-<br />
tioni <strong>pp</strong>rniciem alTprunt. Antistitis, cleri ct po<strong>pii</strong>li constautia iaudatur el<br />
confirmatur.
<strong>IX</strong><br />
Pag-<br />
* Epist. Encycl. Ubi Urbaniano. ad Antistites in Poloniae Regno et<br />
Russico Iniperio, 30. Julii 1864 ..... 156<br />
Miserrima Poloniae conditio; Gubernii Russici in catholica Religione vexanda<br />
et exstirpanda ferocia. Infensissimi eiiisdem aclus enarrantur. Schisma<br />
a Giibernio violenter propagatum. Rebeiliuni niotiis reprobantur, sed<br />
principibus etiam inculcatur, quae Deo et Ecclesiae debeant. .\ntistites<br />
confortantur.<br />
<strong>Epistola</strong> Singularis Nobisque. ad Episcopum Montisregalensem,<br />
29. Sept. 1864 159<br />
Damnantur duae a Subalpino Gubernio propositae leges, una adversus<br />
Religiosas Familias, altera de clericis militiae adscribendis. Conventus prosynodalis<br />
ab Episcopo habitus laudatur et commendatur.<br />
A<strong>pp</strong>endix.<br />
<strong>Epistola</strong> Encycl. Mirari. Gregorii XVI. ad omnes catholicos Antistites,<br />
15. Aug. 1832 . . . . . . 161<br />
Cur Pontifex has primas Litteras dare tamdiu distulerit. MultiplicesEcclesiae<br />
calamitates. Societates clandestinae. Ecclesiae unitas; Romanae<br />
Eccl. auctoritas. Novatorum studia, turbae contra cleric. coeiibatum et matrimonii<br />
sanctitatem. IndiflTerentismus religiosus, libertas conscientiae et<br />
artis librarioe. Obe<strong>die</strong>ntia principibus debita. Ecclesia a Regno non separanda.<br />
Consociationes „liberales.'- Episcoporum officia. Rationi non niniium<br />
tribuendum. Exhortatio ad Principes.<br />
* In Notis verba exhibentui' Leonis XII. ex Ep. Encycl. Vbi priinum, d. 3. Maii 1824<br />
contra tollerantismum seu indiffei-entismuni ; nec non verba Pii <strong>VIII</strong>. ex Ep. Encycl.<br />
Traditi humilitati. d. 24. Maii 1829 contra eumdem indifferentisraum , societates secretas<br />
et violatores sanctitatis matrimonii. pag. 162—166.<br />
<strong>Epistola</strong> Encycl. Singulari JSos. Gregorii XVL ad omnes catholicos<br />
Antistites, 25 Junii 1834 169<br />
Quo fructu prior Ep. Encycl. excepta sit. Liber ,.Pdroles d'un Croyant"<br />
damnatur. Episcoporum officium. Rationalismi fallacia.<br />
Litt. Apostol. Dum acerbissimas. Gregorii XVI. 26. Sept. 1835.<br />
Damnatio et prohibitio Operum Georgii Hermes . . 172<br />
Ecclesiae calamitates. Inanis philosophiae commenta; temere in theologiam<br />
invecta; damnantur. Episcoporum officium.<br />
* In Nota refertur Decretum S. Congregationis Indicis d. d. 7. .Tan. 1836, quo universiim<br />
opus (tribus partibus constans) Dogmaticae Christiano- Catholicae ab Hermesio con-<br />
Ecriptae reprobatum esse declaratur. pag. 173.<br />
<strong>Epistola</strong> Summa quidem. Pii <strong>IX</strong>, ad Archiepiscopum Coloniensem,<br />
25. Julii 1847 . 175<br />
.\liqni Hermesii asseclae abutuntur Epi.st. Encycl. d. 9. Nov. 1S40; Hermesii<br />
doctrina denuo damnatur; a scholis catholicis slrenue arcenda.<br />
Protestatio Ex quo Apostoli. Episcoporum, Solemniis Sanctorum<br />
Novensilium Martyrum XXVI Japoniae et Michaehs de Sanctis<br />
Romae adstantiuni, <strong>die</strong> festo Pentecostes (8. Junii) 1862 . 176<br />
Petri et Apost. Sedis gloria. Ecclesiae calamitatos. in Italia praesertim.<br />
.\postolicae Sedis lihcrtas et idcirco teniporalis PrlMcipaliis necessilas asseritur;<br />
Pontifici illum vindicanti solemniter arclamatur. Ininiicorum S. Sedis<br />
cousilia. Errores a Pontificc damnatos pariter damnant episcopi.<br />
Responsum <strong>Sanctissimi</strong> Patris ad hanc episcoporum protestationem 180<br />
13*
X<br />
<strong>Epistola</strong> Encycl. Maximae quidem.<br />
pag<br />
Pii <strong>IX</strong>. ad Archiepiscopos etEpiscopos<br />
Bavariae, 18. Aug. 1864 180<br />
Catholicae unitatis necessitas. Evangelica doctrina, Ecclesiae libertas defendenda.<br />
Catholicae Religionis encomium. Episcoporum officia quoad<br />
scholas populares et superiores, quoad Cleri institutionem in scholis et<br />
seminariis. Synodi provinciales commendantur.<br />
<strong>Epistola</strong> <strong>Encyclica</strong> Summa quidem aegritudine. Pii <strong>IX</strong>. ad Archiepiscopos<br />
et Episcopos Bavariae, 23, Martii 1865 . . 182<br />
Contra Gubernii asserta et pesta innatum episcoporum ius vindicatur erigendi<br />
clericorum Seminaria et scholas in iisdem, praesertim theologicas,<br />
ad normam Concilii Tridentini. Idem ius etiam Conventione cum Apost.<br />
Sede iamdudura sancitum fuit. Quid episcopis agendum sit.<br />
Ex Allocutione Omnium ecclesiarum cura. Pii <strong>IX</strong>. 27.Martii 1865 185<br />
Ecclesiae detrimenta in Mexicano Imperio. Eximia episcoporum, Italiae<br />
praesertim, laus, quod in <strong>Epistola</strong> <strong>Encyclica</strong> d. d. 8. Dpc. 1864 pubiicanda<br />
et vindicanda, omni humano respectu posthabito, singularem constantiam<br />
ostenderint. Iniustis Subalpini Gubernii actis et decretis episcopi unanimes<br />
obsistunt. Continuae preces commendantur.
Index chronologicus Actorum.<br />
XI<br />
1846.<br />
1847.<br />
1847.<br />
1849.<br />
1849.<br />
1850.<br />
1850.<br />
1851.<br />
1851.<br />
1851.<br />
1852.<br />
1852.<br />
1854.<br />
1855.<br />
1855.<br />
1855.<br />
1855.<br />
1856.<br />
1856.<br />
1857.<br />
1857.<br />
.....<br />
9. Nov. <strong>Epistola</strong> Encycl. Qiii pluribus . . . .19<br />
4. Oct. .\llocutio Ciuisgue vestrum . . . .26<br />
17. Dec. .Allocutio f'^bi primum 28<br />
20. April. Aliocutio Quibus quantisque . . .31<br />
8. Dec. Epist, Encycl. Nostis et nobiscum . . ! 42<br />
20. Mai. Allocutio Si semper antea . . . .51<br />
1. Nov. Allocutio /n consistoriali . . . .55<br />
10. Jun. Litt. Apost. Multiplices inter . . . .59<br />
22. Aug. Litt. Apost. ^d apostolicae .<br />
. . . §1<br />
5. Sepl. Allocutio Quibus luctuosissimis . . .64<br />
9. Sept. Litt. ad Reg. Sard. La lettera che . . \ 67<br />
27. Sept. Allocutio ^cerhissimum f^obiscum .<br />
, . 7S<br />
9. Dec. Allocutio Singulari quadam . . , ,78<br />
22. Jan. Allocutio Probe memineritis . . . .82<br />
26. Jul. Allocutio Cum saepe in hoc .... 84<br />
26. Jul. AUocutio Nemo vestvum ignorat . .85<br />
3. Nov. Allocuiio (^.uod pro apostoUca . . \ .87<br />
17. Mart. Epist. Encycl. Singulari quidem . . . .92<br />
15. Dec. Allocutio Numquam fore '<br />
. . .99<br />
30. Mart, Epist. ad Ep. Wratisl. Novum eximiae . . . 104<br />
15. Jun. Ep. ad Archiep. Colon. Eximiam tuam '<br />
1859.<br />
1859.<br />
1859.<br />
1860.<br />
1860.<br />
1860.<br />
1860.<br />
1860.<br />
1860.<br />
1861.<br />
1861.<br />
1862.<br />
*.<br />
.<br />
105<br />
18. Jun, Epist. Encycl. Qwi nuper per Italiam . . . 107<br />
20. Jun. Allocutio Ad gravissimum .... 108<br />
26. Sept. Allocutio Maximo animi . . . . 110<br />
19. Jan. Epist. Encycl. Nullis certe oerbis . . . 112<br />
26. Mart. Litt. Apost. Cum catholica ecclesia . . .114<br />
30. April. Epist. ad Ep. Wratisl. Dolore haud mediocri \ .118<br />
13. Jul. Allocutio Omnlbus notum .... 119<br />
28. Sept. Allocutio Novos et ante . . \ \ . 122<br />
17. Dec. AllocutiO Multis gravibusque . . . 125<br />
18. Mart. Allocutio Jamdudum cernimus . , . . 129<br />
30. Sept. Allocutio Meminit unusquisque . , . 133<br />
9. Jun. Allocutio Maxima quidem . . , .135<br />
1862.<br />
1863.<br />
11.<br />
10.<br />
Dec.<br />
,\ug.<br />
Ep. ad .\rchiep. Mon. Fris. Gvavissimas irtter<br />
Epist. Encycl. Quanto conjiciamur .<br />
.<br />
.<br />
139<br />
143<br />
1863.<br />
1863.<br />
1864.<br />
1864.<br />
17. Sept.<br />
21. Dec.<br />
14. Jul.<br />
30. Jul.<br />
Epist. Encycl. Incredibili ajflicLamur .<br />
Ep. ad Archiep. Mon. Fris. Tuas libenter<br />
Ep. ad Archiep. Friburg. Quum non sine<br />
Epist. Encycl. Ubi Urbaniano<br />
,<br />
.<br />
.<br />
.<br />
. 147<br />
. 150<br />
. 154<br />
.156<br />
1864. 29. Sept. Epist. ad Ep. Montisregal. Singularis Nobisque . 159<br />
1864. 8. Dec. Epist. Encycl. Quanta cura 1. cum <strong>Epistola</strong> Cardinalis<br />
J. Antonelli 8. et Syllabo 9.<br />
A<strong>pp</strong>endix.<br />
1832. 15. .\ug. Epist. Encycl. Gregorii XVI. Mirari vos , . 161<br />
1834. 25. Jun. Ep. Encycl. Gregorii XVL Singulari Nos ,<br />
. ifig<br />
1835. 26. Sept. Litt. Apost. Gregorii XVI. Dum acerbissimas . 172<br />
1847. 25. Jul. Epist. PiilX. ad Archiep. Colon, Summa quidem animi 175<br />
1862. 8. Jun. Solemnis Episcoporuni Romae adstantiuni Proiestatio coram<br />
Ss. D. P i <strong>IX</strong>. P. M. Ex quo Apostoli . .176<br />
Responsum <strong>Sanctissimi</strong> Patris ad hanc protestationem 180<br />
1864. 18. Aug. Ep. Encycl. Pii <strong>IX</strong>. Maximae quidem . .180<br />
1865. 23. Mart. Ep. Encycl. Pii <strong>IX</strong>. Summa quidem aegritudine \ 182<br />
1865, 27. Mart. Allocutio Pii <strong>IX</strong>. Omnium ecclesiarum cura . 185
Index alphabeticus Actorum.<br />
Acerbissimum. Allocutio 27. Sept. 1852<br />
^d apostolkae. Li(t. Apost. 22. Aup. 1851 \<br />
.4d gravissimum. Alloculio 20. Jun. l^^Sg<br />
Cum catholica. Litt. Apo.st. 26. Mart. 1860<br />
Cum saepe in hoc. Allocutio 26. Jul. 1855<br />
nolore haud medlocri. Epist. ad Ep. Wratisl. 30 \pri<br />
Eximiam tuam. Ep. ad Archi<strong>pp</strong>. Colon. 15. Jun 1857<br />
Oraiysimas ititer. Ep. ad Archiep. Mon Ffis. n. Dec<br />
/amdudum cernimus. Allocutio 18. Mart. 1861<br />
/n consisloriali. Allocutio 1. .\ov. 1850<br />
/ncredibili aXftictamur. Epist. Encvcl. 17. Sept 1863<br />
L.a lettera che. Epist. ad Reg-. Safdin. 9. Sept 1852<br />
Maxima quidem. Allocutio 9. Jun. 1862<br />
Maximo animi. Allocutio 26. Sept. 1859<br />
Memiiiit unusquisque. Allocutio 30. Sept. 1861<br />
Multiplices inter. Litt. Apostol. 22. Augr. 1851<br />
Multis f/ravibu.u/ue. Alloculio 17. Dpc. 1860<br />
Nemo vestrum ignorat. Allocutio 26. Jul. 1855<br />
Aostis et nobiscum. Epist. Encvcl. 8. Dec. 1849<br />
jVovos et ante. Allociitio 28. Sept. 1860<br />
ISlovum eximiae. Epist. ad Ep. Wratisl. 30. Mart 1857<br />
^iullis certe verbis. Epist. Encycl. 19. Jan. 1860<br />
Numquaju fore. Allocutio 15. Dec. 1856<br />
Omnibus notum. Allocutio 13. Jul. 1860<br />
Probc memineritis. Allocutio 22. Jan. 1855<br />
Quanla cura. Epist. Encycl. 8. Dec. 1864<br />
Quanto conficiamur. Epist. Encycl. 10. Aup. 1863<br />
Quibus luctuosissimis. Allocutio 5. Sept. 1851<br />
Quibus quantisque. Allociitio 20. April. 1849<br />
({ui nuper per /taliam. Epist. Encycl. 18. Jun. 1859<br />
Qui pluribus. Epist. Encycl. 9. Nov. 1846<br />
({uisque vestrum. Alloculio 4. Oct. 1847<br />
Quod pro apostolica. Allocutio 3. i\ov. 1855<br />
Quum non sine. Ep. ad Archiep. Friljurp. 14. Jul 1864<br />
Sinc/ulari quadam. Allocutio 9. Dec. 1854<br />
Singulari quidcm. Epist. Encycl. 17. Mart. 1856<br />
Siur/ularis Nobi.tque. Epist. ad Ep. .Montisrep. 29 Sept.<br />
.Si semper antea. Allocutio 20. Mai 1850<br />
Tuas libenter. Ep. ad Archi^p. Mon. Fris. 21. Dec 1863<br />
IJbi primum. Allociitio 17. Dec. 1847<br />
Vbi Urbaniano. Episf. Encycl. 30. Jul. 1864<br />
A<strong>pp</strong>endix.<br />
1860<br />
1862<br />
Dum acerbissimas. Litt. Apost. Greporii XVf. 26. Sepl. 1835<br />
/:x quo yjposioli. Protestatio snlfinnis episcoporum Romae adstantium<br />
coram l'io I.X. 8. Jiin. 1862 .<br />
.'ifaximae quidein. Ep. Encyrl. I'ii I.X. 18. Aup. 1864<br />
Mirari ros. Ep. Eucycl. Greporii XVI. 15. Aup. 1832<br />
Omnium ecclesiarum lura. AIIoriKio Pii <strong>IX</strong>. 27. Mart. 1865<br />
Siiif/ulari Nos. Ep. Encycl. r.reporii XVI. 25. Jiin. 1.S34<br />
Summa quidem aef/rititdine. Ep. Encycl. Pii <strong>IX</strong>. 23. Marl. 1865<br />
Summa quidem animi. Ep. Pii <strong>IX</strong>. ad Archiep. Colon. 25. Jul. 1847<br />
864<br />
73<br />
61<br />
108<br />
114<br />
84<br />
118<br />
105<br />
139<br />
129<br />
55<br />
147<br />
67<br />
135<br />
110<br />
133<br />
59<br />
125<br />
85<br />
42<br />
122<br />
104<br />
112<br />
99<br />
119<br />
82<br />
1<br />
143<br />
64<br />
31<br />
107<br />
19<br />
26<br />
87<br />
154<br />
78<br />
92<br />
159<br />
51<br />
150<br />
28<br />
156<br />
172<br />
176<br />
180<br />
161<br />
185<br />
169<br />
182<br />
175
Index Actorum<br />
ex quibus in Notis nonnulla decerpuntur.<br />
XIII<br />
1824.<br />
1829.<br />
1848.<br />
Series chronologica.<br />
Mai. Ep. Encycl. Ubl prlmum. Art. de tollerantismo et indifferentisnio<br />
religioso . . . . .165<br />
24. Mai. Ep. Encycl. Traditi humilitati. Art. Societates secretae 162<br />
Art. De Mairimonii sanctitate .... 164<br />
Art. De indifferentisino religioso .... 166<br />
29. April. Allocutio. Art. de libellis perversis . . ,34<br />
1851.<br />
1854.<br />
1855.<br />
1857.<br />
21. Nov.<br />
1. Aiig.<br />
3. Nov.<br />
25. Sept.<br />
Ep. Encycl. Exsidtavit. .\rt. de indifferentismo . . 101<br />
Ep Encycl. ^postolicae Nostrae. Art. de indifferentismo 101<br />
Lilt. Apost. Deus humanae salutis. Art. de Utriusque<br />
potesiatis concordia • ....<br />
.......<br />
76<br />
Allocutio. Cum primum. Art. de cath. Eccleslae perennitate<br />
88<br />
Series alphabetica.<br />
^postolicae Nostrae. Ep. Encycl. 1. Aiig. 1854<br />
Cum primum. Allocutio 25. Sept. 1857<br />
Deus humanae salutis. Litl. Apostol. 3. Nov. 1855<br />
Exsultavit. Ep. Encycl. 21. Nov. 1851<br />
Traditi humiUtati. Ep. Encycl. 24. Mai. 1829<br />
Vbi primum. Ep. Encycl. 3. Mai. 1824<br />
Index Auctorum,<br />
quorum scriptaprohibentur.<br />
. 101<br />
88<br />
76<br />
, 101<br />
162, 164, 166<br />
. 165<br />
Auctor non nominatus, adversus Sedis Apost. iura scribens . . 29<br />
Baltzer Jo. Bapt., errores Guntlieri sectatur . . . 104, 118<br />
Cayla, nationalium eccle.siarum schisma a.sserit . . . .126<br />
Frohschammer Jac, errores de habiiu rationem inter et fldem 139, 151, 181<br />
Gunlher Ant., errores in philosophico-theolog. systemate 104, 105, 118, 151<br />
Hermes Georg., errores in philo.sophico-theologico .sy.^temate 172, 175<br />
Lamenais Franc, liber .,Paroles d'un croyant ', errores politico-religiosi . 169<br />
5<br />
Vigil Franc, pcrversac docirinae de ecclesia et civili potestate . . 59<br />
Nuytz Jo. Nep., perversae doctrinae de ecclesia et civili potestate . 61<br />
Renan et Socii Chrisium Dominum impie blasphcmantes ...
XIV<br />
Index Regnorum seu Terrarum<br />
de quibus in Actis serrao fit, ut Ecclesiae conditio in iisdem exponatur.<br />
.4mericae meridionalh Respublicae , de Conventione Iractatur 67, Eccl. misere<br />
vexatur 102.<br />
Asiae Orientalis Begna^ martyria 128, 144.<br />
.Justria, Conventio cum Ap. Sede, Ecci. libertas 54, 76, 87; episcoporum congrcssus<br />
92.<br />
Baden, Conventio abrogata 126; Eccl. p popularibus scholis eiecta 154.<br />
Bavaria, plura Ecclosiae iura neplecta 181; Episcopis Theologiae in Seminariis<br />
docendae libertas npgatur 182.<br />
Behjium, Eccl. pericula 54.<br />
Cochinchlna, martyria 128, 144.<br />
Corea, martyria 128.<br />
Helvetia, cath. rei detrimenta 30, 87 103.<br />
Hetruria, Conventio inita 66; vide Italia.<br />
Hibernia, catholicorum subsidia 29.<br />
Hierosolymitanus Patriarchaius lat. ritus restiluitur 26.<br />
Hispania, Ecclesiae damna 28. Conventio inila 64, violata 85.<br />
Italia universa, seditiones et sacrilegia 31. 42. 51; acerbissimum adversus Eccl.<br />
bcllum 107, 119, 127, 129, 133, 137, 143, 159, 176, 186; qunntum debeat<br />
Apost. Sedi 42.<br />
Lusitania, Eccl. pericuia 138.<br />
Mexicana Bespublica, quae contra Eccl. attentata sint 99, 134; Ecclesiae detrimento<br />
in Mexicano Imperio 185.<br />
Neapolitanum Begnum, Eccl. calamitates 121, 127. 133; vide Italia.<br />
Neogranatensis Bespublica, Eccl. nefario modo vexata 73. 134, 147.<br />
Orientalis Asiae Begna, vide Asia.<br />
Palaestina, Patriarchatus Hierosolymit. lat. rit. restit. 26,<br />
roionia, s<strong>pp</strong>s melioris conditionis 29; dirissima porspcutio contra Ecd. 156.<br />
rontificia Ditio , seditiopf^s et sarrilegia 31, 42. 51, 107. 108, 161; u.«urpalio a<br />
Subalpino Gubernio attentala 110, 112; Excomraunicatio contra rebelles et<br />
usurpatores 114; nova facinora el usurpationes 120. 122. 127, 129, 176, 186.<br />
Russia, .«jtps melioris conditionis 29, dirissiina persecutio conlra Eccl. 156.<br />
Sardiniae Begnum, Eccl. gravissime afflicta 54, 55, 71, 79, 82, 84; Vide Italia.<br />
Sicilia vide .Npapnlitanuni Rpgnuri.<br />
Sinarxim Imperiuin, martyria 128.<br />
Subalpinum Begniim, vide Sardiniae Regnum ,<br />
Regnum.<br />
Syria, chrislianorum cacdps 128.<br />
Ticinensis 1'agus in Helvelia. Ecclesia vexatiu" 103.<br />
Tonchineme Begnum, martyria 128, 144.<br />
Ilalia. Pontificia Ditio, Neapolit.
Index rerum praecipuarum,<br />
qnae in his Apostollcae Sedis Actis aperto serraone tractantur.<br />
XV<br />
llota. Non indicantur heic errores et doctrinae vel facta cum eisdem connexa, aut veritates illis<br />
o<strong>pp</strong>ositae, qui<strong>pp</strong>e quae omnia in Syllabo (pag. 9— 16, et I, II) ordine satis obvio disposita.<br />
reperiuntur, et etiam in Indicibus Auctorum et Regnorum breviter attinguntur. Sunt<br />
tamen praeter ea alia quoque obaervatu digna, quae in sequentibus indicata invenies.<br />
Apostolicae Sedis muniis. auctoritas, necessitas unitatis cum cadem 1, 21, 29, 42,<br />
46, 59, 61, 78, 81, 126, 130, 153, 163, 176 seqq. 180.<br />
— — catliolicorum erga Hibernos 29, Syros 128.<br />
Castelfidardense praelium 123.<br />
Caritas Cleri, religiosarumque mulierum in luis calamitate 81.<br />
— — — litterae obsequii testes ad Pontificem 112.<br />
Catholicorum largitiones Pontifici oblatae 41, 131, 134, 139, 147, 179.<br />
Cleri institutio, Seminariorum necessitas 24. 48, 81, 96, 139, 168, 172, 175, 181,<br />
182 sqq. vide Caritas. Sacerdotes, Congressus.<br />
Concilia Provincilia commendantur 95, 182.<br />
Congressus episcoporum laudantur 92, 180, 182. ;<br />
— — iuges clericorum ad scienliam et pietatem fovendarn 97. '<br />
Conventus doctorum virorum Monachii a. 1863 habitus 150, 181.<br />
— — prosynodales laudantur 159. I<br />
Ecclesiae catholicae insignia praeconia 47, 50, 128, 129, 144, 181.<br />
Educatio vide Scholae.<br />
Episcoporum officia 5, 23, 40, 44, 53, 81, 92, 95, 98, 138, 146, 165, 168, 174, 175,<br />
180 sq., 183 sq. ; vide Congressus.<br />
— — — — laicorum 45.<br />
Exercitia spiritualia clericorum 25, 96.<br />
Exercitus Pontificius, eo abutuntur rebelles 36, novus exercitus laudatur 122, pugna<br />
cum invasoribus 123.<br />
Gallorum Imperatoris <strong>Epistola</strong> ad Pontificem, quo suadet, ut Pontifex rebelliuni<br />
provinciarum possessioni renuntiet 113; irritae promissiones 124.<br />
Instituta, vide Scholae.<br />
Jubilaeum h. c. indulgentia in forma iubilaei pro anno 1865 conceditur 6.<br />
Largitiones, vide Catholicorum larg.<br />
Mariae V. Beatissimae, Immaculata Conceptio deflnitur 78, 82, 101.<br />
Missionum externarum pro fide propaganda felices eventus 30.<br />
— — pro excitanda fldelium religione 45, 97.<br />
Ordines religiosi, eorum utilitas et recta institutio 3, 48, 65, 90.<br />
Orientalium Ritus, Ap. Sedis curae 98.<br />
Parochorum offlcia 24, 44, 49, 81, 98, 146.<br />
Pius <strong>IX</strong>., iter per Italiam 88; Roma fugit 31 sq. 51; Urbem redit 51 sq.<br />
Preces publicae indicuntur 6, 107, 112.<br />
Principum catholicorum officia 26, 38, 41, 49, 125, 158, 169, 179, 181; auxilia R.<br />
Pontifici praestita 38, 51 sq.; detrectata 124.<br />
Romani Pontifices, vide Apost. Sedes.<br />
Sacerdotum, animarum praesertim curam exercentium, officia 24, 81. 95, 97.<br />
Scholae, et educationis Instituta, Ecclesiae auctoritas servanda 49, 97, 120, 139,<br />
154, 181; quoad scholas praesertim populares 155, 181.<br />
Seminaria, vide Cieri instilutio.<br />
Synodus Dioecesanae commendantur 97; vide Conventus prosynodales.<br />
Visitatio canonica Dioecesium 97.
XVI<br />
Index paginarum,<br />
ubi errores in Syllabo descripti<br />
notantur et refelluntur.<br />
Numeri latini propositionim in Syllabo descriptarum sericm , arabici vero pagina» iB<strong>die</strong>ant.<br />
I. 137.<br />
II. 137.<br />
§. I. Pantheismus, Naturalismus, et Rationalismus absolutus. — 178.<br />
III. 137. 154.<br />
IV. 20, 94, 137, 154, 172.<br />
V. 20, 94, 136, 153, 155. 163.<br />
VI. 20, 136, 137, 155, 163.<br />
VII. 20, 136.<br />
§. II. Rationalismus moderatus. — 171, 172, 175, 182.<br />
<strong>VIII</strong>. 79, 105. 106, 154, 169, 172.<br />
<strong>IX</strong>. 79, 105, 106, 140, 141, 152, 169.<br />
X. 142, 152.<br />
XI. 142,167,<br />
XII. 142, 151, 167.<br />
XIII. 81, 105, 106, 151, 153.<br />
XIV. 151, 154.<br />
i\ota. 104, 105, 118.<br />
§. in. Indifferentismus, Latitudinarismus. — 30, 151.<br />
XV. 59, 137, 166. 1<br />
XVI. 22, 30, 44, 93, 129, 146, 165, 171. |<br />
XVII. 44, 80, 94, 129, 144, 165.<br />
X<strong>VIII</strong>. 43.<br />
§. IV. Socialismus, Communismus, Societates clandestinae, Societates biblicae,<br />
Societates clerico-liberales. 22, 34, 40, 43, 45, 46, 65, 78, 146, 162, 168, 178.<br />
§. V. Errores de Ecclesia eiusque iuribus. — 178<br />
X<strong>IX</strong>. 79,126,136.<br />
XX. 89, 134, 148, 163.<br />
XXI. 44. 59, 80, 146, 171, 183.<br />
XXII. 152.<br />
XXIII. 60.<br />
XXIV. 61,89.<br />
XXV. 61.<br />
XXVI. 65, 74, 91, 100, 103, 148, 178.<br />
XXVII. 35,115,136.<br />
XX<strong>VIII</strong>. 89, 101, 102, 148.<br />
XX<strong>IX</strong>. 103.<br />
XXX. 58, 59, 90.<br />
XXXI. 74, 90, 100.<br />
XXXII. 58, 159.<br />
XXXIII. 49, 89. 151, 182.<br />
XXXIV. 62, 126, 163, 164, 176.<br />
XXXV. 62.<br />
XXXVI. 62,163.<br />
XXXVII. 126, 131, 163<br />
XXX<strong>VIII</strong>. 61.<br />
§. VI. Errores de societate civili tum in se, tum in suis ad Ecclesiam<br />
relationibus spectata. — 178.<br />
XXX<strong>IX</strong>. 137.<br />
XL. 20, 37, 38, 42, 88, 128, 129, 137, 146,<br />
155, 158, 163, 181, 185<br />
XU. 61, 89, 148.<br />
XLII. 00, 62.<br />
XLill. 56,58, 126.<br />
XLIV. 49. 56, 89, 136, 148.<br />
XLV. 49, 57, 65, 89, 120, 155, 162, 178.<br />
181, 182, 184.<br />
XLVI. 49. 75. 81, 89, 103, 162, 178, 182,<br />
184.<br />
XLVII. 49, 57, 89, 120, 127, 146, 154,<br />
162, 178, 181, 184.<br />
XLVIIL 120, 155, 162, 178, 184.<br />
IL. 66, 89, 136, 148, 157.<br />
L. n. 90. 102.<br />
LI. 59. 73. 86. 90, 157.<br />
LIL 91, 103.<br />
LIII. 74, 76. 83. 84. 86. 91, 100, 120, 127,<br />
133, 148,159,178.<br />
LIV. 60.<br />
LV. 76, 168.<br />
§. VII. Errores de ethica naturali ct christiana. — 131, 187, 178.<br />
LVI. 136.<br />
LVn. 136. 142. 154.<br />
LVill. 133, 137, 145, 154<br />
L<strong>IX</strong>. 137.<br />
LX. 137.<br />
LXL 131.<br />
LXIL 124.<br />
LXIIL 23. 28, 46, 115, 125, 127, 158, 167,<br />
170.<br />
LXIV. 39.
LXV. 62. 68, n.<br />
LXYI. 62. 68. n.<br />
Lxvn. 62. n.<br />
LX<strong>VIII</strong>. 59, 62, 103.<br />
LX<strong>IX</strong>. 62.<br />
LXX. 62.<br />
§. <strong>VIII</strong>. Errores de matrimonio christiano. — 164.<br />
LXXI. 62.<br />
LXXII. 62.<br />
LXXIII. 68, n.<br />
LXXIV. 62. n. 89.<br />
Nota. 22,5:). 164.<br />
§. <strong>IX</strong>. Errores de civili Romaui Pontificis principatu.<br />
Nota. LXXV. 62, 176.<br />
LXXVL 36, 37, 126, 130, 177.<br />
I<br />
| 121, 125, 130, 138, 177.<br />
XVII<br />
35, 37, 52, 107, 109, 111, 112, 115,<br />
§. X. Errores qui ad Liberalismum ho<strong>die</strong>ruum referuntur. — 121.<br />
LXXVIL 86. 166.<br />
LXXVIIL 74. 148, 166.<br />
1<br />
I<br />
110, 120, 127. 133,<br />
166. 170. 178.<br />
146, 148, 157,<br />
LXX<strong>IX</strong>. 23, 34, 39, 45, 65, 66, 75, 89, 101. LXXX. 35. 36, 38, 124, 128, 129, 134,<br />
I 138, 164.
CONSPECTUS LIBRL<br />
<strong>Epistola</strong> <strong>Encyclica</strong> ^vanta ctira. d. 8. Dec. 1864 ad onines catholicos Antistites,<br />
cum epist. Cardinalis J. Antonelli et Syllabo praecipuorum aetatis nostrae<br />
errorum. Pag. 1—18, coll. I, II, III.<br />
Acta Ss. D. N. Pii <strong>IX</strong>. ex quibus excerptus estSyllabus. Pag. 19—160, coll.III—<strong>IX</strong>.<br />
A<strong>pp</strong>endix documentorum. Pag. 161—186, coll. <strong>IX</strong>, X.<br />
Indices Synoptici. Pag. I—XVII.<br />
fy^<br />
Errores in Epist. Encycl. Quanta cura. d. d. 8. Dec. 1864 proscripti, ad<br />
paragraphos Syllabi redacti. Pag. I, II.<br />
Index et Summarium Actorum, etiam A<strong>pp</strong>endicis. Pag. III—X.<br />
Index chronologicus Actorum. Pag. XI.<br />
Index alphabeticus Actorum. Pag. XII.<br />
Index Actorum, ex quibus in Notis nonnulla decerpuntur. Pag. XIII.<br />
Index Auctorum, quorum scripta prohibentur. Pag. XIII.<br />
Index Regnorum seu Terrarum, de quibus in Actis sermo fit, ut Ecclesiae<br />
conditio in iisdem exponatur. Pag. XIV.<br />
Index Rerum praecipuarum, quae in his Apostolicae Sedis Actis aperto sermone<br />
tractantur. Pag. XV.<br />
Index paginarum, ubi errores in Syllabo descriptl notantur ct refelluntur.<br />
Pag. XVI, XVII.<br />
Ratisbonae <strong>die</strong> 13. Maii 1865.<br />
3<br />
ImprimatuT.<br />
I. Micli. Reger,<br />
Ylcarius in Spiritualibus Generails.
Hor^C DiUrD3,6 Breviarii Romani etc. Cum additamentis novissimis<br />
in 18". Cum A<strong>pp</strong>robatione Ordinarii.<br />
Roth- und Schwarz. Deutliche Schrift. fl. kr. — Thlr. ngr.<br />
.\usgabe I Velin-Papier 1 21 27<br />
„ II „ „ mit Einem<br />
Stp^'-''-*-- * "" ' -<br />
Zur Befjuen<br />
benolhigten I<br />
Missah<br />
tamenti;<br />
.\usgabe I»)<br />
„<br />
n»)<br />
gei<br />
u<br />
Eii<br />
KeUef<br />
dessg<br />
in brs<br />
An Proprle^<br />
Cliile<br />
Cohi<br />
Eiiglniid<br />
Irlitnil<br />
Liiiiii<br />
Mea ifo<br />
Nach d(<br />
druckt und<br />
und .\dditan<br />
haft verhess<br />
neuere und|<br />
einge.sclialte<br />
<strong>die</strong>ser Zusaf<br />
zug der vo<br />
Liinder unc!<br />
das kieinei<br />
hier sorglii<br />
mil dcm d<br />
tensatz alii<br />
den Praefat<br />
Privatgebra<br />
auf Keisen<br />
Oflicin<br />
in Cce<br />
Roth- und<br />
Dassel be<br />
und VifT!<br />
Officiu<br />
Cum<br />
I<br />
PLEASE DO NOT REMOVE<br />
CARDS OR SLIPS FROM THIS POCKET<br />
Rotli- iind Srliwarz<strong>dn</strong>ick in 12". 15 kr.<br />
Dnsseibe in 4°. Rolh- und Srliwarz 15 kr.<br />
Dasselbe in 4". Rotli- und Schwarz<br />
UNiVERSITY OF TORONTO LIBRARY<br />
riir <strong>die</strong> 4 Theile des Breviers 30 kr.<br />
Rouge et noir. Grands caracteres. Frs.<br />
No. 1. Papier velin 4,00<br />
„ 2. „ „ avec une belle<br />
"'">*" '"o Rur acier 4,50<br />
aires aux difTerents<br />
tio cum
PreceS ante et pOSt RliSSaill dicendae pro o<strong>pp</strong>ortunitate Sacerdo<br />
tis. Cum A<strong>pp</strong>robatione Ordinarii.<br />
Roth- iind Schwarzrtruck in V. IS kr. — 5 ngr.<br />
Dassplbe colorirl 1 n. 12 kr. — 21 ngr.<br />
Diese ..Preces'-. sowie das .,orricium Hobdomadae<br />
Sanctae" sind aiis dcm Qiiartbrevicr extra<br />
abgedruckt.<br />
Ascensione mentis inDeum (de) per sca-<br />
!as rorum creatarum; aiict. Card. Bellarminn.<br />
18". 30 kr. — 10 ngr. — 1,60<br />
Biblia Sacra. Noviim Testamentum Vulgatae<br />
editionis juxta cxemplnr Vaticanuin.<br />
Ciini a<strong>pii</strong>rob. Ord. 8\ 30 kr. —<br />
10 ngr. — 1.60<br />
Bibliographia dogmatica compciulii dognialircs<br />
usni iicrneccssaria ; rollecta et<br />
cdita a F. W. Go 1 dvvitzcr.<br />
12<br />
8".<br />
ngr.<br />
36 kr.<br />
— 1.80<br />
Commentarius litcralis in Genesin; auct.<br />
Fr dc Paula Schrank. P. Ord,- S. Bcncd.,<br />
Th. et Ph. Dr. 8". 2 11. — 1 Thlr.<br />
10 ngr. — 8,00<br />
Compendium dogmatum christiano-catholicorum<br />
svstcmalicnm : cdidit F. \V. Goldwitzer.<br />
'8'. 1 n. 12kr.— 21ngr. nct.3,00<br />
Confessarius pro jetate juvenili; auct.<br />
G. M. Wittmann, Episcop. 12'. 15 kr.<br />
5 ngr. — 0.75<br />
— L e m e m c. T r o i s i e m e cdition en 1 a t i n<br />
ct cn allemand, avcc ie portrait de<br />
l'autcur. Rcvisee et cnricl»ic d'annotations.<br />
12". 30 kr. — 10 ngr. — 1,50<br />
j<br />
Divini amoris scintillulae , scu jircculae<br />
I a<strong>dn</strong>iodiiin piao, quibus anima lidciis in<br />
vilac sanclitatc ct Dci amore plnrimum<br />
crcsccrc connrmarique potuit ctc. Ex ope-<br />
ribiis <strong>pii</strong>ssimi Ludovici Blosii, Laeti-<br />
ensisabbati.s. 18°. 45 kr. — 15 ngr.— 1.80<br />
Examen ad usiiiii cleri in gratiain praccipuc<br />
sarprdotum sacra cxercitia obcunlium. Con-<br />
cinnavit J. Deharbe, S.<br />
paulo anctior. 12". 24 kr.<br />
J. Editio altcra,<br />
ZVjngr. — 1.40<br />
Gemitn columbae (dc) . sivc dc bono Lacrymanim;<br />
aucl. card. Bcllarmino, 18".<br />
48 kr. — 15 ngr. — 2,00<br />
Hymnus S. Casimiri ad bcataiu .Mariam<br />
scm|icr virgiiMMii deiparam ninitiplici lingua<br />
niinc priiiio iin[)rcs.sus ct quidcm latina<br />
archclypi vcrsionibus llalica. hispan<br />
i r a. ga 1 1 i r a . p o I o n i a r a . b u n g a r i r a.<br />
gracca ct gcr man ica. Cum ho ro logio<br />
cci m linguis im-<br />
mariano q iia (<br />
pressa. addilis<br />
unrd<br />
melodiis pro liyinno et<br />
horolog.<br />
i.'U,ter.<br />
mar. . rurantc Dort.<br />
8". 2A kr. — 77»<br />
D. Metten-<br />
ngr. — 1,25<br />
Jdea r^Jblica Kcclesiae Dei ; delineavit<br />
Fr. (nXcrthiir. Dr. Tli. (i vnl. 8'.<br />
3 II. - 2 Thlr. ~ 10.00<br />
Chaque voi". sCpar^mnit 1 fl. — 20 ngr. 2,00<br />
Imago Virtutun.\ Rol». Card. Bcllarmini.<br />
S •).. a Marrrllo Cervino cjiis .\cpo(c ad-<br />
'^^'al»<br />
-<br />
et Gregoito XV. Ponl. Opt. Max.<br />
IH». 15 ItH, — 5 ngr. — 0.75<br />
Rouge et noir in 4". 80 cent.<br />
Le mem€, colorie net 3 Frs.<br />
Ces Orai.sonx aliisi que POfJice de la<br />
Setnaiiie Sainle in 4° iont exlraits du<br />
Bicriaire in 4°. -<br />
Imitatione Christi (de) librl quatuor, nmltiplici<br />
lingua nunc primo impre.ssi ct quidcm<br />
latina arcbetypi interprcialionibns italica,<br />
hispanica. galiica, germanira,<br />
anglira, graeca. Cum notis et<br />
variis lcctionibus curante J. B. Weigl,<br />
canon. ct officiali. Cum icone chalybi incisa.<br />
8». 4n. — 2Thl.20ngr. — 10,00<br />
Le raC'me. Papier vclin. 5 n. — 3 Thlr.<br />
10 ngr. — 14.00<br />
Maki-i2ii, Taki-cdd ini. h i s t o r 1 a C o p t o r n m<br />
Chrisiianorum in .\cgypto. Arabice<br />
edita ct in linguam latinam translaia ab<br />
Dr. Hcnr. Jos. Wetzcr. 8°. 3 H. —<br />
2 Thlr. — 8.00<br />
Meditationes, Soliloquia ct itfannale D i v.<br />
.\ur. .\ugustini, cpiscoi». Collationc<br />
manu srriptorum cxemplariiim emendaia<br />
ct annotatis passim sacrac srripturae allegationibus<br />
aucta. Cum vita et efTigii S.<br />
auloris. 18". 48 kr. — 15 ngr. — 1.40<br />
Meditationes dc praccipuls fidci mysteriis<br />
ab usum Clericorum accommodaiae, et<br />
accurata matcriae distributione pcr modum<br />
concionis ad pracdicandiim Dci vcrbum pcrutiles;<br />
auct. J. Mirli. Kroust, S. J. 5<br />
vol. Vitam auctoris adumbravit ct pracCatus<br />
cst J. Bapt. Weigl. 12". 5 fi. —3 Thlr.<br />
10 ngr. — 10,80<br />
Psalmornm libcr; auct. de Barth. J. N.<br />
Kcg. Bav. consiliario eccles. et dccanus.<br />
\<strong>pp</strong>rouve par Mgr. l'Evcque de Ratisbonne.<br />
8". 18 kr. — 6 ngr. — 1.00<br />
Testamentum novum, graece et latine.<br />
Tcxtniu gracrnm rccognovit et vulgatam<br />
latinam Cleaienlis <strong>VIII</strong> jussu editam addidit<br />
Fr. H. Rcitbmayr. SS. Theol. doct. ct<br />
prof. 8". 2n. (ikr. — IThlr. lOngr. — 6,00<br />
Theologia naturalis, .seu libf^r creaturarum<br />
RaimiiiHli de Sabundc, ad optimarum<br />
cdilionuin lidcm dcnuo rccognitus. 12°. 3 n.<br />
2 Thlr. — 8,00<br />
Theologicae institntiones D. Mariani CI.<br />
*obmaycr; in compendium rcdarlae ab<br />
.\. Sahnnmi. tbcnl. dort. Editio II. 2 vol.<br />
8- 2H. 42 kr. — 1<br />
Thlr. 18 ngr. — 8.00<br />
Tl iaurus precum ac Medilationuin atque<br />
varionim Instructionum Excrritationunuine<br />
Spiritualium. Ex probatis anrtoribus col-<br />
lcrdis. (ipera P. P. Socic(a(is Jesu. In<br />
usum omnis cnnditionis hoininimi. Novam<br />
ct aiicliorem cdi(inucm. 2 vol. 18".<br />
1 a. 12 kr. 21 ngr. — 3,60<br />
Vita Div. .\ur. Augustiiii. Epis. hi<strong>pp</strong>nnen-<br />
sis, aiir(. inrcrto. Ex aiiliqiio codi''t' cdidit<br />
M. Sin(/cl. Cuin cHigic S. Augiislini.<br />
18". 12 kr. - 4 ngr. — 0,75