IN-NAZZJON Il-{amis, 22 ta‘ Marzu, 2012Opinjoni 11Editur> Alex AttardMedia.Link Communications Co. Ltd. 2, Triq Herbert Ganado, Tal-Pietà PTA 1450P.O. Box 37, Il-{amrun {MR 1000 e-mail> news@media.link.com.mtTel> 21243641#2#3 Fax No. 21242886Dipartiment tal-Avvi]i Tel> 25965-317#232#474 Fax> 21240261E-mail> adverts@media.link.com.mtL-EDITORJALInkomplu ninvestu fis-servizzi tas-sa[[aL-Isptar Mater Dei u s-servizzi fil-qasam talkuratas-sa[[a b[alissa jinsabu ta[t il-lenti taluffi/jalital-Union tal-Infermiera u l-Qwiebel(MUMN) li qed jirrifjutaw l-istedina tal-Gvern lijersqu madwar il-mejda tad-diskussjoni. Il-Gvernqed i[alli l-bieb miftu[ bera[ g[all-uffi/jali tal-MUMN biex jing[aqdu mal-imsie[ba fil-qasamtal-kura tas-sa[[a f’pajji]na u jipparte/ipaw fittaskforce li t[abbret mill-Gvern fl-a[[ar;img[at.L-iskop ta’ din it-task force hu wie[ed – dak lijkunu diskussi l-isfidi li qed jiffa//ja s-settur tasservizzital-kura tas-sa[[a u kif pajji]na se jkomplijoffri l-og[la livell ta’ servizzi ta’ kura b’xejn g[alkul[add.Nimxu ’l quddiem fis-sa[[a g[axb’sa[[itna ekonomikamentKif appellajna lbiera[ minn dawn il-kolonnieditorjali, it-triq ’il quddien f’settur sensittivb[alma hi s-sa[[a tal-familji tag[na, hi li jinstabusoluzzjonijiet g[all-isfidi li qed niffa//jaw biex issetturtas-sa[[a jkompli miexi ’l quddiem, kif fatt hi l-politika tal-Partit Nazzjonalista li fil-Gvernhu determinat li jkompli jimmodernizza u jsa[[a[fil-kwalità u fl-effi/jenza s-servizzi ta’ kura tassa[[ab’xejn.Dan nistg[u nag[mluh g[ax pajji]na hub’sa[[tu ekonomikament. B’aktar attivitàekonomika, qed inkomplu ninvestu fis-sa[[a talpoplutag[na. Fis-sa[[a tat-tfal tag[na, inklu]b’e]amijiet medi/i fl-iskejjel, b’]ieda fil-kura us-servizzi medi/ini li jing[ataw lil min ikung[addej minn xi diffikultajiet – lil ommijiet,missirijiet, ;enituri, anzjani, u persunib’di]abbiltà. Il-PN fil-Gvern hu sensittiv g[all-[ti;iet tan-nies.Operazzjonijiet ;odda u spe/jalizzatiBl-investiment li sar fl-2009 fi/-?entru tal-BreastScreening, sal-lum 117-il mara nqabdilhom ilkan/erfi stadju bikri. Biddilna [ajjithom.G[andhom ;ejjieni a[jar mat-tfal tag[hom, malir;ieltag[hom, mal-qraba tag[hom. Kien evitat lidin il-marda tid[ol fil-fond u sfortunatament ikung[adda wisq ]mien. Sa issa 15,000 mara ;ewe]aminati b’xejn f’dan i/-?entru. Din is-sena jibdajing[ata servizz ie[or ta’ screening g[all-kan/er talmusrana.Il-;lieda kontra l-kan/er qed tissa[[a[ b’kullmezz. Investejna u qed jintu]a Linear Accelerator;did biex nag[tu kura aktar effettiva lil min ikollul-kan/er. Qed ninvestu aktar biex min jg[addiminn din il-marda jkollu kwalità ta’ [ajja a[jar,igawdi aktar il-<strong>familja</strong> u jg[ix a[jar. }idna wkoll ilmedi/inali ting[ata b’xejn g[al tipi differenti ta’kan/er.Is-sena li g[addiet saru 44,000 operazzjoni fl-Isptar Mater Dei. Dan iffisser ]ieda ta’ 11,000operazzjoni fuq dawk li kienu saru fl-Isptar SanLuqa fl-2007.B’operazzjonijiet ;odda u spe/jalizzati li qedisiru f’pajji]na, qed nag[mlu l-[ajja ta’ min ikollub]onn operazzjoni spe/jalizzata u tal-<strong>familja</strong>tag[hom a[jar.Qed isiru operazzjonijiet biex persuna li tkuntilfet il-movimenti tkun tista’ ter;a’ tibda ti//aqlaq.Operazzjoni li tinvolvi 30 professjonist differenti.Is-sodisfazzjon ta’ persuna li tkun tista’ ter;a’ tin]elmis-sodda wa[edha, li timxi, li tg[annaq lit-tfal,ikun kbir.Fuq it-tfal qed isiru operazzjonijiet li jirregolawit-tul tal-idejn u s-saqajn. Qed isiru operazzjonijietkumplikati fl-ispalla u fil-wi//. Meta ng[addu minnxi diffikultà ]g[ira fis-smig[, nirrealizzaw l-importanza tieg[u. Qed isiru operazzjonijiet biexpersuni jibdew jisimg[u mill-;did jew itejbu s-smig[.Il-volum ta’ xog[ol fis-servizz tas-sa[[a tag[nahu qawwi. Is-sena li g[addiet saru testijiet fuq 6<strong>miljun</strong> kampjun ta’ demm.Rivoluzzjoni fis-servizzital-kura tas-sa[[aDawn huma fatti. Din hi r-realtà tal-i]vilupp kbiru r-rivoluzzjoni li twettqet fis-servizzi tal-kura tassa[[af’pajji]na fl-a[[ar <strong>snin</strong>. Dan kollu hu kapitlu ;did li feta[ is-settur tas-sa[[a bl-IsptarMater Dei u bil-politika li qed titwettaq li ssa[[a[is-servizzi fi/-/entri tas-sa[[a, anke bi pro;etti ta’bini ta’ /entri ;odda b[alma hu dak f’San :iljan ub’o[rajn li qed ji;u modernizzati u qeg[din nie[dul-frott minnhom. Qeg[din igawdu dawk li l-aktarje[tie;u kura.F’dan ix-xenarju hemm ukoll sfidi u diffikultajietx’nindirizzaw. I]da l-g[aqal jitlob li nibnu fuq ittajjeb.Li nibqg[u nie[du de/i]jonijiet responsabbliu b’g[aqal biex l-ekonomija tibqa’ tikber utissa[[a[. B’hekk il-pajji] jibqa’ jifla[ jinvesti fissa[[atal-poplu. B’hekk il-pajji] jibqa’ jgawdi minnaktar servizzi tal-og[la kwalità li jgawdu minnhomil-familji tag[na.Sa[[tek g[al qalbnaUnur ie[or g[al MaltaWaqt li qieg[ed nikteb danl-artiklu g[adu /ar f’mo[[idak li qalet il-Ministru g[as-Sa[[a Libjana FatmaHamroush dwar pajji]na.“Att erojku. Bid-de/i]jonital-Prim Ministru Malti lijag[ti kenn politiku li]-]ew;piloti Libjani u bid-de/i]jonili ma jag[tix l-ajruplani luralil Gaddafi, ;ew salvati elufta’ persuni. Fid-dawl tal-fattli dawk il-;ranet kienu jiemmeta [add ma kien jaf x’seji;ri, dawn id-de/i]jonijietkienu bla dubju att erojkutal-Gvern Malti.”Kien tassew kliem sabi[dwar pajji]na. Forsi tistaqsig[aliex qed insemmi dan ilfatthawn, ta[t it-titlu‘Sa[[tek g[al qalbna’.Tajjeb li nispjega li dan ilkliemintqal mill-MinistruLibjana waqt konferenza tala[barijietli matulha ;ieffirmat ftehim ta’kooperazzjoni(memorandum ofunderstanding) fis-settur tassa[[abejn i]-]ew; pajji]i.Ftehim li minnu ]-]ew;pajji]i se jibbenefikaw fuqdiversi punti, fosthom dakedukattiv f’dan il-qasam.Hawnekk ukoll qed narawli d-de/i]jonijiet kura;;u]ital-Prim Ministru taw ilfrott,partikolarment g[axkellhom sehem importantibiex ir-re;im ta’ Gaddafi majoqtolx aktar persuni. I]daissa wkoll qed naraw il-frottdirett fejn pajji]na se jag[ti ujir/ievi kollaborazzjoni fissetturtas-sa[[a. Barra minnhekk, in-negozjanti Maltin lija[dmu f’san is-setturkellhom l-opportunitàjattendu business lunch fejnIs-sa[[a ma g[andha qatt tkun xi[a;a tal-Gvern biss. Kul[addg[andu j[oss il-b]onn lijikkontribwixxi biex is-servizzitas-sa[[a ja[dmu a[jaresponew l-ideat tag[hom utkellmu mal-Ministru Libjana.{idma flimkienIs-sa[[a m’g[andha qatttkun xi [a;a tal-Gvern biss.Kul[add g[andu j[oss ilb]onnli jikkontribwixxi biexis-servizzi tas-sa[[a ja[dmua[jar. Dan jista jsir b’diversimetodi, b[al pere]empju dakli tu]a s-servizzib’responsabbiltà jew tag[tisehmek biex is-servizzjitwassal a[jar.Esperjenzajt dan b’mod /armatul dan l-a[[ar xahar. Flewwelka] iltqajt malorganizzazzjoniCatch aRainbow, li bis-sa[[a talinizjattivatag[ha bidletkompletament id-dehera talplayroomfis-sala g[at-tfalDisneyland fl-Isptar MaterDei. Il-kamra ;iet mg[ammrab’log[ob varju u l-[itan [adul-[ajja grazzi g[at-talent talartistFrank Schembri. Bladubju, ambjent [afna isba[g[at-tfal li jkunu qed jie[du l-kura.E]empju ie[or kien dak tal-Vodafone Malta Foundation liffinanzjat klinikapodopedjatrika fi/-?entru tas-Sa[[a ta’ Birkirkara. Din ilklinikase tag[ti servizzdedikat lit-tfal billi tiffoka fuqil-kura u l-korrezzjoni kmienita’ difetti fis-saqajn u tag[tiservizz ta’ kura preventiva.Interventi kmieni humaessenzjali g[ax fl-ewwelfa]ijiet tal-i]vilupp fit-tfal issaqajnu r-ri;lejn jg[adduminn tibdil kbir.In[oss li dawn huma ]ew;e]empji sbie[ li juru kif,permezz tal-volontarjat, ittalent,imma anke permezztan-negozju, kul[add jista’b’xi mod jikkontribwixxi.Pariri ta’ professjonistib’xejn fuq l-internetLejn tmiem is-sena lig[addiet nedejna portal ;didfuq is-sitwww.ehealth.gov.mt. Il-portaljismu Healthy Living. L-iskopkien li nipprovduinformazzjoni utli dwar kifwie[ed jista’ jadotta stil ta’[ajja a[jar.Fuq l-internet wie[ed jista’jsib [afna informazzjoniminnJoe CassarIl-Ministru tas-Sa[[arelatata imma, b[alma nafu,mhux dak kollu li ssib fuq l-internet huwa tajjeb.G[alhekk, bis-sa[[a ta’diversi professjonisti filqasam,[loqna dan il-portal.Hemm informazzjoni dwardiversi ri/etti li jg[inuk timxima’ dieta bilan/jata, kif ukollg[ajnuna dwar kif taqta’ t-tipjip, u l-ako[ol,informazzjoni dwar kura tal-;ilda u l-[ajja sesswali, fosto[rajn.Nissu;;erilek li ]]ur dan ilportal,u jekk tara li jkollokb]onn parir aktar dettaljattista’ //empel lid-Direttorattal-Promozzjoni tas-Sa[[a uPrevenzjoni tal-Mard fuq23266000.
IN-NAZZJON Il-{amis, 22 ta’ Marzu, 2012A[barijiet ta’ Barra 13FIL-QOSORFidu/ju] fl-ekonomija Ingli]aIR-RENJU UNIT: George Osborne, il-Ministru tal-FinanziIngli], qal li l-ekonomija Ingli]a jidher li ma kinitx se taqa’f’re/essjoni u l-irpiljar tal-ekonomija mistenni j[affef il-passis-sena d-die[la. Hu qal dan hekk kif ilbiera[ ippre]enta l-Ba;it. Ba;it li fih Osborne [abbar aktar tnaqqis fl-infiq mill-Gvern g[all-valur ta’ ]ew; biljun Lira Sterlina biex ikunjista’ jimplimenta qtug[ fit-taxxi.Il-BEL:JU> Nies mi;bura fis-Soeverein Arena f’Lommel, waqt /erimonja funebri g[all-vittmital-in/ident tat-traffiku fl-I]vizzera f’Sierre li fih 28 persuna mietu li minnhom 22 kienu tfal(Ritratt> Reuters)S-SIRJAIwissi dwar riperkussjonijietkbar mill-kri]i SirjanaQbil dwar ri]oluzzjoni fin-NU, Ban Ki-moon, is-Segretarju :enerali tan-Nazzjonijiet Uniti, ilbiera[wissa li l-kri]i Sirjana kienetperikolu]a [afna u kellha“riperkussjonijiet kbar” g[addinja.Dan hekk kif komplaji]died il-;lied b’]ew; subborgital-kapitali Damaskumatul il-;urnata tal-biera[ji;u ta[t bumbardament qalilmit-tankijiet tal-gwerra.Ban qal li [add ma kien jafkif kienu se ji]vol;u l-avvenimentifis-Sirja i]da insista lidak li wie[ed kien jaf kien likellu r-responsabbiltà biexikun hemm soluzzjoni g[aldin il-kri]i perikolu]a [afna.Ban qal dan waqt diskors lig[amel ilbiera[ fil-kapitalital-Indonesja Jakarta.Hu qal li l-kri]i kellhariperkussjonijiet kbar g[addinja.Matul il-;urnata tal-biera[,]ew; subborgi kbarf’Damasku sfaw bumbardjatibil-qawwa wara attakki ;oddamill-Armata {ielsa tas-Srija,l-armata tar-ribelli, fuq truppileali lejn ir-re;im tal-President Bashar al_Assad.Is-subborgi fil-mira kienudawk ta’ Harasta u Irbin.Xahrejn ilu t-truppi ta’ Assadwettqu offensiva f’dawn i]-]ew; subborgi wara li bdewjikkontrollawhom ir-ribelli.Sadattant ilbiera[ t[abbar lil-Kunsill tas-Sigurtà tan-Nazzjonijiet Uniti, fosthomi/-?ina u r-Russja, kienuqablu fuq stqarrija dwar is-Sirja. Stqarrija li tappo;;ja l-isforz ta’ Kofi Annan, ilmibg[uttal-Lega G[arbija ueks Segretarju :enerali tan-NU, biex tintemm il-vjolenza.L-istqarrija wkoll theddedlis-Sirja “b’aktar passi” jekkdin ma t[addanx il-propostata’ pa/i ta’ Annan. Propostamaqsuma f’sitt punti u li fostl-o[rajn titlob biex ikunhemm waqfien mill-;lied,djalogu politiku u a//ess s[i[g[all-a;enziji umanitarji.In-Nazzjonijiet Uniti qaletli aktar minn 8,000 persunanqatlu f’din is-sena ta’ vjolenzafis-Sirja imma l-ammontqed ji]died ta’ kull jum i]da/ifri e]atti m’hemmx peress liorganizzazzjonijiet umanitarjimhux qed jit[allew ja[dmu u;urnalisti barranin majistg[ux jid[lu fil-pajji].Il-forzi ribelli kellhom jirtirawminn diversi bliet fejnkienu attiv wara offensivikbar kontrihom.Sadattant Assad qed i[abbatwi//u ma’ pressjoni kbiraminn ;ewwa r-re;im tieg[ustess. Dokumenti li nkisbuminn attivisti jsostnu li qedisir pressjoni kbira biexuffi/jali g[olja ma ja[arbux ujissie[bu mar-ribelli.Fi ]vilupp ie[or irri]ulta lir-re;im Sirjan [oloq kopjae]atta tal-website Youtube.Dan biex meta attivisti jippruvawipo;;u video ta’ dak lihu g[addej, dawn jie[du d-dettalji tag[hom u jarrestawhom.Ikompli ji]died il-prezz ta]-]ejtL-G{ARBJA SAWDIJA: Il-prezz ta]-]ejt kompla ji]diedmin[abba t[assib dwar il-provvista minkejja li t-Tlieta l-G[arbja Sawdija wieg[det li ]]id il-provvista hekk ikunhemm b]onn. Ilbiera[ i]da l-prezz ta’ dak mag[ruf b[alaBrent Crude Oil la[aq il-prezz ta’ 124.43 dollaru kullbarmil. I]-]ejt din is-sena di;à ]died bi 15 fil-mija u filwaqtli huma ’il bog[od mill-prezz rekord fl-2008 ta’ 147 dollarukull barmil, qed joqrob lejn livelli li qed i[asseb. ChristineLagarde, il-kap tal-Fond Monetarju Internazzjonali, nhar it-Tlieta qalet li fost l-akbar theddid g[all-ekonomija dinjijab[alissa kienet ]died [esrem fil-prezz ta]-]ejt.Jitilqu ming[ajr SenussiIl-MAWRITANJA: Delegazzjoni Libjana li marretNouakchott, il-kapitali tal-Mawritanja, ilbiera[ marret luraTirpli ming[ajr Abdullah al-Senussi, dak li kien il-kap tasservizzisigrieti Libjani fi ]mien Muammar Gaddafi. Il-Mawritanja kienet [abbret li kienet “taqbel fil-prin/ipju” litestradih lura l-Libja i]da kien hemm xi affarijiet li riedettiddiskuti u til[aq qbil dwarhom. Anki Franza u l-QortiKriminali Internazzjonali qed jitolbu g[all-estradizzjoni ta’Sensussi.