You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
M. MALOVEC: <strong>Gramatiko</strong> <strong>de</strong> <strong>Esperanto</strong><br />
mi kondutos al vi; la hundo nek manĝis, nek trinkis; li ne nur mensogas, sed ankaŭ ŝtelas; li ne sole<br />
helpis, sed eĉ pruntis monon) aŭ sen konjunkcio (li sidis, manĝis, silentis).<br />
6.4.1.2. Alternativaj propozicioj. La alternativaj propozicioj indikas diversajn eblojn, el<br />
kiuj okazos nur unu (aŭ mi iros teatron aŭ mi restos hejme. eble mi iros teatron, eble mi restos<br />
hejme; ĉu bone, ĉu malbone. mi faris tion; jen li skias, jen li patinas, sed ne lernas; li estas tri<strong>de</strong>kjara<br />
aŭ pli ĝuste tri<strong>de</strong>kunujara; helpu al li aŭ prefere faru tion mem).<br />
6.4.1.3. Adversaj propozicioj. La adversaj propozicioj kontraŭas unu la alian (multaj<br />
laboras, multaj parazitas; ni ĉiuj klopodas, kaj li kuŝas; vi volas iri al koncerto, mi miavice restos<br />
hejme; vi estas fripono, dum via frato heroo; vi dormis, kaj dume ili ŝtelis; vi tion asertas, sed mi ne<br />
kredas al vi; ili promesis nenion, tamen ili venis; li promesis ĉion, sed tamen li faris nenion; vi ja<br />
multe klopodis, sed rezulto estas nenia). Speciala speco <strong>de</strong> adversaj propozicioj estas la<br />
propozicioj protestaj (li ne nur ne helpis al la vundito, sed eĉ priŝtelis lin).<br />
6.4.1.4. Konkludaj propozicioj. La konkludaj propozicioj esprimas ion, kio sekvas el la<br />
antaŭa propozicio (li estas stultulo, diru al li nenion; nokte neĝis, tial mi iros skii; vi tion fuŝe<br />
kuiris, sekve vi manĝos sola; la trajno forveturos post unu horo, do ni havas tempon kaj pro tio mi<br />
iras en kafejon).<br />
6.4.1.5. Klarigaj propozicioj. La klarigaj propozicioj klarigas kaj motivas la enhavon <strong>de</strong> la<br />
antaŭa propozicio (prenu novan veston, ĉar nur tiel vi plaĉos al ŝi; li havas du hundojn, nome<br />
pu<strong>de</strong>lon kaj melhundon; li alportis iom da manĝo, tio estas, panon kaj botelon da lakto; kuraĝe iru<br />
al li, li ja estas bonulo; li certe helpos al vi, <strong>de</strong>s pli, ke li amas infanojn; mi ne bezonis la libron aĉeti<br />
- fakte mi posedas ĝin jam <strong>de</strong> longe; ne diru tion al li - li sen tio jam furiozas). Ekzistas ankaŭ<br />
klarigaj-adversaj propozicioj, en kiuj la dua motivas la enhavon <strong>de</strong> la unua, montrante,<br />
kio okazus en mala okazo (mi <strong>de</strong>vas labori, alie mi ne sukcesos fini mian taskon; obeu, ĉar male<br />
oni batos vin).<br />
6.4.1.6. Pseŭdo-subpropozicioj. La pseŭdo-subpropozicioj estas enkondukitaj per KIO, do<br />
ŝajnas rilataj subpropozicioj, sed ne anstataŭas frazelementon <strong>de</strong> la antaŭa propozicio. Oni<br />
povas ilin transformi en propoziciojn kopulajn (ŝi scias bele danci, kio al mi tre plaĉas - ŝi scias<br />
bele danci kaj tio al mi tre plaĉas).<br />
6 4.1.7. Rekta parolo. La rekta parolo estas preciza citaĵo <strong>de</strong> ies vortoj (Petro diris: "Mi venos<br />
morgaŭ."). Ĝi konsistas el frazo citata (mi venos morgaŭ) kaj frazo citanta (Petro diris). La<br />
citatan frazon oni metas inter citilojn aŭ haltostrekojn (- Mi venos morgaŭ, - diris Petro, - kaj<br />
helpos al vi). La frazo citanta povas esti antaŭmetita, sekvita <strong>de</strong> dupunkto (Petro diris: "Mi<br />
venos morgaŭ."), intermetita ("Mi venos morgaŭ,” diris Petro, "kaj helpos al vi.") kaj postmetita<br />
("Mi venos morgaŭ kaj helpos al vi,” diris Petro).<br />
6.4.2. Suborditaj propozicioj. Ĉiu subpropozicio estas kompletiga parto <strong>de</strong> la<br />
ĉefpropozicio, t.e. frazelemento esprimata en formo <strong>de</strong> tuta propozicio. Sekve ekzistas<br />
subpropozicioj subjektaj (ŝajnas, ke li venos - kio ŝajnas?), objektaj (li promesis, ke li venos -<br />
kion li promesis?), predikativaj (lia feliĉo estas, ke li venis - kio estas lia feliĉo?), epitetaj (la<br />
78