You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
M. MALOVEC: <strong>Gramatiko</strong> <strong>de</strong> <strong>Esperanto</strong><br />
f) La personalo ĜI parte sinonimas kun la <strong>de</strong>monstrativo TIO: Ĝi estas virino mezaĝa. / Tio<br />
estas virino mezaĝa. - Ĝi ne estas io grava. / Tio ne estas io grava. Sed absolute sinonimaj ili ne<br />
estas: Li skribis la leteron, mi vidis ĝin (= la leteron). Li skribis la leteron, mi vidis tion (= la<br />
skribadon). Li rakontis la historion; ĝi estas vera (= la historio). - Li rakontis la historion; tio<br />
estas vera (= ke li rakontis).<br />
g) Evitu uzadon <strong>de</strong> personaloj, kiam ili povas rilati al du substantivoj (La knaboj venis al la<br />
knabinoj; ili donis al ili pomojn), sed esprimiĝu pli klare (La knaboj venis al la knabinoj kaj donis<br />
al ili pomojn - La knaboj venis al la knabinoj, kiuj donis al ili pomojn).<br />
h) La personalojn emfazas la adverbo MEM staranta tuj post la emfazita vorto (faru ĝin por<br />
vi mem, faru tion vi mem, prenu mem la akvon, tio estas komprenebla per si mem, li amas sin<br />
mem). Distingu: Mi mem vidis tion (mi persone, propraokule) - Mi sola vidis tion (neniu alia<br />
vidis tion).<br />
i) La personalo MI povas esti uzita substantive, en la sama senco ankaŭ MEM, ambaŭ kun<br />
la o-finaĵo aŭ sen ĝi (mia propra mi = mia propra mio = mia propra mem = mia propra memo).<br />
5.4.2. Posesivoj.<br />
a) La posesivoj formiĝas el la personaloj per la adjektiva finaĵo -a (mia, cia, lia, ŝia, ĝia, nia,<br />
via, ilia, sia, onia). En la pluralo ili alprenas -j (viaj, siaj), en la akuzativo -n (mian, miajn).<br />
b) La refleksiva posesivo SIA estas uzata sole en la tria persono <strong>de</strong> ambaŭ nombroj: Li<br />
havas sian libron - Li havas lian libron (= <strong>de</strong> aliulo). Ili havas siajn librojn. Oni havas sian libron.<br />
- Mi havas mian libron. Vi havas viajn librojn. Ni havas niajn librojn.<br />
c) La nedifinita posesivo ONIA estas preskaŭ neuzata: La onia parolo diras, ke la prezoj<br />
malaltiĝis.<br />
d) Antaŭ posesivo anstataŭanta substantivon oni uzas la artikolon: Ĉi tie kuŝas mia libro kaj<br />
tie la via. Viaj poŝtmarkoj al mi pli plaĉas ol la miaj.<br />
e) La posesivo sufiĉe <strong>de</strong>terminas la substantivon, tial la artikolo estas superflua: via hundo,<br />
mia plej bona amiko. Se oni ŝanĝas la vortordon, ĉefe en la poezio, la artikolo estas uzata: la<br />
plej bona mia amiko, mia amiko la plej bona, la voko via ne atingis min, via hundo la rapida.<br />
f) La posesivoj estas kombineblaj kun aliaj vortoj: unu mia konato, iu mia amiko, lia unua<br />
verko, la unua el liaj verkoj, ĉia lia klopodo, tiuj miaj amikoj, kelkaj liaj libroj, du miaj bildoj, unu el<br />
miaj kamaradoj ktp.<br />
g) Anstataŭ LIA, ŜIA, ĜIA, ILIA eblas uzi en subpropozicio la <strong>de</strong>monstrativon TIES<br />
rilatanta al la lasta substantivo <strong>de</strong> la ĉefpropozicio: Petro venis kun sia frato, sed ties helpo ne<br />
plu estis bezonata (helpo <strong>de</strong> la frato). Petro venis kun sia frato, sed lia helpo ne plu estis bezonata<br />
(helpo <strong>de</strong> Petro). - Ĉe diferenca sekso <strong>de</strong> la personoj tio ne estas bezonata: Petro venis kun<br />
sia fratino, sed ŝia helpo ne plu estis bezonata.<br />
33