Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Nu, nenio estas pli malbona ol kulpeco. Estas komenco de sklaveco. "Mea culpa, mea<br />
maxima culpa". Ĉiuj religioj, ĉiuj sektoj, partioj, societoj kulturas tian kulpecan senton, kiun<br />
ili profitas, ĉar ĝi kondukas al kontricio kaj submetiĝo. Oni publike mallaŭdegas kaj eksigas<br />
tiun, kiu malfidelas. Iam, la malice ruza knabino diris al sia amindumanto, ke oni komencas<br />
klaĉi en la vilaĝo, kaj ke pro li ŝi perdas sian honoron. Se li kulpiĝus, li estus matura por<br />
edziĝi. Neklarigeble, la viktimo ofte kulpiĝas kaj fariĝas objektive la komplico de sia<br />
torturinto. Kulpa sento gravege malhelpas fumĉeson.<br />
Tiu sento devenas de la ideo de libera arbitreco, de libera elekto. Kiam oni estas<br />
kompreninta, ke provo fumĉesi fiaskas, ne pro tio ke volo mankas, sed pro tio ke oni ne uzas<br />
tiun volan energion por servi efikan strategion, oni faris grandegan progreson, ĉar oni povas<br />
sin SENKULPIGI. Kiu nevole murdas estas respondeca, sed nekulpa. Fumanto ne estas kulpa<br />
fumi, ĉar ŝli nevole fumas. Kulpuloj estas tiuj, kiuj per siaj ekzemploj aŭ instigadoj ŝlin puŝis<br />
fumi la unuajn cigaredojn, farinte el ŝli tiun neregeblan fumomaŝinon. <strong>La</strong> nesukceso<br />
superforti sian fumadon ne dependas de volo; pri tio ŝli ne kulpas, sed nur respondecas. Nu<br />
aliaj vojoj krom volo ebligas tion superforti. Dresisto ne povas fidi sian forton por devigi<br />
elefanton transloki arbotrunkojn aŭ surgrimpi tabureton. Li devas disvolvi dresajn, t.e. lernajn<br />
strategiojn. Tiel fumanto estos memrespondeca decidi ĉu ŝli estas preta provi fumĉesi, kiam<br />
ŝli estos kompreninta la strategiojn, kiuj eble efikus.<br />
<strong>La</strong> abstinokurbo rilate al tempo (bildo 1) objektivigas, ke volo ne estas la decidiga<br />
faktoro de fumĉeso. Se ilo mezurus la "forton de volo", oni ĉi tiun trovus verŝajne distribuita<br />
inter fumantoj, same kiel la korpan pezon aŭ la staturon, laŭ la klasika kloŝa kurbo. Plejmulto<br />
de la valoroj estus grupigitaj apud la averaĝo. Ambaŭflanke la nombro malpliiĝas ĝis la du<br />
ekstremoj, dekstre la fortegaj karakteroj, maldekstre la malfortegaj, kiuj laŭ la statistikistoj,<br />
arbitre entenas 5% el la tuta populacio. Se la abstinokurbo esprimus la forton de karaktero, la<br />
malfortuloj rekomencus fumi ekde la unuaj tagoj. Tamen ĉar ili ne estas multnombraj, do la<br />
kurbo nur malkrute malaltiĝus. Poste la kurbodeklivo fariĝus pli kaj pli kruta, kaj fine la<br />
malaltiĝo grade denove lantiĝus, kaj nur kelkaj venkitaj fortuloj ne povus rezisti la deziron<br />
repreni cigaredon. Tiu kurbo tute malsimilas la realan observitan kurbon, kiu montras ke la<br />
reprenoj de fumado estas oftegaj ekde la komenco, kaj poste grade pli kaj pli maloftaj. Tiu<br />
kurbo estas lerna kurbo. <strong>La</strong> unuan tagon de ĉasmalfermo, sufiĉas ĵeti manplenon da grenoj,<br />
vokante kvazaŭ farmistino "Idoj... idoj...". Deko da fazanoj, kiujn oni hieraŭe liberigis, rapide<br />
kunkuras. Nur unu pafo plenigas la ĉassakon. Sed dum la ĉastempo pasas, ili pli kaj pli<br />
malfidas, iĝante sovaĝaj. Tiam necesas talento de spertaj ĉasistoj por ne rehejmiĝi mistrafinte.<br />
Se oni fidas volon, kaj se oni ne sukcesas, oni senvaloriĝas: "Mi estas nululo, mi neniam<br />
sukcesos". Evidente, oni ne sin amas, oni ne sin fidas. Kial strebi, eĉ sin oferdoni por iu, kiun<br />
oni ne amas kaj ne fidas?<br />
86