Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>La</strong> enspirita fumo trairas densan celulozan filtrilon (kembriĝa filtrilo), kies poroj<br />
diametras 0,3 mikrometrojn. Ĝi lasas sur la filtrilo la suspensajn partiklojn, kiuj ĝin igas<br />
videbla. Ĉiu fumanto iam blovis fumon tra naztuko kaj vidis tian maronkoloran deponaĵon.<br />
Estas la kondensaĵo. Tiu ĉi enhavas la tutan nikotinon kaj la akvan vaporon, kiu devenas de<br />
humideco de tabako aŭ formiĝas dum brulo, kaj kondensiĝas sur la filtrilo. Oni dozas la akvon<br />
kaj la nikotinon. <strong>La</strong> ceteran brunan mason oni nomas gudro. Oni izolis plurajn milojn da<br />
diferencaj substancoj en la gudro. Plejparte ili estas nenocaj, sed iuj estas danĝeregaj, ĉar ili<br />
povas kaŭzi kancerojn. Se ekzemple oni dozas 0,8 mg da nikotino kaj 12 mg da gudro en la<br />
filtrilo, tion oni devige presos sur la cigaredopaketoj. Tiel tio ne estas la enhavo de cigaredo,<br />
kiel oni ofte kredas, sed la produktokvanto, t.e. la kvanto de nikotino kaj gudro dozitaj en la<br />
filtrilo de la maŝino post la maŝinfumado de unu cigaredo laŭ la internaciaj normaj kondiĉoj.<br />
Sed fumanto ne estas maŝino. Ŝli povas treege variigi tiun produktokvanton laŭ sia<br />
fumomaniero. Kiom da diferenco inter tiu, kiu enspiras tri buŝplenojn kaj poste forĵetas<br />
stumpon 7cm longan, kaj tiu, kiu enspiras po kvar grandajn buŝplenojn minute kaj fumas la<br />
duonon de la filtrilo! Des pli ke parto de la gudro kaj nikotino el la unuaj enspiroj kondensiĝas<br />
en la ankoraŭ nefumitan tabakon, kiu agas kiel filtrilo. Tiel, ju pli proksime de la cigaredofino<br />
oni fumas, des pli noca estas la fumo.<br />
Gasoj transiras la filtrilon. Ili ne estas sendanĝeraj. Ili enhavas multe da karbonomonooksido,<br />
kiel ĉiuj gasoj devenantaj el brulo. Nuntempe en Francio, oni devige presas tiun<br />
produktokvanton sur la cigaredopaketoj. Karbono-monooksido forte fiksiĝas sur la<br />
hemoglobino de ruĝaj globuloj, kien normale fiksiĝas oksigeno. <strong>La</strong> globulo ne plu povas<br />
plene sin ŝarĝi per oksigeno en la pulmoj por ĝin transporti en aliajn korpajn partojn. Por<br />
malgravigi tiun nesufiĉecon de transporto, fumantoj fabrikas iom pli da ruĝaj globuloj, same<br />
kiam oni longe vivas en altaj montaroj. Tio malgrandigas la sangofluidecon. En muskoloj<br />
ekzistas speciala hemoglobino, kiu konstituas malgrandan oksigenan rezervon. Karbonomonooksido<br />
venenas ankaŭ tiun kvazaŭhemoglobinon. Tio povas klarigi la laciĝon de<br />
fumegantoj. Plie, karbono-monooksido estas grava kaŭzo de arteriaj obturoj ĉe fumantoj.<br />
En tiuj gasoj, oni trovas multe da iritantaj substancoj, kiel akroleinon, kiu donas<br />
malagrablan senton, kiam oni enspiras vaporojn de tro varma oleo malkomponiĝanta en pato.<br />
Oni ankaŭ trovas la iritegantan formolon, kiu povas plirapidigi la formadon de kanceroj. Ĉiuj<br />
tiuj substancoj detruas la fragilajn bronkajn ĉelojn. Tiuj ĉeloj havas vibropovajn haretojn, kiuj<br />
per siaj kunordigitaj movoj konstituas unusensan vojon kvazaŭ rultapiŝon, kiu reascendigas al<br />
la gorĝo la mukon, ĉe kiu algluiĝis la inhalitaj polvoj kaj mikroboj. Poste, oni glutas la<br />
mukon. Tiuj iritantaj substancoj ankaŭ stimulas aliajn ĉelojn, kiuj fabrikas mukon,<br />
pligrandigante la mukoproduktadon por defenda reakcio. Pro tio ke tiu muko ne plu povas<br />
ascendi al la gorĝo, ĝi akumuliĝas en bronkojn. Oni povas ĝin elĵeti nur per tuso. Fine<br />
mikroboj multiĝas en la bronkoj, la bronkoj infektiĝas, la sputoj fariĝas pusaj. Ĉio povas<br />
resaniĝi se oni fumĉesas. Sed kiam kronika bronkito ennestiĝas, bronkoj perdas sian suplecon.<br />
Aero povas ankoraŭ facile eniri, ĉar la enspiraj muskoloj kreas malpremon en la torako. Tiu<br />
malpremo enspirigas aeron, kaj ankaŭ malfermas la bronkojn. Sed dum elspiro aero malfacile<br />
eliras. Necesas kontrakti muskolojn por ĝin elpuŝi. Tio platigas la bronkojn, kaŭzante plian<br />
obstaklon. <strong>La</strong> pulmoj ne povas komplete malpleniĝi. Ili ŝvelas, okazas emfizemo. <strong>La</strong> spira<br />
insuficienco estas gravega handikapo.<br />
Evidente, la publiko pli kaj pli konas tiajn abomenaĵojn. Sed ĉar fumanto ĝenerale ne<br />
deziras fumĉesi, ŝli pli inklinas akcepti mildajn solvojn. Tabakofabrikistoj konkuradis por<br />
malgrandigi la produktokvanton de nikotino kaj gudro. Unue, ili faris mildajn cigaredojn,<br />
poste mildegajn. De 1,5 mg da nikotino kaj 30 mg da gudro, la fortaj cigaredoj reduktiĝis je<br />
nur 1,2 mg, poste 0,8 mg da nikotino kaj 12 mg da gudro. Nuntempe, la produktokvanto de iu<br />
61