You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>La</strong> botanikaj varioj<br />
TABAKOJ<br />
Tabakaj semoj estas malgrandegaj, sed la alto de la planto atingas unu metron. Nur unu<br />
tabako, Nicotiana tabacum permesatas en Francio. Sed, laŭ klimatoj, laŭ kultivada maniero, la<br />
varioj diversiĝis multege. Oni nombras kvar grandajn variojn:<br />
1.- <strong>La</strong> bruna tabako. Ĝi havas grandajn larĝajn foliojn, ĝis 60 cm longajn. Oni ĝin<br />
kultivas precipe en Eŭropo kaj en Sudameriko. Ĝi sekiĝas liberaere en hangaroj, kie ĝi<br />
koloriĝas malhelbrune. Aktiva fermentado konsumas plejparte la sukerojn de la planto. Oni<br />
uzas tiun tabakon por fabriki brunajn cigaredojn, maĉtabakon, flaraĵtabakon kaj cigarojn<br />
(krom la maldikajn foliojn de iliaj volvaĵoj, kiujn oni speciale prilaboras en Kubo). Oni<br />
kultivas ankaŭ du negravajn variojn: en Usono kaj Svislando brunan mildan Marilandon; en<br />
Italio, Polio kaj Usono Kentukion. Tiu ĉi estas bruna forta tabako por pipo. Oni sekigas ĝin<br />
per fajro.<br />
2.- <strong>La</strong> Burleo. Iu usona kultivisto vidis en sia kampo plantaĵon kun flavetaj folioj. En ĝi<br />
manketas klorofilo. Oni nuntempe ĝin kultivadas ĉefe en Usono. Ĝi sekiĝas liberaere, iĝanta<br />
helbruna. Male al bruna tabako, ĝi ne estas fermentinta. Tiel, ĝi entenas sukeron.<br />
3.- <strong>La</strong> Virginea Tabako. Oni ĝin kultivadas multe en Usono. Oni ĝin sekigas en etuvo<br />
(70°). Ĝi iĝas helflava. Tiu procedo haltigas la fermentadon, do ĝi entenas multe da sukero.<br />
4.- <strong>La</strong> Orienta Tabako. Oni ĝin kultivadas en Grekio, en Turkio. Ĝi kreskas en ekstrema<br />
senpluveco. Kiam oni ĝin replantas, oni donas al ĝi fundon de ladskatolo da akvo, "unu<br />
akveron por la (tuta) vivo". Tiel, en tia mizera kondiĉaro, kreskas nur planteto kun folietoj 10<br />
cm longaj, kiujn oni tredas kaj sekigas sune. Sed tiuj folietoj entenas saman kvanton da<br />
sekreciantaj haroj kiel la grandaj varioj, do tiu tabako estas aromega. Oni malofte ĝin fumas<br />
sola, sed miksita kun aliaj tabakoj.<br />
Maĉtabako kaj flaraĵtabako<br />
Karaiboj fumis, sed ili ankaŭ maĉis foliojn de tabako, same kiel nuntempe indianoj<br />
maĉas foliojn de kokao. Ili ne trinkis tabakan dekoktaĵon. Oni signalis tiun ĉi uzmanieron nur<br />
ege pli poste. En Brazilo, ŝamanoj manĝis tabakon aŭ trinkis dekoktaĵon ĝis akuta veneniĝo.<br />
Ili tuj deliris, konvulsiis ĝis ili kvazaŭ mortos. Poste ili resurektis, kio donis al ili grandan<br />
povon. Sed tiu uzmaniero estis okaza, oni ne povas ĝin rigardi kiel dependecon. Kurioze<br />
neniam disvolviĝis uzo de tabako kiel infuzaĵo, kiu estas la kutima kaj ekskluziva uzmaniero<br />
por kafo aŭ teo.<br />
Senfuma tabako (smokeless tobacco) inkludas unue maĉtabakon. Tio estas buleto da<br />
tabako, kiun oni metas en la buŝon, kaj oni suĉas aŭ maĉas. Kiam la suko fariĝas tro forta, oni<br />
metas la buleton ripozcele ĉe la vangon, kie ĝi kaŭzas ŝvelon, aŭ oni elĵetas la eksceson da<br />
salivo per precizega ŝprucaĵo en la sputujon en angulo de la salono. En Francio, "Karoto"<br />
estas la ŝildo de tabakvendejoj. Tiu konsistas el du ruĝaj konusotrunkoj kontraŭmetitaj per siaj<br />
bazoj. Ĝi elvokas stilize stangojn da aglomeritaj pecetoj de tabako, el kiuj oni elŝiras parton<br />
per la dentoj. Tia uzo estis iam kutima, ĉefe ĉe maristoj, ĉar maĉi tabakon en ondoŝprucaĵoj<br />
haŭlante ŝnuregon estas pli facile ol fumi. Ja tiu uzo preskaŭ malaperis en Francio, eble ĉar ĝi<br />
estas ne tre higiena kaj iomete malloga. En Usono, tvisto estas premtordita tabakfoliostango,<br />
kiu estas fama pro vakerfilmoj. Oni uzas ankaŭ fajnajn tabakorimenojn (Luzelifo), aŭ<br />
premitan tabakoŝtipeton (plugo).<br />
Ekzistas du varioj de fajna tabakpulvoro. <strong>La</strong> unua estas seka por flaraĵtabako. Oni ĝin<br />
pinĉoprenas delikate el tabakujo kaj enŝovas senpere en la nazon, aŭ oni ĝin enspiras el la<br />
55