Pro tio ke oni ne povas ataki la kaŭzon, oni do rezignas nuntempe atakante nur la simptomon, kiel eble plej efike. Sed necesus scii pli, kio do reale efikus. Obstine revenas la respondo, kiun neniu deziras aŭdi: Ni bezonas esploradojn. 121
Ĉapitro XI Se unua li diris pri ver’ ni punu lin kun sever’ Kanzono de Guy Béart (favoras esperanton) El la franca tradukis J.P. Danvy POLITIKE MALKOREKTA Vero hodiaŭ, eraro morgaŭ. Vero estas moviĝema. Oni devis enlitigi bebojn ventrokuŝe. Nuntempe oni devas ilin enlitigi dorsokuŝe. <strong>La</strong> nura virto estas nelacigebla kontestado de ĉiuj certecoj, obstina serĉado de pruvoj, singardeco en la uzo de tio, kio ŝajnas pruvita. Sen scienca dubo, la tero estus ankoraŭ plata, kelkaj tritikaj grenoj en poto kovrita per malpura ĉemizo naskus musojn sen paĉjo kaj panjo. Dubo perturbas, ĉar konservativismo estas komforta. Fari demandojn ne estas sendanĝere. Plej malatakema persono kapablas faligi imperiojn. Tial financaj kaj politikaj potencoj deziras kontroli informadon por sekurigi siajn bazojn. Mi ne deziras procesi kontraŭ industriaj firmaoj aŭ ŝtato. <strong>La</strong> mondo estas konstruita ĉirkaŭ ekonomika sistemo nuntempe superreganta, kies motoro estas profito. Eble oni tion bedaŭras, sed necesas nuntempe akomodiĝi kun tio. Industrio povas sin konstrui kaj vivi nur kiam ĝi agas en mondona fako kaj kontentigas konsumpeton, eĉ se reklamo bazita sur kortuŝaj argumentoj iafoje sukcesas artefarite krei bezonon. Sen antaŭvido de profito, plie kaze de malgajno, ni neniam estus havintaj novajn medikamentojn, aŭtojn, elektron… <strong>La</strong> unua kaj natura celo de ĉiu industrio do ne estas konstrui loĝejojn, provizi per trinkebla akvo, nutri la popolamason, kuraci malsanojn. Ĝia unua celo estas daŭre sin vivteni. Ĝi devas investi, funkcii, pagi siajn estrojn, laboristaron kaj anonimajn akciulojn. Per miaj kelkaj akcioj, mi nesciate eble subtenas aktivaĵojn, kiujn mi mallaŭdas. Profito estas do vitala zorgo. Sed devie industrio nature instigas serĉi maksimuman profiton. "Komerculoj" treege premas por akiri tujan rendimenton. Iafoje tio kaŭzas elektojn kaj kondutojn, kies konsekvencoj estas nocaj, t.e. malkonformaj konstruaĵoj, kiuj falegas, infektitaj animalaj farunoj, senefikaj eĉ danĝeraj medikamentoj, rubujoŝipoj, kiuj verŝas siajn petrolajn tajdojn. Tiuj devioj estas korektataj, nur kiam la profito estas minacata de konsumantoj, kiuj sin deturnas de la nekontentigaj produktoj, eĉ ekprocesas aŭ grupiĝas por bojkoti. Nur tiam moralaj postuladoj, zorgo pri etiko povas naskiĝi en firmaoj. Tio ekzistas en iliaj esploradaj sekcioj. Vera esploristo ĉiam preferas, pro scienca pasio, labori por krei novajn produktojn, pli utilajn kaj malpli nocajn. Plejmulto el ili ne ŝatas fari "esploradondisvolvon", kiu celas nur doni argumentojn por stimuli la vendojn. Sed la estraro aŭdas plivole la sirenojn de komercistoj, kiuj tuj gajnigas kaj vivtenigas, ol la voĉon de esploristo, kiun ĝi taksas multekosta, kaj tro malofte trovanta la taŭgan substancon, kiu saltigus la profiton. Evidente tabakaj firmaoj ne havas intereson mortigi tro frue siajn bonajn klientojn. <strong>La</strong> morto de kiu fumadas po tri paketojn tage, dek jarojn tro frue, konstituas kolosan potencialan malprofiton. Industrio do havus intereson produkti reale malpli danĝerajn cigaredojn. Sed la merkatikaj komercistoj preferis la trompan solvon de mildaj cigaredoj, ĉar ili povas esperi el tiuj tujan profiton. Demonstri realan avantaĝon necesigas malfacilajn daŭrajn esplorojn, dum reklama slogano pri mildaj cigaredoj tuj efikas. Tiel efika preventado de la devioj ne povas fidi etikan sencon, spontanan moralon de firmaoj. Necesas, ke la ŝtato intervenu, reglamentu, kontrolu. Tamen, ĝi estas influita de premgrupoj, financaj argumentoj kaj de ĉantaĝo pri maldungo. Tiel, nur ĉiama batalo permesas konservi la kvaliton de produktoj kaj servoj. 122
- Page 2 and 3:
Mi estos plenkontentega, se fumanto
- Page 4 and 5:
Prefaco Lasu vin inspirita de tiu l
- Page 6 and 7:
Ĉapitro I …Kuracisto, helpu vin
- Page 8 and 9:
estis porciumita. En la liceo, la p
- Page 10 and 11:
ĝin inhali per la nazo. Tio faris
- Page 12 and 13:
Radioterapio. La radiologo diris al
- Page 14 and 15:
Bestoj ekkuras sur la lito aŭ sur
- Page 16 and 17:
ke la vera studtemo estas fumado. L
- Page 18 and 19:
Hunt desegnis la kurbojn de la proc
- Page 20 and 21:
Ĉapitro III La kvinan tagon Dio di
- Page 22 and 23:
Mia racia konscia cerbo scias, ke m
- Page 24 and 25:
Bildo 2: La tri cerboj La cerbo fun
- Page 26 and 27:
Bildo 3: Reguligo Ĉiu reguligo uza
- Page 28 and 29:
Subite, jen vojforko. Necesas decid
- Page 30 and 31:
spiradon. Tiam, se via racia kaj vo
- Page 32 and 33:
povas aĉeti ankaŭ por mi kelkajn
- Page 34 and 35:
observis tiun konduton en mia labor
- Page 36 and 37:
mastrumistino, via frato deliktulo,
- Page 38 and 39:
Ĉapitro V Tion, kion oni scias, on
- Page 40 and 41:
substancon kun tiel malmulte da psi
- Page 42 and 43:
homo, nikotino stimulas la psikan a
- Page 44 and 45:
da variaj vivesencaj funkcioj ilin
- Page 46 and 47:
malkonkordo inter la intensa pretig
- Page 48 and 49:
eferenco-ratoj, kaj ilin reatingas,
- Page 50 and 51:
multekostega, neniam iu ajn almetis
- Page 52 and 53:
la bestoj pasigas pli da tempo en l
- Page 54 and 55:
ili plu premis stangon nur por ĝui
- Page 56 and 57:
La botanikaj varioj TABAKOJ Tabakaj
- Page 58 and 59:
areknukson kun kalko. "Mirhio" esta
- Page 60 and 61:
kutimas plu inhali. Malgraŭ akreco
- Page 62 and 63:
La enspirita fumo trairas densan ce
- Page 64 and 65:
ezulto estas do nula. Krome ve, tio
- Page 66 and 67:
gluaĵo. Ili estas densegaj. Alie,
- Page 68 and 69:
pensas, ke tia kverelo pri almeto d
- Page 70 and 71:
malgrandan gudran produktokvanton e
- Page 72 and 73: aromoj. La vaporoj produktis aeroso
- Page 74 and 75: ne scias, kiuj estas la noktaj ĝoj
- Page 76 and 77: CFES: Tiuj, kiuj kuraĝe rezistas l
- Page 78 and 79: nefumintojn kaj 46 fumantojn, kiuj
- Page 80 and 81: La regula fumanto De kiom da cigare
- Page 82 and 83: La unua demandas, kiom da tempo pos
- Page 84 and 85: Malavantaĝe, oni eliminas malpli o
- Page 86 and 87: Ĉapitro IX STRATEGIOJ Mia onklo, f
- Page 88 and 89: Bildo 12: Kurbo de "forto de karakt
- Page 90 and 91: kontrolitaj de ŝnuroj kaj kroĉona
- Page 92 and 93: Per demandaroj, statistikoj, malsim
- Page 94 and 95: tiun belan kaj interesegan kvartalo
- Page 96 and 97: cigaredoj. Tiam nepre necesas glui
- Page 98 and 99: ekzistas mesaĝo de espero: de pli
- Page 100 and 101: kredas ke estus bone instali enfali
- Page 102 and 103: klasika kaj militega respondo "Mi n
- Page 104 and 105: sufiĉe matura por ĉesi kaj atenda
- Page 106 and 107: al fumanto sperti penigajn sentojn,
- Page 108 and 109: detruita, la fridujo eksplodis". Mi
- Page 110 and 111: se li ĝin ruĝe farbus, tio ne suk
- Page 112 and 113: Ĉapitro X LA VOJOJ DE PREVENTADO H
- Page 114 and 115: estoracioj. Sed oni povas kompreni,
- Page 116 and 117: necesus forlasi la ideon, ke sporti
- Page 118 and 119: mekanikaj klarigoj. La plej sennaiv
- Page 120 and 121: Ŝajnas al mi utilege, ke oni kompr
- Page 124 and 125: La buĝetoj de grandaj industrioj o
- Page 126 and 127: nikotino ne nur ne reale mildigas l
- Page 128 and 129: Multaj kampanjoj uzas plu timon. Es
- Page 130 and 131: Ĉapitro XII LA FONTOJ DE SCIO Ser
- Page 132 and 133: estas tute normala. Ili kompreneble
- Page 134 and 135: multaj mondaj spertuloj rigardas sn
- Page 136: kunvenoj, afiŝaj kampanjoj, slogan