Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Ŝajnas al mi utilege, ke oni komprenigu kaj asimiligu far la infanoj tiujn elementajn<br />
biologiajn realecojn, kiuj gvidas la kondutojn. Tiel eble ili povos pli bone analizi siajn<br />
reakciojn, ĉefe pri timo kaj agresemo, tiel eviti ke tiuj ĉi kaŭzu nocajn kondutojn por ili mem<br />
kaj por la socio. Iuj kondutoj de forkuro ekster la realeco al "vagadaj lernejoj" kiel devioj<br />
fronte al lerneja maladaptiĝo, kaj for-hejmiĝoj, provoj de memmortigo aŭ de uzo de diversaj<br />
substancoj verŝajne rezultas de konfliktoj inter tio, kio oni estas, kaj la ideo, kiun oni havas pri<br />
si. Tiuj kondutoj eble estus pli facile regataj pro pli bona kono pri la realo.<br />
Komunikado<br />
Se mi devus resumi per unu vorto tion, kio karakterizas vivon, mi respondos: informado,<br />
interŝanĝo de signaloj, reagoj al agoj, kurte "komunikado". Morto estas rompiĝo de<br />
komunikado. Oni rekroĉis la telefonon. Ĉiu rompiĝo de komunikado estas morteto. Oni estus<br />
povinta nomi "ekskomunio" la agon eksigi iun ajn el komunumo de fideluloj, sed oni elektis<br />
"ekskomuniko". Mi pri tio vidas ion pli gravan. Ne nur oni estas elĵetita ekster la limo de la<br />
grupo, sed ankaŭ ĉiu interŝanĝo estas rompita. Kiel en la korto de la lernejo. Vi ne nur estas<br />
elĵetita, sed ankaŭ "Oni ne plu interparolas kun vi!". Tamen oni malpli bone komunikas, kiam<br />
la mesaĝoj estas tro multaj, ofte kontraŭdiraj kaj intence trompaj, kaj kiam la vera<br />
signifoplena mesaĝo perdiĝas en surdigan fonbruon. Reciproka riĉa interŝanĝo de<br />
komunikado estas anstataŭita de unudirektaj mesaĝoj, bruaj, lerte trompaj kaj kortuŝaj por<br />
prisilentigi mallaŭdojn, de nura propagando, mensoga reklamo. <strong>La</strong> "Agentejoj de<br />
komunikado", kiuj instruas politikistojn kiel ŝanĝi sian rideton kaj mildigi siajn paroladojn,<br />
murdas komunikadon tiel certe, kiel "animantoj" de vesperkunvenoj, armitaj per mikrofonoj,<br />
kiam iliaj orkestroj nuligas per decibeloj iun ajn voleton de interŝanĝo ĉirkaŭ la tablo.<br />
Aŭdi kaj paroli<br />
<strong>Fumado</strong> estas respondo... kaj demando. Do estas simptomo. <strong>La</strong> enketoj de Marie<br />
Choquet ĉe adoleskantoj elmontras ke fumado estas unu el la plej fideblaj signoj de psika<br />
malkomforto ĉe infanoj. Rigardi nur la simptomon neniam estas efika metodo. Kvazaŭ spongi<br />
elbordiĝintan akvon el bankuvo sen fermi la kranon. De kiam la riskoj de fumado estis abunde<br />
diskonigitaj, la signifo de tiu konduto ŝanĝiĝis. Tiu ĉi estis nura imitado de adoltoj,<br />
konformeco kun stabila normo. Nun, estas pli vere riskoserĉado, provokado, silenta helpopeto<br />
ĝis provo de memmortigo. "Mi deziras ke oni prizorgu min".<br />
Eble oni devus tie serĉi la kialojn de fiasko de preventaj kampanjoj. Kiam oni tro<br />
substrekas la simptomon, t.e. tabakon kaj ties riskojn, tiel neglektante ĝian kaŭzon, oni riskas<br />
ankoraŭ pli profunde puŝi junulojn en ilian forkuran konduton. Sed paroli pri tabuaj temoj<br />
estas kvazaŭ progresi sur minita tereno. Oni kontestas la tutan socian ekvilibron kaj la<br />
kulturan vidmanieron, eble pli draste por adoltoj ol por infanoj. <strong>La</strong> kolektiva ago, sole kapabla<br />
alfronti la vastecon de la tasko, fariĝas malfacila kaj danĝera. Adoltoj imagas solvojn laŭ sia<br />
kulturo. Ĉe ili, la kontraŭtabakaj agoj estas relative efikaj. Infanoj estas enŝlositaj en la kultura<br />
etoso, kie ili estas edukataj, kaj izoliĝas. Mi demandis mezlernejanojn, kiujn decidojn ili<br />
sugestus por batali kontraŭ tabakismo. <strong>La</strong> respondoj min konsternegas, tute akordaj kun la<br />
reganta parolado. Ili ofte estas pli radikalaj, pli rojalistaj ol la reĝo, ili nur ripetadas la<br />
evidente senefikajn solvojn, kiujn proponadas al ili radio kaj televido. Ili evidente estas<br />
ankoraŭ nespertaj por kritiki. Per la demandaro mi provis veki iliajn pripensojn pri la rilatoj<br />
inter tabako kaj morto, sekso kaj mono. Krom kelkaj maloftaj ideoj, kies ĝusteco pruvas ke<br />
multjaraĝo ne estas necesa por sagacegi, la banaleco de la komentarioj ilustras la vakuecon de<br />
la formantaj interŝanĝoj, kiujn ili havis pri tiuj prohibitaj temoj.<br />
Oni facile komprenas la psikan malkomforton de adoleskantoj. Multaj sin sentas<br />
nearmitaj por alfronti mondon, kiun ili trovas pli kaj pli necerta, kie ili ne klare vidas sian<br />
119