Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
alkoholismo. Prefere al rekta pridemando tia "Ĉu vi drinkadas alkoholon kaj kiom?", ni uzu la<br />
kvar demandojn de la angla testo "CAGE", kiuj helpas eltrovi alkoholan dependecon kaj gvidi<br />
la interparoladon malpli agresive. <strong>La</strong> kvar literoj estas la unuaj de la kvar anglaj vortoj, kiuj<br />
resumas la demandojn. Oni komencas demandi la pacienton, ĉu ŝli regas sian konsumitan<br />
kvanton de alkoholaj trinkaĵoj. Nur uloj, kiuj eksperimentas la pezon de dependeco sentas la<br />
bezonon sin regi (Control = Rego). Poste oni demandas, ĉu ŝlia kunvivantaro ŝlin tedas,<br />
dirante, ke ŝli tro drinkas (Annoyance = Tedo), kaj ĉu iafoje ŝli sin sentas kulpa, kiam ŝli<br />
drinkas (Guilt = Kulpeco), fine ĉu okazas, ke ŝli drinkas matene por plibone ekfunkcii (Eye<br />
opener = Okulmalfermilo). Kiu neniun problemon havas pro alkoholo, ne "jesas" pli ol dufoje<br />
en tiu demandaro. Oni devas prizorgi alkoholan problemon kun la sama fidema etoso kiel la<br />
tabakan. <strong>La</strong> traktadoj de tiuj du dependecoj tre similas. Mi ŝatas proponi al tiuj, kiuj konsultas<br />
pro alkohola dependeco, ĉeesti unu el miaj informaj tabakaj kunvenoj, dirante "Ĉiufoje kiam<br />
mi prononcos la vorton tabako, aŭdu alkoholo...".<br />
"Trinku fruktosukojn, manĝu vegetare, trinku multe da akvo, prenu malvarmajn kaj<br />
varmajn duŝojn, baniĝu en varma akvo, bone dormu (facila parolo!), havu regulajn manĝojn,<br />
evitu spicajn nutraĵojn, glutu vitaminojn, evitu saturitajn grasojn, lernu spiri (tiel), manĝu<br />
kompletan panon, ekvilibrigu vian dieton...". Mi ĉion ĉi pelmele citas. Mi ne ĉiam bone<br />
komprenas, kion signifas ĉiuj tiuj belaj paroloj. Ŝajnas al mi, ke neniu el tiuj konsiloj, eĉ<br />
iafoje saĝaj, iam pruvis helpon al fumĉeso.<br />
Havu anstataŭigontajn okupojn<br />
<strong>La</strong> panaceo, pri tiu temo, estas "Praktiku sporton!". Jen la granda mito de sana vivo, sed<br />
ĉu ni tion konsilu? Se temas pri modera agado, certe jes, sed ni tion konsilu al ĉiuj, fumantoj<br />
kaj nefumantoj. Multaj pacientoj petas helpon pro tio ke ili sentas alveni la kvardekan, tial ili<br />
decidis, por provi halti tempon, "repraktiki sporton", kaj pro tio ke ili malfacile sekvas la pli<br />
junajn. Sed tiuj, kiuj malpurigis siajn arteriojn per kolesterolo dum 20 ĝis 30 fumadaj jaroj<br />
devas prudenti. Prefereble ili agu modere kaj progresive, kaj ne tentiĝu al pruvo, ke ili<br />
ankoraŭ kapablas venki junulon sprinte. Por tiuj ĉi, la deveno de ilia motiviĝo certe estas<br />
praktiki sporton... sed ili tion mem solaj trovis.<br />
<strong>La</strong>ŭ mi, oni povas same paroli pri ĉiuj bonaj konsiloj de anstataŭigontaj okupoj. Kiuj<br />
havas pasiojn ne bezonas, ke oni tiujn sugestu al ili por ilin satigi. Koncerne la aliajn mi<br />
dubas, ĉu oni kapablus denove veki subitan furoron al korbofarado aŭ makramo, kiu<br />
forgesigus tabakon. Estas tiom da aliaj aferoj dirindaj dum la konsultado ke oni povas eviti<br />
perdi tempon por tio, kio fakte estas nur bruo.<br />
Kiel fronti la sturmojn de bezono?<br />
<strong>La</strong>ŭ mia komparbildo de balancilo, la bezono donas iluzion, ke demono tirados niajn<br />
piedfingrojn ĝis la fino de jarcentoj aŭ ĝis la rezultonta morto se, ne cedante al ĝi pro tiu<br />
torturo, ni ne ekbruligus cigaredon. Fakte, bezono esprimiĝas onde. Sed kiam oni ĝin ne<br />
plenumas, ĝi foriras. Se oni povas mastrumi, se oni rezistas, eĉ dum kelkaj sekundoj, oni<br />
kapablas travivi ĝis la sekvanta ondo. <strong>La</strong> Anonimaj Alkoholuloj bonege komprenas tion, kun<br />
sia fama slogano "24 sekundoj, 24 minutoj, 24 horoj". 24 sekundoj, ĉar neniu prezentados al<br />
vi botelon dum pli ol 24 sekundoj. Vi havas 24 sekundojn por diri "Ne, dankon!". Kiam oni<br />
proponas cigaredon, kalkulu mense ĝis 24, poste la danĝero estos for. Neniu prezentados al vi<br />
sian paketon, kun duone eliranta cigaredo dum pli ol 24 sekundoj. 24 minutoj, tio estas la<br />
bezonondo. Kalkulu. Se vi fumadas unu paketon tage, tio estas proksimume la intertempo<br />
inter du cigaredoj. Ankaŭ la kresto de la ondo estas mallonga, ne pli longa ol kelkajn dekojn<br />
da sekundoj. Tiu, kiu frapetas sur via ŝultro por peti ian obolon, rapide laciĝos se vi ne<br />
respondas al ŝli. Oni sugestas variajn rimedojn por regi tiujn penigajn momentojn, de la<br />
100