BERRIA, 2011-04 - Wikispaces
BERRIA, 2011-04 - Wikispaces
BERRIA, 2011-04 - Wikispaces
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>2011</strong>ko apirilaren 17a • Igandea<br />
tzen daramatzan oriotar getariartua.<br />
«Hori ere gauza ederra dauka,<br />
malgutasuna. Ez duzu kobratuko,<br />
baina joatea badaukazu.<br />
Medikutara edo horrela, e! Ez kafea<br />
hartzera, banoa eta kito!». Idatzi<br />
gabeko arau batek ez du baimentzen<br />
halakorik. Honela azaldu<br />
du Maritxu Aizpuruk, lan<br />
honetan bi hamarkada pasatxo<br />
daramatzan sareginak: «Badakizu<br />
zer gertatzen den? Horrek baporea<br />
dauka [kideetako bat seinalatuz],<br />
horrek ere bai [beste bat<br />
seinalatuz]... Nirera ez bada etortzen<br />
kafea hartzera joan delako,<br />
ni hurrengoan berera ez naiz etorriko,<br />
kafea hartzera joan zelako».<br />
Funtsean, elkartasuna dago<br />
atzean, eta ontziekiko konpromisoa.<br />
Eta laguntzaren irudi horietako<br />
bat da Rosario Ibarbia. Bera da<br />
kaian lanean ari diren emakumeen<br />
artean zaharrena, eta erretiroa<br />
hartuta dago dagoeneko. «Laguntzera»<br />
joaten da. «Rosarioren<br />
beharra daukagu», diote kideek,<br />
aho batez. «Denok daukagu elkarren<br />
beharra», erantzun du Rosario<br />
Ibarbiak.<br />
Lana eta laguntasuna uztarri<br />
beretik doaz sarean: «Denok laguntzen<br />
diogu elkar», dio Maria<br />
Divina Ibarbiak, Rosarioren ahizpa<br />
eta sareginak. «Gure lana hori<br />
da». «Hemen, batez ere udaberrian,<br />
baporeak itsasora lehenbailehen<br />
bidaltzea da kontua, sareekin<br />
bidaltzea. Lehenbailehen<br />
ateratzea da kontua. Guk egon<br />
behar dugu haien [ontzien] zain»,<br />
dio Aizpuruk. Hala, Getarian<br />
egun lanak «oso azkar» ateratzen<br />
dituztela dio Maria Divina Ibarbiak.<br />
«Ondo antolatuta gaude, eta<br />
hamar ordu egin beharrean bost<br />
egiten baditugu, hobe. Ez da hamar<br />
orduan lan egin eta gehiago<br />
kobratuko dugula pentsatzea.<br />
Guk ontziari begiratzen diogu.<br />
Erdigunea ontzia da».<br />
«Aldaketa onerako izan da».<br />
Sareak konpontzeko martxoaren<br />
28an Getarian Eusko Jaurlaritzaren<br />
eskutik inauguratu zuten lokal<br />
berriaz mintzo da Martinez.<br />
«Hala ere, lehen ere ez ginen erabat<br />
hemen [moilan] aritzen: kofradia<br />
zaharrean aritzen ginen<br />
batzuetan. Baina oso zaharra<br />
dago. Erortzen ari da. Eta aurki zigilatu<br />
egingo dute, eta kalean gelditzera<br />
gindoazen». Horretan zirela<br />
lortu dute lokala, besteak<br />
beste moilako eguraldi txarreta-<br />
‘‘<br />
Normalki, gure gizonak<br />
dira ontzien jabeak. Baina<br />
kanpoko bat hemendik<br />
bizitzea ez da posible»<br />
MARI CARMEN ARRUTI<br />
Saregina<br />
«Batez ere udaberrian,<br />
baporeak sareekin<br />
itsasora lehenbailehen<br />
bidaltzea da kontua»<br />
MARITXU AIZPURU<br />
Saregina<br />
«Ez dakigu hemendik<br />
erretiratuko garen. Eta<br />
gutako askok egiten<br />
dakigun bakarra da»<br />
LUCIA URRESTI<br />
Saregina<br />
«Hemen ez dago<br />
ordutegirik. Lana<br />
dagoenean egiten duzu<br />
lan, deitzen dizutenean»<br />
MARI CARMEN MARTINEZ<br />
Saregina<br />
«Getarian ondo<br />
antolatuta gaude. Hamar<br />
ordu egin beharrean bost<br />
egiten baditugu, hobe»<br />
MARIA DIVINA IBARBIA<br />
Saregina<br />
tik eta argi faltatik babestuko dituen<br />
lokala.<br />
«Jendea orain hasi da baloratzen<br />
gure lana, orain hasi da jabetzen<br />
gure lanaz». Hala uste du<br />
Mila Eizmendik. Eta hori gerta<br />
dadin lokal berriak ere «kontuak<br />
mugitu» dituela uste du. Eizmendik<br />
esandakoa hizpide hartuta,<br />
Lucia Urrestik ere badu esatekorik:<br />
«Lokal horri eman dioten publizitatea<br />
ere...». Amaitu gabe<br />
utzi du esaldia.<br />
Belaunaldien lotura<br />
Itsasoarekin izan duten loturak<br />
eraman ditu saregile gehienak sarea<br />
konpontzeko lanera: jaiotza-<br />
Babes egokirik gabe aritu behar izan dute urte luzez lanean. Irudian, 2007an, Getariako portuan. G. GARAIALDE / ARP<br />
Eskuak eta hankak, sareginen ezinbesteko lan tresnak. LIERNI ALKORTA<br />
Hainbat neurritako hariak erabiltzen dituzte konponketetarako. L. ALKORTA<br />
tik batzuk, geroago beste batzuk.<br />
Gurasoen edo senarren bidez. Bigarrena<br />
da, esaterako, Eizmendiren<br />
kasua. Bidanitik (Gipuzkoa)<br />
Getariara ezkondu eta haurrak<br />
koskortu zirenean hasi zen saregin<br />
lanetan, duela 21 urte, inguruan<br />
zuen arrantza giroaren barruan:<br />
«Familia guztia dabil itsasoaren<br />
ondoan». Amaginarreba<br />
eta koinata izan zituen irakasle.<br />
Oraindik ere lankide du koinata.<br />
Hain zuzen, Lucia Urresti da<br />
koinata. 33 urte daramatza hark<br />
sarean. «Aita arrantzalea zen.<br />
Amona, saregina, eta ama ere<br />
bai». Hala, hirugarren belaunaldia<br />
du Urrestik: «Baina uste dut<br />
hirugarrenarekin amaituko<br />
dela».<br />
Hala atera da mahai gainera belaunaldi<br />
berrien falta. Izan ere, 50<br />
urtekoa da sareginen batez besteko<br />
adina Getarian. 41 urte ditu<br />
gazteenak. Belaunaldi berriak<br />
sektorean sartzeko aukera urrun<br />
samar ikusten duen arren, itxaropen<br />
izpi bat badu Martinezek:<br />
«Hasi da tartean behin baten bat<br />
azaltzen». Hala ere, esparru mugatua<br />
ikusten du. Izan ere, kide<br />
berriak, lehengoen antzera, itsasoarekin<br />
loturikoak direla dio:<br />
«Beharra ikusten dutenez, sartzen<br />
dira honetan. Baina loturarik<br />
ez dutenak, normalean, ez<br />
dira sartzen».<br />
Itsasoko erregimen berezian<br />
kotizatzen dute saregile guztiek.<br />
Beraz, erretiroa izan, izango dute.<br />
Horrez gain, gaixo agiriak ere egiten<br />
dizkiete. Baina ez dute lanarekin<br />
lotura duten gaixotasunen aitortzarik,<br />
Martinezek argitu duenez:<br />
«Eta hori lortu nahian<br />
gabiltza. Eta kualifikazio profesionala<br />
lortzen dugun unetik,<br />
nonbait sailkatzea nahi dugu,<br />
eta, hala, gaixotasun horiek aitortzea».<br />
Saregileak 03<br />
Lanbidearen etorkizuna dago,<br />
Arrutiren ustez, erreleboaren gabezia<br />
horretan. «Jende berririk ez<br />
da hasten, ez daukalako etorkizun<br />
handirik gazteentzat. Ez da<br />
eguneroko lana; tarteka daukazu,<br />
batzuetan gehiegi, besteetan batere<br />
ez. Eta egindako ordu kopurua<br />
kobratzen da. Soldata finkoa<br />
balitz, beste upeleko sagardoa litzateke».<br />
Izan ere, baporeekiko<br />
hurbiltasunean ikusten du erreleboaren<br />
gakoa: «Normalki, gure gizonak<br />
dira ontzietako jabeak, eta<br />
etxeko kontua da azkenean. Baina<br />
kanpoko bat hemendik bizitzea<br />
ez da posible», dio Arrutik.<br />
Itsasoa bizi izan du Maria Divina<br />
Ibarbiak ere: «Ni familiatik<br />
hasi nintzen lan honetan», dio.<br />
«Aitak-eta zeukaten barkua, eta<br />
hantxe, gazte-gaztetik. Nire<br />
seme-alabetatik inork ez du segitzen,<br />
ordea. Zikloa bukatu da».<br />
Etena berriz ere, familia gehienetan<br />
bezala, moilan dauden emakume<br />
gehienen kasuan bezala.<br />
«Erretiroa aurreratzea» horixe<br />
du buruan Lucia Urrestik. «Ea<br />
lortzen dugun». Egun, erretiroa<br />
65 urterekin hartzen dute sareginek<br />
—56-57rekin arrantzaleek—,<br />
baina aurreratzea darabilte<br />
buruan. Ez dakite, ordea, erretiroa<br />
sareak konpontzetik hartzerik<br />
izango duten ere, etorkizun<br />
lausoa baitute aurretik. Hala dio<br />
Urrestik: «Bapore bat itsasoan<br />
ibiltzen bada, guk jarraituko<br />
dugu, baina baporeak kentzea<br />
erabakitzen bada, guk lanik ez<br />
daukagu. Guk ez dakigu hemendik<br />
erretiratuko garen. Eta gutako<br />
askok egiten dakigun bakarra<br />
da», dio. Hala, etorkizuneko erretiro<br />
horri begira hilabetero kotizatzen<br />
dute, lan gehiago ala<br />
gutxiago egin. «Kotizazioa ezin<br />
da laga», dio Aizpuruk: «Etorkizunari<br />
begira egin behar da».<br />
Eta, lana lortu nahian, beste<br />
portuetako ontzietan ere badaukate<br />
begia jarrita: «Ea beste portu<br />
batzuetatik zerbait lortzen dugun,<br />
haien lana», dio Maria Divi-<br />
(Hurrengo orrialdean jarraitzen du)