10. Zenbakia - Lea-Artibai Amankomunazgoa
10. Zenbakia - Lea-Artibai Amankomunazgoa
10. Zenbakia - Lea-Artibai Amankomunazgoa
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Denentzat<br />
Sexismoa<br />
MªJose Urrozola Zabaltza<br />
Etika eta Filosofiako irakaslea • Hezkidetzari buruzko zortzi argitarapenen egilea eta beste hainbaten egilekidea<br />
• BILBO<br />
Indarkeria sexista prebenitzea posible da<br />
12<br />
25 urtetik gora daramatzat lanean hezitzaile<br />
gisa, eta esperientzia horrek ondorio horretara<br />
eroan nau. Gaitza da familia- eta eskola-esparruan<br />
prebentzio hori lantzea, inguruaren<br />
eraginak normal bihurtzen baitu<br />
indarkeria sexista. Benetan gaitza da, baina<br />
posible da. Gaur aztarren jakin batzuk jakinarazi<br />
gura dizkiet <strong>Lea</strong> <strong>Artibai</strong>ko familiei,<br />
bide berriei ekiteko eta bide berrietatik<br />
aurrera egiteko. Aztarren horiek pentsaezin<br />
bihurtu behar digute baten batek beste norbaiten<br />
gorputza bereganatzea, haren gogoaren<br />
kontra, fisikoki min emateko, ustezko<br />
sexu-atseginak lortzeko edo psikologikoki<br />
erasotzeko, sexu batekoa edo bestekoa<br />
izate hutsagatik.<br />
Datu errealei begiratuta, argi eta garbi aztarren<br />
batzuk eman beharko genituzke, honako hau<br />
lortzeko: mutil bat familiatik beregain jartzen<br />
denean edo eskola-esparrutik irteten duenean,<br />
18 urterekin, ez dakion burutik ere pasa, ez<br />
dezan uste inolako eskubiderik duenik emakumeren<br />
baten gorputza bereganatzeko, menperatze-<br />
edo jabetze-jarrerekin, edo pentsatuz ez<br />
duela garrantzirik haren gorputzarekin sartzea,<br />
ukitzea, harreman-mota batzuk eskatzea, hura<br />
kontrolatzea, musukatzea (berak gura ez badu<br />
ere), sexu-adierazpideren bat ezartzea, etab.<br />
Era berean, "aztarrenak" eman gura ditugu<br />
neskek behar bezalako autoestimua eta autobalioespena<br />
lor ditzaten, pertsona gisa duten<br />
duintasunaz jabetu daitezen eta autobabeseko<br />
baliabide pertsonalak eskura ditzaten, irudimena,<br />
adimena eta trebetasunak gehiago garatuz.<br />
Horrela, familiak eta eskolak oinarrizko helburua<br />
beteko lukete, hau da, gaur egun gizonezkoen<br />
eta andrazkoen arteko harremanak arautzen<br />
dituen menderatze-menegite eskema oinarritik<br />
apurtzea. Eskema horren emaitzarik<br />
negargarriena da normal bihurtzea sexu-erasoak,<br />
bortxaketak (are senar-emazteen artean<br />
ere), tratu txarrei buruzko oraingo datu eskandalagarriak<br />
eta urtean izaten diren ia ehun<br />
emakumeren hilketak.<br />
Gizarte-arazo larri honetarako<br />
hezkuntza-irtenbideak epe laburrera<br />
eta luzera bilatu behar dira.<br />
Badaude berehalako irtenbide<br />
batzuk, presakoak, eta horrelakoak<br />
eskatzen dira gehien jazo<br />
berri den eraso jakin bati erantzun<br />
zehatz bat emateko.<br />
liburu interesgarriak<br />
Beharrezkoak dira, baina ez dira garrantzizkoenak.<br />
Zuen alaba edo zuen inguruko beste neskaren<br />
bat mutilen batek umiliatzen badu, saltzen ari<br />
den edertasun-estereotipoaren antzik ez duela<br />
gogoraraziz (bere burua zatar ikus dezan),<br />
eskukatzen badu, bera ukitzera behartzen<br />
badu, bultza egiten badio, jotzen badu, neskak<br />
gura ez dituen harremanak izatera behartzen<br />
badu, andrazkoez edo emetasunaz mespretxuz<br />
berba egiten badu..., horrelako kasuren bat<br />
ezagutzen baduzue, zerbait egin behar duzue<br />
berehala. Zelan Erantzun zehatz ugari dago<br />
familia-eremuan. Ez itxaron eskolak, emakumeen<br />
taldeek, Erakundeek... zer edo zer egin<br />
arte. Familiatik ere gauza zehatzak egin ditzakezue,<br />
hala nola:<br />
Ez ezkutatu gertatutakoa, baizik eta aurre egin.<br />
Ez ukatu gertatutakoa, salatuta badago.<br />
Ez geratu hasierako eskandalu-sentipenarekin,<br />
horrek irtenbideak bilatzea oztopatzen baditu.<br />
Aurre egin argi eta garbi eta jendaurrean erasoari.<br />
Kasu bakoitzean bidezko den tokian salatu:<br />
eskolan, elkarteetan, Hezkuntza Sailean, polizian...<br />
Eraso duenari ardura eskatu: barkamena eska<br />
dezala, birziklatze pertsonaleko prozesu batean<br />
sar dadila…<br />
Erasotzailea (ez erasoa jasan duena) familiatik<br />
ateratzeko urratsak eman.<br />
Erasoa jasan duenari buruz: ez errurik bota.<br />
Konfiantza indartu, eraso-esperientzia guztiak<br />
jakinaraz ditzan. Errespetuz entzun. Jarduteko<br />
informazioa eskaini, bai eta laguntza psikologikoa,<br />
afektua eta segurtasuna ere. Autoestimua<br />
berreskuratzen laguntasuna eman. Irtenbideak<br />
aurkitzeko urratsak ematen lagundu. Eraso<br />
bakoitza gizarte-ingurune baten emaitza gisa<br />
aztertu, neskak esperientzia garratz hori bere<br />
garapen pertsonaleko prozesuan koka dezan<br />
eta marka negatiborik ez diezaion laga.<br />
Gertatutakoa kasu bakoitzean egoki den tokian<br />
salatu dezan lagundu. Denbora eskaini berarekin<br />
berba egiteari, bizitzen ari denari buruz, premia<br />
du-eta.<br />
Ikastetxean hezkuntza mailako esku-hartzea<br />
eskatu, etaparen arabera programatua.<br />
Edozelako erasoei aurre egiteko iritzi-egoera<br />
bat sortzen ahalegindu.<br />
Baina, berehalako erantzun horiek eta beste<br />
batzuk egin direnean, ez da amaitu edozelako<br />
erasori eman beharreko erantzuna. Irtenbiderik<br />
garrantzitsuenak areago doaz, erantzun zehatz<br />
horietatik urrunago. Ez gaitezke konformatu<br />
horiekin. Prebentzioa familian bertan hasten<br />
den hezkuntza-prozesua da, haurtzarotik.<br />
Orduan, aita, ama edo familia-taldea koordinatzen<br />
duena ez dira arduratu behar soilik gauza<br />
materialez (jaten emateaz, arropa erosteaz,<br />
eskolara eramateaz); hori ez ezik, euren semealabak<br />
heztearen ardura ere badute, norberaren<br />
eta besteen gorputzak errespetatzen ikas<br />
dezaten. Orduan, familiako neskak eta andrazkoak<br />
mutilak eta gizonezkoak bezainbeste<br />
errespetatu eta balioetsi behar dira. Orduan,<br />
lana, aisialdia eta ondasunak hainbana banatzen<br />
dira, batzuen eta besteen artean. Orduan,<br />
hezkuntza egokia eman behar zaie, euren afektuak<br />
bizitzen, sentipenak azaltzen eta euren<br />
sexualitatea giza duintasunez bizitzen lagunduko<br />
diena. Orduan, familian hezten dutenek<br />
euren jarrerak eta portaerak aztertu behar<br />
dituzte eta etengabe prestatu behar dira hezitzaile<br />
izateko...<br />
Eta ikastetxean, indarkeriaren prebentzioa<br />
Haur Hezkuntzan hasten da; Lehen<br />
Hezkuntzako sei urteetan jarraitzen du, eta<br />
Bigarren Hezkuntzan sakontzen da. Hezkuntza<br />
prozesu batean gauzatzen da, neska-mutilek<br />
giza harremanetarako ohitura positiboak eskura<br />
ditzaten, euren buruekin, beste gainerako<br />
guztiekin, naturarekin, animaliekin eta gauzekin.<br />
Izan ere, horrela programatutako hezkuntzak<br />
pertsona gisa behar dugun garapen orokorrari<br />
laguntzen dio, eta indarkeriazko portaeren<br />
kontrako prebentzio-neurririk onena da.<br />
Familiek hezkuntza-prozesu hori eskatu<br />
behar diete ikastetxeei, eta aldi berean<br />
etxean jarraitu behar dute. Gaur<br />
egun hainbat material eta ikas-programazio<br />
daude argitaratuta, indarkeria<br />
sexistaren prebentzio-hezkuntza hau<br />
egiteko, hala nola alboko hauek eta<br />
beste hainbat, nahiz eta horietako asko<br />
ez nituzkeen gomendatuko. •