Jaso - Eibarko euskara
Jaso - Eibarko euskara
Jaso - Eibarko euskara
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
36<br />
Mikel Sangroniz<br />
UME KONTUAK<br />
Gaurko txikixak lez, guk be oso gogoko izaten genduan, uda aldian igari ibiltzia. Horretarako<br />
lekurik onena itxasbaztarra izanik, Deba alderaiño juan bihar izaten genduan, atsegin hori hartzeko.<br />
Gaur bezelaxe. Baiña gaurtik ordura, alde haundixa dago. Gaurko umiok, Debara juateko erreztasun<br />
haundixak daukazuez, egunero juan nahi izanda be. Orduan ez zan horrela. Beribilla zeuken sendixak<br />
banaka batzuek ziran. Bardintsu esan geinke motor eta bitxirrinkiari buruz be. Bultzi edo trena izan<br />
ezik...eta hau ordaintzeko, txanponak bihar. Horregaittik, domeketan eta jai egunetan bakarrik juaten<br />
giñan Debara.(...)<br />
Gabezi guzti hoieri arpegixa emoteko, erreka baztarrak geunkazen, besterik ez. Baiña Eibarren izan<br />
al da ba errekarik?, galdetuko dau batedonbatek. Bai, izan da eta bada. Hortxe doia gure Ego ibaixa,<br />
nahiz eta apal-apal, herrixaren azpittik, gure garaian, agiri-agirixan, ixa herri guztia igarotzen zeban<br />
errekatxua, nahiz eta ez beti oso garbixa. Halan be, Ferruel bizi balitza, esango leuke zenbat aingira,<br />
barbo eta abar harrapau zittuan bertan. Euri eraso haundi xamar bat nahikua izaten zan berihala garbigarbi<br />
gelditzeko be.<br />
Ba, hementxe geunkazen gure ordiazko “itxasbastarrak”, astegunetan behiñik-behin igari egitteko.<br />
Hortxe, Amaña aldian, Kakalardokua; herrixaren erdi-erdixan, Ariatza; herrixaren urteeran<br />
Hondamendi –hau aldi baten debekatua-; Txonta eta Matxari be hortxe. Gaur danak lur azpixan.<br />
Hortxe egitten genduzen gure lehenengo igari ikasketak, gero Debara juatian olatuen gaiñian harroharro<br />
ibiltzeko neurrixan.<br />
Halan be errekan igari egittiak bazeukan bere alderdi zailla, zera, gure gurasuen bildurra: zeozer<br />
gertatuta be!... Horregaittik ez zeskuen errez baimenik emoten. Eta begira, hori zala-ta, zer gertau jakon<br />
gure lagun Antoniori.<br />
........................................................................<br />
Izan be, bi oker egin zittuan batera egun zoritxarreko haretan: zera, eskolatik “martxando” egiñ eta<br />
Hondamendira juan igari egittera -debekauta zeguan aldian-. Han zebillen –zoriontsu gure mutilla- bere<br />
lagunak baiño luzaruago murgillian egin baietz, hogei kontau orduko zapoburua harrapau baietz, bere<br />
abildadiak erakusten, harro-harro. Eta holako baten, bere lagunak nahikua egin zebela eta erropak<br />
jazten azi ziranian, hor ageri da ezkutu batetik “Sarrepel” aguazilla. Baiña hauetatik iñor ez zeban<br />
atxikittu, danak hanka egin zeben garaiz. Antonio bakarrik jausi zan ertzain maltzurraren sarian. Izan<br />
be, murgixian zebillen hau agertu zanian da...<br />
Ur azalera urten zebanian, zapoburu bat eskuetan zebala, hor ikusi dau bape ikusi nahi ez zebana:<br />
Sarrepela aurreko aldian, makilla esku batian eta bere arropak bestian. Gaiñera mutilla narru gorrixan<br />
zeguan eta ez zeban nahi uretatik urtetzerik. Hantxe geldittu ziran bixak, alkarri begira. Holako baten<br />
ertzain jaunak holan esan detsa gure Antonio bildurtixari: -gaur, nere ordez, heure amak berotuko hau.<br />
Hemen egon biharko haiz, haura etorri arte hire arropekin; neuk emango jetsaraz, hiri honera ekartzeko;<br />
bien bittartian egiñ igari, ez hoztutzeko. Beste barik Sarrepela zuzenian Antonioren etxera juan zan. Ez<br />
zeguan urrin be eta laster iritsi zan. Atia jo eta mutikuaren amak urten zebanian, harek holan esan<br />
zetsan: hara hemen zure semiaren arropak; Hondamendin geldittu da zapoburuak harrapatzen, baiña<br />
debekatua dagualako, bost pezeta emon bihar destazuz, haren ordez, arropa honek hartu aurretik.<br />
Halan egin bihar izan zeban emakumiak. Eta berihala, arropak hartu eta han abiatu zan<br />
Hondamendiko “hondartzara” bere semiaren billa. Han zeguan gizajua nahikua hoztuta, baiña ez<br />
errekako uragaittik, baizik gertatuak emon zetsan nahigabiagaittik.<br />
Ama ikusi zebanian, urten zan uretatik, eta harek, arropak baiño lehenago emon zetsan jipoiagaz,<br />
bero-bero eginda laga zeban aldi baterako.