Jaso - Eibarko euskara
Jaso - Eibarko euskara
Jaso - Eibarko euskara
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
26<br />
Ta kapitanak agindu zetsan Manuelari bere eskuan zegoan guztia egingo ebala Juan askatzeko. Eta<br />
halaxe gertatu zan.(...)<br />
“AMAÑA” .Revista Eibar, 83ko eka.-uztailla,26.orr.<br />
FRANCISCA ARRILLAGA<br />
Gaixak: 7 egunerokotasuna, modia, ziniak. 3 Jaixak.1 Antxiñako Eibar. 4 Gerria<br />
- Noiz jaio ziñan?<br />
- 1893.ian, oingo Toribio Etxebarria kalian, “Andres Arro”nian, han beheko etxian. Gero juan<br />
giñan “Guardia”neko gora. Han bizi izan nintzan 32 urtian.<br />
- Nun zeguan Guardianeko tabernia?<br />
- Frontoi Zaharreko ertzian. Oiñ Serapianeko dendia dagon lekuan. Hantxe eguan Guardianeko<br />
taberna entzutetsua. Entzute haundikoak ziran, bai, Guardianeko konpuestuak. Guardia bera –Larraza<br />
jauna- ibiltzen zan, kalera urtenda, bere konpuestua saltzen. Etzan nahaste bat besterik: erdixa kafia etra<br />
beste erdixa pattarra. Negoziante hutsa zan Larraza jauna.<br />
- Nun egiten ziran jaiak orduan?<br />
- Plaza Barrixan be asko. Gogoratzen naiz Aratostiak Plaza Barrixan ospatzen zirala. Don Ziriako<br />
eta bizi ziran onduan. Orduan Untzaga bera baiño gehiago izaten zan Plaza Barrixa. Gogoratzen naiz<br />
ni txikia nintzala zelan jentia ibiltzen zan leku hartan alkarri oratuta, pasiuan eta saltoka. Untzagan<br />
bertan baiño alaitasun gehiago egoten zan.<br />
- Gogoratzen zara lehengo Untzagakin?<br />
- Bai horixe! Arboladi ederra zegoan Untzagan. Eta San Juanen ermitia. Amigoneko kafia be<br />
Untzaga ertzian zeguan. Gero Nochenekua izan zana, haixe zan, lehenago Amigonekua. Hantxe<br />
aurrian, plazia itxi eta teatruak egiten ziran oiñ musikia joten dan ingururuntz. Gu, neskatillatxuak,<br />
Amigoneko bittartietatik ikusten gendun teatrua. Amigonekua herrixan lehenenguetakoa zan.<br />
Txatxananekuak eruaten eben hango martxia.<br />
- Han zeguan, zure txiki denporan, Salon Teatrua?<br />
- Bai. Aspaldikua zan. Arratsaldian, domeketan, hantxe joten eban organilluak eta, gabian, musikia<br />
izaten zan. Arratsaldian sartzeko hiru xemeiko bihar izaten ziran. Eta gabian erriala. Baiñan, askotan,<br />
ez genduan errialik be izaten! (...)<br />
- Gerra denporan, nun egon ziñan?<br />
- Nik ez neban Eibartik urten. Hori bai, estuasun haundiak pasatu genduzen. Nahiko ordu pasatzen<br />
genduzen abioien bildurrez orduan egiten ziharduen Banco Gipuzkoanoko etxe azpian. Haraxe juaten<br />
giñan antxintxiketan hegazkiñen bildurrez, ustez han seguru geundela.<br />
Gerran, nik eztakit zelan salbau giñan. Ha azkenengo bonbardeua O’Domell kalekua<br />
ikaragarria izan zan. Ni Otola basarrira asko juaten nintzan. Hantxe nengoan frankistak sartu<br />
ziranian. Eibar negargarri geratu zan. Nik dana erretzen ekusi neban. Herrian sartu eziñ eta Jardiñetatik<br />
bueltan etorri bihar izan giñan Arraguetara. Gero, gose haundia pasau gendun. Harek ogi baltzak jan<br />
bihar lastuakin egindakuak! Mixeria haundia. Danok alkar jatia zan orduan be. Gogoratzen naiz<br />
zelan juaten nintzan arrantxo billa Auxilio Socialera. Nere ama, horraitiok, iñoiz ez neban eruan.<br />
Beretzat beti zerbait izaten neban. Gurasuak, gero, gauza haundia dira! Ta azkenian be, Jaungoikuak<br />
beti laguntzen dau eta danok behintzat bizirik urten gendun.<br />
- Beste gauza asko, lehengo Eibarreri buruz, kontau eustazen Frantziskak. Orduko jantziak zelakuak<br />
ziran, adibidez.<br />
- Andrakumiak, marinera eta goniakin eta txaketatxoren bat baeguan negurako. Gero hasi ziran