laporan tahunan - Tenaga Nasional Berhad
laporan tahunan - Tenaga Nasional Berhad
laporan tahunan - Tenaga Nasional Berhad
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>laporan</strong> <strong>tahunan</strong><br />
2008
Gunakan mentol jimat tenaga untuk penggunaan tenaga yang lebih berhemat.<br />
Jimatkan tenaga. Kuasa di tangan anda.
Gunakan peralatan yang menggunakan tenaga dengan lebih cekap bagi mengelakkan<br />
pembaziran elektrik.<br />
Jimatkan tenaga. Kuasa di tangan anda.
Sentiasa pastikan peralatan elektrik dipadam apabila tidak digunakan.<br />
Jimatkan tenaga. Kuasa di tangan anda.
Tetapkan suhu penyaman udara pada 23-24˚C untuk keselesaan yang optimum.<br />
Jimatkan tenaga. Kuasa di tangan anda.
Sentiasa memastikan cahaya semulajadi digunakan untuk mengelakkan pembaziran elektrik.<br />
Jimatkan tenaga. Kuasa di tangan anda.
Misi<br />
Kami beriltizam untuk mencapai kecemerlangan dalam<br />
produk dan perkhidmatan kami<br />
Visi<br />
Untuk menjadi di antara badan korporat yang terunggul di dunia<br />
dalam bisnes tenaga dan bidang-bidang lain yang berkaitan
KANDUNGAN<br />
mentaati amanat Organisasi<br />
5 Misi<br />
5 Visi<br />
8 Mengenai Kami<br />
9 Sorotan Kewangan Penting<br />
10 Sorotan Anugerah Korporat<br />
16 Notis Mesyuarat Agung Tahunan<br />
19 Penyata Bersama Notis Mesyuarat<br />
Agung Tahunan<br />
memperkukuhkan prestasi<br />
20 Sorotan Penting<br />
21 Sorotan Prestasi Lima Tahun<br />
22 Carta Prestasi Korporat<br />
24 Hasil Teras TK2008<br />
25 Kalendar Kewangan 2008<br />
26 Statistik Operasi<br />
27 Prestasi Harga Saham<br />
memperkasakan kepimpinan<br />
28 Utusan Pengerusi Kepada<br />
Pemegang Saham<br />
34 Ulasan Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif<br />
45 Ulasan Operasi<br />
46 Penjanaan<br />
56 Penghantaran<br />
62 Pembahagian<br />
70 Kewangan<br />
76 Hal Ehwal Korporat<br />
78 Sumber Manusia Kumpulan<br />
82 Perancangan<br />
86 Pengurusan Pelaburan<br />
90 Teknologi Maklumat & Komunikasi<br />
96 Perolehan<br />
100 Perkhidmatan Korporat<br />
104 Sabah Electricity Sdn Bhd<br />
membentangkan maklumat kOrpOrat<br />
114 Maklumat Korporat<br />
116 Struktur Korporat Kumpulan<br />
118 Struktur Organisasi<br />
119 Kalendar Korporat<br />
124 Sorotan Media<br />
Rasional Kulit<br />
menYinarkan ketelusan<br />
126 Penyata Tadbir Urus Korporat<br />
138 Pengurusan Risiko Perusahaan<br />
142 Penyata Kawalan Dalaman<br />
145 Laporan Jawatankuasa Audit Lembaga<br />
Pengarah<br />
148 Terma Rujukan Jawatankuasa Audit<br />
Lembaga Pengarah<br />
menJana keCemerlangan<br />
152 Lembaga Pengarah<br />
154 Profil Lembaga Pengarah<br />
160 Jawatankuasa Tertinggi Kumpulan – JTK<br />
161 Jawatankuasa Pembekalan <strong>Tenaga</strong> – JPT<br />
162 Jawatankuasa Pengurusan Eksekutif<br />
Kumpulan – JEK<br />
menYalurkan tenaga kami<br />
164 Tanggungjawab Sosial Korporat<br />
170 Perkhidmatan-Perkhidmatan Lain<br />
– Pengurusan Produktiviti dan Kualiti<br />
171 Laporan Keselamatan Dan Kesihatan<br />
Pekerjaan<br />
172 Penyata Alam Sekitar<br />
angka menCerminkan kekuatan<br />
174 Penyata Kewangan<br />
petunJuk-petunJuk utama<br />
274 Analisis Pegangan Saham<br />
277 Analisis Pegangan Sekuriti Pendapatan<br />
Tidak Bercagar Boleh Tebus Boleh Tukar<br />
2004-2009 (“CRIS”)<br />
280 Senarai Hartanah<br />
• Borang Proksi<br />
Kita adalah pelindung alam sekitar dan juga penjaga masa depan yang bakal diwarisi generasi akan<br />
datang. Tanggungjawab ini telah membimbing kami menerajui pemeliharaan sumber kita yang amat<br />
tinggi nilainya. Panel solar itu menggambarkan komitmen <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> sebagai<br />
penggerak kemajuan negara yang menjaga kesejahteraan alam sekitar serta usaha yang berterusan<br />
untuk menggabungkan paradim pembangunan bagi keperluan masa depan. Langit biru nan jauh<br />
melambangkan hasrat kami yang tak terbatas untuk terus menyumbang kepada negara, masyarakat<br />
dan alam sekitar.
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
8<br />
Mengenai Kami<br />
<strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> (TNB)<br />
merupakan syarikat utiliti elektrik<br />
terbesar di Malaysia dengan aset<br />
melebihi RM69.8 bilion. Disenaraikan di<br />
papan utama Bursa Malaysia, TNB<br />
mempunyai kira-kira 29,210 warga kerja<br />
dan menyediakan perkhidmatan kepada<br />
l e b i h t u j u h j u t a p e l a n g g a n d i<br />
Semenanjung Malaysia dan Sabah. TNB<br />
memainkan peranan yang utama untuk<br />
kemakmuran nasional, ekonomi dan<br />
s o s i a l d e n g a n m e n y e d i a k a n<br />
perkhidmatan-perkhidmatan yang cekap<br />
dan berdaya harap.<br />
Bisnes teras TNB adalah penjanaan,<br />
penghantaran dan pembahagian tenaga<br />
elektrik. TNB merupakan penyumbang<br />
utama kepada kapasiti industri total di<br />
Semenanjung Malaysia menerusi enam<br />
stesen haba dan tiga janakuasa hidro<br />
utama. TNB juga mengurus dan<br />
mengendalikan rangkaian penghantaran<br />
yang komprehensif, iaitu Grid <strong>Nasional</strong>.<br />
Merentasi Semenanjung, rangkaian grid<br />
ini menghubungkan stesen-stesen<br />
janaelektrik TNB dan Pengeluarpengeluar<br />
<strong>Tenaga</strong> Bebas (IPP) dengan<br />
rangkaian sistem pembahagian. Grid ini<br />
juga disambungkan dengan sistem<br />
penghantaran Thailand di Utara dan<br />
sistem penghantaran Singapura di<br />
selatan. Rangkaian pembahagian TNB<br />
pula diuruskan menerusi satu sistem<br />
yang komprehensif serta pusat-pusat<br />
perkhidmatan pelanggan dan pusatpusat<br />
pengurusan panggilan.<br />
Hari ini, TNB juga terlibat dalam<br />
pelbagai aktiviti yang berkaitan dengan<br />
industri tenaga. Melalui subsidiarinya,<br />
TNB juga terlibat dalam pengeluaran<br />
alat ubah, perkakas suis bervoltan tinggi<br />
dan kabel; perkhidmatan perunding<br />
profesional, seni bina, perkhidmatan<br />
kejuruteraan awam dan elektrikal,<br />
p e n y e n g g a r a a n d a n p e m b a i k a n<br />
kerosakan dan juga penyelidikan dan<br />
pembangunan; pembangunan hartanah;<br />
dan perkhidmatan-perkhidmatan<br />
pengurusan projek.<br />
Dalam pembangunan modal insan,<br />
Universiti <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> (UNITEN)<br />
ditubuhkan untuk melahirkan individuindividu<br />
yang berbakat dalam pelbagai<br />
bidang. Sebahagian besar tanggungjawab<br />
sosial korporat Syarikat dalam<br />
pendidikan, tajaan dan sumbangan,<br />
disalurkan menerusi sebuah badan<br />
amanah, iaitu Yayasan <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong>.<br />
Bagi memastikan Syarikat terus<br />
menyediakan perkhidmatan yang<br />
cemerlang dan menyokong visi strategik<br />
kepimpinan global, kompetensi warga<br />
kerja TNB dipertingkatkan secara<br />
berterusan menerusi program-program<br />
yang tersusun. Sebagai warga korporat<br />
yang bertanggungjawab, TNB juga<br />
menitikberatkan perhubungan komuniti<br />
demi memastikan masyarakat umum<br />
mendapat faedah dan manfaat<br />
sewajarnya daripada usaha-usaha yang<br />
dilaksanakan.
Sorotan Kewangan Penting<br />
tahun kewangan 2007 tahun kewangan 2008<br />
(rm’juta) (rm’juta)<br />
Hasil 23,320.4 25,750.6<br />
Perbelanjaan Operasi (18,371.4) (22,503.4)<br />
Pendapatan Operasi Lain 593.7 794.8<br />
Lebihan Operasi 5,542.7 4,042.0<br />
Kos Kewangan (1,305.0) (1,095.8)<br />
Keuntungan/(Kerugian) 33.5 (19.1)<br />
Translasi<br />
Keuntungan Sebelum 4,313.6 2,972.0<br />
Cukai & Keuntungan/<br />
(Kerugian) Translasi<br />
Keuntungan Bersih 3,608.8 2,540.8<br />
Sebelum Keuntungan<br />
Translasi<br />
Keuntungan Translasi 452.3 53.2<br />
Keuntungan bagi Tahun 4,067.6 2,600.4<br />
Keuntungan diagihkan<br />
kepada:<br />
Pemegang Ekuiti 4,061.1 2,594.0<br />
Kepentingan Minoriti 6.5 6.4<br />
4,067.6 2,600.4<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
9
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
10<br />
Sorotan Anugerah Korporat<br />
1. Anugerah Kecemerlangan Industri<br />
Perdana Menteri (AKIPM) & Anugerah<br />
‘Quality Management Excellence<br />
Award’ – (QMEA)<br />
Tahun Kewangan 2008 paling bermakna bagi<br />
TNB kerana Syarikat telah diumumkan sebagai<br />
pemenang Anugerah Kecemerlangan Industri<br />
Perdana Menteri (AKIPM), setelah berjaya<br />
mengatasi lebih 217 syarikat lain, antaranya<br />
termasuk organisasi multinasional. TNB juga<br />
memenangi Anugerah Kecemerlangan<br />
Pengurusan Kualiti atau ‘Quality Management<br />
Excellence Award’ (QMEA) yang menandakan<br />
kemajuan dan peningkatan Syarikat dalam<br />
kecemerlangan kualiti.<br />
AKIPM merupakan usaha Kerajaan memberi<br />
pengiktirafan kepada syarikat-syarikat tempatan<br />
yang telah memperlihatkan kecemerlangan<br />
dalam organisasi, inovasi dan tanggungjawab<br />
sosial korporat. Syarikat-syarikat yang menyertai<br />
akan dinilai berdasarkan lapan kriteria utama<br />
iaitu Kepimpinan Pengurusan Atasan dan<br />
Pengurusan Kualiti, Penggunaan Data dan<br />
Maklumat Berkualiti, Pengurusan Sumber<br />
Manusia, Fokus Pelanggan, Jaminan Kualiti<br />
Pembekal-pembekal Luar, Pengurusan Proses,<br />
Kualiti dan Hasil Operasi/Bisnes dan<br />
Tanggungjawab Sosial Korporat.
2<br />
3<br />
4<br />
5<br />
2. TNB Finalis Anugerah ‘Platts 2007 Global Energy Awards for Top<br />
Power Company of the Year’, diletakkan pada kedudukan Ke-32<br />
Antara Syarikat <strong>Tenaga</strong> Utama di Asia dan Ke-42 Syarikat <strong>Tenaga</strong><br />
Utama Global<br />
TNB sekali lagi berjaya disenaraikan di antara 56 syarikat tenaga utama di Asia<br />
berikutan kaji selidik tahun 2007 ke atas 250 Syarikat <strong>Tenaga</strong> Utama Dunia oleh<br />
syarikat yang berpangkalan di Amerika Syarikat. Keputusan kaji selidik itu telah<br />
meletakkan TNB pada kedudukan ke-32 di kalangan syarikat-syarikat tenaga<br />
utama. Di peringkat global, TNB menduduki tempat ke-42 antara syarikat utiliti<br />
elektrik.<br />
‘Platts Top 250’ memberi pengiktirafan kepada prestasi kewangan bagi tahun<br />
sebelumnya. Setiap syarikat yang disenaraikan dalam Platts Top 250 telah<br />
menunjukkan prestasi luar biasa serta usaha-usaha dan dedikasi cemerlang tenaga<br />
kerjanya. Kejayaan TNB dalam kedudukan Platts Top 250 merupakan satu<br />
pencapaian yang berprestij dan penghormatan bagi Syarikat dalam industri<br />
tenaga. Pengiktirafan ini penuh bermakna kerana ia meletakkan TNB di kalangan<br />
pengeluar-pengeluar tenaga yang paling berjaya serta yang terbesar di dunia.<br />
Bagi TNB pencapaian ini merupakan satu perjalanan yang berterusan ke arah<br />
kecemerlangan dalam usahanya hendak mencapai wawasan untuk menjadi di<br />
antara badan korporat yang terunggul di dunia dalam bisnes tenaga dan bidangbidang<br />
lain yang berkaitan.<br />
3. TNB Memenangi Anugerah ‘NAfMa 2007 – BEST PRACTICE<br />
AWARD 2007’ (Syarikat Awam Tersenarai)<br />
TNB dianugerahkan ‘Winner for Best Practice Award 2007’ (Syarikat Awam<br />
Tersenarai) untuk Anugerah Kebangsaan Pengurusan Perakaunan (NAfMA) 2007.<br />
Anugerah ini adalah untuk amalan-amalan terbaik dengan tumpuan terhadap<br />
pelaksanaan penuh sistem pengurusan perakaunan yang menetapkan piawaianpiawaian<br />
baru atau memperkenalkan inovasi di tempat kerja. Sistem-sistem ini<br />
telah ditanda aras serta diuji dan hasilnya diukur, dinilai serta didokumenkan<br />
dengan teliti. Amalan-amalan terbaik lazimnya membawa kesan dan keterterapan<br />
yang luas dalam sesebuah organisasi.<br />
Sebagai Syarikat yang buat julung kali mengambil bahagian, anugerah ini memberi<br />
kepuasan yang tinggi terhadap pasukan yang telah berusaha untuk memastikan<br />
Kumpulan berjaya disenaraikan di kalangan senarai 10 Syarikat Terulung selepas<br />
penilaian pusingan pertama diadakan pada pertengahan bulan Oktober 2007.<br />
4. Anugerah Emas untuk ‘The Best Emerging Contact Centre<br />
(Category GLC)’<br />
TNB CareLine 15454 diberi pengiktirafan oleh Contact Center Association of<br />
Malaysia dan MSC Malaysia, apabila berjaya memenangi Anugerah Emas bagi The<br />
Best Emerging Contact Center (Category GLC).<br />
Anugerah ini diadakan bertujuan untuk mengiktiraf, mempromosi dan menggalakkan<br />
agensi-agensi Kerajaan/Syarikat-syarikat Milik Kerajaan (GLCs) untuk meningkatkan<br />
keupayaan dan kecekapan perkhidmatan pelanggan kepada masyarakat umum<br />
melalui perkhidmatan Pusat-pusat Pengurusan Panggilan.<br />
5. Anugerah ‘BrandLaureate Awards’ 2008<br />
<strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> telah dianugerahkan ‘The BrandLaureate Societe Award<br />
2008’ atas kecemerlangan syarikat dalam tanggungjawab sosial korporat.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
11
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
12<br />
The BrandLaureate Awards merupakan anugerah penjenamaan yang terunggul di<br />
dalam arena penjenamaan di Malaysia dan rantau Asia Pasifik dengan memberi<br />
pengiktirafan kepada jenama terbaik di kalangan syarikat-syarikat multinasional,<br />
syarikat-syarikat awam tersenarai dan syarikat-syarikat milik kerajaan. Pemenangpemenang<br />
dipilih berdasarkan kepada 300 kriteria penilaian yang dirumuskan<br />
khusus untuk menilai kekuatan dan prestasi sesuatu jenama.<br />
Jenama yang memenangi anugerah ini merupakan yang terbaik dalam industri<br />
masing-masing dan dipilih mengikut pelbagai kategori. Anugerah ‘Societe Award‘<br />
memberi pengiktirafan kepada kecemerlangan dalam tanggungjawab sosial<br />
korporat, mempromosikan isu-isu mesra alam sekitar dan sifat prihatin serta<br />
semangat kemuliaan dan altruisme di kalangan organisasi-organisasi dan individuindividu.<br />
6. Pasukan E.G. (WIT) Stesen Janaelektrik (SJ) Sultan Iskandar, Pasir<br />
Gudang Memenangi Anugerah Emas Tempat Ke-2 di Konvensyen<br />
Kualiti Indonesia<br />
Pasukan E.G. (WIT) dari SJ Sultan Iskandar, Pasir Gudang di bawah pimpinan Encik<br />
Roshidi Khamis telah memenangi Anugerah Emas di tempat ke-2 pada Konvensyen<br />
Kualiti Indonesia di Jawa Barat Indonesia.<br />
7. TNB Memenangi ‘Top Corporate Award – Malaysia 1000’<br />
TNB telah diiktiraf sebagai pemenang Anugerah ‘Top Corporate Award’ sementara<br />
TNB Janamanjung Sdn. Bhd. memenangi Anugerah ‘The Industry Excellence Award’<br />
pada majlis pelancaran Edisi Ketiga Majalah ‘Malaysia 1000’.<br />
Majlis tersebut dianjurkan oleh BASIS Publication House Sdn. Bhd., penerbit<br />
majalah ‘Malaysia 1000’ dengan kerjasama Pertubuhan Berita <strong>Nasional</strong> Malaysia<br />
(BERNAMA). Anugerah ini diberikan sebagai pengiktirafan kepada syarikat-syarikat<br />
yang terunggul di Malaysia yang telah menyumbang kepada kecemerlangan<br />
industri dan pembangunan ekonomi negara ini.<br />
8. TNB Rangkul Tiga Anugerah Sempena Hari Pekerja 2008<br />
•<br />
•<br />
•<br />
Sorotan Anugerah Korporat<br />
Anugerah Majikan Berdaya Saing (Industri Besar)<br />
Prof Madya Dr. Izham Zainal Abidin, Timbalan Dekan Akademik dan Jaminan<br />
Kualiti, Universiti <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong>, menerima ‘Anugerah Tokoh Pekerja Lelaki,’<br />
Kumpulan Eksekutif.<br />
Encik Adnan Saidin, Tukang Tingkatan Kanan, Pejabat Pengurus Kawasan, Alor<br />
Star, Kedah, menerima ‘Anugerah Tokoh Pekerja Lelaki’ – Kumpulan Bukan<br />
Eksekutif<br />
9 Anugerah Menteri Sumber Manusia 2007 – ILSAS<br />
– (Kategori Penyedia Latihan)<br />
TNB Integrated Learning Solution Sdn. Bhd. – ILSAS telah memenangi Anugerah<br />
Menteri Sumber Manusia ‘Kategori Penyedia Latihan’ sempena Persidangan<br />
Pembangunan Sumber Manusia 2007.<br />
8<br />
9<br />
10<br />
7
10. Anugerah ‘Malaysian Society<br />
of Occupational Safety and<br />
Health (MSOSH) Award’<br />
a) anugerah keselamatan<br />
msOsh 2006<br />
Anugerah Keselamatan dan<br />
Kesihatan Pekerjaan Tahunan ini<br />
dianjurkan oleh Majlis Keselamatan<br />
dan Kesihatan Pekerjaan Malaysia<br />
(MSOSH) untuk menghargai dan<br />
mengiktiraf organisasi-organisasi<br />
yang telah mencapai rekod<br />
pengurusan keselamatan dan<br />
kesihatan pekerjaan yang cemerlang<br />
di tempat kerja masing-masing.<br />
Anugerah diberi berdasarkan mata<br />
yang diperolehi melalui audit yang<br />
dijalankan oleh juruaudit MSOSH<br />
terhadap dokumen-dokumen dan<br />
stesen-stesen yang terbabit.<br />
Memberi pengiktirafan kepada<br />
organisasi yang telah mencapai<br />
kecemerlangan dalam pengurusan<br />
k e s e l a m a t a n d a n k e s i h a t a n<br />
pekerjaan merupakan sebahagian<br />
daripada usaha Kerajaan untuk<br />
menjadikan tempat kerja di Malaysia<br />
selamat dan sihat serta menjadikan<br />
amalan-amalan kerja yang selamat<br />
dan sihat sebahagian daripada<br />
budaya di kalangan rakyat<br />
Malaysia.<br />
Stesen-stesen janaelektrik berikut<br />
telah memenangi anugerah dalam<br />
kategori masing-masing:<br />
anugerah emas kelas i:<br />
1. Stesen Janaelektrik Tuanku<br />
Ja’afar, Port Dickson<br />
2. Stesen Janaelektrik Sultan<br />
Ismail, Paka<br />
3. Stesen-Stesen Janaelektrik,<br />
Cameron Highlands<br />
anugerah emas kelas ii:<br />
1. Stesen Janaelektrik Putrajaya<br />
2. Stesen Janaelektrik Gelugor<br />
3. Stesen Janaelektrik Sultan<br />
Mahmud, Kenyir<br />
anugerak perak:<br />
1. Stesen Janaelektrik Sultan<br />
Iskandar, Pasir Gudang<br />
2. Stesen Janaelektrik Jambatan<br />
Connaught, Klang<br />
3. Stesen Janakuasa Sultan Azlan<br />
Shah, Manjung<br />
anugerah gangsa:<br />
1. Stesen Janaelektrik Ismail<br />
Petra, Pergau<br />
b) anugerah keselamatan<br />
msOsh 2007<br />
Stesen-stesen janaelektrik berikut<br />
telah memenangi Anugerah<br />
Malaysian Society of Occupational<br />
Safety and Health (MSOSH) 2007<br />
dalam kategori masing-masing:<br />
anugerah emas Class 1<br />
(Prestasi OSH yang amat baik)<br />
• Stesen Janaelektrik Putrajaya<br />
• Stesen Janaelektrik Hidro<br />
Cameron Highlands<br />
• Stesen Janaelektrik Sultan<br />
Ismail, Paka<br />
• Stesen Janaelektrik Tuanku<br />
Ja’afar, Port Dickson<br />
• Stesen Janaelektrik Chenderoh<br />
anugerah emas Class 2<br />
(Prestasi OSH yang amat baik)<br />
• Stesen Janaelektrik Hidro<br />
Sg. Perak<br />
• Stesen Janaelektrik Gelugor<br />
• Stesen Janaelektrik Jambatan<br />
Connaught, Klang<br />
• Stesen Janakuasa Sultan Azlan<br />
Shah, Manjung<br />
anugerah perak<br />
(Prestasi OSH yang baik)<br />
• Stesen Janaelektrik Sultan<br />
Iskandar, Pasir Gudang<br />
• Stesen Janaelektrik Sultan<br />
Mahmud, Kenyir<br />
anugerah gangsa<br />
(Prestasi OSH Yang Memuaskan)<br />
• Stesen Janaelektrik Sultan<br />
Ismail Petra, Pergau<br />
11. Stesen Janaelektrik<br />
Chenderoh Memenangi<br />
Pingat Emas Tempat Pertama<br />
sempena Anugerah<br />
Kecemerlangan Keselamatan<br />
Dan Kesihatan 2007<br />
Stesen Janaelektrik Chenderoh<br />
memenangi Anugerah Kecemerlangan<br />
Keselamatan dan Kesihatan<br />
Peringkat Kebangsaan 2008.<br />
Stesen Janaelektrik Chenderoh<br />
dipilih sebagai pemenang Kategori<br />
Utiliti Elektrik setelah berjaya<br />
menewaskan saingan yang terdiri<br />
daripada stesen janaelektrik lain<br />
TNB dan sektor swasta. Encik<br />
Mustaphakamal Yaacob, Pengurus<br />
Stesen Janaelektrik Chenderoh dan<br />
Encik Lee Kwan Yong, Eksekutif<br />
Keselamatan menerima Anugerah<br />
tersebut.<br />
Anugerah Keselamatan dan<br />
Kesihatan Pekerjaan Tahunan telah<br />
dianjurkan oleh Majlis Keselamatan<br />
dan Kesihatan Pekerjaan Malaysia<br />
dan Kementerian Sumber Manusia<br />
bertujuan untuk menghargai dan<br />
mengiktiraf organisasi-organisasi<br />
yang mencapai rekod pengurusan<br />
keselamatan dan kesihatan<br />
pekerjaan yang cemerlang di<br />
tempat kerja masing-masing.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
13
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
14<br />
Sorotan Anugerah Korporat<br />
12. Anugerah Perbadanan Produktiviti Malaysia (MPC)<br />
a) anugerah ketua pengarah mpC<br />
TNB telah diiktiraf sebagai pemegang Anugerah Ketua Pengarah MPC pada<br />
majlis Perasmian Konvensyen ICC MPC Kebangsaan 2008.<br />
Anugerah ini diberi kepada syarikat-syarikat yang telah menunjukkan komitmen<br />
yang tinggi oleh warga kerjanya dalam Peningkatan Mutu Kerja (WIT),<br />
penyertaan yang berterusan dan mendapat pengiktirafan dalam Konvensyen<br />
ICC Peringkat Kebangsaan serta Wilayah anjuran MPC.<br />
b) kumpulan iCC bahagian penghantaran & sJ gelugor terima anugerah<br />
konvensyen iCC peringkat kebangsaan mpC<br />
Dua Kumpulan ICC daripada Bahagian Penghantaran telah mencipta sejarah<br />
apabila Kumpulan Sinar (Senggaraan Aset, Johor Bahru) dan Northern Star<br />
(Senggaraan Aset, Alor Star) berjaya menerima anugerah Emas 3 Bintang pada<br />
Konvensyen ICC Peringkat Kebangsaan anjuran MPC pada 21 Ogos 2008.<br />
Kumpulan Sinar telah diiktiraf sebagai antara 10 kumpulan ICC terbaik dalam<br />
konvensyen tersebut.<br />
Ini merupakan pencapaian terbaik Bahagian Penghantaran sejak ia menyertai<br />
Konvensyen ICC. Kumpulan Sinar telah mempersembahkan projek mengatasi<br />
masalah penyenggaraan suis lampu lapangan dan lampu jalan manakala<br />
kumpulan Northern Star mempersembahkan projek mengatasi masalah<br />
menukar penebat di menara-menara penghantaran 132 dan 275 kV. Tempat<br />
kedua telah dimenangi oleh Kumpulan Impian dari SJ Gelugor.<br />
c) konvensyen pertandingan iCC Wilayah utara 2008 anjuran mpC<br />
Pasukan ‘Missing 2’ dari pejabat Pengurus Besar Negeri (Pulau Pinang) telah<br />
memenangi Anugerah Emas sempena Konvensyen Pertandingan ICC Wilayah<br />
Utara 2008.<br />
Anugerah Perak pula dimenangi oleh Pasukan Wira Sanggara dari pejabat<br />
Pengurus Cawangan Bertam.<br />
d) universiti tenaga nasional (uniten) merupakan universiti pertama di<br />
malaysia yang berjaya mendapat Quality Environment Practice Certification<br />
daripada mpC<br />
UNITEN telah dianugerahkan Quality Environment Practice Certification (QE)<br />
pada 15 dan 16 April 2008 setelah memenuhi objektif audit pensijilan 5S. Satu<br />
proses audit penaksiran penuh telah dijalankan oleh Perunding Kanan<br />
merangkap Penaksir MPC, Cik Norzirin Ariffin dan Encik Rosmi Abdullah<br />
masing-masing di Kampus Putrajaya dan Kampus Sultan Haji Ahmad Shah.<br />
e) sesb sipitang berjaya mendapat pensijilan mpC untuk 5s<br />
Sabah Electricity Sdn. Bhd. (SESB) Sipitang telah dianugerahkan Pensijilan<br />
Amalan 5S oleh MPC.<br />
f) ibu pejabat bahagian pembahagian, Wisma tnb, Jalan timur dianugerahkan<br />
‘Quality Environment Practice Certification (5S)’<br />
Ibu Pejabat Bahagian Pembahagian TNB telah dianugerahkan Quality<br />
Environment Practice Certification (Sistem Amalan 5S) oleh MPC.<br />
12(a)<br />
12(b)<br />
13
g) Jabatan sumber manusia dan<br />
pentadbiran bahagian<br />
penghantaran dianugerah<br />
pensijilan amalan 5s<br />
Jabatan Sumber Manusia dan<br />
P e n t a d b i r a n B a h a g i a n<br />
Penghantaran berjaya mendapat<br />
pensijilan 5S yang pertama<br />
Bahagian tersebut daripada<br />
MPC.<br />
13. TNB mendapat Sijil Merit<br />
NACRA 2007<br />
TNB dianugerahkan Sijil Merit bagi<br />
Laporan Tahunan TNB 2006<br />
sempena Anugerah Laporan<br />
Korporat Tahunan Kebangsaan<br />
(NACRA) 2007.<br />
NACRA merupakan manifestasi<br />
komitmen bersama empat badan<br />
penganjur iaitu Bursa Malaysia<br />
<strong>Berhad</strong>, Malaysia Institute of<br />
Accountants (MIA), Malaysian<br />
Institute of Management (MIM)<br />
dan Malaysian Institute of Certified<br />
Public Accountants (MICPA) dalam<br />
memperkenalkan piawaian tertinggi<br />
dalam pe<strong>laporan</strong> korporat.<br />
14. Anugerah ‘ACCA Malaysia<br />
Environmental And Social<br />
Reporting Awards (MESRA)<br />
2007’<br />
TNB memenangi Anugerah Merit<br />
bagi kategori ‘Environmental<br />
Reporting’ sempena ACCA<br />
Malaysia Environmental And Social<br />
Reporting Awards (MESRA) 2007.<br />
15. Anugerah ‘Best New<br />
Services’ – ACM 2007<br />
TNB telah menyertai Pameran<br />
ASEAN Communication &<br />
Multimedia (ACM) Expo & Forum<br />
2007 yang Ke-10.<br />
Pada pameran tiga hari itu, TNB<br />
diumumkan sebagai pemenang<br />
Anugerah ‘Best New Services’ bagi<br />
beberapa aplikasi teknologi<br />
maklumat yang diguna pakai oleh<br />
TNB dalam operasi bisnes seharian<br />
dan perkhidmatan pelanggan<br />
seperti E-CIBS, Remote Meter<br />
Reading (RMR), On-Line Vendor<br />
Registration (OVR) dan Mobile<br />
Field Force Automation (MFFA).<br />
16. Pasukan ‘Circle Point’ Juara<br />
Konvensyen ‘Innovative &<br />
Creative Circle (ICC)’<br />
Pasukan ‘Circle Point’ dari TNB<br />
Kuantan, Pahang, muncul sebagai<br />
‘Juara Kategori Perkhidmatan dan<br />
Juara Keseluruhan’ dalam<br />
Konvensyen ‘Innovative & Creative<br />
Circle (ICC)’ Peringkat<br />
Kebangsaan.<br />
Projek Pasukan Circle Point yang<br />
bertajuk “Mengesan Kecurian Arus<br />
Elektrik” berjaya menewaskan 160<br />
pasukan lain yang turut mengambil<br />
bahagian.<br />
17. Anugerah ‘Winner of the<br />
2007 Corporate Award’ –<br />
Tier 2, Category 1 oleh<br />
Institute of Internal Auditors<br />
Malaysia (IIA Malaysia)<br />
<strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> (TNB)<br />
telah dianugerahkan ‘Winner of<br />
the 2007 Corporate Award’ – Tier<br />
2, Category 1 oleh Institute of<br />
Internal Auditors Malaysia (IIA<br />
Malaysia). Anugerah yang berprestij<br />
ini diberi kepada TNB kerana telah<br />
memperlihatkan komitmen kukuh<br />
terhadap Pembangunan Profesional<br />
Yang Berterusan bagi tahun 2006.<br />
18. Anugerah ‘Tema Gerai<br />
Pameran Terbaik’ di Pameran<br />
‘50th Merdeka Expo’<br />
TNB telah mengambil bahagian<br />
dalam Pameran ‘50th Merdeka<br />
Expo’ yang berlangsung di Pusat<br />
Dagangan Dunia Putra (PWTC).<br />
Dalam pameran yang berlangsung<br />
selama empat hari itu, Gerai<br />
Pameran TNB telah dipilih sebagai<br />
Tema Gerai Pameran Terbaik (Best<br />
Theme Booth).<br />
19. UNITEN Juara Keseluruhan<br />
Pertandingan ITEX 2008<br />
Universiti <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> (UNITEN)<br />
muncul sebagai ‘Juara Keseluruhan’<br />
pertandingan ITEX 2008.<br />
Sebanyak 16 produk inovatif<br />
dipertandingkan oleh para<br />
penyelidik UNITEN dari Kolej<br />
Kejuruteraan dan Teknologi<br />
Maklumat, berjaya memenangi<br />
lima pingat emas, enam pingat<br />
perak dan lima pingat gangsa<br />
dalam kategori-kategori yang<br />
dipertandingkan.<br />
20. Remaja TNB Naib Juara<br />
Keseluruhan Liga Hoki<br />
Remaja Kebangsaan 2008<br />
Pasukan Hoki Remaja TNB muncul<br />
‘Naib Juara Keseluruhan Liga Hoki’<br />
Remaja Kebangsaan 2008 setelah<br />
memberi tentangan hebat kepada<br />
Pasukan pilihan Sekolah Sukan<br />
Bukit Jalil (SSBJ) sebelum tewas<br />
dengan keputusan 3-4 dalam<br />
perlawanan akhir.<br />
21. Kejohanan Sulung Kriket<br />
Enam-Sebelah Antarabangsa<br />
Kajang<br />
Pasukan Kriket TNB muncul<br />
sebagai Johan pada Kejohanan<br />
Kriket Enam-Sebelah Antarabangsa<br />
Kajang. Kejohanan anjuran bersama<br />
Persatuan Kriket Kajang dan Mitraz<br />
Promotion itu berjaya menarik<br />
penyertaan antarabangsa dari<br />
Korea Selatan, Australia dan<br />
Singapura.<br />
Pasukan TNB menewaskan Pasukan<br />
M a m a n g a m K l a n g d a l a m<br />
p e r l a w a n a n a k h i r d e n g a n<br />
menunjukkan prestasi permainan<br />
yang cemerlang. Pada masa yang<br />
sama, ‘Batsman’ TNB, iaitu Encik<br />
Thushara Kodikara juga dinobatkan<br />
s e b a g a i ‘ B a t s m a n ’ Te r b a i k<br />
Kejohanan dengan mendapat<br />
sebanyak 147 mata.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
15
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
16<br />
Notis Mesyuarat Agung Tahunan<br />
SEBAGAI URUSAN BIASA:-<br />
1. Penerimaan Penyata Kewangan<br />
yang telah Diaudit bersama-sama<br />
Laporan Pengarah dan Laporan<br />
Juruaudit mengenainya bagi Tahun<br />
Kewangan berakhir 31 Ogos 2008.<br />
resolusi biasa 1<br />
2. Meluluskan pengisytiharan dividen<br />
kasar akhir sebanyak 10.0 sen<br />
sesaham biasa ditolak cukai<br />
pendapatan sebanyak 25% bagi<br />
Tahun Kewangan berakhir 31 Ogos<br />
2008.<br />
resolusi biasa 2<br />
3. Meluluskan pembayaran elaun<br />
Pengarah berjumlah RM628,838.00<br />
bagi Tahun Kewangan berakhir<br />
31 Ogos 2008.<br />
resolusi biasa 3<br />
4. Memilih semula Pengarah-pengarah<br />
berikut yang bersara menurut<br />
Artikel 135 Tataurus Syarikat:-<br />
(i) Tan Sri Leo Moggie<br />
resolusi biasa 4<br />
(ii) Tan Sri Dato’ Hari Narayanan<br />
a/l Govindasamy<br />
resolusi biasa 5<br />
(iii) Dato’ Zainal Abidin bin Putih<br />
resolusi biasa 6<br />
5. Memilih semula Tan Sri Dato’ Seri<br />
Siti Norma binti Yaakob yang<br />
bersara menurut Artikel 133<br />
Tataurus Syarikat.<br />
resolusi biasa 7<br />
Dengan ini Dimaklumkan bahaWa<br />
mesyuarat agung <strong>tahunan</strong> kelapan belas<br />
<strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> akan diadakan<br />
pada hari khamis, 11 Disember 2008 pada<br />
pukul 10.00 pagi di Dewan Serbaguna,<br />
Kompleks Sukan TNB, Jalan Pantai Baru,<br />
59200 Kuala Lumpur untuk menjalankan<br />
urusan-urusan berikut:-<br />
6. M e l a n t i k s e m u l a Te t u a n<br />
PricewaterhouseCoopers, yang<br />
bersetuju untuk dilantik sebagai<br />
Juruaudit Syarikat dan berkhidmat<br />
sehingga berakhirnya Mesyuarat<br />
Agung Tahunan akan datang dan<br />
memberi kuasa kepada Pengarahpengarah<br />
untuk menetapkan<br />
ganjaran mereka.<br />
resolusi biasa 8<br />
SEBAGAI URUSAN KHAS:-<br />
Mempertimbangkan dan jika difikirkan<br />
sesuai, meluluskan Resolusi-resolusi<br />
Biasa berikut:-<br />
7. Kuasa khusus bagi Pengarahpengarah<br />
menerbitkan saham<br />
menurut Skim Opsyen Saham<br />
Pekerja II<br />
“BAHAWA menurut Skim Opsyen<br />
Saham Pekerja (“ESOS II”) <strong>Tenaga</strong><br />
<strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> seperti yang<br />
diluluskan pada Mesyuarat Agung<br />
Luar Biasa Syarikat yang telah<br />
diadakan pada 29 Mei 2003,<br />
kelulusan adalah dengan ini diberi<br />
kepada Pengarah-pengarah untuk<br />
menerbitkan saham biasa Syarikat<br />
pada bila-bila masa selaras dengan<br />
terma-terma dan syarat-syarat skim<br />
tersebut.”<br />
resolusi biasa 9<br />
8. Kuasa umum bagi Pengarahpengarah<br />
untuk menerbitkan<br />
saham menurut Seksyen 132D,<br />
Akta Syarikat, 1965<br />
“BAHAWA menurut Seksyen 132D<br />
Akta Syarikat, 1965, kuasa penuh<br />
adalah dengan ini diberi kepada<br />
P e n g a r a h - p e n g a r a h u n t u k<br />
menerbitkan saham-saham di<br />
dalam modal Syarikat pada bilabila<br />
masa sehingga berakhirnya<br />
Mesyurat Agung Tahunan akan<br />
datang, mengikut terma-terma dan<br />
syarat-syarat dan bagi maksud<br />
tertentu yang difikirkan sesuai<br />
menurut pertimbangan mutlak<br />
Pengarah-pengarah dengan syarat<br />
bilangan agregat saham yang akan<br />
diterbitkan menurut Resolusi ini<br />
tidak melebihi sepuluh peratus<br />
(10%) daripada modal saham<br />
terbitan Syarikat buat masa itu,<br />
tertakluk kepada peruntukan Akta<br />
Syarikat 1965, Tataurus Syarikat<br />
dan kelulusan Bursa Malaysia<br />
Securities <strong>Berhad</strong> (“Bursa<br />
Securities”) dan semua badanbadan<br />
penguatkuasa peraturan<br />
berkenaan di mana kelulusan<br />
sedemikian diperlukan”.<br />
resolusi biasa 10
9. Kuasa untuk cadangan pembelian<br />
saham sendiri oleh Syarikat<br />
menurut Seksyen 67A, Akta<br />
Syarikat, 1965<br />
“BAHAWA tertakluk kepada<br />
peruntukan Akta Syarikat, 1965,<br />
Tataurus Syarikat dan Keperluan<br />
Penyenaraian Bursa Securities dan<br />
semua undang-undang, garis<br />
panduan-garis panduan dan<br />
peraturan-peraturan berkenaan<br />
yang berkuatkuasa pada masa ini<br />
atau dipinda dari semasa ke<br />
semasa, serta kelulusan semua<br />
pihak berkuasa yang berkenaan,<br />
dengan ini Syarikat diberi kuasa<br />
untuk membeli saham biasa dalam<br />
modal terbitan dan modal berbayar<br />
Syarikat pada harga RM1.00<br />
sesaham melalui Bursa Securities<br />
menurut terma-terma dan syaratsyarat<br />
dan menurut pertimbangan<br />
Pengarah-pengarah Syarikat<br />
(“Lembaga Pengarah”) adalah<br />
wajar dan perlu untuk kepentingan<br />
Syarikat, melainkan bahawa:-<br />
(a) bilangan agregat saham yang<br />
dibeli menurut resolusi ini<br />
tidak melebihi sepuluh peratus<br />
(10%) daripada jumlah modal<br />
terbitan dan modal berbayar<br />
S y a r i k a t ( “ C a d a n g a n<br />
Pembelian Balik Saham”);<br />
(b) jumlah maksimum dana yang<br />
akan digunakan untuk tujuan<br />
Cadangan Pembelian Balik<br />
Saham hendaklah tidak<br />
melebihi agregat untung<br />
tertahan dan/atau akaun<br />
premium saham;<br />
(c) kuasa yang diberi di bawah<br />
resolusi ini akan berkuatkuasa<br />
dengan serta-merta berikutan<br />
kelulusan resolusi ini dan akan<br />
terus berkuatkuasa sehingga:-<br />
(i) berakhirnya Mesyuarat<br />
Agung Tahunan Syarikat<br />
akan datang di mana<br />
kuasa itu akan luput<br />
melainkan diperbaharui,<br />
sama ada tanpa syarat<br />
atau bersyarat melalui<br />
resolusi biasa yang<br />
d i l u l u s k a n o l e h<br />
pemegang-pemegang<br />
saham Syarikat pada<br />
mesyuarat agung;<br />
(ii) tamat tempoh yang<br />
ditetapkan oleh undangundang<br />
bagi Mesyuarat<br />
Agung Tahunan akan<br />
datang diadakan;<br />
(iii) kuasa itu dimansuh atau<br />
diubah melalui resolusi<br />
biasa yang diluluskan<br />
oleh pemegangp<br />
e m e g a n g s a h a m<br />
Syarikat pada mesyuarat<br />
agung,<br />
yang mana terdahulu.”<br />
“DAN BAHAWA Lembaga<br />
Pengarah dengan ini diberi kuasa<br />
untuk menentukan menurut<br />
budibicara mereka, sama ada<br />
saham biasa yang dibeli oleh<br />
Syarikat akan disimpan sebagai<br />
saham perbendaharaan atau<br />
membatalkannya atau kedua-dua<br />
sekali dan/atau menjual semula<br />
saham-saham tersebut melalui<br />
B u r s a S e c u r i t i e s d a n / a t a u<br />
mengagihkannya sebagai dividendividen<br />
saham.”<br />
“DAN BAHAWA Lembaga<br />
Pengarah dengan ini diberi kuasa<br />
untuk mengambil tindakan bagi<br />
menyempur nakan Cadangan<br />
Pembelian Balik Saham dengan<br />
berkuasa penuh untuk meluluskan<br />
apa-apa syarat, modifikasi, variasi<br />
dan/atau pindaan yang mungkin<br />
dikenakan oleh pihak berkuasa<br />
berkenaan dan/atau mengambil<br />
tindakan atau melakukan perkaraperkara<br />
yang menurut<br />
pertimbangan Lembaga Pengarah<br />
wajar dan perlu untuk kepentingan<br />
terbaik Syarikat.”<br />
resolusi biasa 11<br />
10. Menjalankan sebarang urusan lain<br />
di mana Notis telah diberikan<br />
menurut Akta Syarikat, 1965.<br />
DENGAN PERINTAH LEMBAGA<br />
PENGARAH<br />
nor Zakiah binti abdul ghani<br />
(LS 0008795)<br />
Wan marzimin bin Wan muhammad<br />
(LS 0009013)<br />
Setiausaha Syarikat<br />
Kuala Lumpur<br />
18 November 2008<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
17
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
18<br />
Notis Mesyuarat Agung Tahunan<br />
nOta penJelasan mengenai urusan khas<br />
(i) resolusi biasa 9: kuasa kepada pengarah-pengarah<br />
untuk menerbitkan saham-saham menurut esOs ii.<br />
Cadangan Resolusi Biasa ini, jika diluluskan, adalah<br />
untuk memberi kuasa kepada Pengarah-pengarah<br />
untuk menerbitkan saham dalam Syarikat menurut<br />
terma-terma dan syarat-syarat ESOS II yang telah<br />
diluluskan pada Mesyuarat Agung Luar Biasa Syarikat<br />
yang telah diadakan pada 29 Mei 2003.<br />
(ii) resolusi biasa 10: kuasa menerbitkan saham<br />
menurut seksyen 132D, akta syarikat, 1965.<br />
Cadangan Resolusi Biasa ini, jika diluluskan, adalah<br />
untuk memberi kelonggaran kepada Pengarahpengarah<br />
untuk menerbit dan memperuntukkan<br />
saham-saham bagi tujuan tertentu yang menurut<br />
pertimbangan mutlak Pengarah-pengarah adalah<br />
untuk kepentingan Syarikat, tanpa perlu mengadakan<br />
mesyuarat agung. Kuasa ini akan tamat pada<br />
Mesyuarat Agung Tahunan yang akan datang.<br />
(iii) resolusi biasa 11: Cadangan pembelian balik<br />
saham.<br />
Cadangan Resolusi Biasa ini, jika diluluskan, akan<br />
memberi kuasa kepada Pengarah-pengarah untuk<br />
membeli saham-saham Syarikat sehingga 10%<br />
daripada jumlah modal terbitan dan modal berbayar<br />
Syarikat dengan menggunakan dana yang<br />
diperuntukkan daripada keuntungan tertahan dan<br />
akaun premium saham Syarikat. Kuasa ini akan luput<br />
pada Mesyuarat Agung Tahunan Syarikat akan datang<br />
melainkan dimansuh atau diubah pada mesyuarat<br />
agung.<br />
nOta-nOta:pendaftaran<br />
ahli/proksi<br />
Pendaftaran Ahli/Proksi untuk menghadiri Mesyuarat ini<br />
bermula dari pukul 7.00 pagi pada hari Mesyuarat. Ahli/<br />
Proksi dikehendaki mengemukakan dokumen pengenalan<br />
diri untuk pendaftaran.<br />
proksi<br />
(i) Mana-mana ahli yang layak untuk menghadiri dan<br />
mengundi pada Mesyuarat ini adalah layak untuk<br />
melantik proksi untuk menghadiri dan mengundi<br />
bagi pihaknya. Proksi tidak semestinya seorang Ahli<br />
Syarikat.<br />
(ii) Instrumen perlantikan proksi perlu dibuat secara<br />
bertulis dan ditandatangani oleh orang yang melantik<br />
atau Peguamnya yang dilantik di bawah surat kuasa<br />
wakil. Dimana instrumen perlantikan proksi atau<br />
proksi-proksi diuruskan oleh sesebuah perbadanan,<br />
surat ini hendaklah dimeterai atau ditandatangani<br />
oleh seorang pegawai atau Peguamcara yang dilantik<br />
di bawah surat kuasa wakil.<br />
(iii) Menurut Artikel 105(4) Tataurus Syarikat, seorang Ahli<br />
adalah layak untuk melantik tidak lebih daripada dua<br />
(2) proksi, dan jika seorang Ahli melantik dua (2)<br />
proksi, perlantikan itu adalah tidak sah kecuali jika<br />
peratusan pegangan saham yang diwakili oleh setiap<br />
proksi itu ditetapkan.<br />
(iv) Sebuah perbadanan yang menjadi Ahli Syarikat,<br />
boleh, melalui resolusi Pengarah-pengarahnya atau<br />
badan pengawasan yang lain, memberi kuasa kepada<br />
seseorang yang difikirkan sesuai untuk bertindak<br />
sebagai wakilnya dalam Mesyuarat ini menurut Artikel<br />
107(6) Tataurus Syarikat.<br />
(v) Instrumen perlantikan proksi atau proksi-proksi<br />
hendaklah sampai di Symphony Share Registrars Sdn.<br />
Bhd., Tingkat 26, Menara Multi-Purpose, Capital<br />
Square, No. 8, Jalan Munshi Abdullah, 50100 Kuala<br />
Lumpur, Malaysia tidak kurang daripada empat puluh<br />
lapan (48) jam sebelum waktu yang ditetapkan untuk<br />
Mesyuarat.<br />
maklumat tambahan kepada resolusi-resolusi biasa 4<br />
hingga 7<br />
Maklumat tambahan mengenai Butir-butir Pengarahpengarah<br />
yang akan bersara seperti yang disyarat di<br />
bawah Lampiran 8A, Keperluan Penyenaraian Bursa<br />
Malaysia telah dinyatakan secara terperinci dalam Laporan<br />
Tahunan ini.
Penyata Bersama<br />
Notis Mesyuarat Agung Tahunan<br />
Mengikut Peruntukan Perenggan 8.28(2) Keperluan Penyenaraian Bursa Malaysia<br />
Securities <strong>Berhad</strong><br />
Pengarah-pengarah yang menawarkan diri untuk dipilih semula pada Mesyuarat<br />
Agung Tahunan yang Kelapan Belas Syarikat adalah seperti berikut:<br />
(a) Pengarah-pengarah yang akan bersara menurut Artikel 135, Tataurus Syarikat:-<br />
• Tan Sri Leo Moggie<br />
• Tan Sri Dato’ Hari Narayanan a/l Govindasamy<br />
• Dato’ Zainal Abidin bin Putih<br />
(b) Pengarah yang akan bersara menurut Artikel 133, Tataurus Syarikat:-<br />
• Tan Sri Dato’ Seri Siti Norma binti Yaakob<br />
Maklumat lanjut keempat-empat Pengarah yang menawarkan diri untuk dipilih semula boleh didapati pada profil masing-masing<br />
di bawah Profil Pengarah-pengarah di muka surat 154 hingga 159 dalam Laporan Tahunan ini.<br />
Butiran mengenai sebarang kepentingan sekuriti Syarikat atau anak-anak syarikatnya (jika ada) yang dipegang oleh Pengarahpengarah<br />
tersebut dinyatakan di muka surat 178 Penyata Kewangan Yang Telah Diaudit dalam Laporan Tahunan ini.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
19
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
20<br />
Sorotan Penting<br />
pertumbuhan +4.7% – Kumpulan<br />
permintaan unit +6.1% – TNB<br />
pertumbuhan hasil +10.4% Peningkatan sebanyak 27.4% dalam<br />
kos Penjanaan<br />
perbelanjaan Operasi +22.5% Peningkatan dalam pembaikan &<br />
penyelenggaraan dan perbelanjaan<br />
susut nilai<br />
keuntungan bersih RM2,594.0 juta Penurunan sebanyak 36.1%<br />
Yang Diagihkan<br />
kepada pemegang-<br />
pemegang ekuiti<br />
margin ebitDa 29.5% 37.6% tahun lepas<br />
rOa 4.6% Berdasarkan keuntungan bersih dilaras<br />
Jumlah hutang RM22.7 bilion Penurunan daripada RM24 bilion<br />
Setakat 31 Ogos 2007<br />
Capex RM4.9 bilion RM5.2 bilion tahun lalu
Sorotan Prestasi Lima Tahun<br />
2008 2007 2006 2005 2004<br />
kumpulan<br />
Kewangan (RM’ juta)<br />
Jumlah Hasil 25,750.6 23,320.4 20,384.2 18,977.5 17,712.1<br />
Keuntungan Sebelum Cukai dan Zakat# 3,025.2 4,765.9 2,756.8 1,818.9 1,482.7<br />
Hartanah, Loji dan Kelengkapan 58,333.4 57,382.9 55,201.3 54,721.0 53,443.7<br />
Penjanaan<br />
Keupayaan Penjanaan Terpasang (MW) 11,941.8* 11,514.5* 11,464.8 11,497.8 11,137.5<br />
Jualan Elektrik<br />
Jumlah Unit Dijual (GWj) 90,650.2 86,545.0 82,214.8 78,933.4 72,921.4<br />
Hasil Jualan (RM’ juta) 24,190.1 22,384.0 19,707.4 18,326.4 17,219.4<br />
Pelanggan<br />
Jumlah Bilangan 7,329,727 7,068,329 6,814,523 6,582,374 6,323,719<br />
Pekerja (Kumpulan)<br />
Jumlah Pekerja 29,210 28,822 28,067 27,727 26,989<br />
Pemegang Saham<br />
Jumlah Pemegang Saham Bumiputra 6,177 5,865 5,943 5,971 6,526<br />
Jumlah Pemegang Saham<br />
Bukan Bumiputra 22,467 17,516 17,318 14,935 15,726<br />
Jumlah Pemegang Saham Institusi 600 539 586 577 497<br />
Jumlah Pemegang Saham Asing 1,116 1,242 1,067 1,379 715<br />
Jumlah Pemegang Saham<br />
Agensi Kerajaan 24 26 28 35 42<br />
Jumlah Pemegang Saham<br />
Syarikat Nominee 4,153 3,656 3,814 6,080 4,717<br />
Dividen (Kasar) 20.0 sen 36.3 sen 14.8 sen 16.2 sen 18.2 sen<br />
Nisbah Kewangan<br />
Nisbah Hutang-Ekuiti<br />
(Selepas ditolak Tunai) 0.68 0.78 1.19 1.69 1.94<br />
Perolehan Sesaham – Asas (sen) 59.87 94.92 52.52 32.01 26.1<br />
Aset Ketara Bersih Sesaham (sen) 592 554 470 499 460<br />
# Kewangan bagi tahun 2004 hingga 2005 tidak dilaraskan bagi peruntukan FRS 101-Pengemukaan Penyata-penyata Kewangan<br />
* (Angka termasuk TNB, Sabah Electricity Sdn Bhd dan Liberty Power Limited)<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
21
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
22<br />
Carta Prestasi Korporat<br />
RM’Juta<br />
RM’Juta<br />
Keuntungan Sebelum Cukai#<br />
Dan Keuntungan Bersih<br />
(Kumpulan)<br />
Keuntungan Sebelum Cukai<br />
5,000<br />
4,000<br />
3,000<br />
2,000<br />
1,000<br />
0<br />
1,482.7<br />
1,818.9<br />
TK’04 TK’05 TK’06 TK’07 TK’08<br />
Keuntungan Bersih<br />
5,000<br />
4,000<br />
3,000<br />
2,000<br />
1,000<br />
0<br />
813.7<br />
1,280.0<br />
2,756.8<br />
2,126.9<br />
4,765.9<br />
4,061.1<br />
3,025.2<br />
2,594.0<br />
TK’04 TK’05 TK’06 TK’07 TK’08<br />
RM’Juta<br />
RM’Juta<br />
RM’Juta<br />
Keuntungan Sebelum Cukai Dan<br />
Keuntungan Bersih (Syarikat)<br />
Keuntungan Sebelum Cukai<br />
4,500<br />
3,600<br />
2,700<br />
1,800<br />
900<br />
0<br />
Keuntungan Bersih<br />
4,000<br />
3,200<br />
2,400<br />
1,600<br />
800<br />
0<br />
1,958.6<br />
TK’04 TK’05 TK’06 TK’07 TK’08<br />
1,759.8<br />
1,601.4<br />
1,163.6<br />
2,000.6<br />
1,535.9<br />
TK’04 TK’05 TK’06 TK’07 TK’08<br />
Harta, Loji Dan<br />
Kelengkapan (Kumpulan)<br />
60,000<br />
48,000<br />
36,000<br />
24,000<br />
12,000<br />
0<br />
53,443.7<br />
54,721.0<br />
55,201.3<br />
4,124.4<br />
3,514.5<br />
57,382.9<br />
3,104.0<br />
2,663.6<br />
58,333.4<br />
TK’04 TK’05 TK’06 TK’07 TK’08<br />
# Kewangan bagi tahun 2004 hingga 2005 tidak dilaraskan bagi peruntukan FRS 101-Pengemukaan Penyata-penyata Kewangan
MWj<br />
Pekerja<br />
Produktiviti (Kumpulan) Pertumbuhan Permintaan Maksimum<br />
MW<br />
Unit Dijual/ Pekerja (Dalam Unit/ MWj)<br />
3,500<br />
2,800<br />
2,100<br />
1,400<br />
700<br />
0<br />
2,701.9<br />
2,846.8<br />
TK’04 TK’05 TK’06 TK’07 TK’08<br />
Bilangan Pekerja (Bil.)<br />
30,000<br />
24,000<br />
18,000<br />
12,000<br />
6,000<br />
0<br />
26,989<br />
27,727<br />
2,929.2<br />
28,067<br />
3,002.7<br />
28,822<br />
3,103.4<br />
29,210<br />
TK’04 TK’05 TK’06 TK’07 TK’08<br />
14,200<br />
14,000<br />
13,800<br />
13,600<br />
13,400<br />
13,200<br />
13,000<br />
12,800<br />
12,600<br />
12,400<br />
13,412<br />
sep<br />
’07<br />
13,455<br />
okt<br />
’07<br />
13,341<br />
nov<br />
’07<br />
13,031<br />
dis<br />
’07<br />
13,517<br />
jan<br />
’08<br />
13,504<br />
feb<br />
’08<br />
13,579<br />
mac<br />
’08<br />
13,857<br />
apr<br />
’08<br />
14,007<br />
mei<br />
’08<br />
13,925<br />
jun<br />
’08<br />
13,910<br />
jul<br />
’08<br />
13,821<br />
ogos<br />
’08 tahun<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
23
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
24<br />
Hasil Teras TK2008<br />
TK2008 Jumlah RM25,750.6 juta<br />
TK2007 Jumlah RM23,320.4 juta<br />
Semenanjung Malaysia<br />
87.6%<br />
SESB<br />
3.3%<br />
Produk dan Perkhidmatan<br />
4.7%<br />
Pendapatan Tertangguh<br />
1.4%<br />
EGAT<br />
0.8%<br />
}3.0%<br />
LPL<br />
2.2%
Kalendar Kewangan 2008<br />
tarikh<br />
keputusan suku tahun pengumuman<br />
Suku Tahun Kewangan Pertama berakhir 15 Januari 2008<br />
30 November 2007<br />
Suku Tahun Kewangan Kedua berakhir 14 April 2008<br />
29 Februari 2008<br />
Suku Tahun Kewangan Ketiga berakhir 24 Julai 2008<br />
31 Mei 2008<br />
Suku Tahun Kewangan Keempat berakhir 16 Oktober 2008<br />
31 Ogos 2008<br />
Pengedaran Laporan Tahunan 18 November 2008<br />
Mesyuarat Agung Tahunan Ke-18 11 Disember 2008<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
25
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
26<br />
Statistik Operasi<br />
Jualan <strong>Tenaga</strong> Elektrik<br />
(RM’Juta) (Kumpulan)<br />
Industri 41.61%<br />
(RM10,066.6)<br />
Perdagangan 36.73%<br />
(RM8,884.1)<br />
Domestik 17.40%<br />
(RM4,208.5)<br />
Pertanian 0.28%<br />
(RM66.6)<br />
Campuran Penjanaan TNB<br />
(Grid <strong>Nasional</strong>)<br />
Hidro 14.0%<br />
(6,670.4 GWj)<br />
Haba Konvensional<br />
(Arang Batu) 35.0%<br />
(16,748.3 GWj)<br />
Haba Konvensional<br />
(Minyak & Gas) 6.9%<br />
(3,282.6 GWj)<br />
Perlombongan 0.02%<br />
(RM5.6)<br />
Lampu Awam 0.73%<br />
(RM177.5)<br />
Eksport 0.85%<br />
(RM206.6)<br />
Lain-lain (TNB LPL) 2.38%<br />
(RM574.6)<br />
Kitar Padu 41.4%<br />
(19,765.5 GWj)<br />
Turbin Gas 2.7%<br />
(1,312.0 GWj)<br />
Jualan <strong>Tenaga</strong> Elektrik<br />
(GWj) (Kumpulan)<br />
Industri 45.78%<br />
(41,503.1)<br />
Perdagangan 31.12%<br />
(28,214.8)<br />
Domestik 18.62%<br />
(16,879.8)<br />
Pertanian 0.24%<br />
(214.2)<br />
Perlombongan 0.04%<br />
(34.2)<br />
Lampu Awam 1.11%<br />
(1,002.6)<br />
Eksport 1.27%<br />
(1,152.9)<br />
Lain-lain (TNB LPL) 1.82%<br />
(1,648.6)<br />
Keupayaan Terpasang TNB<br />
(Grid <strong>Nasional</strong>)<br />
Hidro 17.6%<br />
(1,910.5 MW)<br />
Haba Konvensional<br />
(Arang Batu) 33.9%<br />
(3,670 MW)<br />
Haba Konvensional<br />
(Minyak & Gas) 7.8%<br />
(840 MW)<br />
Kitar Padu 25.5%<br />
(2,762 MW)<br />
Turbin Gas 15.2%<br />
(1,653 MW)<br />
Bilangan Pelanggan Mengikut<br />
Klasifikasi Kumpulan (Kumpulan)<br />
Industri 0.3832%<br />
(28,089)<br />
Perdagangan 16.0144%<br />
(1,173,811)<br />
Domestik 82.9228%<br />
(6,078,016)<br />
Pertanian 0.0124%<br />
(906)<br />
Perlombongan 0.0002%<br />
(13)<br />
Lampu Awam 0.0670%<br />
(48,892)<br />
Keupayaan Terpasang<br />
Termasuk IPP (Grid <strong>Nasional</strong>)<br />
Hidro 9.7%<br />
(1,910.5 MW)<br />
Haba Konvensional<br />
(Arang Batu) 18.6%<br />
(3,670 MW)<br />
Haba Konvensional<br />
(Minyak & Gas) 4.2%<br />
(840 MW)<br />
Kitar Padu 14.0%<br />
(2,762 MW)<br />
Turbin Gas 8.4%<br />
(1,653 MW)<br />
IPP 45.1%<br />
(8,887.4 MW)
Prestasi Harga Saham<br />
11<br />
10<br />
9<br />
8<br />
7<br />
6<br />
5<br />
03 Sep 07<br />
17 Sep 07<br />
01 Okt 07<br />
15 Okt 07<br />
29 Okt 07<br />
12 Nov 07<br />
26 Nov 07<br />
10 Dis 07<br />
24 Dis 07<br />
07 Jan 08<br />
21 Jan 08<br />
04 Feb 08<br />
18 Feb 08<br />
03 Mac 08<br />
17 Mac 08<br />
31 Mac 08<br />
14 Apr 08<br />
28 Apr 08<br />
12 Mei 08<br />
26 Mei 08<br />
09 Jun 08<br />
23 Jun 08<br />
07 Jul 08<br />
21 Jul 08<br />
04 Ogos 08<br />
18 Ogos 08<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
27
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
28<br />
Utusan Pengerusi Kepada<br />
Pemegang Saham
tan sri leO mOggie<br />
Pengerusi<br />
Walaupun keuntungan Kumpulan<br />
menurun akibat faktor luaran yang tidak<br />
dapat dikawal, namun kita telah berjaya<br />
meningkatkan kecekapan sistem dan<br />
proses Syarikat. Berikutan itu, Syarikat<br />
telah berjaya memperolehi pulangan<br />
yang lebih tinggi, melangkaui Petunjuk<br />
Prestasi Utama (KPI) yang ditetapkan<br />
dalam banyak aspek, dan mencatat<br />
kemajuan yang membanggakan dalam<br />
beberapa initiatif Syarikat, untuk<br />
membentuk landasan yang kukuh bagi<br />
pembangunan masa hadapan Syarikat.<br />
Prestasi Kewangan<br />
Walaupun TNB memulakan setengah<br />
tahun pertama dengan prestasi yang<br />
menyakinkan, namun usaha Syarikat<br />
untuk mempertahankan prestasi tersebut<br />
dihalang oleh kenaikan harga bahan<br />
api, khususnya arang batu, serta bayaran<br />
kapasiti yang tinggi kepada Pengeluar<br />
<strong>Tenaga</strong> Bebas (IPP). Kos luaran tersebut,<br />
termasuk kerugian terjemahan tukaran<br />
asing, mengakibatkan prestasi Kumpulan<br />
menurun dengan ketara pada Tahun<br />
Kewangan 2008 (TK2008).<br />
Kepada Pemegang Saham,<br />
Bagi pihak Lembaga Pengarah, saya sukacita<br />
melaporkan bahawa <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong><br />
(TNB) telah memperolehi keuntungan bagi<br />
Tahun Kewangan berakhir 31 Ogos 2008<br />
walaupun terpaksa berhadapan dengan kesan<br />
kenaikan harga minyak serta peningkatan kos<br />
operasi.<br />
Hasil pendapatan Kumpulan meningkat<br />
sebanyak 10.4% kepada RM25,750.6<br />
juta dalam TK2008 berbanding<br />
RM23,320.4 juta pada tahun sebelumnya.<br />
Namun begitu, keuntungan bersih<br />
Kumpulan menurun sebanyak 36.1%<br />
kepada RM2,600.4 juta berbanding<br />
RM4,067.6 juta pada tahun sebelumnya.<br />
Penurunan ketara dalam keuntungan ini<br />
adalah kerana peningkatan sebanyak<br />
22.5% dalam kos operasi yang khusus<br />
disebabkan oleh kos penjanaan elektrik<br />
yang lebih tinggi (terutamanya kos IPP<br />
dan bahan api yang merangkumi 60.5%<br />
daripada keseluruhan perbelanjaan<br />
operasi). Akibatnya, margin EBITDA<br />
TNB menurun kepada 29.5% (TK2007:<br />
37.6%) sementara Pulangan Aset<br />
menurun kepada 4.5% (TK2007: 6.3%).<br />
Pembayaran Dividen<br />
Dasar dividen TNB menetapkan supaya<br />
pulangan yang stabil dan mampan<br />
disediakan untuk pemegang saham di<br />
samping mempastikan struktur modal<br />
adalah cekap dan peruntukan kewangan<br />
adalah mencukupi untuk pembangunan<br />
masa hadapan Syarikat. Bagi Tahun<br />
Kewangan berakhir 31 Ogos 2008,<br />
Lembaga Pengarah mencadangkan<br />
dividen kasar akhir sebanyak 10 sen<br />
bagi setiap syer biasa (TK2007: 16.3<br />
sen) selepas ditolak cukai pendapatan<br />
sebanyak 25%, tertakluk kepada<br />
kelulusan pemegang saham di Mesyuarat<br />
Agung Tahunan yang akan datang.<br />
Keseluruhan dividen yang diisytiharkan<br />
untuk TK2008, setelah mengambilkira<br />
dividen kasar interim sebanyak 10 sen<br />
yang bernilai RM302.7 juta, adalah<br />
dianggarkan berjumlah RM645.8 juta,<br />
yang mewakili 60.6% daripada<br />
keseluruhan aliran tunai bebas Syarikat.<br />
Memperkukuhkan Kecemerlangan<br />
Perkhidmatan<br />
Perkhidmatan kepada pelanggan adalah<br />
teras perniagaan Syarikat. Sepanjang<br />
tahun kewangan ini, TNB telah<br />
melaksanakan beberapa inisiatif untuk<br />
memperkukuhkan kecemerlangan<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
29
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
30<br />
perkhidmatan dan mempastikan bekalan<br />
elektrik yang berdaya harap dan terjamin<br />
disediakan kepada lebih kurang 7.0 juta<br />
pelanggan di Malaysia.<br />
Bagi tahun dalam kajian, Kumpulan<br />
telah mencatatkan Kadar Henti Tugas<br />
Tidak Dirancang sebanyak 3.3%, sekali<br />
lagi melepasi tanda aras industri di<br />
peringkat global yang ditetapkan pada<br />
kadar 4.0%, sementara penggearan<br />
telah dikurangkan kepada 46.9%<br />
(TK2007: 49.9%). Kehilangan Beban<br />
Penghantaran dan Pembahagian juga<br />
berjaya dikurangkan kepada 9.5%<br />
(TK2007: 10%) sementara Minit Sistem<br />
Penghantaran pula telah diperkemaskan<br />
kepada 6.6 minit (TK2007: 9.3 minit).<br />
Syarikat juga berjaya mengurangkan<br />
Indeks Tempoh Gangguan Purata Sistem<br />
Pembahagian (SAIDI) kepada 78.0 minit<br />
berbanding 83.0 minit sebelum ini.<br />
Pada TK2008, penggunaan teknologi<br />
baru untuk mengautomasi, meningkat<br />
dan memudahkan pelbagai proses,<br />
sistem dan aplikasi yang berkaitan<br />
dengan pelanggan terus diperkenalkan<br />
bagi mempastikan perkhidmatan yang<br />
lebih bermutu dan meningkatkan<br />
keselesaan pelanggan. Semua bahagian<br />
di TNB berjaya memperbaharui sijil ISO<br />
masing-masing dan telah memberikan<br />
fokus sepenuhnya kepada rancangan<br />
pembaikan berterusan bagi bahagian<br />
masing-masing. Kumpulan akan terus<br />
berusaha dengan gigih untuk memantapkan<br />
mutu piawai sedia ada di TNB bagi<br />
meningkatkan lagi prestasi operasi dan<br />
kecemerlangan perkhidmatan.<br />
Adalah menjadi keutamaan Kumpulan<br />
untuk memenuhi permintaan dan<br />
harapan pelanggan untuk menikmati<br />
perkhidmatan yang cemerlang serta<br />
bekalan elektrik yang berdaya harap<br />
dan terjamin. Lembaga Pengarah<br />
menggalakkan supaya usaha terus<br />
diambil untuk merapatkan hubungan<br />
dengan pelanggan dan pemegang<br />
saham menerusi pelbagai saluran<br />
komunikasi bagi mewujudkan muhibah<br />
dan persefahaman, demi mewujudkan<br />
kecemerlangan perkhidmatan.<br />
Utusan Pengerusi Kepada Pemegang Saham<br />
Isu dan Cabaran Industri<br />
keselamatan bekalan tenaga<br />
Keselamatan bekalan tenaga adalah<br />
satu cabaran utama bagi Industri<br />
Bekalan Elektrik (ESI) di Malaysia. Pada<br />
masa ini, sektor tenaga berdepan<br />
dengan masalah bekalan gas asli yang<br />
terhad, dan ini telah meningkatkan<br />
pergantungan sektor tersebut kepada<br />
arang batu yang diimport. Kebimbangan<br />
mengenai masalah bahan api dan<br />
campuran bahan api negara, ditambah<br />
pula dengan ketidakseimbangan struktur<br />
ESI dan peningkatan permintaan untuk<br />
mendapatkan bahan api daripada China<br />
dan India, kesemua faktor tersebut<br />
menekankan betapa pentingnya<br />
diwujudkan satu strategi tenaga yang<br />
komprehensif bagi menjamin<br />
keselamatan bekalan tenaga negara.<br />
TNB sedang berusaha secara agresif<br />
untuk mengenalpasti sumber bahan api<br />
alternatif yang realistik dan mempelbagaikan<br />
campuran bahan api negara. Kita<br />
sedang mengkaji beberapa pilihan<br />
untuk mempastikan keselamatan bekalan<br />
elektrik di Malaysia adalah terjamin bagi<br />
jangka masa panjang. Kuasa hidro<br />
dijangka akan memainkan peranan yang<br />
penting di negara ini di masa hadapan.<br />
Di Semenanjung Malaysia, lebih kurang<br />
600 MW daripada keseluruhan 1,700<br />
MW potensi hidro yang terdapat sedang<br />
diusahakan untuk dibangunkan,<br />
sementara Koridor <strong>Tenaga</strong> Diperbaharui<br />
Sarawak (SCORE) pula mempunyai<br />
potensi untuk menjana 28,000 MW<br />
elektrik bagi memenuhi keperluan<br />
negara. Lain-lain pilihan termasuklah<br />
menggunakan sumber tenaga boleh<br />
diperbaharui seperti solar dan biomass.
Syarikat juga sedang mengkaji dengan<br />
serious penggunaan kuasa nuklear<br />
sebagai sumber penjanaan tenaga di<br />
masa hadapan.<br />
TNB juga komited untuk mempertingkatkan<br />
kecekapan penggunaan tenaga<br />
bagi mengelakkan pembaziran. Kita<br />
akan terus menjalinkan hubungan<br />
dengan pelanggan Syarikat dan<br />
mendidik mereka tentang kepentingan<br />
menggunakan elektrik secara berhemah<br />
dan dengan cekap. Di peringkat industri,<br />
kita sentiasa mendidik pelanggan<br />
tentang kepentingan menggunakan<br />
tenaga dengan bijak melalui pemakaian<br />
sistem penggunaan tenaga cekap dalam<br />
operasi masing-masing.<br />
kemampanan sektor tenaga<br />
Pada Jun 2008, Kerajaan telah<br />
mengumum kan kenaikan harga gas bagi<br />
sektor tenaga di Malaysia daripada<br />
RM6.40 setiap mmBTU kepada RM14.31<br />
setiap mmBTU. Sejajar dengan itu,<br />
Kerajaan juga telah meluluskan pelarasan<br />
semula tarif elektrik. Pelarasan semula<br />
ini membolehkan TNB menyalurkan kos<br />
tambahan tersebut kepada pelanggan<br />
bagi menampung kenaikan harga gas,<br />
dan buat masa yang sama membantu<br />
mengurangkan sebahagian daripada<br />
beban yang ditanggung Syarikat akibat<br />
daripada kenaikan harga arang batu<br />
yang meningkat sebanyak 170% sejak<br />
tahun 2006. Walau bagaimanapun,<br />
pelarasan tarif tersebut tidak mencerminkan<br />
impak sepenuhnya kenaikan harga<br />
arang batu kepada TNB.<br />
Buat masa yang sama, TNB terus<br />
dibebankan dengan ketidakseimbangan<br />
dalam pengagihan kos yang terkandung<br />
dalam terma Perjanjian Pembelian<br />
<strong>Tenaga</strong> (PPA) di antara IPP dengan<br />
TNB.<br />
Walaupun TNB boleh meningkatkan<br />
kecekapan operasi dengan menguruskan<br />
komponen di bawah kawalan Syarikat,<br />
namun faktor luaran masih berupaya<br />
memberi kesan kepada kemampanan<br />
TNB dan keupayaan Syarikat untuk<br />
membekalkan bekalan elektrik yang<br />
berdaya harap dan berpatutan harganya<br />
kepada orang ramai.<br />
Kita di TNB berpendapat kos tenaga<br />
kepada pengguna perlulah sensitif<br />
kepada kos sebenar menyediakan<br />
bekalan. Di dalam pasaran harga bahan<br />
api yang tidak menentu sekarang ini,<br />
satu mekanisme pelarasan kos bahan<br />
api secara automatik dalam struktur tarif<br />
adalah penting untuk menjamin<br />
kewujudan industri bekalan elektrik yang<br />
mampan. Ini, dilihat dalam konteks<br />
D a s a r Te n a g a N a s i o n a l y a n g<br />
berlandaskan perspektif jangka panjang<br />
dan rangka kawalselia yang menyokong<br />
pengagihan kos membekalkan tenaga<br />
kepada pengguna secara yang saksama,<br />
akan dapat menjamin keupayaan sektor<br />
tenaga untuk menghadapi cabaran di<br />
masa hadapan.<br />
Tadbir Urus Korporat<br />
TNB komited dan tidak akan berkomp<br />
r o m i d a l a m u s a h a n y a u n t u k<br />
menegakkan prinsip integriti, ketelusan<br />
dan kebertanggungjawaban serta dalam<br />
melaksanakan amalan terbaik urus tadbir<br />
k o r p o r a t . S e b a g a i p e r s e d i a a n<br />
menghadapi cabaran dan tuntutan<br />
persekitaran, TNB sentiasa mengkaji<br />
semula dan berusaha memperkukuhkan<br />
proses dan struktur dalaman Syarikat.<br />
Pada TK2008, Jabatan Hal-Ehwal<br />
Korporat, Perancangan dan Perolehan<br />
telah ditubuhkan untuk menguruskan<br />
garis arus aktiviti perniagaan teras dan<br />
mempastikan fokus yang lebih meluas<br />
diberikan terhadap isu strategik Syarikat.<br />
L e m b a g a P e n g a r a h j u g a t e l a h<br />
menyokong penubuhan Jawatankuasa<br />
Eksekutif bagi Perolehan Bahan Api<br />
untuk mempastikan proses membuat<br />
keputusan mengenai perolehan bahan<br />
api, khususnya arang batu, dilakukan<br />
dengan tepat dan berkesan.<br />
Tiga dokumen dasar yang strategik juga<br />
dibentuk mengenai Usaha Niaga<br />
Antarabangsa, Perhubungan Pelabur<br />
dan Dasar Perbendaharaan. Sementara<br />
itu, pada Ogos 2008, Sistem Pelaksanaan<br />
“Whistle Blowing” secara bebas tol<br />
telah dilancarkan untuk meningkatkan<br />
kepercayaan dan integriti di kalangan<br />
pekerja dan mempastikan integriti<br />
Syarikat dan perkhidmatan yang<br />
dibekalkan sentiasa dipelihara dan<br />
dipertingkatkan.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
31
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
32<br />
L e m b a g a P e n g a r a h j u g a t e r u s<br />
diperkukuh kan dengan perlantikan<br />
seorang lagi ahli bebas yang mempunyai<br />
latar belakang perundangan, serta<br />
melalui pengendalian program lanjutan<br />
p r o f e s i o n a l b e r t u j u a n u n t u k<br />
melengkapkan ahli-ahli Lembaga dengan<br />
pengetahuan perlu dan terkini mengenai<br />
kawalselia korporat dan perkembangan<br />
dalam industri.<br />
Tanggungjawab Sosial Korporat<br />
TNB terus komited untuk melaksanakan<br />
amalan terbaik yang dapat memberi<br />
impak yang positif kepada semua<br />
pemegang saham dalam memenuhi<br />
Tanggungjawab Sosial Korporat<br />
Syarikat.<br />
Pembangunan Sumber Manusia terus<br />
menjadi fokus dan keutamaan Syarikat<br />
dalam TK2008 menerusi penyediaan<br />
bantuan pendidikan dan sumbangan<br />
kewangan. Ini termasuklah program<br />
pendidikan, seperti projek PINTAR<br />
(Promoting Intelligence, Nurturing Talent<br />
and Advocating Responsibility) untuk<br />
sekolah-sekolah di Kawasan Ekonomi<br />
Koridor Utara, Kawasan Ekonomi Pantai<br />
Timur dan Iskandar Malaysia.<br />
Utusan Pengerusi Kepada Pemegang Saham<br />
Kumpulan juga, melalui Yayasan <strong>Tenaga</strong><br />
<strong>Nasional</strong> (YTN), telah membuat<br />
sumbangan <strong>tahunan</strong> sebanyak RM53<br />
juta untuk membantu pelajar cemerlang<br />
dan yang layak untuk melanjutkan<br />
pelajaran mereka di institusi pengajian<br />
tinggi tempatan dan luar negara. Sejak<br />
penubuhannya pada tahun 1993, YTN<br />
t e l a h m e n y u m b a n g k a n b a n t u a n<br />
pendidikan dalam bentuk biasiswa dan<br />
pinjaman kepada lebih daripada 8,000<br />
orang pelajar.<br />
Pada TK2008, TNB juga telah melabur<br />
sebanyak RM1.32 juta dalam dua projek<br />
motivasi, iaitu “Program Kem Remaja<br />
Bestari” dan “Program Jejak Gemilang”<br />
untuk pelajar cemerlang di luar bandar.<br />
Kumpulan juga telah menyumbang<br />
sebanyak RM382,500 untuk membiayai<br />
penubuhan sebuah pusat pendidikan<br />
untuk kanak-kanak istimewa di bawah<br />
naungan Kementerian Pelajaran.<br />
Menerusi YTN, Kumpulan juga<br />
menyumbang RM200,000 kepada Majlis<br />
Kanser Negara untuk pusat pemeriksaan<br />
kanser bergerak yang dikendalikan dan<br />
RM100,000 untuk rumah kebajikan di<br />
bawah naungan Kementerian Kebajikan<br />
Masyarakat.<br />
Selain daripada itu, setiap tahun, TNB,<br />
melalui pelaksanaan program Elektrik<br />
Luar Bandar dan juga program “Baiti<br />
Jannati” untuk golongan miskin tegar,<br />
terus berusaha untuk memperbaiki dan<br />
menaikkan taraf dan kualiti hidup<br />
masyarakat luar bandar.<br />
Komitmen Kumpulan untuk terus<br />
melindungi alam sekitar dan menyokong<br />
initiatif yang melibatkan pemelihara<br />
alam sekitar adalah kukuh dan akan<br />
terus diberi keutamaan dalam keputusan<br />
yang melibatkan dasar Syarikat. Setakat<br />
ini, antara sumbangan Syarikat kepada<br />
pemeliharaan alam sekitar adalah<br />
m e l a l u i p e m e l i h a r a a n k a w a s a n<br />
perlindungan burung di stesen<br />
janaelektrik Kapar, dan penglibatan<br />
berterusan TNB dengan koloni kelipkelip<br />
di Kampung Kuantan, Kuala<br />
Selangor, yang bukan sahaja telah dapat<br />
membantu memelihara dan melindungi<br />
koloni tersebut serta meningkatkan<br />
potensi pelancongan di kawasan<br />
berkenaan, tetapi secara tidak langsung<br />
juga menyumbang ke arah peningkatan<br />
taraf ekonomi masyarakat setempat.<br />
Selain daripada itu, projek janakuasa<br />
hibrid solar dan angin di beberapa<br />
lokasi, contohnya di Pulau Perhentian<br />
dan Pulau Sibu, juga telah menunjukkan<br />
impak yang positif ke atas komuniti<br />
sekitarnya.<br />
Kumpulan juga terus menyokong<br />
pembangunan para pengusaha dan<br />
kontraktor tempatan melalui Program<br />
Pembangunan Vendor.<br />
Anugerah dan Pencapaian<br />
Saya berbangga melaporkan bahawa<br />
TNB telah meraih pelbagai anugerah<br />
dan pencapaian sepanjang TK2008.<br />
Syarikat telah muncul sebagai pemenang<br />
Anugerah Kecemerlangan Industri dan<br />
Anugerah Kecemerlangan Pengurusan<br />
Kualiti Perdana Menteri pada TK2008,<br />
dua tahun lebih awal daripada sasaran<br />
yang ditetapkan Syarikat. Di peringkat<br />
global, TNB telah ditempatkan setaraf<br />
dengan pengeluar tenaga terbesar dan<br />
paling berjaya di dunia oleh Platts,<br />
sebuah syarikat antarabangsa pembekal<br />
maklumat tenaga yang utama dan<br />
berpangkalan di Amerika Syarikat. Platts
telah menyenaraikan TNB di tempat ke-<br />
32 daripada 56 syarikat pengeluar<br />
tenaga utama di Asia dan ke-42<br />
daripada 250 syarikat pengeluar tenaga<br />
utama di dunia.<br />
Syarikat juga telah menerima Anugerah<br />
Emas daripada Contact Centre<br />
Association of Malaysia dan MSC<br />
Malaysia sebagai pengikhtirafan kepada<br />
TNB Careline 15454 yang dipilih sebagai<br />
Pusat Bantuan Terbaik bagi kategori<br />
GLC. Di samping itu, institut latihan<br />
Syarikat, TNB Integrated Learning<br />
Solutions Sdn. Bhd. (ILSAS) telah<br />
d i n o b a t k a n d e n g a n A n u g e r a h<br />
Kementerian Sumber <strong>Tenaga</strong> Manusia<br />
2007 bagi kategori Pembekal Latihan.<br />
TNB juga menerima Anugerah Ketua<br />
Pengarah Pusat Produktiviti Malaysia<br />
atas komitmen Syarikat membentuk<br />
warga kerja yang dinamik.<br />
Sebagai pengikhtirafan terhadap amalan<br />
keselamatan dan kesihatan yang<br />
cemerlang, 12 stesen janaelektrik telah<br />
menerima anugerah daripada Institut<br />
Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan<br />
Malaysia pada TK2007. Kita juga telah<br />
memperbaiki pencapaian tahun TK2006<br />
apabila stesen janaelektrik di Putrajaya,<br />
Cameron Highlands, Sultan Ismail,<br />
Tuanku Ja’afar dan Cenderoh Berjaya<br />
menerima Anugerah Emas Kelas 1,<br />
sementara stesen janaelektrik Sg. Perak,<br />
Gelugor, Connaught Bridge dan Sultan<br />
Azlan Shah menerima anugerah Emas<br />
Kelas 11. Stesen Sultan Iskandar dan<br />
Sultan Mahmud pula menerima<br />
Anugerah Perak, sementara stesen<br />
Sultan Ismail Petra menerima Anugerah<br />
Gangsa.<br />
TNB juga menerima BrandLaureate<br />
Sociate Awards 2008 bagi kecemerlangan<br />
dalam tanggungjawab sosial korporat;<br />
Anugerah Kebangsaan bagi Pengurusan<br />
Perakaunan 2007 (NafMA) bagi<br />
Anugerah Amalan Terbaik 2007 (Syarikat<br />
Awam yang Disenaraikan); Anugerah<br />
Korporat 2007 (Tier 2, Kategori 1)<br />
daripada Institut Juruaudit Dalaman<br />
Malaysia; dan Anugerah Tertinggi<br />
Korporat – Malaysia 1000 daripada<br />
penerbit majalah Malaysia 1000 dengan<br />
kerjasama BERNAMA – Agensi Berita<br />
<strong>Nasional</strong>. Tahun ini juga menyaksikan<br />
TNB memenangi beberapa anugerah<br />
lain dalam bidang kualiti dan inovasi<br />
teknologi – kesemuanya hasil daripada<br />
komitmen Syarikat untuk mencapai<br />
kecemerlangan perkhidmatan.<br />
Cabaran Masa Hadapan<br />
Adalah dijangkakan TNB akan berdepan<br />
dengan persekitaran perniagaan yang<br />
agak sukar pada tahun hadapan<br />
memandangkan keadaan ekonomi<br />
global yang tidak menentu serta cabaran<br />
yang akan dihadapi oleh industri tenaga<br />
dunia. Sejajar dengan pertumbuhan<br />
ekonomi yang lembab, permintaan<br />
terhadap tenaga elektrik di Semenanjung<br />
Malaysia dijangka menurun lebih rendah<br />
daripada pertumbuhan sebanyak 6.1%<br />
yang dicapai pada TK2008.<br />
Lembaga Pengarah terus memandang<br />
serious akan cabaran yang mendatang,<br />
terutamanya kos bahan api dunia yang<br />
tidak menentu dan impaknya kepada<br />
prestasi Kumpulan. Walaupun begitu,<br />
Kumpulan bertekad untuk melaksanakan<br />
langkah-langkah yang dapat<br />
meningkatkan kecekapan operasi dan<br />
mengawal kesan faktor-faktor luaran,<br />
sebaik yang mungkin. Kita akan<br />
memperhebatkan interaksi dengan<br />
pelbagai pihak berkepentingan bagi<br />
meningkatkan pemahaman mengenai<br />
kos membekal tenaga elektrik dan<br />
tentang pentingnya mempastikan TNB<br />
mempunyai pendapatan yang mencukupi<br />
untuk terus membekalkan elektrik yang<br />
berdaya harap dan terjamin bagi<br />
memenuhi keperluan tenaga negara di<br />
masa hadapan.<br />
Kita juga akan terus berusaha untuk<br />
mendapatkan sumber pendapatan baru,<br />
termasuklah dengan mengembangkan<br />
tapak perniagaan Syarikat di peringkat<br />
antarabangsa dan mempelbagaikan asas<br />
pendapatan Syarikat di luar negara, di<br />
mana bersesuaian. Walau bagaimanapun,<br />
ini hanya boleh dilakukan setelah dibuat<br />
kajian terperinci dan penilaian profesional<br />
tentang risiko yang terlibat.<br />
Penghargaan<br />
Bagi pihak Lembaga Pengarah TNB,<br />
saya ingin merakamkan penghargaan<br />
kepada para pemegang saham, sekutu,<br />
rakan kongsi serta pelanggan yang<br />
dihormati atas sokongan padu serta<br />
kepercayaan yang telah diberikan<br />
kepada Kumpulan. Jutaan terima kasih<br />
juga kepada Kerajaan Malaysia dan<br />
badan-badan kawal selia, khususnya<br />
Kementerian <strong>Tenaga</strong>, Air dan Komunikasi<br />
serta Suruhanjaya <strong>Tenaga</strong>, atas sokongan<br />
dan panduan yang diberikan.<br />
Kepada pihak Pengurusan yang dipimpin<br />
oleh Dato’ Sri Che Khalib Mohamad<br />
Noh dan seluruh warga kerja TNB,<br />
terimalah ucapan penghargaan yang<br />
ikhlas dan tidak terhingga daripada saya<br />
atas dedikasi, usaha bersungguhsungguh<br />
dan semangat untuk terus<br />
cemerlang yang telah ditunjukkan<br />
kepada Syarikat. Semua ini ternyata<br />
telah membantu TNB untuk mengekalkan<br />
keuntungan di sebalik persekitaran<br />
perniagaan yang begitu mencabar<br />
sekali.<br />
Akhir sekali, kepada semua ahli Lembaga<br />
Pengarah, saya ingin merakamkan<br />
ucapan terima kasih yang seikhlasnya<br />
atas segala bimbingan dan pendapat<br />
yang diberikan. Sokongan dan komitmen<br />
berterusan ahli-ahli Lembaga akan terus<br />
disanjungi dan diperlukan dalam usaha<br />
kita bersama untuk mengatur rancangan<br />
s e t e r u s n y a b a g i m e n g u k u h k a n<br />
pertumbuhan Kumpulan di masa<br />
hadapan. Saya yakin para pemegang<br />
saham dan pihak yang berkepentingan<br />
akan terus memberi sokongan yang<br />
padu kepada Syarikat dalam usaha kita<br />
untuk mengemudi TNB ke hadapan.<br />
Terima Kasih.<br />
tan sri leO mOggie<br />
Pengerusi<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
33
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
34<br />
Ulasan Presiden /<br />
Ketua Pegawai<br />
Eksekutif
DatO’ sri Che khalib<br />
bin mOhamaD nOh<br />
Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif<br />
Bagi Tahun Kewangan 2008 (TK2008),<br />
permintaan tenga dari sektor komersil<br />
dan industri telah meningkat sebanyak<br />
6.1% di Semenanjung Malaysia.<br />
Berlatarbelakangkan senario ini,<br />
<strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> (TNB atau<br />
Kumpulan) telah berjaya menambah<br />
pendapatannya sebanyak 10.4%, di<br />
samping membuat peningkatanpeningkatan<br />
yang padu di dalam<br />
pengurusan operasi.<br />
Walau bagaimanapun, kenaikan<br />
harga arang batu sedunia yang<br />
mendadak, pembayaran kapasiti<br />
yang tinggi serta tekanan inflasi,<br />
kesemuanya telah menyumbang<br />
kepada penurunan dalam keuntungan<br />
Kumpulan. Walaupun dibendung<br />
oleh masalah tersebut, Syarikat<br />
masih terus memberikan tumpuan<br />
kepada situasi kewangan serta<br />
meningkatkan prestasi operasi bagi<br />
menyediakan perkhidmatan yang<br />
berkualiti dan berdaya harap kepada<br />
pelanggan.<br />
Melangkaui Jangkaan<br />
TK2008 telah menyaksikan bahagianbahagian<br />
serta unit-unit busines<br />
TNB menunjukkan peningkatan<br />
dalam prestasi operasi mereka,<br />
dengan begitu banyak bahagian<br />
menjangkaui Petunjuk Prestasi Utama<br />
(KPI) yang ditetapkan. Bahagian<br />
Penjanaan kita berjaya mencapai<br />
Kadar Masa Hentitugas Tidak<br />
Dirancang pada kadar 3.3% dan<br />
melepasi tanda aras industri yang<br />
ditetapkan pada kadar 4%, buat tiga<br />
tahun berturut-turut. Bahagian<br />
P e n g h a n t a r a n m e r e k o d k a n<br />
pencapaian satu digit bagi Minit<br />
Sistem penghantaran pada 6.6 minit<br />
berbanding dengan sasaran KPI iaitu<br />
7.9 minit, juga buat tiga tahun<br />
berturut-turut.<br />
Bahagian Pembahagian berjaya<br />
menepati sasaran KPI iaitu 78 minit<br />
bagi Indeks Purata Tempoh<br />
Gangguan Sistem (SAIDI). Selain<br />
daripada itu, Kehilangan (Losses)<br />
dalam Sistem Penghantaran dan<br />
Pembahagian TNB telah berjaya<br />
dikurangkan kepada 9.5% berbanding<br />
dengan sasaran KPI sebanyak 10%.<br />
Dalam suasana Syarikat mencapai<br />
peningkatan yang memuaskan bagi<br />
pengurusan operasi, di bawah<br />
program Service Excellence 2010<br />
(SE10/10), usaha-usaha kita telah<br />
diiktiraf sewajarnya. TNB telah<br />
dinamakan sebagai antara yang<br />
terbaik di kalangan syarikat<br />
pengeluar tenaga oleh Senarai 250<br />
Platts bagi 2007 serta merangkuli<br />
Anugerah Perdana Menteri bagi<br />
Kecemerlangan Industri, dua tahun<br />
lebih awal dari tarikh sasaran 2010.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
35
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
36<br />
Menyahut Cabaran<br />
Pada permulaan TK2008, Kumpulan<br />
telah merancang untuk meneruskan<br />
kejayaan tahun sebelumnya (terutamanya<br />
dari segi rekod keuntungan, prestasi<br />
operasi, dan inisiatif pembentukan nilai)<br />
bagi meningkatkan lagi prestasi operasi<br />
dan kewangan kita. Bersandarkan faktorfaktor<br />
ini, kita juga telah membuat<br />
persediaan untuk menghadapi kenaikan<br />
harga arang batu yang semakin<br />
meningkat serta kesan kemasukan IPP<br />
Tanjung Bin yang baru ke dalam Sistem<br />
Grid.<br />
Walaupun Kumpulan memulakan<br />
setengah tahun pertama dengan begitu<br />
baik sekali, prestasi pada setengah<br />
tahun akhir TK2008 telah dibebani oleh<br />
kenaikan harga pasaran arang batu<br />
sedunia yang tidak menentu. Pembayaran<br />
kapasiti yang tinggi serta tekanan inflasi<br />
telah menjejaskan kemajuan Kumpulan.<br />
Akibat terpaksa berhadapan dengan<br />
kos-kos luaran yang tinggi serta kerugian<br />
berikutan kelemahan matawang Ringgit<br />
berbanding US Dollar dan Yen Jepun,<br />
prestasi TNB terus menurun dengan<br />
ketara sepanjang TK2008.<br />
Kesan harga bahanapi yang tidak<br />
menentu sepanjang tahun menjejaskan<br />
hampir keseluruhan manfaat yang<br />
diperolehi melalui inisiatif peningkatan<br />
kecekapan kami. Penambahan sebanyak<br />
10.4% dalam pendapatan kepada<br />
R M 2 5 , 7 5 0 . 6 j u t a p a d a T K 2 0 0 8<br />
berbanding dengan RM23,320.4 juta<br />
pada tahun sebelumnya tidak mencukupi<br />
untuk menyerap kenaikan mendadak<br />
harga bahan api dan peningkatan 22.5%<br />
kos operasi. Akibatnya, keuntungan<br />
bersih TNB menurun sebanyak 36.1%<br />
kepada RM2,600.4 juta berbanding<br />
keuntungan bersih RM4,067.6 juta pada<br />
tahun sebelumnya. Margin EBITDA<br />
Kumpulan juga menurun kepada 29.5%<br />
berbanding 37.6% sebelumnya,<br />
sementara kadar pulangan atas aset<br />
pula menurun kepada 4.6% berbanding<br />
6.3% sebelumnya.<br />
Peningkatan kos operasi berpunca<br />
daripada kos penjanaan yang tinggi,<br />
terutamanya kos IPP dan harga bahan<br />
api yang merupakan 60.5% dari jumlah<br />
kos operasi, kos IPP bertambah sebanyak<br />
22.4% dari RM7,726.0juta pada TK2007<br />
Ulasan Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif<br />
kepada RM9,454.1 juta pada tahun<br />
TK2008. Sementara kos bahan api pula<br />
meningkat sebanyak 40% dari RM2,959.5<br />
juta pada TK2007 kepada RM4,156.6<br />
juta pada TK2008. Pembayaran kapasiti<br />
TNB kepada IPP juga meningkat<br />
sebanyak 22.0% dari RM3,452.5 juta<br />
pada TK2007 kepada RM4,213.2 juta<br />
pada TK2008.<br />
Kesan ini akan bertambah lagi kepada<br />
RM 4.4 billion pada TK2009 apabila loji<br />
j a n a e l e k t r i k a r a n g b a t u J i m a h<br />
dimulatugaskan. Apabila loji janaelektrik<br />
Jimah mula beroperasi, kapasiti<br />
terpasang akan bertambah sebanyak<br />
1,400 MW seterusnya meningkatkan<br />
rezab tenaga kepada 47% dari 40.8%<br />
pada masa ini. Menjelang TK2009,<br />
pembayaran tenaga kepada IPP juga<br />
akan bertambah sebanyak 63.5%, dari<br />
RM5.2 bilion pada TK2008 kepada satu<br />
jumlah melebihi RM8.5 bilion.<br />
Pada TK2008, TNB menghadapi cabaran<br />
mendapatkan harga arang batu pada<br />
harga yang terendah berikutan harga<br />
pasaran minyak yang tidak menentu.<br />
Keadaan ini dijangka akan berterusan<br />
sehingga TK2009 dan akan menambahkan<br />
tekanan ke atas keuntungan<br />
Kumpulan pada masa depan.<br />
Sepanjang tempoh setengah tahun<br />
kedua TK2008 juga menyaksikan<br />
matawang Ringgit menjadi lemah<br />
berbanding matawang US Dollar dan<br />
Yen, yang membawa kepada kerugian
translasi matawang sebanyak RM469.6<br />
juta. Ini mengakibatkan keuntungan<br />
translasi matawang bersih sebanyak<br />
hanya RM53.2 juta bagi keseluruhan<br />
tahun TK2008. Matawang yang lemah<br />
juga menyebabkan harga arang batu<br />
serta kos barangan, peralatan,<br />
perkhidmatan serta kadar faedah<br />
meningkat pada separuh akhir tahun<br />
ini.<br />
Dalam tempoh empat tahun yang lalu,<br />
usaha Syarikat untuk menyediakan<br />
perkhidmatan yang berkualiti kepada<br />
pelanggan, di samping memberikan<br />
nilai atau pulangan kepada pemegang<br />
saham, telah menghasilkan nilai<br />
penjimatan berjumlah RM2.6 bilion atau<br />
lebih kurang RM652.8 juta pada kadar<br />
purata <strong>tahunan</strong>. Malangnya, ketidaktentuan<br />
dalam harga pasaran arang<br />
batu bagi TK2008 telah mengakibatkan<br />
peningkatan sebanyak RM1.3 bilion di<br />
dalam kos pembelian arang batu TNB<br />
serta menjejaskan keuntungan bagi<br />
tahun tersebut. Berikutan margin<br />
keuntungan operasi yang lebih rendah,<br />
TNB merekodkan kerugian ekonomi<br />
(economic loss) sebanyak RM2.0 bilion<br />
bagi TK2008 berbanding dengan<br />
kerugian ekonomi sebanyak RM741.4<br />
juta pada TK2007.<br />
Kearah Kecemerlangan<br />
Perkhidmatan<br />
Bagi TK2008, TNB masih meneruskan<br />
Pelan Tindakan Strategik 20 Tahun.<br />
Dirumuskan dalam tahun 2005, Pelan ini<br />
merangka arah tuju strategi TNB bagi<br />
jangkamasa 2006-2025. Setelah tamat<br />
fasa pertama iaitu Strategi T7 yang<br />
berakhir pada tahun TK2007, fasa<br />
seterusnya iaitu Program SE10/10<br />
sekarang sedang berjalan lancar.<br />
Di bawah program SE10/10, yang<br />
menggariskan bahawa TNB akan<br />
mencapai Kecemerlangan Perkhidmatan<br />
pada tahun 2010, TNB akan berusaha<br />
untuk menjadi syarikat yang diuruskan<br />
dengan terbaik menjelang 2010 serta<br />
diiktiraf sebagai antara syarikat<br />
terkemuka di rantau ini. Matlamat jangka<br />
p a n j a n g k i t a a d a l a h m e n e r a j u i<br />
kepimpinan global dalam berbagai<br />
aspek perniagaan menjelang tahun<br />
2025, di samping mengukuhkan<br />
kedudukan sebagai sebuah rakan bisnes<br />
yang kuat serta meneraju dalam<br />
membentuk nilai atau pulangan kepada<br />
pemegang-pemegang saham. TNB<br />
bercita-cita untuk dikenali sebagai salah<br />
satu syarikat yang terunggul di dunia.<br />
SE10/10 memerlukan komitmen Syarikat<br />
untuk membina kesetiaan pelanggan<br />
dan pemegang saham, meningkatkan<br />
kecemerlangan perkhidmatan serta<br />
keberkesanan operasi, di samping<br />
memperluaskan perniagaan, di dalam<br />
dan luar negara.<br />
Walaupun mengalami tekanan faktor<br />
luaran ke atas operasi Kumpulan, TNB<br />
masih berjaya mencapai pelbagai<br />
objektif strategik di bawah program<br />
SE10/10. Malahan, usaha kita untuk<br />
terus meningkatkan kadar kecekapan<br />
dan produktiviti telah membuahkan hasil<br />
d e n g a n p e n e r i m a a n a n u g e r a h<br />
pengurusan kualiti yang terunggul, iaitu<br />
Anugerah Perdana Menteri bagi<br />
Kecemerlangan Industri. Anugerah ini<br />
diterima dua tahun lebih awal dari tarikh<br />
sasaran 2010.<br />
Bagi memastikan situasi operasi Syarikat<br />
adalah sejajar dengan keperluan bisnes<br />
pada masa hadapan, TNB perlu<br />
mengkaji semula Pelan tersebut dan<br />
menilai semula strategi perlaksanaan<br />
bagi fasa 2011-2015 untuk memperluaskan<br />
perniagaan secara global. Di dalam<br />
program Syarikat melaksanakan Pelan<br />
tersebut, kita masih terus menumpukan<br />
usaha untuk memperbaiki diri agar<br />
dapat memperkukuhkan pertumbuhan<br />
Syarikat secara berterusan serta<br />
menghasilkan lebih nilai atau pulangan<br />
kepada pemegang saham.<br />
Menyediakan Khidmat Pelanggan<br />
yang lebih baik<br />
Salah satu keutamaan dalam program<br />
SE10/10 adalah untuk memberikan<br />
khidmat pelanggan yang lebih baik.<br />
Bagi TK2008, kita telah menumpukan<br />
usaha kita untuk memperbaiki lagi sistem<br />
penyampaian kita menerusi usaha-usaha<br />
yang berorientasikan khidmat pelanggan<br />
yang boleh meningkatkan tahap<br />
kepuasan dan keyakinan pelanggan<br />
kepada TNB.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
37
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
38<br />
Syarikat telah memperhebatkan lagi<br />
usaha-usaha untuk menyenangkan para<br />
pelanggan dengan memperkenalkan<br />
pelbagai saluran pembayaran yang<br />
mudah seperti debit langsung,<br />
perbankan telefon, pembayaran secara<br />
auto (melalui kredit kad) dan mobile<br />
money. Perlaksanaan sistem penggiliran<br />
pelanggan yang baru iaitu, Sistem<br />
Qmatic, di 40 cawangan Kedai <strong>Tenaga</strong><br />
telah membantu mengoptimumkan<br />
aliran pelanggan dan mewujudkan<br />
suasana yang lebih baik kepada<br />
pelanggan dan juga pekerja di cawangan<br />
tersebut. Sistem Qmatic ini membenarkan<br />
TNB untuk memantau waktu menunggu<br />
pelanggan serta jangka waktu berurusan<br />
bagi setiap kaunter. Lebih banyak sistem<br />
akan diperkenalkan di cawangancawangan<br />
lain pada masa akan datang.<br />
Pekerja-pekerja barisan hadapan di<br />
Kedai <strong>Tenaga</strong> juga telah diberikan<br />
latihan orientasi mengenai pelanggan,<br />
d a n k e m p e n “ L a y a n a n d e n g a n<br />
Senyuman” juga telah dijalankan agar<br />
mereka dapat mempertingkatkan lagi<br />
kemahiran khidmat pelanggan mereka.<br />
Semua ini adalah bertujuan untuk<br />
menjadikan pengalaman memberikan<br />
khidmat pelanggan sesuatu yang<br />
menyeronokkan.<br />
Ulasan Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif<br />
Penambahbaikkan perkhidmatan telah<br />
juga dilakukan di TNB Careline 15454<br />
Pusat Pengurusan Panggilan (CMC) di<br />
mana pelanggan-pelanggan Celcom,<br />
Maxis dan Digi boleh menghantar<br />
Pesanan Ringkas (SMS) untuk membuat<br />
<strong>laporan</strong> gangguan bekalan elektrik serta<br />
kerosakan lampu jalan. Teknologiteknologi<br />
terkini seperti Rakaman Suara<br />
Interaktif, IP Telephoni dan peralatan<br />
CTI telah dipasang di CMC bagi<br />
memudahkan lagi kita melayan<br />
pertanyaan dari pelanggan. Usaha TNB<br />
ini telah membuahkan hasil apabila<br />
Careline 15454 TNB diiktiraf sebagai<br />
Pusat Perhubungan Baru Terbaik dalam<br />
Kategori Syarikat Berkepentingan<br />
Kerajaan (GLC) oleh Contact Centre<br />
Association of Malaysia dan MSC<br />
Malaysia.<br />
Sepanjang TK2008, kita juga telah<br />
memperkenalkan teknologi baru untuk<br />
mengautomasi dan mempertingkatkan<br />
lagi pelbagai proses yang sedia ada.<br />
Sistem Elektronik Maklumat Pengebilan<br />
Pelanggan (e-CIBS) dipertingkatkan lagi,<br />
sementara sistem e-Permohonan telah<br />
dilancarkan untuk memudahkan lagi<br />
proses permohonan dan mempercepatkan<br />
khidmat bekalan eletrik kepada<br />
pelanggan. Khidmat e-Permohonan telah<br />
mengurangkan birokrasi dan kini pemaju<br />
perumahan hanya perlu membuat satu<br />
permohonan sahaja bagi setiap projek<br />
berbanding dengan berbagai jenis<br />
permohonan sebelum ini.<br />
Beberapa lagi aplikasi khidmat<br />
pelanggan yang dipertingkatkan adalah<br />
Sistem Maklumat Pelanggan (SMP),<br />
Pengurusan Risiko Perusahaan (EWRM)<br />
dan Sistem Pe<strong>laporan</strong> Gangguan<br />
Bekalan Elektrik TNB (TOMS). SMP telah<br />
membolehkan pelbagai aduan dari<br />
kumpulan pelanggan yang berbeza<br />
disalurkan melalui satu saluran. Bagi<br />
memastikan kesemua aduan dan komen<br />
diterima, gudang pengkalan data<br />
pelanggan untuk pelanggan kita yang<br />
berjumlah 6.9 juta membenarkan kita<br />
untuk melihat kesemua maklumat<br />
pelanggan menerusi satu platform.<br />
Integrasi antara maklumat pelanggan<br />
dan keupayaan untuk memantau,<br />
melapor dan menilai maklumbalas ini<br />
dapat membantu Syarikat dalam<br />
jangkamasa panjang untuk meningkatkan<br />
lagi khidmat Pengurusan Perhubungan<br />
Pelanggan (CRM) ke tahap yang<br />
seterusnya. Projek perintis Mobile Field<br />
Force Automation (MFFA) yang<br />
dilancarkan di Shah Alam pada Januari<br />
2008 telah diperkenalkan di seluruh<br />
N e g e r i S e l a n g o r d a n W i l a y a h<br />
Persekutuan. Ianya membolehkan<br />
maklumbalas segera mengenai keadaan<br />
di tempat berlakunya gangguan bekalan<br />
serta pelanggan dapat dimaklumkan<br />
bila bekalan akan dipulihkan melalui<br />
TNB Careline. Projek MFFA in dijangka<br />
diperkenalkan di Johor dan Pulau<br />
Pinang pada penghujung tahun 2008.<br />
Kita akui bahawa pembekalan tenaga<br />
elektrik yang stabil kepada pelanggan<br />
adalah penting bagi mendapatkan<br />
keyakinan mereka. Dengan itu, TNB<br />
telah dengan segala daya upaya<br />
memperkenalkan sistem komunikasi dua<br />
hala agar dapat mengenali dan<br />
memenuhi permintaan pelanggan. Satu<br />
usaha pengumpulan maklumat yang<br />
berstruktur dan tertumpu telah diadakan<br />
semenjak 10 tahun kebelakangan ini<br />
bagi mendapatkan maklum balas serta<br />
aduan pelanggan. Ianya menggunakan<br />
pelbagai jenis saluran termasuk Tinjauan<br />
Indeks Kepuasan Pelanggan (CSI),<br />
borang maklumbalas di cawangan Kedai<br />
<strong>Tenaga</strong>, serta tinjauan melalui TNB<br />
Careline 15454 CMC. Tinjauan ini<br />
dijalankan oleh sebuah syarikat<br />
a n t a r a b a n g s a y a n g m e m b e r i<br />
m a k l u m b a l a s b e r h u b u n g t a h a p<br />
perkhidmatan TNB serta turut
menyarankan aspek-aspek yang perlu<br />
diperbaiki lagi. Tinjauan TK2008<br />
menunjukkan satu peningkatan dalam<br />
CSI TNB dari skala 6.8 kepada 7.1<br />
(berdasarkan skala 1 hingga 10), yang<br />
meletakkan Syarikat di kalangan 30%<br />
syarikat terbaik di dunia.<br />
Dari semasa ke semasa, kita mengadakan<br />
sesi dialog serta mesyuarat dengan<br />
pemimpin industri, perniagaan serta<br />
agensi-agensi Kerajaan untuk mendapat<br />
maklumbalas serta memahami perspektif<br />
mereka. Perbincangan peringkat atasan<br />
ini, yang selalunya melibatkan Kumpulan<br />
Pengurusan Atasan, memberi kita satu<br />
platfom untuk lebih memahami kehendak<br />
pelanggan serta menangani aduan<br />
dengan lebih menyeluruh. Seribu (1000)<br />
Pengguna Kuasa Besar (LPC) kami<br />
diuruskan melalui satu program khas<br />
yang dikenali sebagai Program<br />
Pengurusan PRIME, di mana pegawai<br />
TNB sendiri akan berjumpa dengan<br />
p e n g g u n a L P C m e r e k a b a g i<br />
mendapatkan maklumbalas serta<br />
membantu menangani masalah mereka.<br />
Pada 1 Disember 2007, TNB telah<br />
memulakan satu program yang dipanggil<br />
Program Peningkatan Hubungan Akaun<br />
Korporat atau CARE bagi mengeratkan<br />
lagi hubungan dua hala antara TNB dan<br />
pelanggan korporat kami. Pada tahun<br />
2009 pula, kita akan melancarkan satu<br />
program tertumpu kepada pelanggan<br />
baru yang akan memperbaiki lagi serta<br />
mengubah cara kita memenuhi kehendak<br />
pelanggan.<br />
Memastikan Bekalan Yang<br />
Mencukupi<br />
Seperti syarikat pembekal elektrik yang<br />
lain di dunia, TNB mempunyai tanggungjawab<br />
untuk memastikan bekalan elektrik<br />
yang mencukupi dan berdaya harap<br />
kepada pelanggannya. Tumpuan kami<br />
terhadap kecemerlangan operasi dalam<br />
sektor penjanaan, penghantaran dan<br />
pembahagian telah membolehkan<br />
Syarikat memenuhi tanggungjawab di<br />
dalam memastikan bekalan elektrik yang<br />
berterusan.<br />
Sepanjang tahun ini, Bahagian Penjanaan<br />
telah melaksanakan beberapa inisiatif<br />
bagi memastikan penjanaan kuasa yang<br />
mencukupi serta meningkatkan lagi<br />
keupayaan dan kebolehan loji janakuasa<br />
elektrik yang sedia ada. Ini termasuklah<br />
penggantian semula kuasa (repowering)<br />
Fasa 2 loji turbin gas kitar padu 750<br />
MW di Stesen Janaelektrik Tuanku<br />
Ja’afar di Port Dickson dan pembangunan<br />
dua projek hidro di Semenanjung<br />
Malaysia. Langkah-langkah yang diambil<br />
oleh Bahagian Penjanaan telah<br />
membolehkan TNB merakamkan Kadar<br />
Henti Tugas Tidak Terancang (EUOF)<br />
sebanyak 3.3% yang mengatasi tanda<br />
aras sedunia iaitu 4% bagi tiga tahun<br />
berturut-turut. Ini telah meletakkan<br />
beberapa stesen janaelektrik TNB<br />
setaraf dengan pesaingnya di dalam<br />
pangkalan data North American<br />
Electricity Reliability Corporation.<br />
Bahagian Penghantaran TNB pula<br />
bertanggungjawab untuk memastikan<br />
peningkatan dalam keupayaan, daya<br />
harap, kesediaan dan jaminan sistem<br />
bekalan yang tinggi, di samping<br />
memastikan penambahbaikkan tempoh<br />
p e m u l i h a n b e k a l a n r a n g k a i a n<br />
penghantaran. Keupayaan rangkaian<br />
penghantaran diukur menerusi Minit<br />
Sistem iaitu pengukuran jangka waktu<br />
gangguan bekalan kepada pelanggan<br />
disebabkan kegagalan rangkaian<br />
penghantaran. Bahagian Penghantaran<br />
telah mencapai Minit Sistem sebanyak<br />
6.6 minit bagi tahun TK2008 –<br />
pencapaian satu digit bagi kali ketiga<br />
berturut-turut; ia juga telah mempertahankan<br />
rekod sifar bagi Gangguan<br />
Besar.<br />
Istilah SAIDI yang bermaksud purata<br />
gangguan (dalam minit) bagi setiap<br />
pelanggan dalam setahun adalah<br />
merupakan satu ukuran yang penting<br />
bagi mengukur prestasi rangkaian<br />
pembahagian kita. Pada tahun TK2008,<br />
Bahagian Pembahagian merekodkan<br />
bacaan SAIDI sebanyak 78 minit<br />
berbanding 83 minit pada tahun<br />
sebelumnya.<br />
Pada bulan Mac 2005, Bahagian<br />
Pembahagian telah menubuhkan satu<br />
pasukan yang dikenali sebagai Pasukan<br />
Petugas Khas Kehilangan <strong>Tenaga</strong> (SEAL)<br />
y a n g d i t u g a s k a n k h a s u n t u k<br />
mengurangkan kerugian bukan teknikal<br />
dengan menghapuskan kerugian ‘underbilling’<br />
serta menghalang kecurian<br />
bekalan eletrik. Pasukan SEAL pada<br />
mulanya menumpukan usaha-usaha<br />
mereka terhadap LPC dan kemudian<br />
mengembangkannya kepada Pengguna<br />
Kuasa Biasa (OPC). Pasukan ini telah<br />
berjaya mengenalpasti sejumlah besar<br />
hutang yang tidak dikutip dan pada<br />
masa ini aktiviti kutipan sedang<br />
dijalankan.<br />
Tambahan lagi, kita telah mengambil<br />
langkah-langkah untuk meningkatkan<br />
lagi keupayaan memantau dan mengesan<br />
dengan memperkenalkan projek Bacaan<br />
Meter Kawalan Jauh (RMR), di samping<br />
meningkatkan sistem pemantauan serta<br />
pengesanan sedia ada. Projek RMR ini<br />
membolehkan TNB dan juga pelanggan<br />
mendapat gambaran yang lebih jelas<br />
mengenai profil beban atau corak<br />
penggunaan agar para pengguna dapat<br />
mengawal penggunaan elektrik dengan<br />
lebih efisyen lagi. Pada peringkat<br />
awalnya, RMR hanya digunakan untuk<br />
pengguna LPC voltan tinggi dan<br />
sederhana sahaja, tetapi kini ianya telah<br />
juga digunakan oleh pengguna LPC<br />
berkuasa rendah.<br />
Sebagai sebahagian daripada usaha<br />
kami untuk memastikan bekalan sistem<br />
yang mencukupi serta kukuh, kita terus<br />
membuat pelaburan di dalam sistem<br />
bekalan elektrik. Pada masa yang sama,<br />
TNB juga memastikan kapasiti penjanaan<br />
ditambahkan ke dalam sistem secara<br />
teratur dan tepat pada masanya.<br />
Sepanjang TK2008, terdapat beberapa<br />
projek janakuasa besar yang dijalankan.<br />
Projek Pemulihan Stesen Janaelektrik<br />
Tuanku Ja’afar Fasa 2 berjalan lancar dan<br />
akan siap pada penghujung tahun 2008.<br />
Apabila siap dimulatugaskan, ianya akan<br />
berupaya memberikan kapasiti tambahan<br />
sebanyak 750 MW kepada kapasiti 750<br />
MW yang sedia ada di loji PD1.<br />
Satu lagi projek pemulihan yang besar<br />
pada Rancangan Hidroelektrik Cameron<br />
Highlands dan Batang Padang ialah<br />
Projek Pemanjangan Jangka Hayat dan<br />
Automasi Loji yang dijangka siap pada<br />
awal tahun 2009. Takungan Air Ringlet<br />
telah dibaik pulih kepada kapasiti<br />
asalnya dengan cara ‘desilting’. Projek<br />
baikpulih ini dijangka akan menambahkan<br />
jangka hayat operasi Stesen Hidroelektrik<br />
Cameron Highlands sebanyak 30 tahun<br />
lagi setelah menjalankan operasi selama<br />
45 tahun.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
39
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
40<br />
Dengan peningkatan kos bahan api<br />
fosil, kita perlu terus mengenalpasti<br />
serta menerokai potensi kuasa hidro<br />
yang ada di Semenanjung Malaysia dan<br />
Sarawak. Dua projek hidroelektrik yang<br />
besar kini di peringkat perolehan –<br />
Projek Hidroelektrik Hulu Terengganu<br />
(dengan kapasiti sebanyak 250 MW)<br />
dan Projek Hidroelektrik Ulu Jelai<br />
(kapasiti sebanyak 372 MW), masingmasing<br />
dijangka siap pada tahun 2013<br />
dan 2014.<br />
Projek Janakuasa Arang Batu 300 MW<br />
IPP di Sabah, yang telah diberikan<br />
kapada sebuah anak syarikat TNB tahun<br />
lepas, terpaksa dialihkan ke tapak yang<br />
lain. Usaha-usaha untuk mendapatkan<br />
kelulusan dari Kerajaan Negeri sedang<br />
diperolehi bagi memulakan projek<br />
tersebut.<br />
Tahun ini juga memperlihatkan kita<br />
meneruskan peningkatan sistem bagi<br />
menguatkan lagi rangkaian serta<br />
memperbaiki jaminan bekalan. Sejumlah<br />
tiga puluh lapan projek penghantaran<br />
telah disiapkan dan dilancarkan pada<br />
tahun ini sahaja. Talian Penghantaran<br />
500 KV yang menghubungkan Stesen<br />
Janaelektrik Arang Batu IPP Jimah<br />
dengan Pencawang Lenggeng dan<br />
Pencawang Olak Lempit telah disiapkan<br />
pada Januari 2008. Pencawang 500/275<br />
kV Lenggeng juga telah disiapkan dalam<br />
bulan yang sama. Di sebelah pantai<br />
timur, Pencawang 275/132 kV Kandis<br />
telah dimulatugaskan pada bulan<br />
Disember 2007 kini berfungsi sebagai<br />
punca bekalan alternatif dari Grid<br />
<strong>Nasional</strong> sehingga ke Negeri Kelantan.<br />
Ia juga merupakan pencawang utama<br />
bagi pembangunan Koridor Ekonomi<br />
Pantai Timur.<br />
Bagi memenuhi keperluan elektrik<br />
negara, TNB telah menandatangi satu<br />
perjanjian (Head of Agreement) dengan<br />
Sarawak Energy <strong>Berhad</strong> (SEB) pada<br />
7 Mei 2008 untuk membekalkan tenaga<br />
ke Semenanjung Malaysia dari sumber<br />
kuasa hidro dan arang batu di Sarawak<br />
melalui talian HVDC dan kabel dasar<br />
laut. Di dalam perjanjian ini, selain dari<br />
Projek Bakun, SEB juga bersetuju untuk<br />
membekalkan 3,000 MW tenaga eletrik<br />
kepada TNB dari tahun 2017 sehingga<br />
2020 dan sebanyak 5,000 MW lagi<br />
Ulasan Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif<br />
antara tahun 2021 hingga 2030. Bagi<br />
mengurangkan isu jaminan pembekalan<br />
tenaga, TNB sedang menerokai<br />
penggunaan kuasa nuklear sebagai satu<br />
sumber alternatif untuk masa depan.<br />
TNB sedang bekerjasama dengan pihakpihak<br />
berkepentingan yang lain dan<br />
juga agensi-agensi seperti Agensi<br />
Nuklear Malaysia (Nuclear Malaysia) dan<br />
Lembaga Perlesenan <strong>Tenaga</strong> Atom<br />
(AELB) untuk menerokai peluang ini.<br />
Akhir sekali, kita juga sedang meninjau<br />
cara yang sesuai untuk meningkatkan<br />
penggunaan <strong>Tenaga</strong> Boleh Diperbaharui<br />
(Renewable Energy) dan Kecekapan<br />
<strong>Tenaga</strong> (Energy Efficiency) sebagai<br />
langkah alternatif kepada usaha-usaha<br />
sedia ada agar bekalan tenaga negara<br />
terjamin pada masa hadapan.<br />
Memacu Pembangunan Modal<br />
Insan<br />
Aset paling bernilai TNB ialah warga<br />
kerjanya yang berjumlah hampir 25,000<br />
orang dan Syarikat memberikan<br />
komitmen untuk membangunkan<br />
keupayaan mereka. Di samping<br />
menerokai cabaran-cabaran baru,<br />
syarikat juga memberikan tumpuan<br />
kepada sekumpulan warga kerja yang<br />
berpotensi untuk memenuhi sasaran<br />
jangkamasa panjang syarikat serta<br />
memastikan kita mengekalkan daya<br />
saing. Sejajar dengan seruan Kerajaan<br />
untuk membangunkan modal insan,<br />
langkah-langkah telah diambil untuk<br />
memastikan warga kerja dan pengurusan<br />
kita mempunyai kecekapan yang tinggi<br />
serta integriti yang kukuh.<br />
Program Pengurusan Penggantian TNB<br />
bertujuan untuk memastikan wujudnya<br />
sekumpulan pemimpin dan para<br />
profesional yang mempunyai kemahiran<br />
tertentu untuk mempertahankan<br />
perniagaan kita dan membawa TNB<br />
terus maju ke hadapan. Program ini<br />
menggariskan pelan pembangunan<br />
individu untuk pegawai yang mempunyai<br />
potensi agar dapat menyediakan mereka<br />
untuk posisi yang lebih tinggi. Sehingga<br />
kini, terdapat seramai 288 eksekutif<br />
yang telah dikenalpasti di dalam<br />
Himpunan Bakat (Talent Pool) TNB<br />
untuk mengisi 254 jawatan utama.<br />
Sebanyak 85% dari jawatan-jawatan ini<br />
telah pun dikenalpasti bagi mereka<br />
yang berpotensi.
Program Haluan Kerjaya Pakar<br />
(Specialist Career Path) bertujuan untuk<br />
menangani ketidakseimbangan di antara<br />
kemahiran teknikal dan pengurusan<br />
dengan mengekal serta memberikan<br />
ganjaran kepada pakar teknikal dalam<br />
bidang khusus masing-masing, sambil<br />
melatih mereka tentang kemahiran<br />
pengurusan. Ia dilaksanakan sebagai<br />
strategi kerjaya yang merangkumi<br />
k e d u a - d u a a s p e k t e k n i k a l d a n<br />
pengurusan. Skim ini telah dilancarkan<br />
sejak empat tahun yang lalu dan kini<br />
2 orang pakar dan 24 pakar teknikal<br />
telah mengambil bahagian dalam<br />
program tersebut. Dua daripada mereka<br />
juga telah menerima peng iktirafan<br />
antarabangsa untuk inisiatif mereka<br />
berhubung analisa pancaran arka dan<br />
buku panduan mengenai kualiti tenaga.<br />
Pada bulan Jun 2008, inisiatif Pertukaran<br />
Bakat di antara GLC yang pertama telah<br />
dilancarkan. Dua dari calon kita telah<br />
ditempatkan di Celcom <strong>Berhad</strong> dan<br />
Malaysian Building Society <strong>Berhad</strong><br />
(MBSB) untuk satu tahun. Kita juga telah<br />
menerima dua orang calon, masingmasing<br />
dari Malaysia Airports Holdings<br />
<strong>Berhad</strong> dan MBSB.<br />
U n t u k T K 2 0 0 8 , 1 1 4 p r o g r a m<br />
pembangunan dan 1110 program<br />
latihan teknikal wajib dan bukan teknikal<br />
telah dijalankan untuk warga kerja<br />
eksekutif dan bukan eksekutif. Programprogram<br />
ini dibentuk untuk memastikan<br />
pekerja TNB dilengkapi dengan<br />
kompetensi yang akan meningkatkan<br />
kecekapan dan produktiviti Syarikat.<br />
Selain itu, institut latihan TNB, TNB<br />
Integrated Learning Solution Sdn. Bhd.<br />
(ILSAS), juga menjalankan programprogram<br />
tambahan untuk melatih<br />
pekerja mengenai aspek-aspek komersil<br />
di dalam pengurusan organisasi.<br />
Sejajar dengan program SE10/10 untuk<br />
mencapai perluasan perniagaan secara<br />
global, peluang-peluang untuk bertugas<br />
di luar negara untuk calon terpilih telah<br />
disediakan untuk meningkatkan lagi<br />
pengetahuan di samping mendalami<br />
pengalaman mereka dalam bidang<br />
pengkhususan masing-masing. Beberapa<br />
jurutera telah ditugaskan ke Liberty<br />
Power Limited TNB (TNB LPL) di<br />
Pakistan dan Shuaibah III Independent<br />
Water and Power Project (Shuaibah) di<br />
Arab Saudi.<br />
B a g i m e n y o k o n g p e m b a n g u n a n<br />
pengeluar dan kontraktor tempatan,<br />
TNB terus memperkukuhkan Program<br />
Pembangunan Vendor. TNB telah<br />
membantu vendor-vendor bumiputera<br />
untuk mengeluar dan membekalkan<br />
sebahagian dari peralatan yang<br />
d i g u n a k a n o l e h T N B d e n g a n<br />
memperkenalkan mereka kepada pihak<br />
bank yang dapat memberikan mereka<br />
bantuan kewangan, di samping<br />
menawarkan bantuan dari unit kualiti<br />
dan penyelidikan TNB. Program ini<br />
memberikan manfaat kepada semua<br />
pihak di mana pembekal kita mendapat<br />
peluang perniagaan dari TNB, manakala<br />
TNB pula mendapat peralatan yang<br />
bermutu, dan pelanggan pula mendapat<br />
bekalan yang berdaya harap. Semenjak<br />
1993, 65 jenis barangan gantian impot<br />
telah dibangunkan dan kontrak<br />
berjumlah RM3.8 bilion telah diluluskan<br />
kepada syarikat-syarikat di bawah<br />
program ini. Komitmen TNB kepada<br />
program pembangunan vendor juga<br />
menunjukkan betapa seriusnya kita di<br />
dalam usaha menjadikan syarikat<br />
bumiputera sebagai ahli perniagaan<br />
antarabangsa.<br />
Mengutamakan Keselamatan dan<br />
Kesihatan<br />
Keselamatan juga terus menjadi<br />
keutamaan di TNB dan Sistem<br />
Pengurusan Keselamatan Pekerjaan dan<br />
Kesihatan (OSH), juga dikenali sebagai<br />
Sistem Pengurusan Kecemerlangan<br />
Keselamatan (SEMS), membuktikan<br />
komitmen Syarikat untuk menjamin<br />
keselamatan pekerja.<br />
Pegawai-pegawai Keselamatan dan<br />
Kesihatan TNB yang bertauliah<br />
memastikan organisasi kita sentiasa<br />
bersedia menghadapi semua keadaan,<br />
sama ada semasa darurat ataupun krisis.<br />
Mereka pula disokong oleh Pemeriksa<br />
Keselamatan Tahap 2 dan Wakil<br />
Keselamatan Tahap 3 yang membantu<br />
memastikan prestasi OSH sentiasa<br />
diawasi dan dilaporkan semula kepada<br />
pihak pengurusan.<br />
Semua pekerja TNB wajib didedahkan<br />
kepada OSH serta menghadiri latihan,<br />
s e m e n t a r a p e n g a m a l - p e n g a m a l<br />
keselamatan pula perlu berkongsi<br />
pengetahuan OSH mereka. Untuk tujuan<br />
ini, program latihan yang berterusan,<br />
seminar, persidangan, simposium dan<br />
bengkel telah diadakan untuk semua<br />
peringkat warga kerja. Kesemua<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
41
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
42<br />
kontraktor TNB juga diberi penerangan<br />
tentang kepentingan OSH. Paspot<br />
Keselamatan NIOSH-TNB telah dirangka<br />
dengan kerjasama Institut Keselamatan<br />
dan Kesihatan Pekerjaan Negara<br />
(NIOSH) bagi memastikan kontraktor<br />
sedar akan keperluan asas keselamatan<br />
pekerjaan.<br />
Orang ramai juga diberi kesedaran<br />
mengenai keselamatan elektrik melalui<br />
program pendidikan di sekolah, badan<br />
bukan Kerajaan, industri serta pelbagai<br />
persatuan. TNB juga menjalankan<br />
kempen keselamatan dalam usaha untuk<br />
memastikan penyebaran maklumat yang<br />
meluas.<br />
TK2008 juga memperlihatkan 12 stesen<br />
janaelektrik memenangi Pingat Emas<br />
Kelas 1 & 2, Pingat Perak dan Gangsa<br />
di Anugerah Persatuan Keselamatan<br />
Pekerja dan Kesihatan Malaysia bagi<br />
tahun 2007.<br />
Mengembangkan Tapak<br />
Perniagaan Antarabangsa<br />
M e m a n d a n g k a n p e l u a n g u n t u k<br />
mengembangkan perniagaan di Malaysia<br />
adalah agak terhad, TNB akan mencari<br />
peluang di luar negara untuk memperluaskan<br />
punca pendapatan Syarikat –<br />
sama ada peluang berasaskan pelaburan<br />
di dalam aset mahupun perkhidmatan.<br />
Mempelbagai kan peluang perniagaan<br />
kita di luar negara juga membantu TNB<br />
menangani risiko perniagaan dan<br />
menambahkan sumber pendapatan.<br />
Syarikat akan terus memperkenalkan<br />
strategi yang akan meningkatkan<br />
pulangan kepada kepakaran asas TNB<br />
dan bukan sekadar sebagai pelabur<br />
ekuiti. TNB akan terus menjalankan<br />
tugas dengan tekun di samping<br />
mengkaji peluang-peluang baru ini serta<br />
risiko-risiko yang terlibat.<br />
Anak syarikat milik penuh TNB di<br />
Pakistan, TNB LPL, terus mengaut<br />
keuntungan operasi, walaupun TK2008<br />
menyaksikan TNB LPL mengalami<br />
kerugian akibat kerugian translasi<br />
matawang. Walaupun situasi politik di<br />
Pakistan tidak menentu, loji kita telah<br />
berjaya meningkatkan kecekapan<br />
operasi mereka dan ianya sekarang<br />
adalah salah sebuah loji yang paling<br />
kukuh di negara itu. Pada TK2008,<br />
Ulasan Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif<br />
keupayaan kapasiti <strong>tahunan</strong> (Annual<br />
Dependable Capacity atau ADC) bagi<br />
loji TNB LPL meningkat dari 211.7 MW<br />
kepada 213.3 MW, melebihi ADC<br />
semasa tarikh mulatugas komersil yang<br />
pada masa itu ditetapkan pada 212<br />
MW.<br />
Pelaburan kita di Arab Saudi melalui<br />
Saudi-Malaysia Water dan Electricity<br />
Company Limited (SAMAWEC) untuk<br />
Shuaibah juga berjalan lancar. Loji<br />
tersebut dijangka akan bermula tugas<br />
seperti yang dirancang pada bulan Julai<br />
2009.<br />
TNB juga sedang meneroka peluangpeluang<br />
pelaburan di negara-negara<br />
ASEAN dan Timur Tengah di dalam lojiloji<br />
janakuasa dan bidang perkhidmatan.<br />
Kita akan menggunakan kemahiran<br />
pembaikan dan penyelenggaraan TNB<br />
Repair and Maintenance Sdn. Bhd.<br />
(REMACO) dengan sepenuhnya untuk<br />
mengukuhkan kedudukan kita di dalam<br />
sektor ini. TNB mempunyai pengalaman<br />
selama 59 tahun dan warga kerja yang<br />
mempunyai kepakaran dan pengalaman<br />
yang relevan untuk menjayakan projekprojek<br />
antarabangsa, dan menerusi<br />
kepakaran sedia ada, Syarikat akan<br />
dapat membina reputasi ke peringkat<br />
antarabangsa. Inisiatif ini juga adalah<br />
sejajar dengan aspirasi Khazanah untuk<br />
G L C m e n j a d i s y a r i k a t b e r t a r a f<br />
antarabangsa dalam jangkamasa<br />
panjang.<br />
TNB juga telah memberi khidmat latihan<br />
kepada kakitangan stesen janakuasa<br />
dari Vietnam, Yemen, Mongolia, Laos,<br />
Indonesia, Thailand, Nepal, Mesir dan<br />
Pakistan melalui institut latihan ILSAS,<br />
dan TNB akan terus mencari peluangpeluang<br />
latihan yang baru melalui<br />
ILSAS.
Sungguhpun kita merasa optimistik<br />
tentang peluang perniagaan di luar<br />
negara, namun TNB perlu mengambil<br />
maklum akan cabaran kelembapan<br />
ekonomi sedunia dan cabaran dalam<br />
mendapatkan bantuan pembiayaan<br />
kewangan kerana pembinaan loji baru<br />
memerlukan pelaburan kewangan yang<br />
besar.<br />
Mara Ke Hadapan<br />
Dunia dijangka akan terus dibebani<br />
tekanan berikutan harga bahan api yang<br />
tidak menentu, serta krisis kewangan<br />
dan ekonomi sedunia.<br />
Walaupun Bajet 2009 pada bulan Ogos<br />
2008 menjangkakan pertumbuhan KDNK<br />
sebanyak 5.4%, Institut Penyelidikan<br />
Ekonomi Malaysia telah meramalkan<br />
KDNK yang lebih rendah iaitu 3.4%<br />
untuk tahun 2009 akibat kesan ekonomi<br />
sedunia yang merudum. Pergolakan<br />
dalam pasaran kewangan sedunia jika<br />
berterusan akan menjejaskan permintaan<br />
global dan secara tidak langsung<br />
melemahkan pertumbuhan ekonomi<br />
serantau termasuklah ekonomi Malaysia.<br />
A k i b a t n y a , p e r t u m b u h a n d a l a m<br />
permintaan elektrik dijangka akan<br />
menurun lebih rendah dari pertumbuhan<br />
6.1% yang dicapai pada tahun TK2008.<br />
Dalam mengorak langkah ke hadapan,<br />
kebimbangan terhadap kenaikan harga<br />
tenaga dan bahan api global,<br />
terutamanya ketidaktentuan dalam harga<br />
arang batu, penambahan pembayaran<br />
kapasiti IPP dan tekanan inflasi akan<br />
terus menjadi cabaran kepada TNB.<br />
Keputusan tahun ini merupakan<br />
manifestasi yang jelas mengenai<br />
fenomena ini.<br />
Selain daripada itu, TNB akan<br />
menghadapi cabaran yang lebih ketara<br />
pada tahun TK2009 apabila Stesen<br />
Janaelektrik Jimah yang berkapasiti<br />
1,400 MW dilancarkan, di mana<br />
pembayaran kapasiti dan rizab tenaga<br />
dinaikkan. Ditambah pula dengan<br />
kelemahan matawang Ringgit, ini akan<br />
mengakibatkan harga bahan api dan<br />
kos perolehan untuk bahan impot,<br />
peralatan dan perkhidmatan yang lebih<br />
tinggi; berserta kenaikan kos faedah ke<br />
atas pinjaman menggunakan US Dollar<br />
dan Yen.<br />
Kedudukan kewangan TNB adalah<br />
bergantung kepada sejauh mana<br />
kenaikan kos pengeluaran elektrik dapat<br />
dipulihkan. Isu kenaikan kos ini juga<br />
akan menjejaskan keupayaan Syarikat<br />
untuk membuat pelaburan masa<br />
hadapan dengan tepat. Walaupun kita<br />
tidak dapat mengubah atau menyakinkan<br />
kuasa pasaran yang mengawal harga<br />
bahan api, kita akan terus memperbaiki<br />
kecekapan operasi bagi mengawal kos<br />
dan menguatkan lagi tahap daya saing<br />
kita. TNB akan sentiasa memberikan<br />
fokus untuk memperkukuhkan kedudukan<br />
kewangan Syarikat dan akan terus<br />
memberi perkhidmatan berkualiti<br />
kepada pelanggan. Pada masa yang<br />
sama, TNB akan terus menjadi<br />
pemangkin kepada kemajuan negara<br />
dan memastikan pulangan ekonomi<br />
yang positif kepada pemegang saham.<br />
Memandangkan keadaan ekonomi<br />
global yang tidak menentu, permintaan<br />
untuk elektrik yang lebih rendah, dan<br />
kos operasi yang lebih tinggi, keadaan<br />
kewangan Kumpulan bagi TK2009<br />
adalah amat mencabar. TNB masih lagi<br />
komited untuk memberikan pelanggan<br />
bekalan elektrik yang mencukupi serta<br />
meningkatkan lagi tahap kecemerlangan<br />
perkhidmatan dan operasi. Syarikat akan<br />
meneruskan usaha SE10/10 bagi<br />
memastikan pertumbuhan Kumpulan<br />
akan terus mara kehadapan.<br />
Penghargaan<br />
Saya ingin merakamkan ucapan terima<br />
kasih kepada Kerajaan Malaysia,<br />
Kementerian <strong>Tenaga</strong>, Air dan Komunikasi,<br />
Kementerian Kewangan, Kementerian<br />
Industri dan Perdagangan Antarabangsa,<br />
Suruhanjaya <strong>Tenaga</strong>, Lembaga Kemajuan<br />
Perindustrian Malaysia (MIDA) dan<br />
agensi-agensi Kerajaan yang lain atas<br />
sokongan padu mereka. Ucapan terima<br />
kasih tidak terhingga juga kami tujukan<br />
kepada kesemua pemegang saham<br />
serta pelanggan TNB di atas keyakinan<br />
yang tidak berbelah bagi mereka<br />
terhadap TNB.<br />
S a y a j u g a i n g i n m e r a k a m k a n<br />
penghargaan yang tidak terhingga<br />
kepada kesemua warga kerja TNB di<br />
atas ketahanan dan mutu kerja yang<br />
cemerlang mereka walaupun berhadapan<br />
dengan keadaan operasi yang tidak<br />
menentu. Akhir sekali, penghargaan<br />
tulus ikhlas saya kepada Lembaga<br />
Pengarah di atas kebijaksanaan dan<br />
wawasan mereka. Saya yakin akan terus<br />
mendapat sokongan penuh dari<br />
kesemua pemegang saham TNB dalam<br />
usaha untuk terus maju kehadapan.<br />
DatO’ sri Che khalib<br />
bin mOhamaD nOh<br />
Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
43
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
44<br />
Datuk Wira md sidek bin ahmad<br />
Naib Presiden Kanan<br />
(Operasi & Teknikal)<br />
Penjanaan<br />
Penghantaran<br />
Pembahagian Kewangan
Hal Ehwal Korporat<br />
Perolehan<br />
Pengurusan<br />
Pelaburan<br />
Sumber<br />
Manusia<br />
Kumpulan<br />
Perkhidmatan<br />
Korporat<br />
Teknologi<br />
Maklumat &<br />
Komunikasi<br />
Perancangan<br />
Sabah Electricity<br />
Sdn Bhd<br />
ulasan operasi<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
45
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
46<br />
Dalam melangkah ke hadapan,<br />
Bahagian Penjanaan yakin bahawa<br />
usaha kami untuk mencapai<br />
Prestasi Penjanaan Berkelas<br />
Dunia masih menepati sasaran.<br />
Komitmen kami untuk memuaskan<br />
para pelanggan dan pihakpihak<br />
yang berkepentingan tetap<br />
menjadi tumpuan-tumpuan teras.<br />
Kami akan terus mengoptimumkan<br />
penggunaan aset penjanaan serta<br />
meningkatkan kompetensi teknikal.<br />
Dengan pengalaman dan rekod<br />
pencapaian yang lepas, kami<br />
akan berusaha memperluaskan<br />
perkhidmatan kami di dalam dan<br />
juga di luar negara.<br />
Sorotan pencapaian:<br />
Penjanaan<br />
Faktor Henti Tugas Tidak Terancang Setara dikekalkan selama 3 tahun berturut-turut pada paras<br />
yang lebih baik daripada tanda aras industri Berkelas Dunia sebanyak 4%.<br />
Kecekapan haba terus meningkat dan penambahbaikan dijangka dapat dicapai apabila PD2<br />
dimulatugaskan pada akhir 2008.<br />
Jurutera-jurutera Penjanaan memainkan peranan penting dalam projek-projek berkaitan tenaga<br />
sebagai menyokong usahaniaga TNB di luar negara.<br />
Kesemua stesen janaelektrik dan ibu pejabat Bahagian Penjanaan memiliki sijil MS ISO 9001:2000.<br />
Kesemua stesen janaelektrik diberi sijil MS ISO 14001. Beberapa stesen menerima anugerah<br />
peringkat kebangsaan, misalnya anugerah Persatuan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan Malaysia<br />
(MSOSH) dan anugerah Majlis Kebangsaan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (NCOSH).<br />
Bahagian Penjanaan aktif dalam memberi sumbangan terhadap pencapaian anugerah AKIPM oleh<br />
TNB.
Matlamat Bahagian<br />
Bahagian Penjanaan, salah satu<br />
daripada tiga bahagian teras<br />
bisnes TNB, diamanahkan untuk<br />
mengendali dan menyenggara<br />
enam stesen haba dan tiga<br />
stesen janaelektrik hidro utama<br />
di Semenanjung Malaysia.<br />
Bahagian Penjanaan juga<br />
memberi sokongan kepada<br />
k e r j a - k e r j a o p e r a s i d a n<br />
penyenggaraan tiga Pengeluar<br />
<strong>Tenaga</strong> Bebas (IPP), dua<br />
daripadanya dimiliki penuh iaitu<br />
Stesen Janakuasa Sultan Azlan<br />
Shah dan TNB Liberty Power<br />
Limited Pakistan dan satu<br />
pegangan ekuiti majoriti iaitu<br />
Stesen Janaelektrik Sultan<br />
Salahuddin Abdul Aziz Shah.<br />
Menerusi unit perniagaannya<br />
iaitu TNB Repair & Maintenance<br />
(TNB REMACO), Bahagian<br />
Penjanaan juga menyediakan<br />
perkhidmatan-perkhidmatan<br />
pembaikan dan penyenggaraan<br />
serta perkhidmatan operasi bukan<br />
sahaja kepada loji-loji penjanaan<br />
TNB (termasuk tiga IPP) tetapi<br />
juga kepada pelangganpelanggan<br />
luar. TNB REMACO<br />
telah menubuhkan satu unit<br />
perdagangan barang ganti<br />
(BuyCo) untuk memperluaskan<br />
asas hasilnya (untuk mempelbagaikan<br />
bisnesnya).<br />
Bahagian Penjanaan juga<br />
menyediakan khidmat kepakaran<br />
teknikal dalam projek-projek<br />
yang berkaitan dengan tenaga<br />
untuk menyokong usahaniaga<br />
TNB di luar negara.<br />
mohd nazri bin shahruddin<br />
Naib Presiden<br />
Graf 1:<br />
Kapasiti Penjanaan bagi TK2007/2008<br />
IPP<br />
45%<br />
MNJG<br />
10.4%<br />
HID<br />
9.7%<br />
TNB<br />
42.7%<br />
PAKA<br />
5.8%<br />
PD<br />
3.7%<br />
PJ<br />
3.2%<br />
KEV<br />
12.3%<br />
CB<br />
4.2%<br />
GLGR 2.0%<br />
PG<br />
3.7%<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
47
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
48<br />
Graf 2:<br />
Pasaran Penjanaan Keseluruhan mengikut<br />
Jualan <strong>Tenaga</strong> untuk TK2007/2008<br />
IPP<br />
50.41%<br />
MNJG<br />
11.08%<br />
HID<br />
6.92%<br />
TNB<br />
39.62%<br />
PD<br />
5.82%<br />
PAKA<br />
7.79%<br />
KEV<br />
9.97%<br />
CB 2.54%<br />
PG 2.02%<br />
GLGR 2.51%<br />
PJ 0.94%<br />
Graf 3:<br />
Perbandingan Bahagian Pasaran Bulanan Penjanaan<br />
mengikut Pengeluaran <strong>Tenaga</strong> bagi TK2007/2008<br />
%<br />
46<br />
44<br />
42<br />
40<br />
38<br />
36<br />
34<br />
32<br />
30<br />
41.13<br />
38.72<br />
Ulasan Operasi – Bahagian Penjanaan<br />
45.02<br />
40.74<br />
33.13<br />
40.10<br />
40.22<br />
36.00<br />
41.25 41.15<br />
40.57<br />
Ringkasan Operasi<br />
Jumlah keupayaan terpasang Bahagian<br />
Penjanaan TNB kekal 8,416 MW. Ia<br />
merangkumi kapasiti 6,505 MW daripada<br />
loji-loji haba dan 1,911 MW lagi dihasilkan<br />
oleh loji-loji hidro. Kapasiti penjanaan akan<br />
kekal sehingga penghujung tahun 2008<br />
apabila loji kitar padu baru dengan kapasiti<br />
sebanyak 750 MW di Stesen Janaelektrik<br />
Tuanku Ja’afar mula beroperasi pada<br />
penghujung tahun 2008. Bahagian pasaran<br />
kapasiti TNB ialah 42.7%. (Sila lihat Graf 1)<br />
Akibat operasi komersial sepenuhnya tiga<br />
loji haba arang baru di Tanjung Bin (sebuah<br />
IPP) yang dengan kapasiti 700 MW setiap<br />
satu serta peningkatan marginal dalam<br />
permintaan tenaga sistem, bahagian pasaran<br />
TNB telah merosot kepada 39.7%,<br />
pengurangan sebanyak 0.1 mata peratusan<br />
berbanding tahun lalu. Bagi loji-loji tenaga<br />
TNB, Stesen Janakuasa Sultan Azlan Shah,<br />
Manjung telah menyumbang jualan elektrik<br />
yang paling tinggi sebanyak 27.96% kepada<br />
sistem.<br />
Graf 2 menunjukkan bahagian pasaran<br />
penjanaan keseluruhan bagi tahun 2008<br />
dan Graf 3 memberi perbandingan<br />
bahagian pasaran tenaga bulanan bagi<br />
TK2007 dan TK2008.<br />
Penjanaan daripada bahan api gas<br />
menyumbang sebanyak 54.46% daripada<br />
jumlah jualan tenaga oleh Bahagian<br />
Penjanaan, disusuli arang batu sebanyak<br />
Pasaran TNB TK2007 Pasaran TNB TK2008<br />
38.71<br />
Sep’07 Okt Nov Dis Jan’08 Feb Mac Apr Mei Jun Jul Ogo<br />
40.78<br />
36.51<br />
42.02<br />
36.23<br />
39.05<br />
37.63<br />
44.68<br />
37.47<br />
39.46<br />
34.76<br />
41.21<br />
38.03
27.96% dan hidro pula 17.47%. Campuran<br />
bahan api loji penjanaan bagi tempoh yang<br />
dikaji tidak banyak berubah berbanding<br />
Tahun Kewangan yang lalu. Graf 4<br />
menunjukkan campuran bahan api Bahagian<br />
Penjanaan TNB bagi TK2008.<br />
Tinjauan Prestasi Teknikal<br />
Faktor kesediaan setara loji (eaF)<br />
EAF Bahagian Penjanaan bagi TK2008 ialah<br />
90.01%, pengurangan sebanyak 2.14 mata<br />
peratusan berbanding TK2007. Seperti yang<br />
ditunjuk dalam Graf 5, EAF terendah telah<br />
dicatatkan pada bulan November 2007 pada<br />
83.17% disebabkan henti tugas yang<br />
terancang dan tidak terancang sepanjang<br />
bulan tersebut. (Ini disebabkan terutamanya<br />
oleh kerja-kerja pemulihan utama di Stesen<br />
Janakuasa Sultan Azlan Shah, Manjung dan<br />
henti tugas turbin stim di Stesen Janaelektrik<br />
Paka yang tidak terancang). Prestasi stesen<br />
keseluruhan bagi TK2008 adalah amat baik,<br />
di mana 80% daripada stesen telah<br />
mencatatkan EAF melebihi 90%. Graf 6<br />
menunjukkan EAF bagi semua stesen.<br />
Graf 4:<br />
Campuran Bahan Api Penjanaan<br />
bagi TNB untuk TK2008<br />
MFO<br />
0.00%<br />
DIST<br />
0.11%<br />
HIDRO<br />
17.47%<br />
ARANG<br />
BATU<br />
27.96%<br />
GAS<br />
54.46%<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
49
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
50<br />
Graf 5:<br />
Faktor Kesediaan Setara Loji mengikut Jenis Loji<br />
Graf 6:<br />
Faktor Kesediaan Setara (EAF) bagi setiap Stesen<br />
%<br />
110<br />
100<br />
90<br />
80<br />
70<br />
60<br />
50<br />
CB PAKA PD PG GLGR PJ MNJG SGPK KNYR CAM TNB<br />
Graf 7:<br />
Arah Aliran Faktor Kesediaan Setara<br />
%<br />
110<br />
100<br />
90<br />
80<br />
70<br />
60<br />
50<br />
94<br />
92<br />
90<br />
88<br />
86<br />
84<br />
82<br />
Ulasan Operasi – Bahagian Penjanaan<br />
Sep<br />
’07<br />
94.36<br />
95.57<br />
Okt Nov Dis Jan Feb Mac<br />
’07 ’07 ’07 ’08 ’08 ’08<br />
CCP Arang Minyak/<br />
Batu Gas<br />
konvensional konvensional<br />
85.63<br />
91.30<br />
91.97<br />
91.07<br />
90.93<br />
90.79<br />
95.21<br />
85.17<br />
95.76<br />
94.06<br />
95.79<br />
TK’04 TK’05 TK’06 TK’07 TK’08<br />
93.60<br />
82.01<br />
TK’07 TK’08<br />
90.2 90.2<br />
Apr Mei Jun Jul Ogo<br />
’08 ’08 ’08 ’08 ’08<br />
OCGT Hidro TNB<br />
91.54<br />
93.58<br />
92.15<br />
87.29<br />
92.96<br />
98.84<br />
71.50<br />
90.01<br />
92.12<br />
90.01<br />
Graf 7 menunjukkan arah aliran<br />
EAF sejak TK2004.Bagi TK2008,<br />
EAF yang dicapai iaitu 90.01%<br />
adalah lebih tinggi daripada nilai<br />
sasaran 88.6%. Henti tugas<br />
terancang utama disebabkan<br />
kerja-kerja pemulihan utama di<br />
U1, Stesen Janakuasa Sultan<br />
Azlan Shah, Manjung,<br />
Pemeriksaan Turbin GT1A di<br />
Stesen Janaelektrik Tuanku<br />
Ja’afar, Pemeriksaan ke atas<br />
GT5C di Stesen Janaelektrik<br />
Jambatan Connaught dan Projek<br />
Perlanjutan Jangka Hayat Loji di<br />
Stesen Janaelektrik Cameron<br />
Highlands.<br />
Antara berbagai jenis loji itu,<br />
l o j i - l o j i h a b a m i n y a k / g a s<br />
konvensional telah mencapai<br />
EAF sebanyak 96.69% disusuli<br />
turbin gas kitar terbuka 96.11%,<br />
loji kitar padu 92.48%, loji hidro<br />
90.52% dan loji haba arang batu<br />
konvensional 82.01%<br />
Faktor henti tugas tidak<br />
terancang setara (euOF)<br />
Bagi tiga Tahun Kewangan<br />
berturut-turut, EUOF Penjanaan<br />
TNB adalah lebih baik daripada<br />
tanda aras industri Kelas Dunia<br />
sebanyak 4%. EUOF yang dicapai<br />
bagi TK2008 ialah 3.34%. Graf<br />
8 menunjukkan arah aliran EUOF<br />
dari TK2004 hingga TK2008.<br />
Secara keseluruhan, EUOF<br />
adalah cemerlang dengan 80%<br />
daripada stesen mencapai EUOF<br />
kurang daripada 4%. Kedua-dua<br />
Stesen Janaelektrik Paka dan<br />
Stesen Janakuasa Sultan Azlan<br />
Shah, Manjung mencatatkan<br />
EUOF yang tinggi disebabkan<br />
oleh kerosakan mekanikal pada<br />
turbin-turbin stim. Graf 9<br />
menunjukkan EUOF yang dicapai<br />
oleh semua stesen bagi TK2008.<br />
Butir-butir terperinci mengikut<br />
k o d p u n c a h e n t i t u g a s<br />
ditunjukkan dalam Graf 10.
Graf 8:<br />
Arah Aliran Faktor Henti Tugas Tidak Terancang Setara (EUOF)<br />
% %<br />
12<br />
10<br />
8<br />
6<br />
4<br />
2<br />
0<br />
Graf 9:<br />
Faktor Henti Tugas Tidak Terancang Setara mengikut Stesen<br />
14<br />
12<br />
10<br />
8<br />
6<br />
4<br />
2<br />
0<br />
1.27<br />
0.90<br />
9.50<br />
TK’04 TK’05 TK’06 TK’07 TK’08<br />
2.78<br />
4.52<br />
1.23<br />
1.13<br />
6.10<br />
2.06<br />
0.21<br />
1.16<br />
2.26<br />
3.10<br />
1.53<br />
1.51<br />
CB PAKA PD PG GLGR PJ MNJG SGPK KNYR CAM TNB<br />
Graf 10:<br />
Klasifikasi Faktor Henti Tugas Tidak Terancang Setara (EUOF)<br />
Dandang HRSG, 0%<br />
TURBIN HIDRO/<br />
PAM, 2%<br />
BAKI LOJI,<br />
12%<br />
DANDANG<br />
15%<br />
TURBIN<br />
STIM<br />
12%<br />
1.90<br />
7.18<br />
TK’07 TK’08<br />
PENJANA<br />
20%<br />
TURBIN<br />
GAS<br />
37%<br />
2.10<br />
1.09<br />
2.59<br />
11.15<br />
0.58<br />
0.69<br />
3.34<br />
2.47<br />
2.15<br />
3.34<br />
LAIN-LAIN, 2%<br />
PERALATAN KAWALAN<br />
PENCEMARAN, 0%<br />
KESILAPAN ANGGOTA<br />
KERJA ATAU<br />
PROSEDUR, 0%<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
51
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
52<br />
Ulasan Operasi – Bahagian Penjanaan<br />
Jualan Unit <strong>Tenaga</strong><br />
Jumlah jualan unit tenaga bagi<br />
TK2008 ialah sebanyak 37,770<br />
GWh, iaitu 14.9% lebih tinggi<br />
daripada nilai sasaran sebanyak<br />
32,860 GWh. Stesen Janakuasa<br />
Sultan Azlan Shah, Manjung<br />
menyumbang jualan unit yang<br />
paling tinggi sebanyak 10,562<br />
GWh disusuli Stesen Janaelektrik<br />
Paka, (7,426 KWh) dan Stesen<br />
Janaelektrik Tuanku Ja’afar (5,546<br />
KWh).<br />
Graf 11 menunjukkan perbandingan<br />
jualan tenaga mengikut<br />
stesen-stesen janaelektrik<br />
bagi TK2007 dan TK2008.<br />
Kecekapan Haba<br />
Kecekapan Haba Bersih Bahagian<br />
Penjanaan ialah sebanyak 37.9%,<br />
meningkat sebanyak 1.7%<br />
berbanding sasaran sebanyak<br />
36.2%. Kebanyakan loji haba<br />
telah berjaya mencatatkan<br />
prestasi yang melebihi sasaran<br />
masing-masing. Pencapaian ini<br />
disebabkan oleh faktor beban<br />
yang lebih tinggi bagi loji-loji<br />
berkenaan. Graf 13 menunjukkan<br />
perbandingan antara nilai sebenar<br />
dan nilai sasaran kecekapan haba<br />
bagi TK2008. Kecekapan haba<br />
telah bertambah baik sejak<br />
tahun-tahun yang lalu daripada<br />
tahap paling rendah sebanyak<br />
34.1% pada TK2004 kepada<br />
37.9% pada TK2008 seperti yang<br />
ditunjukkan dalam Graf 14.<br />
Projek-Projek Utama<br />
P ro j e k P e m u l i h a n S t e s e n<br />
Janaelektrik Tuanku Ja’afar Fasa<br />
2 menepati jadual untuk operasi<br />
komersial kitar padu pada akhir<br />
2008. Turbin gas individu telah<br />
berjaya mencapai beban asas<br />
masing-masing pada 17 dan 22<br />
Julai 2008. Batu tanda<br />
Penyegerakan Penjana Turbin<br />
Stim telah dicapai pada 5 Ogos<br />
2008. Pada bulan Ogos 2008,<br />
hampir 98% projek ini telah siap<br />
dilaksanakan. Apabila dimulaoperasikan<br />
kelak projek ini<br />
dijangka menyumbang kapasiti<br />
tambahan sebanyak 750 MW<br />
kepada loji PD1 750 MW yang<br />
sedia ada.<br />
GWh GWh<br />
Graf 11:<br />
Jualan Unit <strong>Tenaga</strong> mengikut Stesen, TK2007/2008<br />
12,000<br />
10,00<br />
8,000<br />
6,000<br />
4,000<br />
2,000<br />
0<br />
2,139<br />
2,417<br />
7,404<br />
7,426<br />
5,510<br />
5,546<br />
2,159<br />
1,924<br />
1,960<br />
2,397<br />
944<br />
900<br />
CB PAKA PD PG GLGR PJ MNJG SGPK KNYR CAM<br />
TK’07 TK’08<br />
Graf 12:<br />
Arah Aliran Tahunan Jualan <strong>Tenaga</strong> Penjanaan TNB<br />
TK2004-TK2008<br />
42,000<br />
40,000<br />
38,000<br />
36,000<br />
34,000<br />
32,000<br />
30,000<br />
%<br />
39,292<br />
34,046<br />
38,176<br />
Graf 13:<br />
Kecekapan Haba mengikut Stesen<br />
55<br />
50<br />
45<br />
40<br />
35<br />
30<br />
25<br />
20<br />
11,004<br />
10,562<br />
35,973<br />
2,459<br />
3,420<br />
1,589<br />
2,368<br />
37,770<br />
TK’04 TK’05 TK’06 TK’07 TK’08<br />
36.1<br />
38.1<br />
38.7<br />
38.8<br />
48.4<br />
48.5<br />
33.7<br />
40.0<br />
40.5<br />
40.7<br />
805<br />
810<br />
CB PAKA PD PG GLGR PJ MNJG TNB<br />
TK’08 Sasaran<br />
26.5<br />
24.6<br />
TK’08 Sebenar<br />
35.0<br />
34.0<br />
36.2<br />
37.9
%<br />
Graf 14:<br />
Arah Aliran Kecekapan Haba TNB TK2004-TK2007<br />
39<br />
38<br />
37<br />
36<br />
35<br />
34<br />
33<br />
32<br />
34.10<br />
36.50<br />
TK’04 TK’05 TK’06 TK’07 TK’08<br />
Projek pemulihan utama di<br />
C a m e r o n H i g h l a n d s d a n<br />
Janaelektrik Hidro Batang<br />
Padang ialah Projek Perlanjutan<br />
Jangka Hayat Loji dan Automasi<br />
yang dijadualkan siap pada awal<br />
2009. Kerja-kerja membersih<br />
kelodak dan sisa tumbuhan telah<br />
berjaya memulihkan sebahagian<br />
besar Tasik Ringlet kepada<br />
kapasiti takungan asalnya. Projek<br />
pemulihan ini dijangka dapat<br />
melanjutkan hayat operasi<br />
Rancangan Janakuasa Hidro<br />
Cameron Highlands untuk selama<br />
30 tahun lagi setelah beroperasi<br />
selama 45 tahun yang lalu.<br />
Dua projek janakuasa hidro iaitu<br />
Projek Janakuasa Hidro Hulu<br />
Terengganu (kapasiti terancang<br />
sebanyak 250 MW) dan Projek<br />
Janakuasa Hidro Ulu Jelai<br />
(kapasiti terancang sebanyak 372<br />
MW) sedang dalam peringkat<br />
awal pemerolehan dan dijadualkan<br />
siap masing-masing pada<br />
tahun 2013 dan tahun 2014.<br />
Projek IPP 300 MW haba arang<br />
batu di Sabah yang dianugerahkan<br />
kepada TNB pada<br />
tahun kewangan yang lalu<br />
terpaksa dipindah ke lokasi baru.<br />
Permohonan untuk mendapat<br />
kelulusan kerajaan negeri untuk<br />
memulakan projek tersebut telah<br />
dikemukakan.<br />
36.22<br />
37.58<br />
37.89<br />
TNB juga sedang memohon<br />
kelulusan daripada pihak-pihak<br />
berkuasa berkenaan untuk<br />
membangun semula Stesen<br />
Janaelektrik Prai. Jika berjaya,<br />
sebuah loji kuasa Turbin Gas<br />
Kitar Terbuka (OCGT) 220MW<br />
akan dibina.<br />
Inisiatif-Inisiatif Peningkatan<br />
Kualiti<br />
Sebagai susulan kepada kejayaan<br />
pelaksanaan strategi T7,<br />
Bahagian Penjanaan telah<br />
merumuskan empat inisiatif<br />
seperti berikut yang merangkumi<br />
fokusnya sehingga tahun 2010<br />
sebagai menyokong program<br />
Kecemerlangan Perkhidmatan<br />
10/10 TNB:<br />
1. pengoptimuman kos hayat<br />
benar<br />
2. pembangunan modal insan<br />
untuk pertumbuhan global<br />
3. m e m p o s i s i k a n t n b<br />
remaCO untuk bisnes luar<br />
negara<br />
4. m e n g a d a k a n p r o g r a m<br />
pengurusan pelanggan/<br />
pihak berkepentingan<br />
1. pengoptimuman kos hayat<br />
benar<br />
Bahagian Penjanaan merancang<br />
untuk mengoptimumkan secara<br />
berterusan kitaran-hayat benar<br />
loji-loji janaelektrik untuk<br />
meminimumkan jumlah kos<br />
pemilikan jangka panjang.<br />
Aktiviti-aktiviti yang dikenalpasti<br />
termasuk:<br />
a. Pembangunan dan Kawalan<br />
Projek.<br />
b. M e n g o p t i m u m k a n K o s<br />
Marginal Penjanaan.<br />
• Melaksanakan Sistem<br />
P e n g u r u s a n L o j i<br />
Penjanaan (GPMS) untuk<br />
menganalisis Prestasi Loji<br />
mengikut Masa Nyata<br />
dan mengambil keputusan<br />
mengenai rejim operasi<br />
keseluruhan.<br />
• Memperbaiki Kapasiti<br />
Kesediaan Tahunan Teruji<br />
(TAAC) loji-loji dan kadar<br />
haba.<br />
• Mengurangkan kos<br />
barang ganti.<br />
c. Meningkatkan daya harap<br />
loji.<br />
• Melaksanakan Pemeriksaan<br />
Berasaskan Risiko<br />
(RBI) dan Penyenggaraan<br />
Bertumpukan Daya Harap<br />
(RCM).<br />
2. pembangunan modal insan<br />
untuk pertumbuhan global<br />
Bahagian Penjanaan telah<br />
mengenalipasti kesediaan tenaga<br />
kerja yang berkompeten tinggi<br />
sebagai faktor kejayaan yang<br />
kritikal. Sehubungan dengan ini,<br />
beberapa program berikut telah<br />
dirangka oleh Sumber Manusia<br />
Bahagian:<br />
• M e n y e d i a k a n l a t i h a n<br />
•<br />
kepimpinan teras kepada<br />
kumpulan-kumpulan sasaran<br />
yang berkenaan menerusi<br />
kursus-kursus yang dikenalp<br />
a s t i d a l a m P r o g r a m<br />
Pembangunan Eksekutif,<br />
Pengurusan Penggantian dan<br />
kursus kepimpinan lanjutan.<br />
Menyediakan latihan teknikal<br />
mengikut fungsi kerja staf<br />
menerusi kursus-kursus wajib,<br />
latihan pensijilan dan kursuskursus<br />
awam.<br />
• Latihan yang bertujuan untuk<br />
pematuhan kepada pihak<br />
Pengawal Selia dan Piawaian<br />
Alam Sekitar.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
53
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
54<br />
Ulasan Operasi – Bahagian Penjanaan<br />
3. memposisikan tnb remaCO<br />
untuk bisnes luar negara<br />
TNB Repair and Maintenance<br />
Sdn Bhd (TNB REMACO) adalah<br />
subsidiari milik penuh TNB. Ia<br />
menyediakan perkhidmatan<br />
pembaikan dan penyenggaraan<br />
bagi aktiviti teras TNB khususnya<br />
di loji-loji penjanaan dan<br />
penyenggaraan alat ubah<br />
pembahagian. TNB REMACO<br />
t e l a h m e n u b u h k a n k e d a i<br />
pembaikan dengan keupayaan<br />
membaikpulih dan mengganti<br />
berbagai komponen loji-loji<br />
penjanaan. Syarikat ini berusaha<br />
dengan gigih untuk melaksanakan<br />
fungsinya dengan cekap dan<br />
berkesan untuk membina reputasi<br />
negara dalam kecemerlangan<br />
kejuruteraan.<br />
TNB sedang memposisikan TNB<br />
REMACO untuk menjanakan<br />
perolehan tambahan bagi TNB<br />
dengan memasarkan secara aktif<br />
perkhidmatan-perkhidmatannya<br />
dalam sektor penjanaan kuasa<br />
dan industri berkaitan tenaga<br />
kepada pelanggan luar di dalam<br />
dan luar negara. Sehingga kini,<br />
TNB REMACO telah berjaya<br />
mengendalikan projek-projek<br />
daripada beberapa Pengeluar<br />
<strong>Tenaga</strong> Bebas (IPP) termasuk<br />
Petronas CUF di Kerteh dan<br />
Gebeng untuk penyenggaraan<br />
turbin gas berjadual. TNB<br />
REMACO juga menyediakan<br />
perkhidmatan pembaikan dan<br />
penyenggaraan kepada negaranegara<br />
ASEAN.<br />
4. mengadakan program<br />
pengurusan pelanggan/<br />
pihak-pihak<br />
berkepentingan<br />
Bahagian Penjanaan beriltizam<br />
bukan sahaja untuk memenuhi<br />
tetapi melampaui pengharapan<br />
semua pelanggan dan pihak<br />
berke pentingan. Sehubungan<br />
d e n g a n i n i , B a h a g i a n i n i<br />
menyokong penuh penubuhan<br />
Bahagian Hal Ehwal Korporat<br />
yang baru serta aktiviti-aktivitinya<br />
untuk meningkatkan interaksi<br />
dengan semua pihak berkepentingan<br />
khususnya pihak pengawal<br />
seliaan dan pelanggan.<br />
Pelaksanaan Pemiawaian<br />
Proses dan<br />
Penambahbaikan<br />
Inisiatif Pemiawaian Proses dan<br />
Penambahbaikan (PSI) berasaskan<br />
rangka kerja pensijilan ISO<br />
9001:2000 telah dilaksanakan di<br />
semua stesen janaelektrik,<br />
jabatan dan subsidiari di bawah<br />
Bahagian Penjanaan sejak 2005.<br />
Semua bidang-bidang yang<br />
disebutkan telah diluluskan oleh<br />
SIRIM UKAS selaras dengan<br />
Sistem Peng urusan Kualiti ISO<br />
9001:2000.<br />
Bahagian ini telah menubuhkan<br />
Sistem Pengurusan Maklumbalas<br />
Pelanggan sebagai sebahagian<br />
daripada Sistem Pengurusan<br />
Kualiti ISO 9001 untuk menangani<br />
maklumbalas dan aduan-aduan<br />
pelanggan menerusi kaji selidik<br />
dan saluran-saluran lain.<br />
Membina Keupayaan<br />
Sumber Manusia<br />
Bahagian Penjanaan telah<br />
merangka berbagai program<br />
latihan untuk terus meningkatkan<br />
kompetensi teknikal dan bisnes<br />
tenaga kerjanya supaya mereka<br />
berupaya menyumbang secara<br />
positif ke arah mencapai<br />
matlamat bisnesnya. Antara lain<br />
ini juga merangkumi inisiatifinisiatif<br />
baru untuk memperluaskan<br />
perolehan bukan-tarif<br />
dan bida projek-projek loji<br />
penjanaan di luar negara. Ini<br />
juga merupakan sebahagian<br />
daripada inisiatif untuk mencapai<br />
sasaran SE10/10 TNB. Warga<br />
kerja Bahagian juga telah dihantar<br />
untuk menghadiri programprogram<br />
latihan berkualiti anjuran<br />
SIRIM, NIOSH dan NPC supaya<br />
ditauliahkan sebagai juruaudit<br />
dan pelaksana sistem.<br />
Pakar-pakar dalaman Bahagian<br />
Penjanaan sedang giat<br />
melaksanakan Penyenggaraan<br />
Bertumpukan Daya Harap (RCM)<br />
dan Pemeriksaan Berasaskan<br />
Risiko (RBI) sebagai sebahagian<br />
daripada usaha ke arah EUOR<br />
sifar. Di samping itu, Penyenggaraan<br />
Produktif Total (TPM)<br />
sedang diperkenalkan untuk<br />
memperkukuhkan usaha-usaha di<br />
atas.<br />
Anugerah<br />
Dalam usaha mengekalkan<br />
rekodnya sebagai Bahagian yang<br />
memenangi Anugerah, stesenstesen<br />
janaelektrik di bawah<br />
B a h a g i a n P e n a j a a n y a n g<br />
disenaraikan di bawah ini telah<br />
memenangi berbagai anugerah<br />
dalam tempoh <strong>laporan</strong>.<br />
anugerah ‘malaYsian<br />
sOCietY FOr OCCupatiOnal<br />
saFetY anD health<br />
(msOsh) aWarDs 2007’<br />
Anugerah Emas Class 1<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
Stesen Janaelektrik Hidro<br />
Cameron Highlands<br />
Stesen Janaelektrik Sultan<br />
Ismail, Paka<br />
Stesen Janaelektrik Putrajaya<br />
Stesen Janaelektrik<br />
Chenderoh<br />
Stesen Janaelektrik Tuanku<br />
Jaafar, Port Dickson<br />
Anugerah Emas Class 2<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
Stesen Janaelektrik<br />
Jambatan Connaught, Klang<br />
Stesen Janaelektrik Hidro<br />
Sg. Perak<br />
Stesen Janaelektrik Gelugor<br />
Stesen Janakuasa Sultan<br />
Azlan Shah, Manjung<br />
Anugerah Perak<br />
•<br />
•<br />
Stesen Janaelektrik Sultan<br />
Mahmud, Kenyir<br />
Stesen Janaelektrik Sultan<br />
Iskandar, Pasir Gudang
Anugerah Gangsa<br />
•<br />
Stesen Janaelektrik Sultan<br />
Ismail Petra, Pergau<br />
anugerah ‘natiOnal<br />
COunCil FOr<br />
OCCupatiOnal saFetY anD<br />
health aWarDs 2007’<br />
EMAS<br />
•<br />
Stesen Janaelektrik<br />
Chenderoh<br />
Di samping itu, pasukan ICC<br />
Bahagian dari berbagai stesen<br />
telah merangkul Pingat-pingat<br />
Emas dan Pingat Emas 3-bintang<br />
di Konvensyen ICC Peringkat<br />
Kebangsaan dan Wilayah yang<br />
dianjurkan oleh Perbadanan<br />
Produktiviti Malaysia (MPC).<br />
Beberapa stesen telah menerima<br />
pensijilan 5S dalam tempoh<br />
yang sama.<br />
Cabaran dan Prospek<br />
Dalam mengorak langkah ke<br />
hadapan, Bahagian Penjanaan<br />
yakin bahawa usaha kami untuk<br />
mencapai Prestasi Penjanaan<br />
Berkelas Dunia masih menepati<br />
sasaran. Bahagian ini akan<br />
menggunakan pengalaman<br />
teknikal yang tinggi untuk<br />
m e n i n g k a t k a n k o m p e t e n s i<br />
teknikal dan pada masa yang<br />
sama akan aktif dalam usaha<br />
meningkat daya harap loji-loji<br />
bertaraf merit. Daya harap lojiloji<br />
akan dipertingkatkan untuk<br />
m e m e n u h i p e r t u m b u h a n<br />
per mintaan elektrik dalam<br />
negara. Sehubungan dengan ini,<br />
beberapa inisiatif utama termasuk<br />
Sistem Pengurusan Loji Penjanaan<br />
(GPMS) untuk menganalisis<br />
prestasi loji mengikut masa nyata<br />
dan Penyenggaraan Produktif<br />
Total (TPM) sedang dilaksanakan.<br />
Penjanaan TNB akan memastikan<br />
bahawa arah aliran menaik Faktor<br />
Kesediaan Setara akan dikekalkan<br />
pada tahap melampaui nilai<br />
sasaran.<br />
TNB REMACO, subsidiari milik<br />
penuh TNB yang menyediakan<br />
perkhidmatan pembaikan dan<br />
penyenggaraan dalam sektor<br />
p e n j a n a a n t e n a g a d a n<br />
perkhidmatan berkaitan industri<br />
tenaga di Malaysia dan rantau<br />
ASEAN akan terus memperluaskan<br />
inisiatif pemasarannya<br />
ke lain-lain negara asing.<br />
Dari segi kehematan dan<br />
pengurusan bajet, Bahagian<br />
Penjanaan telah memulakan<br />
amalan pengumpulan barangbarang<br />
ganti bernilai tinggi dan<br />
pembelian barang-barang ganti<br />
secara ‘just-in-time’ untuk<br />
mengurangkan paras inventori<br />
yang tinggi. Pemantauan dan<br />
penyemakan bulanan akan terus<br />
dijalankan untuk memastikan<br />
p e n g g u n a a n b a j e t y a n g<br />
berhemah.<br />
Kos bahan api yang semakin<br />
m e n i n g k a t d i d o ro n g o l e h<br />
k e k u r a n g a n b e k a l a n d a n<br />
kemudahubahan harga terus<br />
m e n j a d i p e r k a r a y a n g<br />
membimbangkan. Bahagian<br />
Penjaanan sedang berusaha ke<br />
arah mengurangkan penggunaan<br />
bahan api dengan menambahbaikan<br />
kecekapan loji semasa<br />
melalui projek GPMSnya.<br />
Sementara itu, Bahagian ini juga<br />
sedang terlibat sepenuhnya<br />
dalam usaha mengoptimumkan<br />
campuran bahan api penjanaan<br />
tenaga di loji-loji penjanaannya<br />
d e n g a n m e m a k s i m u m k a n<br />
sumber-sumber hidro dan pada<br />
masa yang sama terus bergiat<br />
dalam mengenalpasti jenis-jenis<br />
bahan api baru seperti tenaga<br />
angin, biobahanapi, LNG, haba<br />
bumi, solar dan lain-lain.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
55
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
56<br />
ir. ab’llah bin haji mohd salleh<br />
Naib Presiden<br />
Penghantaran<br />
Dalam konteks masa kini,<br />
cabaran terbesar yang kami<br />
hadapi dalam operasi masa<br />
nyata Grid <strong>Nasional</strong> ialah<br />
operasi yang selamat, terjamin,<br />
berdayaharap dan operasi<br />
ekonomik paling optimal….<br />
lebih-lebih lagi untuk memenuhi<br />
harapan pihak-pihak yang<br />
berkepentingan.<br />
Sorotan Pencapaian:<br />
Mencapai ‘System Minutes’ 6.56 sekaligus<br />
mengekalkan angka tunggal ‘System Minutes’<br />
bagi tiga (3) tahun berturut-turut.<br />
Mengurangkan kehilangan tenaga sistem<br />
penghantaran daripada 2.32% kepada<br />
2.17%.<br />
Mengekalkan Gangguan Utama Sifar bagi<br />
tiga tahun berturut-turut.<br />
Menambah sebanyak 6,840 MVA kapasiti<br />
alatubah dan 480 MVar bank-bank kapasitor<br />
ke dalam sistem sebaik sahaja memulatugaskan<br />
40 projek baru.
Jadual 1:<br />
Pangkalan Data Kelengkapan Pepasangan Sistem<br />
Penghantaran seperti pada 31 Ogos 2008.<br />
Jenis-Jenis talian Jarak/kapasiti/bil.<br />
Talian Atas<br />
500 kV<br />
Talian Atas<br />
275 kV<br />
Talian Atas<br />
132 kV<br />
Jumlah Jarak<br />
talian atas<br />
Kabel Bawah Tanah<br />
275 kV<br />
Kabel Bawah Tanah<br />
132 kV<br />
Jumlah Jarak kabel<br />
bawah tanah<br />
638<br />
(km-litar)<br />
7,565<br />
(km-litar)<br />
10,609<br />
(km-litar)<br />
18,812<br />
(km-litar)<br />
51<br />
(km-litar)<br />
689<br />
(km-litar)<br />
740<br />
(km-litar)<br />
Alatubah 500 kV 10,500 MVA<br />
Alatubah 275 kV 29,193 MVA<br />
Alatubah 132 kV 44,115 MVA<br />
Jumlah kapasiti alatubah 83,808 mVa<br />
Pencawang 500 kV 7<br />
Pencawang 275 kV 69<br />
Pencawang 132 kV 310<br />
Jumlah bilangan<br />
pencawang tnb<br />
386<br />
Matlamat Bahagian<br />
Bahagian Penghantaran dipertanggungjawabkan untuk<br />
mengurus dan mengendalikan Grid Penghantaran 500<br />
kV, 275 kV dan 132 kV di seluruh Semenanjung Malaysia<br />
yang dikenali sebagai Grid <strong>Nasional</strong>. Grid <strong>Nasional</strong> ini<br />
merangkumi talian atas sepanjang kira-kira 18,812<br />
kilometer-litar, kabel bawah tanah 740 kilometer-litar dan<br />
386 pencawang dengan kapasiti alatubah 83,808 MVA.<br />
Pada tempoh dalam kajian, tiga puluh dua (32) stesen<br />
janaelektrik, yang terdiri daripada stesen-stesen<br />
janaelektrik TNB dan IPP, disambungkan kepada grid<br />
dengan kapasiti terpasang sebanyak 19,723 MW dan<br />
permintaan maksimum bekalan elektrik yang direkodkan<br />
adalah sebanyak 14,007 MW pada 21 Mei 2008.<br />
(Sila lihat Jadual 1)<br />
Grid <strong>Nasional</strong> di sebelah utara disambungkan dengan<br />
sistem penghantaran Thailand yang dikendalikan oleh<br />
Electricity Generating Authority of Thailand (EGAT)<br />
melalui sambungtara “High Voltage Direct Current”<br />
(HVDC) dengan keupayaan penghantaran ±300 MW dan<br />
talian atas “High Voltage Alternating Current” (HVAC)<br />
132 kV dengan kapasiti penghantaran maksima 90 MW.<br />
Di selatan pula, Grid <strong>Nasional</strong> disambungkan ke sistem<br />
penghantaran Singapore Power di Senoko melalui dua<br />
kabel dasar laut 230 kV dengan kapasiti penghantaran<br />
450 MW.<br />
Grid <strong>Nasional</strong> membolehkan bekalan elektrik yang dijana<br />
di pelbagai stesen janaelektrik dihantar ke pencawang<br />
masuk utama yang terdapat di pusat-pusat beban.<br />
Objektif Bahagian Penghantaran ialah melaksanakan<br />
operasi pembekalan elektrik yang “selamat, berdayaharap<br />
dan ekonomik”. Malah ia memainkan peranan penting<br />
dalam memastikan bekalan elektrik yang berdaya harap<br />
dan berkekalan pada harga kompetitif berbanding utilitiutiliti<br />
lain di rantau ini.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
57
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
58<br />
Ulasan Operasi – Bahagian Penghantaran<br />
Dalam melangkah ke hadapan,<br />
Bahagian Penghantaran berazam<br />
u n t u k m e n j a d i e n t i t i<br />
penghantaran utama di rantau<br />
ini dan juga sebagai pusat Grid<br />
<strong>Tenaga</strong> ASEAN. Semua usaha<br />
yang dilaksanakan adalah bagi<br />
mencapai matlamat tersebut.<br />
Ringkasan Operasi<br />
Bahagian Penghantaran telah<br />
mengambil inisiatif untuk<br />
m e m a s t i k a n p ro j e k - p ro j e k<br />
penghantaran disiapkan mengikut<br />
jadual dan dalam lingkungan<br />
belanjawan. Inisiatif-inisiatif ini<br />
termasuklah memperbaiki kaedah<br />
dan amalan-amalan perolehan,<br />
memperbaiki spesifikasispesifikasi<br />
projek dan Bil Kuantiti<br />
(BQ) serta memastikan skop<br />
projek adalah tepat serta prosesproses<br />
QA/QC yang lebih<br />
mantap.<br />
Sepanjang tahun dalam kajian,<br />
sejumlah 40 projek telah berjaya<br />
disiapkan dan dimulatugaskan<br />
sepenuhnya. Projek-projek<br />
pencawang telah menyumbang<br />
kapasiti tambahan alatubah<br />
berkeupayaan 6,840 MVA<br />
kepada sistem. Lapan daripada<br />
p r o j e k - p r o j e k i t u a d a l a h<br />
pemasangan banka kapasitor<br />
yang menyumbang kuasa<br />
kapasitor tambahan 450 MVar<br />
kepada sistem 132 kV yang<br />
dapat memperbaiki pengaturan<br />
voltan dan kualiti kuasa.<br />
Talian penghantaran 500 kV yang<br />
m e n y a m b u n g k a n S t e s e n<br />
Janaelektrik IPP Jimah yang<br />
m e n g g u n a k a n a r a n g b a t u<br />
dengan Pencawang Lenggeng<br />
dan Olak Lempit telah siap<br />
sepenuhnya pada bulan Januari<br />
2008. Pencawang 500/275 kV<br />
Lenggeng telah dimulatugaskan<br />
pada bulan yang sama.<br />
Di Wilayah Timur pula, bekalan<br />
elektrik mula disambungkan ke<br />
pencawang 275/132 kV Kandis<br />
pada 31 Disember 2007. Projek<br />
ini telah memperkukuhkan<br />
bekalan elektrik dari Grid<br />
<strong>Nasional</strong> ke negeri Kelantan dan<br />
merupakan pencawang utama<br />
untuk pembangunan Koridor<br />
Ekonomi Timur.<br />
Bahagian Penghantaran telah<br />
melaksanakan inisiatif “Zero<br />
Tripping With Load Loss” pada<br />
awal tahun 2007 dengan objektif<br />
m e n g u r a n g k a n b i l a n g a n<br />
pelantikan dengan kehilangan<br />
beban. Satu plan tindakan jangka<br />
p e n d e k k h u s u s y a n g<br />
mengandungi 25 inisiatif telah<br />
dilaksanakan oleh semua pejabat<br />
Senggaraan Wilayah. Pada akhir<br />
Tahun Kewangan 2007/2008, 10<br />
inisiatif telah dilaksana-kan dan<br />
telah menyumbang kepada<br />
pengurangan ‘System Minutes’<br />
dengan pengurangan pelantikan<br />
penghantaran sebanyak 15%<br />
berbanding Tahun Kewangan<br />
2007. (Sila lihat Graf 1)<br />
Projek menaikkan taraf Pusat<br />
Muatan Beban <strong>Nasional</strong> (NLDC)<br />
sedang berjalan lancar dan<br />
dijadualkan siap pada awal tahun<br />
2009. Grid <strong>Nasional</strong> akan<br />
dilengkapi dengan sistem<br />
SCADA/EMS yang serba canggih<br />
yang akan membantu dalam<br />
menyediakan operasi yang<br />
t e r j a m i n , s e l a m a t d a n<br />
berdayaharap.<br />
Peningkatan Baik Operasi<br />
petunjuk-petunjuk utama<br />
prestasi<br />
B a h a g i a n P e n g h a n t a r a n<br />
menggunakan kaedah “Balanced<br />
ScoreCard” dalam membangunkan<br />
Petunjuk Prestasi Utama<br />
(KPI). Prestasi teknikal telah<br />
dimasukkan di bawah perspektif<br />
Proses Pelanggan dan Proses
Graf 1:<br />
Pelantikan Penghantaran<br />
Bil.<br />
Graf 2:<br />
“System Minutes”<br />
minit<br />
peratus<br />
500<br />
450<br />
400<br />
350<br />
25<br />
20<br />
15<br />
10<br />
5<br />
0<br />
120<br />
100<br />
80<br />
60<br />
40<br />
20<br />
0<br />
19<br />
TK’00<br />
464<br />
17<br />
Graf 3:<br />
Kesediaan Sistem<br />
20<br />
14<br />
429<br />
17.93<br />
13.67<br />
7.32<br />
392<br />
TK’06 TK’07 TK’08<br />
9.34<br />
TK’01 TK’02 TK’03 TK’04 TK’05 TK’06 TK’07 TK’08<br />
99.1 98.7 99.4 99.5 99.5<br />
TK’04 TK’05 TK’06 TK’07 TK’08<br />
6.56<br />
Dalaman. Dari perspektif pelanggan, Bahagian ini<br />
telah mencapai indeks “Headline KPI” iaitu ‘System<br />
Minutes’ yang nyata lebih rendah. Pada tahun dalam<br />
kajian, ‘System Minutes’ ialah 6.56 minit berbanding<br />
dengan 9.34 minit tahun lalu. (Sila lihat Graf 2). Ini<br />
merupakan tahun ketiga angka tunggal ‘System<br />
Minutes’ dicatatkan. Bahagian ini juga berjaya<br />
mengekalkan Gangguan Utama Sifar bagi tahun<br />
ketiga.<br />
Dari segi Proses Dalaman, Kesediaan Sistem dikekalkan<br />
pada 99.5%. (Sila lihat Graf 3)<br />
Bahagian Penghantaran berazam memastikan piawaian<br />
berdayaharap bekalan yang tinggi dengan meningkatkan<br />
kesediaan kelengkapan dan tindak balas yang pantas<br />
terhadap pelantikan peralatan penghantaran. Masa<br />
tindak balas telah dipantau menerusi Indeks Purata<br />
Pemulihan Sistem (SARI) yang telah menunjukan<br />
kemajuan iaitu 71 minit pada tahun kajian berbanding<br />
85 minit tahun lalu.<br />
Talian penghantaran 500 kV di Wilayah Tengah telah<br />
mempertingkatkan aliran-beban sistem sementara<br />
pemasangan banka-banka kapasitor di pencawangpencawang<br />
tertentu telah memperbaiki pengaturan<br />
voltan. Pada keseluruhannya kehilangan tenaga sistem<br />
penghantaran telah bertambah baik iaitu 2.17%<br />
berbanding 2.32% yang dicatatkan tahun lalu.<br />
pelaksanaan piawaian proses dan penambahbaikan<br />
Bahagian Penghantaran berkomited sepenuhnya untuk<br />
memastikan Kecemerlangan Perkhidmatan melalui<br />
inisiatif-inisiatif seperti Piawaian dan Penambahbaikan<br />
Proses dan proses pensijilan MS ISO 9001:2000.<br />
Sehubungan dengan ini, Bahagian Penghantaran telah<br />
mengekalkan pensijilan MS ISO 9001:2000 bagi tiga<br />
tahun berturut-turut setelah berjaya mematuhi audit<br />
pengawasan oleh SIRIM QAS International pada bulan<br />
April 2008.<br />
pengurusan kualiti dan inisiatif<br />
Pada tahun dalam kajian, 154 pasukan telah mengambil<br />
bahagian dalam berbagai projek WIT-ICC (Pasukan<br />
Peningkatan Kerja – Kumpulan Inovasi dan Kreatif) di<br />
peringkat Jabatan/Bahagian. Pasukan-pasukan yang<br />
terpilih telah dihantar untuk mengambil bahagian<br />
dalam Konvensyen peringkat Wilayah anjuran<br />
Perbadanan Produktiviti Malaysia (MPC) di mana<br />
ketiga-tiga pasukan itu telah memenangi pingat emas.<br />
Dua pasukan WIT-ICC iaitu Sinar dari Johor Bahru dan<br />
Northern Star dari Alor Star telah berjaya menempah<br />
tempat untuk menyertai Konvensyen MPC Peringkat<br />
Kebangsaan dan telah memenangi Pingat Emas<br />
3-bintang. Sinar telah muncul sebagai antara 10<br />
pasukan terbaik dari 155 pasukan dari berbagai syarikat<br />
di Malaysia yang turut mengambil bahagian. Ini<br />
merupakan pencapaian Bahagian Penghantaran yang<br />
paling cemerlang sejak bermulanya inisiatif kualiti WIT-<br />
ICC. Beberapa unit dalam Bahagian juga dianugerahkan<br />
pensijilan WIT-5S pada bulan Ogos/September 2008.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
59
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
60<br />
Ulasan Operasi – Bahagian Penghantaran<br />
membina keupayaan<br />
Bahagian Penghantaran menaruh<br />
keyakinan terhadap melatih dan<br />
membangunkan tenaga kerjanya<br />
s u p a y a m e r e k a m e m i l i k i<br />
kompetensi yang diperlukan<br />
untuk menjalankan tugas masingmasing<br />
dan dengan demikian<br />
dapat menyumbang kepada<br />
pencapaian matlamat bisnesnya.<br />
Melalui proses TNA/TNI,<br />
program-program berasaskan<br />
kompetensi telah dilaksanakan.<br />
P r o g r a m p e m b a n g u n a n<br />
’specialist’/pakar teknikal terus<br />
diperluaskan dengan perlantikan<br />
para ’specialist’/pakar teknikal<br />
dalam bidang perkakas suis,<br />
alatubah dan analisis sistem<br />
kuasa. Bahagian ini dengan<br />
bangganya ingin melaporkan<br />
bahawa salah seorang daripada<br />
pakar teknikalnya, iaitu Profesor<br />
Madya Ir. Sazali P. Abdul Karim<br />
telah diberi pengiktirafan dunia<br />
apabila penyelidikannya yang<br />
berjudul ”Flashover Analysis<br />
Tool” telah diterbitkan dalam<br />
World Intellectual Properties<br />
Organisation pada 29 Mei 2008<br />
di bawah Patent Cooperation<br />
Treaty.<br />
Interaksi antara staf telah<br />
meningkat dengan ketara<br />
berikutan pelaksanaan konsep<br />
Gung Ho! yang menjadi asas<br />
budaya kerja Bahagian ini dalam<br />
memperkukuhkan komitmen dan<br />
semangat staf melalui pemberian<br />
kuasa, motivasi pasukan,<br />
penglibatan dan penyertaan aktif<br />
mereka melalui pasukan-pasukan<br />
yang merentasi fungsi di seluruh<br />
Bahagian.<br />
struktur Organisasi<br />
Hasil daripada penjajaran<br />
strategik struktur TNB pada<br />
bulan Disember 2007, Jabatan<br />
Perancangan Sistem telah<br />
d i p i s a h k a n d a r i B a h a g i a n<br />
Penghantaran untuk tujuan<br />
p e n u b u h a n B a h a g i a n<br />
Perancangan yang baru mulai 1<br />
Januari 2008. Dari segi dalaman,<br />
Pusat Muatan Beban <strong>Nasional</strong><br />
dan Unit Perancangan Operasi,<br />
Bahagian Penghantaran telah<br />
digabungkan untuk penubuhan<br />
Jabatan Operasi Sistem.<br />
Bahagian juga telah menubuh<br />
satu Unit Pusat Pengurusan<br />
Gudang untuk memperbaiki<br />
p e n g u r u s a n g u d a n g d a n<br />
keperluan logistik. Konsep baru<br />
SSO (Operator Suis Pencawang)<br />
melalui skim hub-dan-satelit<br />
t e l a h d i l a k s a n a k a n u n t u k<br />
mengurangkan masa pemulihan.<br />
perkongsian dengan pihak<br />
berkepentingan<br />
Untuk tahun kelima, Bahagian ini<br />
telah menganjurkan Kempen<br />
Kesedaran Keselamatan Elektrik<br />
TNB untuk guru-guru sekolah di<br />
seluruh Semenanjung. Pada<br />
tahun kajian, Bahagian ini,<br />
dengan kerjasama Kementerian<br />
Pendidikan telah menganjurkan<br />
Kempen Kesedaran Keselamatan<br />
Elektrik TNB secara besar-besaran<br />
di 10 negeri dengan dihadiri<br />
oleh kira-kira 3,000 guru sekolah.<br />
Ia telah dilancarkan oleh Yang<br />
Berhormat Menteri Pendidikan di<br />
Kluang, Johor Darul Takzim pada<br />
18 Februari 2008. Ini merupakan<br />
sebahagian daripada usaha<br />
berterusan untuk memberi<br />
kefahaman kepada orang ramai,<br />
bermula dengan kanak-kanak<br />
sekolah, mengenai cara<br />
penggunaan kelengkapan elektrik<br />
yang selamat. Forum-forum juga<br />
dianjurkan untuk mendidik orang<br />
ramai supaya mengelakkan diri<br />
daripada bahaya ketika<br />
menjalankan aktiviti berhampiran<br />
pepasangan TNB.
TEWA<br />
KCMT<br />
UMKA<br />
PERLIS<br />
PULAU<br />
LANGKAWI<br />
CIMA<br />
BKTR<br />
BKHM<br />
KGAR<br />
KPLS<br />
TPAU PLPS<br />
CPNG<br />
ASTR<br />
KSTR<br />
To SDAO<br />
INTN<br />
SPTN<br />
TKBU<br />
PAUH<br />
MGON<br />
KSSM<br />
GCPD<br />
GRUN<br />
PWGR<br />
BDNG<br />
Khlong Ngae<br />
(HVDC link)<br />
KEDAH<br />
PFTZ<br />
JENG<br />
SJAY BWTN<br />
SKSP<br />
ATJN<br />
BMJM BLIN<br />
SPNG KLIM<br />
FLIM<br />
PRAI<br />
PULAU GLGR BTGH KKTL<br />
SSTL<br />
BBRU JURU<br />
PINANG<br />
PRID<br />
INTL<br />
PRGS<br />
BLPS<br />
BTBN NTBL<br />
SKCL<br />
VDOR JJNG<br />
PBTR PERAK<br />
BSRI<br />
SGRI<br />
300kV DC line 100km<br />
GNRE<br />
BMRH GRIK<br />
LPIA<br />
CEND<br />
KNRG<br />
KMTG PKCB<br />
TPNG<br />
TPID PHCT KKSR<br />
GTWN KJWA<br />
SSPT<br />
SBGS<br />
APMC<br />
NKAN<br />
KLBG<br />
KVRT<br />
PAPN<br />
PKLN<br />
KMPR BGJH<br />
TASK<br />
GPRD<br />
SIKD<br />
LMTM ATWR<br />
TMOH<br />
LMUT<br />
KGJH<br />
JMJG<br />
2008 Grid <strong>Nasional</strong><br />
Bahagian Penghantaran<br />
Haba<br />
Hidro<br />
SPID<br />
BSBU<br />
AJYA<br />
HMLG<br />
TINT<br />
SBSR<br />
SMNK<br />
Stesen Janaelektrik<br />
Talian Atas<br />
500 kV<br />
Talian Atas<br />
275 kV<br />
Talian Atas<br />
132 kV<br />
Kabel 132 kV<br />
BSIA<br />
TMGR<br />
UPIA<br />
SIHY<br />
SELANGOR<br />
BTNG<br />
SYPS<br />
KSKI<br />
SKAI<br />
SRVR<br />
BDOR<br />
PCTY<br />
PGAU<br />
KELANTAN<br />
RBDR<br />
BNTA<br />
KLIP<br />
RPJG<br />
GMSG<br />
LMAL<br />
KKRI<br />
TMRH<br />
KBRU<br />
KDIS<br />
JTUT<br />
PCOR<br />
PPTH<br />
PAHANG<br />
JNKA<br />
SJTH<br />
KNYR<br />
BRKT<br />
GBDK<br />
KTGU<br />
KBRG<br />
CHRG<br />
TERENGGANU<br />
MECC<br />
MECC<br />
DGID<br />
STNG<br />
EMSB<br />
CUFG<br />
GBID<br />
MTBE<br />
PCMT<br />
HTXD<br />
HTSS<br />
DGUN<br />
PGPP<br />
PAKA<br />
YPKA<br />
KTIH<br />
CUFK<br />
RPTS<br />
PWSM<br />
KMAN<br />
ECML<br />
ECSS<br />
GBNG<br />
AMCO<br />
KPNG<br />
KKPG<br />
KRYG<br />
MRAN<br />
BSTA<br />
BNTG KTRI MNID<br />
JBRS MTKB<br />
KRAK<br />
TMID<br />
SONG<br />
JBRS(T)<br />
KULE<br />
SRYA<br />
CBDK<br />
PTAI<br />
KPAR<br />
BFLD<br />
N. SEMBILAN<br />
HCOM<br />
PMRN<br />
KAWA<br />
BMSH<br />
PKAN<br />
TJBU<br />
TPGR<br />
BTIN<br />
MELAKA<br />
JOHOR<br />
SRDG<br />
KULN<br />
AMPG<br />
GWAY<br />
BRGS<br />
KULW PULU<br />
KULS<br />
KKWG<br />
SRDG(T)<br />
SPTG<br />
MGST<br />
BCHG KBBR<br />
NLAI AMID<br />
PJAM PROI<br />
NSCI<br />
MTIN<br />
BAHA<br />
KPLH<br />
TJID<br />
PBSR<br />
RTAU CMBG<br />
GMAS<br />
SGMT<br />
LKUT<br />
SHELL<br />
KGDK<br />
TKMG<br />
BSPT<br />
BTRK<br />
RSID GHLD<br />
BTAI<br />
BBTG GTNG BTRT<br />
KSGR BBDG<br />
ATNI<br />
PKLG<br />
CBPS<br />
SLTI HLNN<br />
KLPP<br />
OLPT BKPY<br />
LGNG<br />
JMAH<br />
PDPS<br />
TJPS<br />
TJGS<br />
PTEK<br />
MTNH MFDR KLMK<br />
JSIN<br />
TKID<br />
MCOP(T)<br />
BKPG CAAH<br />
JMTH<br />
AKRH TKAK<br />
ONST MCOP<br />
BKPG<br />
MPSS<br />
MCCA MMAU<br />
SBOK SMTI<br />
MUAR<br />
YGPE KLGN<br />
KLID<br />
TMAS<br />
TAGS PGOH YPGN<br />
MSNG<br />
SABG<br />
PJML AHMJ PSLG YGPG<br />
TPCH<br />
PYSF<br />
SSLG<br />
BPHE<br />
BPHT<br />
TLBH<br />
SGAD<br />
PSRI<br />
KLUG<br />
MKBL<br />
SRGM<br />
RNGM JTGH<br />
KCTL<br />
KTNN<br />
TGLN<br />
JDSI<br />
SMBU<br />
BIMK<br />
KTAN<br />
TKLG<br />
KLAI KTGI<br />
PRJA<br />
SLNG<br />
PUBB<br />
BBTU<br />
UTRM<br />
PSAK<br />
PNGT<br />
SELG<br />
GPTH<br />
TLTP<br />
PNWR<br />
PONT<br />
SDAI<br />
PLTG<br />
MAJD<br />
TLST<br />
PMJY<br />
DSRU<br />
PNAS TKPG PLNG<br />
CBRU<br />
PGGS<br />
PBJB PGPS<br />
TBIN<br />
SNKO<br />
TRMN<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
61
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
62<br />
Dato’ ir. aishah binti<br />
Dato’ haji abdul rauf<br />
Naib Presiden<br />
Pembahagian<br />
Kami berusaha sedaya upaya<br />
untuk meningkatkan kecekapan<br />
teknikal di dalam operasi sistem<br />
rangkaian dan membantu mengatasi cabaran Kualiti Kuasa<br />
(PQ) dengan tujuan menyediakan bekalan elektrik berkualiti<br />
tinggi kepada pengguna.<br />
Sorotan Pencapaian:<br />
Pencapaian utama Bahagian Pembahagian sepanjang Tahun Kewangan 2007/2008 ialah:<br />
Berjaya melaksanakan 50% daripada Pembacaan Jangka Jarak Jauh (RMR) mengikut jadual bagi 60,000<br />
Pengguna Kuasa Besar (LPC) Voltan Rendah (LV).<br />
Mulatugas loji <strong>Tenaga</strong> Diperbaharui Sistem hibrid angin-solar yang pertama di Pulau Perhentian, Terengganu pada<br />
6 November 2007 dengan kerjasama anak syarikat TNB, TNB Energy Services Sdn Bhd (TNB-ES). Projek ini<br />
dibiayai bersama oleh TNB, Akaun Amanah Industri Bekalan Elektrik (AAIBE) dan Kerajaan Negeri Terengganu.<br />
Mulatugas Pusat Kawalan Wilayah Selatan dan Metro (MSRCC) pada 22 Ogos 2008 dan Pusat Kawalan Wilayah<br />
Utara dan Timur (NERCC) pada 20 Ogos 2008.<br />
Pensijilan ISO 9001:2000 Audit Pengawasan oleh SIRIM.<br />
Mengurangkan Kehilangan <strong>Tenaga</strong> dalam sistem Pembahagian daripada 9.29% kepada 8.69%.<br />
Pensijilan 5S oleh Pusat Produktiviti Malaysia (MPC)<br />
Mengutip bil tertunggak daripada kecurian bekalan elektrik (TOE) berjumlah RM43.70 juta bagi tempoh<br />
daripada September 2007 hingga Ogos 2008.<br />
Pelancaran E-Application bagi pelanggan individu, kontraktor-kontraktor dan pemaju-pemaju pada 28 Ogos<br />
2008 oleh Timbalan Menteri <strong>Tenaga</strong>, Air dan Komunikasi.<br />
Menambahbaik Indeks Tempoh Masa Purata Gangguan Sistem (SAIDI) kepada 78 minit dan Tempoh Purata<br />
Kutipan (ACP) kepada 25 hari.<br />
Indeks Kepuasan Pelanggan (CSI) mencatat 7.1. Ini adalah kali pertama indeks CSI melebihi catatan 7.0 iaitu<br />
yang tertinggi bagi TNB di dalam tempoh 10 tahun. Ia juga merupakan satu peningkatan ketara berbanding<br />
6.8 yang dicapai dalam kaji selidik CSI yang lalu.
Untuk memfokuskan aktiviti bisnes<br />
teras operasi rangkaian pembahagian<br />
dan bisnes peruncitan elektrik,<br />
Pembahagian sebagai Bahagian<br />
yang terbesar serta yang perlu<br />
berdepan dengan para pelanggan<br />
TNB, menyokong sepenuhnya misi<br />
TNB dan telah menterjemahkannya<br />
seperti berikut:<br />
“Menyediakan bekalan<br />
elektrik serta produk<br />
dan perkhidmatan<br />
yang berkaitan secara<br />
berterusan dan<br />
menepati masa demi<br />
memenuhi harapan<br />
pelanggan dan pihak<br />
berkepentingan di<br />
samping bertindak<br />
secara berkesan<br />
sebagai agen<br />
pembangunan<br />
negara.”<br />
Komponen Operasi Rangkaian<br />
Bahagian Pembahagian bertindak<br />
merancang, merekabentuk,<br />
membina, mengoperasi dan<br />
menyelenggara sistem bekalan<br />
elektrik kepada pengguna. Bahagian<br />
Pembahagian menyalurkan bekalan<br />
elektrik kepada 6.9 juta pengguna<br />
daripada Grid <strong>Nasional</strong> melalui<br />
rangkaian sistem pembahagian pada<br />
tahap voltan 33 kV, 22 kV, 11 kV, 6.6<br />
kV dan 400/240 V. Bagi Tahun<br />
Kewangan 2007/2008, Bahagian<br />
Pembahagian telah menyiapkan<br />
3,515 projek bekalan elektrik dan<br />
mengukuhkan sistem pada tahap<br />
11kV dengan perbelanjaan modal<br />
(Capex) sebanyak kira-kira RM2<br />
bilion. Sebanyak 49 projek<br />
Pencawang Pembahagian Utama<br />
(PPU) 33/11 kV dengan perbelanjaan<br />
modal sebanyak kira-kira RM526 juta<br />
juga turut dapat disiapkan.<br />
Sehingga kini, Bahagian<br />
Pembahagian mempunyai 61,238<br />
pencawang dengan bantuan<br />
rangkaian talian atas sepanjang<br />
191,714 km bermula daripada Voltan<br />
Rendah (
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
64<br />
Ulasan Operasi – Bahagian Pembahagian<br />
Rangkaian Pembahagian Bekalan Elektrik<br />
Yang Disalurkan Kepada Pengguna<br />
Rangkaian Elektrik<br />
Rangkaian<br />
Penghantaran<br />
Pencawang Elektrik<br />
Pembahagian<br />
Penjanaan <strong>Tenaga</strong><br />
Pencawang Masuk<br />
Utama Penghantaran<br />
Pelanggan<br />
Komponen operasi pembekalan elektrik melibatkan<br />
kerja-kerja merekabentuk, membina, mengendali<br />
dan menyelenggara sistem. Bahagian Pembahagian<br />
menyalurkan bekalan elektrik kepada 6.9 juta<br />
pengguna melalui sistem rangkaian pembahagian<br />
pada tahap voltan 33 kV dan ke bawah<br />
(22 kV, 11kV, 6.6 kV dan 400/240 V)<br />
Niali-Nilai Bersama<br />
Sebagai sebahagian daripada organisasi TNB, kami<br />
menghayati nilai-nilai bersama seperti berikut:<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
Mengutamakan Pelanggan<br />
Integriti<br />
Kecemerlangan Bisnes<br />
Prihatin<br />
Penambahbaikan Operasi<br />
Bagi inisiatif untuk menambahbaik Pemberian Bekalan Tepat<br />
Pada Masanya, Bahagian Pembahagian telah membangunkan<br />
satu sistem pemantauan baru dikenali sebagai Sistem<br />
Pemantauan Projek Pembahagian (DPMS) untuk membantu<br />
pengurus projek mengurus dan memperbaiki pelaksanaan<br />
projek mereka dalam memenuhi permintaan dan kehendak<br />
pelanggan.<br />
TNB telah memperluaskan penggunaan teknologi Pembacaan<br />
Jangka Jarak Jauh (RMR) bagi Pelanggan Kuasa Besar Voltan<br />
Rendah (LV-LPC). Setakat 31 Ogos 2008, seramai 37,000 LV-<br />
LPC daripada jumlah 60,000 LV-LPC telah dipasang dengan<br />
RMR. (Kesemua 3,800 Pelanggan Kuasa Besar Voltan Tinggi<br />
dan Voltan Sederhana telah dipasang dan dipantau dengan<br />
RMR). RMR membolehkan TNB dan pelanggannya memahami<br />
profil beban atau pola penggunaan dengan lebih mudah<br />
untuk membolehkan pelanggan menguruskan penggunaan<br />
tenaganya dengan cara yang lebih cekap.<br />
Unit Perkhidmatan Jangka (Meter) sedang melaksanakan<br />
RMR untuk semua Pelanggan Kuasa Besar Voltan Tinggi<br />
(HV), Voltan Sederhana (MV) dan Voltan Rendah (LV). Unit<br />
tersebut akan juga melaksanakan projek perintis bacaan<br />
jangka dengan menggunakan frekuensi radio untuk<br />
Pelanggan Kuasa Biasa (OPC) di Lembah Klang.<br />
TNB juga telah melaksanakan rancangan untuk meningkatkan<br />
keupayaan/kompetensi pasukan Khas Pengekangan Kecurian<br />
Arus atau Special Engagement Against Losses (SEAL). Ini<br />
termasuk membangunkan perisian baru Kecurian Elektrik<br />
untuk mengautomasikan analisis pra-serbuan bagi mencapai<br />
kadar penangkapan dan produktiviti yang lebih tinggi.<br />
Turut dibangunkan ialah modul Kecurian Elektrik untuk<br />
mengenalpasti dan mencegah kecurian. Modul yang<br />
dinaiktaraf itu akan menggunakan teknik terkini pencegahan<br />
Kecurian Elektrik serta pendekatan-pendekatan yang<br />
berkesan.<br />
Satu lagi cara untuk memperoleh/berkongsi maklumat<br />
dengan pelanggan ialah melalui kaji selidik Kualiti Kuasa<br />
(PQ) yang melibatkan semua Pengguna Kuasa Besar (LPC).<br />
Ini membolehkan TNB mengukur tahap pengetahuan LPC<br />
tentang PQ, beban yang sensitif dalam premis dan<br />
penyelesaian yang diperlukan untuk PQ. Di samping itu,<br />
TNB telah juga melaksanakan beberapa inisiatif baru seperti<br />
Sistem Pengawasan PQ yang mengawasi PQ di dalam
sistem bekalan. Bahagian Pembahagian<br />
telah melantik TNB Energy<br />
Services (TNB-ES) mengendalikan<br />
perkhidmatan PQ bagi membantu<br />
pelanggan PRIME yang menghadapi<br />
masalah PQ dan Pakej Komersil PQ<br />
yang disediakan dapat membantu<br />
pihak LPC membiayai dalam<br />
menangani masalah PQ di kilang<br />
mereka.<br />
Di samping itu, seminar-seminar PQ<br />
telah dianjurkan untuk menyampaikan<br />
perkembangan terkini mengenai PQ<br />
kepada pelanggan. Bahagian<br />
Pembahagian juga melancarkan<br />
Buku Panduan PQ untuk edaran<br />
kepada Pelanggan-pelanggan PRIME<br />
sebagai rujukan. Latihan PQ untuk<br />
semua LPC, perunding dan persatuan<br />
kontraktor seperti FMM, ACEM &<br />
TEEAM juga telah dirancang. Sistem<br />
Pengawasan PQ (PQMS) mengenalpasti<br />
insiden-insiden kualiti kuasa<br />
dengan lebih tepat di dalam sistem<br />
dan maklumat ini boleh diakses oleh<br />
Bahagian Pembahagian di seluruh<br />
negara supaya tindakan pembetulan<br />
boleh diambil apabila perlu.<br />
Kesemua inisiatif untuk memperbaiki<br />
kualiti bekalan adalah selaras dengan<br />
hasrat agensi-agensi Kerajaan seperti<br />
MIDA/MITI untuk menarik lebih<br />
banyak industri berteknologi tinggi<br />
ke Malaysia di mana PQ adalah isu<br />
kritikal bagi proses-proses<br />
perkilangan tertentu.<br />
Pengurusan Kualiti dan<br />
Inisiatif-inisiatif<br />
Anugerah Kualiti Presiden (AKP)<br />
Anugerah Kualiti Presiden (AKP)<br />
dijalankan setiap dua tahun sekali<br />
untuk menyemai budaya “Kecemerlangan<br />
Bisnes” di seluruh Bahagian.<br />
Penaksiran AKP adalah berlandaskan<br />
rangka kerja model Malcolm Baldrige<br />
untuk mening katkan piawaian kualiti<br />
dan prestasi bisnes. Bahagian<br />
Pembahagian juga telah memperkenalkan<br />
Anugerah ”Distribution<br />
Leaque Table” untuk mempromosikan<br />
tanda aras dalaman di kalangan 13<br />
operasi negeri.<br />
Dalam usaha untuk mempertingkatkan<br />
prestasi anggota kerja,<br />
Bahagian Pembahagian telah<br />
menggalakkan program Pasukan<br />
Peningkatan Kerja Kumpulan Inovatif<br />
– Kreatif (WIT-ICC) sepanjang Tahun<br />
Kewangan 2007/2008. Ini termasuk<br />
lapan sesi Persembahan Pengurusan<br />
WIT-ICC yang dianjurkan di peringkat<br />
negeri; salah satu sesi WIT-ICC untuk<br />
Persembahan Pengurusan telah<br />
diadakan pada peringkat Bahagian<br />
di mana 27 projek WIT-ICC yang<br />
berpotensi tinggi untuk piawaian<br />
telah dipersembahkan. Pada akhir<br />
tahun kewangan, empat projek<br />
daripada Persembahan Pengurusan<br />
tahun lalu telah diluluskan untuk<br />
piawaian di seluruh TNB.<br />
Bahagian Pembahagian telah<br />
melaksanakan program 5S sebagai<br />
sebahagian daripada inisiatif kualiti<br />
berterusan dan telah mencapai<br />
beberapa kejayaan penting di semua<br />
negeri. Ibu Pejabat Bahagian<br />
Pembahagian telah menerima<br />
pensijilan pada 24 Julai 2008 dan<br />
semua pejabat negeri turut<br />
menerima pensijilan 5S masingmasing<br />
pada bulan Ogos 2008.<br />
Ringkasan Operasi<br />
Pelanggan Kuasa Biasa (OPC)<br />
merangkumi jumlah majoriti daripada<br />
hampir 6.9 juta pelanggan yang<br />
kebanyakannya merupakan isirumah<br />
rakyat Malaysia. Pelanggan Kuasa<br />
Besar (LPC) walaupun kecil<br />
bilangannya namun menyumbang<br />
hampir 80% jumlah jualan elektrik di<br />
negara ini. LPC selanjutnya dibahagikan<br />
kepada kategori komersial dan<br />
industri, dan pelanggan industri pula<br />
diklasifikasikan mengikut sektor.<br />
Tanggungjawab memenuhi keperluan<br />
dan permintaan pelanggan adalah<br />
terletak dalam bidang kuasa<br />
Bahagian Pembahagian.<br />
Menjaga kepentingan pelanggan<br />
adalah satu keutamaan yang penting<br />
di TNB. Oleh itu, TNB perlu<br />
melaksanakan langkah pengumpulan<br />
data dan maklumat mengenai<br />
keperluan dan permintaan pelanggan<br />
secara terancang dan tersusun.<br />
Maklumbalas daripada pelanggan<br />
dikumpul melalui gabungan kaji<br />
selidik Indeks Kepuasan Pelanggan<br />
(CSI), borang maklum balas di<br />
Kedai-kedai <strong>Tenaga</strong> dan juga kaji<br />
selidik yang dilaksanakan melalui<br />
TNB Careline 15454 (Pusat<br />
Pengurusan Panggilan (CMC). Kaji<br />
selidik CSI telah dijalankan sejak<br />
sepuluh tahun lalu oleh sebuah<br />
syarikat bebas bertaraf antarabangsa<br />
yang memberi maklum balas<br />
terhadap tahap perkhidmatan TNB<br />
serta bidang-bidang yang boleh<br />
diperbaiki.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
65
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
66<br />
Ulasan Operasi – Bahagian Pembahagian<br />
P ihak pengurusan TNB juga<br />
mengadakan perbincangan dengan<br />
para pemimpin, wakil-wakil industri,<br />
agensi –agensi Kerajaan seperti MITI<br />
dan MIDA dan sektor swasta seperti<br />
FOMCA, FMM dan REHDA. Dialog<br />
dan perjumpaan peringkat tinggi<br />
tersebut yang juga melibatkan<br />
penyertaan Presiden/Ketua Pegawai<br />
Eksekutif Syarikat menjadi wadah<br />
bagi TNB memahami keperluan<br />
pelanggan dengan lebih mendalam.<br />
Seminar dan dialog dengan para<br />
pemimpin industri, bisnes dan<br />
Agensi-agensi Kerajaan juga<br />
merupakan sebahagian daripada<br />
keseluruhan proses menangani<br />
pertanyaan pelanggan. Melalui<br />
pengurusan pertanyaan pelanggan<br />
daripada tiga saluran yang berlainan,<br />
dan dengan menggunakan Sistem<br />
Maklumbalas Pelanggan (SMP)<br />
(perisian ciptaan TNB), kami dapat<br />
menjejak, menyebar serta memantau<br />
<strong>laporan</strong> serta mengambil tindakan<br />
terhadap maklumbalas.<br />
Mengintegrasikan maklumat dan<br />
pertanyaan pelanggan pada platform<br />
berpusat adalah langkah ke arah<br />
mencapai program Pengurusan<br />
Perhubungan Pelanggan yang lebih<br />
komprehensif.<br />
Untuk memastikan aduan-aduan dan<br />
komen-komen pelanggan<br />
direkodkan, TNB telah membangunkan<br />
kemudahan penyimpanan<br />
pangkalan data bagi kesemua 6.9<br />
juta pelanggannya. Di samping<br />
membolehkan TNB menyemak<br />
maklumbalas pelanggan pada<br />
platform berpusat ini, kemudahan<br />
ini juga akan dapat memperbaiki<br />
pengalaman pihak pelanggan dalam<br />
berurusan dengan TNB.<br />
Di samping itu, pengurusan<br />
pelanggan PRIME yang terdiri<br />
daripada 1,000 LPC terbesar<br />
dilaksanakan melalui program khas<br />
yang dikenali sebagai Program<br />
Pengurusan PRIME. Di bawah<br />
program ini, para eksekutif TNB<br />
akan mengunjungi pelanggan PRIME<br />
dari semasa ke semasa untuk<br />
menerima pandangan dan memberi<br />
penyelesaian terhadap masalah yang<br />
mereka hadapi.<br />
Program CARE<br />
Sebagai Bahagian yang berorientasikan<br />
pelanggan, Bahagian<br />
Pembahagian sentiasa berusaha<br />
mencerminkan TNB sebagai sebuah<br />
organisasi yang amat prihatin<br />
terhadap perkhidmatan dan<br />
kepuasan pelanggan. Pada 1<br />
Disember 2007, TNB telah<br />
melaksanakan satu program khas<br />
yang dikenali sebagai Program<br />
CARE atau Program Meningkatkan<br />
Hubungan Akaun Korporat bertujuan<br />
menjalin hubungan dua hala yang<br />
lebih erat antara TNB dengan<br />
akaun-akaun korporatnya. Semua<br />
Akaun Korporat ini telah diletakkan<br />
di bawah seliaan seorang Pengurus<br />
CARE yang berperanan sebagai<br />
pegawai perhubungan untuk<br />
berinteraksi berterusan di samping<br />
memahami serta memenuhi<br />
keperluan pelanggan tersebut.<br />
Pada peringkat awal pelaksanaan,<br />
program ini telah mengenalpasti<br />
lapan segmen akaun korporat<br />
seperti berikut:<br />
• Bank/Institusi Kewangan<br />
• Kompleks Perniagaan<br />
• Syarikat Utiliti<br />
• Rangkaian Makanan Segera<br />
• Telekomunikasi<br />
• Hotel<br />
• Pengangkutan<br />
• Petroleum<br />
Bahagian Pembahagian sentiasa<br />
memperbaiki produk dan<br />
perkhidmatannya secara berterusan<br />
dan antara program dan aktiviti<br />
yang dilaksanakan sejak beberapa<br />
bulan kebelakangan ini termasuklah<br />
program untuk meningkatkan<br />
kesedaran tentang Kualiti <strong>Tenaga</strong>,<br />
lampu jalan, tenaga yang boleh<br />
diperbaharui dan kecekapan tenaga.<br />
Di samping perisian bersepadu yang<br />
dibangunkan untuk mengintegrasikan<br />
proses antara pusat panggilan,<br />
perkhidmatan luar dan pusat kawalan<br />
dalam satu platform, TNB juga<br />
menggunakan Mobile Field Force<br />
Automation (MFFA) buat pertama<br />
kali di Shah Alam pada Januari 2008<br />
dan kini diperluaskan ke seluruh<br />
negeri Selangor dan Wilayah<br />
Persekutuan Kuala Lumpur.<br />
Kemudahan ini membolehkan<br />
maklumbalas segera mengenai apa<br />
yang berlaku di tempat kejadian<br />
yang perlu dimaklumkan kepada<br />
pelanggan melalui Pusat Panggilan<br />
TNB Careline. Dengan demikian<br />
kecekapan memberi maklumat<br />
terkini mengenai pemulihan bekalan<br />
dapat dipertingkatkan. Program ini<br />
akan diperluaskan ke Johor dan<br />
Pulau Pinang pada akhir 2008.<br />
Perkhidmatan Pusat Pengurusan<br />
Panggilan (CMC) juga telah<br />
mengalami arus perubahan apabila<br />
Perkhidmatan Pesanan Ringkas<br />
(SMS) kini diterima sebagai<br />
perkhidmatan tambahan TNB<br />
Careline 15454. Perkhidmatan ini<br />
membenarkan pelanggan Celcom,<br />
Maxis dan DiGi membuat aduan
gangguan bekalan dan kerosakan<br />
lampu jalan melalui SMS ke 15454.<br />
Pusat Panggilan berpusat itu juga<br />
dilengkapi Perakam Suara Interaktif<br />
(IVR), Telefon IP, CTI (Kesepaduan<br />
Telefon dan Komputer) dan teknologi<br />
serba canggih untuk menguruskan<br />
pertanyaan pelanggan mengenai<br />
bekalan elektrik.<br />
Buku Kecil “Soalan-soalan yang<br />
Sering Ditanya” juga diterbitkan<br />
sebagai panduan cara-cara menjawab<br />
pertanyaan pelanggan dengan betul<br />
dan konsisten untuk warga kerja<br />
barisan hadapan dan di kaunter<br />
perkhidmatan. TNB juga telah<br />
menerbitkan pakej maklumat<br />
mengenai perkhidmatan TNB serta<br />
cara-cara meminta bantuan.<br />
TNB sentiasa berusaha menyediakan<br />
perkhidmatan berkualiti tinggi untuk<br />
pelanggannya. Oleh itu, Kedai<br />
<strong>Tenaga</strong> kini dilengkapi sistem<br />
pengurusan barisan QMatic bagi<br />
memudahkan kerja menyemak dan<br />
memantau perkhidmatan kaunter. 40<br />
Kedai <strong>Tenaga</strong> kini dipasang dengan<br />
sistem QMatic yang mengoptimumkan<br />
aliran pelanggan, meningkatkan<br />
perkhidmatan pelanggan di samping<br />
merasai suasana lebih selesa kepada<br />
pelanggan dan anggota kerja.<br />
Sistem ini juga memudahkan tugas<br />
memantau prestasi seperti waktu<br />
menunggu oleh pelanggan dan<br />
waktu transaksi bagi setiap<br />
perkhidmatan kaunter. Bagi Tahun<br />
Kewangan 2007/2008, sistem<br />
QMatic akan diperluaskan ke<br />
perkhidmatan/kedai-kedai lain.<br />
Warga kerja “barisan hadapan” juga<br />
diberi latihan orientasi pelanggan<br />
dan kempen ‘Senyum’ yang<br />
dilancarkan untuk Kedai <strong>Tenaga</strong>.<br />
TNB juga melancarkan satu lagi<br />
inisiatif memperbaiki perkhidmatan<br />
melalui skim promosi jangka 3 Fasa<br />
mulai 1 Jun 2007 hingga 31 Mei<br />
2008 untuk semua pelanggan<br />
domestik dan komersial. Di bawah<br />
skim tersebut, para pelanggan diberi<br />
diskaun 50% atas bayaran<br />
sambungan. Tujuan promosi ini ialah<br />
untuk menggalakkan pengguna<br />
elektrik fasa tunggal menaiktarafkan<br />
bekalan ke jangka 3 Fasa untuk<br />
memudahkan beban elektrik<br />
tambahan di rumah serta memastikan<br />
bekalan elektrik yang lebih berdaya<br />
harap.<br />
Bekalan peralatan yang mencukupi<br />
dan berkualiti adalah amat penting<br />
kepada pembangunan infrastruktur<br />
TNB. Ini telah dikenalpasti sebagai<br />
inisiatif utama untuk mempertingkatkan<br />
tahap perkhidmatan. TNB<br />
berkomited kepada usaha ini untuk<br />
memastikan projek-projek bekalan<br />
elektrik disiapkan mengikut jadual<br />
dan memanjangkan jangka hayat<br />
lampu-lampu jalan menerusi produk<br />
yang lebih berkualiti.<br />
Jawatankuasa Pengurusan Tertinggi<br />
TNB yang diterajui Presiden/Ketua<br />
Pegawai Eksekutif mengadakan<br />
mesyuarat dari semasa ke semasa<br />
untuk memastikan penyertaan dan<br />
komitmen daripada kesemua<br />
Bahagian kepada para pelanggan.<br />
Malah, di peringkat Bahagian<br />
Pembahagian, ketua-ketua jabatan<br />
dan eksekutif kerap mengadakan<br />
mesyuarat, melaksanakan inisiatifinisiatif<br />
bersilang fungsi, pemantauan<br />
rapi yang berterusan ke atas projek,<br />
melaksanakan perjanjian-perjanjian<br />
tahap perkhidmatan antara jabatan<br />
bagi mendapatkan maklum balas<br />
berkaitan isu-isu penting.<br />
Perhatian serius juga diberikan untuk<br />
meminimumkan kecacatan produk<br />
dan memperbaiki prestasi memberi<br />
perkhidmatan menerusi pemantauan<br />
pengilang dan pembekal dengan<br />
rapi.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
67
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
68<br />
Ulasan Operasi – Bahagian Pembahagian<br />
Menyokong Program Kerajaan<br />
– <strong>Tenaga</strong> Boleh Diperbaharui<br />
(RE)<br />
Kerajaan Malaysia sedang berusaha<br />
untuk mempergiatkan pembangunan<br />
<strong>Tenaga</strong> Boleh Diperbaharui (RE) di<br />
bawah Rancangan Malaysia Ke-9.<br />
Sebagai menyokong usaha-usaha<br />
Kerajaan, TNB meneruskan<br />
komitmennya untuk mencapai<br />
sasaran penjanaan elektrik dari<br />
sumber <strong>Tenaga</strong> Boleh Diperbaharui<br />
sebanyak 350 MW menjelang tahun<br />
2010. TNB sedang menawarkan<br />
harga pembelian baru elektrik yang<br />
dijana dari loji RE biomass sehingga<br />
21sen/kWh (dahulu 14 hingga 17<br />
sen/kWh kemudian naik kepada 19<br />
sen/kWh). Di samping itu, TNB juga<br />
terlibat secara giat dalam<br />
memformalkan mekanisme sokongan<br />
RE yang merangkumi mempermudahkan<br />
Perjanjian Pembelian<br />
Kuasa <strong>Tenaga</strong> Boleh Diperbaharui<br />
(REPPA) untuk loji-loji RE yang kecil<br />
serta membantu para usahawan<br />
membangunkan projek-projek RE.<br />
TNB telah memperlihatkan sokongan<br />
yang berterusan terhadap Program<br />
SREP (Program <strong>Tenaga</strong> Kecil Boleh<br />
Diperbaharui) Kerajaan dengan<br />
menandatangani tiga REPPA baru<br />
pada Tahun Kewangan 2007/2008.<br />
Dengan ini 11 REPPA mempunyai<br />
kapasiti terkumpul sebanyak 54.5<br />
MW telah ditandatangani TNB di<br />
Semenanjung Malaysia sejak<br />
Program SREP dilancarkan.<br />
Dalam Tahun Kewangan ini, TNB<br />
telah menjalankan lebih daripada<br />
sepuluh kajian awal teknikal untuk<br />
menggalak dan memastikan loji<br />
tenaga kecil boleh diperbaharui<br />
dapat disambung ke rangkaian<br />
pembahagian TNB.<br />
TNB telah menandatangani<br />
Memorandum Persefahaman dengan<br />
Felda Palm Industries Sdn. Bhd. dan<br />
J-Power dari Jepun untuk<br />
membangun sebuah loji tenaga<br />
biomass di Jengka, Pahang yang<br />
menggunakan sisa minyak kelapa<br />
sawit sebagai bahan api untuk<br />
penjanaan kuasa.<br />
TNB akan terus memberi bimbingan<br />
dan bantuan kepada pembangun<br />
RE bagi memastikan kejayaan<br />
sambungan loji <strong>Tenaga</strong> Kecil Boleh<br />
Diperbaharui ke rangkaian<br />
pembahagian TNB.<br />
Projek-projek hibrid solar yang<br />
dibina oleh TNB merangkumi<br />
teknologi yang berupaya menjana<br />
tenaga melalui gabungan tenaga<br />
suria, enjin disel dan bateri.<br />
Berfungsi sebagai unit berasingan,<br />
sistem ini berupaya membekal<br />
elektrik 24 jam sehari. Oleh kerana<br />
sistem ini boleh dipantau dari jarak<br />
jauh, ia sesuai dipasang di kawasankawasan<br />
pedalaman dan pulau-pulau<br />
yang terletak jauh dari tanah besar.<br />
Projek-projek yang dibiayai Akaun<br />
Amanah Industri Bekalan Elektrik<br />
(AAIBE) dipantau dan diselaraskan<br />
oleh Kementerian Kemajuan Luar<br />
Bandar dan Wilayah (KKLW).<br />
Sehingga kini, antara pulau-pulau di<br />
Malaysia yang telah menikmati<br />
bekalan elektrik melalui pelaksanaan<br />
teknologi ini termasuklah Pulau Sibu,<br />
Pulau Aur, Pulau Besar, Pulau Tinggi<br />
dan Pulau Pemanggil di luar pesisir<br />
pantai Mersing di negeri Johor,<br />
Pulau Kapas dan Pulau Perhentian<br />
di negeri Terengganu. Projek hibrid<br />
solar komersial untuk menampung<br />
chalet-chalet di Pulau Kapas telah<br />
dilaksanakan melalui PKEN<br />
Terengganu sementara projek hibrid<br />
solar Pulau Perhentian pula telah<br />
dibiayai bersama oleh negeri<br />
Terengganu, AAIBE dan TNB.<br />
Projek Bekalan Elektrik Luar<br />
Bandar (BELB)<br />
Sebelum ini, TNB telah terlibat<br />
secara aktif di dalam projek Bekalan<br />
elektrik Luar Bandar yang dipromosikan<br />
oleh Kerajaan. Kini TNB telah<br />
berjaya membekalkan elektrik 99.9%<br />
ke kawasan berpenduduk berbanding<br />
30% pada tahun 1957.<br />
Pada TK2007/2008, TNB telah<br />
melaksanakan 55 Projek Bekalan<br />
Elektrik Luar Bandar yang dibiayai<br />
AAIBE dengan kos berjumlah<br />
RM39.6 juta. Projek-projek ini<br />
memberi bekalan elektrik kepada
1,619 isi rumah di kawasan luar bandar di seluruh negara. Sebagai sebahagian daripada tanggungjawab sosial, TNB<br />
terus melaksanakan kerja operasi dan penyelenggaraan bagi para pelanggannya di kawasan luar bandar yang terpencil<br />
termasuk lokasi-lokasi yang boleh dijejaki hanya melalui sungai atau laluan laut. TNB bertanggungjawab untuk<br />
penyelenggaraan dan operasi 12 jam dan 24 jam untuk stesen-stesen yang menggunakan disel sebagai bahan api di<br />
kawasan luar bandar dan pulau-pulau luar pesisir. Antara lain, TNB telah juga telah melaksanakan pemasangan 25,000<br />
lampu jalan di kawasan luar bandar di bawah projek “Lampu Jalan Kampung” di bawah program Kementerian<br />
Kemajuan Luar Bandar dan Wilayah (KKLW).<br />
Berikut adalah senarai projek-projek hibrid solar yang telah siap dilaksanakan oleh TNB bagi Tahun Kewangan<br />
2007/2008.<br />
Bil. Projek-projek Kos<br />
1 Pos Pulat, Gua Musang RM1,769,484.46<br />
2 Kg. Orang Asli Pos Aring 5 RM1,580,384.46<br />
3 Kg. Org Asli Pos Blau, Gua Musang RM2,003,819.79<br />
4 Kg. Org Asli Ganuh, Rompin RM1,516,175.54<br />
5 Kg. Orang Asli Sg Peroh, Kluang RM1,282,726<br />
6 Kg. Punan, Mersing RM2,691,300<br />
7 Kg. Peta, Mersing RM2,126,314.00<br />
8 Kg. Orang Asli Tanah Abang, Mersing RM2,079,247.00<br />
9 Kg. Orang Asli Tg Tuan, Mersing RM1,596,723.81<br />
Pengimbangan Semula Tarif<br />
Elektrik<br />
Tarif elektrik TNB dirumus untuk<br />
meminimumkan kesannya ke atas<br />
pelanggan, khususnya kumpulan<br />
berpendapatan rendah. Justeru itu,<br />
kajian semula tarif yang dijalankan<br />
tahun lalu tidak menyebabkan<br />
kenaikan bil elektrik bagi pelanggan<br />
yang penggunaan bil bulanannya<br />
kurang dari 200 kWh (atau RM43.60).<br />
Kumpulan ini terdiri daripada tiga<br />
juta isirumah atau 59 peratus<br />
daripada jumlah pelanggan<br />
domestik. Tarif Industri Khas<br />
dikekalkan bagi pelangganpelanggan<br />
industri yang layak.<br />
Diskaun 10 peratus untuk sekolahsekolah<br />
Kerajaan, institusi-institusi<br />
pengajian tinggi Kerajaan, rumahrumah<br />
kebajikan dan tempat-tempat<br />
beribadat juga dikekalkan.<br />
Para pelanggan yang berdaftar di<br />
bawah kategori universiti, sekolah<br />
Kerajaan, rumah kebajikan dan<br />
rumah ibadat juga menikmati<br />
diskaun 10 peratus bagi bil-bil<br />
bulanan mereka. Selaras dengan<br />
matlamat pembangunan Kerajaan,<br />
TNB telah memperkenalkan Tarif<br />
Pertanian untuk menggalakkan<br />
sektor berasaskan tani. Tarif ini<br />
meliputi aktiviti-aktiviti utama seperti<br />
menternak ayam dan binatang,<br />
menanam sayur dan buah-buahan,<br />
menternak ikan dan menanam padi.<br />
Pada Tahun Kewangan 2007/2008,<br />
TNB telah membelanjakan kira-kira<br />
RM348 juta (pada Julai 2008) untuk<br />
Tarif Industri Khas, RM188 juta untuk<br />
tarif life line (jaluran penggunaan<br />
asas), RM86 juta untuk diskaun<br />
lampu jalan, RM38 juta untuk<br />
diskaun bagi kumpulan-kumpulan<br />
khas (termasuk rumah-rumah<br />
kebajikan, tempat-tempat beribadat<br />
dan sekolah-sekolah Kerajaan/<br />
institusi-institusi pengajian tinggi)<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
69
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
70<br />
Dato’ izzaddin idris<br />
Ketua Pegawai Kewangan/<br />
Naib Presiden Kanan (Kumpulan Kewangan)<br />
Kewangan<br />
Bahagian Kewangan Kumpulan sebagai rakan kongsi kepada<br />
bahagian-bahagian yang mengendalikan bisnes teras dan<br />
subsidiari-subsidiari TNB menyediakan beberapa<br />
perkhidmatan komprehensif bagi menyokong dan memastikan<br />
operasi perniagaan berjalan dengan lancar. Ini merangkumi<br />
fungsi-fungsi utama perakaunan dan kewangan serta<br />
pengurusan risiko dan pembangunan bisnes, sejajar dengan<br />
strategi bisnes keseluruhan dan meningkatkan nilai pihak<br />
berkepentingan.<br />
Pada tahun kajian, Bahagian ini telah memberi tumpuan<br />
kepada beberapa inisiatif utama yang dikenalpasti tahun lalu<br />
termasuklah:-<br />
Menyemak dan merumus semula dasar-dasar utama<br />
iaitu Dasar dan Strategi Pelaburan, Dasar Perhubungan<br />
Pelabur dan Perbendaharaan serta beberapa dasar dan<br />
prosedur kewangan am yang lain<br />
Memperkukuhkan keupayaan sumber Pembangunan<br />
Bisnes dari segi bilangan dan kemahiran<br />
Memulakan proses pelaksanaan program Beli Balik<br />
Saham<br />
Memulakan proses menukar kewajipan hutang tertentu<br />
kepada instrumen kewangan yang mematuhi syariah di<br />
bawah Majlis Kerjasama Teluk (GCC)<br />
Menyiasat dan menilai mekanisme dan aktiviti-aktiviti<br />
perlindungan nilai arang batu untuk menyokong aktiviti<br />
pengurusan bekalan arang baru oleh TNB Fuel Services<br />
Sdn Bhd<br />
Kami memberi<br />
penekanan kepada<br />
peranan sebagai “pakar<br />
strategi bisnes” dengan<br />
wawasan mencapai<br />
“kecemerlangan<br />
kewangan“ dengan<br />
mengoptimumkan<br />
proses-proses kewangan,<br />
mengurus kos-kos<br />
operasi, memacu<br />
prestasi bisnes dan<br />
menangani risiko.
RINGKASAN OPERASI<br />
Prestasi Kewangan – TK2008 berbanding TK2007<br />
Secara keseluruhannya, TK2007 adalah tahun yang luar biasa dengan pencapaian penting seperti<br />
keuntungan tertinggi sebanyak RM4.1 bilion, prestasi teknikal serta inisiatif pemulihan dan penciptaan<br />
nilai yang bertambah baik. Hasil kejayaan-kejayaan ini serta pelaksanaan beberapa pendorong utama<br />
untuk meningkatkan prestasi, TNB telah bersedia untuk menghadapi cabaran-cabaran yang dijangkakan<br />
pada TK2008, terutamanya kos penjanaan yang lebih tinggi.<br />
TK2008 telah melampaui semua jangkaan kerana harga arang batu serta pembayaran IPP yang lebih<br />
tinggi jauh melebihi penjimatan kos operasi dan pertumbuhan permintaan sebanyak 6.1%. Walaupun<br />
jumlah hasil kumpulan telah meningkat sebanyak 10.4%, perbelanjaan operasi pula telah meningkat<br />
sebanyak 22.5% menyebabkan margin EBITDA jatuh kepada 29.5% berbanding 37.6% yang dilaporkan<br />
pada TK2007. Prestasi kumpulan pada tahun kajian juga terjejas disebabkan kejatuhan nilai ringgit<br />
berbanding dolar AS dan Yen Jepun pada separuh kedua tahun kewangan.<br />
Prestasi kewangan kumpulan bagi beberapa tahun yang lalu adalah seperti yang ditunjukkan dalam cartacarta<br />
berikut:<br />
metriks utama kewangan<br />
% %<br />
%<br />
% %<br />
%<br />
0<br />
Penggearan<br />
Penggearan<br />
80 80<br />
70 70<br />
60 60<br />
50 50 50<br />
40 40 40<br />
30 30 30<br />
20 20 20<br />
10 10<br />
8<br />
7<br />
6<br />
5<br />
4<br />
3<br />
2<br />
1<br />
0<br />
68.6<br />
64.9<br />
58.1<br />
49.9<br />
46.9 46.9<br />
Perlindungan Perlindungan Faedah Faedah Faedah Faedah EPS EPS Asas Asas<br />
4.4<br />
68.6<br />
4.4<br />
3.8 3.8<br />
64.9<br />
3.8<br />
4.7<br />
58.1<br />
4.7<br />
49.9<br />
46.9<br />
0<br />
TK’04 TK’04 TK’05 TK’05 TK’06 TK’06 TK’07 TK’07 TK’08 TK’08<br />
8<br />
7<br />
6<br />
5<br />
4<br />
3<br />
2<br />
1<br />
6.7<br />
6.7<br />
6.9<br />
6.9<br />
sen sen<br />
sen<br />
7<br />
6<br />
5<br />
4<br />
% %<br />
%<br />
3<br />
2<br />
1<br />
0<br />
100 100<br />
80 80<br />
60 60<br />
40 40 40<br />
20 20<br />
Pulangan Pulangan Ke Ke Atas Atas Aset Aset<br />
2.6<br />
2.6<br />
2.2<br />
26.1<br />
26.1<br />
30.2<br />
0<br />
0 0<br />
TK’04 TK’04 TK’05 TK’05 TK’06 TK’06 TK’07 TK’07 TK’08 TK’08 TK’04 TK’04 TK’05 TK’05 TK’05 TK’06 TK’06 TK’06 TK’07 TK’07 TK’07 TK’08 TK’08 TK’08<br />
7<br />
6<br />
5<br />
4<br />
3<br />
2<br />
1<br />
2.2<br />
30.2<br />
3.3<br />
52.5<br />
3.3<br />
52.5<br />
6.3<br />
94.9 94.9<br />
6.3<br />
94.9<br />
4.6<br />
59.9 59.9<br />
4.6<br />
0<br />
TK’04 TK’04 TK’05 TK’05 TK’06 TK’06 TK’07 TK’07 TK’08 TK’08<br />
59.9<br />
Nota:-<br />
1. Penggearan dihitung<br />
berdasarkan jumlah hutang<br />
sebagai peratusan jumlah<br />
modal<br />
Pulang Ke Atas Aset<br />
(ROA) ditentukan<br />
berdasarkan keuntungan<br />
bersih Kumpulan (sebelum<br />
tukaran wang asing dan<br />
peruntukan FRS 119)<br />
sebagai peratusan kepada<br />
jumlah aset Kumpulan<br />
2. Perlindungan faedah<br />
bermaksud EBITDA<br />
berbanding perbelanjaan<br />
faedah<br />
3. EPS asas dihitung dengan<br />
mengambil jumlah<br />
keuntungan yang<br />
diatributkan kepada<br />
pemegang-pemegang<br />
ekuiti dibahagi dengan<br />
purata wajaran sahamsaham<br />
biasa yang<br />
diterbitkan<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
71
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
72<br />
Ulasan Operasi – Bahagian Kewangan Kumpulan<br />
Inisiatif-inisiatif utama<br />
TK2008<br />
D e n g a n p e n g a w a l a n r a p i<br />
berperaturan yang berterusan,<br />
keadaan pasaran yang amat<br />
sukar, serta harapan lazim pihak<br />
berkepentingan, Bahagian<br />
Kewangan Kumpulan lebih<br />
memberi tekanan kepada<br />
peranannya sebagai “pakar<br />
strategi bisnes’ dengan wawasan<br />
mencapai “kecemerlangan<br />
kewangan“ dengan mengoptimumkan<br />
proses-proses<br />
kewangan, mengurus kos-kos<br />
operasi, memacu prestasi bisnes<br />
dan menangani risiko.<br />
Walaunpun beberapa inisiatif<br />
boleh disifatkan sebagai “urusan<br />
seperti biasa”, namun langkahlangkah<br />
dan sasaran-sasaran<br />
yang ditetapkan adalah agresif<br />
untuk memastikan peningkatan<br />
yang berterusan.<br />
memacu prestasi bisnes<br />
Bahagian Kewangan Kumpulan<br />
t e r u s m e m p e r t i n g k a t k a n<br />
kemahirannya serta menggunapakai<br />
alat-alat yang dibangun<br />
dan dilaksanakan untuk<br />
memantau prestasi bisnes. Model<br />
Perancangan Strategik Dinamik<br />
20-tahun yang dirumuskan pada<br />
tahun 2005 dan yang menitikberatkan<br />
aliran tunai telah<br />
d i p e r k u k u h k a n d e n g a n<br />
penambahan beberapa ciri yang<br />
membolehkan simulasi tarif yang<br />
kompleks, analitik gabungan dan<br />
pengambilalihan dan<br />
perancangan senario keperluan<br />
tunai. Pelaksanaan penuh<br />
Nisbah Kewangan<br />
Tahun Kewangan<br />
2003 2004 2005 2006 2007 2008<br />
Nisbah pembiayaan diri 40:60 25:75 51:49 68:32 118:-18 76:24<br />
Kos Dana Purata Wajaran Berkesan* 4.9% 5.3% 5.4% 5.9% 5.9% 5.5%<br />
Campuran Matawang (RM:Asing) 49:51 51:49 50:50 52:48 # 55:45 # 53:47 #<br />
Nisbah Perlindungan Pembayaran<br />
Hutang<br />
2.0x 1.6x 1.4x 1.8x 2.5x 2.3x<br />
Nisbah Hutang-Ekuiti (Tunai Bersih) 2.11 1.94 1.69 1.19 0.78 0.68<br />
* Mencerminkan pendedahan matawang dalam nilai RM<br />
# Menurut FRS 132<br />
Perakaunan Bahagian kini<br />
membolehkan unit-unit bisnes<br />
teras termasuk setiap stesen<br />
janaelektrik (bagi Bahagian<br />
Penjanaan) dan Negeri (bagi<br />
Bahagian Pembahagian)<br />
mengukur kecekapan dalaman,<br />
memantau prestasi serta<br />
mengenalpasti bidang-bidang<br />
yang perlu diperkukuhkan.<br />
Aktiviti perancangan belanjawan<br />
tradisional kini diperkukuhkan<br />
dengan mekanisme kawalan<br />
belanjawan automatik untuk<br />
menyemaikan disiplin dan pada<br />
masa yang sama ciri-ciri kawalanmasa<br />
akan diperkenalkan tidak<br />
lama lagi untuk memantau<br />
kemajuan. Ini akan digunapakai<br />
bersama dengan Rangka Kerja<br />
Penilaian Pelaburan untuk kaedah<br />
Perancangan Belanjawan.<br />
Keupayaan unit-unit bisnes<br />
menggunakan amalan-amalan<br />
terbaik dan sasaran sebagai<br />
tanda aras adalah satu langkah<br />
ke arah meningkatkan kecekapan<br />
d a n p r o d u k t i v i t i d e m i<br />
merealisasikan visi TNB menjadi<br />
di antara badan korporat yang<br />
terunggul di dunia dalam bisnes<br />
tenaga dan bidang-bidang lain<br />
yang berkaitan.<br />
Kemajuan Teknologi Maklumat,<br />
khususnya teknologi internet,<br />
telah membolehkan operasi<br />
bisnes dikendalikan melalui<br />
internet dan menjadi platform<br />
baru bagi entiti-entiti berinteraksi<br />
antara satu sama lain. Di TNB,<br />
inisiatif awal untuk mengguna<br />
Maybank2e.net kini diperluaskan<br />
kepada pihak ketiga yang tidak<br />
ada akaun dengan Maybank.<br />
Adalah menjadi hasrat kami<br />
untuk memindahkan semua pembayaran<br />
dan transaksi e-platform<br />
lama ke Maybank2e.net dengan<br />
matlamat menggunakan hanya<br />
s a t u s i s t e m p e m p ro s e s a n<br />
pembayaran elektronik.<br />
Pada tahun kajian, satu penilaian<br />
aset telah dijalankan ke atas<br />
aset-aset operasi utama<br />
Kumpulan bagi memastikan<br />
liputan insurans yang wajar dan<br />
mencukupi. Walaupun penilaian<br />
i t u b e r j a y a m e n g h a s i l k a n<br />
peningkatan nilai aset yang<br />
hendak diinsurankan sebanyak<br />
87% bagi TNB dan 79% bagi<br />
TNB Janamanjung Sdn. Bhd.,<br />
jumlah premium hanya meningkat<br />
sebanyak 15% disebabkan<br />
penurunan kadar premium.<br />
Pengurangan kadar insurans<br />
dapat dicapai hasil proses<br />
berhemat dalam memperbaharui<br />
polisi insurans, nisbah kerugian<br />
y a n g l e b i h r e n d a h b a g i<br />
k e b a n y a k a n p o l i s i d a n<br />
pengurusan risiko yang lebih<br />
mantap dengan membangkitkan<br />
k e s e d a r a n d a n b e r k o n g s i<br />
m a k l u m a t / p e n g e t a h u a n<br />
pengurusan risiko. Berikutan itu,<br />
penilaian seumpama telah<br />
dijalankan ke atas aset subsidiarisubsidiari<br />
utama.<br />
liabiliti hutang & pengurusan<br />
modal<br />
Pengurusan aktif hutang dan<br />
kewajipan diteruskan untuk<br />
m e m b i n a a s a s k e k u a t a n<br />
kewangan TNB dengan nisbah<br />
akhir tahun berada pada<br />
kedudukan yang bertambah baik<br />
seperti berikut:
Sepanjang tahun kajian, Bahagian ini telah memantau kadar<br />
pertukaran, harga-harga bon dan kos-kos pembiayaan dengan aktif<br />
walaupun dana baru tidak diperlukan. TNB telah menggunakan baki<br />
tunainya untuk membuat prapembayaran untuk beberapa pinjaman<br />
matawang asing dalam denominasi Swiss Franc dan Euro masingmasing<br />
pada bulan Jun dan September 2008.<br />
Profil kematangan hutang TNB seperti pada 31 Ogos 2008 adalah<br />
seperti berikut:<br />
Profil Kematangan Hutang seperti pada 31 Ogos 2008<br />
RM juta<br />
4,000<br />
3,500<br />
3,000<br />
2,500<br />
2,000<br />
1,500<br />
1,000<br />
500<br />
0<br />
-500<br />
TK2009<br />
TK2010<br />
TK2011<br />
RM<br />
TK2012<br />
TK2013<br />
TK2014<br />
TK2015<br />
USD Yen Lain-lain<br />
TK2016<br />
TK2017<br />
TK2018<br />
TK2019<br />
TK2020<br />
TK2021<br />
TK2022<br />
TK2023<br />
TK2024<br />
TK2025<br />
Pinjaman Jangka Panjang & Derivatif Keutamaan<br />
TK2026<br />
>2026<br />
Adalah jelas bahawa kematangan<br />
hutang-hutang yang akan matang<br />
pada TK2009 dan TK2010 akan<br />
dibayar daripada baki tunai<br />
semasa dan juga daripada<br />
operasi walaupun terdapat<br />
kemungkinan hutang-hutang itu<br />
dibiayai semula melalui pinjaman<br />
baru, tertakluk kepada termaterma.<br />
TNB perlu menimbangkan<br />
s t r a t e g i a l t e r n a t i f s e p e r t i<br />
prapembayaran dan/atau beli<br />
balik bon dalam menghadapi<br />
risiko pembiayaan semula yang<br />
b a k a l d i h a d a p i b e r i k u t a n<br />
kematangan hutang sebanyak<br />
RM3.7 bilion pada TK2011.<br />
Langkah ini juga sekali gus akan<br />
menangani ciri-ciri kekal pinjaman<br />
TNB di mana hutang matawang<br />
asing melebihi 25% daripada<br />
jumlah portfolio hutang yang<br />
tidak sepadan dengan asas hasil<br />
yang sebahagian besar adalah<br />
dalam denominasi Ringgit.<br />
Adalah juga menjadi hasrat TNB<br />
bahawa sebarang pembiayaan<br />
baru yang diperolehi akan<br />
distruktur supaya mematuhi<br />
prinsip-prinsip Syariah GCC<br />
untuk membolehkan sahamsaham<br />
TNB diiktiraf sebagai<br />
saham Islam dan dengan itu<br />
dapat mempelbagaikan asas<br />
pelabur yang ada.<br />
Pada 30 Oktober 2008, TNB<br />
telah menyertai swap kadar<br />
faedah untuk sebanyak Dolar AS<br />
384.7 daripada pinjaman kadar<br />
terapung kepada kadar tetap<br />
3.76%. Dengan selesainya<br />
transaksi ini, kedudukan pinjaman<br />
kadar tetap TNB adalah sebanyak<br />
98.8% daripada jumlah portfolio<br />
pinjaman, sementara purata kos<br />
pinjaman meningkat daripada<br />
5.49% kepada 5.54%.<br />
Lembaga Pengarah TNB telah<br />
memberi kelulusan bagi TNB<br />
melaksanakan beli balik saham<br />
sehingga sepuluh (10%) daripada<br />
modal terbitan dan modal<br />
berbayar. Cadangan ini adalah<br />
tertakluk kepada keperluan<br />
penyenaraian Bursa Securities<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
73
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
74<br />
dan peruntukan Akta Syarikat<br />
serta Akta Suruhanjaya Sekuriti.<br />
TNB bercadang mendapat<br />
kelulusan pemegang-pemegang<br />
sahamnya untuk cadangan beli<br />
balik saham pada Mesyuarat<br />
A g u n g L u a r B i a s a y a n g<br />
dijadualkan bersamaan dengan<br />
Mesyuarat Agung Tahunan pada<br />
bulan Disember 2008.<br />
strategi bisnes<br />
Pada tahun kajian, tiga dasar<br />
utama telah disemak dan<br />
dibentuk semula supaya sejajar<br />
dengan Rancangan Strategi 20<br />
Tahun TNB dan untuk kawalan<br />
dalaman yang lebih mantap.<br />
Dasar Perbendaharaan telah<br />
d i k e m a s k i n i k a n b e r i k u t a n<br />
perkembangan terbaru fungsi<br />
perbankan elektronik, dasar baru<br />
b a g i r a k a n t i m b a l d a n<br />
diperkukuhkan dengan kawalank<br />
a w a l a n y a n g l e b i h b a i k<br />
sementara Dasar Perhubungan<br />
Pelabur dibangunkan untuk<br />
mengenalpasti pemilik nyata,<br />
menetapkan pendekatan tersusun<br />
dalam strategi komunikasi serta<br />
mendokumenkan perlunya<br />
maklumat/berita disebar secara<br />
telus, menepati masa dan<br />
saksama kepada komuniti<br />
p e l a b u r , p e n g a n a l i s i s<br />
penyelidikan, agensi penarafan<br />
dan orang ramai.<br />
Yang besar keertiannya adalah<br />
Dasar Pelaburan dan Strategi<br />
baru yang menggariskan prinsipprinsip<br />
untuk menetapkan<br />
bagaimana Pembangunan Bisnes<br />
boleh mengenalpasti, menerokai<br />
dan menyokong peluangpeluang<br />
bisnes baru di dalam<br />
dan luar negara. Asas dasar dan<br />
strategi ini adalah Rancangan<br />
Strategik 20 Tahun tetapi sentiasa<br />
bergantung kepada kedudukan<br />
kewangan TNB. Secara ringkas:-<br />
•<br />
Ulasan Operasi – Bahagian Kewangan Kumpulan<br />
TNB sebagai “pelabur<br />
teknikal” akan meneruskan<br />
projek-projek penjanaan<br />
“Greenfield” dan “Brownfield”<br />
•<br />
•<br />
•<br />
yang memenuhi ambang<br />
pelaburan purata wajaran kos<br />
modal serta premium risiko<br />
yang sewajar untuk risikorisiko<br />
seperti kedaulatan,<br />
k a d a r p e r t u k a r a n d a n<br />
pembangunan.<br />
Pelaburan akan dihadkan<br />
kepada antara 10%-25%<br />
modal saham ekuiti rakan<br />
timbal yang berwibawa<br />
sebagai rakan perkongsian<br />
tetapi sentiasa tertakluk<br />
kepada kedudukan aliran<br />
tunai.<br />
TNB akan memberi tumpuan<br />
kepada negara-negara di<br />
ASEAN, di Timur Tengah dan<br />
Benua Kecil India dengan<br />
had-had yang ditentukan<br />
oleh penarafan negara.<br />
Penekanan turut diberi<br />
kepada aspek-aspek operasi<br />
dan penyenggaraan supaya<br />
setiap pelaburan berpeluang<br />
memajukan bisnes TNB<br />
Repair & Maintenance Sdn<br />
Bhd.<br />
Pada tahun kajian, 2 peluang<br />
gabungan dan pengambilalihan<br />
telah dinilai dan TNB turut<br />
melayakkan diri bagi beberapa<br />
projek ‘greenfield’ di wilayah<br />
Majlis Kerjasama Teluk. Walaupun<br />
gabungan dan pengambilalihan<br />
itu akan membuka peluang<br />
segera bagi TNB bertapak di<br />
peringkat antarabangsa,<br />
keupayaan memperluaskan<br />
kapasiti serta menyertai industri<br />
“pengumpulan” dalam pasaran<br />
maju, penilaiannya akan memberi<br />
tekanan ke atas aliran tunai masa<br />
depan Kumpulan. TNB juga<br />
t e l a h b e r s e t u j u m e n j a l i n<br />
perkongsian dengan Kumpulan<br />
Saudi Binladin untuk membida<br />
projek logi air dan janakuasa<br />
bebas 1700 MW dan 150,00<br />
m3/hari di bandaraya industri<br />
Yanbu di Arab Saudi. Walaupun<br />
terdapat cabaran-cabaran dalam<br />
pasaran EPC dan kewangan<br />
semasa, keputusan bida itu akan<br />
dapat diselesaikan pada<br />
pertengahan bulan Disember<br />
2008.<br />
Bagi projek penyahmasinan air<br />
dan janakuasa Shuaibah III yang<br />
sedia ada itu, pembinaan secara<br />
keseluruhan nya sedang berjalan<br />
lancar dan operasi komersial<br />
projek ini dijadualkan bermula<br />
pada pertengahan 2009.
perhubungan pelabur Yang<br />
proaktif<br />
Peranan Perhubungan Pelabur di<br />
TNB merupakan alat pengurusan<br />
strategik yang memberi platform<br />
komunikasi dari semasa ke<br />
semasa antara Kumpulan dengan<br />
komuniti kewangan yang terdiri<br />
daripada pelabur sedia ada dan<br />
yang berpotensi serta penganalisis<br />
penyelidikan. Tumpuan<br />
utama diberi kepada komunikasi<br />
yang konsisten serta penyebaran<br />
maklumat yang mencerminkan<br />
prestasi dan prospek Kumpulan<br />
secara tepat, berdaya harap dan<br />
menetapi masa kepada para<br />
pelabur dan penganalisis. Saluran<br />
komunikasi perhubungan pelabur<br />
juga merupakan satu cara untuk<br />
mendapat maklumbalas daripada<br />
komuniti pelaburan yang akan<br />
disalur balik kepada Pengurusan<br />
dan Lembaga Pengarah.<br />
S e p e r t i l a z i m , T N B t u r u t<br />
menjemput komuniti kewangan<br />
dan media untuk sesi pengumuman<br />
keputusan kewangan suku<br />
tahun. Secara purata seramai<br />
87 pihak menghadiri sesi-sesi<br />
pengumuman suku tahun itu<br />
atau menyertainya melalui sidang<br />
video.<br />
Seperti tahun-tahun lalu, TNB<br />
telah mengambil bahagian dalam<br />
beberapa persidangan dan<br />
m e s y u a r a t p e l a b u r y a n g<br />
dianjurkan oleh bank-bank<br />
pelaburan terkemuka untuk<br />
memberi maklumat terkini<br />
mengenai prestasi syarikat dan<br />
menangani sebarang isu dan<br />
kebimbangan yang dibangkitkan<br />
oleh para pengurus dana dan<br />
pelabur. Selain daripada<br />
persidangan dan mesyuarat di<br />
luar premis TNB, Pengurusan<br />
dan Perhubungan Pelabur sering<br />
menerima permintaan daripada<br />
pengurus dana dan pelabur<br />
untuk bermesyuarat di pejabatpejabat<br />
TNB. Pada tahun kajian,<br />
TNB telah mengadakan kira-kira<br />
120 mesyuarat (tidak termasuk<br />
p e n g u m u m a n K e p u t u s a n<br />
Kewangan Suku Tahun) dengan<br />
para penganalisis dan pengurus<br />
dana di pejabat TNB.<br />
Tinjauan dan Melangkah<br />
Ke Hadapan – TK2009<br />
Cabaran tnb<br />
B a h a g i a n K e w a n g a n a k a n<br />
meneruskan perjalanannya “ke<br />
arah kecemerlangan kewangan”.<br />
Dengan iklim ekonomi dan<br />
kewangan dijangka mudah<br />
berubah dalam tempoh terdekat<br />
dan pertumbuhan permintaan<br />
akan lebih rendah berbanding<br />
t a h u n l a l u , k e u p a y a a n<br />
menurunkan kos kekal sebagai<br />
faktor penting kejayaan.<br />
Di bawah senario ini, peranan<br />
Bahagian Kewangan Kumpulan<br />
bagi tempoh berakhir 31 Ogos<br />
2009 ialah memperbaharui<br />
tumpuan kepada aspek-aspek<br />
penting pendorong hasil dan<br />
kos dan pendorong penciptaan<br />
nilai. Cabaran-cabaran utama<br />
bagi TK2009 termasuk yang<br />
berikut:-<br />
•<br />
•<br />
Adalah perlu untuk terus<br />
membangun perkongsian<br />
strategik dengan para<br />
kontraktor EPC, perundingperunding<br />
dan rakan kongsi<br />
b i s n e s u t a m a u n t u k<br />
membolehkan TNB bersaing<br />
dengan lebih berkesan dalam<br />
persekitaran semasa untuk<br />
berjaya dalam bisnes di<br />
peringkat antarabangsa<br />
Harga bahan api yang lebih<br />
tinggi akan memberikan<br />
kesan yang besar ke atas kos<br />
perkhidmatan dan bahanbahan<br />
yang berkaitan dengan<br />
pembangunan dan penyenggaraan<br />
aset<br />
•<br />
•<br />
•<br />
Kemudahubahan pasaran<br />
pertukaran asing berbanding<br />
dengan RM akan memberi<br />
kesan kepada pendedahan<br />
hutang matawang asing dan<br />
pembelian arang batu TNB<br />
Keupayaan mendapat dana<br />
p a d a k a d a r k o m p e t i t i f<br />
memandang pergolakan<br />
k e w a n g a n d u n i a y a n g<br />
mempunyai kesan ke atas<br />
ketersediaan kredit serta<br />
j a n g k a a n k e m e l e s e t a n<br />
ekonomi di seluruh dunia<br />
Melaksanakan mekanisme<br />
p e n e n t u a n h a rg a y a n g<br />
objektif dan telus untuk<br />
manfaat pengguna termasuk<br />
tidak memindah kos bahan<br />
api kepada mereka dan<br />
memperbetulkan ketidakimbangan<br />
dalam rantaian<br />
nilai “input-output” bisnes<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
75
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
76<br />
Dato’ abdul razak bin abdul majid<br />
Naib Presiden Kanan<br />
Matlamat Bahagian<br />
Hal Ehwal<br />
Korporat<br />
Bahagian Hal Ehwal Korporat ditubuhkan pada bulan Januari 2008 berikutan keputusan penyusunan<br />
semula fungsi-fungsi korporat TNB. Bahagian ini terdiri daripada lima (5) jabatan, iaitu:-<br />
1.<br />
2.<br />
3.<br />
4.<br />
5.<br />
Setiausaha Syarikat;<br />
Yayasan <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong>;<br />
Jabatan Pengurusan dan Perhubungan Kawal Selia;<br />
Jabatan Perkhidmatan Undang-undang; dan<br />
Jabatan Komunikasi Korporat<br />
Pada tahun kajian, Bahagian ini terus membantu bisnes-bisnes teras TNB dengan menyediakan<br />
perkhidmatan-perkhidmatan kesetiausahaan korporat dan penasihat korporat; pengurusan perundangan<br />
dan litigasi; pengurusan dan perhubungan kawal selia dan komunikasi korporat yang amat bernilai<br />
dengan pihak berkepentingan dalaman dan dari luar Syarikat. Di samping itu, Bahagian ini terus<br />
menyediakan bantuan pendidikan dan kebajikan menerusi Yayasan <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> (YTN).<br />
Matlamat Bahagian ini adalah untuk memastikan pencapaian dan pematuhan amalan-amalan terbaik<br />
tadbir urus dengan memupuk pendekatan terbuka dan beramah mesra dalam hal ehwal bisnes dan<br />
korporat dan ke arah memperkukuhkan perhubungan dengan pihak berkepentingan TNB, agensi-agensi<br />
Kerajaan, organisasi-organisasi bukan-Kerajaan dan para pelanggan keseluruhannya.
Ringkasan Operasi<br />
i. Jabatan pengurusan dan<br />
perhubungan kawal selia<br />
Jabatan ini memberi tumpuan<br />
k e p a d a m e m b i n a d a n<br />
mengukuhkan perhubungan<br />
rapat dan pertalian di antara<br />
TNB dengan pihak kawal<br />
selia, agensi-agensi Kerajaan,<br />
individu-individu, organisasiorganisasi<br />
dan persatuanp<br />
e r s a t u a n y a n g b o l e h<br />
mempengaruhi perkaraperkara<br />
berkaitan dengan<br />
TNB khususnya dan industri<br />
tenaga amnya.<br />
ii. Jabatan perkhidmatan<br />
undang-undang<br />
Jabatan ini menyediakan<br />
khidmat nasihat perundangan<br />
dan litigasi korporat<br />
berkaitan hal-hal operasi<br />
serta memastikan pematuhan<br />
kepada Akta-akta Parlimen,<br />
khususnya Akta Bekalan<br />
Elektrik 1990, peraturanperaturan<br />
dan undangundang<br />
yang berkenaan<br />
serta Terma dan Syarat<br />
Perlesenan bagi TNB dan<br />
subsidiari-subsidiarinya.<br />
iii. Jabatan komunikasi<br />
korporat<br />
Jabatan ini bertanggungjawab<br />
untuk menguruskan<br />
persepsi pihak ber kepentingan<br />
menerusi komunikasi<br />
dalaman dan luaran yang<br />
berkesan dalam perhubungan<br />
media, hal-hal komuniti dan<br />
tanggungjawab korporat,<br />
penjenamaan korporat,<br />
pengurusan majlis dan sukan,<br />
penerbitan, laman web dan<br />
perhubungan dalaman. Di<br />
samping itu, Jabatan ini juga<br />
bertanggungjawab terhadap<br />
Galeri <strong>Tenaga</strong>, y a n g<br />
memaparkan dan menjaga<br />
koleksi lukisan TNB.<br />
iv. setiausaha syarikat<br />
Pejabat Setiausaha Syarikat<br />
bertanggungjawab terhadap<br />
p e m a t u h a n k e p e r l u a n<br />
undang-undang dan kawal<br />
s e l i a s e r t a p e r j a l a n a n<br />
berkesan Lembaga Pengarah<br />
dari segi penggubalan dasar<br />
dan tugas-tugas kewangan<br />
lain kepada Kumpulan TNB<br />
m e n g i k u t p e r u n t u k a n<br />
undang-undang syarikat,<br />
undang-undang sekuriti, garis<br />
panduan-garis panduan<br />
Suruhanjaya Sekuriti dan<br />
keperluan penyenaraian<br />
Bursa Malaysia. Fungsi utama<br />
yang lain adalah membantu<br />
Lembaga Pengarah menggunapakai<br />
prinsip-prinsip dan<br />
amalan-amalan tadbir urus<br />
sebagai unsur yang perlu<br />
u n t u k p r e s t a s i d a n<br />
v.<br />
kewibawaan Syarikat. Jabatan<br />
ini juga bertanggungjawab<br />
terhadap hal-hal pentadbiran<br />
berkaitan dengan pemegangpemegang<br />
saham yang terdiri<br />
daripada orang ramai serta<br />
warga kerja yang layak.<br />
Yayasan tenaga nasional<br />
(Ytn)<br />
Yayasan <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong><br />
(YTN) yang ditubuhkan<br />
sebagai badan amanah TNB<br />
memastikan inisiatif-inisiatif<br />
serta usaha-usaha tanggungjawab<br />
sosial korporat TNB<br />
ditunaikan melalui biasiswa<br />
dan pinjaman kepada pelajarpelajar<br />
yang wajar diberi<br />
bantuan.<br />
Penambahbaikan Operasi<br />
Pada tahun kajian, Bahagian Hal<br />
Ehwal Korporat telah melaksanakan<br />
berbagai inisiatif untuk terus<br />
meningkatkan kecekapan dan<br />
keberkesanan aktiviti yang<br />
dirancang. Ini termasuk:<br />
• P e m b a n g u n a n S i s t e m<br />
Pengurusan Perundangan<br />
u n t u k p e n g u r u s a n d a n<br />
pemantauan litigasi.<br />
• Pelaksanaan Sistem Maklumat<br />
Komunikasi Korporat untuk<br />
dokumentasi dan perkongsian<br />
maklumat mengenai kalendar<br />
aktiviti korporat, keratan<br />
berita media, perpustakaan<br />
dokumen dan penyerahan<br />
tugasan.<br />
• Mengoperasikan Sistem<br />
Pemantauan Pinjaman untuk<br />
menjejak pembayaran balik<br />
pinjaman<br />
penuntut.<br />
oleh para<br />
• Memperkukuhkan sistem<br />
intranet TNB menerusi<br />
“Livewire” supaya memudahkan<br />
akses dan perkongsian<br />
maklumat dalam TNB.<br />
•<br />
Melancarkan saluran perkongsian<br />
maklumat seluruh<br />
TNB yang dikenali “TNB<br />
NewsTube”.<br />
Pengurusan Sumber<br />
Manusia<br />
<strong>Tenaga</strong> kerja adalah salah satu<br />
asetnya yang paling bernilai<br />
dalam mendorong kejayaan<br />
matlamat-matlamat operasinya.<br />
Sehubungan dengan itu,<br />
Bahagian ini telah memberi<br />
penekanan yang amat tinggi<br />
k e p a d a m e m b a n g u n k a n<br />
keupayaan sumber manusia<br />
melalui program-program latihan<br />
bagi memenuhi keperluan<br />
pelbagai disiplin dan profesion.<br />
Fokus Pelanggan dan<br />
Pengurusan Pihak<br />
Berkepentingan<br />
B a h a g i a n i n i b e r k o m i t e d<br />
sepenuhnya kepada inisiatif<br />
Kecemerlangan Perkhidmatan<br />
SE10/10 Syarikat. Berbagai<br />
sistem, aktiviti dan program<br />
telah diadakan untuk meningkatkan<br />
tahap profisiensi selaras<br />
d e n g a n k e c e m e r l a n g a n<br />
perkhidmatan di bawah Matlamat<br />
Korporat. Ini ter masuklah<br />
menubuhkan Pusat Aduan<br />
Korporat dan Sistem Maklumat<br />
Komunikasi Korporat (CCIS),<br />
menganalisa Indeks Kaji Selidik<br />
Pelanggan (CSI) dan Indeks Kaji<br />
Selidik Pekerja (ESI) sebagai kayu<br />
ukur dan maklum balas untuk<br />
m e n i n g k a t k a n k e p u a s a n<br />
pelanggan. Di samping itu,<br />
program-program lain adalah<br />
penganjuran Program CLOP atau<br />
Community Leader Outreach<br />
Programme, inisiatif-inisiatif<br />
Penjenamaan Korporat,<br />
mengadakan ceramah-ceramah<br />
TNB sebagai satu sumber rujukan<br />
berasaskan Internet mengenai<br />
isu-isu TNB untuk media di<br />
Malaysia serta mengendalikan<br />
Bengkel Media TNB serta<br />
menjadi tuan rumah dalam sesi<br />
yang diadakan dari semasa ke<br />
s e m a s a d e n g a n p i h a k<br />
berkepentingan.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
77
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
78<br />
Dato’ kamaruzzaman bin Jusoh<br />
Naib Presiden<br />
Sorotan Pencapaian:<br />
Sumber<br />
Manusia<br />
Kumpulan<br />
Mutakhir ini, terdapat desakan yang jelas terhadap Bahagian<br />
Sumber Manusia untuk memperlihatkan nilai dan sumbangannya ke<br />
atas pencapaian keseluruhan organisasi. Keadaan ini memerlukan<br />
Bahagian Sumber Manusia memainkan peranan aktif sebagai rakan<br />
kongsi di dalam aktiviti pengurusan perniagaan dan operasi. Tidak<br />
dapat dinafikan, keperluan ini menjuruskan fokus Bahagian Sumber<br />
Manusia ke arah isu-isu strategik seperti menyediakan barisan<br />
kepimpinan, mewujudkan tenaga kerja yang berprestasi tinggi dan<br />
sebagainya, bukan hanya menumpukan sumber kepada fungsi-fungsi<br />
tradisi (asas) seperti urusan-urusan pentadbiran dan perkhidmatan.<br />
pengurusan penggantian/bakat kepimpinan<br />
Pada masa ini terdapat 288 eksekutif yang tersenarai di dalam Himpunan Bakat (Talent Pool)<br />
Kepimpinan TNB. Terdapat 254 Jawatan Kepimpinan Utama (KLP) dan calon-calon berpotensi telah<br />
dicadangkan sebagai pengganti untuk mengisi 85% daripada jawatan-jawatan tersebut.<br />
program pertukaran bakat kepimpinan<br />
Program Pertukaran Bakat Kepimpinan yang julung kali diadakan di kalangan Syarikat-syarikat<br />
Berkaitan Kerajaan (GLC) telah dilancarkan pada Jun 2008. Dua orang eksekutif berpotensi tinggi<br />
dari Himpunan Bakat TNB telah ditugaskan di Celcom <strong>Berhad</strong> dan MBSB (Malaysian Building Society<br />
<strong>Berhad</strong>) selama setahun. Pada masa yang sama, TNB juga turut menerima dua orang eksekutif,<br />
seorang dari Malaysia Airports Holdings <strong>Berhad</strong> (MAHB) dan seorang lagi dari MBSB.<br />
audit pembangunan kepimpinan (Leadership Development Audit LDA)<br />
Terdapat 7 elemen utama yang menjadi pengukur di dalam proses audit Pembangunan Kepimpinan<br />
yang tertera di dalam Orange Book, ianya menjadi panduan kepada semua syarikat GLC. TNB telah<br />
mencapai tahap keseluruhan yang memuaskan dengan mendapat 5 elemen diiktiraf sebagai Amalan<br />
Baik (Good Practice) dan dua lagi sebagai Memadai (Adequate). Audit ini, yang telah dilaksanakan<br />
oleh syarikat perunding bebas, menilai amalan syarikat dari segi kerangka program pembangunan,<br />
dasar, proses & amalan bagi memenuhi keperluan-keperluan pengambilan tenaga kerja, pembangunan,<br />
pembendungan dan kesediaan anggota kerja syarikat.<br />
pelaksanaan buku biru (Blue Book)<br />
TNB telah dinilai sebagai di antara dua Syarikat-syarikat Berkaitan Kerajaan (GLC) yang menduduki<br />
tempat teratas di dalam pelaksanaan Buku Biru oleh syarikat perunding bebas.<br />
haluan kerjaya pakar (Specialist Career Path – SCP)<br />
Skim ini telah dilaksanakan sejak empat tahun dahulu. Sehingga kini, dua Specialist dan 23 Pakar<br />
Teknikal telah dilantik. Dua daripada mereka telah mendapat pengiktirafan antarabangsa kerana<br />
berjaya mempatenkan Flashover Analysis Tool untuk kegunaan Sistem Perlindungan Penghantaran<br />
Elektrik dan menghasilkan sebuah buku mengenai Power Quality Guidebook.
Ringkasan Operasi<br />
Sebagai usaha untuk memenuhi<br />
keperluan bisnes semasa dan<br />
masa depan syarikat, TNB perlu<br />
memastikan saluran kepimpinannya<br />
berupaya membekalkan<br />
pemimpin yang berkompeten<br />
d a n b e r k e b o l e h a n . B a g i<br />
mencapai matlamat ini, saiz<br />
Himpunan Bakat Kepimpinan<br />
TNB telah bertambah ke 288<br />
calon hasil daripada fokus yang<br />
beterusan terhadap pembangunan<br />
dan pengecaman<br />
bakat kepimpinan. Pencarian<br />
bakat kepimpinan berpotensi<br />
tinggi ini telah diperluaskan<br />
sehingga ke peringkat bawah<br />
hierarki eksekutif TNB. Dalam<br />
masa yang sama, kumpulan<br />
himpunan bakat kepimpinan ini<br />
berterusan menerima program<br />
pembangunan formal seperti<br />
P R O G E M ( P ro g r a m u n t u k<br />
Pengurus Besar) yang dikendalikan<br />
oleh National University of<br />
Singapore dan juga programprogram<br />
pembangunan yang<br />
dikendalikan oleh institusiinstitusi<br />
berprestij dari masa ke<br />
semasa berpandukan kepada<br />
Pelan Pembangunan Individu<br />
(IDP) masing-masing.<br />
P r o s e s t i n j a u a n p e l a n<br />
pembangunan dan penempatan<br />
jangka panjang dan jangka<br />
pendek Himpunan Bakat<br />
Kepimpinan telah dijadikan<br />
agenda tetap Uzlah Pengurusan<br />
(Management Breakout) TNB,<br />
yang diadakan dua kali setahun.<br />
Audit Pembangunan Kepimpinan<br />
(Leadership Development Audit<br />
atau LDA) yang dilaksanakan<br />
oleh syarikat perunding bebas,<br />
telah menilai TNB mempunyai<br />
piawaian pengurusan bakat yang<br />
boleh dibanggakan.<br />
Skim Haluan Kerjaya Pakar terus<br />
mencipta peluang bagi caloncalon<br />
yang berinspirasi dan yang<br />
layak. Hari ini bilangan Specialist<br />
dan Pakar Teknikal telah meningkat<br />
masing-masing kepada dua<br />
orang dan dua puluh tiga orang<br />
di dalam bidang kejuruteraan<br />
dan ICT. Laluan Kerjaya alternatif<br />
ini adalah antara penyumbang<br />
kepada pengekalan dan peningkatan<br />
teknikal dalam TNB.<br />
ir. sazali p. abdul karim<br />
Gagasan beliau “Flashover<br />
Analysis Tool” telah dipatenkan<br />
dan kini dipamerkan di World<br />
Intellectual Property<br />
Organisation (WIPO)<br />
mohamed Fuad Faisal<br />
Penulis buku berjudul<br />
“Power Quality Guidebook”<br />
“Saya kagum dengan Power<br />
Quality Guidebook yang<br />
bertajuk kecil Voltage Sag<br />
Solutions for Industrial<br />
Customers” kata Alex Mc<br />
Eachern (Pakar Kualiti Kuasa<br />
No. 1 dunia), Power<br />
Standards Lab, USA<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
79
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
80<br />
Ulasan Operasi – Sumber Manusia Kumpulan<br />
Sebuah syarikat perunding bebas<br />
telah dilantik oleh Khazanah<br />
<strong>Nasional</strong> untuk menjalankan<br />
audit ke atas pelaksanaan Garis<br />
Panduan Buku Biru dalam Memperkukuhkan<br />
Pengurusan Prestasi<br />
berdasarkan tiga elemen utama<br />
seperti berikut:<br />
• Prestasi Organisasi<br />
• Program, dasar dan sistem<br />
• Faedah kepada warga kerja<br />
Audit tersebut telah menilai TNB<br />
sebagai di antara pengamal<br />
terbaik di kalangan Syarikat-<br />
Syarikat Berkaitan Kerajaan<br />
(GLC).<br />
pembangunan kapasiti<br />
Kemahiran dan profesionalisme<br />
warga kerja merupakan salah<br />
satu ciri penting bagi sebuah<br />
organisasi bertaraf dunia. Sejajar<br />
dengan matlamat tersebut,<br />
Bahagian Sumber Manusia perlu<br />
memastikan TNB mempunyai<br />
tenaga kerja yang berkemahiran<br />
dan berkebolehan. Dalam<br />
tempoh <strong>laporan</strong> ini, 114 program<br />
p e m b a n g u n a n d a n 1 , 1 1 0<br />
program mandatori teknikal dan<br />
bukan teknikal telah dikendalikan<br />
untuk eksekutif dan bukan<br />
eksekutif. Program-program ini<br />
telah direka bagi memastikan<br />
tenaga kerja TNB dilengkapkan<br />
d e n g a n k o m p e t e n s i b a g i<br />
memenuhi keperluan bisnes<br />
serta meningkatkan kecekapan<br />
dan produktiviti organisasi.<br />
D i s a m p i n g i t u , p ro g r a m<br />
tambahan seperti Kepimpinan<br />
Bisnes Strategik (Strategic<br />
Business Leadership), Buku Hijau<br />
FIDIC (FIDIC Green Book) dan<br />
Buku Kuning FIDIC (FIDIC Yellow<br />
Book) turut dikendalikan oleh<br />
Institut Latihan TNB, ILSAS bagi<br />
melatih dan mengajar tenaga<br />
kerja mengenai aspek-aspek<br />
komersial dalam mengendalikan<br />
sesebuah organisasi.<br />
Melangkah ke hadapan dan<br />
selaras dengan Fasa Kedua<br />
Rancangan Tindakan Strategik<br />
20 Tahun TNB untuk mencapai<br />
perluasan geografi bisnes, calon-<br />
calon telah dikenal pasti untuk<br />
bertugas di luar negara supaya<br />
d a p a t m e n a m b a h k a n<br />
pengetahuan dan meluaskan<br />
pendedahan mereka dalam<br />
bidang-bidang tertentu. Di<br />
bawah inisiatif ini, lima orang<br />
w a r g a k e r j a T N B t e l a h<br />
dipinjamkan kepada TNB Liberty<br />
Power Limited di Pakistan dan<br />
enam yang lain kepada Shuaibah<br />
III Independent Water and Power<br />
Project di Arab Saudi.<br />
Antara sebahagian inisiatif pelan<br />
jangka panjang pembangunan<br />
kapasiti (Capacity Building), 2<br />
Jurutera telah dihantar ke Korean<br />
Advanced Institute of Science &<br />
Technology dan University of<br />
Michigan sebagai persediaan<br />
sekiranya tenaga nuklear digunakan<br />
untuk menjana tenaga.<br />
Penambahbaikan Proses<br />
Untuk meningkat kecekapan<br />
perkhidmatan kepada pelanggan<br />
dalaman, 86 prosedur dan 118<br />
arahan kerja Pengurusan Sumber<br />
Manusia telah diisytiharkan<br />
dalam MS ISO 9000:2001<br />
berbanding hanya 65 prosedur<br />
dan 82 arahan kerja diisytiharkan<br />
pada tahun kewangan lalu.<br />
Talian Bebas Tol 1800 888 862<br />
di bawah Prosedur Whistle<br />
Blowing telah dilancarkan pada<br />
b u l a n O g o s 2 0 0 8 u n t u k<br />
membolehkan pelanggan dan<br />
warga kerja melaporkan sebarang<br />
pelanggaran atau penyalahgunaan<br />
prosedur, undangundang<br />
atau peraturan.<br />
Piagam Pelanggan Sumber<br />
Manusia telah diterbitkan pada<br />
bulan Jun 2008 bagi menyokong<br />
inisiatif SE10/10 Bahagian<br />
Sumber Manusia melalui ‘Mempertingkatkan<br />
Profesionalisme<br />
Sumber Manusia’ (Enhancing HR<br />
Professionalism). 27 proses<br />
utama Sumber Manusia telah<br />
diisytiharkan bagi memastikan<br />
perkhidmatan yang diberikan<br />
mematuhi piawaian kualiti yang<br />
dijanjikan.<br />
HAL EHWAL DALAMAN<br />
sorotan pencapaian:<br />
Memperkenalkan Prosedur<br />
Tangkapan Sewaktu Kejadian<br />
(Caught Red-Handed).<br />
Melancarkan Sistem Maklumat<br />
“Whistle Blowing” (WBIS)<br />
dan Talian Bebas Tol.<br />
Memperkenalkan Piagam<br />
Pelanggan bagi Jabatan Hal<br />
Ehwal Dalaman (JHED)<br />
Matlamat Bahagian<br />
JHED berazam menjadi sebuah<br />
jabatan yang profesional dan<br />
berintegriti dalam pengurusan<br />
disiplin bukan sahaja dalam TNB<br />
tetapi juga di kalangan Syarikatsyarikat<br />
Berkaitan Kerajaan (GLC).<br />
Objektif utama jabatan ini ialah<br />
mengurangkan bilangan kes-kes<br />
salahlaku dalam TNB melalui<br />
program-program pendidikan<br />
dan pencegahan serta memberi<br />
perkhidmatan cemerlang.<br />
Ringkasan Operasi<br />
JHED bertanggungjawab dalam<br />
mengurus, mengendali dan<br />
memantau tindakan tatatertib<br />
yang diambil terhadap para<br />
pekerja termasuk merumuskan<br />
Polisi Tatatertib TNB. Dari segi<br />
fungsi, jabatan ini melapor<br />
kepada Jawatankuasa Tatatertib<br />
Lembaga Pengarah dan dari segi<br />
operasi melapor kepada Naib<br />
Presiden (Sumber Manusia).<br />
Fungsi Utama JHED adalah<br />
Penyiasatan, Pendakwaan,<br />
Rundingdamai, Pengurusan kes<br />
d i p e r i n g k a t M a h k a m a h<br />
Perusahaan/Mahkamah Buruh,<br />
Penyelidikan dan Pembangunan<br />
termasuk mengadakan programprogram<br />
latihan dan taklimat<br />
kesedaran kepada seluruh warga<br />
kerja.
Penambahbaikan Operasi<br />
penambahbaikan kecekapan<br />
Pengenalan Sistem Maklumat<br />
“Whistle Blowing” dan Talian<br />
Bebas Tol akan membantu<br />
meningkatkan tahap integriti di<br />
kalangan warga kerja TNB dan<br />
memperkukuhkan disiplin pekerja,<br />
meningkatkan kecekapan dan<br />
produktiviti. Peningkatan integriti<br />
akan menghasilkan penjimatan<br />
kos serta penggunaan belanjawan<br />
yang wajar. Ini dapat menyumbang<br />
kepada peningkatan imej dan<br />
nilai tambah kepada TNB.<br />
projek-projek utama<br />
• Program Stesen Angkat.<br />
• Program Audit Stesen dan<br />
Kursus Kemahiran untuk<br />
Jentera Tatatertib.<br />
petunjuk prestasi utama<br />
•<br />
•<br />
•<br />
Pengurangan bilangan keskes<br />
disiplin daripada 158<br />
( T K 2 0 0 6 ) k e p a d a 1 0 2<br />
(TK2007) dan 66 (setakat Jun<br />
2008)<br />
Penyiasatan disiapkan dalam<br />
tempoh 1½ bulan.<br />
Jabatan berjaya mencatatkan<br />
Indeks Kepuasan Pelanggan<br />
(CSI) sebanyak 85% pada<br />
Julai 2008.<br />
Cabaran dan Prospek<br />
Cabaran utama yang dihadapi<br />
oleh Jabatan ini ialah dalam<br />
menyumbang kepada<br />
pembentukan warga kerja TNB<br />
yang berprestasi tinggi dan<br />
berintegriti serta dapat<br />
mempertahankan Nilai-Nilai<br />
Bersama Kumpulan ke arah<br />
mencapai Visi dan Misi Syarikat.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
81
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
82<br />
Zainab binti abdullah<br />
Naib Presiden<br />
Pelaksanaan Perjanjian Tahap Perkhidmatan bagi Stesenstesen<br />
Janaelektrik Haba di bawah bidang kuasa<br />
Perancangan<br />
Bahagian Penjanaan.<br />
Peranan dan fungsi utama Bahagian Perancangan<br />
termasuklah merumus dan menyemak rancangan strategik<br />
jangka panjang TNB yang akan meletakkan organisasi ini<br />
kearah mencapai kedudukan masa depan yang diingini,<br />
merancang pembangunan jangka panjang sistem tenaga<br />
bagi menjamin bekalan tenaga yang selamat, boleh diharap<br />
dan berekonomi untuki memenuhi keperluan permintaan<br />
dan bekalan elektrik negara.<br />
Pertahankan<br />
Bisnes Teras<br />
Bersedia Untuk<br />
Berkembang<br />
Muncul sebagai<br />
syarikat terbaik di<br />
Malaysia menjelang<br />
tahun 2007<br />
Projek 17<br />
Kemas kini<br />
Operasi Syarikat<br />
Perluasan<br />
Bisnes<br />
KECERLANGAN<br />
PERKHIDMATAN 2010<br />
Meningkatkan prestasi<br />
bisnes teras kita<br />
berlandaskan T7<br />
Meletakkan TNB<br />
sebagai syarikat yang<br />
terbaik di Malaysia<br />
menjelang 2007 dan<br />
terbaik di Rantau ini<br />
menjelang 2010<br />
Kecemerlangan<br />
Perkhidmatan<br />
Sorotan Pencapaian:<br />
Membina<br />
kesetiaan<br />
Pelanggan/<br />
Pihak<br />
Berkepentingan<br />
PELUASAN BISNES<br />
(PERKHIDMATAN) 2015<br />
Peluasan kerja dan<br />
perkhidmatan yang<br />
berkaitan dengan<br />
sektor tenaga<br />
Mengkaji semula Rancangan Bisnes Bahagian dan<br />
Petunjuk-petunjuk Utama Prestasi Pengurusan Atasan.<br />
Memperkenalkan Inisiatif Mekanisme Pembagunan Bersih<br />
(CDM) dalam TNB.<br />
Penyelarasan Isu Strategik Utama; Penyelarasan Harga<br />
Gas dan Tarif Elektrik, Penjanaan Bergabung dan Struktur<br />
Industri Bekalan Elektrik Malaysia (ESI).<br />
Memetrai Perjanjian Bekalan Elektrik dengan Sarawak<br />
Electricity Board (SEB).<br />
Penglibatan dalam Sambungtara Sarawak – Semenanjung<br />
Malaysia (SARPEN).<br />
Mewujudkan<br />
pendapatan baru<br />
syarikat berdasarkan<br />
kompetensi dan<br />
pengetahuan TNB<br />
dalam bisnes tenaga<br />
Kajian ke atas Pembangunan Penjanaan <strong>Tenaga</strong> Nukliar.<br />
Pelan Strategik 20 Tahun<br />
PELABURAN<br />
LUAR NEGARA 2020<br />
Peningkatan<br />
kedudukan kewangan<br />
dan keupayaan<br />
sumber manusia TNB<br />
Membuat pelaburan<br />
di dalam sektor<br />
tenaga di arena<br />
antarabangsa<br />
KEUNGGULAN DUNIA<br />
2025<br />
Cemerlang di dalam:<br />
– Kesemua bidang<br />
bisnes<br />
– Reputasi yang<br />
baik sebagai<br />
rakan bisnes<br />
– Berupaya<br />
menambah<br />
nilai pelaburan<br />
untuk para pelabur<br />
TNB diiktiraf sebagai<br />
salah sebuah syarikat<br />
yang disegani dunia
Matlamat Bahagian<br />
Bahagian Perancangan yang<br />
mula beroperasi pada Januari<br />
2008 merangkumi tiga jabatan<br />
iaitu Jabatan Perancangan<br />
Strategik, Jabatan Perancangan<br />
dan Pembangunan Sistem dan<br />
Jabatan Perolehan <strong>Tenaga</strong>.<br />
Jabatan Perancangan Strategik<br />
dahulunya diletakkan di bawah<br />
Bahagian Kewangan Kumpulan<br />
sementara Jabatan Perancangan<br />
dan Pembangunan Sistem dan<br />
Jabatan Perolehan <strong>Tenaga</strong> pula<br />
beroperasi di bawah Bahagian<br />
Penghantaran.<br />
Peranan dan fungsi utama<br />
Bahagian ini termasuklah<br />
merumus dan menyemak<br />
rancangan strategik jangka<br />
p a n j a n g T N B y a n g a k a n<br />
meletakkan organisasi ini kearah<br />
mencapai kedudukan masa<br />
depan yang diingini, merancang<br />
pembangunan jangka panjang<br />
sistem tenaga bagi menjamin<br />
bekalan tenaga yang selamat,<br />
boleh diharap dan berekonomi<br />
bagi memenuhi keperluan<br />
permintaan dan bekalan elektrik<br />
negara. Di samping itu Bahagian<br />
ini juga bertanggungjawab dalam<br />
pengurusan pemerolehan tenaga,<br />
pengendalian serta pembayaran<br />
tenaga dan kapasiti yang<br />
diperoleh daripada pengeluar<br />
tenaga dan perdagangan<br />
merentasi sempadan.<br />
Perumusan dan<br />
Pelaksanaan Strategi<br />
Korporat<br />
Bahagian Perancangan terlibat<br />
secara aktif dalam penyelarasan<br />
dan komunikasi Rancangan<br />
Strategik untuk memudahkan<br />
pelaksanaan strategi dan inisiatif<br />
d i s e l u r u h K u m p u l a n . I n i<br />
termasuklah penyelarasan Kajian<br />
Separuh Penggal Rancangan<br />
Bisnes 5-Tahun semua Bahagian<br />
untuk memastikan penjajaran<br />
dengan arah tuju strategik jangka<br />
panjang TNB. Aktiviti-aktiviti<br />
komunikasi, penyelarasan dan<br />
p e l a k s a n a a a n R a n c a n g a n<br />
Strategik 20 Tahun dilaksanakan<br />
bersama dengan bahagianbahagian<br />
lain yang berkaitan.<br />
Jabatan Perancangan Strategik<br />
berfungsi sebagai urusetia untuk<br />
m e s y u a r a t d w i t a h u n a n<br />
Pengurusan iaitu “Management<br />
Breakout” yang menjadi forum<br />
membincang dan menyelesaikan<br />
isu-isu strategic oleh Pengurusan<br />
Atasan TNB. Bahagian ini juga<br />
mengendalikan Forum Perancang<br />
Strategik pada tahun 2008 untuk<br />
mewujudkan satu landasan<br />
membincang strategi dan<br />
pelaksanaan dan dengan itu<br />
menyumbang ke arah penjajaran<br />
strategi serta matlamat korporat<br />
dengan bahagian-bahagian. Di<br />
samping itu, forum ini juga<br />
berperanan sebagai landasan<br />
yang berguna untuk penyebaran<br />
maklumat mengenai strategi dan<br />
dasar.<br />
Pengurusan Isu-isu Strategik<br />
•<br />
pelaksanaan projek-projek<br />
mekanisme pembangunan<br />
bersih (CDm)<br />
TNB menyokong penuh<br />
u s a h a - u s a h a K e r a j a a n<br />
m e l e t a k k a n M e k a n i s m e<br />
Pembangunan Bersih (CDM)<br />
sebagai satu mekanimse<br />
pelangkap yang penting<br />
untuk membantu pelaksanaan<br />
projek-projek tenaga terjamin<br />
(dengan penekanan kepada<br />
<strong>Tenaga</strong> Boleh Diperbaharui<br />
(RE) dan projek-projek<br />
Kecekapan <strong>Tenaga</strong> (EE)<br />
dengan itu membawa kepada<br />
p e n a m b a h b a i k a n d a n<br />
perlindungan alam sekitar.<br />
Mekanisme Pembangunan Bersih<br />
(CDM) merupakan satu susunan di<br />
bawah Kyoto Protocol yang<br />
membenarkan negara-negara<br />
maju yang mengalami Gas Rumah<br />
Hijau (GHG) memberi komitmen<br />
pengurangan (dikenali sebagai<br />
Lampiran 1) supaya melabur<br />
dalam projek-projek yang<br />
mengurang kan pelepasan CO2 di<br />
n e g a r a - n e g a r a s e d a n g<br />
membangun (seperti Malaysia)<br />
sebagai alternatif kepada usaha<br />
mengurangkan pelepasan GHG<br />
yang jauh lebih mahal di negara<br />
sendiri.<br />
Bahagian ini memainkan peranan<br />
sebagai urusetia untuk projekprojek<br />
CDM di TNB. Pada masa<br />
ini dua projek penjanaan<br />
melibatkan penggunaan CDM<br />
iaitu projek-projek hidro di Ulu<br />
Terrengganu dan Ulu Jelai.<br />
sedang diterokai untuk penggunaan<br />
CDM. Di samping itu,<br />
beberapa projek CDM yang<br />
berpotensi juga telah dikenalpasti<br />
dalam satu kajian yang dijalankan<br />
bersama dengan TNB Research.<br />
Ini termasuklah pemulihan hidrohidro<br />
kecil, Program Kuasa<br />
<strong>Tenaga</strong> Boleh Diperbaharui Kecil<br />
( S R E P ) , Te n a g a B o l e h<br />
Diperbaharui menggunakan<br />
biojisim dan kitaran semula gasgas<br />
SF6 di pencawangpencawang<br />
TNB.<br />
•<br />
•<br />
penentuan harga gas dan<br />
pelarasan tarif elektrik<br />
Bahagian ini terlibat secara<br />
aktif dalam pelarasan tarif<br />
baru-baru ini hasil daripada<br />
penyemakan harga gas untuk<br />
sektor tenaga. Pelarasan tarif<br />
pada Julai 2008 adalah<br />
semata-mata untuk mendapat<br />
kembali kos tambahan bahan<br />
api yang ditanggung oleh<br />
TNB disebabkan terutamanya<br />
oleh kenaikan harga gas.<br />
Bagaimanapun, pelarasan<br />
tarif tidak mengambil kira<br />
kenaikan harga arang batu<br />
baru-baru ini.<br />
penjanaan bergabung<br />
Sebagai satu usaha<br />
menyokong inisiatif Kerajaan<br />
k e a r a h k e c e k a p a n<br />
penggunaan sumber-sumber<br />
tenaga, Bahagian ini barubaru<br />
ini telah menubuhkan<br />
satu Kumpulan Petugas<br />
Silang Fungsi untuk mengkaji<br />
semula dasar Penjanaan<br />
B e r g a b u n g b e r t u j u a n<br />
menggalakkan penggunaan<br />
tenaga secara cekap dalam<br />
sektor bisnes. Kumpulan<br />
Petugas telah mencadangkan<br />
beberapa langkah jangka<br />
sederhana berkaitan skim<br />
kadar dan syarat untuk<br />
memudahkan pembangunan<br />
Penjanaan Bergabung.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
83
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
84<br />
Ulasan Operasi – Bahagian Perancangan<br />
Pengurusan Prestasi Bisnes TNB<br />
Bahagian Perancangan telah Berjaya membangunkan Petunjuk-petunjuk Utama Prestasi pengurusan<br />
atasan bagi Tahun Kewangan 2009. Di samping itu, Bahagian ini juga bertanggungjawab memantau KPI<br />
Atasan TNB (Sila lihat Jadual 1) yang turut dijejaki oleh Khazanah <strong>Nasional</strong> di bawah Program Transformasi<br />
Syarikat-syarikat Berkaitan Kerajaan (GLC).<br />
Jadual 1: Petunjuk-petunjuk Prestasi Utama Atasan TNB<br />
petunjuk prestasi utama<br />
actual<br />
2004<br />
actual<br />
2005<br />
tahun kewangan<br />
actual<br />
2006<br />
actual<br />
2007<br />
target<br />
2008<br />
actual<br />
2008<br />
Pulangan Keatas Aset 2.6% 2.2% 3.3% 6.3% 5.5% 4.6%<br />
Penggearan 68.6% 64.9% 58.1% 49.9% 55%-60% 46.9%<br />
Kadar Henti Tugas Tidak Terancang<br />
(UOR)<br />
9.4% 6.1% 4.7% 2.2% < 3% 3.3%<br />
Kehilangan T & D 10.8% 10.5% 11.0% 10.0% < 9.5% 9.5%<br />
Minit Sistem Penghantaran (minit) 18.0 14.0 7.3 9.3
dan untuk mengurang kan isu<br />
keselamatan bekalan tenaga,<br />
loji tenaga nuklear harus<br />
diberi pertimbangan serius<br />
sebagai alternatif berdaya<br />
maju untuk masa depan. TNB<br />
sedang bekerja sama rapat<br />
dengan pihak berkepentingan<br />
dan agensi-agensi lain<br />
khususnya Agensi Nuklear<br />
Malaysia (Nuclear Malaysia)<br />
mengenai opsyen nukliar itu.<br />
Pelaksanaan Perjanjian<br />
Tahap Perkhidmatan (SLA)<br />
dengan stesen-stesen<br />
tenaga haba yang<br />
dikendalikan oleh Bahagian<br />
Penjanaan<br />
Dalam usaha untuk memastikan<br />
semua stesen janaelektrik<br />
beroperasi di bawah persekitaran<br />
bisnes yang sama, Bahagian<br />
Perancangan telah membangun<br />
dan melaksanakan SLA bagi<br />
semua loji tenaga haba yang<br />
dikendalikan oleh Bahagian<br />
Penjanaan. Semua terma teknikal,<br />
komersial dan perundangan<br />
Perjanjian ini telah diadaptasikan<br />
daripada Perjanjian Pembelian<br />
<strong>Tenaga</strong> (PPA) yang terkini.<br />
Sehingga ini, enam SLA individu<br />
telah ditandatangani.<br />
Cabaran dan Prospeks<br />
Industri bekalan tenaga akan<br />
menghadapi cabaran-cabaran<br />
yang semakin meningkat<br />
disebabkan harga bahan api<br />
yang mudah berubah, isu<br />
keselamatan bekalan tenaga,<br />
kemelesetan ekonomi dunia<br />
semasa dan kedudukan kewangan<br />
yang semakin merosot.<br />
Sehubungan dengan ini, Bahagian<br />
Perancangan akan melaksanakan<br />
b e r b a g a i i n i s i a t i f u n t u k<br />
mengurangkan risiko berkaitan<br />
dengan cabaran-cabaran ini:<br />
•<br />
menjaminkan keselamatan<br />
tenaga Jangka panjang<br />
Keselamatan bekalan tenaga<br />
d i s e b a b k a n o l e h<br />
pengurangan sumber tenaga<br />
(gas), harga bahanapi (arang<br />
batu) antarabangsa yang<br />
m u d a h b e r u b a h d a n<br />
kekangan dalam rantaian<br />
bekalan arang batu antarabangsa<br />
(sumber bekalan<br />
•<br />
arang batu dan infrastruktur)<br />
memberi cabaran utama<br />
k e p a d a s e k t o r t e n a g a<br />
Malaysia.<br />
U n t u k m e m a s t i k a n<br />
keterjaminan jangka panjang<br />
sektor ini khususnya<br />
p e n g u r a n g a n r i s i k o<br />
keselamatan bekalan tenaga,<br />
Bahagian Perancangan telah<br />
dipertanggungjawabkan<br />
untuk melaksanakan inisiatifinisiatif<br />
berikut:<br />
– Memanfaatkan tenaga<br />
hidro di Semenanjung<br />
Malaysia dan Sarawak<br />
(Bakun dll).<br />
– Menggalakkan penggunaan<br />
Pengurusan Aspek<br />
Permintaan, Kecekapan<br />
<strong>Tenaga</strong>, <strong>Tenaga</strong> Boleh<br />
Diperbaharui dan sumbersumber<br />
tanaga bukanfosil<br />
yang lain.<br />
– Merancang pembangunan<br />
loji-loji penjanaan<br />
yang lebih cekap.<br />
– Membantu kerja-kerja<br />
p e r s e d i a a n b a g i<br />
kemungkinan mengguna<br />
tenaga nuklear. Projek ini<br />
memerlukan berbagai<br />
usaha untuk merumuskan<br />
dasar, mengenalpasti<br />
t a p a k , m e n j a l a n k a n<br />
kajian-kajian prakebolehlaksanaan<br />
dan<br />
kebolehlaksanaan,<br />
merangka peraturan,<br />
menjalankan perancangan<br />
tenaga manusia.<br />
– B e k e r j a s a m a r a p a t<br />
dengan pihak berk<br />
e p e n t i n g a n s e p e r t i<br />
Kementerian <strong>Tenaga</strong>, Air<br />
dan Komunikasi dan Unit<br />
Perancangan Ekonomi<br />
(EPU), Jabatan Perdana<br />
Menteri mengenai kajian<br />
dasar tenaga negara<br />
untuk pembangunan<br />
tenaga yang terjamin.<br />
kajian semula rancangan<br />
strategik 20 tahun tnb<br />
Rancangan Strategik yang<br />
dibangunkan pada tahun<br />
2005 menetapkan arah tuju<br />
strategik TNB bagi tempoh<br />
2006-2025. Fasa pertama<br />
yang bermula pada tahun<br />
2006 bermatlamat untuk<br />
mencapai Kecemerlangan<br />
•<br />
•<br />
•<br />
Perkhidmatan pada tahun<br />
2010. TNB telah berjaya<br />
mencapai banyak matlamat<br />
strategik di bawah fasa ini<br />
meskipun menghadapai<br />
kesan cabaran-cabaran luaran<br />
d a n t e k a n a n - t e k a n a n<br />
persekitaran. Untuk menjajarkan<br />
TNB dengan persekitaran<br />
bisnes semasa dan masa<br />
hadapan, Rancangan ini akan<br />
dikaji semula dan strategi<br />
yang wajar dinilai semula<br />
untuk pelaksanaan pada Fasa<br />
Kedua (2011-2015) yang<br />
memfokuskan perluasan<br />
geografi bisnes.<br />
menangani isu-isu risiko<br />
strategik utama<br />
Dalam hal ini, Bahagian<br />
Perancangan akan memainkan<br />
peranan sokongan yang aktif<br />
untuk menangani risiko-risiko<br />
strategik khususnya kajian<br />
semula tarif, mekanisme<br />
memindahkan kos dan kajian<br />
penentuan harga bahanapi,<br />
serta analisis struktur Industri<br />
Bekalan Elektrik Malaysia<br />
( E S I ) b a g i m e m a s t i k a n<br />
k e j a y a a n p e l a k s a n a a n<br />
Rancangan Pengenalpastian<br />
R i s i k o S t r a t e g i k d a n<br />
P e n g u r a n g a n R i s i k o<br />
Bersekutu.<br />
Forum perancang strategik<br />
dan Forum perancang<br />
teknikal<br />
F o r u m d w i t a h u n a n i n i<br />
melibatkan perbincangan<br />
antara perancang-perancang<br />
strategik atau teknikal dan<br />
eksekutif-eksekutif yang<br />
berkaitan atas isu-isu strategik<br />
dan teknikal yang bakal<br />
membawa impak kepada<br />
TNB dalam jangka pendek<br />
dan jangka sederhana. Forum<br />
ini juga merupakan landasan<br />
u n t u k m e n y a m p a i k a n<br />
maklumat terkini mengenai<br />
isu-isu/inisiatif-inisiatif utama<br />
strategik dan teknikal di<br />
samping dasar-dasar TNB.<br />
ppa hidro dan tnbg<br />
Bahagian Perancangan kini<br />
s e d a n g m e n g a d a k a n<br />
rundingan serta membangun<br />
SLA untuk loji-loji tenaga<br />
Hidro TNB. Ini termasuklah<br />
Stesen-stesen Janaelektrik<br />
Kenyir, Temenggor, Pergau<br />
dan Cameron Highlands.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
85
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
86<br />
Dato’ nik ibrahim<br />
bin nik mohamed<br />
Naib Presiden<br />
Pengurusan<br />
Pelaburan<br />
Matlamat Bahagian<br />
Bahagian Pengurusan Pelaburan adalah bertanggungjawab dalam<br />
menguruskan portfolio pelaburan ekuiti Syarikat dan Kumpulan TNB<br />
yang luas dengan objektif untuk memastikan penambahan nilai<br />
positif kepada Kumpulan TNB secara keseluruhan. Pada masa kini,<br />
Bahagian tersebut juga memantau pelaburan ekuiti di 68 buah<br />
syarikat dan syarikat bersekutu dan lain-lain pelaburan jangka<br />
panjang di dalam perniagaan teras dan bukan teras dengan nilai<br />
pasaran yang dianggarkan sebanyak RM4.949 bilion.<br />
Ringkasan Operasi<br />
Bahagian Pengurusan Pelaburan berperanan penting di dalam<br />
penetapan arah tuju strategik syarikat di bawah tanggungannya,<br />
menggaris arus operasinya dan merumuskan strategi-strategi<br />
pelaburan ekuiti jangka pendek dan jangka panjang di dalam<br />
Kumpulan TNB. Di samping itu, Bahagian tersebut juga berperanan<br />
penting di dalam penyeliaan dan pemantauan prestasi 68 buah<br />
syarikat dan pada masa yang sama turut menyelia 10 buah syarikat<br />
yang terlibat di dalam sektor-sektor seperti perkilangan, perkhidmatan<br />
dan khidmat pakar runding, pendidikan, dan perlombongan.<br />
83 peratus syarikat ini berdaftar di dalam negara.<br />
Pengurusan Pelaburan Ekuiti Yang Utama<br />
Berikut adalah di antara syarikat-syarikat di bawah Bahagian<br />
Pengurusan Pelaburan dan Kumpulan TNB mempunyai pegangan<br />
ekuiti:<br />
1. malaysia transformer manufacturing sdn. bhd. (mtm)<br />
Pada tahun 2007, Malaysia Transformer Manufacturing Sdn Bhd<br />
(MTM) menjadi syarikat milik penuh Kumpulan TNB berikutan<br />
kejayaannya mengambil alih 27 peratus ekuiti daripada ABB. Namun,<br />
MTM mengekalkan identitinya bagi meneruskan pengaruhnya di<br />
rantau ini, sementara terus mengukuhkan tadbir urus serta<br />
meningkatkan orientasi perniagaannya.<br />
Strategi MTM adalah untuk mengekalkan peranannya sebagai<br />
peneraju dalam perkilangan alat ubah seperti Alat Ubah Sistem<br />
Pembahagian dari 300 kVA kepada 3000 kVA 11 kV dan seterusnya<br />
kepada 33 kV dan Alat Ubah Sistem Penghantaran dari 7.5 hingga<br />
90 MVA 33 kV dan seterusnya sehingga 132 kV serta meningkatkan<br />
kedudukannya sebagai syarikat perkhidmatan dalam Pengilangan<br />
Semula dan Perkhidmatan Pengurusan Jangka Hayat Alat Ubah serta<br />
Projek Pemasangan, Ujian dan Pemulatugasan di Malaysia dan di<br />
rantau ini.<br />
Perolehan MTM telah meningkat kepada 17.8 peratus sebanyak<br />
RM227.0 juta dan telah menyumbang keuntungan sebelum cukai<br />
sebanyak RM21.8 juta. Sebahagian besar perolehan ini adalah<br />
disebabkan oleh peningkatan permintaan terhadap Alat Ubah Sistem<br />
Pembahagian dari 300 kVA hingga 3000 kVA 11 kV dan seterusnya<br />
sehingga 33 kV.
Dalam melangkah ke era baru, MTM<br />
berkeyakinan penuh untuk memenuhi<br />
visinya iaitu “Menjadi Pemimpin<br />
Bertaraf Dunia Dalam Perniagaan<br />
Alat Ubah Menjelang Tahun 2020.”<br />
2. tenaga Cable industries<br />
sdn. bhd. (tCi)<br />
<strong>Tenaga</strong> Cable Industries Sdn. Bhd.<br />
adalah syarikat Kumpulan TNB<br />
dengan milikan 76 peratus ekuiti.<br />
TCI telah mencatatkan prestasi yang<br />
dinamik dalam perkilangan dan<br />
pembahagian kabel kuasa seperti<br />
kabel XLPE sebanyak 33 kV, Wayar<br />
Tanah Optikal (OPGW), wayar biasa<br />
voltan rendah, pengalir aluminium<br />
(ACSR), rod aluminium aloi/aloi dan<br />
jualan aksesori OPGW. Sebagai<br />
peneraju dalam perkilangan kabel,<br />
TCI berjaya menetapkan tanda aras<br />
kualiti kabel serta harganya.<br />
Semasa tempoh penilaian semula,<br />
TCI berjaya mengurangkan<br />
pinjamannya sebanyak 53.7 peratus<br />
daripada RM54.5 juta kepada<br />
RM25.2 juta. Sehubungan dengan<br />
itu, Aset Ketara Bersih (NTA) TCI<br />
meningkat dari RM0.72 kepada<br />
RM0.84. Nisbah Semasa (CR) dari<br />
115 peratus kepada 146 peratus<br />
dan Nisbah Penggearan dari 0.92<br />
kali kepada 0.48 kali.<br />
Ciri-ciri utama model perniagaan<br />
TCI ialah mewajibkan pemantauan<br />
rapi harga di Pasaran Logam London<br />
(LME). Usahanya yang gigih telah<br />
memberikan pulangan dari segi<br />
kewangan apabila syarikat tersebut<br />
berjaya membuat penjimatan dari<br />
segi kos sebanyak RM0.65 juta bagi<br />
aluminium dan RM0.79 juta bagi<br />
tembaga setelah menetapkan harga<br />
kontrak LME atau pada harga yang<br />
lebih rendah bagi kedua-dua logam<br />
tersebut. TCI telah juga melaksanakan<br />
projek Pengurusan Kitar Semula<br />
Aluminium (ARM) dengan nilai kitar<br />
semula sebanyak RM4.79 juta<br />
bersama penjimatan kos berjumlah<br />
RM1.61 juta.<br />
Kesedaran terhadap cabaran masa<br />
hadapan, termasuk yang berkaitan<br />
dengan industri, TCI yakin akan<br />
berjaya melaksanakan strategi<br />
perniagaannya di Malaysia dan di<br />
rantau ini selaras dengan visinya<br />
iaitu “Menjadi Pemimpin Global<br />
Dalam Penyelesaian Perkabelan Dan<br />
Bisnes Berkaitan <strong>Tenaga</strong> Menjelang<br />
Tahun 2020”.<br />
3. tenaga switchgear sdn. bhd.<br />
(tsg)<br />
Sebagai sebuah syarikat milikan<br />
Kumpulan TNB iaitu sebanyak 60<br />
peratus ekuiti, <strong>Tenaga</strong> Switchgear<br />
Sdn. Bhd. telah menunjukkan<br />
keputusan yang dinamik dan<br />
meneruskan pembangunan dalam<br />
pelaksanaan strategi secara konsisten.<br />
Sepanjang tempoh penilaian semula,<br />
TSG telah mencatatkan jualan<br />
sebayak RM52.17 juta dengan<br />
keuntungan sebelum cukai sebanyak<br />
RM4.4 juta dan Pulangan Pelaburan<br />
(ROI) sebanyak 13 peratus.<br />
Kejayaan TSG dalam bisnes teras<br />
adalah dalam pemasangan dan<br />
pengilangan alat suis voltan tinggi<br />
dengan menawarkan pelbagai<br />
produk dan perkhidmatan kepada<br />
pelanggannya pada harga yang<br />
kompetitif. Syarikat juga berjaya<br />
mengatasi pihak pesaing melalui<br />
kecemerlangan perkhidmatannya.<br />
Pada tempoh yang sama, TSG telah<br />
berjaya menyiapkan projek serahsiap<br />
132 kV GIS seperti PMU Shah Alam<br />
Barat, TNB Pusat, PMU Melaka 275<br />
kV GIS, Projek Utama TNB SSU 33<br />
kV MAHA, dan SSU 33 kV MOX,<br />
TNBD Selangor dan PMU 132 kV<br />
Kuantan, TNB Timur. TSG juga<br />
berjaya menyiapkan bekalan<br />
produknya seperti di PMU TG<br />
Langsat, PMU Ulu Repah, PMU<br />
Masjid Tanah, PMU Kuala Pilah,<br />
PMU Putrajaya dan PMU KL Pavilion.<br />
Syarikat tersebut sedang meneliti<br />
untuk memasuki secara meluas<br />
peluang perniagaannya di pasaran<br />
luar negara. Projek 170 kV GCB dan<br />
DS yang kini 80 peratus siap telah<br />
dimajukan untuk menampung<br />
keperluan pasaran di Indonesia.<br />
TSG menyedari sepenuhnya<br />
perubahan-perubahan ekonomi yang<br />
memberi impak di rantau ini. Oleh<br />
itu syarikat telah mengenalpasti<br />
strategi-strategi yang sesuai untuk<br />
mengurangkan impak itu. Bahagian<br />
Pengurusan Pelaburan yakin dengan<br />
kekuatan dan keupayaan TSG untuk<br />
mencapai kejayaan melalui visinya<br />
iaitu “Menjadi Peneraju Berkualiti<br />
Dalam Industri Alat Suis Voltan<br />
Tinggi”.<br />
4. tnb engineering Corporation<br />
sdn. bhd. (tneC)<br />
TNB Engineering Corporation Sdn.<br />
Bhd. adalah sebuah syarikat milik<br />
penuh Kumpulan TNB yang telah<br />
melalui satu tahun yang aktif. Sejak<br />
pembentukannya pada tahun 1996,<br />
TNEC telah memainkan peranan<br />
sebagai Pengurus Projek dan Pemaju<br />
Projek, Kontraktor Kejuruteraan,<br />
Perolehan dan Pembinaan, Operasi<br />
dan Penyelenggara Projek serta<br />
Pemilik Ekuiti. Penilaian berkualiti ke<br />
atas fungsi syarikat telah membawa<br />
kepada penyusunan semula peranan<br />
dan tanggungjawab syarikat dan ini<br />
adalah untuk meningkatkan<br />
keberkesanan dalam memenuhi<br />
keperluan Kumpulan TNB dan<br />
pelanggan dan seterusnya sebagai<br />
syarikat terunggul di dalam Sistem<br />
Pendinginan Daerah (DCS) di<br />
bangunan utama di Malaysia.<br />
Syarikat tersebut telah berjaya<br />
mendapat kontrak Kejuteraan,<br />
Perolehan, dan Pembinaan dengan<br />
fokus utamanya iaitu kepada Sistem<br />
Pendinginan Daerah 30,000 RT di<br />
Abu Dhabi, Sistem Pendinginan<br />
Daerah di 1 Borneo Hypermall,<br />
Sabah, projek Sistem Pendinginan<br />
Daerah untuk IJN, Kerja-kerja<br />
Infrastruktur Utama, Fasa 1, UiTM,<br />
projek Injin Gas Achi Jaya Plantations<br />
dan projek Sistem Pendinginan<br />
Daerah di Pusat Latihan Perubatan<br />
UiTM, Sungai Buloh.<br />
Dalam suasana persaingan global<br />
yang semakin sengit khususnya dari<br />
firma-firma kontraktor tempatan<br />
yang terkemuka, TNEC berazam<br />
untuk mencapai kecemerlangan<br />
yang lebih tinggi melalui pemasaran<br />
terbuka secara agresif bagi projekprojek<br />
DCS, penggubalan strategi<br />
bagi pakej projek baru supaya<br />
berdaya saing dalam urusan tender,<br />
memperluaskan perniagaan di dalam<br />
DCS ke peringkat antarabangsa serta<br />
menjalinkan perkongsian strategik.<br />
Didorongi oleh visinya iaitu “Menjadi<br />
Di Antara Syarikat Perkhidmatan<br />
Terunggul Di Dalam Bisnes <strong>Tenaga</strong><br />
Serantau”, TNEC terus mara ke<br />
hadapan untuk menonjolkan dirinya<br />
di arena global.<br />
5. tnb energy services<br />
sdn. bhd. (tnbes)<br />
Sebagai sebuah syarikat milik penuh<br />
Kumpulan TNB, TNB Energy Services<br />
Sdn Bhd telah diberi autonomi<br />
untuk beroperasi sepenuhnya pada<br />
tahun 1997. Pengkhususan TNBES<br />
adalah dalam penyelesaian masalah<br />
dan perkhidmatan tenaga berkualiti<br />
kepada pelanggan. Syarikat ini<br />
menawarkan pakej lengkap<br />
perkhidmatan tenaga termasuk<br />
kejuruteraan, perolehan dan khidmat<br />
pakar runding dan khidmat nasihat<br />
untuk pembangunan, operasi dan<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
87
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
88<br />
Ulasan Operasi – Bahagian Pengurusan Pelaburan<br />
penyenggaraan projek berkaitan<br />
<strong>Tenaga</strong> Boleh Diperbaharui<br />
(Renewable Energy atau RE) seperti<br />
projek angin/hibrid solar, biojisim<br />
dan hidro mini, Mitigasi dan<br />
Pemantauan Kualiti <strong>Tenaga</strong>, Audit<br />
dan Pelaksanaan <strong>Tenaga</strong> yang efisien<br />
dan Penyelenggaraan sistem<br />
pengalih udaraan.<br />
TNBES telah mengambil inisiatif<br />
untuk membuat penilaian semula<br />
bagi memastikan polisi dan objektif<br />
strateginya tetap relevan dengan<br />
menggunakan peluang-peluang<br />
yang sedia ada daripada perubahan<br />
persekitaran dan permintaan yang<br />
semakin tinggi daripada pihak yang<br />
berkepentingan.<br />
TNBES bangga kerana berpeluang<br />
mengambil bahagian dalam Projek<br />
Kejuruteraan, Perolehan dan<br />
Pembinaan Stesen Janaelektrik Gas<br />
Landfill 2 MW di Puchong, Selangor,<br />
Operasi dan Penyelenggaraan dan<br />
Pemulihan Stesen Hidro Mini TNB,<br />
Stesen Janaelektrik <strong>Tenaga</strong> Yang<br />
Boleh Diperbaharui (RE) (Angin/<br />
Solar Hibrid) untuk bekalan sehingga<br />
300 kW setiap Stesen untuk Stesen<br />
Tengah Kereta Kabel Langkawi untuk<br />
LADA, pulau-pulau di pesisir<br />
Mersing, Johor, Perkampungan<br />
Orang Asli di Semenanjung Malaysia,<br />
Pulau Perhentian (angin/solar) di luar<br />
pesisir Terengganu dan Kawasan-<br />
Kawasan terpencil di Sabah untuk<br />
Kementerian Pembangunan Luar<br />
Bandar dan Wilayah dan Pulau<br />
Kapas untuk PERMINT iaitu milik<br />
Kerajaan Terengganu.<br />
Syarikat tersebut telah menikmati<br />
pengiktirafan yang berprestij tinggi<br />
daripada pihak ASEAN sebagai<br />
pemenang “The Landfill Gas<br />
(Biomass) Project” di Pertandingan<br />
Projek <strong>Tenaga</strong> Boleh Diperbaharui<br />
(RE) ASEAN 2005 di bawah Kategori<br />
Grid serta sebagai pemenang naib<br />
johan Projek Hibrid Solar di luar<br />
pesisir Mersing di bawah Kategori<br />
“Off Grid” pada tahun 2008.<br />
Pada tahun akan datang yang penuh<br />
dengan cabaran TNBES telah<br />
bersedia untuk menghadapi<br />
persaingan yang semakin meningkat<br />
dalam sektor perkhidmatan tenaga.<br />
Syarikat tersebut dengan<br />
kepakarannya akan berganding bahu<br />
dengan Bahagian Pengurusan<br />
Pelaburan untuk mencapai visinya<br />
iaitu “Menjadi Syarikat Perkhidmatan<br />
<strong>Tenaga</strong> Yang Terpilih di Malaysia<br />
Pada Tahun 2010 Dan Di Rantau Ini<br />
Pada Tahun 2015”.<br />
6. tnb Fuel services sdn. bhd.<br />
(tnbF)<br />
Sebagai pembeli dan pembekal<br />
bahan api, termasuk arang batu<br />
untuk penjanaan kuasa di Malaysia<br />
sejak tahun 1998, TNB Fuel Services<br />
Sdn. Bhd. adalah sebuah syarikat<br />
milik penuh Kumpulan TNB, akan<br />
terus menghadapi cabaran baru dan<br />
sengit dalam keadaan pasaran<br />
bahan api yang mudah berubah.<br />
TNBF memainkan peranan yang<br />
penting dalam memantau pasaran<br />
arang batu dan pengangkutan.<br />
Jawatankuasa Eksekutif Perolehan<br />
Bahan Api dan Jawatankuasa<br />
Lindung Nilai Arang Batu telah<br />
dibentuk untuk mengkaji pasaran<br />
bahan api dan telah memperluaskan<br />
aktivitinya untuk merangkumi<br />
komoditi kritikal lain seperti tembaga<br />
dan aluminium yang diperlukan oleh<br />
syarikat Kumpulan TNB yang lain.<br />
TNBF bersikap optimis bahawa<br />
visinya iaitu “Untuk Menjadi Pembeli<br />
Dan Pembekal Bahan Api Yang<br />
Bereputasi Tinggi dan Syarikat<br />
Perkhidmatan Bahan Api Yang<br />
Bertaraf Antarabangsa” akan tercapai<br />
memandangkan rekod pencapaian<br />
serta pengalamannya dalam bidang<br />
ini adalah cemerlang.<br />
7. universiti tenaga nasional<br />
(uniten)<br />
Sejak penubuhannya pada tahun<br />
1997, universiti ini telah muncul di<br />
antara salah sebuah institusi<br />
pengajian tinggi yang menjadi<br />
pilihan utama di dalam negara bagi<br />
tempoh 10 tahun. UNITEN sentiasa<br />
mendapat penyataan yang positif<br />
seperti lokasinya yang strategik,<br />
infrastrukturnya yang bertaraf kelas<br />
pertama serta siswazahnya yang<br />
berpotensi memperoleh pekerjaan.<br />
Selain dari itu, menjadi teras<br />
keunggulan universiti ini ialah visi<br />
dan misinya serta sokongan yang<br />
tidak berbelah bagi daripada<br />
segenap lapisan warganya. Universiti<br />
ini mempunyai lima kolej yang<br />
menyediakan program pendidikan<br />
dan penyelidikan dan mempunyai<br />
seramai 7100 pelajar. Secara<br />
relatifnya Universiti ini kecil jika<br />
dibandingkan dengan universitiuniversiti<br />
yang sedia ada, namun<br />
keupayaan universiti tersebut<br />
menunjukkan prestasi yang setanding<br />
atau lebih baik dalam program<br />
pendidikan dan penyelidikan dan ini<br />
dapat dilihat melalui kejayaannya di<br />
peringkat kebangsaan dan di<br />
peringkat antarabangsa.<br />
Program utama UNITEN adalah<br />
menyediakan pendidikan tinggi dan<br />
latihan. Sumber pendapatan<br />
utamanya adalah dari yuran<br />
pengajian, penginapan, sewa<br />
kemudahan, bayaran khidmat pakar<br />
perunding dan latihan. Jumlah hasil<br />
bagi tiga tahun kewangan yang lalu<br />
telah meningkat dari RM77.4 juta<br />
bagi Tahun Kewangan 2004/2005<br />
(TK05) kepada RM82.6 juta bagi<br />
Tahun Kewangan 2006/2007 (TK07)<br />
dan kepada RM98.3 juta bagi Tahun<br />
Kewangan 2007/2008 (TK08).<br />
Sumber utama pendapatan ialah<br />
dari hasil yuran pengajian.<br />
Pendidikan adalah salah satu agenda<br />
utama UNITEN dan ini boleh dilihat<br />
dari segi misi dan kualiti para<br />
penyelidiknya. Komitmen UNITEN<br />
menggalakkan program penyelidikan<br />
terbukti dengan bilangan<br />
penyelidikan yang meningkat dari<br />
setahun ke setahun. UNITEN telah<br />
memenangi 38 anugerah tempatan<br />
dan 3 anugerah antarabangsa dan<br />
berjaya mendapat geran penyelidikan<br />
berjumlah RM10 juta daripada<br />
Kementerian Sains, Teknologi dan<br />
Innovasi (MOSTI). UNITEN berada di<br />
tempat yang Ke-7 di dalam senarai<br />
Institusi Pengajian Tinggi Swasta<br />
dan merupakan sebuah institusi<br />
pengajian tinggi swasta yang<br />
menerima bantuan kewangan yang<br />
tertinggi daripada MOSTI.<br />
Sebagai universiti yang terawal di<br />
kalangan universiti-universiti swasta<br />
di Malaysia, ia adalah milik penuh<br />
TNB dan fokus UNITEN adalah<br />
kepada tiga bidang khusus iaitu<br />
kejuruteraan, teknologi maklumat<br />
dan bisnes. Kebanyakan program<br />
pengajiannya adalah diiktirafkan<br />
oleh badan-badan profesional<br />
seperti Institution of Mechanical<br />
Engineers (UK), Institution of Civil<br />
Engineers (UK), Engineering<br />
Accreditation Councils (EAC),<br />
Malaysia Institute of Accountants<br />
(MIA), Malaysia Institute of Certified<br />
Public Accountants (MICPA) dan<br />
Institute of Chartered Accountants<br />
of England and Wales (ICAEW).<br />
Program-program tersebut juga<br />
diterima oleh negara yang lain<br />
seperti Emiriah Arab Bersatu (UEA),<br />
Kerajaan Arab Saudi, Republik Iraq<br />
dan Republik Yemen.<br />
Kualiti penuntut dan siswazah<br />
UNITEN boleh dibuktikan dengan<br />
kejayaan mereka mendapat<br />
pengiktirafan dan mencapai<br />
kemenangan dalam pertandingan-
pertandingan di peringkat<br />
kebangsaan dan antarabangsa. Para<br />
siswazah UNITEN amat dialu-alukan<br />
bekerja di industri dan syarikat<br />
kebangsaan dan antarabangsa yang<br />
bereputasi tinggi.<br />
Sebagai persediaan untuk persaingan<br />
yang lebih sengit serta cabaran era<br />
globalisasi, dan sebagai universiti<br />
penandaaras menjelang tahun 2010,<br />
UNITEN telah membentuk rangka<br />
kerja kualiti dan komprehensif iaitu<br />
UNITEN 10 yang selaras dengan<br />
sasaran Kecemerlangan Perkhidmatan<br />
10/10 TNB (SE10/10). Kejayaan<br />
dicapai apabila UNITEN muncul<br />
sebagai universiti pertama dalam<br />
negara untuk menerima anugerah<br />
Amalan Persekitaran Kualiti (5S)<br />
daripada Perbadanan Kualiti Malaysia<br />
(MPC). UNITEN juga dianugerahkan<br />
pensijilan ISO9001:2000 dari SIRIM.<br />
Di samping itu Uniten telah memulakan<br />
usaha pengkongsian maklumat<br />
sedunia dengan pihak awam melalui<br />
program siri Syarahan Tun Mahathir.<br />
Siri syarahan ini diadakan setiap<br />
tahun di UNITEN dan terbuka<br />
kepada pihak awam secara percuma.<br />
Matlamat utamanya ialah mencipta<br />
platform bagi tokoh-tokoh terkenal<br />
yang berjaya mencipta nama di<br />
dunia untuk berkongsi pengalaman<br />
tentang pencapaian mereka yang<br />
boleh menjadi inspirasi kepada pihak<br />
awam khususnya generasi muda.<br />
Petunjuk-petunjuk Prestasi<br />
Utama<br />
Petunjuk-petunjuk Prestasi Utama<br />
Bahagian ditentukan oleh kejayaan<br />
dalam menjamin prestasi yang stabil,<br />
kualiti aset yang tinggi, struktur<br />
mudah tunai yang kukuh, nisbah<br />
prestasi yang positif dan pendedahan<br />
risiko yang minimum ke atas<br />
subsidiari-subsidiari di bawah<br />
pengurusannya. Ini telah dicapai<br />
dengan penilaian yang berterusan<br />
dan pemantauan subsidiari dengan<br />
menggunakan KPI Kumpulan yang<br />
meliputi beberapa aspek seperti<br />
berikut:<br />
• Keberuntungan terjamin – Kos<br />
Perkhidmatan Purata, Memajukan<br />
Bisnes Baru – Perolehan Sebelum<br />
Faedah, Cukai, Susut Nilai dan<br />
Penulasan (EBITDA) dan Pulangan<br />
Ke atas Pelaburan (ROI),<br />
• Menambahbaikkan Kepuasan<br />
Pelanggan dan Pihak Berkepentingan<br />
– Indeks Kepuasan<br />
Pelanggan Dalaman (CSI),<br />
•<br />
•<br />
•<br />
Mencapai Kecemerlangan<br />
Operasi – Rancangan Tindakan<br />
Audit disiapkan berdasarkan<br />
penemuan-penemuan audit,<br />
menyiapkan Pembangunan<br />
Rancangan Strategik, menyiapkan<br />
penyerahan produk/perkhidmatan<br />
subsidiari berdasarkan<br />
Perjanjian (dalaman), menyiapkan<br />
proses pengiraan kos dan harga<br />
untuk perkhidmatan/produk<br />
yang dibekalkan kepada TNB,<br />
Menambahbaikkan Pengurusan<br />
Modal/Aset – Penangguhan<br />
Projek Purata (Bulan),<br />
Mencapai sasaran Warga Kerja<br />
yang berkompeten tinggi –<br />
Indeks Kompetensi Organisasi<br />
dan memastikan ketersediaan<br />
dan jaminan penggantian – Skor<br />
Rahmah Pekerja (EES).<br />
Pemiawaian Proses dan<br />
Penambahbaikkan (PSI)<br />
Bahagian Pengurusan Pelaburan<br />
telah memperkukuhkan kawalan<br />
sistem pengurusan kualiti yang<br />
didokumenkan dengan menambah<br />
baikkan kualiti proses bisnesnya<br />
secara berterusan sejak TNB<br />
dianugerahkan pensijilan MS ISO<br />
9001:2000 secara Kumpulan pada<br />
Januari 2006.<br />
Pembangunan Keupayaan<br />
Sumber Manusia<br />
Bahagian Pengurusan Pelaburan<br />
dianggarkan mempunyai seramai<br />
4,220 pekerja yang berkhidmat di<br />
ibu pejabat dan semua syarikat<br />
dibawah pengurusannya. Sepanjang<br />
tempoh penilaian semula, Bahagian<br />
ini telah meningkatkan dan<br />
menumpukan fokus terhadap<br />
perkhidmatan pelanggan dan<br />
prestasi kewangan. Pada masa yang<br />
sama bahagian ini juga meneruskan<br />
penyusunan semula dan rasionalisasi<br />
operasinya iaitu penglibatan<br />
berpusat kepada fungsi perniagaan<br />
dan sokongan ibu pejabat.<br />
Sepanjang tempoh penilaian semula<br />
juga, Bahagian ini meneruskan usaha<br />
membina keupayaan tenaga kerja<br />
dengan memfokuskan kerja<br />
berpasukan, peningkatan kemahiran<br />
dan kompetensi dan perkhidmatan<br />
pelanggan. Purata setiap pekerja<br />
hendaklah menjalani latihan selama<br />
5 hari.<br />
Penilaian <strong>tahunan</strong> pekerja lebih<br />
memberi tumpuan kepada<br />
pengurusan berpandukan matlamat<br />
yang dihubungkaitkan dengan<br />
sasaran strategik Bahagian. Mobiliti<br />
anggota pengurusan ke seluruh<br />
Bahagian digalakkan untuk<br />
mempromosikan pemindahan<br />
pengetahuan dan pengalaman dan<br />
pada masa yang sama memupuk<br />
penghayatan budaya organisasi<br />
yang seragam.<br />
Fokus Pelanggan<br />
Bahagian tersebut telah memberi<br />
autonomi fungsi-fungsinya kepada<br />
syarikat-syarikat berkenaan untuk<br />
membina hubungan yang lebih<br />
dinamik serta memberi perkhidmatan<br />
yang lebih cekap. Model perkhidmatan<br />
ini telah membolehkan Bahagian<br />
turut terlibat secara aktif dalam<br />
pembangunan strategi perniagaan<br />
dan rancangan untuk pelanggan.<br />
Untuk mencapai sasaran<br />
“Memperting katkan Mutu<br />
Perkhidmatan Pelanggan” di bawah<br />
inisiatif SE10/10, Bahagian ini telah<br />
menjalankan program latihan dan<br />
pembangunan yang komprehensif,<br />
mengadakan mesyuarat dari semasa<br />
ke semasa dan mewujudkan<br />
mekanisme untuk menjejak dan<br />
memantau aduan-aduan pelanggan<br />
yang berkaitan dengan bidang kuasa<br />
Bahagian. Sistem Maklumbalas<br />
Pelanggan (SMP) digunakan sebagai<br />
mekanisme menjejak dan memantau<br />
aduan-aduan pelanggan dan untuk<br />
merancang dan melaksanakan<br />
tindakan pembetulan dalam rangka<br />
waktu tertentu. Pelanggan akan<br />
dimaklumkan tentang tindakan<br />
pembetulan sebaik sahaja aduan<br />
mereka diselesaikan.<br />
Kaji Selidik Kepuasan Pelanggan<br />
merangkumi semua Bahagian di<br />
bawah Kumpulan TNB, syarikat<br />
dibawah tanggungannya, unit-unit<br />
serta syarikat sekutu dan syarikat<br />
pelaburan, menunjukkan kepuasan<br />
pelanggan secara amnya, dan juga<br />
telah memberi peluang-peluang<br />
untuk memperbaiki kualiti dan julat<br />
perkhidmatan yang ditawarkan.<br />
Keputusan kaji selidik itu telah<br />
menunjukkan bahawa semua segmen<br />
pelanggan berpuas hati dengan<br />
pendekatan perkhidmatan pelanggan<br />
yang diamalkan oleh warga kerja<br />
Bahagian, khususnya dalam budibicara,<br />
kewibawaan dan ketepatan<br />
perkhidmatan pelanggan yang<br />
diberikan.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
89
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
90<br />
Teknologi<br />
Maklumat &<br />
Komunikasi<br />
Sorotan Pencapaian:<br />
Menyiapkan Projek ‘Mobile Field Force<br />
Automation’ untuk mempertingkatkan<br />
komunikasi dan tempoh respons gangguan<br />
antara Pusat Pengurusan Panggilan TNB dan<br />
krew tapak.<br />
Menyiapkan Kajian Pelan Induk GIS 10 Tahun<br />
TNB yang bertujuan merumus rangka jadual<br />
dan strategi pelaksanaan Corporate<br />
Geographical Information System (CGIS) yang<br />
komprehensif merangkumi semua bahagian<br />
dalam Kumpulan TNB.<br />
Membangunkan E-Aplikasi TNB, satu sistem<br />
berasaskan web yang membolehkan pemaju<br />
perumahan dan pelanggan individu memohon<br />
bekalan elektrik secara dalam talian.<br />
Peningkatan teknikal TNB Enterprise System<br />
yang merangkumi ERMS, EHRMS dan eCIBS<br />
ke versi platform yang lebih tinggi. Dengan<br />
siapnya naik taraf SAP, pengguna akan<br />
menikmati fungsi yang lebih baik serta sistem<br />
yang lebih mesra pengguna pada masa akan<br />
datang.<br />
Peningkatan dan perluasan pusat data untuk<br />
menghoskan perkhidmatan dan aplikasi kritikal<br />
TNB. Pusat Data 2 TNB ditubuhkan awal<br />
tahun ini untuk memberi sokongan kepada<br />
Pusat Data 1. Kemudahan tambahan ini kritikal<br />
kerana ia membolehkan TNB memberi jaminan<br />
keselamatan yang diperlukan kepada pihak<br />
berkepentingan dari segi melindungi data<br />
penting.<br />
Melaksanakan pembaharuan Intranet TNB<br />
untuk memberi antara muka yang lebih mesra<br />
pengguna dan menggalakkan kerjasama dan<br />
perkongsian maklumat melalui platform<br />
tunggal.<br />
Bahagian ICT terus<br />
menginovasikan<br />
cara-caranya untuk<br />
memenuhi keperluan<br />
ICT di TNB demi<br />
menyokong visi dan<br />
misi keseluruhan TNB.
azali bin awang<br />
Ketua Pegawai Maklumat<br />
Matlamat Bahagian<br />
Bahagian ICT terus mengamalkan empat matlamat utama<br />
ke arah menyokong Visi dan Misi keseluruhan TNB iaitu<br />
secara efektifnya mengawal dan menyeragamkan<br />
penggunaan ICT dalam TNB, membolehkan prosesproses<br />
bisnes dan teknikal yang kritikal secara elektronik,<br />
menyediakan infrastruktur digital bagi sistem penyampaian<br />
tenaga secara pintar serta memaksimumkan pulangan<br />
daripada infrastruktur dan kepakaran ICT.<br />
Bahagian ICT juga terus komited menyumbang secara<br />
efektif kepada matlamat bisnes dan pertumbuhan TNB<br />
melalui penciptaan nilai, penambahbaikan perkhidmatan<br />
dan kecekapan, kecemerlangan organisasi dan<br />
kepelbagaian.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
91
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
92<br />
Ulasan Operasi – Bahagian Teknologi Maklumat & Komunikasi<br />
Tumpuan Teras<br />
Bahagian ICT terus menguatkuasakan<br />
Dasar-dasar ICT, Kanun<br />
Amalan dan Garis Panduan-Garis<br />
Panduan dalam usahanya untuk<br />
mengawal dan menyeragamkan<br />
penggunaan ICT dalam TNB.<br />
Fokus operasi terasnya ialah<br />
memenuhi Ketersediaan Paras<br />
Perkhidmatan TNB bagi Sistemsistem<br />
ICT TNB dan Rangkaian<br />
Telekomunikasi yang akan<br />
memberi bantuan secara<br />
langsung kepada operasi teras<br />
TNB dalam menyediakan bekalan<br />
elektrik yang selamat, berdaya<br />
harap dan berterusan kepada<br />
pelanggan.<br />
Di samping itu, Bahagian ini<br />
telah melaksanakan naik taraf<br />
keselamatan di bidang-bidang<br />
k r i t i k a l b a g i m e m a s t i k a n<br />
kewibawaan data dalam sistem<br />
ICT tidak terjejas. Bahagian ini<br />
juga meluangkan masa dan<br />
tenaga untuk meningkatkan<br />
produktiviti dalam TNB menerusi<br />
sistem-sistem yang dibangunkan<br />
secara dalaman untuk menyokong<br />
r a n g k a k e r j a P e n g u r u s a n<br />
Perhubungan Pelanggan,<br />
Pengurusan Rantai Bekalan dan<br />
strategi komunikasi.<br />
Penambahbaikan Operasi<br />
projek-projek utama<br />
Pada tempoh kajian, Integrated<br />
Fleet Management System<br />
(IFMS) telah dilaksanakan di<br />
Selangor, Wilayah Persekutuan<br />
Kuala Lumpur dan Putrajaya<br />
untuk pengurusan penyenggaraan<br />
kenderaan TNB yang<br />
cekap serta pemantauan efektif<br />
prestasi dan kualiti perkhidmatan<br />
yang disediakan oleh bengkelbengkel<br />
yang dilantik.
B a h a g i a n i n i j u g a t e l a h<br />
m e n y u m b a n g k e p a k a r a n<br />
terhadap pembangunan Sistem<br />
Pendaftaran Vendor Secara<br />
Dalam Talian (OVR). Usaha ini<br />
telah membuahkan hasil apabila<br />
TNB menerima Anugerah “Best<br />
New Services” untuk aplikasiaplikasi<br />
ICTnya yang bereputasi<br />
seperti OVR, eCIBS dan MFFA<br />
sempena Ekspo & Forum ASEAN<br />
Communications & Multimedia<br />
(ACM) 2007 ke-10 di Kuala<br />
Lumpur.<br />
Bahagian ICT juga telah memberi<br />
sumbangan kepada pembangunan<br />
Whistle Blowing<br />
System secara dalam talian<br />
bersama Jabatan Hal Ehwal<br />
Dalaman sebagai sebahagian<br />
daripada usaha TNB untuk<br />
memperbaiki saluran aduan<br />
dalaman dan luaran berkaitan<br />
d e n g a n s a l a h l a k u d a n<br />
penyalahgunaan kuasa oleh<br />
pekerja TNB.<br />
Bahagian ini telah melaksanakan<br />
Sistem Pengurusan Pelanggan<br />
(CMS) yang membolehkan<br />
permintaan servis ICT dan<br />
menjejaki insiden ICT secara<br />
dalam talian. Sistem ini dilaksanakan<br />
mengikut prinsip-prinsip IT<br />
Infrastructure Library (ITIL) iaitu<br />
amalan terbaik industri untuk<br />
Pengurusan Perkhidmatan IT.<br />
Beberapa projek bertujuan untuk<br />
menambahbaikkan operasi<br />
dalaman telah dilaksanakan pada<br />
tahun kewangan ini. Penambahbaikan<br />
cbPMS telah membolehkan<br />
TNB memantau Petunjukpetunjuk<br />
Prestasi Utama dan<br />
kompetensi-kompetensi semua<br />
pekerja, demi menyumbang ke<br />
arah pengurusan prestasi yang<br />
lebih baik. Projek-projek lain<br />
yang dilaksanakan termasuklah<br />
Sistem Pengurusan Dokumen<br />
E l e k t r o n i k ( E D M S ) u n t u k<br />
mengurus rekod dan fail TNB<br />
dan projek Penyimpanan Maya<br />
(Storage Virtualisation) yang<br />
melibatkan konsolidasi pelbagai<br />
platform penyimpanan untuk<br />
memperbaiki prestasi ERP yang<br />
m e m u d a h k a n p e n g u r u s a n<br />
penyimpanan serta pengurangan<br />
jumlah kos pemilikan.<br />
B a h a g i a n i n i j u g a t e l a h<br />
melaksanakan peningkatan<br />
infrastruktur secara berterusan<br />
untuk memperbaiki daya tahan,<br />
daya harap dan ketersediaan<br />
rangkaian komunikasi TNB serta<br />
menyediakan saluran-saluran<br />
yang kukuh dan berwibawa<br />
untuk teleperlindungan,<br />
telekawalan dan SCADA.<br />
Sistem yang dibangunkan dalam<br />
TNB bersama dengan disiplin<br />
p e n g u r u s a n p r o j e k y a n g<br />
berhemah telah membolehkan<br />
TNB memperoleh penjimatan<br />
kos bagi jangka masa panjang.<br />
Petunjuk-petunjuk Utama<br />
Prestasi<br />
Petunjuk-petunjuk Utama Prestasi<br />
Bahagian ICT telah dinilai<br />
berasaskan empat matlamat<br />
utama yang dirumus sebagai<br />
sokongan kepada sasaran<br />
k e s e l u r u h a n T N B i a i t u<br />
perbelanjaan berhemah dan<br />
memaksimumkan nilai dari<br />
pelaburan ICT, menambahbaikkan<br />
kecekapan pelanggan menerusi<br />
p ro d u k d a n p e n y a m p a i a n<br />
perkhidmatan ICT yang terbaik<br />
dan bertaraf industri,<br />
kecemerlangan operasi menerusi<br />
e-proses dan memanfaatkan<br />
modal insan untuk pertumbuhan<br />
yang berterusan.<br />
Secara keseluruhannya, Bahagian<br />
ini berjaya mengurangkan<br />
perbelanjaan modal melalui<br />
pelaksanaan projek secara<br />
inovatif yang berjaya memenuhi<br />
semua keperluan pada kos yang<br />
optimum.<br />
Selaras dengan amalan industri,<br />
perkhidmatan Bahagian ICT<br />
kepada Bahagian-bahagian teras<br />
diukur melalui Ketersediaan<br />
Rangkaian Telekomunikasi dan<br />
petunjuk-petunjuk Ketersediaan<br />
Sistem. Dari segi ini, Bahagian<br />
ini bukan sahaja telah berjaya<br />
menepati sasaran tetapi telah<br />
melebihi aras tanda industri.<br />
Indeks Kepuasan Pelanggan<br />
dalaman juga telah menunjukkan<br />
peningkatan yang menggalakkan.<br />
Pada masa yang sama, Indeks<br />
Prestasi Utama Penggunaan<br />
Pelayan telah menunjukkan<br />
penggunaan infrastruktur<br />
Bahagian ICT yang optimum<br />
oleh Kumpulan.<br />
Pelaksanaan Pemiawaian<br />
Proses dan<br />
Penambahbaikan<br />
B a h a g i a n I C T b a n y a k<br />
menggunakan platform PSI untuk<br />
menambahbaikkan perkhidmatan<br />
dalamannya. Melalui PSI,<br />
Bahagian ini dapat mengkaji dan<br />
mencadangkan penambahbaikan<br />
sistem selaras dengan matlamat<br />
utamanya untuk membolehkan<br />
proses-proses bisnes dan teknikal<br />
yang kritikal secara elektronik<br />
untuk meningkatkan tahap<br />
kecekapan kerja.<br />
Dalam tahun ini, Bahagian ICT<br />
telah menjalankan kajian prosesp<br />
r o s e s o p e r a s i n y a u n t u k<br />
memudah dan menguruskan<br />
perkhidmatannya dengan lebih<br />
teratur. Proses-proses baru itu<br />
akan merangkumi aplikasi<br />
keseluruhan kitaran Merancang,<br />
Membuat, Menyemak dan<br />
Bertindak mengikut I T<br />
Infrastructure Library (ITIL) bagi<br />
m e m a s t i k a n k e b e r k e s a n a n<br />
perkhidmatan yang diberikan<br />
kepada pelanggan. Selain itu,<br />
B a h a g i a n i n i j u g a t e l a h<br />
m e l a k s a n a k a n s e b a h a g i a n<br />
daripada Control Objectives for<br />
I n f o r m a t i o n a n d R e l a t e d<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
93
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
94<br />
Ulasan Operasi – Bahagian Teknologi Maklumat & Komunikasi<br />
Technology (COBIT) untuk<br />
mengawal operasi ICT dan<br />
proses-proses secara berkesan.<br />
Sementara itu, Bahagian ini telah<br />
mengurangkan bilangan proses<br />
daripada 38 kepada 23 berikutan<br />
penyatuan proses-proses dalam<br />
sistem-sistem Pelaksanaan Projek,<br />
Peningkatan Meja Perkhidmatan,<br />
Pemantauan Pusat Data dan<br />
Pengurusan Pelanggan.<br />
Pengurangan bilangan proses ini<br />
menandakan pengurangan pita<br />
merah dan membolehkan prosesproses<br />
yang lebih sistematik dan<br />
tanpa kelim dalam menyampaikan<br />
produk dan perkhidmatan ICT.<br />
Pengurusan Kualiti dan<br />
Inisiatif<br />
Pengurusan Kualiti Bahagian ICT<br />
d i l a k s a n a k a n m e n e r u s i<br />
penambahbaikan dalam Sistem<br />
Perancangan Sumber Perniagaan,<br />
membentuk Pasukan Peningkatan<br />
Kerja (WIT), pelaksanaan 5S dan<br />
menjalankan audit Sistem<br />
Pengurusan Persekitaran dan<br />
Keselamatan (SEMS).<br />
Empat Pasukan Peningkatan Kerja<br />
(WIT) telah melaksanakan projekprojek<br />
untuk memperbaiki kerja<br />
seharian mereka yang merangkumi<br />
pengurusan Akses dan Inventori<br />
Pusat Data. Audit asas SEMS telah<br />
dijalankan untuk menentukan<br />
tahap keselamatan semua unit<br />
operasi ICT di empat wilayah di<br />
Semenanjung Malaysia.<br />
Membangun Keupayaan<br />
Bahagian ICT percaya bahawa<br />
membangun keupayaan warga<br />
kerja adalah asas kepada<br />
peningkatan prestasi ke arah<br />
m e n c a p a i k e c e m e r l a n g a n<br />
syarikat. Pelbagai inisiatif telah<br />
diambil untuk meningkatkan<br />
kompetensi para pekerja<br />
termasuk sesi perkongsian ilmu<br />
dengan para pekerja, sandaran<br />
kerja, program komunikasi<br />
bersemuka untuk membincangkan<br />
aspirasi warga kerja,<br />
mengenalpasti jurang dan<br />
keperluan pembangunan, sesi<br />
penyebaran KPI dan program<br />
anugerah serta ganjaran seperti<br />
Anugerah Khidmat Cemerlang<br />
Suku Tahunan/Tahunan (AKC)<br />
d a n l i m a P e l a k s a n a C M S<br />
Cemerlang Bulanan.<br />
Pengurusan Perhubungan<br />
Melalui perkongsiannya dengan<br />
pihak berkepentingan, Bahagian<br />
ini telah dapat melaksanakan<br />
program perikatan strategik bagi<br />
TNB seperti berikut:<br />
•<br />
Perluasan Skim Perolehan<br />
Strategik yang diperkenalkan<br />
pada tahun 2004/2005 bagi<br />
merangkumi pembelian lainlain<br />
kelengkapan IT seperti<br />
pengimbas, projektor,<br />
pencetak dan toner serta<br />
kelengkapan telekomunikasi.<br />
Bahagian ICT telah berjaya<br />
menganjurkan Hari Produktiviti<br />
Pejabat ICT untuk mempromosikan<br />
produk dan perkhidmatan<br />
ICT termasuk alat-alat dan tip<br />
untuk meningkatkan produktiviti<br />
kepada warga kerja TNB. Melalui<br />
acara itu, warga kerja telah<br />
mendapat manfaat daripada<br />
p r o d u k - p r o d u k I T y a n g<br />
ditawarkan oleh vendor pihak<br />
ketiga TNB pada harga yang
erpatutan. Memandangkan<br />
sambutan yang diterima adalah<br />
sangat menggalakkan, Hari<br />
Produktiviti Pejabat ICT akan<br />
dianjurkan setiap tahun.<br />
Bahagian ICT sentiasa proaktif<br />
d a l a m m e n y o k o n g d a n<br />
mengambil bahagian dalam<br />
program-program kebajikan.<br />
Sumbangan dalam bentuk wang<br />
tunai dan barangan telah<br />
diberikan kepada pihak yang<br />
memerlukan termasuk menderma<br />
komputer kepada sekolahsekolah.<br />
Anugerah dan Penghargaan<br />
Ketua Pegawai Maklumat ICT,<br />
Encik Razali Awang telah diberi<br />
pengiktirafan peringkat<br />
kebangsaan sebagai pemimpin<br />
yang berwawasan dan berkarisma<br />
oleh MIMOS seperti yang<br />
dilaporkan dalam majalah<br />
Business Today.<br />
Prospek dan Cabaran<br />
Bahagian ICT akan terus tabah<br />
menghadapi cabaran tahun<br />
h a d a p a n d e m i m e m e n u h i<br />
permintaan perkhidmatan ICT<br />
yang semakin meningkat. Prestasi<br />
ICT yang membanggakan telah<br />
mendapat keyakinan tiga bahagian<br />
bisnes teras TNB iaitu Penjanaan,<br />
Penghantaran dan Pembahagian<br />
d a l a m m e n i n g k a t k a n<br />
penyenggaraan operasi untuk<br />
menjamin bekalan tenaga yang<br />
cekap.<br />
Melangkah ke hadapan, skop<br />
projek Mobile Field Force<br />
Automation (MFFA) akan<br />
diperluaskan untuk merangkumi<br />
pasukan-pasukan Bahagian<br />
Pembahagian yang berada di<br />
lokasi-lokasi lain di Semenanjung<br />
Malaysia seperti Johor dan Pulau<br />
Pinang. Projek ini akan dilanjutkan<br />
kepada Bahagian Penghantaran<br />
tidak lama lagi.<br />
Fasa Asas Projek GIS Korporat<br />
akan dimulakan pada TK08/09<br />
dan akan mengambil masa<br />
selama empat tahun. Bahagian<br />
ICT telah dipertanggungjawabkan<br />
oleh Pengurusan TNB untuk<br />
menerajui dan menyelaras<br />
inisiatif GIS seluruh korporat ini.<br />
Ini ter masuklah mengurus<br />
rangkaian optik gentian dalaman<br />
TNB, pengurusan hartanah,<br />
keselamatan dan logistik. Satu<br />
penyelesaian Service Oriented<br />
Architecture (SOA) akan<br />
dimasukkan ke dalam skop<br />
pelaksanaan untuk mengoptimumkan<br />
fungsi projek GIS<br />
Korporat dan perkongsian<br />
maklumat di antara pelbagai<br />
aplikasi TNB.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
95
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
96<br />
nor azmi bin ramli<br />
Ketua Pegawai Perolehan<br />
Perolehan<br />
Perolehan adalah satu fungsi<br />
strategik yang mendorong<br />
penciptaan nilai dalam rantaian<br />
bekalan bagi Syarikat<br />
Sorotan Pencapaian:<br />
Penciptaan Nilai yang penting bagi Tahun Kewangan<br />
berjumlah RM118 juta.<br />
Kemajuan tahun kedua yang kukuh dan berterusan<br />
bagi pelaksanaan Rancangan Transformasi Perolehan.<br />
Pelancaran “On-line Vendor Registration” (OVR) di<br />
seluruh negara pada Oktober 2007.<br />
Menjadi tuan rumah acara ‘Anugerah Usahawan/Vendor<br />
Cemerlang’ pada Februari 2008.<br />
Pelancaran Prosedur-Prosedur dan Dasar-Dasar Jaminan<br />
Kualiti Produk TNB pada Julai 2008.<br />
Ulang kaji pertama Prosedur-Prosedur dan Dasar-Dasar<br />
BVDP diluluskan pada Ogos 2008.<br />
Pelaksanaan e-bida untuk produk dan perkhidmatan<br />
telah menghasilkan penjimatan sebanyak RM15 juta.<br />
Matlamat Bahagian<br />
TNB telah menyusun semula dan<br />
m e m p e r k u k u h k a n o r g a n i s a s i<br />
perolehannya dan memberi mandat<br />
kepada Bahagian Perolehan untuk<br />
memainkan peranan strategik yang lebih<br />
besar dalam mendorong penciptaan<br />
nilai dan memperbaiki ketelusan,<br />
kewibawaan dan kecekapan proses<br />
perolehan.<br />
Bahagian ini merupakan pendorong<br />
penting prestasi bisnes dengan<br />
tanggungjawab merumus dasar<br />
perolehan TNB, mengerakkan strategistrategi<br />
perolehan selaras dengan arah<br />
tuju strategik korporat, memberi khidmat<br />
nasihat, menguatkuasa pematuhan dan<br />
memajukan keutamaan pembangunan<br />
n e g a r a t e r m a s u k p e m b a n g u n a n<br />
masyarakat usahawan Bumiputra yang<br />
lebih kompetitif dan berdaya tahan.<br />
Didorong oleh visi dan misinya,<br />
Bahagian Perolehan beraspirasi untuk<br />
menjadi peneraju di kalangan utilitiutiliti<br />
serantau dalam Pengurusan<br />
Rantaian Bekalan. Bahagian ini juga<br />
komited terhadap mencipta nilai melalui<br />
inovasi dan menggunapakai amalanamalan<br />
perolehan terbaik.<br />
Ringkasan Operasi<br />
Pada tempoh kajian, berbagai aktiviti<br />
dan inisiatif telah berjaya dilaksanakan<br />
untuk menangani lima bidang fokus<br />
utama dalam Rancangan Transformasi<br />
P e r o l e h a n i a i t u m e n g g a l a k k a n<br />
penggunaan isi kandungan tempatan<br />
dan menjamin saham-saham ekuiti<br />
Bumiputra; melaksanakan penciptaan<br />
nilai; meningkatkan ketelusan,<br />
kewibawaan dan keberkesanan proses<br />
perolehan; memperbaiki pengurusan<br />
pembekal dan memperkukuhkan<br />
organisasi perolehan dengan menukarnya<br />
menjadi fungsi yang lebih strategik.<br />
Inisiatif-insiatif yang berjaya menghasilkan<br />
penjimatan yang ketara termasuklah<br />
penyatuan perbelanjaan, sumber<br />
bekalan strategik, pengecualian cukai,<br />
pengurusan kontrak dan e-bida.
Peningkatan Operasi<br />
•<br />
•<br />
e-bida<br />
Lapan sesi e-bida untuk<br />
produk dan perkhidmatan<br />
telah berjaya dijalankan dan<br />
menghasilkan penjimatan<br />
lebih daripada RM15 juta.<br />
“On-line Vendor<br />
Registration” (OVR)<br />
OVR telah dilaksanakan pada<br />
Oktober 2007 menggantikan<br />
sistem pendaftaran vendor<br />
manual. Matlamatnya ialah<br />
untuk memendekkan proses<br />
p e n d a f t a r a n d a n<br />
meningkatkan kecekapan.<br />
Sejak OVR dilaksanakan<br />
bilangan pembaharuan dan<br />
pendaftaran baru vendor<br />
telah meningkat. Oleh kerana<br />
sistem ini dikongsi bersama<br />
oleh Bahagian-bahagian lain<br />
melalui Internet, ia juga<br />
membolehkan Bahagianb<br />
a h a g i a n b e r k e n a a n<br />
membuat pengesahan status<br />
•<br />
vendor semasa penilaian<br />
tender. Pengukuhan sistem<br />
ini dijalankan secara<br />
berterusan untuk menampung<br />
keperluan semasa dan masa<br />
depan.<br />
penilaian perolehan<br />
Bahagian ini meneruskan<br />
u s a h a m e n i n g k a t k a n<br />
kewibawaan dan ketelusan<br />
proses dengan menjalankan<br />
44 penilaian perolehan atas<br />
stesen-stesen terpilih di<br />
seluruh Malaysia untuk<br />
memastikan keberkesanan<br />
perlaksanaan dan pematuhan<br />
kepada proses, dasar dan<br />
prosedur perolehan.<br />
Pembangunan Keupayaan<br />
Sumber Manusia<br />
Struktur Bahagian ini merangkumi<br />
4 jabatan utama iaitu “Sourcing<br />
Controller”, “Strategic Supplier<br />
Management”, “Best Practice<br />
and Policies” dan “Shared<br />
Purchasing”. Keupayaan warga<br />
kerjanya pelbagai kemahiran dan<br />
disiplin terus dipertingkatkan<br />
untuk menyokong fungsi strategik<br />
perolehan yang diperkukuhkan.<br />
Perkongsian Dengan Pihak<br />
Berkepentingan<br />
•<br />
ketua-ketua perbadanan/<br />
utiliti kuasa asean<br />
(hapua)<br />
Kumpulan Perolehan HAPUA<br />
telah dibentuk pada Februari<br />
2007 sebagai platform bagi<br />
negara-negara anggota<br />
ASEAN berkongsi amalanamalan<br />
terbaik, memberi<br />
sumber maklumat alternatif<br />
u n t u k t u j u a n p e r i s i k a n<br />
pasaran dan menanda aras<br />
h a r g a m e l a l u i P o r t a l<br />
Perolehan HAPUA serta<br />
mewujudkan peluangpeluang<br />
kerjasama perolehan<br />
dan aktiviti menanda aras<br />
untuk meningkatkan prestasi.<br />
TNB telah menanjurkan<br />
mesyuarat 2nd HAPUA<br />
Procurement Circle pada<br />
Mac 2008 yang dihadiri oleh<br />
wakil-wakil dari lapan negara<br />
ASEAN. Antara lain,<br />
mesyuarat ini mengambil<br />
keputusan supaya HAPUA<br />
Procurement Circle harus<br />
dikekalkan sebagai platform<br />
bagi ahli-ahlinya berinteraksi,<br />
berkongsi maklumat dan<br />
amalan terbaik perolehan.<br />
Ahli-ahli HAPUA juga<br />
melakukan lawatan ke PT<br />
PLN (Persero) Indonesia<br />
u n t u k b e r k o n g s i d a n<br />
membanding amalan terbaik<br />
yang digunapakai oleh rakan<br />
seindustri TNB di Jakarta.<br />
Lawatan ini adalah sebahagian<br />
daripada inisiatif rangkaian<br />
kerjasama peringkat wilayah<br />
d i k a l a n g a n k u m p u l a n<br />
perolehan untuk menjalin<br />
perhubungan serta mencipta<br />
p l a t f o r m b a g i a k t i v i t i<br />
menanda aras dan kajian<br />
perbandingan.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
97
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
98<br />
Ulasan Operasi – Bahagian Perolehan<br />
•<br />
•<br />
kumpulan perolehan glC<br />
TNB adalah anggota<br />
Kumpulan Perolehan GLC<br />
tempatan yang diterajui oleh<br />
“Putrajaya Committee on<br />
GLC High Performance”.<br />
Beberapa mesyuarat yang<br />
diadakan sepanjang tahun<br />
membolehkan TNB membuat<br />
perbandingan amalan terbaik<br />
perolehan yang sedia ada di<br />
kalangan ahli-ahli.<br />
info perolehan<br />
Sebagai salah satu daripada<br />
nilai-nilai bersama, Bahagian<br />
Perolehan sentiasa memberi<br />
keutamaan tertinggi kepada<br />
pelanggannya (baik dari<br />
dalam atau luar Kumpulan)<br />
sebagai menghayati semangat<br />
Nilai-nilai Bersama. Untuk<br />
memastikan penyebaran<br />
maklumat dijalankan dengan<br />
sempurna, Bahagian<br />
Perolehan telah menubuhkan<br />
satu platform yang dikenali<br />
sebagai “Info perolehan”<br />
untuk membolehkan pelanggan<br />
dalaman mengajukan<br />
pertanyaan mengenai hal-hal<br />
perolehan.<br />
•<br />
kementerian-kementerian<br />
kerajaan<br />
B a h a g i a n P e r o l e h a n<br />
mengadakan mesyuarat dari<br />
semasa ke semasa dengan<br />
Kementerian-kementerian<br />
berkenaan, antaranya adalah<br />
Kementerian Kewangan,<br />
Kementerian Pembangunan<br />
Usahawan dan Koperasi dan<br />
Kementerian <strong>Tenaga</strong>, Air dan<br />
Komunikasi untuk memastikan<br />
matlamat bisnes TNB adalah<br />
selaras dengan kehendakkehendak<br />
Kerajaan.<br />
Pengurusan Kualiti dan<br />
Inisiatif<br />
Dasar dan prosedur Jaminan<br />
kualiti produk<br />
Bagi menjamin rangkaian bekalan<br />
elektrik yang cekap, berterusan<br />
dan berwibawa, Dasar dan<br />
Prosedur Jaminan Kualiti Produk<br />
telah dilancarkan pada Julai<br />
2008 sebagai panduan kepada<br />
TNB dalam perolehan produk<br />
berkualiti tinggi menerusi prosesproses<br />
yang berkesan dan telus.<br />
Dasar yang mengandungi 24<br />
prosedur juga berfungsi sebagai<br />
pemangkin dalam mempertingkatkan<br />
kualiti produk-produk
t e m p a t a n . S a t u p r o g r a m<br />
kesedaran telah dirancang untuk<br />
menyebarluaskan Dasar kepada<br />
semua wilayah pada TK2009.<br />
Anugerah Kecemerlangan<br />
untuk Usahawan/Vendor<br />
Sejak Program Pembangunan<br />
Usahawan diperkenalkan pada<br />
tahun 1993, TNB melalui<br />
Bahagian Perolehan telah<br />
mengasuh dan memajukan<br />
usahawan-usahawannya sekali<br />
gus merintis jalan bagi mereka<br />
mencebur diri sebagai usahawan<br />
peringkat antarabangsa.<br />
A n u g e r a h K e c e m e r l a n g a n<br />
U s a h a w a n / V e n d o r t e l a h<br />
diperkenalkan buat pertama kali<br />
pada Februari 2008 sebagai<br />
bukti kejayaan TNB dalam<br />
m e l a k s a n a k a n P r o g r a m<br />
Pembangunan Usahawannya.<br />
Salutary Avenue Manufacturing<br />
S d n B h d m u n c u l s e b a g a i<br />
pemenang Anugerah Kecemerlangan<br />
Usahawan/Vendor 2008<br />
berdasarkan pencapaian mereka<br />
yang konsisten dalam pasaranpasaran<br />
tempatan, wilayah dan<br />
antarabangsa. Acara ini telah<br />
diadakan di One World Hotel,<br />
Kuala Lumpur.<br />
Program-program<br />
Pemasaran & Promosi<br />
“Jabatan Strategic Supplier<br />
Management” B a h a g i a n<br />
Perolehan turut mengambil<br />
bahagian bersama para vendor<br />
d a l a m p r o g r a m - p r o g r a m<br />
pemasaran dan promosi di<br />
dalam dan luar negara. Dengan<br />
penyertaan bersama, para<br />
vendor akan menerima manfaat<br />
daripada jenama TNB untuk<br />
menembusi pasaran tempatan<br />
dan luar negeri. Bahagian ini<br />
telah menyertai, antara lain,<br />
E X P O K e m e n t e r i a n<br />
Pembangunan Usahawan dan<br />
Koperasi yang diadakan pada<br />
Mei 2008 di Pusat Dagangan<br />
Dunia Putra (PWTC) dan juga<br />
rombongan pemasaran antarabangsa<br />
ke Cambodia dan<br />
Vietnam pada Julai 2008.<br />
Anugerah dan Pengiktirafan<br />
Bahagian Perolehan telah<br />
diamanahkan untuk merangka<br />
k r i t e r i a “ J a m i n a n K u a l i t i<br />
Pembekal Luar”, yang juga satu<br />
daripada kriteria Anugerah<br />
Kecemerlangan Industri Perdana<br />
Menteri (AKIPM). Tanggungjawab<br />
ini adalah berdasarkan perh<br />
u b u n g a n b a i k B a h a g i a n<br />
Perolehan dengan para pembekal<br />
seluruh Kumpulan TNB. Bahagian<br />
ini memastikan kualiti produk<br />
dan perkhidmatan TNB dengan<br />
usaha-usaha jaminan kualiti yang<br />
konsisten dan merangkumi<br />
pemilihan pembekal, pensijilan<br />
dan pengiktirafan.<br />
Cabaran-Cabaran Bahagian<br />
Harga-harga bahan mentah yang<br />
melambung tinggi termasuk kos<br />
bahan api membawa impak<br />
secara langsung kepada kos<br />
operasi perolehan TNB. Inisiatifinisiatif<br />
mencipta nilai termasuk<br />
menerimapakai amalan-amalan<br />
terbaik khususnya Jumlah Kos<br />
Pemilikan (TCO) adalah penting<br />
untuk menjamin keberuntungan<br />
TNB.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
99
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
100<br />
md. Jailani bin abas<br />
Pengurus Besar Kanan<br />
Perkhidmatan<br />
Korporat<br />
Bahagian Perkhidmatan Korporat<br />
menyediakan perkhidmatan<br />
sokongan kepada Kumpulan TNB<br />
dalam bidang pengkhususannya<br />
iaitu logistik, harta, keselamatan dan<br />
perkhidmatan risikan.<br />
Sorotan Pencapaian:<br />
Antara sorotan pencapaian Jabatan-jabatan dan Unit-unit di bawah Bahagian ini adalah:<br />
Jabatan perkhidmatan keselamatan & risikan<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
Pembentukan Pasukan Petugas Kebangsaan Kecurian Logam bersama agensi-agensi penguatkuasa<br />
yang lain untuk membanteras pencerobohan dan kecurian di kemudahan-kemudahan TNB<br />
dengan penyertaan GTD.<br />
Penubuhan Bilik Kawalan SSID Kebangsaan.<br />
Mulai 1 Mei 2008, SSID melaksanakan KPI dan penalti yang ketat dalam kontrak dengan syarikatsyarikat<br />
keselamatan swasta. Jabatan ini juga mengambil inisiatif untuk menyediakan latihan<br />
kepada anggota keselamatan swasta seperti yang diperuntukkan dalam kontrak.<br />
Menjalankan Latihan Krisis Siber dengan kerjasama EWRM, Cyber Security & Majlis Keselamatan<br />
Kebangsaan.<br />
Mengadakan sesi dialog dengan Persatuan Pedagang Logam dan Pengitar Semula India Malaysia<br />
(MIMTA).<br />
Kejayaan Unit Penyiasatan & Risikan termasuk membongkar sindiket jenayah melibatkan pekerja<br />
TNB terhadap aset TNB, sindiket-sindiket yang terlibat dalam kecurian alat ubah, elektrik,<br />
penyambung fius TNB, kabel dan kunci di kemudahan-kemudahan TNB.<br />
Jabatan perkhidmatan harta<br />
•<br />
•<br />
Berjaya melaksanakan kerja-kerja projek dan penyenggaraan yang dipohon oleh Bahagian.<br />
Memperoleh penjimatan <strong>tahunan</strong> berjumlah RM600,000 atas OPEX TNB daripada pengurangan<br />
pembayaran sewa kepada Majlis Perbandaran Port Dickson berikutan penilaian semula ke atas<br />
Stesen Janaelektrik Tuanku Ja’afar Port Dickson.<br />
Jabatan perkhidmatan logistik<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
Penghijrahan semua kad-kad petrol Shell ke Petronas.<br />
Menyiapkan penandaan 4708 kenderaan Kumpulan. Ini adalah urusan yang berterusan dan<br />
penandaan status kenderaan baru dan kenderaan sedia ada akan dijalankan setiap tahun.<br />
Meningkatkan penjimatan duti Kastam dan Cukai Jualan setelah berjaya mendapat pengecualian<br />
untuk barang-barang diimport.<br />
Melaksanakan sistem PERFEKTO di seluruh Kumpulan (Semenanjung Malaysia).
Matlamat Bahagian<br />
Susulan kepada penstrukturan<br />
semula pada awal 2008, fungsi<br />
dan tanggung jawab Bahagian<br />
Perkhidmatan Korporat telah dikaji<br />
semula untuk merangkumi empat<br />
bidang utama iaitu logistik, harta,<br />
keselamatan dan risikan serta<br />
perkhidmatan-perkhidmatan<br />
sokongan termasuk sumber<br />
manusia dan pentadbiran,<br />
kewangan dan perancangan dan<br />
prestasi. Fokus teras operasi<br />
Bahagian ini adalah menerajui<br />
sokongan kepada visi dan misi<br />
TNB dan menyediakan perkhidmatan<br />
sokongan dalam TNB.<br />
Ringkasan Operasi<br />
Jabatan Perkhidmatan Keselamatan<br />
& Risikan adalah salah satu<br />
perkhidmatan sokongan penting<br />
dengan menyediakan dan<br />
memberikan perkhidmatan<br />
keselamatan secara berkesan dan<br />
cekap kepada TNB bagi<br />
memastikan bekalan tenaga yang<br />
berterusan. Matlamatnya adalah<br />
mencapai kecemerlangan operasi<br />
dengan mengurangkan<br />
pencerobohan keselamatan untuk<br />
mencegah kerugian kepada TNB.<br />
SSID beraspirasi menjadi di antara<br />
penyedia perkhidmatan<br />
keselamatan yang terunggul pada<br />
2010.<br />
Jabatan ini mempunyai tiga unit<br />
operasi iaitu unit-unit Operasi,<br />
Perancangan & Pengurusan Krisis<br />
dan Penyelidikan & Risikan. Fokus<br />
utama SSID ialah melindungi<br />
kemudahan-kemudahan utama<br />
TNB daripada kerosakan,<br />
vandalisme dan kecurian.<br />
Anggotanya telah ditugaskan di<br />
berbagai lokasi kritikal seperti<br />
stesen janaelektrik, pencawangpencawang,<br />
gudang-gudang<br />
wilayah dan pejabat-pejabat di<br />
seluruh Semenanjung Malaysia.<br />
Jabatan Perkhidmatan Harta<br />
menyediakan perkhidmatan<br />
sokongan harta kepada bisnes<br />
teras TNB dengan meningkatkan<br />
nilai aset Kumpulan menerusi<br />
disiplin yang cemerlang dalam<br />
perancangan dan pembangunan,<br />
pengurusan projek, pengurusan<br />
dan perolehan tanah. Misi Jabatan<br />
ialah untuk mencapai<br />
kecemerlangan dalam pengurusan<br />
harta, produk dan perkhidmatan.<br />
Jabatan Perkhidmatan Logistik<br />
memberi perkhidmatan logistik<br />
dengan kos yang berkesan kepada<br />
pelanggan serta menerokai<br />
perkhidmatan baru yang boleh<br />
menambah nilai kepada Kumpulan.<br />
Matlamat jabatan adalah mengurus<br />
keperluan logistik yang menyeluruh<br />
untuk memenuhi kehendak<br />
pengguna.<br />
Pada tempoh kajian, Jabatan ini<br />
telah memberi perkhidmatan yang<br />
cekap dari segi kos dan yang<br />
berkesan dengan kepuasan<br />
pelanggan yang tinggi. Ini<br />
termasuklah perkhidmatan fret,<br />
pengangkutan dan set penjana<br />
untuk menyokong bisnes teras<br />
TNB. Tugasan penting pada<br />
tempoh tersebut termasuklah<br />
pembaikan dan penyenggaraan<br />
kenderaan, pemeriksaan kenderaan<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
101
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
102<br />
Ulasan Operasi – Bahagian Perkhidmatan Korporat<br />
oleh PUSPAKOM, bekalan set-set<br />
penjanaan, pembaikkan peti<br />
pembekal, pengurusan fret (import<br />
dan eksport kargo), pelepasan<br />
kastam, permohonan pengecualian<br />
duti dan Cukai Jualan Kastam,<br />
pengangkutan kargo am & lif<br />
berat, pemindahan pejabat,<br />
pengurusan kad bahan api dan<br />
bil-bil telefon bimbit.<br />
Jabatan Perkhidmatan Sokongan<br />
merangkumi Jabatan Perancangan<br />
dan Prestasi, Jabatan Sumber<br />
Manusia dan Pentadbiran dan<br />
Jabatan Kewangan membantu<br />
Pengurus Besar Kanan dalam<br />
perancangan, perumusan dan<br />
pelaksanaan matlamat dan strategistrategi<br />
Bahagian untuk mencapai<br />
matlamat keseluruhan TNB.<br />
Jabatan juga berfungsi sebagai<br />
pusat yang memenuhi semua<br />
keperluan jabatan/subsidiari lain<br />
dalam Bahagian dalam<br />
perancangan bisnes, pengurusan<br />
sumber manusia, pentadbiran dan<br />
kewangan.<br />
Projek-projek Utama<br />
SSID telah dipertanggungjawab<br />
dengan pelaksanaan Sistem<br />
Pengurusan Keselamatan<br />
Bersepadu (ISMS) dalam tempoh<br />
lima tahun mulai TK2006/2007.<br />
Sistem ini menggabungkan<br />
Penyelesaian Keselamatan yang<br />
berbeza kepada satu Sistem<br />
Kawalan. Belanjawan <strong>tahunan</strong><br />
berjumlah RM10 juta telah<br />
diperuntukkan untuk projek ini.<br />
Jabatan Perkhidmatan Harta<br />
bertanggungjawab dalam<br />
pengurusan projek-projek mega<br />
TNB seperti Menara TNB dan<br />
bangunan-bangunan lain TNB.<br />
Pada tempoh kajian, projek-projek<br />
utama yang dikendalikan oleh<br />
Jabatan Perkhidmatan Logistik<br />
termasuklah perkara-perkara<br />
berikut:<br />
• Menjalankan kerja pembaikan<br />
ke atas enam unit set-set<br />
penjanaan bergerak 500 kW.<br />
• Membina tangki kelincir untuk<br />
pengkalan operasi set-set<br />
penjanaan di Gong Badak,<br />
Malim Nawar, Muadzam Shah<br />
dan Feri Rantai.<br />
•<br />
•<br />
•<br />
Membina tangki simpanan<br />
minyak terpakai di Kelana Jaya<br />
dan Malim Nawar.<br />
Melaksanakan sistem<br />
PERFEKTO di seluruh<br />
Kumpulan khususnya Bahagian<br />
Pembahagian dan<br />
Penghantaran.<br />
Projek penandaan kenderaan.<br />
Jabatan Perancangan dan Prestasi<br />
telah memulakan Sistem Pengurusan<br />
Keselamatan Bersepadu<br />
untuk semua aset kritikal TNB.<br />
Penambahbaikan Operasi<br />
Berbagai program telah dimulakan<br />
dan dilaksanakan dalam Bahagian<br />
ini untuk meningkatkan kecekapan<br />
operasi. Ini termasuklah<br />
mengendalikan latihan warga<br />
kerja, program pembangunan dan<br />
persijilan, ceramah-ceramah<br />
motivasi, sesi-sesi perkongsian<br />
ilmu dan maklumat, dialog<br />
bersama pelanggan dan vendor<br />
untuk menyelesaikan isu-isu<br />
operasi dan Penilaian Prestasi<br />
Vendor. Di samping itu, Bahagian<br />
ini telah melaksanakan program<br />
anugerah dan pengiktirafan<br />
pekerja, <strong>laporan</strong> bulanan oleh<br />
unit-unit untuk tujuan pemantau<br />
prestasi dan pemusatan aduan<br />
pelanggan untuk penyelesaian<br />
yang lebih berkesan.<br />
Petunjuk Prestasi Utama (KPI)<br />
Petunjuk Prestasi Utama (KPI)<br />
Bahagian dihimpunkan di bawah<br />
empat katogori seperti berikut:<br />
kewangan<br />
• Pengurusan Belanjawan OPEX<br />
yang berkesan (tidak termasuk<br />
keperluan & perbelanjaan<br />
projek yang tidak boleh<br />
dikawal).<br />
• Pengurusan Belanjawan CAPEX<br />
yang berkesan (tidak termasuk<br />
keperluan & perbelanjaan<br />
projek yang tidak boleh<br />
dikawal).<br />
pelanggan<br />
• Skor Perkhidmatan Pelanggan<br />
Dalaman.<br />
•<br />
•<br />
Memperbaiki Penyerahan<br />
Projek untuk projek-projek<br />
Harta.<br />
Memperbaiki Penyerahan<br />
Projek untuk projek-projek<br />
Keselamatan.<br />
proses-proses Dalaman<br />
• Penambahan nilai/Penjimatan<br />
daripada Pengurusan<br />
Kenderaan Bersepadu dan<br />
operasi set-set Penjanaan.<br />
• Mengurangkan pencerobohan<br />
keselamatan.<br />
• Penambahan nilai dari aset.<br />
pembelajaran dan pertumbuhan<br />
• Memperbaiki<br />
Kompetensi.<br />
Indeks<br />
• Menjalankan PMS.<br />
Pemiawaian Proses dan<br />
Penambahbaikan<br />
Pada masa ini terdapat empat<br />
prosedur dan lapan Arahan Kerja<br />
di Jabatan Perkhidmatan<br />
Keselamatan & Risikan (SSID).<br />
Beberapa prosedur lagi akan<br />
dibangunkan dan dimuat masuk<br />
dalam sistem selepas perbincangan<br />
dengan pemilik aset serta kelulusan<br />
oleh Pengurus Besar Kanan<br />
Bahagian.<br />
Jabatan Perkhidmatan Harta telah<br />
memajukan 15 prosedur dan 20<br />
arahan kerja yang tertakluk kepada<br />
kajian semula setiap suku tahun di<br />
peringkat jabatan.<br />
Sepuluh prosedur Bahagian ini<br />
telah didaftar di bawah sistem<br />
ISO. Prosedur-prosedur ini telah<br />
diaudit semasa Audit Kualiti<br />
Dalaman (AQA). Tiada sebarang<br />
ketidak patuhan ditemui kecuali<br />
beberapa pemerhatian kecil untuk<br />
penambah baikan. Tiga prosedur<br />
pengurusan pengangkutan akan<br />
didaftarkan.<br />
Audit Kualiti Dalaman Bahagian<br />
telah dijalankan pada 27 Jun<br />
hingga 8 Julai 2008. Bahagian ini<br />
merancang untuk mengkaji semula<br />
Rancangan Tindakan keatas NCR<br />
dan OFI yang dikenalpasti oleh<br />
SIRIM pada pertengahan
September 2008. Konsep, proses<br />
dan prosedur ISO akan disebarkan<br />
kepada para pekerja Bahagian<br />
pada Tahun Kewangan depan.<br />
Pengurusan Sumber Manusia<br />
Selain daripada mengambil<br />
anggota kerja yang layak dan<br />
kompeten, Bahagian ini juga<br />
menitikberatkan pembangunan<br />
keupayaan yang berterusan. Pada<br />
akhir Ogos 2008, Bahagian<br />
Perkhidmatan Korporat mempunyai<br />
seramai 1,500 warga kerja dalam<br />
berbagai bidang pengkhususan.<br />
Untuk meningkat kan kemahiran<br />
dan kompetensi mereka, bilangan<br />
hari latihan yang dihadiri oleh<br />
pekerja khususnya para eksekutif<br />
telah dimasukkan sebagai salah<br />
satu daripada KPI. Programprogram<br />
latihan yang sesuai akan<br />
terus dikenalpasti dan dicadangkan<br />
kepada Pengurusan.<br />
Fokus Pelanggan<br />
Bahagian Perkhidmatan Korporat<br />
telah mengenalpasti keperluan dan<br />
harapan pelanggannya menerusi<br />
Indeks Kepuasan Pelanggan (CSI)<br />
Tahunan. Semua jabatan di bawah<br />
Bahagian ini dikehendaki mengedar<br />
soal selidik kepada pelanggan<br />
mereka setiap tahun. Analisis akhir<br />
keputusan kaji selidik itu akan<br />
dilaporkan oleh Jabatan Prestasi &<br />
Perancangan. Skor dan penemuan<br />
akan dijadikan asas bagi semua<br />
Jabatan mengambil tindakantindakan<br />
pembetulan yang<br />
sewajarnya. Ini termasuklah:<br />
• Mengenalpasti bidang-bidang<br />
untuk diperbaiki.<br />
• Mengadakan perjumpaan<br />
formal dan tidak formal dengan<br />
pelanggan untuk memahami<br />
keperluan dan harapan mereka<br />
serta masalah yang dihadapi<br />
dari perkhidmatan yang diberi.<br />
• Memenuhi keperluan<br />
•<br />
pelanggan telah ditetapkan<br />
sebagai satu daripada KPI<br />
pekerja.<br />
Membangun dan melaksanakan<br />
Rancangan Pengurusan<br />
Perhubungan Pelanggan.<br />
Pengurusan Kualiti dan<br />
Inisiatif<br />
Bahagian ini telah menjalankan<br />
berbagai inisiatif pengurusan<br />
kualiti yang termasuk:<br />
• Walaupun terdapat penilaian<br />
AKP pada tempoh kajian,<br />
aktiviti di bawah AKP tetap<br />
dilaksanakan seperti dirancang.<br />
• 26 pasukan WIT giat terlibat<br />
dalam merumus cara-cara<br />
memperbaiki kualiti produk<br />
dan perkhidmatan kepada<br />
pelanggan. Anggota-anggota<br />
pasukan adalah dari unit-unit<br />
yang sama kerana projekprojek<br />
dirancang untuk<br />
memperbaiki proses dalam<br />
unit masing-masing.<br />
• Aktiviti 5S yang dijalankan<br />
telah dapat banyak memperbaiki<br />
persekitaran kerja<br />
pejabat. Pada masa ini lebih<br />
90% pekerja telah mengambil<br />
bahagian dalam program 5S<br />
melalui pemerhatian mingguan,<br />
mesyuarat-mesyuarat bulanan<br />
dan audit setiap suku tahun.<br />
• Risiko telah dipantau daripada<br />
Sistem Maklumat Risiko (TRIS)<br />
untuk memastikan kawalan<br />
dalaman yang kukuh dengan<br />
matlamat meminimum, jika<br />
tidak menghapuskan, impak<br />
dan kemungkinan Bahagian/<br />
Jabatan tidak mencapai<br />
objektif masing-masing dan<br />
untuk mengurangkan ketidaktentuan<br />
kejadian-kejadian yang<br />
tidak diingini berlaku.<br />
Pengurusan Pihak<br />
Berkepentingan/Perhubungan<br />
Bahagian ini telah menjalin<br />
perhubungan baik dan rangkaian<br />
dengan ramai pihak<br />
berkepentingan yang berkaitan<br />
secara langsung dengan operasi<br />
sehariannya. Antaranya termasuklah<br />
Kementerian Kewangan,<br />
Perbadanan Pembangunan Industri<br />
Malaysia (MIDA), Jabatan Kastam<br />
Diraja, Kementerian Perdagangan<br />
Dalam Negeri dan Hal Ehwal<br />
Pengguna, Kementerian<br />
Perdagangan Antarabangsa dan<br />
Industri, Jabatan Pengangkutan<br />
Jalan, Polis Diraja Malaysia dan<br />
PUSPAKOM.<br />
Bahagian ini juga menguruskan<br />
berbagai kategori vendor terdiri<br />
daripada, antara lain panel<br />
bengkel, panel pengangkutan,<br />
panel Pengendali Pengangkutan<br />
Pelbagaimodal (MTO), Petronas,<br />
CELCOM, agensi-agensi<br />
keselamatan swasta termasuk<br />
kontraktor, para vendor am untuk<br />
bekalan bahan.<br />
Prospek dan Cabaran<br />
Oleh kerana aset milik TNB<br />
digazetkan sebagai Infrastruktur<br />
Kritikal <strong>Nasional</strong>, Jabatan<br />
Perkhidmatan Keselamatan dan<br />
Risikan perlu proaktif dalam<br />
memastikan perlindungan yang<br />
wajar bagi aset-aset ini. Antara<br />
inisiatif yang diambil termasuklah<br />
merumuskan strategi dan<br />
mekanisme yang menggalakkan<br />
agar TNB sentiasa berwaspada<br />
serta menjalin rangkaian<br />
perhubungan dengan berbagai<br />
agensi keselamatan.<br />
Untuk memerangi sabotaj dan<br />
ancaman keganasan memerlukan<br />
strategi-strategi pelbagai segi dan<br />
komprehensif. Meningkatkan<br />
kesedaran dan mendidik warga<br />
kerja TNB tentang ancaman,<br />
mengambil langkah-langkah<br />
pematuhan yang ketat, menggunapakai<br />
dan melaksanakan undangundang<br />
yang perlu dan berkongsi<br />
maklumat di pelbagai peringkat<br />
adalah antara inisiatif yang perlu.<br />
Antara cabaran-cabaran utama<br />
yang dihadapi oleh Jabatan<br />
Perkhidmatan Harta adalah<br />
penyerahan peranan dan fungsi<br />
pengurusan harta yang sesuai<br />
khususnya perkhidmatan<br />
penyenggaraan dan pengurusan<br />
projek kepada pihak luar.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
103
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
104<br />
Sabah Electricity<br />
Sdn Bhd<br />
Sorotan Pencapaian:<br />
Jualan elektrik pada tahun kewangan mencecah RM854 juta<br />
berbanding RM807 juta tahun lalu, menunjukkan peningkatkan<br />
sebanyak 5.8%. Jumlah unit dijual bagi tahun yang sama<br />
berjumlah kWh3,384.74 juta berbanding kWh3,221.34 juta pada<br />
TK2006, satu peningkatan sebanyak 5.07%.<br />
Jumlah perbelanjaan operasi yang dilaporkan bagi tahun<br />
kewangan berjumlah RM977.96 juta berbanding RM909.22 juta<br />
yang dilaporkan bagi TK2007 (ditolak subsidi). SESB telah<br />
menerima jumlah subsidi disel dan bahan api sederhana yang<br />
agak besar daripada Kerajaan Malaysia dan dibentangkan bersih<br />
daripada Kos-kos <strong>Tenaga</strong>.<br />
Jumlah perbelanjaan operasi melebihi jumlah pendapatan (hasil<br />
dicampur pendapatan operasi lain) menyebabkan kerugian<br />
operasi sebanyak RM16.44 juta berbanding RM3.24 juta pada<br />
TK2007. Jumlah kos kewangan dan kerugian tukaran asing bagi<br />
tahun kewangan adalah sebanyak RM75.03 juta pada TK2008<br />
(RM59.50 juta pada TK2007) menyebabkan kerugian bersih,<br />
setelah ditolak kos kewangan, sebanyak RM81.47 juta.
Bahagian Sumber Manusia<br />
Dengan bilangan warga kerja<br />
seramai 2,289 orang, SESB terus<br />
membangunkan kompetensi dan<br />
keupayaan warga kerjanya<br />
sebagai sebahagian daripada<br />
s t r a t e g i u t a m a u n t u k<br />
meningkatkan produktiviti dan<br />
kecekapan syarikat.<br />
Pada tempoh kajian, Bahagian<br />
ini telah mengendalikan berbagai<br />
bengkel dan sesi latihan termasuk<br />
kursus teknikal GTD, Mini MBA,<br />
KepnerTregoe Problem Solving<br />
and Decision-Making, SEMS,<br />
Amalan 5S, PSI (Pemiawaian<br />
Proses dan Penambahbaikan),<br />
Nilai-nilai Bersama dan lain-lain<br />
program kemahiran insan.<br />
Kira-kira 75% daripada eksekutif<br />
dan 33% bukan eksekutif telah<br />
menjalani latihan. SESB<br />
meneruskan kerjasamanya<br />
d e n g a n I n s t i t u t L a t i h a n<br />
Perindustrian Kota Kinabalu<br />
( I L P K K ) d a l a m u r u s a n<br />
pengambilan tenaga kerja<br />
teknikal bukan-eksekutif melalui<br />
Skim Latihan Perantis Ketukangan.<br />
SESB telah menerimapakai<br />
model penilaian latihan empat<br />
tahap Kirk Patricks. Inisiatif<br />
anugerah dan pengiktirafan<br />
diperkenalkan melibatkan 30<br />
skim insentif. Bagi TK2007/2008,<br />
mata AKP pengurusan sumber<br />
manusia (HRM) SESB adalah<br />
80%. Pencapaian AKP ini akan<br />
menjadi pendorong utama<br />
kepada SESB supaya terus mara<br />
ke hadapan bagi mencapai<br />
kecemerlangan perkhidmatan<br />
pada tahun 2012.<br />
Bahagian Penjanaan<br />
Pada tempoh kajian, jumlah<br />
kapasiti terpasang bagi Bahagian<br />
Penjanaan adalah 871.3 MW<br />
(SESB 435.8 MW dan IPP 435.5<br />
MW) dan permintaan maksimum<br />
bagi seluruh negeri Sabah adalah<br />
sebanyak 646.9 MW.<br />
Jumlah kos seunit (CPU) yang<br />
terjana bagi semua stesen<br />
janaelektrik SESB (iaitu besar,<br />
kecil, luar Bandar dan stesen<br />
mini hidro) serta loji-loji IPP bagi<br />
TK2007/2008 adalah sebanyak<br />
16.4 sen/kWh sementara CPU<br />
bagi stesen besar SESB dan IPP<br />
adalah 16.1 sen/kWh. Jumlah<br />
keseluruhan unit yang terjana<br />
dan jumlah perbelanjaan yang<br />
terlibat adalah masing-masing<br />
4,176 GWh dan RM681 juta di<br />
mana stesen kecil dan stesen<br />
luar bandar menyumbang hanya<br />
1.71% daripada jumlah unit yang<br />
terjana dan 0.53% daripada<br />
jumlah perbelanjaan.<br />
Sebagai strategi mengurangkan<br />
keseluruhan kos penjanaan,<br />
Bahagian ini telah memberi<br />
tumpuan kepada stesen-stesen<br />
besar, semua IPP dan loji-loji<br />
mini hidro. Di samping itu,<br />
Graf 1<br />
Campuran Bahan Api Penjanaan pada 31 Ogos 2008<br />
Biomass<br />
(THS) IPP<br />
2%<br />
PML IPP<br />
0.10%<br />
Gas IPP<br />
34%<br />
B a h a g i a n i n i j u g a t e l a h<br />
mengoptimumkan penjanaan<br />
tenaga dari loji-loji hidro dan<br />
gas sebagai strategi penjimatan<br />
kos. Antara inisiatif yang akan<br />
dilaksanakan untuk mencapai<br />
matlamat ini adalah Projek<br />
Pengalih Sampah II di Stesen<br />
Janaelektrik Tenom Pangi dan<br />
gantian Saluran Ekzos Sisi dan<br />
P i n t u P e re d a m d i S t e s e n<br />
Janaelektrik Patau-Patau. Graf 1<br />
menunjukkan campuran bahan<br />
api penjanaan pada akhir bulan<br />
Ogos 2008. Penjanaan daripada<br />
bahan api gas merupakan 52%<br />
daripada jumlah tenaga disusuli<br />
oleh MFO 21% dan hidro, 13%.<br />
Pada tempoh kajian, Sepanggar<br />
Bay Power Corporation (34 MW)<br />
Fasa 2 (satu projek IPP) dan<br />
projek Powertron Fasa 2 (70<br />
MW) telah siap sepenuhnya<br />
masing-masing pada bulan Julai<br />
d a n O g o s 2 0 0 8 . P r o j e k<br />
Sambungtara Timur-Barat yang<br />
disiapkan pada bulan Julai 2007<br />
membolehkan tenaga dari Pantai<br />
Barat dieksport ke Pantai Timur,<br />
dengan demikian dapat<br />
mengurangkan unit terjana dari<br />
operasi yang mahal Turbin Gas<br />
disel di Tawau dan Sandakan.<br />
Hidro SESB<br />
13%<br />
MFO IPP<br />
21%<br />
Gas SESB<br />
18%<br />
Disel<br />
SESB<br />
8%<br />
Disel<br />
(Sutra) IPP<br />
3%<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
105
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
106<br />
Ulasan Operasi – Sabah Electricity Sdn Bhd<br />
Bahagian Penghantaran<br />
M a n d a t u t a m a B a h a g i a n<br />
Penghantaran adalah memastikan<br />
bekalan yang berdaya harap dan<br />
berkualiti. Dalam usaha hendak<br />
menunaikan tanggungjawab ini,<br />
Bahagian Penghantaran telah<br />
menetapkan matlamat-matlamat<br />
seperti berikut:<br />
• Menjalankan perancangan,<br />
operasi, penyenggaraan dan<br />
kerja-kerja penambahbaikan<br />
sistem penghantaran di<br />
seluruh negeri Sabah dan<br />
Wilayah Persekutuan Labuan.<br />
• Mengendalikan Grid Sabah<br />
mengikut cara yang paling<br />
cekap.<br />
• Menghantar bekalan elektrik<br />
yang mencukupi secara<br />
cekap dan berekonomi<br />
dengan gangguan minimum.<br />
Sambungtara Timur-Barat yang<br />
menghubungkan antara Grid<br />
Pantai Barat dan Grid Pantai<br />
Timur telah dimulatugas pada<br />
29 Julai 2007 dan menandakan<br />
detik pembentukan Grid Sabah.<br />
Keboleh harapan bekalan taliantalian<br />
penghantaran menjadi<br />
faktor penyumbang kepada imej<br />
SESB kerana talian penghantaran<br />
dan pencawang-pencawang<br />
merupakan titik perhubungan<br />
antara sumber bekalan dan<br />
sistem pembahagian.<br />
Hasil daripada penyusunan<br />
semula Bahagian Penghantaran<br />
SESB pada tempoh kajian, dua<br />
jabatan baru iaitu Unit Perolehan<br />
<strong>Tenaga</strong> (EPU) dan Perancangan<br />
Operasi (OP telah dibentuk. EPU<br />
Jadual 1<br />
sasaran dan matlamat<br />
1 Indeks Tak Ketersediaan Pusat<br />
Penghantaran<br />
2 Indeks Tempoh Masa Purata<br />
Gangguan Sistem<br />
bertanggungjawab terhadap<br />
pemantauan Pengeluar <strong>Tenaga</strong><br />
Bebas (IPP) sementara OP akan<br />
menumpukan usaha kepada<br />
perancangan dan peramalan<br />
untuk tujuan operasi.<br />
Jadual 1 menunjukkan Indeks<br />
Tak Ketersediaan Pusat<br />
Penghantaran (DPUI) dan Indeks<br />
Tempoh Masa Purata Gangguan<br />
Sistem (SAIFI) yang dicapai oleh<br />
Bahagian Penghantaran pada<br />
TK2007/2008.<br />
Seperti yang tunjuk dalam Jadual<br />
1, terdapat perbezaan yang<br />
ketara antara “Pencapaian Total”<br />
dan “Pencapaian Tanpa Insiden<br />
Besar”. Insiden besar ditakrif<br />
sebagai kehilangan beban<br />
sebanyak 50 KW ke atas.<br />
Pengasingan dua senario ini<br />
adalah perlu untuk pemantauan<br />
keberkesanan prestasi-prestasi<br />
penyenggaraan rutin dan untuk<br />
tujuan pencegahan.<br />
T i g a i n s i d e n b e s a r y a n g<br />
m e n y e b a b k a n p e r b e z a a n<br />
pencapaian yang besar pada<br />
tempoh kajian adalah:<br />
• Bekalan elektrik di Pantai<br />
Timur putus keseluruhannya<br />
disebabkan oleh pelantikan<br />
di kedua-dua talian 275 kV<br />
Kolopis – Segaliud dengan<br />
jumlah kehilangan beban<br />
sebanyak 124 MW pada 30<br />
September 2007.<br />
• Kerosakan VT di Pencawang<br />
Karamunsing dengan jumlah<br />
kehilangan beban sebanyak<br />
308 MW pada 6 November<br />
2007.<br />
petunjukpetunjuk<br />
utama<br />
prestasi/ukuran<br />
sasaran<br />
Jumlah<br />
pencapaian<br />
tanpa insiden<br />
besar<br />
Minit Sistem 42 154.38 11.89<br />
Gangguan/Titik<br />
Penghantaran<br />
•<br />
Keruntuhan Menara 132 kV<br />
di talian Kayu Madang –<br />
U M S a k i b a t p e n c u r i a n<br />
bahagian menara yang<br />
menyebabkan kehilangan<br />
beban sebanyak 459.3 MW<br />
pada 21 April 2008.<br />
Bahagian ini telah melaksanakan<br />
sebanyak 21 projek penyenggaraan<br />
dan peningkatan sistem.<br />
Tujuh projek berikut telah siap<br />
sementara 14 lagi berada pada<br />
berbagai peringkat pelaksanaan:<br />
• G a n t i a n p e r i n t a n g<br />
•<br />
pembumian neutral (NER) di<br />
Pencawang Karamunsing dan<br />
Pencawang UMS 66 kV siap<br />
pada 1 Disember 2007.<br />
Pemasangan pemutus litar<br />
gas tiga tiang 132 kV & 66<br />
kV SF6 di Pencawang 66 kV<br />
di Pekan Tenom, Penampang,<br />
Kota Kinabalu dan di Inanam,<br />
siap pada 4 April 2008.<br />
• Perbersihan rentice talian<br />
penghantaran 132 kV bagi<br />
tahun 2008 dari Sandakan ke<br />
Pencawang Segaliud pada<br />
13 Mei 2008.<br />
• Perbersihan rentice talian<br />
penghantaran 132 kV bagi<br />
tahun 2008 dari Semporna<br />
ke Pencawang Kalumpang,<br />
siap pada 13 Mei 2008.<br />
• Perbersihan rentice talian<br />
penghantaran 132 kV bagi<br />
tahun 2008 dari Tawau ke<br />
Pencawang Kalumpang pada<br />
13 Mei 2008.<br />
• Perolehan dan latihan Menara<br />
Sistem Pemulihan Kecemasan<br />
(ERS) 132/275 kV siap pada<br />
13 Jun 2008.<br />
0.29 1.125 0.108
•<br />
Pemasangan penangkappenangkap<br />
talian penghantaran<br />
polymetrik 132 kV<br />
dari Sandakan ke Pencawang<br />
Segaliud siap pada 23 Julai<br />
2008.<br />
Bahagian Pembahagian<br />
Di bawah Rancangan Strategik<br />
20 Tahun SESB, 3 Petunjuk<br />
Prestasi Utama (KPI) yang terletak<br />
d i b a w a h t a n g g u n g j a w a b<br />
langsung Bahagian Pembahagian<br />
adalah Indeks Tempoh Masa<br />
Purata Gangguan Sistem (SAIDI),<br />
Kerugian dan ACP. Tumpuan<br />
telah diberi kepada pelaksanaan<br />
j a d u a l p e n y e n g g a r a a n<br />
p e n c e g a h a n d a n p r o j e k<br />
menambahbaik sistem HV untuk<br />
meningkatkan daya harapan<br />
bekalan. Antara projek-projek<br />
penyenggaraan yang telah<br />
dilaksanakan adalah:<br />
• Pengurusan Tumbuh-<br />
•<br />
Tumbuhan bagi sistem 11 kV<br />
Dan 33 kV.<br />
Penyenggaraan Pencegahan<br />
untuk alat sius VCB di PMU<br />
dan PPU<br />
• Penyenggaraan Pencegahan<br />
untuk alat ubah 33 kV oleh<br />
MCM<br />
Inisiatif-inisiatif ini akan terus<br />
diperbaiki pada Tahun Kewangan<br />
08/09 sementara 52% daripada<br />
belanjawan telah digunakan<br />
untuk penambah baikan sistem<br />
HV pada TK2007/2008. Antara<br />
projek-projek yang diberi<br />
keutamaan di bawah inisiatifinisiatif<br />
ini adalah penyuappenyuap<br />
dari PMU dan pencipta<br />
sistem maklumbalas.<br />
Seperti yang tertera dalam Graf<br />
2, Bahagian Pembahagian telah<br />
berjaya mengurangkan SAIDI<br />
sebanyak 700 minit sementara<br />
keseluruhan SAIDI bagi SESB<br />
adalah seperti ditunjukkan dalam<br />
Graf 3.<br />
Graf 2<br />
Tempoh Masa Indeks Purata Gangguan Sistem<br />
bagi TK2005-2008<br />
3,000<br />
2,500<br />
2,000<br />
1,500<br />
1,000<br />
500<br />
0<br />
2,645<br />
2005<br />
4,109<br />
2005<br />
2,583<br />
SAIDI Dx<br />
1,850<br />
1,150<br />
2006 2007 2008<br />
Graf 3<br />
Indeks Tempoh Masa Purata<br />
Gangguan Sistem Keseluruhan bagi TK2005-2008<br />
5,000<br />
4,000<br />
3,000<br />
2,000<br />
1,000<br />
0<br />
3,849<br />
2,717<br />
1,958<br />
2006 2007 2008<br />
SAIDI GTD<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
107
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
108<br />
Ulasan Operasi – Sabah Electricity Sdn Bhd<br />
Unit Meter Bahagian ini yang<br />
bertanggungjawab mengurangkan<br />
kehilangan sistem telah<br />
menggariskan inisiatif-inisiatif<br />
kritikal seperti berikut yang<br />
membawa impak terbesar ke<br />
atas pengurangan kehilangan<br />
sistem khususnya Kehilangan<br />
Bukan Teknikal (NTL) Sistem.<br />
• Pemeriksaan terjadual ke<br />
atas Meter-meter LPC-<br />
Pemeriksaan 100%<br />
• Pemasangan Meter kVARH<br />
untuk Pengguna LPC<br />
• Pemasangan Check Meter<br />
untuk Pengguna LPC<br />
• Gantian Meter lama untuk<br />
Pengguna Kuasa Biasa<br />
(OPC)<br />
Keputusan inisiatif-inisiatif ini<br />
pada TK2007/2008 adalah<br />
seperti yang tertera dalam<br />
Jadual 2. Graf 4 menunjukkan<br />
K e h i l a n g a n S i s t e m y a n g<br />
dicatatkan bagi TK2004-TK2008.<br />
Inisiatif-inisiatif untuk mengurangkan<br />
ACP terletak di bawah<br />
bidang kuasa Unit Perkhidmatan<br />
Pelanggan dan Pemasaran.<br />
Selain daripada meningkatkan<br />
aktiviti pemberhentian seharian<br />
yang dijalankan di peringkat<br />
stesen, beberapa inisiatif baru<br />
telah dilaksanakan pada<br />
TK2007/2008 termasuk:<br />
• Memantau prestasi harian<br />
Pembaca Meter<br />
• Pemantauan harian Akaunakaun<br />
tidak dibil<br />
• M e l a n t i k v e n d o r u n t u k<br />
mengendalikan tindakan<br />
pemberhentian – hanya<br />
dijalankan di Kota Kinabalu<br />
• Pemantauan berterusan<br />
Akaun-akaun Kerajaan<br />
Prestasi ACP bagi TK2007/2008<br />
adalah seperti dalam Graf 5.<br />
Graf 4<br />
Kehilangan Sistem Dicatatkan dari TK2004-TK2008<br />
25<br />
20<br />
15<br />
10<br />
5<br />
0<br />
Jadual 2<br />
22.55<br />
2004<br />
20.21<br />
no. kpis sasaran pencapaian %<br />
1 Lawatan LPC Meter 2,431 1,704 70%<br />
2 Pemasangan kVARH<br />
Meter<br />
18.81<br />
17.57<br />
18.07<br />
2005 2006 2007 2008<br />
Kehilangan (%)<br />
80 80 100%<br />
3 Gantian meter OPC lama 62,179 22,251 36%<br />
Graf 5<br />
(Hari) Arah Aliran TK2004-TK2008<br />
100<br />
80<br />
60<br />
40<br />
20<br />
0<br />
92 91<br />
83<br />
2004 2005 2006 2007 2008<br />
(Hari) Arah Aliran<br />
62<br />
53
Bahagian Projek Utama<br />
Di bawah Rancangan Malaysia Ke-9, Kerajaan Persekutuan telah memperuntukkan RM600 juta untuk<br />
pelaksanaan 23 projek bagi memantapkan bekalan elektrik. Sebahagian besar daripada projek-projek<br />
tersebut adalah untuk sistem-sistem penghantaran dan pembahagian di Sabah seperti berikut:-<br />
Bil. Projek Status Catatan<br />
1 Pemanjangan dari 132/66 kV<br />
Inanam PMU seperti 132/33 kV<br />
Minintod PMU yang dicadangkan<br />
2 Cadangan 132/33 kV Unggun<br />
PMU baru<br />
3 Tambahan 132/11 kV; 1 x 20/30<br />
MVA alat ubah di PMU Lahad<br />
Datu<br />
4 Tambahan 132/33 kV; 1 x 45<br />
MVA alat ubah di PMU Sandakan<br />
dan Tawau<br />
5 132 kV Kota Kinabalu Lingkaran<br />
Luar Fasa 1 dari Northern Town<br />
PMU ke Kepayan PMU baru<br />
6 132 kV Kota Kinabalu Lingkaran<br />
Luar Fasa 2 dari Kepayan baru<br />
PMU ke Lok Kawi PMU baru<br />
7 Cadangan 132 kV Alam Mesra<br />
PMU; 2 x 800mm 2 XLPE cu,<br />
132 kV dari UMS PMU<br />
Talian penghantaran:<br />
89% siap<br />
Pencawang:<br />
97% siap<br />
Pemanjangan Inanam PMU:<br />
12% siap<br />
Projek mula: Jun 2008<br />
Kemajuan: 10%<br />
Projek mula: Mei 2008<br />
Kemajuan: 98%<br />
Projek mula: Mei 2008<br />
Kemajuan: 8%<br />
Dimulatugaskan pada<br />
21 Ogos 2008<br />
Projek mula: Mac 2008<br />
Kemajuan: 20%<br />
Projek mula: Ogos 2007<br />
Kemajuan: 90%<br />
8 Sambung Grid Timur Barat Sabah Dimulatugaskan pada<br />
28 Julai 2007<br />
9 Talian atas 33 kV dari Sook ke<br />
33/11 kV Nabawan PPU baru<br />
10 Kabel Bawah Tanah 33 kV dari<br />
PMU Kepayan ke PPU KKIA &<br />
MAB Kota Kinabalu<br />
11 Kabel Bawah Tanah 33 kV dari<br />
PMU Kepayan & PMU Minintod<br />
ke PPU Star City, Kota Kinabalu<br />
Dimulatugaskan pada<br />
11 Disember 2007<br />
Kabel siap direntang dan<br />
ditenagakan pada<br />
paras 11 kV<br />
Laluan kabel ditukar atas<br />
permintaan pihak berkuasa<br />
Sedang berlangsung.<br />
Sedang berlangsung.<br />
Bahagian SCADA akan diuji<br />
apabila pembekuan data<br />
ditarik balik.<br />
Berlangsung.<br />
—<br />
Sedang berlangsung.<br />
Sedang berlangsung. PMU<br />
pertama menggunakan<br />
sistem Udara Padat Tertebat.<br />
Purata pindah 70-90 MW<br />
tenaga dari Pantai Barat ke<br />
Pantai Timur setiap hari.<br />
Sistem Janaelektrik Luar<br />
Bandar Nabawan telah<br />
ditutup dan semua beban<br />
dipindah ke PPU baru.<br />
Litar akan dipindah<br />
berperingkat-peringkat ke 33<br />
kV alat sius baru di Kepayan<br />
PMU. Bangunan PPU 75%<br />
siap.<br />
Sedang berlangsung.<br />
Kerja kabel kemajuan 60%.<br />
Bangunan PPU mula pada<br />
Oktober 2008.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
109
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
110<br />
Ulasan Operasi – Sabah Electricity Sdn Bhd<br />
Bil. Projek Status Catatan<br />
12 Kabel bawah tanah dari 33 kV<br />
PMU Sepangar ke Pangkalan<br />
TLDM, Teluk Sepanggar, Kota<br />
Kinabalu<br />
13 Kabel bawah tanah 33 kV dari<br />
SJ Patau-Patau ke PPU W.P.<br />
Labuan<br />
14 Kabel Aerial Terberkas (ABC) 2 x<br />
185 mm2, 33 kV lengkap dengan<br />
kabel gentian optik dari PMU<br />
Segaliud ke PPU Kinabatangan<br />
Kabel siap direntang dan<br />
ditenagakan pada paras<br />
11 kV pada 20 Mei 2008<br />
Laluan kabel ditukar atas<br />
permintaan pihak berkuasa<br />
Pemasaran ABC siap.<br />
Keseluruhan kerja (termasuk<br />
sambungan kabel) kemajuan<br />
80%<br />
Siap sepenuhnya bergantung<br />
kepada projek Unggun<br />
132/33 kV PMU. Tender<br />
untuk bangunan PPU di<br />
Pangkalan TLDM untuk<br />
dianalisi sebelum<br />
dianugerah.<br />
Sedang berlangsung.<br />
kemajuan kerja kabel adalah<br />
20%.<br />
Sedang berlangsung.<br />
Di samping projek-projek yang dilaksanakan oleh SESB, Bahagian Projek Utama juga memantau dan<br />
menyeleras pelaksanaan beberapa projek penjanaan yang dikendalikan oleh Pengeluar <strong>Tenaga</strong> Bebas (IPP)<br />
dan Program <strong>Tenaga</strong> Boleh Diperbaharui Kecil (SREP) seperti berikut:<br />
Bil. Projek Status Catatan<br />
1 Sepanggar Bay Power<br />
Corporation (SBPC),<br />
100 MW Kitar Tergabung<br />
2 Ranhill Powertron (RPSB) 190 MW<br />
Kitar Padu Blok 1 & 2<br />
Siap Tarikh Operasi Komersil<br />
dicapai pada 15 Ogos 2008.<br />
Kemajuan Keseluruhan 99% Penjanaan Turbin Wap<br />
(STG)23 Tarikh Operasi Awal<br />
(IOD) pada 23 Ogos 2008<br />
dan prestasi percubaan mula<br />
dari 22 September 2008.<br />
3 Ranhill Powertron II (RPSBII) Perjanjian Tambahan<br />
ditandatangan. COD Baru<br />
blok pertama (Kitar Terbuka)<br />
8 November 2009.<br />
4 Projek-projek SREP:<br />
Sg. Kedamaian, Kota Belud<br />
Sg. Pangapuyan, Kota Marudu<br />
Sg. Kaingaran, Tambunan<br />
5 10 MW Kina Biopower Sdn. Bhd,<br />
Sandakan<br />
6 100 MW Seguntor Bioenergy<br />
Sdn. Bhd. Sandakan<br />
7 5 MW Kalansa Energy<br />
Corporation Sdn Bhd, Beluran<br />
Tarik Tamat mengikut kontrak:<br />
6 Julai 2007<br />
COD disemak:<br />
23 Oktober 2008<br />
COD disemak:<br />
30 Oktober 2008<br />
Kerja tanah dimulakan —<br />
Penundaan tidak<br />
memperuntukkan klausaklausa<br />
penalti. Dipengaruhi<br />
oleh penghantaran barangan<br />
M&E dan hal-hal tanah yang<br />
tidak dapat diselesaikan.<br />
Sedang berlangsung.<br />
Sedang berlangsung.
Bahagian Pembangunan<br />
Organisasi<br />
pemiawaian proses dan<br />
penambahbaikan (psi)<br />
SESB telah melancarkan program<br />
PSI pada 27 November 2007.<br />
Manual Kualiti SESB , 9 Prosedur<br />
Am, 175 Prosedur Tahap 2 dan<br />
216 arahan kerja telah dibangunkan<br />
menerusi usaha bersama<br />
pasukan pengurusan dan warga<br />
kerja utama Syarikat yang dipilih.<br />
34 warga kerja telah dilatih<br />
sebagai Juruaudit Utama ISO<br />
dan 64 anggota lain dilatih<br />
s e b a g a i J u r u a u d i t u n t u k<br />
Rajah M1<br />
Rangka Kerja Kualiti<br />
WG2<br />
WG1<br />
MCM<br />
Majlis Kualiti<br />
SESB<br />
Urusetia Kualiti<br />
Penaja Projek<br />
Agen Perubahan<br />
Penyelaras<br />
Stesen<br />
WG3 WG5<br />
WG4<br />
KK = Kumpulan Kerja<br />
mengendalikan urusan Audit<br />
Kualiti Dalaman dalam SESB.<br />
Manual Kualiti SESB dan 9<br />
Prosedur Am telah dikemukakan<br />
kepada SIRIM untuk audit<br />
kecukupan sebagai persediaan<br />
untuk audit pematuhan ISO<br />
9001:2000 yang dijadualkan<br />
pada September 2008.<br />
P e n g u r u s a n S E S B t e l a h<br />
meluluskan Rangka Kerja Kualiti<br />
seperti yang ditunjuk dalam<br />
Rajah M1 pada 9 November<br />
2007. Ini telah membolehkan<br />
pelaksanaan secara tersusun<br />
inisiatif-inisiatif kualiti dengan<br />
SC2<br />
SC1<br />
melibatkan penyertaan warga<br />
kerja, dan dengan demikian<br />
menggalakkan kerja berpasukan.<br />
Majlis Kualiti yang diterajui<br />
Pengarah Urusan, menyelia<br />
perancangan, pelaksanaan,<br />
tindakan pembetulan dan<br />
mengkaji semula semua inisiatif<br />
kualiti menerusi mesyuaratmesyuarat<br />
Majlis Kualiti. Setiap<br />
initiatif kualiti diketuai oleh<br />
seorang Penaja Projek yang<br />
mempromosi, merancang,<br />
menyelaras dan mengkaji semula<br />
k e m a j u a n i n i s i a t i f k u a l i t i<br />
tersebut.<br />
ISO<br />
SEMS AKP AUDIT GRR BM<br />
Urusetia<br />
WIT Kualiti CFT EWRM BMWA<br />
SOP<br />
Penyelaras<br />
Wilayah<br />
SC3 PS<br />
Tx<br />
PS = Penyelaras Stesen<br />
Sug-<br />
Scnm<br />
SV<br />
5S etc<br />
HQ<br />
WC7 WC1<br />
Penaja<br />
WC6 WC2<br />
Projek<br />
Wc5 WC3<br />
WC4<br />
PW = Penyelaras Wilayah<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
111
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
112<br />
Ulasan Operasi – Sabah Electricity Sdn Bhd<br />
a. Inisiatif AKP<br />
Seorang ketua kumpulan<br />
kerja dilantik oleh Majlis<br />
Kualiti untuk menerajui setiap<br />
daripada sembilan kriteria<br />
AKP. Sebuah Jawatankuasa<br />
Kerja juga dibentuk untuk<br />
setiap kumpulan kerja untuk<br />
merumus rancangan kerja<br />
pelaksanaan untuk kumpulan<br />
masing-masing, mengumpul<br />
dan menyusun bukti untuk<br />
aktiviti yang dijalankan,<br />
menyediakan bahan persembahan,<br />
dan <strong>laporan</strong> akhir<br />
untuk dikemukakan kepada<br />
TNB. SESB telah mencatat<br />
700 mata untuk AKP pada<br />
TK2006/2007 dan sasaran<br />
bagi TK2007/2008 adalah<br />
750 mata.<br />
b. WIT/CFT<br />
Pada TK2007/2008, 50<br />
‘Pasukan Peningkatan Kerja’<br />
WIT dan 33 Pasukan Silang<br />
Fungsi (CFT) telah dibentuk<br />
dari kalangan warga kerja<br />
bagi menangani isu-isu<br />
spesifik yang membawa<br />
kesan ke atas prestasi<br />
syarikat. Berdasarkan struktur<br />
Rangka Kerja Kualiti, setiap<br />
pasukan WIT dan CFT akan<br />
diketuai oleh seorang Penaja<br />
Projek. Terdapat projekprojek<br />
CFT yang mula<br />
membuahkan hasil seperti<br />
‘pengurusan rentice’,<br />
mengurangkan kehilangan<br />
sistem’ dan kewibawaan data<br />
dalam pembacaan meter.<br />
Satu kursus ‘7 Quality Tools’<br />
telah dianjurkan untuk 25<br />
pemudah cara WIT yang<br />
berpotensi untuk membolehkan<br />
mereka memudahcarakan<br />
projek-projek WIT.<br />
c. Program 5S<br />
Program 5S dimulakan di<br />
SESB pada November 2007.<br />
Seorang Penaja Projek telah<br />
dilantik bagi menyelia<br />
p r o g r a m - p r o g r a m 5 S<br />
keseluruhannya meliputi 34<br />
stesen. 90 warga kerja telah<br />
dilantik sebagai juruaudit<br />
dalam 5S yang juga akan<br />
menjalankan audit dalam<br />
setiap suku tahun ke atas<br />
kesemua 34 stesen. Audit<br />
dalam yang dijalankan itu<br />
telah menyumbang kepada<br />
pengurangan bilangan stesen<br />
yang bertaraf ‘SIFAR bintang’<br />
dari 19 ke 6, meningkatkan<br />
bilangan stesen yang bertaraf<br />
‘4 BINTANG’ dari 0 kepada<br />
8, dan satu stesen mencapai<br />
taraf ‘5 BINTANG’. Usaha<br />
bersepadu oleh Penaja Projek<br />
dan Pemudahcara Stesen 5S<br />
dengan sokongan berterusan<br />
o l e h P e n g u r u s a n t e l a h<br />
membawa kepada 11 stesen<br />
dianugerah pensijilan oleh<br />
Perbadanan Produktiviti<br />
Malaysia (MPC) pada Julai<br />
2008.<br />
d. Sistem Pengurusan Alam<br />
Sekitar dan Keselamatan<br />
(SEMS)<br />
P r o g r a m S E M S s u d a h<br />
diamalkan dalam SESB sejak<br />
tahun 2002. Berikutan Rangka<br />
Kerja Kualiti diperkenalkan<br />
pada 2007, program SEMS<br />
berjaya mencapai kemajuan<br />
yang besar, satu petanda<br />
bahawa warga kerja memang<br />
k o m i t e d t e r h a d a p<br />
‘keselamatan dan kesihatan’<br />
di tempat kerja masingmasing.<br />
118 warga kerja<br />
telah dilatih sebagai juruaudit<br />
SEMS. Usaha gigih bersama<br />
Penaja Projek SEMS dan<br />
pemudahcara stesen telah<br />
menghasilkan pengurangan<br />
dalam bilangan stesen yang<br />
bertaraf ’sifar BINTANG’ dari<br />
4 ke 0, dan menambahkan<br />
bilangan stesen dengan taraf<br />
‘2 BINTANG’ dari 9 ke 20.<br />
e. Nilai-nilai Bersama<br />
SESB memulakan inisiatif<br />
kualiti berteraskan lima Nilainilai<br />
Bersama iaitu kewibawaan,<br />
focus pelanggan,<br />
kecemerlanga bisnes dan<br />
perkhidmatan dan berprihatin.<br />
Seorang Penaja Projek telah<br />
dilantik untuk mendorong<br />
p e n y e m a i a n n i l a i - n i l a i<br />
bersama di seluruh Syarikat.<br />
Satu Program ‘Nilai-Nilai<br />
Bersama’ telah dikendalikan<br />
oleh ILSAS pada 13-14 Mei<br />
2 0 0 8 u n t u k 4 0 a g e n<br />
perubahan dari berbagai zon<br />
dan jabatan di SESB.<br />
Bahagian Sistem Maklumat<br />
Salah satu fokus utama inisiatif<br />
IT bagi tahun kajian ialah<br />
penyebaran maklumat kepada<br />
semua warga kerja SESB di<br />
seluruh syarikat melalui infrastrukturnya.<br />
33 kiosk (gerai) telah<br />
diletakkan di lokasi-lokasi<br />
strategik di pejabat-pejabat<br />
tempatan SESB di mana<br />
maklumat dari laman web SESB,<br />
Intranet dan sistem terkongsi<br />
boleh diakses oleh mereka yang<br />
tidak diuntukkan dengan stesen<br />
kerja berkomputer seperti<br />
pekerja luar, anggota<br />
keselamatan, pemandu dan<br />
pekerja am. Alamat e-mel<br />
bersama telah diuntukkan kepada<br />
warga kerja dalam golongan ini<br />
di kiosk-kiosk itu bagi memudahkan<br />
komunikasi yang lebih cepat<br />
dan lebih baik. Tahap penusukan<br />
PC di SESB telah melebihi<br />
sasarannya sebanyak 90% sejak<br />
pemasangan kiosk-kiosk itu.<br />
Satu lagi peningkatan penting<br />
adalah gantian talian komunikasi<br />
data 9.6kbps dan 128kbps<br />
dengan streamyx 1.5mbps di<br />
sebelas pejabat cawangan SESB.<br />
Di samping memperbaiki masa<br />
respons, Syarikat juga berjaya<br />
mencapai penjimatan <strong>tahunan</strong><br />
berjumlah RM185,000 dari sewa<br />
talian yang lebih rendah.
Sistem Pengurusan Penyenggaraan<br />
dan Tumbuh-Tumbuhan<br />
yang dibangunkan oleh SESB<br />
sendiri telah dilaksanakan pada<br />
bulan Mac 2008. Sistem ini<br />
memudahkan pengurusan kerjakerja<br />
pembersihan tumbuhtumbuhan<br />
sepanjang rangkaian<br />
talian tenaga pembahagian<br />
sebagai satu usaha hendak<br />
mengurangkan SAIDI.<br />
Inisiatif-inisiatif lain<br />
tanggungjawab sosial<br />
korporat<br />
Sebagai salah sebuah GLC yang<br />
terbesar di Sabah SESB<br />
menyedari hakikat bahawa<br />
kejayaannya bukan sahaja diukur<br />
dari prestasi syarikat tetapi juga<br />
dari apa yang disumbangkan<br />
kepada kesejahteraan komuniti,<br />
kemanusiaan, masyarakat dan<br />
alam sekitar. Sehubungan<br />
dengan ini, berbagai aktiviti,<br />
majlis dan acara telah dianjurkan<br />
untuk memupuk jalinan muhibah<br />
dengan Kerajaan dan komuniti<br />
di samping meningkatkan imej<br />
korporat SESB.<br />
Syarikat menyokong penuh<br />
konsep memberi kembali kepada<br />
masyarakat. Justeru itu, tema<br />
Tanggjungjawab Sosial Korporat<br />
SESB adalah “Prihatin Demi<br />
Pembangunan Masa Depan”<br />
yang memfokuskan pendidikan,<br />
kesihatan, alam sekitar dan<br />
projek bekalan elektrik Luar<br />
Bandar.<br />
Pada TK2007/2008, SESB telah<br />
memperuntukkan sejumlah<br />
RM50,000.00 untuk program<br />
Ta n g g u n g j a w a b S o s i a l<br />
Korporatnya yang merangkumi<br />
sumbangan kepada kerja-kerja<br />
amal jariah dan perkhidmatan<br />
kabajikan komuniti termasuk<br />
antara lain, menderma kepada<br />
Persatuan Thelesemia.<br />
Prospek<br />
Sebuah Pelan <strong>Tenaga</strong><br />
komprehensif SESB yang meliputi<br />
tiga bisnes teras Penjanaan,<br />
Penghantaran dan Pembahagian<br />
telah dirangka sehingga tahun<br />
2025.<br />
Pertumbuhan permintaan elektrik<br />
diramalkan pada sekitar 7.7%<br />
sehingga tahun 2010. Untuk<br />
menampung permintaan yang<br />
semakin meningkat serta untuk<br />
memperbaiki daya harapan<br />
b e k a l a n , b e r b a g a i p ro j e k<br />
penjanaan, penghantaran dan<br />
pembahagian akan dilaksanakan.<br />
SESB telah menetapkan sasaran<br />
bekalan tenaga elektrik sebanyak<br />
90% pada tahun 2010 untuk<br />
membolehkan lebih ramai rakyat<br />
negeri menimati bekalan elektrik<br />
ke arah pembangunan sosial dan<br />
ekonomi negeri Sabah.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
113
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
114<br />
Maklumat Korporat<br />
Lembaga Pengarah<br />
tan sri leo moggie<br />
(Pengerusi,<br />
Pengarah Bukan Eksekutif<br />
Bukan Bebas)<br />
Dato’ sri Che khalib<br />
bin mohamad noh<br />
(Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif)<br />
(Pengarah Eksekutif Bukan Bebas)<br />
Jawatankuasa Audit<br />
Lembaga Pengarah<br />
tan sri Dato’ lau Yin pin @<br />
lau Yen beng<br />
(Pengerusi Jawatankuasa)<br />
Dato’ mohammad Zainal<br />
bin shaari<br />
tan sri Dato’ hari narayanan<br />
a/l govindasamy<br />
Dato’ Zainal abidin bin putih<br />
Pejabat Berdaftar Dan Ibu Pejabat<br />
Dato’ puteh rukiah<br />
binti abd majid<br />
(Pengarah Bukan Eksekutif<br />
Bukan Bebas)<br />
Dato’ mohammad Zainal<br />
bin shaari<br />
(Pengarah Bukan Eksekutif<br />
Bukan Bebas)<br />
Jawatankuasa Penamaan<br />
dan Ganjaran Lembaga<br />
Pengarah<br />
tan sri leo moggie<br />
(Pengerusi Jawatankuasa)<br />
Dato’ mohammad Zainal<br />
bin shaari<br />
tan sri Dato’ hari narayanan<br />
a/l govindasamy<br />
Dato’ Fuad bin Jaafar<br />
tan sri Dato’ seri siti norma<br />
binti Yaakob<br />
<strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong><br />
No. 129, Jalan Bangsar<br />
59200 Kuala Lumpur, Malaysia<br />
Telefon : 603-2296 5566<br />
Faks : 603-2283 3686<br />
Laman web : www.tnb.com.my<br />
Sistem Maklumat Whistle Blowing: Talian Bebas Tol 1-800-888-862<br />
http://wbis.hq.tnb.com.my<br />
tan sri Dato’ lau Yin pin<br />
@ lau Yen beng<br />
(Pengarah Bukan Eksekutif Kanan<br />
Bebas)<br />
tan sri Dato’ hari narayanan a/l<br />
govindasamy<br />
(Pengarah Bukan Eksekutif Bebas)<br />
Dato’ Zainal abidin bin putih<br />
(Pengarah Bukan Eksekutif Bebas)<br />
Setiausaha-setiausaha Syarikat<br />
nor Zakiah binti abdul ghani<br />
(LS 0008795)<br />
Wan marzimin bin<br />
Wan muhammad<br />
(LS 0009013)<br />
Pendaftar Saham<br />
symphony share registrars<br />
sdn. bhd.<br />
Tingkat 26, Menara Multi-Purpose<br />
Capital Square<br />
No. 8, Jalan Munshi Abdullah<br />
50100 Kuala Lumpur, Malaysia
Dato’ Fuad bin Jaafar<br />
(Pengarah Bukan Eksekutif Bebas)<br />
tan sri Dato’ seri siti norma<br />
binti Yaakob<br />
(Pengarah Bukan Eksekutif Bebas)<br />
(Dilantik mulai pada<br />
12 September 2008)<br />
Bank-bank Utama<br />
malayan banking berhad<br />
Tingkat 1, Tower A<br />
Dataran Maybank<br />
No. 1, Jalan Maarof<br />
59000 Kuala Lumpur, Malaysia<br />
Cimb bank berhad<br />
No. 21 & 23, Lorong Ara Kiri 1<br />
Lucky Garden, Bangsar<br />
59100 Kuala Lumpur, Malaysia<br />
bank islam malaysia berhad<br />
Cawangan KL Sentral<br />
Tingkat Bawah<br />
No. CS/3B/G, Blok 3B<br />
Plaza Sentral, KL Sentral<br />
50474 Kuala Lumpur, Malaysia<br />
Juruaudit Luar<br />
tetuan pricewaterhouseCoopers<br />
(No. AF: 1146)<br />
Tingkat 10, 1 Sentral<br />
Jalan Travers<br />
Kuala Lumpur Sentral<br />
P. O. Box 10192<br />
50700 Kuala Lumpur, Malaysia<br />
Datuk Zalekha binti hassan<br />
(Pengarah Pengganti kepada<br />
Dato’ Puteh Rukiah binti Abd Majid)<br />
(Pengarah Bukan Eksekutif Bukan Bebas)<br />
(Meletakkan jawatan pada 28 Januari 2008)<br />
Datuk mohd Zaid bin ibrahim<br />
(Pengarah Bukan Eksekutif Bukan Bebas)<br />
(Meletakkan jawatan pada 18 Mac 2008)<br />
Penyenaraian Bursa Saham<br />
papan utama<br />
Bursa Malaysia Securities <strong>Berhad</strong><br />
Malaysia<br />
Penarafan<br />
(setakat 9 Oktober 2008)<br />
Baa1 (Moody’s)<br />
BBB (Standard & Poor’s)<br />
AA1 (Rating Agency Malaysia)<br />
AA+ (Malaysian Rating<br />
Corporation <strong>Berhad</strong>)<br />
American Depository<br />
Receipts Programme (ADR)<br />
ADR Tahap 1<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
115
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
116<br />
Struktur Korporat Kumpulan<br />
Setakat 9 Oktober 2008<br />
TNB ENGINEERING CORPORATION SDN. BHD. (100%)<br />
TNB ENGINEERS SDN. BHD. (100%)<br />
TNB ENERGY SERVICES SDN. BHD. (100%)<br />
TNB FUEL SERVICES SDN. BHD. (100%)<br />
TNB JANAMANJUNG SDN. BHD. (100%)<br />
TNB POWER DAHARKI LTD. (100%)<br />
TNB REPAIR AND MAINTENANCE SDN. BHD. (100%)<br />
TNB RESEARCH SDN. BHD. (100%)<br />
UNIVERSITI TENAGA NASIONAL SDN. BHD. (100%)<br />
TNB CAPITAL (L) LTD. (100%)<br />
TNB VENTURES SDN. BHD. (100%)<br />
POWER AND ENERGY INTERNATIONAL<br />
(MAURITIUS) LTD. (100%)<br />
TNB INTEGRATED LEARNING SOLUTION<br />
SDN. BHD. (100%)<br />
(Dahulunya dikenali sebagai TNB Kulim Distribution Sdn. Bhd.)<br />
TNB COAL INTERNATIONAL LIMITED. (100%)<br />
SABAH ELECTRICITY SDN. BHD. (75%)<br />
MALAYSIA TRANSFORMER MANUFACTURING<br />
SDN. BHD. (100%)<br />
TENAGA SWITCHGEAR SDN. BHD. (60%)<br />
KAPAR ENERGY VENTURES SDN. BHD. (60%)<br />
ORION MISSION SDN. BHD. (100%)<br />
TNEC CONSTRUCTION SDN. BHD. (100%)<br />
TNEC OPERATIONS AND MAINTENANCE<br />
SDN. BHD. (100%)<br />
BANGSAR ENERGY SYSTEMS SDN. BHD.<br />
(100%)<br />
JANA LANDFILL SDN. BHD. (70%)<br />
TNB LIBERTY POWER LIMITED (100%)<br />
TNB OPERATIONS & MAINTENANCE<br />
INTERNATIONAL LTD (100%)<br />
TRICHY POWER LIMITED (100%)<br />
TRICHY ENERGY LIMITED (100%)<br />
TENAGA MICROWAVE TECHNOLOGIES<br />
SDN. BHD. (Di dalam proses pembubaran)<br />
TENAGA CABLE INDUSTRIES SDN. BHD.<br />
(76%)<br />
NORTHERN UTILITY RESOURCES SDN. BHD.<br />
(20%)<br />
INDEPENDENT POWER INTERNATIONAL LTD.<br />
(100%)<br />
DYNAMIC ACRES SDN. BHD. (100%)<br />
LAHAD DATU HOLDINGS SDN. BHD. (100%)
TOMEST ENERGY MANAGEMENT<br />
SDN. BHD. (51%)<br />
SELESA ENERGY SYSTEMS<br />
SDN. BHD. (70%)<br />
OASIS PARADE SDN. BHD. (100%)<br />
MALAYSIAN SHOAIBA<br />
CONSORTIUM SDN. BHD. (20%)<br />
LAHAD DATU ENERGY SDN. BHD.<br />
(100%)<br />
SAUDI-MALAYSIA OPERATION<br />
AND MAINTENANCE SERVICES<br />
COMPANY LIMITED (30%)<br />
SAUDI-MALAYSIA WATER &<br />
ELECTRICITY COMPANY LIMITED<br />
(50%)<br />
Syarikat-Syarikat Bersekutu /<br />
Pelaburan<br />
JIMAH ENERGY VENTURES HOLDING<br />
SDN. BHD. (20%)<br />
FIBRECOMM NETWORK (M) SDN. BHD.<br />
(49%)<br />
TEKNOLOGI TENAGA PERLIS<br />
CONSORTIUM SDN. BHD. (20%)<br />
PERUSAHAAN OTOMOBIL ELEKTRIK<br />
(MALAYSIA) SDN. BHD. (20%)<br />
GB3 SDN. BHD. (20%)<br />
LABUAN REINSURANCE (L) LTD. (10%)<br />
FEDERAL POWER SDN. BHD. (8.91%)<br />
BAKUN HYDRO-ELECTRIC CORPORATION<br />
SDN. BHD. (6.67%)<br />
ELECTROSTORM INC. (1.58%)<br />
Yayasan Amanah<br />
YAYASAN TENAGA NASIONAL<br />
RETIREMENT BENEFIT TRUST FUND<br />
Nota:<br />
Senarai penuh Syarikat-<br />
Syarikat di bawah <strong>Tenaga</strong><br />
<strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> dinyatakan<br />
dalam Nota 15 hingga<br />
Nota 16 kepada Penyata<br />
Kewangan di muka surat 218<br />
hingga 225 dalam Laporan<br />
Tahunan ini.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
117
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
118<br />
Struktur Organisasi<br />
Setakat 9 Oktober 2008<br />
Ketua Audit Dalaman<br />
Naib Presiden Kanan<br />
(Operasi & Teknikal)<br />
Naib Presiden<br />
Bahagian Penjanaan<br />
Naib Presiden<br />
Bahagian Penghantaran<br />
Naib Presiden<br />
Bahagian Pembahagian<br />
Lembaga Pengarah<br />
Presiden /<br />
Ketua Pegawai Eksekutif<br />
BISNES TERAS BISNES BUKAN TERAS<br />
pengurusan perusahaan<br />
Ketua Pegawai Kewangan /Naib<br />
Presiden Kanan Kewangan Kumpulan<br />
Bahagian Kewangan<br />
Naib Presiden Kanan<br />
Bahagian Hal Ehwal Korporat<br />
Naib Presiden<br />
Bahagian Perancangan<br />
Naib Presiden<br />
Bahagian Sumber Manusia<br />
Naib Presiden<br />
Bahagian Pengurusan Pelaburan<br />
Ketua Pegawai Maklumat<br />
Bahagian Teknologi Maklumat dan<br />
Komunikasi<br />
Ketua Pegawai Perolehan<br />
Bahagian Perolehan<br />
Jawatankuasa-<br />
Jawatankuasa<br />
Lembaga Pengarah<br />
Setiausaha Syarikat<br />
perkhiDmatan<br />
kOrpOrat<br />
Pengurus Besar Kanan<br />
Bahagian Perkhidmatan<br />
Korporat
Kalendar Korporat<br />
September 2007<br />
10 September 2007<br />
sambutan ulang tahun<br />
ke-58<br />
TNB mengadakan<br />
perhimpunan sempena<br />
Ulang Tahun Ke-58.<br />
Perhimpunan diadakan di<br />
Kelab Kilat telah disiarkan<br />
melalui sidang video kepada<br />
kesemua 25 stesen TNB di<br />
seluruh negara.<br />
Oktober 2007<br />
8 Oktober 2007<br />
pendaftaran E-Vendor<br />
TNB melancarkan<br />
Pendaftaran E-Vendor yang<br />
membantu mempermudah<br />
dan mempercepat proses<br />
pendaftaran vendor.<br />
kerjasama tnb-perkem<br />
Satu majlis diadakan untuk<br />
menandatangani pertukaran<br />
Dokumen Kerjasama antara<br />
TNB dan PERKEM<br />
(Persatuan Kontraktor<br />
Melayu Elektrik dan<br />
Mekanikal). Ini adalah<br />
sebahagian daripada inisiatif<br />
di bawah Program<br />
Pembangunan Vendor<br />
Bumiputera TNB.<br />
10 September 2007 8 Oktober 2007<br />
25 Oktober 2007<br />
8 Oktober 2007<br />
Oktober 2007<br />
25 Oktober 2007<br />
pengumuman keputusan<br />
suku tahun ke-4 tk2007<br />
TNB mengumumkan<br />
keputusan kewangan yang<br />
belum diaudit bagi suku<br />
tahun ke-4 TK2007.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
119
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
120<br />
November 2007<br />
Kalendar Korporat<br />
2 November 2007<br />
T7 Final Review Session<br />
TNB mengadakan T7 Final<br />
Review Session untuk<br />
menandakan tamat dengan<br />
jayanya Strategi T7 pada<br />
penutup TK2007. T7<br />
meletakkan asas bagi TNB<br />
menjadi antara syarikat<br />
terunggul di Malaysia dengan<br />
menyemaikan budaya<br />
berorientasikan sasaran.<br />
majlis menandatangani<br />
perjanjian tnb remaCO &<br />
turboCare spa<br />
TNB Repair & Maintenance<br />
Sdn Bhd (TNB REMACO)<br />
menjalinkan usaha sama<br />
dengan syarikat multinasional<br />
TurboCare SpA Group yang<br />
memberinya akses penuh<br />
kepada teknologi dan<br />
kemahiran melalui<br />
pemindahan teknologi. Satu<br />
perjanjian untuk mengesahkan<br />
persetujuan tersebut telah<br />
ditandatangani pada 2<br />
November 2007.<br />
2 November 2007<br />
2 November 2007<br />
Disember 2007<br />
13 Disember 2007<br />
mesyuarat agung <strong>tahunan</strong><br />
TNB mengadakan Mesyuarat<br />
Agung Tahunan bagi tahun<br />
2007 dan meluluskan 13<br />
resolusi.<br />
13 Disember 2007<br />
Januari 2008<br />
10 Januari 2008<br />
sambutan ma’al hijrah<br />
TNB mengambil bahagian di<br />
dalam sambutan Ma’al<br />
Hijrah 1429H peringkat<br />
kebangsaan<br />
21 Januari 2008<br />
audit pengawasan ke-2<br />
SIRIM QAS International Sdn<br />
Bhd menjalankan “Audit<br />
Pengawasan ke-2” ke atas<br />
Piawaian Proses dan<br />
Penambahbaikan (PSI) untuk<br />
meningkatkan kecemerlangan<br />
perkhidmatan<br />
10 Januari 2008<br />
21 Januari 2008
Februari 2008<br />
18 Februari 2008<br />
majlis malam usahawan/<br />
Vendor tnb 2008<br />
TNB menganjurkan majlis<br />
makan malam meraikan<br />
usahawan dan vendor TNB<br />
sebagai sokongan dan<br />
komitmen terhadap Program<br />
Pembangunan Bumiputera.<br />
Mac 2008<br />
18 Mac 2008<br />
mou antara FelDa &<br />
Jpower<br />
TNB menandatangani<br />
Memorandum Persefahaman<br />
dengan FELDA Palm<br />
Industries Sdn Bhd dan<br />
J-Power dari Jepun untuk<br />
membangun Loji Janakuasa<br />
biomass di Jengka, Pahang.<br />
18 Februari 2008 18 Mac 2008<br />
April 2008<br />
15 April 2008<br />
lawatan oleh Yunan power<br />
grid Corporation (YpgC)<br />
Yunan Power Grid<br />
Corporation (YPGC) melawat<br />
Ibu Pejabat TNB yang<br />
merupakan sebahagian<br />
daripada lawatan sambil<br />
belajar untuk menyesuaikan<br />
diri dengan pengawalseliaan<br />
sektor tenaga.<br />
19 April 2008<br />
anugerah perkhidmatan<br />
setia<br />
TNB meraikan 913 warga<br />
kerja di atas perkhidmatan<br />
setia mereka pada Majlis<br />
Anugerah Perkhidmatan<br />
Setia Zon Tengah.<br />
15 April 2008<br />
19 April 2008<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
121
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
122<br />
Mei 2008<br />
Kalendar Korporat<br />
3 Mei 2008<br />
sambutan hari pekerja<br />
peringkat kebangsaan<br />
Seramai 108 warga kerja<br />
TNB dari bahagian dan wakil<br />
Kesatuan hadir pada Hari<br />
Pekerja Peringkat<br />
Kebangsaan anjuran<br />
Kementerian Sumber<br />
Manusia di Stadium Putra<br />
Bukit Jalil.<br />
27 Mei 2008<br />
akipm untuk tnb<br />
TNB muncul sebagai<br />
pemenang anugerah<br />
kecemerlangan industri<br />
perdana menteri bagi tahun<br />
2007. Di samping itu, TNB<br />
juga meraih anugerah<br />
kecemerlangan pengurusan<br />
kualiti (kategori 4).<br />
Kedua-dua Anugerah telah<br />
disampaikan oleh Dato’ Seri<br />
Mohd Najib Tun Abdul<br />
Razak, YAB Timbalan<br />
Perdana Menteri Malaysia.<br />
3 Mei 2008<br />
27 Mei 2008<br />
Jun 2008<br />
3 Jun 2008<br />
reppa dengan bell eco<br />
power<br />
TNB menandatangani<br />
Perjanjian Pembelian Kuasa<br />
<strong>Tenaga</strong> Boleh Diperbaharui<br />
(REPPA) dengan Bell Eco<br />
Power untuk membangunkan<br />
loji janakuasa 2 MW di Batu<br />
Pahat, Johor.<br />
17 Jun 2008<br />
expo & Forum electric<br />
asia ’08<br />
TNB mengambil bahagian<br />
dalam Pameran Electric Asia<br />
’08 Expo & Forum, satu<br />
pameran terunggul industri<br />
elektrik dan tenaga, yang<br />
diadakan di Pusat Konvensyen<br />
Kuala Lumpur. Dahulu, ia<br />
dikenali sebagai <strong>Tenaga</strong><br />
Ekspo & Forum. Pameran ini<br />
terdiri daripada Exposisi<br />
Antarabangsa dan<br />
Persidangan serta Simposium<br />
Teknikal.<br />
3 Jun 2008<br />
17 Jun 2008<br />
Jun 2008<br />
30 Jun 2008<br />
anugerah brandlaureate<br />
2008<br />
TNB memenangi anugerah<br />
The BrandLaureate Societe<br />
Award 2008 atas<br />
kecemerlangan dalam<br />
Tanggungjawab Sosial<br />
Korporat.<br />
30 Jun 2008
Julai 2008<br />
29 Julai 2008<br />
hari produktiviti iCt<br />
TNB menganjurkan Hari<br />
Produktiviti ICT yang<br />
pertama untuk mempromosi<br />
produk-produk ICT yang<br />
ditawarkan oleh beberapa<br />
vendor bersekutu Bahagian<br />
ICT.<br />
Ogos 2008<br />
14 Ogos 2008<br />
sistem maklumat ‘Whistle<br />
blowing’ (Wbis)<br />
TNB memperkenalkan WBIS<br />
yang membolehkan orang<br />
ramai melapor salah laku<br />
atau penyalahgunaan kuasa<br />
warga kerja TNB.<br />
28 Ogos 2008<br />
E-Application<br />
TNB memperkenalkan<br />
permohonan untuk bekalan<br />
elektrik secara online<br />
kepada pengguna. Dengan<br />
menggunakan teknologi<br />
berasas web, sistem ini<br />
dapat memantau<br />
permohonan bekalan elektrik<br />
dengan cekap dan mudah.<br />
29 Julai 2008 14 Ogos 2008<br />
31 Ogos 2008<br />
28 Ogos 2008<br />
Ogos 2008<br />
31 Ogos 2008<br />
perarakan merdeka 2008<br />
TNB mengambil bahagian<br />
dalam Kategori Sektor<br />
Swasta Perarakan Merdeka<br />
2008 yang diadakan di<br />
Dataran Merdeka sempena<br />
Sambutan Hari Merdeka<br />
Ke-51.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
123
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
124<br />
Sorotan Media
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
125
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
126<br />
Penyata Tadbir Urus Korporat<br />
Untuk melengkap dan menyediakan <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> (TNB atau<br />
Syarikat) dengan daya ketahanan bagi menghadapi cabaran-cabaran<br />
persekitaran semasa, perubahan ekonomi yang mendadak dan<br />
mendesak, kos bahan dan operasi yang berubah-ubah, adalah penting<br />
bagi proses dan struktur kawalan dalaman dikaji dan dipertingkatkan dari<br />
masa ke semasa agar pihak Lembaga Pengarah dan Pengurusan boleh<br />
menjalankan tugasan mereka untuk memastikan nilai-nilai yang dijanjikan<br />
kepada pemegang saham dipenuhi. Berikut adalah perkara-perkara<br />
utama bagi inisiatif amalan pentadbiran korporat yang baik untuk diambil<br />
kira bagi tahun di bawah kajian.<br />
Satu kajian semula ke atas fungsi dan<br />
peranan pejabat Presiden/Ketua Pegawai<br />
Operasi untuk memastikan tumpuan ke<br />
atas isu strategik dan untuk menyelaraskan<br />
semua aktiviti per niagaan telah<br />
diluluskan oleh pihak Lembaga Pengarah<br />
pada bulan Disember 2007. Tiga buah<br />
Bahagian baru iaitu Hal Ehwal Korporat,<br />
Perancangan dan Perolehan telah<br />
diwujudkan hasil dari kajian semula<br />
tersebut, Struktur organisasi yang<br />
disusun semula boleh dilihat di muka<br />
surat 118 Laporan Tahunan ini.<br />
Di awal Tahun Kewangan, pihak<br />
Lembaga telah meluluskan penubuhan<br />
satu Jawatankuasa Eksekutif Perolehan<br />
Bahan Api yang bertanggungjawab<br />
untuk membuat keputusan melibatkan<br />
pembelian bahan api, terutamanya<br />
arang batu, untuk menjamin bekalan<br />
bahan api ke stesen janakuasa dan<br />
seterusnya dapat menghalang gangguan<br />
operasi bekalan elektrik harian oleh<br />
sistem penjanaan kuasa.<br />
Komposisi dalam Lembaga Pengarah<br />
diperkasakan lagi oleh perlantikan Tan<br />
Sri Dato’ Seri Siti Norma Yaakob yang<br />
membawa bersamanya latar belakang<br />
bertauliah sebagai seorang ahli<br />
perundangan di Malaysia. Beliau dikenali<br />
sebagai seorang yang berwibawa dan<br />
ahli profesional yang tersohor.<br />
Pengetahuan serta pengalaman nya<br />
dalam bidang perundangan akan dapat<br />
dimanfaatkan oleh Lembaga sebelum<br />
sebarang keputusan dibuat.<br />
Pihak Lembaga Pengarah juga telah<br />
menggariskan perkara-perkara yang<br />
boleh diwakilkan dalam membuat<br />
sesuatu keputusan serta perkara yang<br />
hanya boleh diputuskan oleh pihak<br />
Lembaga Pengarah melalui penggunaan<br />
Had Kuasa (LOA). LOA sentiasa dikaji<br />
dan telah diguna pakai oleh Anak-anak<br />
syarikat. Ia melibatkan isu kewangan<br />
dan isu bukan kewangan dan had kuasa<br />
ini adalah untuk mengesyor dan<br />
meluluskan aktiviti operasi dan<br />
pengurusan syarikat sebelum ianya<br />
dijalankan. LOA ialah satu komponen
yang asas dan penting dalam Kumpulan<br />
Kawalan Kewangan dan Rangka kerja<br />
Pengurusan Risiko. Pematuhan dengan<br />
LOA akan menggalakkan disiplin<br />
pengurusan dalaman yang lebih mantap<br />
kerana arahan dan peraturan yang<br />
terang dengan proses kawalan dan<br />
semakan diadakan untuk membolehkan<br />
keputusan dibuat dengan lebih yakin.<br />
Sejajar dengan Pelan Strategi Jangka<br />
Panjang Syarikat untuk mengembangkan<br />
urusniaga perniagaannya di peringkat<br />
antarabangsa bagi mempertahankan<br />
pertumbuhan, satu Dasar dan Dokumen<br />
Strategi untuk Pelaburan telah diluluskan<br />
oleh Lembaga Pengarah. Dasar itu<br />
menyediakan garis panduan pada kawasan<br />
tumpuan, risiko-risiko negara dan jangkaan<br />
pulangan hasil dari pelaburan.<br />
Lembaga juga telah meluluskan satu<br />
Dasar Perbendaharaan yang dibentuk<br />
untuk mempertimbang amalan-amalan<br />
cermat dan baik yang terkini dan juga<br />
untuk mempertimbangkan tahap yang<br />
tertentu keperluan praktikal disebabkan<br />
arus ketidakstabilan pasaran yang<br />
m e m p e n g a r u h i a k t i v i t i - a k t i v i t i<br />
pembendaharaan Syarikat. Dasar itu<br />
mengambil kira syarat-syarat bagi piawai<br />
perakaunan yang baru yang boleh<br />
digunakan pada instrumen kewangan.<br />
Dasar perbendaharaan itu dibentuk<br />
mengikut polisi-polisi kecil ini:<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
Polisi Risiko Kredit<br />
Polisi Pencairan Risiko<br />
Polisi: Risiko Kadar Faedah<br />
Polisi Risiko Pertukaran Wang Asing<br />
Polisi Pelaburan<br />
Instrumen yang dibenarkan<br />
Memantau Polisi Tabung Amanah<br />
Kemudahan Pencen TNB (RBTF)<br />
Polisi Pembayaran<br />
Bagi memupuk disiplin yang baik di<br />
kalangan pekerja TNB dan anak<br />
syarikatnya, satu polisi Anti-Penipuan<br />
telah diluluskan oleh Lembaga Pengarah.<br />
Ia menggariskan panduan yang akan<br />
menggalakkan peningkatan integriti dan<br />
nilai-nilai baik yang melebihi pematuhan<br />
kepada kod etika yang sedia ada.<br />
Satu Polisi Perhubungan Pelabur untuk<br />
memastikan ketelusan dan pendedahan<br />
maklumat mengenai perkembangan<br />
syarikat kepada pemegang saham telah<br />
diadakan. Polisi ini bertujuan untuk<br />
memberi garis panduan kepada TNB<br />
untuk memastikan fungsi hubungan<br />
dengan pelabur, aktiviti serta usaha<br />
adalah berkesan, tepat dan informatif.<br />
Ia juga bertujuan untuk membentuk<br />
hubungan jangka panjang serta kredibiliti<br />
dengan pemegang saham serta pelabur<br />
berdasarkan kepercayaan, ketelusan dan<br />
pemahaman yang lebih mengenai<br />
Syarikat dan perniagaannya.<br />
Pematuhan kepada dasar-dasar dalaman<br />
dan strategi akan memastikan hubungan<br />
baik akan diperkukuhkan lagi demi<br />
kebaikan Syarikat dan pemegang<br />
sahamnya. Budaya ini sebaliknya akan<br />
meningkatkan prestasi yang semestinya<br />
baik untuk keadaan semasa serta jangka<br />
panjang dan juga pengurusan risiko<br />
oleh Syarikat.<br />
Bagi menguatkan lagi penggunaan<br />
sedia ada ‘Whistle Blowing’ dan<br />
aktivitinya di dalam Syarikat, satu talian<br />
bebas tol 1-800-888-862 Sistem<br />
Pelaksanaan Whistle Blowing telah<br />
dilancarkan secara rasminya pada 14<br />
Ogos 2008. Selain itu, maklumbalas<br />
serta aduan dari masyarakat boleh<br />
disalurkan ke http//wbis.hq.tnb.com.my.<br />
Bagi tempoh semakan, Syarikat juga<br />
telah memenangi pelbagai anugerah<br />
dan penghargaan dari organisasi serta<br />
badan-badan profesional seperti yang<br />
tertera pada muka surat 10 hingga 15<br />
Laporan Tahunan.<br />
Pihak Lembaga Pengarah masih komited<br />
untuk mempertingkatkan lagi amalan<br />
tadbir urus korporat untuk memastikan<br />
tahap tertinggi budaya korporat<br />
diamalkan di seluruh Syarikat demi<br />
kebaikan pemegang saham. Lembaga<br />
Pengarah juga berbesar hati untuk<br />
melaporkan kepada pemegang saham<br />
cara TNB bagi memperkukuhkan<br />
penyebaran prinsip tadbir urus korporat<br />
dan penerimaan amalan terbaik tadbir<br />
urus korporat seperti yang digariskan<br />
oleh Kod bagi Tadbir Urus Korporat<br />
(the Code).<br />
(A) LEMBAGA PENGARAH<br />
Lembaga Pengarah beriltizam dan<br />
b e r s u n g g u h - s u n g g u h d e n g a n<br />
tanggungjawabnya untuk mentadbir,<br />
membimbing serta memantau arah tuju<br />
Syarikat dengan objektif keseluruhannya<br />
ialah mempertingkatkan nilai jangka<br />
panjang yang mampan dan sejajar<br />
dengan kepentingan pemegang saham,<br />
sambil mengambil kira kepentingan<br />
pemegang saham yang lain. Lembaga<br />
Pengarah juga mempunyai komitmen<br />
untuk memastikan yang amalan tadbir<br />
urus korporat akan diaplikasikan sejajar<br />
dengan tanggungjawab utama seperti<br />
yang digariskan di dalam Kod dan<br />
beroperasi di dalam bidang pentadbiran<br />
seperti yang digariskan di bawah ini:-<br />
komposisi lembaga pengarah<br />
Lembaga Pengarah TNB mengandungi<br />
9 ahli yang terdiri daripada seorang (1)<br />
Pengerusi Bukan Eksekutif, seorang (1)<br />
Pengarah Eksekutif, dan tujuh (7)<br />
Pengarah Bukan Eksekutif. Latar<br />
belakang yang berbeza di antara ahli<br />
Lembaga Pengarah iaitu dari bidang<br />
kewangan, perundangan, kejuruteraan,<br />
pengurusan dan pentadbiran awam<br />
membawa pelbagai ilmu pengetahuan,<br />
kearifan dan kepakaran kepada Lembaga<br />
Pengarah TNB. Profil ringkas mengenai<br />
setiap Pengarah boleh didapati dalam<br />
muka surat 154 hingga 159 Laporan<br />
Tahunan ini.<br />
proses perlantikan ke lembaga<br />
pengarah<br />
Perlantikan ke Lembaga Pengarah TNB<br />
boleh dibuat melalui Pemegang Saham<br />
Khas berkaitan dengan Artikel 5(2) dari<br />
Tataurus Syarikat atau oleh Lembaga<br />
Pengarah melalui Artikel 133 dari<br />
Tataurus Syarikat.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
Jawatankuasa Lembaga Pengarah<br />
Pencalonan dan Ganjaran (BNRC)<br />
m e n e l i t i s e m u a p e n a m a a n d a n<br />
pencalonan setiap calon yang sesuai<br />
bagi jawatan Pengarah di TNB dan juga<br />
anak syarikatnya. Jawatankuasa ini juga<br />
akan memastikan pemilihan ahli lembaga<br />
pengarah yang mempunyai kepakaran,<br />
kemahiran dan pengetahuan industri<br />
yang akan memperkukuhkan lagi<br />
komposisi dalam Lembaga Pengarah<br />
dan seterusnya dapat membuat<br />
sumbangan yang ketara kepada<br />
Lembaga Pengarah. 127
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
128<br />
LEMBAGA PENGARAH<br />
JAWATANKUASA LEMBAGA PENGARAH JAWATANKUASA PENGURUSAN<br />
Jawatankuasa Audit<br />
Lembaga Pengarah<br />
Jawatankuasa Pencalonan<br />
dan Ganjaran<br />
Lembaga Pengarah<br />
Penyata Tadbir Urus Korporat<br />
peranan dan tanggungjawab<br />
Pihak Lembaga Pengarah telah<br />
melakarkan rancangan strategi jangka<br />
panjang dan mengkaji prestasi jangka<br />
pendek dan sederhana setahun sekali.<br />
Ini adalah untuk memastikan yang pelan<br />
strategik jangka panjang dan arah tuju<br />
permintaan pelanggan masa kini adalah<br />
sejajar. Pemantauan pencapaian dalam<br />
sasaran perniagaan dibuat setiap suku<br />
tahun oleh Lembaga Pengarah sementara<br />
<strong>laporan</strong> kewangan dan prestasi teknikal<br />
pengurusan dilaporkan setiap bulan.<br />
Peranan dan tanggungjawab Pengerusi<br />
Lembaga Pengarah dan Presiden/Ketua<br />
Pegawai Eksekutif adalah nyata dan<br />
berbeza. Pengerusi bertanggungjawab<br />
untuk perilaku Lembaga Pengarah dan<br />
memastikan agar setiap perbincangan<br />
Lembaga Pengarah dijalankan dengan<br />
mengambil kira semua pendapat<br />
didengar sebelum sebarang keputusan<br />
dibuat. Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif<br />
pula mempunyai tanggungjawab untuk<br />
memastikan perjalanan harian syarikat<br />
Jawatankuasa Disiplin<br />
Lembaga Pengarah<br />
berjalan lancar. Ini mengujudkan satu<br />
imbangan kuasa yang mantap agar<br />
tidak berlaku pertelagahan dalam proses<br />
membuat keputusan.<br />
K e b e r t a n g g u n g j a w a b a n a d a l a h<br />
sebahagian dari asas pentadbiran dalam<br />
TNB – sementara pihak Lembaga<br />
Pengarah adalah bertanggungjawab<br />
kepada pemegang saham, pihak<br />
Pengurusan pula adalah bertanggungjawab<br />
kepada pihak Lembaga Pengarah.<br />
Lembaga Pengarah memastikan pihak<br />
Pengurusan bekerja untuk kebaikan<br />
S y a r i k a t d a n p e m e g a n g s a h a m<br />
seterusnya mempertingkatkan lagi<br />
prestasi Syarikat.<br />
Terdapat perbezaan yang nyata antara<br />
tanggungjawab antara Lembaga<br />
Pengarah dan pihak Pengurusan.<br />
Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif<br />
disokong oleh pihak Pengurusan melalui<br />
Jawatankuasa, terutamanya<br />
Jawatankuasa Tertinggi Kumpulan,<br />
Jawatankuasa Eksekutif Kumpulan,<br />
Jawatankuasa Tender<br />
Lembaga Pengarah<br />
Jawatankuasa Kewangan<br />
dan Pelaburan<br />
Lembaga Pengarah<br />
Jawatankuasa Tertinggi<br />
Kumpulan<br />
Jawatankuasa Tender<br />
Pengurusan Kumpulan<br />
Jawatankuasa Pengurusan<br />
Risiko Kumpulan<br />
Jawatankuasa Tender Pengurusan<br />
Kumpulan, Jawatankuasa Pengurusan<br />
Risiko Kumpulan, Jawatankuasa Eksekutif<br />
Perolehan Bahan Api, dan kesemua<br />
jawatankuasa ini bertanggungjawab<br />
untuk melaksanakan resolusi yang<br />
diluluskan oleh Lembaga Pengarah,<br />
serta ber tanggungjawab keseluruhannya<br />
ke atas operasi harian Bahagian operasi<br />
dan perniagaan Kumpulan.<br />
pengurusan lembaga pengarah<br />
Pihak Lembaga Pengarah telah<br />
membentuk lima (5) Jawatankuasa<br />
Lembaga Pengarah. Lembaga Pengarah<br />
telah memper tanggungjawabkan<br />
tugasan tertentu kepada Jawatankuasa<br />
Lembaga Pengarah, yang menjalankan<br />
tugas mereka mengikut garis panduan<br />
yang telah ditetapkan oleh Lembaga<br />
Pengarah. Jawatankuasa ini akan<br />
m e n g a d a k a n p e r b i n c a n g a n d a n<br />
mesyuarat yang mendalam mengenai<br />
isu-isu berbangkit sebelum membuat<br />
cadangan atau saranan kepada pihak<br />
Lembaga Pengarah.<br />
Gambarajah yang menggariskan Jawatankuasa induk yang terlibat dalam proses suatu keputusan dibuat keputusan adalah seperti<br />
di bawah:<br />
Jawatankuasa<br />
Eksekutif Kumpulan<br />
Jawatankuasa<br />
Bekalan <strong>Tenaga</strong><br />
Jawatankuasa Eksekutif<br />
Perolehan <strong>Tenaga</strong>
Komposisi Jawatankuasa Lembaga Pengarah dan kehadiran ahli di mesyuarat<br />
Jawatankuasa Lembaga Pengarah adalah seperti berikut:-<br />
Jawatankuasa Audit Lembaga Pengarah<br />
pengarah kehadiran mesyuarat<br />
Tan Sri Dato’ Lau Yin Pin @ Lau Yen Beng 17/17<br />
Dato’ Mohammad Zainal bin Shaari 14/17<br />
Tan Sri Dato’ Hari Narayanan a/l Govindasamy 16/17<br />
Dato’ Haji Zainal Abidin bin Putih 15/17<br />
Jawatankuasa Tender Lembaga Pengarah<br />
pengarah kehadiran mesyuarat<br />
Dato’ Puteh Rukiah binti Abd Majid 13/13<br />
Dato’ Mohammad Zainal bin Shaari 11/13<br />
Tan Sri Dato’ Lau Yin Pin @ Lau Yen Beng 13/13<br />
Dato’ Fuad bin Jaafar 13/13<br />
Jawatankuasa Pencalonan dan Ganjaran Lembaga Pengarah<br />
pengarah kehadiran mesyuarat<br />
Tan Sri Leo Moggie 2/2<br />
Dato’ Mohammad Zainal bin Shaari 1/2<br />
Tan Sri Dato’ Hari Narayanan a/l Govindasamy 1/2<br />
Dato’ Fuad bin Jaafar 2/2<br />
Tan Sri Dato’ Seri Siti Norma binti Yaakob Tiada<br />
Jawatankuasa Kewangan dan Pelaburan Lembaga Pengarah<br />
pengarah kehadiran mesyuarat<br />
Tan Sri Leo Moggie 5/5<br />
Dato’ Mohammad Zainal bin Shaari 5/5<br />
Dato’ Haji Zainal Abidin bin Putih 5/5<br />
Tan Sri Dato’ Seri Siti Norma binti Yaakob Tiada<br />
Terma rujukan utama mengenai Jawatan kuasa Lembaga Pengarah adalah seperti<br />
berikut:-<br />
Jawatankuasa Audit Lembaga Pengarah<br />
• terma rujukan untuk Jawatankuasa Lembaga Audit digariskan dengan nyata di<br />
bawah <strong>laporan</strong> Jawatankuasa Audit.<br />
Jawatankuasa Tender Lembaga<br />
Pengarah<br />
• untuk memastikan pelaksanaan dan<br />
pematuhan terhadap Polisi Perolehan<br />
dan Prosedur TNB serta membuat<br />
saranan yang sesuai (jika ada)<br />
kepada Lembaga Pengarah.<br />
Jawatankuasa dan memastikan TNB<br />
mengamalkan Nilai Baik dengan<br />
penuh integriti dan kebertanggungjawaban;<br />
•<br />
•<br />
Untuk memastikan TNB mematuhi<br />
segala undang-undang yang<br />
berkaitan, peraturan-peraturan serta<br />
garis panduan yang ditetapkan bagi<br />
mencapai Amalan Perniagaan Terbaik<br />
dalam pembelian peralatan, bahanbahan,<br />
kerja atau perkhidmatan;<br />
Jawatankuasa Tender Lembaga<br />
Pengarah mengadakan mesyuaratnya<br />
sekurang-kurangnya sebulan sekali.<br />
Jawatankuasa Pencalonan dan<br />
Ganjaran Lembaga Pengarah<br />
• Untuk mengenalpasti dan membuat<br />
cadangan bagi ahli-ahli baru kepada<br />
Lembaga Pengarah dan anak<br />
syarikatnya serta kepada Jawatankuasa<br />
Lembaga Pengarah;<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
Untuk membantu Lembaga Pengarah<br />
menyemak keperluan, kepakaran<br />
serta kemahiran termasuk keupayaan<br />
asas yang perlu ada dari Pengarah<br />
bukan eksekutif;<br />
Untuk melaksanakan semua proses<br />
yang telah dibentuk oleh Lembaga<br />
Pengarah bagi tujuan memantau<br />
keberkesanan pihak Lembaga<br />
Pengarah;<br />
Untuk menentukan tahap serta pelan<br />
ganjaran untuk Pengarah Eksekutif<br />
dan Pengurusan Atasan;<br />
Jawatankuasa Pencalonan dan<br />
Ganjaran Lembaga Pengarah<br />
mengada kan mesyuarat apabila<br />
perlu dan sekurang-kurangnya<br />
setahun sekali.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
129
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
130<br />
Jawatankuasa Kewangan dan Pelaburan Lembaga Pengarah<br />
•<br />
•<br />
Penyata Tadbir Urus Korporat<br />
untuk mewujudkan satu rangka polisi dari mana pihak Lembaga Pengarah akan<br />
membuat saranan kepada Lembaga Pengarah untuk perkara-perkara yang<br />
berkaitan dengan pengurusan kewangan dan pelaburan Syarikat.<br />
Jawatankuasa Kewangan dan Pelaburan Lembaga Pengarah mengadakan<br />
mesyuarat apabila perlu dan sekurang-kurangnya dua kali setahun.<br />
Mesyuarat Ahli Lembaga Pengarah<br />
Mesyuarat ahli Lembaga Pengarah dijadualkan lebih awal dan untuk Tahun<br />
Kewangan berakhir 31 Ogos 2008, 15 Mesyuarat Lembaga Pengarah telah diadakan<br />
untuk membincang dan menimbang pelbagai perkara-perkara berbangkit termasuklah<br />
mengulangkaji semula pelan perniagaan, bajet, keputusan kewangan suku tahun,<br />
penilaian risiko, tanda aras prestasi bagi Pengurusan Atasan, pengurusan semula<br />
hutang serta cadangan-cadangan korporat yang lain seperti eksesais pelaburan<br />
asing, prestasi keseluruhan Syarikat dan anak syarikatnya serta perkara-perkara lain<br />
yang berkaitan dengan hal syarikat yang memerlukan perbincangan serta kelulusan<br />
dari pihak Lembaga Pengarah.<br />
Minit-minit mesyuarat yang diluluskan pada setiap mesyuarat ahli Lembaga<br />
Pengarah dan Jawatankuasa Lembaga Pengarah disimpan di dalam daftar berkanun<br />
yang terdapat di pejabat berdaftar syarikat. Sekiranya berlaku apa-apa pencanggahan<br />
pendapat, Pengarah yang berkenaan akan membuat deklarasi mengenai<br />
pencanggahan itu secepat mungkin. Pengarah berkenaan kemudiannya akan<br />
menarik diri dari membuat sebarang keputusan dalam mana-mana bidang di mana<br />
dia mempunyai kepentingan diri.<br />
maklumat kedatangan ahli lembaga pengarah<br />
pengarah kehadiran mesyuarat<br />
Tan Sri Leo Moggie (Pengerusi) 15/15<br />
Dato’ Sri Che Khalib bin Mohamad Noh 15/15<br />
Dato’ Puteh Rukiah binti Abd Majid 14/15<br />
Dato’ Mohammad Zainal bin Shaari 12/15<br />
Tan Sri Dato’ Lau Yin Pin @ Lau Yen Beng 15/15<br />
Tan Sri Dato’ Hari Narayanan a/l Govindasamy 15/15<br />
Dato’ Zainal Abidin bin Putih 15/15<br />
Datuk Mohd Zaid bin Ibrahim meletak jawatan<br />
berkuatkuasa 18 Mac 2008<br />
Dato’ Fuad bin Jaafar 15/15<br />
Saluran Maklumat kepada Ahli Lembaga Pengarah<br />
Pihak Lembaga Pengarah berserta ahli Jawatankuasanya mempunyai akses<br />
sepenuhnya dan tiada batasan ke atas semua maklumat mengenai TNB berkaitan<br />
dengan hal-hal urusan dan pengurusan perniagaan Kumpulan.<br />
Mesyuarat Ahli Lembaga Pengarah diadakan mengikut jadual, sebulan sekali dan<br />
mesyuarat khas diadakan bila perlu. Pihak Lembaga Pengarah diberitahu lebih awal<br />
mengenai agenda setiap mesyuarat Lembaga Pengarah, berserta dengan <strong>laporan</strong><br />
pengurusan terperinci berkaitan analisa cadangan, penilaian risiko serta dokumendokumen<br />
sokongan untuk dikaji oleh pihak Lembaga Pengarah. Sebelum apa-apa<br />
keputusan dibuat, pertimbangan diberikan terhadap ketepatan maklumat yang<br />
diberikan kepada pihak Lembaga Pengarah, dan jika perlu, keputusan tidak akan<br />
diambil sehingga semua maklumat dikaji semula.<br />
8/8<br />
Semua Pengarah mempunyai kuasa dan<br />
tanggungjawab untuk mendapatkan<br />
maklumat yang lebih lanjut sekiranya ia<br />
diperlukan. Dalam kebanyakan keadaan,<br />
pihak Pengurusan Atasan Syarikat<br />
berserta penasihat bebas dijemput untuk<br />
menghadiri mesyuarat Lembaga<br />
Pengarah untuk memberi maklumat dan<br />
penerangan yang lebih lanjut terhadap<br />
isu-isu yang akan dibangkitkan oleh<br />
Lembaga Pengarah. Tidak kira sama ada<br />
ia bertindak sebagai ahli penuh atau<br />
mengikut keupayaan individu itu sendiri,<br />
setiap Pengarah dibenarkan mengambil<br />
nasihat profesional bebas atas manamana<br />
perkara yang berkaitan dengan<br />
bidang tugasan mereka apabila perlu.<br />
Pihak Lembaga Pengarah juga akan<br />
dimaklumkan mengenai pendedahan/<br />
pengumuman yang dibuat ke Bursa<br />
Malaysia.<br />
Keberkesanan Lembaga Pengarah<br />
Komposisi yang sedia ada, saiz, cara<br />
bekerja, hubungan yang erat antara<br />
Pengurusan dan Jawatankuasa Lembaga<br />
Pengarah, kesemuanya menyumbangkan<br />
kepada pembentukan satu Lembaga<br />
Pengarah yang berkesan. Ini juga adalah<br />
sejajar dengan prinsip-prinsip dan<br />
amalan baik yang termaktub dalam Kod<br />
Tadbir Urus Korporat Malaysia (dikaji<br />
semula 2007). Selain dari perjumpaan<br />
Mesyuarat Lembaga Pengarah yang<br />
ditetapkan, rundingan serta perbincangan<br />
di mesyuarat Lembaga Pengarah<br />
dijalankan secara komprehensif dan teliti<br />
sebelum apa-apa keputusan dibuat,<br />
sebagaimana yang disarankan oleh<br />
Pengurusan.<br />
Sesi interaktif dalaman antara Lembaga<br />
Pengarah dan Pengurusan yang diadakan<br />
dua kali setiap Tahun Kewangan<br />
semenjak 2004 telah membuktikan yang<br />
ia adalah satu platform/cara yang<br />
berkesan sebagai satu cara rundingan<br />
intensif dan pertukaran idea dan<br />
pendapat antara Lembaga Pengarah<br />
dan Pengurusan dalam membentuk<br />
pelan-pelan strategik serta arah tuju<br />
Syarikat. Menerusi sesi sebegini, pihak<br />
Lembaga Pengarah juga diberitahu<br />
tentang prestasi jabatan-jabatan yang<br />
utama. Antara perkara-perkara yang<br />
dibincangkan di dalam sesi ini ialah<br />
senario bekalan arang batu, perancangan<br />
operasi, inisiatif pembangunan sumber
manusia, <strong>laporan</strong> terkini tentang projekprojek<br />
utama dan pelbagai inisiatif<br />
pembangunan yang lain.<br />
Keseimbangan dan Kebebasan<br />
Ahli Lembaga Pengarah<br />
Salah satu keperluan dalam Kod adalah<br />
keseimbangan dalam kumpulan ahli<br />
Lembaga Pengarah dan ini dicapai<br />
dengan perlantikan sebanyak satu per<br />
tiga Pengarah-pengarah Bebas dari<br />
jumlah keseluruhan ahli Lembaga<br />
Pengarah.<br />
Lembaga Pengarah yang sedia ada<br />
terdiri dari lima (5) Pengarah Bukan<br />
Eksekutif Bebas iaitu Tan Sri Dato’ Lau<br />
Yin Pin, Tan Sri Dato’ Hari Narayanan<br />
a/l Govindasamy, Dato’ Zainal Abidin<br />
bin Putih, Dato’ Fuad bin Jaafar dan<br />
Tan Sri Dato’ Seri Siti Norma binti<br />
Yaakob yang bukan sebahagian dari ahli<br />
Pengurusan dan oleh itu bebas dari<br />
mempunyai sebarang hubungan<br />
per niagaan yang mungkin akan<br />
menjejaskan keupayaan mereka untuk<br />
membuat keputusan yang adil.<br />
Kehadiran Pengarah-Pengarah Bebas ini<br />
memantapkan lagi keseimbangan<br />
Lembaga Pengarah kerana mereka<br />
boleh memberikan pendapat yang adil<br />
dan saksama kepada semua<br />
perbincangan Lembaga Pengarah. Tan<br />
Sri Dato’ Lau Yin Pin adalah Pengarah<br />
Kanan Bebas Bukan Eksekutif. Beliau<br />
juga ialah Pengarah yang paling lama<br />
berkhidmat di Syarikat dan dengan itu<br />
m e m p u n y a i p e n g e t a h u a n y a n g<br />
mendalam dan meluas mengenai<br />
Syarikat dan perniagaannya.<br />
Perlantikan Semula<br />
Mengikut Artikel 133, Tataurus Syarikat,<br />
Pengarah yang baru dilantik dimestikan<br />
menjalani perlantikan semula oleh<br />
pemegang saham secepat yang mungkin<br />
sementara Pengarah yang akan bersara<br />
boleh menawarkan diri mereka untuk<br />
perlantikan semula oleh pemegang<br />
saham. Selaras dengan Artikel 135<br />
Tataurus Syarikat, kesemua Pengarah<br />
diwajibkan bersara dari jawatan sekurangkurangnya<br />
sekali setiap tiga (3) tahun.<br />
BNRC akan mengkaji semua perlantikan<br />
Pengarah ke dalam Lembaga dan anak<br />
syarikatnya dengan mengambil kira<br />
komposisi yang seimbang dari segi<br />
kepakaran dan pengalaman sebelum<br />
membuat saranan kepada Lembaga<br />
Pengarah untuk kelulusan.<br />
Maklumat lanjut mengenai Pengarah yang<br />
dicalonkan untuk perlantikan semula<br />
semasa Mesyuarat Agung Tahunan nanti<br />
dilampirkan di dalam Lampiran Kenyataan<br />
Notis Mesyuarat Agung Tahunan. Profil<br />
yang lengkap mengenai Pengarah yang<br />
bertanding telah diberikan bagi<br />
memudahkan pemegang saham membuat<br />
keputusan.<br />
Meneruskan Pembangunan<br />
Lembaga Pengarah<br />
Mengakui bahawa peranan mereka<br />
sebagai Pengarah di sebuah syarikat<br />
“awam tersenarai” semakin mencabar,<br />
Pengarah di TNB terus melengkapkan<br />
d i r i m e re k a m e n e r u s i p ro g r a m<br />
pembangunan profesional yang<br />
berkaitan terutama sekali di dalam<br />
bidang pembangunan korporat dan isu<br />
semasa industri ini.<br />
Ahli-ahli Lembaga Pengarah telah<br />
menghadiri dan berjaya menduduki<br />
Program Pentauliahan Mandatori<br />
manakala bagi Pengarah yang baru<br />
dilantik dijadualkan untuk menghadiri<br />
program yang sama seperti yang<br />
ditetapkan oleh Syarat Penyenaraian<br />
bagi Sekuriti Bursa Malaysia. Pelbagai<br />
program profesional yang ditawarkan<br />
oleh pelbagai badan profesional juga<br />
dibuka kepada Pengarah untuk<br />
menghadirinya. Ini termasuklah program<br />
latihan oleh Akademi Pengarah Malaysia<br />
(MINDA) – Program untuk Membina<br />
Pengarah Yang Berprestasi Tinggi yang<br />
dianjurkan oleh Khazanah <strong>Nasional</strong><br />
<strong>Berhad</strong> dengan kerjasama IMD.<br />
Selain dari menghadiri pelbagai<br />
persidangan dan seminar yang<br />
dianjurkan oleh penganjur luar, Pengarah<br />
juga mendapat manfaat dari program<br />
dalaman Program Pembangunan<br />
Lembaga. Topik mengenai Pasaran<br />
<strong>Tenaga</strong> Elektrik di Singapura dalam<br />
p r o g r a m d a l a m a n P r o g r a m<br />
Pembangunan Lembaga 2008 di mana<br />
senario pemulihan pasaran di Singapura<br />
telah dibentangkan. Latihan untuk<br />
Pengarah juga termasuk lawatan ke<br />
tapak, di Pusat Kawalan Muatan <strong>Nasional</strong><br />
(NLDC) dan Pusat Kawalan Serantau<br />
Bangsar. Taklimat mengenai perancangan<br />
perniagaan dan operasi di UNITEN dan<br />
Pusat Penyelidikan TNB telah memberikan<br />
kesedaran dan pemahaman<br />
mengenai perjalanan-perjalanan operasi<br />
anak syarikat.<br />
Prosedur Ganjaran untuk<br />
Pengarah<br />
BNRC akan mengesyorkan kepada<br />
Lembaga mengenai rangka pakej<br />
ganjaran untuk Pengarah Eksekutif dan<br />
Pengurusan Atasan. Dalam menentukan<br />
rangka tersebut, Jawatankuasa boleh<br />
mengambil nasihat profesional dari<br />
sumber dalaman juga luaran.<br />
Peringkat dan Bentuk Ganjaran<br />
(a) Pakej ganjaran bagi Pengarah<br />
Eksekutif terdiri dari gaji tetap dan<br />
gaji tidak tetap yang boleh<br />
dikaitkan dengan Petunjuk Prestasi<br />
Utama (KPI) seperti berikut:-<br />
(i) Gaji Pokok<br />
Gaji pokok (termasuklah<br />
sumbangan daripada majikan<br />
kepada Kumpulan Wang<br />
Simpanan Pekerja) bagi<br />
Pengarah Eksekutif disyorkan<br />
o l e h B N R C , d e n g a n<br />
(ii)<br />
mengambil kira prestasi kerja<br />
individu serta maklumat yang<br />
diperolehi sumber luar<br />
mengenai gaji pokok untuk<br />
jawatan yang sama di dalam<br />
industri yang lebih kurang<br />
sama.<br />
Skim Ganjaran<br />
Kumpulan menawarkan skim<br />
bonus untuk semua pekerja,<br />
termasuklah Pengarah<br />
Eksekutif. Kriteria yang<br />
ditetapkan untuk jumlah bonus<br />
yang perlu dibayar ialah tahap<br />
keuntungan yang dicapai oleh<br />
Syarikat menerusi aktiviti<br />
perniagaannya berbanding<br />
dengan sasaran. Ia juga<br />
berkaitan dengan penilaian ke<br />
atas prestasi kerja setiap<br />
individu. Pengarah Eksekutif<br />
pula diberikan bonus kontrak<br />
berdasarkan prestasi kerjanya.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
131
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
132<br />
(b) Pakej ganjaran untuk Pengarah Bukan Eksekutif terdiri dari elemen-elemen berikut:-<br />
(i) Yuran<br />
Pengarah-pengarah dibayar yuran bulanan yang tetap serta elaun mesyuarat diberikan untuk setiap mesyuarat<br />
Lembaga dan Jawatankuasa Lembaga yang dihadiri sepanjang tahun. Yuran-yuran tersebut dibentangkan kepada<br />
pemegang saham Syarikat untuk diberi kelulusan.<br />
(ii) Faedah Lain<br />
Faedah lain yang diberikan termasuklah pembayaran bil elektrik, serta pembayaran balik di mana sesuai.<br />
Pendedahan Mengenai Ganjaran Pengarah<br />
Butir-butir mengenai agregat ganjaran bagi Pengarah untuk tahun kewangan berakhir 31 Ogos 2008 adalah seperti berikut:-<br />
nama pengarah<br />
pengarah eksekutif<br />
(i) gaji &<br />
(ii) potongan<br />
epF<br />
(rm)<br />
Yuran<br />
pengarah<br />
(rm)<br />
elaun<br />
mesyuarat<br />
(rm)<br />
bonus<br />
(rm)<br />
manfaat<br />
bukan Dalam<br />
bentuk Wang<br />
(rm)<br />
Dato’ Sri Che Khalib bin Mohamad Noh (i) 600,000.00 — — 354,000.00 *97,344.00 1,170,864.00<br />
pengarah bukan eksekutif<br />
(ii) 119,520.00<br />
719,520.00<br />
Tan Sri Leo Moggie — 132,000.00 34,000.00 — 22,097.40 188,097.40<br />
Dato’ Puteh Rukiah binti Abd Majid — 76,000.00 31,200.00 — 10,000.00 117,200.00<br />
Dato’ Mohammad Zainal bin Shaari — **73,000.00 **44,175.00 — 35,821.18 152,996.18<br />
Tan Sri Dato’ Lau Yin Pin<br />
@ Lau Yen Beng<br />
— 76,000.00 51,050.00 — 4,212.80 131,262.80<br />
Tan Sri Dato’ Hari Narayanan a/l<br />
Govindasamy<br />
— 76,000.00 36,700.00 — 14,775.78 127,475.78<br />
Dato’ Zainal Abidin bin Putih — 76,000.00 38,750.00 — 13,879.20 128,629.20<br />
Dato’ Fuad bin Jaafar — 71,096.00 30,600.00 — 17,602.94 119,298.94<br />
Datuk Zalekha binti Hassan (Pengarah<br />
Pengganti, meletak jawatan berkuat<br />
kuasa 28 Jan 2008)<br />
— — 500.00 — 6,738.41 7,238.41<br />
Datuk Mohd Zaid bin Ibrahim<br />
(meletak jawatan berkuat kuasa 18 Mac<br />
2008)<br />
— 48,742.00 13,850.00 — 34,048.33 96,640.33<br />
Jumlah 719,520.00 628,838.00 280,825.00 354,000.00 256,520.04 2,239,703.04<br />
* Jumlah ini terdiri dari RM42,000.00 untuk elaun kenderaan dan RM55,344.00 untuk kemudahan fleksible<br />
** Dibayar terus kepada Khazanah <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong><br />
(B) PEMEGANG SAHAM<br />
Penyata Tadbir Urus Korporat<br />
TNB adalah komited untuk menjalinkan hubungan yang baik dengan pemegang sahamnya, sambil meneruskan komitmennya<br />
untuk mempertahankan tahap amalan tadbir urus korporat yang tinggi keseluruh Kumpulan dengan penuh kesedaran mengenai<br />
kesannya ke atas prestasi jangkamasa panjang korporat dan nilai pemegang saham secara optima.<br />
Hubungan antara Syarikat dan Pelabur<br />
Pihak Lembaga Pengarah dan Pengurusan TNB mengakui kepentingn ketelusan serta kebertanggungjawaban ke atas<br />
pemegang-pemegang saham dan pelabur, supaya ia berusaha lebih giat lagi untuk meningkatkan amalan pentadbiran korporat<br />
yang tinggi sekali keseluruh Kumpulan.<br />
Jumlah<br />
(rm)
Dengan mengoptimakan penggunaan<br />
pelbagai saluran komunikasi bagi<br />
memastikan kesemua pemegang saham<br />
dan pelabur mendapat pandangan yang<br />
seimbang dan menyeluruh mengenai<br />
prestasi Kumpulan serta cabaran-cabaran<br />
yang dihadapi oleh Kumpulan dari segi<br />
alam persekitaran yang mencabar,<br />
peranan hubungan pelabur pula<br />
dijadikan sebagai platform komunikasi<br />
antara Kumpulan dan pelabur. Untuk<br />
tujuan ini, Bahagian Hubungan Pelabur<br />
dan Laporan Pengurusan (IRMU), sebuah<br />
unit yang berdedikasi di bawah Jabatan<br />
Kewangan telah diamanahkan dengan<br />
tanggungjawab untuk mengkoordinasi<br />
dan menjawab semua pertanyaan dan<br />
maklumat yang dibangkitkan oleh<br />
pemegang saham, penganalisa<br />
penyelidikan serta pelabur. Kepentingan<br />
yang sama juga diberikan kepada<br />
keperluan hubungan pelabur untuk<br />
menyalurkan pendapat komuniti<br />
pelaburan kembali kepada Pengurusan<br />
dan Ahli Lembaga Pengarah.<br />
Program Hubungan Pelaburan Tahunan<br />
yang bertujuan untuk memberikan<br />
peluang dan platform kepada<br />
Pengurusan untuk berinteraksi dengan<br />
pelabur, penganalisa serta juga pihak<br />
media. Aturcara dan aktiviti-aktiviti yang<br />
dijalankan dalam program tersebut<br />
termasuklah:-<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
Pengumuman keputusan suku tahun<br />
Penerangan oleh Penganalisa/<br />
Panggilan Persidangan<br />
Pengumuman keputusan <strong>tahunan</strong><br />
Penerangan oleh Penganalisa/<br />
Panggilan Persidangan<br />
Pembayaran Dividen<br />
Persiapan dan meluluskan Laporan<br />
Tahunan<br />
Mesyuarat Agung Tahunan<br />
Lawatan Tapak<br />
Hari Pelabur/Pameran Bergerak<br />
Dalam Negara<br />
Pameran Bergerak Antarabangsa<br />
Persidangan Broker Antarabangsa<br />
Program ini dikaji dan dipertingkatkan<br />
dari masa ke semasa sekiranya jemputan<br />
untuk acara IR diterima.<br />
Untuk tahun di bawah kajian, unit ini<br />
telah menganjur dan mengambil<br />
bahagian di dalam pelbagai acara di<br />
dalam dan luar negara yang termasuk:-<br />
•<br />
•<br />
•<br />
Persidangan dan forum yang<br />
dianjurkan oleh badan-badan<br />
penyelidikan seperti CLSA, Credit<br />
Suisse First Boston, JP Morgan,<br />
Morgan Stanley dan Deutsche Bank.<br />
Untuk Tahun ini, TNB telah<br />
menghadiri lima dari persidangan/<br />
forum tersebut.<br />
Pengumuman keputusan kewangan<br />
suku tahun pada komuniti kewangan<br />
dan pihak media. Sewaktu acara ini<br />
dijalankan, kemudahan telepersidangan<br />
telah diaturkan bagi<br />
memudahkan lagi komuniti pelabur<br />
di pusat-pusat kewangan terbesar di<br />
seluruh dunia untuk mendengar<br />
serta mengambil bahagian di dalam<br />
taklimat tersebut. Secara puratanya,<br />
seramai 87 peserta dari komuniti<br />
kewangan dan pihak media telah<br />
menghadirinya, atau mengambil<br />
bahagian dalam tele-persidangan<br />
semasa pembentangan suku tahun<br />
Tahun Kewangan.<br />
Pameran Melabur di Malaysia<br />
anjuran Bursa Malaysia.<br />
• One-on-one dan mesyuarat<br />
kumpulan dengan pemegang ekuiti<br />
dan pelabur tetap serta penganalisa<br />
diadakan. Mesyuarat ini terbuktikan<br />
berkesan sebagai cara yang terbaik<br />
b a g i m e n i n g k a t k a n t a h a p<br />
pemahaman pelabur serta persepsi<br />
mereka terhadap Kumpulan. Dalam<br />
Tahun Kewangan ini, TNB telah<br />
menghadiri satu mesyuarat untuk<br />
bertemu dengan pelabur kewangan<br />
yang telah diaturkan oleh CIMB.<br />
•<br />
Selain dari persidangan dan<br />
mesyuarat yang dihadiri di luar<br />
pejabat TNB, pihak Pengurusan dan<br />
IR kerap menjadi tuan rumah kepada<br />
pelabur kewangan sama ada dari<br />
dalam dan luar negara yang ingin<br />
mengadakan perjumpaan di TNB.<br />
Untuk tahun di bawah kajian ini,<br />
TNB telah mengadakan lebih kurang<br />
120 perjumpaan (tidak termasuk<br />
pengumuman suku tahun <strong>laporan</strong><br />
kewangan).<br />
Bagi Tahun Kewangan, TNB telah<br />
mengadakan lebih kurang 68 perjumpaan<br />
dengan penganalisa penyelidikan ekuiti,<br />
pelabur kewangan dan pelabur yang<br />
telah membuat permintaan untuk<br />
bertemu dengan pegawai-pegawai<br />
syarikat (tidak termasuk pelabur yang<br />
ditemui semasa persidangan, pameran<br />
bergerak dan pembentangan kewangan<br />
suku tahun).<br />
Penggunaan Positif Mesyuarat<br />
Agung Tahunan<br />
Mesyuarat Agung Tahunan (AGM)<br />
merupakan saluran utama bagi<br />
pemegang saham untuk berkomunikasi<br />
dan mengadakan sesi dialog dengan<br />
Lembaga Pengarah serta Pengurusan<br />
TNB. Pembentangan tentang prestasi<br />
teknikal dan kewangan Syarikat menerusi<br />
penyampaian visual disampaikan oleh<br />
Pengerusi dan Presiden/Ketua Pegawai<br />
Eksekutif diAGM tersebut. Kehadiran<br />
pemegang saham di mesyuarat agung<br />
TNB sentiasa menggalakkan. Seramai<br />
3835 pemegang saham dan proksi<br />
menghadiri AGM ke-17 pada tahun<br />
2007.<br />
Sesi dialog antara Lembaga Pengarah<br />
dan pemegang saham juga digalakkan<br />
di mana semasa AGM dijalankan,<br />
pemegang saham diberi peluang untuk<br />
menyoal mengenai isu-isu berkaitan<br />
dengan prestasi kewangan dan operasi<br />
Syarikat. Pemegang saham boleh<br />
menggunakan kuasa mengundi mereka<br />
dan mesyuarat dijalankan mengikut<br />
peraturan undang-undang dan juga<br />
peraturan mesyuarat agung. Setiap<br />
Resolusi diluluskan mengikut cadangan<br />
yang dibuat dan Pengerusi akan<br />
mengesahkan kesahihan setiap resolusi<br />
setelah setiap cadangan dan sokongan<br />
dibuat oleh pemegang saham. Setiap<br />
perkara dalam urusniaga biasa dan<br />
urusniaga yang istimewa dalam notis<br />
mesyuarat akan diberi penjelasan yang<br />
penuh mengenai kesan atau implikasi<br />
setiap resolusi. Pemegang saham juga<br />
diberi peluang untuk menyoal resolusiresolusi<br />
yang dicadangkan dan juga<br />
mengenai perjalanan operasi Kumpulan.<br />
Pengerusi akan memberi masa yang<br />
mencukupi kepada setiap soalan<br />
pemegang saham berkaitan perkaraperkara<br />
mengenai prestasi Syarikat dan<br />
akan berusaha untuk memberi penjelasan<br />
yang secukupnya kepada pemegang<br />
saham.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
133
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
134<br />
Sebaik sahaja selesai AGM, Pengerusi<br />
dan Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif<br />
akan menjawab semua persoalan yang<br />
dikemukakan oleh pihak media dan<br />
penganalisa melalui satu persidangan<br />
akhbar dan pembentangan analisis di<br />
mana semua pemegang saham akan<br />
diberikan maklumat terkini mengenai<br />
Syarikat.<br />
Meneruskan Pendedahan<br />
mengenai Maklumat Bahan<br />
TNB patuh kepada kewajiban untuk<br />
pendedahan yang ditetapkan oleh<br />
sebuah senarai pengeluar Bursa<br />
Malaysia, Syarikat telah membentuk satu<br />
Polisi dan Panduan Pendedahan<br />
K o r p o r a t s e m e n j a k 1 9 9 4 , y a n g<br />
memenuhi garis panduan Amalan<br />
Terbaik dalam Pendedahan Korporat<br />
yang ditetapkan oleh Bursa Malaysia<br />
pada bulan Julai 2004. Seperti yang<br />
ditetapkan oleh Amalan Terbaik ini,<br />
Setiausaha Syarikat juga dikenal pasti<br />
s e b a g a i ‘ P e n g u r u s P e n d e d a h a n<br />
Korporat’ dalam konteks yang disebutkan<br />
di dalam Amalan Terbaik.<br />
Pendedahan yang tepat dan jitu dibuat<br />
ke atas kesemua maklumat dan<br />
sepanjang Tahun Kewangan di bawah<br />
kajian, maklumat serta perkembangan<br />
maklumat mengenai pengambilalihan,<br />
pelupusan, pember hentian nota-nota,<br />
kemudahan notis penutupan buku<br />
dicadangkan, penukaran bon-bon,<br />
transaksi yang berkaitan, skim opsyen<br />
saham pekerja, notis penutupan buku<br />
akaun serta perubahan dalam ahli<br />
Lembaga merupakan sebahagian dari<br />
maklumat bahan yang dikeluarkan<br />
kepada Bursa Malaysia melalui Link<br />
Bursa Malaysia.<br />
Maklumat Sulit<br />
Penyata Tadbir Urus Korporat<br />
Semasa mengadakan taklimat atau<br />
pembentangan kertas kerja, Syarikat<br />
begitu berhati-hati dalam menyebarkan<br />
maklumat terutamanya maklumat yang<br />
sulit mengenai Syarikat dan perjalanan<br />
operasinya tidak hanya diberikan kepada<br />
pemegang saham tertentu.<br />
(C) KEBERTANGGUNGJAWABAN<br />
DAN AUDIT<br />
Laporan Kewangan<br />
Lembaga Pengarah bertanggungjawab<br />
untuk memastikan kesemua penyata<br />
kewangan dibuat mengikut ketetapan<br />
Akta Syarikat 1965 dan mematuhi garis<br />
panduan yang diluluskan oleh piawaian<br />
perakaunan di Malaysia agar kedudukan<br />
kewangan serta prospek syarikat dapat<br />
dinyatakan secara objektif dan mudah<br />
difahami. TNB menerbitkan <strong>laporan</strong><br />
kewangannya setiap suku tahun agar<br />
pemegang sahamnya boleh memantau<br />
kedudukan kewangan Syarikat dengan<br />
mudah. Di dalam Laporan Tahunan ini,<br />
satu penilaian diberi di dalam Laporan<br />
Pengarah bagi Penyata Kewangan yang<br />
diaudit.<br />
Bagi pihak Lembaga Pengarah,<br />
Jawatankuasa Audit Lembaga Pengarah<br />
(BAC) meneliti kesemua aspek kewangan<br />
serta pematuhan berkanun dari Penyata<br />
Kewangan diaudit serta polisi serta<br />
prosedur Syarikat sebelum dibentangkan<br />
ke pihak Lembaga Pengarah. Pihak<br />
Lembaga Pengarah memastikan bahawa<br />
<strong>laporan</strong> kewangan Syarikat mempunyai<br />
integriti dan memahami bahawa<br />
k e b e r t a n g g u n g j a w a b a n k e a t a s<br />
pendedahan kewangan merupakan satu<br />
bahagian yang penting dalam amalan<br />
terbaik tadbir urus korporat.<br />
Hubungan dengan Juruaudit<br />
Pihak Lembaga Pengarah, menerusi<br />
BAC, telah memupuk satu hubungan<br />
yang formal, telus serta baik dengan<br />
pihak juruaudit Kumpulan, baik dalaman<br />
atau luaran. Satu <strong>laporan</strong> oleh<br />
Jawatankuasa Audit Lembaga Pengarah<br />
disediakan di muka surat 145 dan Terma<br />
Rujukannya boleh didapati pada muka<br />
surat 148 hingga 151.<br />
Jawatankuasa Audit Lembaga Pengarah<br />
mengadakan perjumpaan dengan<br />
juruaudit dalaman serta luaran untuk<br />
berbincang dan mengkaji semula pelan<br />
audit, keputusan kewangan suku tahun,<br />
penyata kewangan <strong>tahunan</strong>, penemuanpenemuan<br />
audit dan membuat cadangan<br />
untuk kelulusan Lembaga Pengarah.<br />
Kawalan Dalaman<br />
Pihak Lembaga Pengarah mengakui<br />
t a n g g u n g j a w a b m e r e k a u n t u k<br />
memastikan satu sistem dalaman yang<br />
mantap wujud untuk mengawal<br />
kepentingan pelaburan pemegang<br />
saham serta harta Syarikat seperti yang<br />
ditetapkan oleh Kod. TNB mematuhi<br />
garis panduan oleh Bursa Malaysia<br />
mengenai Penyata bagi Kawalan<br />
Dalaman: Garis Panduan untuk Pengarah<br />
Syarikat Awam, sebagai panduan untuk<br />
memenuhi kehendak tersebut.<br />
Pada 28 Ogos dan 16 Oktober 2008,<br />
Jawatankuasa Audit Lembaga Pengarah<br />
mengadakan perjumpaan dengan<br />
Juruaudit Luaran tanpa kehadiran<br />
Pengarah Eksekutif dan Pengurusan<br />
untuk membincangkan keupayaan<br />
sistem kawalan dalaman bagi memastikan<br />
keberkesanan dan kecekapan operasi<br />
dan pematuhan kepada kehendakkehendak<br />
berkanun serta garis panduan,<br />
polisi dan prosedur Syarikat.<br />
Maklumat mengenai kawalan dalaman<br />
Kumpulan dibentangkan di dalam<br />
Penyata Kawalan Dalaman, selaras<br />
dengan perenggan 15.27(b) Syaratsyarat<br />
Penyenaraian Bursa Malaysia<br />
adalah seperti yang digariskan dalam<br />
muka surat 142 hingga 144.<br />
KENYATAAN KEBERTANGGUNG-<br />
JAWABAN BAGI TAHUN<br />
KEWANGAN DALAM KAJIAN<br />
(selaras dengan perenggan 15.27(a)<br />
Syarat-syarat Penyenaraian Bursa<br />
Malaysia)<br />
Pihak Lembaga Pengarah bertanggungjawab<br />
sepenuhnya untuk memastikan<br />
yang penyata-penyata kewangan<br />
disediakan mengikut peraturan Akta<br />
Syarikat 1965 dan piawaian perakaunan<br />
yang diiktiraf oleh Badan Piawaian<br />
Perakaunan Malaysia agar pandangan<br />
yang benar dan adil, seimbang dan<br />
taksiran yang mudah difahami mengenai<br />
kedudukan dan prospek kewangan<br />
Kumpulan diberikan. Di dalam Laporan<br />
Tahunan ini, satu taksiran dilampirkan di<br />
dalam Laporan Pengarah bagi Akaun<br />
Yang Telah Diaudit.<br />
Jawatankuasa Audit Lembaga Pengarah<br />
mengkaji semua pematuhan berkanun<br />
dan meneliti aspek-aspek kewangan<br />
Kewangan Diaudit sebelum dibentangkan<br />
di peringkat Lembaga Pengarah.
KENYATAAN PEMATUHAN TAMBAHAN<br />
Selain dari menyediakan satu ulasan mengenai keadaan tadbir urus korporat Syarikat kepada pemegang saham, TNB begitu<br />
berbesar hati untuk melaporkan maklumat ini:<br />
(1) penggunaan keuntungan hasil dari Cadangan korporat<br />
Tiada perolehan dibuat dari mana-mana cadangan korporat untuk Tahun Kewangan berakhir 31 Ogos 2008.<br />
(2) pembelian balik saham untuk tahun kewangan<br />
Tiada belian balik saham yang dibuat oleh Syarikat untuk Tahun Kewangan berakhir 31 Ogos 2008.<br />
(3) Opsyen, Waran atau sekuriti boleh tukar yang Diisytihar<br />
Untuk Tahun Kewangan, 2,809,277 saham biasa baru bernilai RM1.00 setiap satu telah dikeluarkan oleh Syarikat seperti<br />
berikut:-<br />
a) 2,573,225 saham biasa bernilai RM1.00 setiap satu di TNB selaras dengan Skim Opsyen Saham Pekerja II (‘ESOS II’)<br />
pada harga RM6.71, RM6.99, RM7.42, RM7.33, RM11.07 dan RM6.33 setiap syer, dan<br />
b) 236,052 saham biasa bernilai RM1.00 setiap satu di TNB selaras dengan penukaran Sekuriti Pendapatan Boleh<br />
Ditebus Balik Tidak Terlindung pada harga RM9.18 satu syer.<br />
Syer-syer biasa yang baru dikeluarkan semasa tahun kewangan berada ‘pari passu’ dalam semua aspek dengan saham<br />
biasa yang sedia ada di dalam Syarikat.<br />
Syarikat telah diberikan pengecualian oleh Suruhanjaya Syarikat Malaysia menerusi surat bertarikh 16 September 2008 dari<br />
mendedahkan di dalam <strong>laporan</strong> ini nama-nama individu yang ditawarkan opsyen ini untuk tahun tersebut serta butir-butir<br />
pegangan mereka selaras dengan Seksyen 169(11) Akta Syarikat, 1965 kecuali maklumat mengenai pekerja-pekerja yang<br />
ditawarkan opsyen mewakili 450,000 syer biasa ke atas. Butir-butir lanjut boleh didapati pada muka surat 177 Laporan<br />
Pengarah.<br />
(4) American Depository Receipts (“ADR”)<br />
Pada bulan Januari 1994, TNB melancarkan Tahap 1 American Depository Receipts (ADR) di New York, Amerika Syarikat.<br />
Setiap ADR mempunyai nilai yang sama dengan empat syer TNB. Bank yang dilantik untuk program ini ialah Malayan<br />
Banking <strong>Berhad</strong>. Bank of New York di Amerika Syarikat pula ialah Bank Simpanan dan ADR boleh diurusniaga di kaunter.<br />
Pada 31 Ogos 2008, jumlah syer-syer biasa yang dipegang melalui ADR ini adalah 3,345,501 yang mewakili kurang dari<br />
lima peratus dari jumlah 4,334,518,345 syer TNB yang dikeluarkan.<br />
(5) sekatan/penalti<br />
Tidak terdapat sebarang sekatan dan/atau penalti yang dikenakan ke atas Syarikat dan anak syarikatnya, Pengarah atau<br />
Pengurusan oleh mana-mana badan berkanun sepanjang Tahun Kewangan berakhir 31 Ogos 2008.<br />
(6) Yuran tidak Diaudit<br />
Selain dari yuran audit <strong>tahunan</strong>, Kumpulan juga terpaksa membayar yuran tidak diaudit kepada juruaudit luaran. Jumlah<br />
yang dibayar untuk Tahun Kewangan berakhir 31 Ogos 2008 adalah seperti berikut:-<br />
bil bahagian/anak syarikat bentuk Yuran tidak Diaudit kepada Juruaudit rm<br />
1. Perbendaharaan Kewangan Kumpulan 487,212.50<br />
2. Kewangan-Kewangan Kumpulan Korporat Projek Pegasus 15,750.00<br />
3. TNB Engineering Corporation (TNEC) Khidmat Perakaunan 10,000.00<br />
4. Liberty Power Limited (LPL) Khidmat Nasihat Cukai 55,000.00*<br />
(PKR1.2 juta)<br />
* PKR 1 = RM0.04587<br />
Jumlah 567,962.50<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
135
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
136<br />
(7) perbezaan dalam keputusan<br />
Syarikat tidak mengeluarkan jangkaan keuntungan untuk Tahun Kewangan berakhir 31 Ogos 2008. Oleh itu, tidak ada<br />
ulasan dibuat untuk perbezaan dalam keputusan.<br />
(8) Jaminan keuntungan<br />
Syarikat tidak mengeluarkan sebarang jaminan keuntungan bagi Tahun Kewangan berakhir 31 Ogos 2008.<br />
(9) kontrak-kontrak penting<br />
Tidak terdapat kontrak penting yang diperolehi oleh Syarikat dan/atau anak syarikatnya melibatkan Pengarah dan<br />
kepentingan pemegang saham, baik semasa berakhir Tahun Kewangan 31 Ogos 2008, atau dari semenjak penghujung<br />
tahun sebelum Tahun Kewangan berakhir 31 Ogos 2007.<br />
(10) Dasar penilaian semula<br />
Dasar penilaian semula syarikat berkaitan dengan harta tanah digariskan di dalam Nota 2(f) Nota Penyata Kewangan di<br />
dalam muka surat 190 hingga 191 Laporan Tahunan ini.<br />
(11) transaksi pendapatan yang berkaitan dengan pihak yang berulang atau bersifat perdagangan<br />
Pada Mesyuarat Agung TNB yang ke-17 yang diadakan 13 Disember 2007, pemegang saham telah meluluskan dan<br />
menandatangani semua transaksi yang berkaitan pihak yang berulang (RRPT) untuk satu pendapatan atau bersifat<br />
dagangan, yang diperlukan untuk perjalanan operasi harian Kumpulan, yang ditandatangani oleh Kumpulan dengan<br />
beberapa pihak tertentu dari 14 Disember 2007 sehingga AGM yang akan datang. Bersesuaian dengan perenggan 4.1.5<br />
Nota Latihan 12/2001 Syarat-syarat Penyenaraian, satu senarai nilai agregat bagi transaksi yang berulang berserta jenis<br />
transaksi berulang, pihak yang terlibat dan hubung kait mereka dengan TNB untuk setiap jenis transaksi berulang yang<br />
dibuat semasa Tahun Kewangan adalah seperti berikut:-<br />
manDat pemegang saham untuk rrpt bagi penDapatan atau bersiFat perDagangan<br />
syarikat yang<br />
berurusniaga<br />
dalam<br />
kumpulan tnb<br />
individu<br />
berhubung kait<br />
Dengan<br />
pemegangpemegang<br />
saham utama<br />
(pihak berkaitan<br />
terlibat)<br />
TNB Putrajaya<br />
Holdings<br />
Sdn. Bhd.<br />
Bangsar Energy<br />
System Sdn.<br />
Bhd.<br />
Penyata Tadbir Urus Korporat<br />
Telekom<br />
Malaysia <strong>Berhad</strong><br />
pemegang<br />
saham utama<br />
berkepentingan bentuk perhubungan<br />
Khazanah<br />
<strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong><br />
Khazanah<br />
<strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong><br />
Khazanah <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong><br />
adalah pemegang saham<br />
utama TNB dan mempunyai<br />
15.59% kepentingan dalam<br />
Putrajaya Holdings Sdn. Bhd,<br />
menjadikan ianya berkaitan<br />
dengan pemegang saham<br />
utama.<br />
Khazanah <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong><br />
adalah pemegang saham<br />
utama TNB, dan mempunyai<br />
41.78% kepentingan dalam<br />
Telekom Malaysia <strong>Berhad</strong>,<br />
menjadikan ianya berkaitan<br />
dengan pemegang saham<br />
utama.<br />
bentuk<br />
urusniaga<br />
berulang<br />
Pembayaran<br />
untuk sewa<br />
pejabat<br />
Perkhidmatan<br />
Kapasiti dan<br />
<strong>Tenaga</strong><br />
nilai agregat<br />
(rm) urusniaga<br />
semasa tempoh<br />
sah mandat<br />
1,203,094.80<br />
10,848,501.00
manDat pemegang saham untuk rrpt bagi penDapatan atau bersiFat perDagangan (samb.)<br />
syarikat yang<br />
berurusniaga<br />
dalam<br />
kumpulan tnb<br />
individu<br />
berhubung kait<br />
Dengan<br />
pemegangpemegang<br />
saham utama<br />
(pihak berkaitan<br />
terlibat)<br />
TNB OPUS<br />
International<br />
TNB Messrs. Zaid<br />
Ibrahim & Co.<br />
TNB Telekom<br />
Malaysia <strong>Berhad</strong><br />
pemegang<br />
saham utama<br />
berkepentingan bentuk perhubungan<br />
Khazanah<br />
<strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong><br />
Datuk Mohd<br />
Zaid bin Ibrahim<br />
Khazanah<br />
<strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong><br />
Khazanah <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong><br />
adalah pemegang saham<br />
utama TNB dan mempunyai<br />
62.24% kepentingan dalam<br />
OPUS International,<br />
menjadikan OPUS berkaitan<br />
dengan pemegang saham<br />
utama.<br />
Datuk Mohd. Zaid bin Ibrahim<br />
adalah Pengarah TNB yang<br />
juga Pengerusi dan<br />
Pemegang Saham terbesar<br />
Tetuan. Zaid Ibrahim & Co.,<br />
menjadikan beliau berkaitan<br />
dengan Pengarah.<br />
Khazanah <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong><br />
adalah pemegang saham<br />
utama TNB dan mempunyai<br />
41.78% kepentingan dalam<br />
Telekom Malaysia <strong>Berhad</strong>,<br />
menjadikannya berkaitan<br />
dengan pemegang saham<br />
utama.<br />
bentuk<br />
urusniaga<br />
berulang<br />
Pembayaran<br />
untuk<br />
Pengurusan<br />
Projek dan<br />
Yuran<br />
Profesional<br />
Peruntukan<br />
untuk Khidmat<br />
Perundangan<br />
dan Khidmat<br />
Nasihat<br />
Pembayaran<br />
untuk Sewa<br />
Pejabat<br />
nilai agregat<br />
(rm) urusniaga<br />
semasa tempoh<br />
sah mandat<br />
433,092.75<br />
647,758.19<br />
3,399,680.20<br />
nilai agregat untuk transaksi 16,532,126.94<br />
Nota: Transaksi yang disebutkan di atas tidak bersamaan atau melebihi had-had yang ditetapkan selaras dengan Perenggan 2.1 Nota Latihan 12/2001<br />
Syarat-syarat Penyenaraian.<br />
KENYATAAN UNTUK PEMATUHAN KEPADA SYARAT-SYARAT BURSA MALAYSIA BERHUBUNG DENGAN<br />
APLIKASI PRINSIP-PRINSIP SERTA PENGGUNAAN AMALAN-AMALAN TERBAIK YANG DIGARISKAN<br />
DALAM KOD TADBIR URUS KORPORAT MALAYSIA.<br />
(selaras dengan perenggan 15.26 syarat-syarat penyenaraian Bursa Malaysia)<br />
Lembaga Pengarah ini berbesar hati untuk melaporkan kepada pemegang saham bahawa Syarikat telah mengaplikasikan<br />
prinsip-prinsip tadbir urus korporat dan telah mematuhi Bahagian 1 Kod tersebut. Sehubungan itu, Lembaga Pengarah adalah<br />
komited untuk mencapai piawaian yang tertinggi dalam tadbir urus korporat menerusi penerimaan amalan-amalan terbaik yang<br />
disarankan di Bahagian 2 Kod tersebut.<br />
Ditandatangani bagi pihak ahli Lembaga Pengarah mengikut resolusi mereka yang bertarikh 16 Oktober 2008.<br />
tan sri DatO’ lau Yin pin @ lau Yen beng<br />
PENGARAH KANAN BEBAS BUKAN EKSEKUTIF<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
137
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
138<br />
Pengurusan Risiko Perusahaan<br />
TNB memahami bahawa pengurusan risiko yang menyeluruh adalah<br />
elemen penting dalam strategi Syarikat, dengan itu ia memfokuskan<br />
usaha kepada pelaksanaan berterusan rangka kerja Pengurusan Risiko<br />
Perusahaan (EWRM) bagi memastikan risiko-risiko utama Syarikat<br />
dikenalpasti, diurus dan dikawal dengan berkesan.<br />
Rangka kerja EWRM memastikan aplikasi yang sekata untuk pengurusan<br />
risiko keseluruhan Kumpulan melalui proses pengurusan risiko yang<br />
sekata dan pertukaran maklumat risiko.<br />
1.<br />
2.<br />
Pengenalan<br />
<strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> (TNB) mengakui bahawa pengurusan risiko-risiko yang<br />
menyeluruh memainkan peranan yang penting dalam operasi harian Kumpulan<br />
dan dengan mengenalpasti risiko tersebut serta melalui pengurusan yang<br />
efektif, usaha-usaha ini akan memberi kesan yang positif terhadap pencapaian<br />
objektif Syarikat. Pelaksanaan yang berterusan bagi rangka kerja Pengurusan<br />
Risiko Perusahaan (EWRM) yang diperkenalkan semenjak tahun 2003<br />
memastikan semua bahagian yang berisiko tinggi dikenalpasti, diurus dan<br />
dikawal atau dikurangkan dengan berkesan.<br />
Rangka kerja EWRM tersebut memastikan aplikasi pengurusan risiko yang<br />
sekata untuk Kumpulan melalui proses-proses pengurusan risiko yang telah<br />
diseragamkan serta melalui pertukaran maklumat risiko antara Kumpulan.<br />
Hasilnya, pihak Pengurusan dapat membuat keputusan-keputusan yang teliti<br />
dan tepat dengan membentuk dan melaksanakan rancangan-rancangan<br />
tindakan yang perlu serta mengawasi keputusannya. Oleh kerana rangka kerja<br />
EWRM berupaya untuk mengutamakan ulasan-ulasan operasi dalam Kumpulan,<br />
ia juga membolehkan rancangan audit dalaman dibentuk untuk proses<br />
pengurusan risiko ini. Seterusnya pihak pengurusan dan pihak audit dapat<br />
menumpukan perhatian ke bahagian-bahagian risiko tinggi dengan tepat.<br />
Rangka kerja Pengurusan Risiko Perusahaan (EWRM)<br />
Rangka kerja EWRM TNB menyediakan satu kitaran pengurusan risiko yang<br />
mantap yang merangkumi penilaian, pe<strong>laporan</strong>, pembaikan, pengawasan dan<br />
pengkajian semua risiko perniagaan di dalam Kumpulan. Sila lihat Rajah 1.<br />
2.1 polisi pengurusan risiko<br />
Polisi EWRM TNB yang dibentuk<br />
dalam tahun 2004 telah dikaji<br />
semula pada tahun ini bagi<br />
mengemaskan lagi rangka kerja<br />
polisi tersebut. Edisi kedua telah<br />
diterbitkan pada bulan Oktober<br />
2007. Peningkatan-peningkatan<br />
baru juga telah dibuat pada<br />
bahagian-bahagian ini:-<br />
– memperkemaskan peranan<br />
s e r t a t a n g g u n g j a w a b<br />
Jawatankuasa Kerja Kumpulan<br />
Pengurusan Risiko (GRMWC)<br />
untuk membolehkan ahli<br />
jawatankuasa menumpukan<br />
perhatian ke atas pengurusan<br />
risiko operasi;<br />
– mentakrifkan peranan serta<br />
tanggungjawab Pengurus<br />
Risiko, Koordinator Risiko serta<br />
Pemilik Risiko; dan<br />
– membuat perubahan dalam<br />
struktur pe<strong>laporan</strong> EWRM
2.2 struktur pengurusan risiko<br />
EWRM memerlukan satu struktur<br />
pengurusan risiko yang tersirat di<br />
dalam rangka kerjanya agar setiap<br />
peranan, tanggungjawab serta<br />
kebertanggungjawaban untuk<br />
mengurus risiko dikenalpasti dan<br />
disebarkan. Struktur pengurusan<br />
risiko (Rajah 2) terdiri daripada<br />
beberapa tahap kuasa di dalam<br />
Kumpulan terutamanya ahli<br />
Lembaga Pengarah, Jawatankuasa<br />
Lembaga Audit (BAC), Jawatankuasa<br />
Kumpulan Pengurusan Risiko<br />
(GRMC) yang dipengerusi oleh<br />
Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif,<br />
Jawatankuasa Kerja Kumpulan<br />
Pengurusan Risiko dipengerusikan<br />
oleh Ketua Pegawai Kewangan/<br />
Naib Presiden Kanan (Kewangan),<br />
J a b a t a n P e n g u r u s a n R i s i k o<br />
Perusahaan (EWRM), Kumpulan<br />
Audit Dalaman (GIA) dan bahagianbahagian<br />
operasi TNB.<br />
Laporan penilaian risiko setiap<br />
setengah tahun yang disediakan<br />
oleh bahagian-bahagian operasi<br />
TNB dimajukan kepada Jabatan<br />
EWRM untuk analisa dan seterusnya<br />
dibincang di dalam jawatankuasajawatankuasa<br />
risiko yang berkaitan.<br />
2.3 manual kualiti isO tnb<br />
R a n g k a k e r j a E W R M t e l a h<br />
dikenalpasti sebagai salah satu<br />
proses sokongan utama dalam<br />
manual kualiti ISO TNB dan telah<br />
dimaktubkan dan diiktiraf di bawah<br />
proses pensijilan QMS MS ISO<br />
9001:2000.<br />
Rajah 1<br />
Enterprise Wide Risk Management (EWRM) Framework<br />
Group Wide Risk<br />
Assessment Process<br />
Business review<br />
Risk Identification<br />
Bisnes Teras<br />
Controls<br />
Risk rating<br />
Risk treatment<br />
Risk monitoring<br />
& reporting<br />
monitoring and review<br />
monitoring and review<br />
Rajah 2<br />
Struktur Pengurusan Risiko<br />
LEMBAGA PENGARAH<br />
JAWATANKUASA AUDIT LEMBAGA<br />
Jawatankuasa Pengurusan Risiko<br />
Kumpulan (GRMC)<br />
Jawatankuasa Kerja Pengurusan<br />
Risiko Kumpulan (GRMWC)<br />
Perkhidmatan<br />
Pengurusan<br />
risk policy and<br />
guidelines<br />
TNB Risk<br />
Information<br />
System<br />
(TRIS)<br />
Response by<br />
management<br />
struktur risiko<br />
Perkhidmatan<br />
Korporat<br />
Mitigation<br />
plans<br />
Jabatan<br />
EWRM<br />
Risk Treatment<br />
Options<br />
– Terminate<br />
– Reduce<br />
– Accept<br />
– Pass on<br />
Audit Dalaman<br />
Kumpulan<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
139
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
140<br />
Pengurusan Risiko Perusahaan<br />
3. Inisiatif Utama/Pencapaian<br />
3.1 proses penilaian risiko<br />
Proses Penilaian Risiko Kumpulan (GWRA) telah dikaji semula dan diselaraskan untuk menyeragamkan kaedah<br />
pengurusan risiko di dalam Kumpulan. Ia menekankan proses-proses pengenalan, penilaian, pengawalan serta<br />
pemantauan risiko-risiko. Jabatan EWRM juga terlibat dalam penilaian risiko projek-projek besar dan urusniaga luar<br />
negara TNB dengan kerjasama penasihat luaran.<br />
3.2 kesedaran mengenai risiko serta sesi kajian semula risiko<br />
Jabatan EWRM juga telah menjalankan lebih dari 20 sesi kesedaran dan sesi kajian semula risiko untuk bahagian<br />
operasi TNB dengan kerjasama Pengurus Risiko, Koordinator Risiko dan Pemilik Risiko yang berkenaan. Latihan ini<br />
adalah bertujuan untuk mengesahkan perubahan yang telah dibuat ke atas risiko operasi serta menyelaraskan profil<br />
risiko bahagian-bahagian dengan strategi dan objektif perniagaan TNB semasa.<br />
3.3 pembentukan profil risiko<br />
Profil risiko untuk bahagian dan/atau jabatan yang baru ditubuhkan dan bagi bahagian/jabatan yang menjalani<br />
perombakan yang besar telah dibentuk bagi memastikan risiko-risiko yang berkaitan dikenalpasti dan diajukan. Bagi<br />
tahun di bawah kajian, sepuluh profil risiko baru telah dikenalpasti oleh Jabatan EWRM dengan kerjasama bahagian<br />
dan anak syarikat yang terlibat.<br />
3.4 analisa risiko bagi risiko umum<br />
Untuk tahun-tahun sebelum ini, beberapa risiko umum dalam TNB telah dikenalpasti dan kesan risiko-risiko ini ke<br />
atas Kumpulan telah dikaji, terutamanya dari segi pendedahan kepada risiko perundangan, penipuan dan kemalangan.<br />
Pelbagai saranan bagi mengurangkan risiko-risiko ini telah dibentangkan dan diluluskan oleh jawatankuasajawatankuasa<br />
risiko dan BAC.<br />
Aktiviti berterusan untuk mengurangkan risiko perundangan melibatkan penilaian atas pengurusan kontrak TNB dan<br />
penyeragaman kontrak-kontrak yang besar serta pembentukan Polisi Kerahsiaan TNB. Tambahan lagi, audit ke atas<br />
polisi penipuan dan etika telah dimasukkan ke dalam rancangan audit untuk tahun di bawah kajian dan satu<br />
pangkalan data untuk penipuan sedang dikumpulkan. Untuk kes-kes risiko kemalangan pula, pengumpulan data dan<br />
penyeragaman statistik serta butiran insuran masih berterusan dan pameran bergerak diadakan untuk mendedahkan<br />
warga TNB tentang risiko ini berserta langkah-langkah yang perlu diambil untuk mengurangkannya.<br />
3.5 komunikasi risiko<br />
Komunikasi risiko yang menekankan penyebaran maklumat risiko ke semua peringkat merupakan salah satu aktiviti<br />
penting dalam pengurusan risiko di TNB.<br />
Dua forum pengurusan risiko telah dianjurkan dalam tahun di bawah kajian sebagai landasan untuk menyampaikan<br />
maklumat mengenai keputusan-keputusan yang dibuat oleh GRMWC, GRMC dan BAC kepada Pengurus Risiko,<br />
Koordinator Risiko serta pihak pengurusan. Semasa forum ini diadakan, isu-isu berkaitan pengurusan risiko yang telah<br />
dikenalpasti semasa audit yang dijalankan oleh Kumpulan Audit Dalaman telah dipertengahkan. Perkara lain yang<br />
dibincangkan ialah kegunaan rangka kerja EWRM dengan jayanya dalam usaha memperbaiki prestasi sebuah anak<br />
syarikat.<br />
3.6 sistem maklumat risiko tnb<br />
Rangka kerja EWRM memerlukan pemasangan satu sistem yang dapat mengumpul dan menyimpan semua informasi<br />
mengenai risiko. Untuk tujuan ini, Jabatan EWRM telah menubuh dan sedang menyelenggarakan sistem on-line<br />
Sistem Maklumat Risiko TNB (TRIS), satu sistem dalaman yang dibentuk dengan kerjasama Bahagian ICT. Jabatan<br />
juga telah menubuhkan TRIS Helpdesk yang diuruskan oleh pentadbir TRIS yang berdedikasi bagi memastikan<br />
kelancaran sistem tersebut.<br />
Sebagai salah satu usaha pembaikan berterusan untuk sistem ini, penambahan ciri-ciri kepada sistem TRIS telah<br />
dikenalpasti dan dibentuk. Tambahan lagi, latihan yang berterusan mengenai TRIS dijalankan sepanjang tahun untuk<br />
Pengurus Risiko, Koordinator Risiko dan Pemilik Risiko yang baru dilantik atau sebagai kursus ulangkaji bagi mereka<br />
yang sudah lama berkhidmat.
3.7 proses penilaian risiko projek<br />
Kaedah permulaan untuk Proses Penilaian Risiko Projek telah diluluskan oleh GRMWC dan GRMC. Proses ini bertugas<br />
sebagai satu alat penilaian risiko bagi mengenalpasti, menganalisa dan menguruskan risiko yang berkaitan dengan<br />
projek sepanjang projek dijalankan. Penambahan kepada ciri-ciri proses ini dan pembentukan sistem on-line penilaian<br />
risiko projek bagi sesuatu projek telah pun dirancang untuk tahun kewangan yang seterusnya.<br />
3.8 pelaksanaan dan kajian semula kurikulum untuk pengurusan risiko<br />
Jabatan EWRM telah berjaya membentuk dan melaksanakan kurikulum yang pertama untuk “Pengenalan kepada<br />
Pengurusan Risiko” dengan bantuan dan kerjasama institut latihan TNB, ILSAS. Untuk tahun di bawah kajian,<br />
sekurang-kurangnya dua program latihan telah dijalankan oleh jurulatih bertauliah dengan peserta-peserta dari<br />
pelbagai jabatan. Satu kajian semula mengenai kurikulum ini telah dijalankan pada hujung tahun tersebut bagi<br />
memperbaiki modul tersebut.<br />
4. Pelan Tindakan Kecemasan Korporat (CERP)<br />
Pelan Tindakan Kecemasan Korporat TNB (CERP) telah dibentuk untuk memberi satu rangka kerja yang membolehkan<br />
tindakan yang cepat, teratur dan efektif pada situasi-situasi kecemasan, sama ada yang dijangka dan yang tidak dijangka.<br />
Jawatankuasa Induk CERP, yang diketuai oleh Naib Presiden Kanan (Operasi & Teknikal) yang juga Komander Krisis TNB,<br />
memberi panduan kepada pembentukan CERP dan penyebaran pelan tersebut ke semua jabatan di TNB. Jawatankuasa<br />
Induk juga memastikan bahawa ujian berstruktur dan latihan simulasi dijalankan dan latihan yang mencukupi diberikan<br />
kepada kakitangan terlibat termasuklah ahli dalam Kumpulan Pengurusan Krisis.<br />
Tambahan juga, dokumen CERP untuk Kecemasan Berkaitan Sistem telah dicetak dan diagihkan kepada kakitangankakitangan<br />
terlibat dalam TNB. Sesi-sesi latihan kesedaran dijalankan di seluruh Kumpulan dengan kerjasama Jabatan<br />
Sistem Operasi, Bahagian Penghantaran bagi meningkatkan lagi pemahaman terhadap elemen-elemen berkaitan CERP,<br />
untuk memastikan kesediaan untuk menangani sebarang situasi kecemasan dan untuk memberi penekanan akan<br />
kepentingan kerjasama antara jabatan-jabatan utama.<br />
Jawatankuasa Induk CERP telah mengkaji semula dokumen CERP untuk Kecemasan Bukan Berkaitan dengan Sistem<br />
seperti banjir dan pandemik. Dokumen ini dijadualkan untuk kelulusan dan pelaksanaan pada tahun kewangan<br />
seterusnya.<br />
Sebagai sebuah syarikat yang membekalkan perkhidmatan yang penting bagi keselamatan negara, TNB terus berkerjasama<br />
dengan pihak luaran serta pelbagai agensi kerajaan terutama sekali Majlis Keselamatan Negara, Ketua Pegawai<br />
Keselamatan Kerajaan, Jabatan Perdana Menteri dan Kementerian Kesihatan. TNB juga telah mengambil bahagian dalam<br />
pelbagai latihan kecemasan untuk bencana alam serta ugutan siber yang dianjurkan oleh agensi-agensi kerajaan yang<br />
berkenaan.<br />
5. Penutup<br />
Punca kejayaan pengurusan risiko ialah keupayaannya untuk menyerap budaya pengurusan risiko serta proses-prosesnya<br />
ke dalam Kumpulan. Inisiatif-inisiatif pengurusan risiko dalam TNB akan terus diperkuatkan bagi memastikan TNB berupaya<br />
untuk bertindak secara efektif terhadap perubahan berterusan dalam persekitaran perniagaan sambil mencapai objektifnya<br />
untuk melindungi dan meningkatkan nilai kepada pemegang sahamnya.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
141
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
142<br />
Penyata Kawalan Dalaman<br />
tanggungjawab lembaga pengarah<br />
Lembaga Pengarah bertanggungjawab terhadap sistem kawalan dalaman<br />
bagi <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> (“Kumpulan”). Sistem ini dirangka bagi<br />
memenuhi objektif perniagaan Kumpulan dan menjaga kepentingan<br />
pelaburan para pemegang saham, kepentingan pelanggan, pegawal<br />
selia dan pekerja, dan juga aset Kumpulan. Sistem kawalan dalaman<br />
meliputi pengurusan risiko, kewangan, sistem maklumat pengurusan,<br />
operasi serta pematuhan dengan undang-undang dan peraturan. Sistem<br />
yang dilaksanakan menyediakan satu jaminan yang munasabah dan<br />
bukan muktamad terhadap salah nyata,kerugian dan penyelewengan.<br />
Lembaga Pengarah telah mewujudkan<br />
satu rangka kerja untuk mengenalpasti,<br />
menilai dan menguruskan risiko-risiko<br />
penting yang dihadapi oleh Kumpulan.<br />
Rangka kerja dan proses pengurusan<br />
risiko dikaji semula dari masa ke semasa<br />
oleh Lembaga Pengarah dan adalah<br />
mengikut Penyata Kawalan Dalaman:<br />
Garis Panduan untuk Pengarah-Pengarah<br />
Syarikat Senarai Awam.<br />
Pengurusan Risiko<br />
Satu Sistem Pengurusan Risiko Seluruh<br />
Perniagaan telah diluluskan oleh<br />
Lembaga Pengarah dan dilaksanakan<br />
oleh Kumpulan untuk mengenalpasti,<br />
menilai, mengawal, melaporkan dan<br />
memantau risiko-risiko yang strategik<br />
dan operasi yang dihadapi oleh<br />
Kumpulan. Jawatankuasa Audit Lembaga<br />
Pengarah (BAC) mengkaji keberkesanan<br />
sistem ini bersama <strong>laporan</strong>-<strong>laporan</strong> yang<br />
berbangkit daripada aktiviti-aktiviti<br />
pengurusan risiko yang dijalankan<br />
sepanjang tahun. BAC telah dibantu<br />
oleh Jawatankuasa Pengurusan Risiko<br />
Kumpulan, Ketua Pegawai Risiko,<br />
Jabatan EWRM dan warga kerja operasi<br />
dalam proses-proses pengurusan risiko.<br />
Kajian semula ke atas sistem-sistem<br />
EWRM dijalankan oleh Audit Dalaman<br />
Kumpulan ke atas entiti operasi untuk<br />
memberi jaminan tentang kecukupan<br />
dan keberkesanan sistem dalam<br />
mengurang dan mengawal risiko yang<br />
dihadapi oleh Kumpulan. Proses-proses<br />
yang sedia ada itu akan membolehkan<br />
sistem itu terus diperbaiki dan diperkukuhkan<br />
bagi menghadapi cabaran<br />
dan keperluan Kumpulan. Pada tahun<br />
kajian, inisiatif-inisiatif berikut telah<br />
diambil untuk memantapkan prosesproses<br />
pengurusan risiko dalam<br />
Kumpulan:<br />
• Penyemakan Dasar & Prosedur<br />
Perolehan dan Dasar dan Prosedur<br />
EWRM bertujuan memperbaiki<br />
proses-proses pengurusan risiko dan<br />
perolehan dan meningkatkan<br />
k e b e r t a n g g u n g j a w a b a n d a n<br />
tanggungjawab.<br />
• Pembangunan dan pelaksanaan<br />
modul pengurusan risiko sebagai<br />
sebahagian daripada program latihan<br />
untuk meningkatkan kesedaran risiko<br />
warga kerja dan membantu mereka<br />
mengenalpasti, menilai, menangani<br />
dan memantau risiko-risiko dalam<br />
skop kerja mereka.<br />
• Pembangunan dan kelulusan Dasar<br />
Anti Penipuan.<br />
• Pelancaran talian hotline ‘Whistle<br />
Blowing’ untuk menyokong prosedur<br />
‘Whistle Blowing’ yang sedia ada<br />
sebagai mekanisme untuk memudahkan<br />
pemberian maklum balas,<br />
dengan itu menggalakkan ketelusan<br />
yang lebih tinggi serta memperbaiki<br />
proses tadbir urus.<br />
• Sesi taklimat kunjungan untuk<br />
menyebar luas Kod Etika Kumpulan<br />
serta pentingnya kewibawaan.<br />
Agensi Pencegah Rasuah (ACA)<br />
turut dijemput untuk memberi<br />
ceramah kepada warga kerja tentang<br />
pentingnya menyemai, memupuk<br />
dan menjaga kewibawaan dan<br />
amalan etika yang baik di seluruh<br />
organisasi.<br />
• Pembangunan dan pelaksanaan<br />
modul latihan atas kesan-kesan<br />
penipuan, undang-undang dan<br />
penguatkuasaan terhadap penipuan,<br />
pencegahan penipuan dalam<br />
organisasi untuk pelatih-pelatih<br />
pengurusan baru.<br />
• Kajian semula Penipuan dan Etika,<br />
terdiri dari Kaji Selidik Penipuan dan<br />
Etika, Analysis Data Penipuan dan<br />
menyemak sistem untuk pengurusan<br />
penipuan.<br />
• Pelaksanaan Penilaian Risiko Projek<br />
bagi projek-projek bernilai lebih<br />
RM100 juta.
Struktur Kawalan<br />
Lembaga Pengarah telah mengadakan<br />
struktur kawalan dan komited untuk<br />
m e n i l a i , m e m p e r t i n g k a t d a n<br />
mengekalkannya untuk menjamin<br />
kawalan strategik dan operasi yang<br />
berkesan ke atas operasi bisnes<br />
Kumpulan. Struktur kawalan dalaman<br />
utama yang telah dilaksanakan untuk<br />
menjamin persekitaran kawalan yang<br />
berkesan adalah seperti berikut:<br />
Jawatankuasa-jawatankuasa lembaga<br />
pengarah dan pengurusan<br />
Bagi mempromosikan tadbir urus yang<br />
baik, ketelusan dan kebertanggungjawaban,<br />
Jawatankuasa-Jawatankuasa<br />
Lembaga Pengarah dan Pengurusan<br />
ditubuhkan oleh Lembaga Pengarah<br />
untuk membantu mencapai visi, misi,<br />
strategi dan objektif yang ditetapkan<br />
untuk Kumpulan. Jawatankuasa-<br />
Jawatankuasa itu menyelia bidangbidang<br />
yang ditugaskan di bawah terma<br />
rujukan masing-masing. Jawatankuasa-<br />
Jawatankuasa ini memainkan peranan<br />
penting dalam mengarah, memantau<br />
dan memastikan bahawa rancangan dan<br />
operasi adalah selaras dengan rancangan<br />
bisnes jangka pendek dan jangka<br />
panjang Kumpulan yang diluluskan serta<br />
dasar-dasar Kumpulan. Jawatankuasa-<br />
Jawatankuasa tersebut adalah:<br />
Jawatankuasa-jawatankuasa lembaga<br />
pengarah<br />
• Jawatankuasa Audit<br />
• Jawatankuasa Tender<br />
• Jawatankuasa Tatatertib<br />
• Jawatankuasa Penamaan & Ganjaran<br />
• Jawatankuasa Kewangan &<br />
Pelaburan<br />
Jawatankuasa-jawatankuasa<br />
pengurusan<br />
• Jawatankuasa Eksekutif Kumpulan<br />
• Jawatankuasa Pengurusan Eksekutif<br />
Kumpulan<br />
• Jawatankuasa Bekalan <strong>Tenaga</strong><br />
• Jawatankuasa Tender<br />
• Jawatankuasa Pengurusan Risiko<br />
Kumpulan<br />
• Jawatankuasa Eksekutif Bahan Api<br />
Struktur Operasi<br />
Lembaga Pengarah telah melaksanakan<br />
satu struktur bahagian untuk Kumpulan.<br />
Had-had kuasa, tanggungjawab dan<br />
kebertanggungjawaban telah ditetapkan<br />
bagi membolehkan visi, misi, strategi<br />
dan objektif operasi dicapai. Struktur<br />
bahagian meningkatkan keupayaan<br />
setiap bahagian memberi tumpuan<br />
kepada fungsi-fungsi teras dan sokongan<br />
dalam Kumpulan.<br />
Lembaga Pengarah juga telah mengkaji<br />
dan mengemaskan keberkesanan<br />
struktur organisasi dan kawalan bagi<br />
meningkatkan keupayaan Kumpulan<br />
untuk mencapai objektif strategik dan<br />
operasi serta menangani cabaran di<br />
dalam persekitaran operasi. Pada tahun<br />
kajian, tiga bahagian baru telah<br />
ditubuhkan iaitu Hal Ehwal Korporat,<br />
Perancangan dan Perolehan Kumpulan.<br />
Perhubungan pengawalseliaan, undangundang,<br />
komunikasi dan fungsi<br />
kesetiausahaan syarikat telah disatukan<br />
di bawah Bahagian Hal Ehwal Korporat.<br />
Fungsi perancangan sistem-sistem<br />
tenaga, perolehan tenaga dan strategi<br />
t e r g o l o n g d i b a w a h B a h a g i a n<br />
Perancangan. Fungsi perolehan telah<br />
dinaik taraf dari jabatan ke bahagian<br />
untuk menyelia hal-hal perolehan<br />
strategik Kumpulan. Penubuhan<br />
bahagian-bahagian ini adalah untuk<br />
mengukuhkan fungsi-fungsi serta<br />
meningkatkan prestasi strategik dan<br />
operasi.<br />
Sistem Maklumat Pengurusan<br />
Lembaga Pengarah memperakui<br />
kepentingan Pengurusan Teknologi<br />
Maklumat dan Komunikasi bagi<br />
membantu operasi bisnes yang berkesan<br />
dan cekap, komunikasi yang tepat dan<br />
menepati masa dengan pihak berkepentingan<br />
serta meningkatkan prestasi<br />
Kumpulan dalam jangka panjang.<br />
Sistem-sistem utama yang digunakan<br />
oleh Kumpulan adalah seperti berikut:<br />
•<br />
Sistem Pengurusan Sumber Seluruh<br />
Perniagaan (ERMS)<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
e-Sistem Maklumat dan Bil<br />
Pelanggan (e-CIBS)<br />
Sistem Pengurusan Sumber Manusia<br />
Seluruh Perniagaan (EHRMS)<br />
Sistem Kawalan Penyeliaan dan<br />
Pemerolehan Data (SCADA)<br />
Sistem Meter Jarak Jauh (RMR)<br />
Kemudahan Perbankan Elektronik<br />
Sistem Maklumat Risiko <strong>Tenaga</strong><br />
(TRIS)<br />
Sistem Pengurusan Dokumen<br />
Elektronik (EDMA)<br />
Pengurusan Maklumat Rangkaian<br />
Pembahagian (DNIM)<br />
Dasar dan Prosedur Kumpulan<br />
Lembaga Pengarah telah meluluskan<br />
dasar dan prosedur untuk mentadbir<br />
fungsi kewangan dan operasi dan etika<br />
Kumpulan. Matlamat dasar dan prosedur<br />
tersebut adalah untuk memastikan<br />
supaya etika dan prinsip dan mekanisme<br />
kawalan dalaman diterapkan dalam<br />
operasi. Ini membolehkan organisasi<br />
bertindak balas dengan segera terhadap<br />
risiko yang berubah-ubah dan segera<br />
melaporkan sebarang kegagalan kawalan<br />
yang penting. Dasar dan prosedur ini<br />
dikaji semula dari masa ke semasa bagi<br />
memastikan keberkaitan dan keberkesanannya.<br />
Antara lain, dasar-dasar dan<br />
prosedur-porsedur yang dilaksanakan<br />
adalah:<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
Garispanduan Kawalan Dalaman<br />
Dasar dan Prosedur Kewangan<br />
Kumpulan<br />
Dasar Perbendaharaan<br />
Dasar Keselamatan dan Kesihatan<br />
Dasar Alam Sekitar<br />
Dasar Pelaburan<br />
Dasar dan Prosedur Perolehan<br />
Dasar Anti Fraud<br />
Dasar dan Prosedur Tatatertib<br />
Dasar dan Kod Amalan Maklumat<br />
dan Komunikasi<br />
Dasar dan Garis Panduan<br />
Pengurusan Risiko Seluruh<br />
Perniagaan<br />
Had-had Kuasa<br />
Kod Etika<br />
Kod Kelakuan Perolehan<br />
Prosedur Whistle Blowing<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
143
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
144<br />
Pasukan Pembanteras Kehilangan<br />
Khas dan Unit Pemaksimuman<br />
Hasil<br />
Kedua-dua entiti di atas membantu<br />
Kumpulan dalam arah tuju dan<br />
pembanterasan pencurian elektrik serta<br />
memperbaiki pembilan dan kutipan di<br />
mana pencurian telah dikenalpasti.<br />
PEMANTAUAN DAN KAJIAN<br />
Interaksi Lembaga Pengarah<br />
Dengan Pengurusan Menerusi<br />
“Board Breakout Sessions”<br />
Lembaga Pengarah memainkan peranan<br />
aktif dalam “breakout session” yang<br />
diadakan dengan pengurusan untuk<br />
membincang dan mengkaji semula<br />
pelan, strategi, prestasi dan risiko yang<br />
dihadapi oleh Kumpulan. Pada tahun ini<br />
dua “Breakout Session” telah diadakan.<br />
Sesi-sesi ini memberi mekanisme<br />
p e m a n t a u a n d a n k a j i a n b a g i<br />
meningkatkan keberkesanan Lembaga<br />
Pengarah dan membolehkan pengurusan<br />
mendapat mandat untuk menangani<br />
risiko yang dihadapi dalam persekitaran<br />
dalaman dan luaran. “Breakout Session”<br />
pertama Jawatankuasa Audit Lembaga<br />
Pengarah dengan Pengurusan Kanan<br />
telah diadakan pada tahun ini untuk<br />
mempromosikan kesedaran dan<br />
k e p e n t i n g a n m e m p e r b a i k i d a n<br />
mengekalkan kawalan dalaman yang<br />
mantap dalam Kumpulan.<br />
Perancangan dan Bajet<br />
Perniagaan<br />
Penyata Kawalan Dalaman<br />
Lembaga Pengarah telah meluluskan<br />
Pelan Strategik 20 Tahun. Pelan Bisnes,<br />
bajet dan Petunjuk Prestasi Utama (KPI)<br />
perlu dijajarkan dengan Pelan Strategik.<br />
Ini akan membantu organisasi mencapai<br />
visi menjadi antara badan korporat<br />
terunggul di dunia dalam bisnes tenaga<br />
dan bidang-bidang lain yang berkaitan.<br />
Strategi-strategi yang dikenal pasti<br />
dalam Pelan Strategik 20-Tahun, Pelan<br />
Bisnes 5 Tahun, Pelan Operasi Tahunan<br />
dan KPI dikaji semula, dilulus dan<br />
dipantau oleh Lembaga Pengarah dan<br />
Pengurusan. Semakan dibuat<br />
berdasarkan perubahan-perubahan<br />
dalam persekitaran bisnes dan operasi.<br />
Maklum balas dari Lembaga Pengarah<br />
semasa Breakout Session dengan<br />
p e n g u r u s a n d i g u n a k a n u n t u k<br />
membangun Pelan Lima Tahun dan<br />
Pelan Operasi Tahunan.<br />
Pelan Bisnes Lima Tahun dan Pelan<br />
Operasi Tahunan juga mengandungi<br />
belanjawan Syarikat, untuk membolehkan<br />
Syarikat menggunakan sumber-sumber<br />
ke arah mencapai objektif kewangannya.<br />
Penggunaan belanjawan yang berkesan<br />
dicapai menerusi pemantauan oleh<br />
pengurusan dari semasa ke semasa.<br />
Kajian Kewangan dan Operasi<br />
Jawatankuasa Audit Lembaga (BAC)<br />
menyemak prestasi kewangan suku<br />
tahun Kumpulan bersama dengan<br />
pengurusan, dan ini kemudiannya akan<br />
dilaporkan kepada Lembaga Pengarah.<br />
Semakan suku tahun ini membolehkan<br />
BAC membincang dan menilai keputusan<br />
kewangan dan prestasi operasi. Akaun<br />
pengurusan bulanan yang berfungsi<br />
sebagai alat pemantauan, akan diedarkan<br />
kepada Lembaga Pengarah dan<br />
Pengurusan Kanan untuk memberi<br />
maklumat mengenai keputusan kewangan<br />
penting, petunjuk-petunjuk prestasi<br />
operasi, perbandingan bajet supaya<br />
mereka dapat memberi sumbangan ke<br />
arah memperbaiki prestasi.<br />
Audit Dalaman Kumpulan (ADK)<br />
Lembaga Pengarah menubuhkan ADK<br />
bagi menyediakan jaminan bebas<br />
berhubung kecukupan sistem pengurusan<br />
risiko, kawalan dalaman dan sistem<br />
tadbir urus. Kajian kerap dijalankan oleh<br />
ADK terhadap proses-proses bisnes<br />
untuk memantau pematuhan dengan<br />
prosedur Kumpulan, menilai keberk<br />
e s a n a n k a w a l a n d a l a m a n d a n<br />
mengetengahkan risiko-risiko penting<br />
yang memberi kesan kepada Kumpulan.<br />
Jawatankuasa Audit Lembaga Pengarah<br />
kerap mengadakan mesyuarat untuk<br />
membincangkan <strong>laporan</strong> audit dalaman,<br />
tindakan pengurusan dan pemantauan<br />
pelaksanaan keatas langkah-langkah<br />
pencegahan dan pembetulan bagi<br />
bidang-bidang yang penting dan<br />
berisiko tinggi. Skop ADK meliputi<br />
bidang penjanaan, penghantaran,<br />
pembahagian, perolehan, projek,<br />
kejuruteraan, kewangan, sumber<br />
manusia, teknologi maklumat dan<br />
komunikasi, pelaburan dalam subsidiari,<br />
pengurusan risiko dan pematuhan.<br />
Audit Dalaman Kumpulan (GIA)<br />
menikmati status bebas dalam Kumpulan<br />
dan melapor secara langsung kepada<br />
Lembaga Pengarah melalui Jawatankuasa<br />
Audit Lembaga Pengarah. Pelan audit<br />
<strong>tahunan</strong> GIA, bajet, kompetensi dan<br />
sumber-sumber akan dikaji dan diluluskan<br />
oleh Jawatankuasa Audit Lembaga<br />
Pengarah. Ini adalah untuk membolehkan<br />
kajian dijalankan terhadap kecukupan<br />
liputan pelan audit itu, sumber-sumber<br />
yang sedia ada dan liputan bidangbidang<br />
berisiko tinggi dan penting.<br />
Kajian itu juga akan membantu untuk<br />
mengesahkan audit yang perlu dikendali<br />
bersama dengan pihak luar dan oleh<br />
pihak luar sahaja bagi memudahkan<br />
pemindahan pengetahuan dari pakar<br />
runding dan liputan oleh pihak luar<br />
dalam bidang-bidang di mana GIA tidak<br />
ada kemahiran teknikal itu.<br />
Kesimpulan<br />
Bagi Tahun Kewangan yang ditinjau,<br />
beberapa kelemahan kawalan dalaman<br />
telah dikenal pasti. Bagaimanapun,<br />
setelah diselidiki dengan teliti dan<br />
berdasarkan kepada maklumat dan<br />
jaminan yang diberi, Lembaga Pengarah<br />
berpuas hati tiada kerugian ketara kesan<br />
daripada kelemahan sistem kawalan<br />
dalaman, yang memerlukan pendedahan<br />
berasingan dalam Laporan Tahunan<br />
<strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong>. Namun<br />
demikian, bagi bidang-bidang yang<br />
memerlukan perhatian, tindakan telah<br />
dan sedang diambil bagi memastikan<br />
kecekapan dan keberkesanan kawalan<br />
dalaman adalah berterusan dan untuk<br />
melindungi pelaburan pemegang saham<br />
dan aset Kumpulan.<br />
Penyata ini disediakan selaras dengan<br />
resolusi Lembaga Pengarah bertarikh<br />
16 Oktober 2008.
Laporan Jawatankuasa Audit Lembaga Pengarah<br />
Jawatankuasa Audit<br />
Lembaga Pengarah<br />
(BAC) diwujudkan oleh<br />
Lembaga Pengarah<br />
pada 9 Disember<br />
1990 untuk membantu<br />
Lembaga Pengarah<br />
melaksanakan<br />
tanggungjawabnya.<br />
BAC ditadbir<br />
mengikut Terma<br />
Rujukan seperti yang<br />
digariskan di muka<br />
surat 148 hingga 151<br />
dalam Laporan<br />
Tahunan ini.<br />
Keahlian Dan Mesyuarat<br />
Ahli-ahli Jawatankuasa Audit Lembaga Pengarah dan jumlah mesyuarat yang<br />
mereka hadiri semasa tahun kewangan adalah seperti berikut:<br />
no. nama status pengarah bebas<br />
1.<br />
2.<br />
Tan Sri Dato’ Lau Yin Pin @<br />
Lau Yen Beng (Pengerusi)<br />
Tan Sri Dato’ Hari Narayanan<br />
a/l Govindasamy<br />
3. Dato’ Zainal Abidin bin Putih<br />
4.<br />
Dato’ Mohammad Zainal<br />
bin Shaari<br />
Pengarah Bukan<br />
Eksekutif<br />
Pengarah Bukan<br />
Eksekutif<br />
Pengarah Bukan<br />
Eksekutif<br />
Pengarah Bukan<br />
Eksekutif<br />
Jumlah<br />
mesyuarat<br />
Dihadiri<br />
Ya 17/17<br />
Ya 16/17<br />
Ya 15/17<br />
Tidak 14/17<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
145
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
146<br />
Berdasarkan Terma Rujukan BAC,<br />
Jawatankuasa seharusnya mengadakan<br />
mesyuarat apabila diperlukan dan<br />
sekurang-kurangnya enam (6) kali<br />
sepanjang tahun kewangan.<br />
Jawatankuasa ini telah bertemu sebanyak<br />
tujuh belas (17) kali<br />
Ketua Audit Dalaman dan Setiausaha<br />
Syarikat yang juga adalah setiausaha<br />
kepada BAC turut menghadiri mesyuaratmesyuarat<br />
tersebut. Presiden/Ketua<br />
Pegawai Eksekutif juga hadir atas<br />
undangan BAC untuk memberi maklum<br />
balas dan mengambil perhatian ke atas<br />
perkara-perkara yang berkaitan dengan<br />
strategik dan operasi, dan juga<br />
menyegerakan pelaksanaan dan<br />
pemantauan tindakan pembetulan oleh<br />
pengurusan operasi.<br />
Selepas setiap mesyuarat BAC,<br />
Pengerusi BAC akan mengemukakan<br />
satu <strong>laporan</strong> berhubung perkara-perkara<br />
yang dibincangkan kepada Lembaga<br />
Pengarah.<br />
Ringkasan Aktiviti Jawatankuasa<br />
Audit Lembaga Pengarah<br />
Ringkasan aktiviti-aktiviti yang telah di<br />
jalankan oleh BAC pada Tahun<br />
Kewangan adalah seperti berikut.<br />
pengurusan risiko<br />
• M e n g k a j i k e c u k u p a n s i s t e m<br />
p e n g u r u s a n r i s i k o u n t u k<br />
mengenalpasti dan mengurus risiko<br />
Kumpulan.<br />
•<br />
Laporan Jawatankuasa Audit Lembaga Pengarah<br />
Mengkaji dua kali setahun Profil<br />
Risiko Strategik dan Risiko Operasi<br />
Kumpulan, dan aktiviti-aktiviti yang<br />
d i l a k s a n a k a n o l e h J a b a t a n<br />
Pengurusan Risiko Seluruh Kumpulan<br />
untuk menggalak dan meningkatkan<br />
kesedaran dan proses-proses<br />
pengurusan risiko.<br />
•<br />
Mengkaji perubahan-perubahan<br />
yang dibuat terhadap Dasar<br />
Pengurusan Risiko Seluruh Perniagaan<br />
untuk memperluaskan skop aktivitiaktiviti<br />
pengurusan risiko dan<br />
mempertingkatkan kebertanggungjawaban<br />
terhadap proses-proses<br />
pengurusan risiko.<br />
Audit Dalaman<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
Mengkaji dan meluluskan Bajet dan<br />
Pelan Tahunan Audit bagi Audit<br />
Dalaman Kumpulan (ADK) untuk<br />
memastikan sumber-sumber,<br />
kompetensi dan liputan yang<br />
mencukupi terhadap entiti yang<br />
mempunyai risiko tinggi dan<br />
penting.<br />
Mengkaji <strong>laporan</strong> audit dalaman<br />
yang dikeluarkan oleh ADK dan<br />
p i h a k - p i h a k l u a r b e r h u b u n g<br />
keberkesanan dan kecukupan prosesproses<br />
pengurusan risiko, operasi,<br />
pematuhan dan tadbir urus.<br />
M e n g k a j i k e c u k u p a n d a n<br />
keberkesanan tindakan-tindakan<br />
pembetulan yang diambil oleh<br />
pengurusan berkaitan semua perkara<br />
penting yang ditimbulkan.<br />
Membincang keputusan siasatansiasatan<br />
‘ad hoc‘ yang dijalankan<br />
dan mengesahkan tindakan-tindakan<br />
bersesuaian diambil untuk memperbaiki<br />
kelemahan-kelemahan.<br />
Menilai prestasi Jabatan AJK.<br />
Mengadakan sesi Breakout BAC<br />
yang pertama dengan Pengurusan<br />
K a n a n u n t u k m e n i n g k a t k a n<br />
kesedaran kawalan dalaman memberi<br />
penekanan kepada tanggungjawab<br />
pekerja terhadap kawalan dalaman<br />
dan tindakan yang perlu untuk<br />
menangani penemuan audit yang<br />
lazim dan berulangan.<br />
Audit Luar<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
Mengkaji dan meluluskan Pelan<br />
Audit Luar dan skop bagi audit<br />
<strong>tahunan</strong>.<br />
Membincang dan melaporkan<br />
keputusan audit <strong>tahunan</strong> kepada<br />
Lembaga Pengarah.<br />
Mengesyorkan kepada Lembaga<br />
Pengarah pelantikan dan ganjaran<br />
Juruaudit Luar Kumpulan.<br />
Mengadakan pertemuan dengan<br />
Kumpulan Audit Luar tanpa kehadiran<br />
pengurusan bagi membincangkan<br />
s e b a r a n g<br />
dibentangkan.<br />
i s u y a n g i n g i n<br />
Laporan Kewangan<br />
•<br />
Mengkaji Penyata Kewangan suku<br />
tahun dan <strong>tahunan</strong> ter masuk<br />
pengumuman, dan mengesyorkannya<br />
untuk kelulusan Lembaga Pengarah.<br />
Urusniaga Pihak Yang Berkaitan<br />
•<br />
Menilai sistem bagi mengenalpasti,<br />
memantau dan mendedahkan<br />
urusniaga pihak yang berkaitan<br />
untuk TNB dan subsidiarisubsidiarinya.<br />
Laporan Tahunan<br />
•<br />
Menilai dan mengesyorkan untuk<br />
kelulusan Lembaga Pengarah,<br />
Penyata Tadbir Urus Korporat,<br />
Penyata Kawalan Dalaman, Laporan<br />
Jawatankuasa Audit Lembaga<br />
Pengarah, dan Pekeliling kepada<br />
P e m e g a n g - p e m e g a n g S a h a m<br />
mengenai Urusniaga Pihak Berkaitan<br />
dan Laporan Tanggungjawab Sosial<br />
Korporat.
Lain-lain<br />
•<br />
•<br />
Mengkaji semula dan mengesahkan<br />
bahawa opsyen peruntukan yang<br />
dibenarkan di bawah Skim Opsyen<br />
Saham Pekerja (ESOS) pada tahun<br />
kewangan adalah mengikut<br />
peruntukan-peruntukan tertentu<br />
seperti yang dinyatakan di bawah<br />
Skim Syarikat.<br />
Melawat Universiti <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong><br />
dan TNB Research Sdn. Bhd. untuk<br />
meningkatkan kesedaran operasi<br />
dan memberi maklumbalas kepada<br />
pengurusan mengenai bidangbidang<br />
yang perlu diperbaiki.<br />
Audit Dalaman Kumpulan<br />
Fungsi audit dalaman bagi Kumpulan<br />
adalah dijalankan oleh Jabatan ADK.<br />
ADK adalah bebas dan melapor terus<br />
kepada BAC.<br />
ADK menyediakan jaminan bebas dan<br />
objektif berhubung aspek operasi yang<br />
dikaji, dan memberi nasihat mengenai<br />
amalan-amalan terbaik yang akan<br />
memperbaiki dan menambah nilai<br />
kepada Kumpulan.<br />
Pendekatan yang bersistem dan<br />
berdisiplin telah diguna pakai untuk<br />
menilai kecukupan dan keberkesanan<br />
proses-proses pengurusan risiko,<br />
kewangan, operasi, pematuhan dan<br />
tadbir urus. Aktiviti-aktiviti audit dalaman<br />
dijajarkan dengan pelan strategik/<br />
objektif-objektif syarikat. Satu metodologi<br />
berasaskan risiko telah digunakan untuk<br />
memastikan kawalan-kawalan yang<br />
berkaitan untuk menangani risiko dikaji<br />
dengan kerap.<br />
Sepanjang Tahun Kewangan, sebanyak<br />
68 <strong>laporan</strong> meliputi 158 tugasan telah<br />
dikeluarkan. Bidang-bidang liputan<br />
termasuklah penjanaan, penghantaran,<br />
pembahagian, perolehan, kejuruteraan,<br />
projek, kewangan, tadbir urus, penipuan<br />
& etika, sumber manusia, logistik,<br />
teknologi maklumat dan komunikasi,<br />
pelaburan dalam subsidiari dan<br />
pengurusan risiko.<br />
Laporan-<strong>laporan</strong> yang dikeluarkan<br />
memberi penilaian bebas dan objektif<br />
bagi perkara-perkara berikut:<br />
•<br />
•<br />
Kewujudan, keberkesanan dan<br />
kecukupan sistem kawalan dalaman<br />
untuk mengurus operasi dan<br />
melindungi aset-aset Kumpulan.<br />
Kecukupan dan keberkesanan fungsi<br />
pengurusan risiko, tadbir urus dan<br />
pematuhan untuk mengurus dan<br />
menjangka risiko-risiko yang berpotensi<br />
terhadap proses-proses bisnes yang<br />
penting.<br />
Hasil daripada tugasan, <strong>laporan</strong> audit<br />
dalaman dikeluarkan kepada pengurusan<br />
untuk maklum balas dan tindakan<br />
pembetulan serta menetapkan tarikh<br />
akhir untuk menyelesaikan tindakan<br />
pencegahan dan pembetulan berkenaan.<br />
Tarikh sasaran siap bagi tindakantindakan<br />
pencegahan dan pembetulan<br />
berkenaan juga dinyatakan. Laporan<br />
tersebut kemudian dibentangkan kepada<br />
BAC untuk dibincangkan. Pengurusan<br />
turut hadir semasa perbincangan <strong>laporan</strong><br />
tersebut bagi memastikan supaya<br />
mereka menjalankan tanggungjawab<br />
melaksanakan tindakan pencegahan dan<br />
pembetulan bagi kelemahan yang<br />
dilaporkan.<br />
tan sri DatO’ lau Yin pin @<br />
lau Yen beng<br />
Pengerusi<br />
Jawatankuasa Audit Lembaga Pengarah<br />
<strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong><br />
(Pengarah Bukan Eksekutif Kanan<br />
Bebas)<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
147
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
148<br />
Terma Rujukan Jawatankuasa Audit Lembaga Pengarah<br />
1. Penubuhan<br />
1.1 Selaras dengan Artikel 146 Tataurusan Syarikat<br />
<strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> (TNB), Lembaga Pengarah<br />
TNB telah menubuhkan sebuah Jawatankuasa<br />
Lembaga Pengarah yang dikenali sebagai<br />
Jawatankuasa Audit Lembaga Pengarah (BAC)<br />
melalui Minit No. 39/90 pada 9 Oktober 1990.<br />
1.2 Fungsi dan kuasa BAC meliputi TNB dan semua<br />
subsidiari, syarikat usaha sama dan syarikat<br />
bersekutunya di mana tanggungjawab pengurusan<br />
dipikul oleh TNB atau subsidiari-subsidiari TNB<br />
(secara kolektif dirujuk sebagai “Kumpulan”).<br />
2. Komposisi Jawatankuasa<br />
2.1 Ahli-ahli BAC hendaklah dilantik oleh Lembaga<br />
Pengarah TNB dan hendaklah terdiri daripada tiga<br />
(3) orang ahli. Semua ahli jawatankuasa audit<br />
hendaklah terdiri daripada Pengarah Bukan<br />
Eksekutif, dengan majoriti daripada mereka<br />
hendaklah bebas selaras dengan definisi Keperluan<br />
Penyenaraian Bursa Malaysia.<br />
2.2 Jika keahlian BAC kurang daripada tiga (3) orang,<br />
Lembaga Pengarah hendaklah dalam masa tiga (3)<br />
bulan, melantik ahli-ahli baru bagi memenuhi<br />
keperluan ahli minimum seramai tiga orang.<br />
2.3 Sekurang-kurangnya seorang (1) ahli Jawatankuasa<br />
hendaklah memenuhi kriteria yang ditetapkan oleh<br />
Keperluan Penyenaraian Bursa Malaysia, iaitu:i)<br />
hendaklah merupakan ahli Institut Akauntan<br />
Malaysia; atau<br />
ii) jika beliau bukan ahli Institut Akauntan<br />
Malaysia, beliau hendaklah mempunyai<br />
sekurang-kurangnya tiga tahun pengalaman<br />
bekerja, dan:a)<br />
beliau hendaklah lulus peperiksaan seperti<br />
yang dinyatakan dalam Bahagian 1 Jadual<br />
Pertama Akta Akauntan 1967; atau<br />
b) beliau hendaklah merupakan ahli salah<br />
sebuah persatuan akauntan yang<br />
dinyatakan dalam Bahagian II Jadual<br />
Pertama Akta Akauntan 1967.<br />
2.4 Lembaga Pengarah hendaklah memilih Pengerusi<br />
daripada Jawatankuasa yang hendaklah merupakan<br />
pengarah bebas seperti yang ditetapkan dalam<br />
Keperluan Penyenaraian Bursa Malaysia.<br />
2.5 Tempoh dan prestasi jawatankuasa hendaklah dikaji<br />
semula oleh Lembaga untuk memastikan<br />
Jawatankuasa telah menjalankan tugas mengikut<br />
terma rujukan mereka.<br />
2.6 Pengarah gantian tidak boleh dilantik menganggotai<br />
BAC.<br />
3. Pengerusi Jawatankuasa<br />
3.1 Berikut adalah tugas dan tanggungjawab utama<br />
Pengerusi Jawatankuasa:<br />
3.1.1 mengemudi Jawatankuasa bagi mencapai<br />
matlamatnya;<br />
3.1.2 memberi kepimpinan kepada Jawatankuasa<br />
dan memastikan aliran maklumat yang sesuai<br />
kepada Jawatankuasa, mengkaji kecukupan<br />
dan ketepatan masa dokumentasi;<br />
3.1.3 memberi masa yang mencukupi untuk<br />
perbincangan semasa mesyuarat Jawatankuasa.<br />
Menyusun dan membentangkan<br />
agenda untuk mesyuarat Jawatankuasa<br />
berdasarkan input daripada Ahli-ahli dan<br />
memastikan supaya semua isu yang berkaitan<br />
dimasukkan ke dalam agenda mesyuarat.<br />
Selain itu, Pengerusi hendaklah menggalakkan<br />
penilaian yang objektif dan bebas;<br />
3.1.4 memastikan supaya kata putus dapat dicapai<br />
dalam setiap resolusi Jawatankuasa dan jika<br />
perlu, memutuskan supaya undian dilakukan<br />
dan keputusan akan dibuat berdasarkan<br />
majoriti mudah; percanggahan pendapat<br />
perlu diambil perhatian;<br />
3.1.5 mengurus proses dan fungsi Jawatankuasa<br />
dan memastikan supaya Jawatankuasa<br />
menjalankan tanggungjawabnya;<br />
3.1.6 memastikan supaya semua ahli mengambil<br />
bahagian dalam perbincangan bagi<br />
membolehkan keputusan yang berkesan<br />
dibuat; dan<br />
3.1.7 Pengerusi BAC hendaklah bersedia untuk<br />
menjawab soalan-soalanberkenaan fungsi<br />
jawatankuasa semasa Mesyuarat Agung<br />
Tahunan Syarikat.<br />
4. Ahli-Ahli Jawatankuasa<br />
4.1 Setiap ahli Jawatankuasa hendaklah:-<br />
4.1.1 memberi pendapat bebas terhadap<br />
penemuan fakta, analisis dan proses membuat<br />
keputusan Jawatankuasa, berdasarkan kepada<br />
pengalaman dan pengetahuan mereka;<br />
4.1.2 mempertimbangkan pandangan ahli-ahli<br />
Jawatankuasa lain; serta membuat keputusan<br />
dan syor demi kepentingan Kumpulan;<br />
4.1.3 sentiasa dikemaskinikan dengan garis<br />
panduan tadbir urus korporat terkini yang<br />
berkaitan dengan Jawatankuasa dan Lembaga<br />
Pengarah secara keseluruhannya; dan<br />
4.1.4 secara terus-menerus berusaha mendapatkan<br />
amalan terbaik bagi proses-proses yang<br />
digunakan oleh Jawatankuasa, yang mana<br />
kemungkinan ia diterima pakai perlu diperbincangkan<br />
dengan seluruh Jawatankuasa.
5. Objektif Jawatankuasa<br />
Objektif-objektif Jawatankuasa ini adalah:<br />
5.1 memastikan ketelusan, kewibawaan dan kebertanggungjawab<br />
dalam aktiviti Kumpulan untuk<br />
melindungi hak dan kepentingan pemegangpemegang<br />
saham;<br />
5.2 memberi bantuan kepada Lembaga Pengarah dalam<br />
memenuhi tanggungjawab fidusiarinya yang<br />
berkaitan dengan perakaunan korporat dan amalan<br />
<strong>laporan</strong>;<br />
5.3 mempertingkatkan kecekapan perniagaan Kumpulan,<br />
kualiti perakaunan dan fungsi audit serta menguatkan<br />
keyakinan orang ramai terhadap <strong>laporan</strong> keputusan<br />
kewangan Kumpulan.<br />
5.4 mengekalkan komunikasi secara langsung antara<br />
Lembaga Pengarah dan Juruaudit Luar dan Dalaman,<br />
melalui mesyuarat yang dijadualkan secara kerap;<br />
5.5 memastikan kebebasan fungsi audit luar dan<br />
dalaman; dan<br />
5.6 mewujudkan persekitaran berdisiplin dan terkawal<br />
y a n g a k a n m e n g u r a n g k a n p e l u a n g b a g i<br />
penyelewengan.<br />
6. Kuasa Jawatankuasa<br />
Jawatankuasa diberi kuasa oleh Lembaga Pengarah<br />
untuk:<br />
6.1 menyiasat sebarang aktiviti mengikut terma<br />
rujukannya atau seperti yang diarahkan oleh<br />
Lembaga Pengarah;<br />
6.2 menentu dan mendapatkan sumber-sumber yang<br />
perlu untuk menjalankan tugas-tugasnya, termasuk<br />
meluluskan bajet bagi fungsi audit luar dan<br />
dalaman;<br />
6.3 mempunyai akses penuh dan tidak terhad kepada<br />
semua pekerja, hartanah, dan kerja Kumpulan,<br />
semua buku, akaun, rekod dan maklumat lain<br />
Kumpulan dalam apa jua bentuk;<br />
6.4 mempunyai saluran komunikasi langsung dengan<br />
juruaudit luar dan individu-individu yang menjalankan<br />
fungsi audit dalaman atau aktiviti untuk Kumpulan;<br />
6.5 mengarah Fungsi Audit Dalaman Kumpulan;<br />
6.6 meluluskan pelantikan Ketua Audit Dalaman;<br />
6.7 mendapatkan penasihat bebas dan memastikan<br />
kehadiran pihak-pihak luar dengan pengalaman dan<br />
kepakaran yang berkaitan jika difikirkan perlu; dan<br />
6.8 mengkaji kecukupan struktur dan terma rujukan<br />
Jawatankuasa-jawatankuasa Lembaga Pengarah<br />
termasuk BAC.<br />
7. Fungsi Jawatankuasa<br />
Fungsi dan tanggungjawab adalah seperti berikut:<br />
7.1 <strong>laporan</strong> kewangan korporat<br />
7.1.1 Mengkaji dan mengesyorkan penerimaan<br />
atau sebaliknya berhubung dasar, prinsip<br />
dan amalan perakaunan.<br />
7.1.2 Mengkaji keputusan suku <strong>tahunan</strong> dan<br />
penyata kewangan <strong>tahunan</strong> Syarikat dan<br />
Kumpulan sebelum diserahkan kepada<br />
Lembaga Pengarah. Kajian tersebut<br />
hendaklah memfokus terutamanya kepada:<br />
i. sebarang perubahan dalam pelaksanaan<br />
dasar perakaunan sedia ada;<br />
ii. bidang keputusan utama, peristiwa<br />
penting dan luar biasa;<br />
iii. pelarasan penting hasil daripada audit;<br />
iv. a n g g a p a n u s a h a p e r n i a g a a n<br />
berterusan;<br />
v. p e m a t u h a n d e n g a n p i a w a i a n<br />
perakaunan; dan<br />
vi. pematuhan dengan Keperluan Penyenaraian<br />
Bursa Malaysia dan keperluan<br />
undang-undang dan berkanun.<br />
7.1.3 Mengkaji dengan pengurusan dan juruaudit<br />
luar keputusan audit, termasuk sebarang<br />
kesukaran yang ditemui.<br />
7.1.4 Mengkaji semula dan mengesahkan bahawa<br />
peruntukan Skim Opsyen Selaras dengan<br />
Skim Opsyen Saham Kakitangan (ESOS)<br />
mengikut Keperluan Penyenaraian Bursa<br />
Securities dengan memberi satu penyata<br />
dari jawatankuasa audit dalam <strong>laporan</strong><br />
<strong>tahunan</strong>.<br />
7.2 pengurusan risiko seluruh perniagaan<br />
7.2.1 Mengkaji kecukupan dan menyediakan<br />
jaminan bebas kepada Lembaga Pengarah<br />
berhubung keberkesanan fungsi pengurusan<br />
risiko dalam Kumpulan TNB.<br />
7.2.2 Memastikan supaya prinsip dan keperluan<br />
pengurusan risiko diterima pakai dengan<br />
konsisten di seluruh Kumpulan TNB.<br />
7.2.3 Membincangkan isu-isu risiko yang<br />
diketengahkan oleh Jawatankuasa Pengurusan<br />
Risiko Kumpulan dalam <strong>laporan</strong> BAC.<br />
7.3 kawalan Dalaman<br />
7.3.1 Menilai kualiti dan keberkesanan sistem<br />
kawalan dalaman dan kecekapan operasi<br />
Kumpulan.<br />
7.3.2 Mengkaji penemuan kawalan dalaman dalam<br />
Kumpulan oleh juruaudit dalaman dan luar.<br />
7.3.3 Mengkaji dan meluluskan Penyata Kawalan<br />
Dalaman bagi Laporan Tahunan seperti yang<br />
diperlukan di bawah Keperluan Penyenaraian<br />
Bursa Malaysia.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
149
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
150<br />
Terma Rujukan Jawatankuasa Audit Lembaga Pengarah<br />
7.4 audit Dalaman<br />
7.4.1 Meluluskan Piagam Audit Korporat bagi<br />
fungsi audit dalaman Kumpulan.<br />
7.4.2 Memastikan supaya fungsi audit dalaman<br />
mempunyai kedudukan yang sewajarnya<br />
dalam Kumpulan dan mempunyai kuasa,<br />
sumber dan kompetensi yang perlu untuk<br />
menjalankan tugas mereka. Ini termasuk<br />
satu kajian terhadap struktur organisasi,<br />
sumber, bajet dan kelayakan anggota kerja<br />
audit dalaman.<br />
7.4.3 Mengkaji <strong>laporan</strong> audit dalaman dan maklum<br />
balas pengurusan serta tindakan yang<br />
diambil berkaitan dengannya. Jika<br />
pengurusan tidak mengambil tindakan dalam<br />
tempoh masa yang mencukupi, BAC akan<br />
melaporkan perkara tersebut kepada<br />
Lembaga Pengarah.<br />
7.4.4 Mengkaji kecukupan rancangan audit<br />
dalaman dan skop audit serta memastikan<br />
supaya fungsi audit dalaman dijalankan<br />
tanpa halangan.<br />
7.4.5 Menilai prestasi Ketua Audit Dalaman.<br />
7.4.6 Dimaklumkan berhubung dengan perletakan<br />
jawatan dan pemindahan anggota kerja<br />
kanan audit dalaman dan memberi peluang<br />
kepada anggota kerja yang meletak jawatan/<br />
berpindah untuk mengutarakan pandangan<br />
mereka.<br />
7.4.7 Mengarah sebarang penyiasatan khas<br />
dijalankan oleh Audit Dalaman.<br />
7.5 audit luaran<br />
7.5.1 Menamakan Juruaudit Luar berserta fungsifungsi<br />
mereka yang lain seperti yang<br />
dipersetujui oleh Lembaga Pengarah dan<br />
mengesyorkan untuk kelulusan Lembaga<br />
Pengarah yuran audit luar serta mempertimbangkan<br />
sebarang persoalan berhubung<br />
dengan peletakan jawatan atau pemecatan.<br />
7.5.2 Mengkaji <strong>laporan</strong> audit luar dan tindak balas<br />
pengurusan serta tindakan yang diambil<br />
berkaitan dengannya. Jika pengurusan tidak<br />
mengambil tindakan dalam tempoh masa<br />
yang mencukupi, BAC akan melaporkan<br />
perkara tersebut kepada Lembaga<br />
Pengarah.<br />
7.5.3 Mengkaji rancangan dan skop kerja audit<br />
luaran.<br />
7.5.4 BAC akan bermesyuarat dengan Juruaudit<br />
Luaran dan Juruaudit Dalaman atau keduaduanya<br />
sekurang-kurangnya dua kali setahun<br />
untuk mem bincangkan masalah-masalah dan<br />
pandangan yang timbul daripada audit luar<br />
dan sebarang perkara yang mungkin ingin<br />
dibincangkan oleh juruaudit, tanpa kehadiran<br />
pengurusan, Pengarah-pengarah Eksekutif<br />
atau para Pengarah bukan bebas jika perlu.<br />
7.6 tadbir urus korporat<br />
7.6.1 Mengkaji keberkesanan sistem pemantauan<br />
pematuhan dengan undang-undang dan<br />
peraturan serta keputusan penyiasatan<br />
pengurusan dan tindakan susulan (termasuk<br />
tindakan tatatertib) terhadap sebarang<br />
kejadian ketidakpatuhan.<br />
7.6.2 Mengkaji penemuan daripada sebarang<br />
pemeriksaan oleh pihak penguat kuasa<br />
peraturan.<br />
7.6.3 Mengkaji sebarang urusniaga dengan pihak<br />
berkaitan dan situasi konflik kepentingan<br />
yang mungkin timbul dalam Kumpulan<br />
termasuk sebarang urusniaga, prosedur atau<br />
tatacara yang menimbulkan persoalan<br />
berhubung kewibawaan.<br />
7.6.4 Mengkaji dan meluluskan Penyata Tadbir<br />
Urus Korporat bagi Laporan Tahunan seperti<br />
yang diperlukan di bawah Keperluan<br />
Penyenaraian Bursa Malaysia.<br />
7.6.5 Mengkaji program perhubungan pelabur<br />
dan dasar komunikasi pemegang saham<br />
Syarikat.<br />
7.6.6 Memeriksa kejadian dan hal-hal yang<br />
mungkin menjejaskan prinsip-prinsip tadbir<br />
urus korporat dan melaporkannya kepada<br />
Lembaga Pengarah.<br />
7.6.7 Membangun dan mengkaji secara kerap<br />
Kod Tadbir Urus Korporat dan Etika<br />
Perniagaan TNB.<br />
7.6.8 Jika BAC berpendapat bahawa perkara yang<br />
dilaporkan olehnya kepada Lembaga<br />
Pengarah tidak diselesaikan secara memuaskan<br />
sehingga menyebabkan pelanggaran<br />
Keperluan Penyenaraian Bursa Malaysia,<br />
BAC hendaklah dengan segera melaporkan<br />
perkara sedemikian kepada Bursa Malaysia.<br />
8. Mesyuarat Jawatankuasa<br />
8.1 Jawatankuasa hendaklah mengadakan mesyuarat<br />
apabila diperlukan dan sekurang-kurangnya enam<br />
kali dalam tempoh setahun kewangan TNB.<br />
8.2 Bilangan mesyuarat Jawatankuasa yang diadakan<br />
dalam tempoh setahun dan butir-butir kehadiran<br />
bagi setiap ahli berkaitan dengan mesyuarat yang<br />
diadakan hendaklah didedahkan dalam <strong>laporan</strong><br />
<strong>tahunan</strong>.<br />
8.3 Pengerusi Jawatankuasa atau Setiausaha hendaklah,<br />
pada bila-bila masa, memanggil mesyuarat Jawatankuasa<br />
di dalam tempoh yang berpatutan jika<br />
diminta oleh mana-mana ahli, Ketua Audit Dalaman<br />
atau Juruaudit Luar. Notis mesyuarat Jawatankuasa<br />
tidak perlu diberi kepada mana-mana ahli yang<br />
tidak ada di Malaysia pada masa tersebut.
8.4 Sebarang urusan tidak boleh dikendalikan pada<br />
mana-mana mesyuarat Jawatankuasa melainkan<br />
dengan kehadiran satu kuorum. Kuorum bagi<br />
setiap mesyuarat hendaklah terdiri daripada tiga<br />
(3) orang ahli.<br />
8.5 Pengerusi Jawatankuasa hendaklah mempengerusikan<br />
mesyuarat Jawatankuasa dan jika<br />
beliau tidak hadir, ahli-ahli yang hadir hendaklah<br />
memilih salah seorang dari kalangan mereka untuk<br />
menjadi Pengerusi bagi mesyuarat tersebut.<br />
8.6 Atas sebab-sebab tertentu yang munasabah, selain<br />
daripada mengadakan mesyuarat formal,<br />
Jawatankuasa boleh menangani hal-hal berbangkit<br />
melalui <strong>laporan</strong> dan resolusi pekeliling.<br />
8.7 Para pegawai Kumpulan atau anggota kerja lain<br />
boleh dijemput untuk menghadiri mesyuarat jika<br />
Jawatankuasa berpendapat kehadiran mereka<br />
adalah perlu.<br />
8.8 Semua syor Jawatankuasa hendaklah dikemukakan<br />
kepada Lembaga Pengarah untuk kelulusan.<br />
8.9 Seseorang ahli Jawatankuasa hendaklah<br />
mengecualikan diri daripada mesyuarat semasa<br />
perbincangan atau pertimbangan berhubung<br />
sebarang perkara yang menimbulkan situasi konflik<br />
kepentingan sebenar atau anggapan bagi ahli<br />
tersebut. Jika keadaan ini menyebabkan bilangan<br />
Pengarah untuk satu kuorum tidak mencukupi,<br />
Jawatankuasa mempunyai hak untuk melantik<br />
Pengarah (Pengarah-pengarah) lain, yang memenuhi<br />
kriteria keahlian.<br />
8.10 Jawatankuasa, melalui Pengerusinya, hendaklah<br />
membuat <strong>laporan</strong> kepada Lembaga Pengarah<br />
selepas setiap mesyuarat.<br />
8.11 Jawatankuasa hendaklah mewujudkan prosedur<br />
mesyuaratnya sendiri, tertakluk kepada peruntukan<br />
terma rujukan serta tatacara dan Tataurusan TNB<br />
9. Setiausaha Jawatankuasa<br />
9.1 Setiausaha Jawatankuasa hendaklah merupakan<br />
Setiausaha Syarikat.<br />
9.2 Setiausaha hendaklah menggariskan satu agenda<br />
bagi setiap mesyuarat, dengan merujuk kepada<br />
Pengerusi Jawatankuasa. Agenda tersebut<br />
hendaklah diedarkan berserta dengan kertas-kertas<br />
yang berkaitan kepada semua ahli Jawatankuasa<br />
dan Ketua Audit Dalaman sekurang-kurangnya tiga<br />
hari bekerja sebelum setiap mesyuarat.<br />
9.3 Setiausaha hendaklah menyediakan dengan segera<br />
minit mesyuarat bertulis dan mengedarkannya<br />
kepada setiap ahli. Minit mesyuarat Jawatankuasa<br />
tersebut hendaklah disah dan ditandatangani oleh<br />
Pengerusi mesyuarat pada mesyuarat yang<br />
berikutnya.<br />
9.4 Minit bagi setiap mesyuarat hendaklah dimasukkan<br />
ke dalam buku minit yang berada di bawah<br />
penjagaan Setiausaha Syarikat dan disimpan di<br />
pejabat berdaftar Syarikat. Minit tersebut hendaklah<br />
tersedia untuk diperiksa oleh ahli-ahli Lembaga<br />
Pengarah, juruaudit luar, juruaudit dalaman dan<br />
individu-individu lain yang dianggap wajar oleh<br />
Setiausaha Syarikat.<br />
10. Pendedahan<br />
10.1 Jawatankuasa perlulah membantu Lembaga<br />
Pengarah dalam membuat pendedahan berkenaan<br />
aktiviti-aktiviti Jawatankuasa dalam <strong>laporan</strong> BAC<br />
untuk di terbitkan dalam Laporan Tahunan.<br />
10.2 Pihak Lembaga Pengarah mengehendaki semua<br />
Pengarah untuk mendedahkan kepentingan mereka<br />
bagi mengelakkan sebarang konflik tentang<br />
kepentingan peribadi dan juga kepentingan<br />
syarikat. Sekiranya terdapat sebarang konflik sama<br />
ada nyata atau tidak, pendedahan kepentingan ini<br />
perlulah di majukan kepada Pengerusi dan sesalinan<br />
kepada Setiausaha Syarikat.<br />
11. Semakan Semula Terma Rujukan<br />
11.1 Sebarang semakan semula atau pindaan kepada<br />
Terma Rujukan, sebagaimana yang dicadangkan<br />
oleh Jawatankuasa atau mana-mana pihak ketiga,<br />
hendaklah dibentangkan kepada Lembaga<br />
Pengarah untuk kelulusan.<br />
11.2 Selepas diluluskan oleh Lembaga Pengarah,<br />
semakan semula atau pindaan tersebut hendaklah<br />
dijadikan sebahagian daripada Terma Rujukan dan<br />
Terma Rujukan ini hendaklah dianggap telah<br />
disemak semula atau dipinda.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
151
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
152<br />
Lembaga Pengarah<br />
dari kiri ke kanan:<br />
• Tan Sri Leo Moggie<br />
(Pengerusi, Pengarah Bukan Eksekutif Bukan Bebas)<br />
• Dato’ Sri Che Khalib bin Mohamad Noh<br />
(Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif)<br />
(Pengarah Eksekutif Bukan Bebas)<br />
• Dato’ Puteh Rukiah binti Abd Majid<br />
(Pengarah Bukan Eksekutif Bukan Bebas)<br />
• Dato’ Mohammad Zainal bin Shaari<br />
(Pengarah Bukan Eksekutif Bukan Bebas)<br />
• Tan Sri Dato’ Lau Yin Pin @ Lau Yen Beng<br />
(Pengarah Bukan Eksekutif Kanan Bebas)<br />
• Tan Sri Dato’ Hari Narayanan a/l Govindasamy<br />
(Pengarah Bukan Eksekutif Bebas)
dari kiri ke kanan:<br />
• Dato’ Zainal Abidin bin Putih<br />
(Pengarah Bukan Eksekutif Bebas)<br />
• Dato’ Fuad bin Jaafar<br />
(Pengarah Bukan Eksekutif Bebas)<br />
• Tan Sri Dato’ Seri Siti Norma binti Yaakob<br />
(Pengarah Bukan Eksekutif Bebas)<br />
• Nor Zakiah binti Abdul Ghani<br />
Setiausaha Syarikat<br />
• Wan Marzimin bin Wan Muhammad<br />
Setiausaha Syarikat<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
153
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
154<br />
Profil Lembaga Pengarah<br />
TAN SRI LEO MOGGIE<br />
Tan Sri Leo Moggie, berusia 67 tahun dan merupakan warganegara<br />
Malaysia, telah dilantik sebagai Pengerusi/Pengarah Bukan Eksekutif<br />
Bukan Bebas TNB pada 12 April 2004. Beliau merupakan Pengerusi<br />
Jawatankuasa Penamaan dan Ganjaran Lembaga Pengarah dan<br />
Jawatankuasa Kewangan dan Pelaburan Lembaga Pengarah. Tan Sri<br />
Leo Moggie juga menganggotai Lembaga Pengarah Digi.Com<br />
<strong>Berhad</strong> dan The New Straits Times Press (Malaysia) <strong>Berhad</strong>.<br />
Tan Sri Leo Moggie memiliki Sarjana Sastera dalam bidang Sejarah<br />
daripada University of Otago, New Zealand dan Sarjana Pentadbiran<br />
Perniagaan daripada Pennsylvania State University, Amerika Syarikat.<br />
Beliau mempunyai pengalaman yang luas, menyandang beberapa<br />
jawatan menteri kanan di peringkat negeri dan persekutuan sebelum<br />
dilantik sebagai Pengerusi TNB. Tan Sri Leo Moggie adalah bekas<br />
Menteri <strong>Tenaga</strong>, Komunikasi dan Multimedia (1998-2004), Menteri<br />
Kerja Raya (1989-1995), Menteri <strong>Tenaga</strong>, Telekomunikasi & Pos<br />
(1978-1989 dan 1995-1998) dalam Kabinet Persekutuan. Di peringkat<br />
Kerajaan Negeri Sarawak pula, beliau menjadi Menteri Kerajaan<br />
Tempatan (1977-1978) dan Menteri Perkhidmatan Kebajikan<br />
(1976-1977).<br />
Beliau memulakan kerjaya beliau dalam Perkhidmatan Awam dan<br />
telah memegang pelbagai jawatan dalam Perkhidmatan Awam<br />
Negeri Sarawak dari tahun 1966 hingga tahun 1974. Beliau juga<br />
pernah menjadi Ahli Dewan Undangan Negeri Sarawak (1974-1978)<br />
dan ahli Parlimen (1974-2004).<br />
Tan Sri Leo Moggie telah menghadiri kesemua 15 Mesyuarat Lembaga<br />
Pengarah yang diadakan pada Tahun Kewangan ini.<br />
Pengerusi<br />
Pengarah Bukan Eksekutif Bukan Bebas
Dato’ Sri Che Khalib bin Mohamad Noh, berusia 43 tahun dan<br />
merupakan warganegara Malaysia, telah dilantik sebagai Presiden/<br />
Ketua Pegawai Eksekutif/Pengarah Eksekutif Bukan Bebas TNB pada<br />
1 Julai 2004. Beliau menganggotai Jawatankuasa Tatatertib Lembaga<br />
Pengarah.<br />
Beliau adalah ahli bertaraf Fellow dalam Association of Chartered<br />
Certified Accountants (United Kingdom) dan ahli Institut Akauntan<br />
Malaysia.<br />
Dato’ Sri Che Khalib pernah memegang beberapa jawatan penting<br />
dalam sektor swasta sepanjang kerjaya beliau. Beliau memulakan<br />
kerjayanya dengan Tetuan Ernst & Young dan kemudian menyertai<br />
Bumiputra Merchant Bankers <strong>Berhad</strong>. Di antara tahun 1992 dan<br />
1999, beliau telah berkhidmat di beberapa syarikat dalam Kumpulan<br />
Renong termasuk Projek Lebuhraya Utara-Selatan, HBN Management<br />
Services Sdn. Bhd., Renong Overseas Corporation Sdn. Bhd. dan<br />
Marak Unggul Sdn. Bhd., iaitu syarikat konsortium yang bertanggungjawab<br />
ke atas pengurusan Keretapi Tanah Melayu <strong>Berhad</strong>. Pada<br />
bulan Jun 1999, beliau telah menyertai Ranhill Utilities <strong>Berhad</strong><br />
sebagai Ketua Pegawai Eksekutif. Beliau pernah menjadi Pengarah<br />
Urusan dan Ketua Pegawai Eksekutif KUB Malaysia <strong>Berhad</strong> sebelum<br />
dilantik sebagai Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif TNB.<br />
Sebelum berkhidmat dengan TNB, Dato’ Sri Che Khalib pernah<br />
menjadi ahli Lembaga Pengarah dan Jawatankuasa Eksekutif Khazanah<br />
<strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> dari tahun 2000 hingga tahun 2004. Beliau juga<br />
pernah menganggotai Lembaga Pengarah beberapa syarikat dalam<br />
Kumpulan United Engineers Malaysia <strong>Berhad</strong> dan Bank Industri &<br />
Teknologi Malaysia <strong>Berhad</strong>.<br />
Beliau telah menghadiri kesemua 15 Mesyuarat Lembaga Pengarah<br />
yang diadakan pada Tahun Kewangan ini.<br />
Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif<br />
Pengarah Eksekutif Bukan Bebas<br />
DATO’ SRI CHE KHALIB<br />
BIN MOHAMAD NOH<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
155
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
156<br />
Profil Lembaga Pengarah<br />
DATO’ PUTEH RUKIAH<br />
BINTI ABD MAJID<br />
Dato’ Mohammad Zainal bin Shaari, berusia 45 tahun dan merupakan<br />
warganegara Malaysia, telah dilantik sebagai Pengarah Bukan<br />
Eksekutif Bukan Bebas pada 31 Mac 2007. Beliau menganggotai<br />
Jawatankuasa Tender Lembaga Pengarah, Jawatankuasa Audit<br />
Lembaga Pengarah, Jawatankuasa Kewangan dan Pelaburan Lembaga<br />
Pengarah dan Jawatankuasa Penamaan dan Ganjaran Lembaga<br />
Pengarah.<br />
Beliau kini adalah merupakan Pengarah Eksekutif/Ketua Pegawai<br />
Operasi Khazanah <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong>. Beliau juga adalah seorang ahli<br />
Financial Reporting Foundation.<br />
Dato’ Mohammad Zainal merupakan ahli bertaraf Fellow di Institute<br />
of Chartered Accountants England & Wales dan Association of<br />
Chartered Certified Accountants (ACCA) United Kingdom. Beliau<br />
juga merupakan ahli Institut Akauntan Malaysia dan Institut Akauntan<br />
Awam Bertauliah Malaysia.<br />
Dato’ Mohammad Zainal mempunyai pengalaman yang luas dalam<br />
bidang perakaunan dan pernah memegang pelbagai jawatan dalam<br />
Firma Perakaunan Antarabangsa di United Kingdom (1984-1990) dan<br />
PricewaterhouseCoopers (1990-2002). Beliau pernah berkhidmat<br />
bersama Bina Fikir Sdn. Bhd. buat seketika sebelum dilantik untuk<br />
berkhidmat bersama Khazanah <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> pada Oktober 2004.<br />
Dato’ Mohammad Zainal telah menghadiri 12 daripada 15 Mesyuarat<br />
Lembaga Pengarah yang diadakan pada Tahun Kewangan ini.<br />
Pengarah Bukan Eksekutif Bukan Bebas<br />
Dato’ Puteh Rukiah binti Abd Majid, berumur 55 tahun dan adalah<br />
warganegara Malaysia, telah dilantik sebagai Pengarah Bukan<br />
Eksekutif Bukan Bebas TNB pada 13 September 2006. Beliau adalah<br />
Pengerusi Jawatankuasa Tender Lembaga Pengarah dan juga ahli<br />
Jawatankuasa Tatatertib Lembaga Pengarah.<br />
Beliau mempunyai kelulusan Sarjana Muda Ekonomi (Kepujian) dari<br />
Universiti Malaya, Malaysia dan Sarjana (Ekonomi) dari Western<br />
Michigan University, Amerika Syarikat.<br />
Beliau pernah memegang pelbagai jawatan dalam Kerajaan seperti<br />
Timbalan Setiausaha Bahagian, Menteri Kewangan (Diperbadankan),<br />
Bahagian Penswastaan dan Perusahaan Awam (2000-2004) dan<br />
kemudiannya sebagai Setiausaha Bahagian, Bahagian Pelaburan,<br />
Menteri Kewangan (Diperbadankan) dan Bahagian Penswastaan,<br />
Kementerian Kewangan (2004-Ogos 2006). Kini beliau merupakan<br />
Timbalan Ketua Setiausaha (Sistem dan Kawalan), Kementerian<br />
Kewangan.<br />
Beliau turut menganggotai Lembaga Pengarah Perbadanan Usahawan<br />
<strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong>, Pengurusan Aset Air <strong>Berhad</strong>, Pelaburan Hartanah<br />
Bumiputera <strong>Berhad</strong> dan Penerbangan Malaysia <strong>Berhad</strong>.<br />
Dato’ Puteh Rukiah telah menghadiri 14 daripada 15 Mesyuarat<br />
Lembaga Pengarah yang diadakan pada Tahun Kewangan ini.<br />
Pengarah Bukan Eksekutif Bukan Bebas<br />
DATO’ MOHAMMAD<br />
ZAINAL BIN SHAARI
Tan Sri Dato’ Lau Yin Pin @ Lau Yen Beng, berusia 59 tahun dan<br />
merupakan seorang warganegara Malaysia, merupakan Pengarah<br />
Bukan Eksekutif Kanan Bebas. Beliau telah dilantik ke dalam Lembaga<br />
Pengarah TNB pada 25 September 1990. Beliau mempengerusikan<br />
Jawatankuasa Audit Lembaga Pengarah dan menganggotai<br />
Jawatankuasa Tender Lembaga Pengarah.<br />
Beliau adalah seorang Akauntan Bertauliah daripada Institut Akauntan<br />
Malaysia (MIA) sejak tahun 1979, ahli bertaraf Fellow dalam Chartered<br />
Association of Certified Accountants (ACCA), United Kingdom sejak<br />
tahun 1981 dan juga merupakan seorang graduan Institute Chartered<br />
Secretaries and Administrators (ICSA), United Kingdom. Beliau<br />
memperolehi Diploma dalam bidang Perdagangan (Cemerlang)<br />
daripada Kolej Tunku Abdul Rahman. Tan Sri Dato’ Lau Yin Pin<br />
pernah memegang beberapa jawatan dalam sektor swasta termasuk<br />
sebagai Akauntan Awam dan Pakar Rundingan Perniagaan dan<br />
Kewangan.<br />
Beliau merupakan Pengerusi Star Publications (Malaysia) <strong>Berhad</strong> dan<br />
menganggotai Lembaga Pengarah YTL Power International <strong>Berhad</strong><br />
dan Media Chinese International Limited.<br />
Beliau telah menghadiri kesemua 15 Mesyuarat Lembaga Pengarah<br />
yang diadakan pada Tahun Kewangan ini.<br />
Pengarah Bukan Eksekutif Kanan Bebas<br />
TAN SRI DATO’ HARI<br />
NARAYANAN A/L<br />
GOVINDASAMY<br />
Tan Sri Dato’ Hari Narayanan, berusia 58 tahun dan merupakan<br />
warganegara Malaysia adalah Pengarah Bukan Eksekutif Bebas.<br />
Beliau dilantik menganggotai Lembaga Pengarah TNB pada 1 Mac<br />
1995. Beliau juga merupakan ahli Jawatankuasa Audit Lembaga<br />
Pengarah dan Jawatankuasa Penamaan dan Ganjaran Lembaga<br />
Pengarah.<br />
Tan Sri Dato’ Hari Narayanan juga merupakan Pengarah SP Setia<br />
<strong>Berhad</strong>, Puncak Niaga Holdings <strong>Berhad</strong> dan IEV Group <strong>Berhad</strong>.<br />
Beliau memiliki Sarjana Muda Kejuruteraan Elektrik dan Elektronik<br />
daripada University of Northumbria, England.<br />
Beliau mempunyai pengalaman yang luas dalam bidang kejuruteraan<br />
elektrik dan elektronik dan pernah memegang pelbagai jawatan<br />
penting di Inchcape <strong>Berhad</strong> dan Tamco Cutler-Hammer Sdn. Bhd.<br />
Kini beliau merupakan Pengerusi Noblemax Resources Sdn. Bhd.<br />
dan Timbalan Pengerusi Emrail Sdn. Bhd.<br />
Tan Sri Dato’ Hari Narayanan telah menghadiri kesemua 15<br />
Mesyuarat Lembaga Pengarah yang diadakan pada Tahun Kewangan<br />
ini.<br />
Pengarah Bukan Eksekutif Bebas<br />
TAN SRI DATO’ LAU<br />
YIN PIN @ LAU YEN BENG<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
157
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
158<br />
Profil Lembaga Pengarah<br />
DATO’ ZAINAL ABIDIN<br />
BIN PUTIH<br />
Dato’ Fuad bin Jaafar, 65 tahun dan seorang warganegara Malaysia,<br />
dilantik sebagai Pengarah Bukan Eksektuif Bebas TNB pada 15 Mac<br />
2007. Beliau menganggotai Jawatankuasa Tender Lembaga Pengarah,<br />
Jawatankuasa Tatatertib Lembaga Pengarah dan Jawatankuasa<br />
Penamaan dan Ganjaran Lembaga Pengarah.<br />
Beliau memperolehi Diploma dalam jurusan Teknologi daripada<br />
Brighton University, United Kingdom.<br />
Beliau pernah berkhidmat dalam pelbagai kapasiti di TNB, antaranya<br />
sebagai Penolong Jurutera Pembahagian, Pengurus Kanan Daerah,<br />
Jurutera Pembinaan, Penolong Jurutera Kanan Pembinaan, Jurutera<br />
Kanan Pembinaan, Timbalan Ketua Jurutera/Penolong Pengurus<br />
Besar dan Timbalan Pengurus Besar. Pada bulan Januari 1994, Dato’<br />
Fuad dilantik sebagai Pengurus Besar Bahagian Penghantaran dan<br />
kemudian menjadi Pengurus Besar Kanan bagi Pembekalan <strong>Tenaga</strong>.<br />
Pada 4 September 1997 beliau dilantik sebagai Ketua Pegawai<br />
Operasi dan Pengarah Eksekutif TNB dan kemudiannya pada<br />
16 Oktober 2000 beliau dilantik sebagai Presiden/Ketua Pegawai<br />
Eksekutif TNB.<br />
Beliau menghadiri kesemua 15 Mesyuarat Lembaga Pengarah yang<br />
diadakan pada Tahun Kewangan ini.<br />
Pengarah Bukan Eksekutif Bebas<br />
Dato’ Zainal Abidin bin Putih, berusia 62 tahun dan warganegara<br />
Malaysia. Beliau dilantik sebagai Pengarah Bukan Eksekutif Bebas<br />
TNB pada 1 Mei 2003. Beliau juga menganggotai Jawatankuasa<br />
Audit Lembaga Pengarah serta Jawatankuasa Kewangan dan<br />
Pelaburan Lembaga Pengarah.<br />
Beliau kini merupakan Pengerusi Lembaga Piawaian Perakaunan<br />
Malaysia (MASB), Mobile Money International Sdn. Bhd. dan<br />
Pemegang Amanah Yayasan Institut Jantung Negara.<br />
Dato’ Zainal Abidin merupakan Akauntan Bertauliah daripada England<br />
and Wales Institute. Beliau mempunyai pengalaman yang luas dalam<br />
Amalan Perakaunan Awam dan pernah memegang pelbagai jawatan<br />
seperti Rakan Kongsi, Pengarah Eksekutif, Rakan Kongsi Urusan<br />
Negara dan Pengerusi dalam firma Hanafiah Raslan & Mohamad<br />
yang telah bergabung dengan Ernst & Young pada tahun 2002.<br />
Beliau juga merupakan bekas Pengerusi Mentakab Rubber Company<br />
<strong>Berhad</strong>, Pengurusan Danaharta <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong>, bekas Presiden<br />
Institut Akauntan Awam Bertauliah Malaysia (MICPA), bekas ahli<br />
Suruhanjaya Multimedia & Komunikasi Malaysia dan bekas Penasihat<br />
kepada Tetuan Ernst & Young Malaysia.<br />
Beliau juga menganggotai Lembaga Pengarah Bumiputra-Commerce<br />
Holdings <strong>Berhad</strong>, ESSO Malaysia <strong>Berhad</strong>, CIMB Investment Bank<br />
<strong>Berhad</strong> dan CIMB Bank <strong>Berhad</strong>.<br />
Dato’ Zainal Abidin telah menghadiri kesemua 15 Mesyuarat Lembaga<br />
Pengarah yang diadakan pada Tahun Kewangan ini.<br />
Pengarah Bukan Eksekutif Bebas<br />
DATO’ FUAD BIN JAAFAR
Tan Sri Dato’ Seri Siti Norma binti Yaakob, berusia 68 tahun dan<br />
merupakan warganegara Malaysia, telah dilantik sebagai Pengarah<br />
Bukan Eksekutif Bebas pada 12 September 2008. Beliau merupakan<br />
Pengerusi Jawatankuasa Tatatertib Lembaga Pengarah dan<br />
menganggotai Jawatankuasa Kewangan dan Pelaburan Lembaga<br />
Pengarah dan Jawatankuasa Penamaan dan Ganjaran Lembaga<br />
Pengarah.<br />
Tan Sri Siti Norma mempunyai kelulusan Barrister-at-Law dari Gray’s<br />
Inn, London dan Sijil Public International Law di dalam Post-Finals<br />
Course, Council of Legal Education, London.<br />
Beliau pernah memegang beberapa jawatan kanan dalam<br />
Perkhidmatan Kehakiman dan Perundangan Malaysia seperti Penolong<br />
Pendaftar Kanan; Presiden, Mahkamah Sesyen; Peguam Kanan<br />
Persekutuan, Jabatan Peguam Negara; Timbalan Pemegang Amanah<br />
Raya dan Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia. Beliau<br />
telah dilantik sebagai Hakim Mahkamah Tinggi Malaya (1983-1994)<br />
dan Hakim, Mahkamah Rayuan Malaysia (1994-2000). Mulai 1 Januari<br />
2001, beliau telah dilantik sebagai Hakim, Mahkamah Persekutuan.<br />
Beliau kemudiannya dilantik sebagai Ketua Hakim Malaya pada<br />
8 Februari 2005 dan terus memegang jawatan itu sehingga 5 Januari<br />
2007.<br />
Beliau kini menganggotai Lembaga Pengarah KAF Investment Bank<br />
<strong>Berhad</strong>, RAM Holdings <strong>Berhad</strong>, RAM Rating Services <strong>Berhad</strong> dan<br />
RAM Rating (Lanka) Limited.<br />
Pengarah Bukan Eksekutif Bebas<br />
TAN SRI DATO’ SERI SITI<br />
NORMA BINTI YAAKOB<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
159
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
160<br />
Jawatankuasa Tertinggi Kumpulan – JTK<br />
dari kiri ke kanan:<br />
• Dato’ Sri Che Khalib bin Mohamad Noh (Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif)<br />
• Datuk Wira Md. Sidek bin Ahmad (Naib Presiden Kanan, Operasi & Teknikal)<br />
• Dato’ Abdul Razak bin Abdul Majid (Naib Presiden Kanan, Hal Ehwal Koporat)<br />
• Dato’ Izzaddin Idris (Ketua Pegawai Kewangan/Naib Presiden Kanan, Kumpulan Kewangan)<br />
Jawatankuasa Tertinggi Kumpulan (JTK) adalah merupakan forum eksekutif tertinggi organisasi ini dan memainkan peranan<br />
penting dalam mengkaji semula dasar, strategi dan prosedur Kumpulan agar selaras dengan misi dan visi Syarikat, prestasi<br />
keseluruhan Kumpulan serta kenaikan pangkat eksekutif.<br />
JTK juga bertanggungjawab untuk menyelaras strategi perancangan bisnes dan pelbagai dasar Kumpulan termasuk pemantauan<br />
dan pengawasan efektif terhadap pelaksanaan aktiviti-aktiviti serta prestasi Jawatankuasa-jawatankuasa Pengurusan Kumpulan<br />
yang lain yang turut merangkumi perlantikan Ahli-ahli Jawatankuasa berkenaan.<br />
Sepanjang Tahun Kewangan ini, Jawatankuasa ini telah mengadakan 10 mesyuarat.
Jawatankuasa Pembekalan <strong>Tenaga</strong> – JPT<br />
dari kiri ke kanan:<br />
• Dato’ Sri Che Khalib bin Mohamad Noh (Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif)<br />
• Datuk Wira Md. Sidek bin Ahmad (Naib Presiden Kanan, Operasi & Teknikal)<br />
• Dato’ Abdul Razak bin Abdul Majid (Naib Presiden Kanan, Hal Ehwal Koporat)<br />
• Ir. Ab’llah bin Haji Mohd Salleh (Naib Presiden, Penghantaran)<br />
• Dato’ Ir. Aishah binti Dato’ Haji Abdul Rauf (Naib Presiden, Pembahagian)<br />
• Mohd Nazri bin Shahruddin (Naib Presiden, Penjanaan)<br />
• Zainab binti Abdullah (Naib Presiden, Perancangan)<br />
Jawatankuasa ini merupakan badan Pengurusan Tertinggi dengan kuasa untuk mengesah dan meluluskan semua rancangan<br />
dan cadangan pembangunan sistem pembekalan tenaga untuk TNB di Semenanjung Malaysia sebelum dikemukakan<br />
kepada Lembaga Pengarah TNB. Jawatankuasa ini juga membuat keputusan berhubung isu-isu berkaitan dengan operasi<br />
bisnes teras TNB serta isu-isu berhubung dengan penyegeraan aktiviti-aktiviti projek penjanaan, penghantaran dan<br />
pembahagian yang sedang dilaksanakan di Semenanjung Malaysia.<br />
Sepanjang Tahun Kewangan ini, Jawatankuasa ini telah mengadakan lima mesyuarat.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
161
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
162<br />
Jawatankuasa Pengurusan Eksekutif Kumpulan – JEK<br />
berdiri dari kiri ke kanan:<br />
• Datuk Wira Md. Sidek bin Ahmad (Naib Presiden Kanan, Operasi & Teknikal)<br />
• Dato’ Izzaddin Idris (Ketua Pegawai Kewangan/Naib Presiden Kanan, Kumpulan Kewangan)<br />
• Dato’ Abdul Razak bin Abdul Majid (Naib Presiden Kanan, Hal Ehwal Korporat)<br />
• Ir. Ab’llah bin Haji Mohd Salleh (Naib Presiden, Penghantaran)<br />
duduk dari kiri ke kanan:<br />
• Dato’ Sri Che Khalib bin Mohamad Noh (Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif)<br />
• Dato’ Ir. Aishah binti Dato’ Haji Abdul Rauf (Naib Presiden, Pembahagian)<br />
Jawatankuasa Pengurusan Eksekutif Kumpulan (JEK) yang diterajui Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif bertanggungjawab ke<br />
atas pengurusan keseluruhan operasi dan pentadbiran kewangan Syarikat. JEK yang bermesyuarat secara bulanan<br />
menyediakan ruang bagi Pengurusan Kanan membincangkan dan menyelesaikan isu-isu penting untuk memudahkan<br />
koordinasi dan interaksi yang efektif di antara Bahagian-bahagian dan Syarikat-syarikat Kumpulan TNB dengan memberi<br />
penyelesaian sebaik mungkin bagi memastikan implementasi serta pelaksanaan tindakan-tindakan yang perlu dibuat selaras<br />
dengan pelbagai inisiatif dan dasar-dasar Syarikat.
erdiri dari kiri ke kanan:<br />
• Mohd Nazri bin Shahruddin (Naib Presiden, Penjanaan)<br />
• Dato’ Nik Ibrahim bin Nik Mohamed (Naib Presiden, Pengurusan Pelaburan)<br />
• Dato’ Kamaruzzaman bin Jusoh (Naib Presiden, Sumber Manusia)<br />
• Razali bin Awang (Ketua Pegawai Maklumat)<br />
• Nor Azmi bin Ramli (Ketua Pegawai Perolehan)<br />
duduk dari kiri ke kanan:<br />
• Zainab binti Abdullah (Naib Presiden, Perancangan)<br />
• Md. Jailani bin Abas (Pengurus Besar Kanan, Perkhidmatan Korporat)<br />
JEK juga turut bertanggungjawab untuk merumus dasar, prosedur, strategi dan membuat keputusan berhubung dengan<br />
perkara-perkara berkaitan operasi, isu-isu korporat, kewangan, sumber manusia, hal ehwal korporat dan pembangunan<br />
usahawan.<br />
Sepanjang Tahun Kewangan ini, Jawatankuasa ini telah mengadakan 15 mesyuarat.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
163
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
164<br />
Tanggungjawab Sosial Korporat<br />
Tanggungjawab sosial korporat (CSR, kini juga dikenali sebagai tanggungjawab korporat) merupakan satu<br />
konsep di mana organisasi-organisasi mengambil kira kepentingan masyarakat dan bertanggungjawab ke atas<br />
kesan-kesan aktivitinya terhadap pelanggan, pembekal, warga kerja, pemegang saham, komuniti, alam sekitar<br />
dan lain-lain pihak berkepentingan. Rasa tanggungjawab ini menjangkaui pematuhan undang-undang di<br />
mana organisasi dengan sukarelanya mengambil langkah lanjut untuk memperbaiki kualiti hidup warga kerja<br />
dan keluarga mereka serta untuk komuniti tempatan dan masyarakat umum.<br />
TNB sebagai antara GLC yang terkemuka negara, beriltizam melaksanakan amalan-amalan terbaik CSR untuk<br />
memberi kesan positif bukan sahaja kepada warga kerja, pelanggan, rakan kongsi atau komuniti, persekitaran<br />
operasi tetapi yang paling utama ialah sebagai sumbangan kepada agenda pembangunan negara. Pada<br />
tahun kewangan yang dikaji. Impak dasar CSR TNB telah diiktiraf oleh Kerajaan yang menjadikan dasar<br />
Syarikat sebagai asas untuk kajian rintis aktiviti-aktiviti CSR untuk dimuatkan dalam ‘Silver Book’.
Sebagai peneraju dalam industri tenaga<br />
negara, TNB berusaha menyediakan<br />
bekalan elektrik kepada orang ramai<br />
dengan efisien pada kadar serendah<br />
yang boleh. Ini adalah aktiviti CSR<br />
syarikat yang paling utama yang<br />
merupakan cabaran kepada komitmen<br />
TNB untuk menyediakan bekalan elektrik<br />
yang selamat, berdaya harap dan<br />
terjamin kepada pelanggan seiring<br />
dengan keperluan dan pembangunan<br />
negara yang berterusan. Dengan<br />
mengambil kira aspek ini, TNB<br />
menyokong kuat dasar-dasar yang<br />
dilaksanakan oleh Kerajaan dalam<br />
Rancangan Malaysia Ke-9 dan matlamat<br />
untuk terus menggerakkan visi negara<br />
bagi menjadikan Malaysia sebuah<br />
negara maju sepenuhnya menjelang<br />
tahun 2020.<br />
Komitmen ini diterjemahkan menerusi<br />
slogan Syarikat iaitu “Penggerak<br />
Kemajuan Negara” yang menjadi asas<br />
bagi inisiatif-inisiatif CSR.<br />
Dalam tempoh kajian, TNB telah<br />
melaksanakan inisiatif CSR dalam<br />
pelbagai bidang yang telah memberi<br />
kebaikan dan manfaat kepada<br />
masyarakat dan dalam pada masa yang<br />
sama meningkatkan usaha untuk<br />
mencapai kecemerlangan dalam bisnes.<br />
Kesejahteraan Komuniti<br />
Ini adalah selaras dengan falsafah TNB<br />
untuk berbakti kepada masyarakat<br />
dengan menghulurkan bantuan kepada<br />
mereka yang memerlukan. Untuk tujuan<br />
ini, program-program yang membawa<br />
kesejahteraan dan kehidupan masyarakat<br />
yang lebih baik telah dilaksanakan.<br />
projek baiti Jannati<br />
‘rumahku syurgaku’<br />
Satu program direka khas untuk<br />
membantu golongan miskin tegar di<br />
seluruh negara untuk membantu<br />
memperbaiki kualiti hidup menerusi<br />
pembaikan rumah usang agar mereka<br />
dapat tinggal di tempat yang baik dan<br />
selesa. Keutamaan diberi kepada<br />
golongan warga tua, orang kurang<br />
upaya dan ibu tunggal. Setakat ini 18<br />
buah rumah telah diperbaiki dengan<br />
menelan belanja kira-kira RM200,000.<br />
program bersama pemimpin komuniti<br />
(ClOp)<br />
TNB mengadakan sesi dialog dengan<br />
pemimpin-pemimpin komuniti dan para<br />
pelanggan untuk mendapat maklum<br />
balas terhadap mutu perkhidmatannya.<br />
Program Bersama Pemimpin Komuniti<br />
(CLOP) berfungsi sebagai saluran<br />
alternatif bagi para pelanggan membuat<br />
<strong>laporan</strong>, mengemukakan permintaan<br />
atau cadangan demi meningkatkan<br />
mutu perkhidmatan TNB. Program yang<br />
mula diperkenalkan pada tahun 2005 ini<br />
juga menjadi platform bagi TNB<br />
menjalin hubungan mesra dengan pihak<br />
berkuasa tempatan dan masyarakat<br />
setempat.<br />
kempen kesedaran keselamatan<br />
elektrik<br />
TNB menganjurkan Kempen Kesedaran<br />
Keselamatan Elektrik untuk menyampaikan<br />
maklumat keselamatan elektrik<br />
kepada masyarakat. Antara kumpulan<br />
yang dikenal pasti untuk program ini<br />
adalah guru-guru sekolah rendah dan<br />
menengah. Guru-guru boleh memainkan<br />
peranan yang berkesan dalam mendidik<br />
dan menghebahkan maklumat<br />
penggunaan kelengkapan elektrik secara<br />
selamat kepada para pelajar. Kempen<br />
ini dikendalikan melalui seminar-seminar<br />
yang mengandungi tiga modul iaitu<br />
Keselamatan Elektrik, Keselamatan<br />
Elektrik di Pepasangan Domestik dan<br />
Keselamatan di Pepasangan TNB. Dalam<br />
TK2008, seramai 2,949 orang guru dari<br />
10 negeri telah menghadiri program<br />
ini.<br />
program bekalan elektrik luar bandar<br />
P r o g r a m i n i t e l a h m e m b a n t u<br />
meningkatkan taraf hidup serta kualiti<br />
kehidupan masyarakat luar bandar.<br />
Setakat ini, 99% daripada kawasan<br />
berpenduduk dalam negara kita telah<br />
mendapat bekalan elektrik berbanding<br />
hanya 30% pada 1957. Program ini<br />
membuktikan kesungguhan TNB<br />
terhadap pembangunan negara kerana<br />
kos pelaburan, operasi dan pengurusan<br />
talian yang disambung ke kawasankawasan<br />
luar bandar adalah jauh lebih<br />
tinggi daripada keuntungan yang<br />
diperoleh dari kawasan-kawasan ini.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
165
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
166<br />
program ‘Mobile Cancer Screening’<br />
TNB bekerjasama dengan Majlis Kanser<br />
Negara (MAKNA) menganjurkan satu<br />
program pengesanan awal kanser buah<br />
dada, servikal, prostat dan perut<br />
prasymtomatik menerusi unit-unit<br />
bergerak yang dihantar ke lokasi-lokasi<br />
strategik di seluruh negara. TNB<br />
memberi sokongan kepada program ini<br />
dengan memberi peruntukan sebanyak<br />
RM200,000 setahun untuk selama lima<br />
tahun.<br />
Menjana Mutu Pendidikan<br />
Tanggungjawab Sosial Korporat<br />
TNB percaya bahawa pendidikan mampu<br />
mengubah impian menjadi kenyataan.<br />
Syarikat mempunyai tradisi yang kukuh<br />
dalam melahirkan golongan cerdik<br />
pandai dan penyelidik-penyelidik yang<br />
bertaraf dunia menerusi programprogram<br />
pendidikan dan biasiswa. Ramai<br />
golongan korporat di negara ini<br />
merupakan penerima pemberian<br />
biasiswa TNB dan menikmati kemudahan<br />
pendidikan yang disediakan oleh<br />
Syarikat.<br />
universiti tenaga nasional<br />
Sebagai sebuah institusi pengajian<br />
tinggi, UNITEN mempunyai tanggungjawab<br />
yang besar dan penting dalam<br />
membantu Kerajaan melahirkan individu<br />
yang serba boleh. UNITEN juga<br />
memberi fokus penting dalam aktiviti<br />
penyelidikan dan pembangunan yang<br />
menggalak dan melahirkan budaya<br />
inovasi dan persaingan di kalangan<br />
tenaga akademik dan juga pelajar.<br />
Kerjasama strategik antara UNITEN dan<br />
sektor industri menyediakan akses dan<br />
peluang bagi pelajar dan tenaga<br />
akademik untuk menguasai pengetahuan<br />
malah kepakaran saintifik dan teknikal<br />
yang relevan untuk keperluan industri<br />
dan pasaran.<br />
pintar<br />
PINTAR atau Promoting Intelligence,<br />
Nurturing Talent and Advocating<br />
Responsibility merupakan program<br />
pendidikan di bawah pengendalian<br />
bersama TNB dan Khazanah <strong>Nasional</strong><br />
<strong>Berhad</strong> (Khazanah). Ia bertujuan<br />
memupuk kesedaran pendidikan para<br />
pelajar dari kalangan keluarga miskin.<br />
Tumpuan khas diberi kepada mereka<br />
yang tinggal di Wilayah Ekonomi<br />
Koridor Utara (NCER), Wilayah Ekonomi<br />
Pantai Timur (ECER) dan Kawasan<br />
Pembangunan Iskandar (IDR).<br />
Pelaksanaan PINTAR adalah selaras<br />
dengan seruan Kerajaan yang menggalakkan<br />
perkongsian swasta-kerajaan<br />
dalam pembangunan pendidikan di<br />
bawah Rancangan Malaysia Ke-9 dan<br />
Bajet 2006. Dua teras utama Misi<br />
PINTAR ialah meningkatkan motivasi<br />
untuk berbelajar di kalangan kanakkanak<br />
dan memastikan persekitaran<br />
pembelajaran yang sesuai.<br />
23 buah sekolah rendah di seluruh negara<br />
telah diterima sebagai sekolah anak<br />
angkat TNB di bawah program ini.<br />
Sebanyak RM520,000 diperuntukkan bagi<br />
tujuan meningkatkan kecemerlangan<br />
akademik pelajar-pelajar sekolah luar<br />
bandar yang akan mengambil peperiksaan<br />
UPSR. Sumbangan ini bertujuan membiayai<br />
yuran tiusyen, mengendalikan sesi-sesi<br />
dialog dengan ibu bapa, menjalankan<br />
kursus-kursus motivasi dan bengkel<br />
pembangunan kemahiran. Sehingga kini,<br />
seramai 2,387 pelajar telah menerima<br />
manfaat dari program ini.<br />
program motivasi/pintar 2008<br />
Program motivasi ini dikendalikan<br />
sepenuhnya oleh penuntut-penuntut<br />
Universiti <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> (UNITEN) di<br />
bawah Persatuan Pembimbing Rakan<br />
Sebaya (PRS) bertujuan meningkatkan<br />
semangat, keazaman dan keyakinan<br />
pelajar-pelajar dalam menghadapi<br />
peperiksaan UPSR. Seramai 150 murid<br />
Darjah 6 dari Sekolah Kebangsaan<br />
Bayan Lepas, Bertam Indah dan Sekolah<br />
Kebangsaan Sg. Ara, Pulau Pinang<br />
dipilih untuk menyertai program selama<br />
tiga hari itu.<br />
program Jejak kegemilangan<br />
Di bawah program ini, pelajar-pelajar<br />
cemerlang dari luar bandar dan dari<br />
keluarga yang tidak berkemampuan<br />
telah menyertai lawatan sambil belajar<br />
ke Kuala Lumpur termasuk lawatan ke<br />
Universiti <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> (UNITEN)<br />
yang bertujuan mendedahkan mereka<br />
kepada kehidupan di kampus di samping<br />
mendorong mereka memperoleh<br />
kejayaan yang lebih cemerlang.<br />
program kem remaja bestari<br />
Satu program perkhemahan pendidikan<br />
yang diadakan untuk anak warga kerja<br />
TNB dan juga anak-anak yatim untuk<br />
membimbing dan merangsang mereka<br />
mencipta kecemerlangan dalam<br />
peperiksaan-peperiksaan seperti UPSR,<br />
PMR dan SPM.<br />
biasiswa dan pinjaman pelajaran<br />
TNB memberi biasiswa dan pinjaman<br />
pelajaran kepada pelajar-pelajar<br />
cemerlang dan layak menerima bantuan<br />
melalui badan yayasannya iaitu Yayasan<br />
<strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong>. Bagi tahun kewangan<br />
yang dikaji, YTN telah menyediakan<br />
pinjaman berjumlah RM53 juta kepada<br />
pelajar-pelajar terbaik untuk melanjutkan<br />
pengajian peringkat tinggi di universitiuniversiti<br />
tempatan dan luar negara<br />
yang terkenal sebagai salah satu usaha<br />
untuk membina kumpulan terpelajar<br />
bagi TNB dan negara.<br />
pusat perkhidmatan pendidikan khas<br />
(3pk)<br />
TNB melalui YTN telah menjadikan<br />
Pusat Perkhidmatan Pendidikan Khas<br />
(3PK) sebagai program angkat untuk<br />
tempoh 5 tahun mulai 2008-2011. Pusat<br />
ini merancangkan pelbagai perkhidmatan<br />
bagi membantu kanak-kanak berkeperluan<br />
khas ke arah kualiti hidup yang<br />
lebih baik.<br />
Ceramah motivasi pendidikan<br />
TNB telah menganjurkan ceramah<br />
motivasi pendidikan untuk pelajar-pelajar<br />
Darjah 5 dari Sekolah Kebangsaan<br />
Bebar, Pekan, Pahang dan Sekolah<br />
Kebangsaan Dato’ Seri Kamaruddin,<br />
Manjung, Perak. Program ini bertujuan<br />
membimbing pelajar-pelajar dalam<br />
teknik pembelajaran yang sistematik<br />
dan berkesan di samping merangsang<br />
mereka untuk terus berusaha mencapai<br />
kecemerlangan dalam pelajaran dan<br />
aktiviti ko-kurikulum. Kebanyakan<br />
mereka yang dipilih adalah dari keluarga<br />
miskin yang kurang berkemampuan.<br />
program ‘Taking Motorsports to<br />
School’<br />
T N B t i d a k m e m b a t a s k a n a s p e k<br />
pembelajaran hanya boleh diperolehi di<br />
dalam bilik darjah sahaja sebagai salah<br />
satu wadah pembelajaran. TNB telah<br />
membawa 100 pelajar dari Sekolah
Kebangsaan Bebar, Pekan dan Sekolah<br />
Kebangsaan Dato’ Sri Kamaruddin,<br />
Manjung, menyaksikan perlumbaan<br />
kereta Formula One, di Sepang,<br />
Selangor.<br />
program tnb@sukma<br />
TNB membawa seramai 160 pelajar dari<br />
sekolah-sekolah di Terengganu untuk<br />
menyaksikan perlawanan akhir hoki<br />
lelaki dan wanita sempena Sukan<br />
Malaysia Ke-12 (SUKMA ke-12). Program<br />
<strong>tahunan</strong> yang dianjurkan bersama<br />
d e n g a n S U K M A a k a n m e m b e r i<br />
pendedahan dan memupuk minat para<br />
pelajar terhadap sukan hoki.<br />
Meningkatkan Kecemerlangan<br />
Bisnes<br />
TNB percaya bahawa inisiatif-inisiatif<br />
CSR yang dilaksanakan sejajar dengan<br />
strategi bisnes akan menghasilkan<br />
pulangan jangka panjang. Antara inisiatif<br />
yang berjaya dilaksanakan ialah Program<br />
Pembangunan Vendor. Di samping<br />
sentiasa mengekalkan piawaian bisnes<br />
dan operasi yang tinggi dengan<br />
memastikan bekalan elektrik yang cukup,<br />
selamat, berdaya harap dan berterusan;<br />
memberi perkhidmatan cemerlang<br />
kepada pelanggan; dan memupuk<br />
budaya kerja yang berwibawa tinggi<br />
adalah antara komitmen-komitmen TNB<br />
untuk merangsang peningkatan<br />
kecemerlangan bisnes.<br />
program pembangunan Vendor<br />
Program ini diadakan untuk membangun<br />
golongan pembekal yang berdaftar<br />
dengan TNB yang berdaya harap serta<br />
kompetitif menerusi jalinan perkongsian<br />
strategik dan mendapat sokongan<br />
komuniti vendor tempatan khususnya<br />
vendor Bumiputra. Melalui program<br />
pengurusan vendor yang berstruktur<br />
dengan bercirikan aktiviti-aktiviti<br />
strategik dan inovatif seperti latihan,<br />
bimbingan, pembiayaan bank,<br />
pelaksanaan Sistem Pengurusan Kualiti<br />
dan insentif-insentif pembangunan<br />
vendor, TNB berjaya membantu<br />
pembekal mengurangkan kos dan<br />
mempertingkatkan tahap dan kualiti<br />
perkhidmatan. Syarikat juga mempromosikan<br />
produk-produk vendor di<br />
luar negeri dengan bersandarkan<br />
kekuatan jenama TNB. Faedah-faedah<br />
seumpama ini telah menjadikan TNB<br />
lebih bersedia untuk menghadapi<br />
cabaran persekitaran industri yang amat<br />
kompetitif. Secara langsung inisiatif ini<br />
membolehkan TNB menyumbang ke<br />
arah pencapaian matlamat pembangunan<br />
negara iaitu “pertumbuhan dengan<br />
kesaksamaan”.<br />
tenaga boleh Diperbaharui<br />
Sehingga kini TNB telah menandatangani<br />
sembilan perjanjian pembelian dengan<br />
Pembangun-pembangun Kuasa <strong>Tenaga</strong><br />
Boleh Diperbaharui Kecil di Semenanjung<br />
Malaysia dengan jumlah kapasiti eksport<br />
sebanyak 49.8 MW. TNB telah juga<br />
menandatangani Memorandam Persefahaman<br />
dengan FELDA Palm<br />
Industries Sdn Bhd dan J-Power dari<br />
Jepun untuk membangun loji janaelektrik<br />
biojisim di Jengka, Pahang.<br />
indeks tempoh masa purata gangguan<br />
sistem (saiDi)<br />
Indeks Tempoh Masa Purata Gangguan<br />
Sistem atau SAIDI adalah piawaian<br />
industri yang mengukur keboleh harapan<br />
perkhidmatan atau piawaian tahap<br />
perkhidmatan kepada pelanggan oleh<br />
sesebuah utiliti seperti TNB. Ia<br />
menunjukkan purata masa gangguan<br />
perkhidmatan dalam kiraan minit bagi<br />
sesuatu jangka masa tertentu. Mulai<br />
September 2008, TNB telah menggunakan<br />
Sistem Pengurusan Henti Tugas<br />
(TOMS) bersepadu yang baru yang<br />
berupaya mengukur SAIDI atau piawaian<br />
perkhidmatan kepada pelanggan,<br />
dengan lebih tepat.<br />
tnb Careline 15454 helpdesk<br />
TNB Careline 15454 adalah pusat<br />
pengurusan panggilan setempat 24 jam<br />
yang menangani pertanyaan-pertanyaan<br />
mengenai bekalan tenaga seluruh<br />
negara. Dengan menggunakan sistem<br />
telefoni pusat panggilan terkini, TNB<br />
Careline 15454 berusaha mencapai<br />
kecemerlangan perkhidmatan dengan<br />
memastikan 90% daripada panggilan<br />
yang diterima dijawab dalam masa 20<br />
saat untuk memenuhi tahap perkhidmatan<br />
lebih daripada 75%.<br />
sistem Wbis<br />
Sistem ini membolehkan orang ramai<br />
melapor salah laku, atau salah guna<br />
kuasa atau kedudukan oleh pekerja TNB<br />
melalui talian bebas toll 1-800-888-862.<br />
Sistem WBIS dalaman juga telah<br />
disediakan untuk membolehkan warga<br />
kerja TNB melaporkan salah laku oleh<br />
rakan sekerja mereka.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
167
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
168<br />
E-Application<br />
Permohonan bekalan elektrik secara<br />
‘on-line’ TNB yang mensasarkan pemajup<br />
e m a j u p ro j e k p e r u m a h a n d a n<br />
pemohon-pemohon individu. Sistem<br />
yang menggunakan teknologi berasaskan<br />
web ini membolehkan pemantauan<br />
permohonan bekalan elektrik dengan<br />
cepat dan mudah.<br />
seminar “Wayleave and Land<br />
Matters”<br />
Program yang dikendalikan bersama<br />
agensi-agensi Kerajaan dan Pihak<br />
Berkuasa Tempatan yang berkenaan<br />
untuk berkongsi maklumat perundangan<br />
sedia ada yang berkaitan penggunaan<br />
tanah dan “wayleave’ u n t u k<br />
pembangunan infrastruktur elektrik<br />
voltan tinggi.<br />
Menjaga Kesejahteraan Alam<br />
Sekitar<br />
Tanggungjawab Sosial Korporat<br />
Sebagai pengeluar dan pembekal<br />
tenaga, bentuk operasi TNB memerlukan<br />
Syarikat menjaga kepentingan alam<br />
sekitarnya. Sebagai prinsip asas, TNB<br />
beranggapan bahawa apa jua projek<br />
atau pembangunan yang dilaksanakan<br />
oleh TNB menjaga dan tidak menjejaskan<br />
alam sekitar.<br />
Dasar alam sekitar<br />
TNB telah merumuskan dasar alam<br />
sekitar yang mematuhi peruntukan<br />
semua undang-undang dan peraturanperaturan<br />
serta menetapkan piawaian<br />
untuk melindungi, memelihara dan<br />
memperbaiki alam sekitar dalam semua<br />
operasi serta keputusan yang dibuatnya.<br />
Sistem Pengurusan Alam Sekitar telah<br />
dilaksanakan untuk memastikan impak<br />
negatif ke atas alam sekitar yang<br />
berpunca dari operasinya dihapus,<br />
dikurang atau diminimumkan.<br />
piawaian global isO 14000<br />
TNB telah menjadualkan audit ke atas<br />
semua inisiatif tanggungjawab korporat<br />
serta merumuskan dasar-dasar dan<br />
prosedur-prosedur untuk menetapkan<br />
pematuhan, pencapaian dan keberkesanan<br />
inisiatif-inisiatif alam sekitarnya.<br />
Audit alam sekitar telah dijalankan<br />
mengikut jarak waktu yang ditetapkan<br />
untuk memastikan komitmen Alam<br />
Sekitar Korporat TNB dipatuhi. Di<br />
samping itu, program-program latihan<br />
juga diadakan untuk warga kerja Syarikat<br />
u n t u k m e m b a n g u n k o m p e t e n s i<br />
perlindungan alam sekitar yang tinggi.<br />
pemuliharaan kelip-kelip<br />
TNB dan Kerajaan Negeri Selangor<br />
telah berganding bahu dalam projek<br />
pemuliharaan koloni kelip-kelip di<br />
Kampung Kuantan. Di samping<br />
menjalankan kajian dan penyelidikan,<br />
TNB juga telah melaksanakan empat<br />
projek untuk memperbaiki infrastruktur<br />
di Pusat Kelip-Kelip. Ini melibatkan<br />
pembinaan empat buah astaka,<br />
pembinaan mini teater, berserta sistem<br />
siar raya di bangunan sedia ada, menaik<br />
taraf jeti, jalan masuk serta dataran di<br />
Pusat Kelip-kelip. Projek-projek tersebut<br />
adalah sebahagian daripada tanggungjawab<br />
TNB di bawah perjanjian yang<br />
ditandatangani di antara kedua-dua<br />
pihak. Sebelum itu, TNB telah<br />
melaksanakan projek pengubah suaian<br />
pintu gerbang, mendirikan papan iklan<br />
Syarikat di tempat letak kereta serta<br />
meletakkan papan-papan tanda arahan<br />
ke Pusat Kelip-kelip di beberapa lokasi<br />
strategik sepanjang jalan dari Kuala<br />
Lumpur ke Tanjung Karang, Selangor.<br />
TNB juga telah mengambil berbagai<br />
inisiatif untuk memperbaiki kualiti<br />
kehidupan pengendali-pengendali<br />
perkhidmatan bot di pusat tersebut.<br />
Ini termasuklah mengadakan kelas<br />
pertuturan bahasa Arab dan Jepun<br />
untuk membolehkan mereka<br />
berkomunikasi dengan pelawat-pelawat<br />
yang datang dari negara Jepun dan<br />
timur tengah. Kelas-kelas tersebut<br />
dikendalikan oleh tenaga pengajar dari<br />
Institut Latihan Sultan Ahmad Shah<br />
(ILSAS). Kelas bahasa asing semakin<br />
diperlukan memandangkan Pusat Kelip-<br />
Kelip kini menerima kunjungan pelawat<br />
asing yang semakin meningkat.<br />
Syarikat juga telah melaksanakan<br />
program “Jom Ke Sekolah Bersama<br />
TNB” dengan anak-anak pendayung bot<br />
yang kebanyakannya tidak mempunyai<br />
sumber pendapatan yang tetap.<br />
tempat perlindungan burung<br />
Stesen Janaelektrik Sultan Salahuddin<br />
Abdul Aziz, Kapar telah menjadi tempat<br />
persinggahan burung. Perkarangan<br />
stesen ini kini menjadi tempat<br />
perhimpunan utama berbagai jenis<br />
burung migrasi seperti pipis, bangau<br />
d a n p u c h o n g d a n s e k a l i g u s<br />
menjadikannya sebahagian daripada<br />
usaha TNB memelihara warisan alam<br />
semula jadi untuk dinikmati generasi<br />
akan datang.<br />
program motivasi, pendidikan dan<br />
kesedaran alam sekitar remaja tnb<br />
Program anjuran bersama TNB dan TNB<br />
Research Sdn. Bhd. yang mula<br />
dilaksanakan pada tahun 2003 bertujuan<br />
antara lain, untuk memupuk kesedaran<br />
terhadap alam sekitar di kalangan<br />
remaja, khususnya kanak-kanak sekolah.<br />
Terdapat tiga fasa dalam program<br />
tersebut:<br />
Fasa 1: Kem Kesedaran Alam Sekitar<br />
Fasa 2: Projek Mini – pemeliharaan<br />
alam sekitar<br />
Fasa 3: Pertandingan projek mini<br />
antara sekoIah<br />
Pada tempoh yang dikaji, tumpuan<br />
program adalah terhadap pemuliharaan<br />
kelip-kelip. 10 buah sekolah yang<br />
mewakili setiap daerah di negeri<br />
Selangor telah menyertai program ini.<br />
Sehingga akhir bulan Ogos 2008,<br />
seramai 268 pelajar dari 26 sekolah di<br />
seluruh Malaysia telah menyertai<br />
program ini.<br />
Memperkasakan Warga Kerja<br />
Adalah menjadi pegangan TNB bahawa<br />
warga kerja adalah aset yang paling<br />
bernilai bagi Syarikat. Sepanjang tahun<br />
dalam kajian, semua inisiatif CSR untuk<br />
warga kerja melibatkan programprogram<br />
latihan yang tersusun, peluangpeluang<br />
kemajuan kerjaya serta<br />
meningkatkan tahap profesionalisme.<br />
Di samping itu, warga kerja juga<br />
digalakkan menyertai kegiatan-kegiatan<br />
di luar skop pekerjaan seperti aktivitiaktiviti<br />
sukarela atau aktiviti-aktiviti lain<br />
supaya mencapai keseimbangan kerjaya<br />
antara kerjanya dan kehidupan.
Faedah-Faedah kesihatan<br />
TNB menyediakan berbagai faedah<br />
kesihatan dan perubatan untuk warga<br />
kerja, pesara-pesara dan tanggungantanggungan<br />
yang layak.<br />
keselamatan, kesihatan pekerjaan<br />
dan alam sekitar (Oshe)<br />
TNB tetap komited dalam menyediakan<br />
tempat kerja yang selamat dan selesa<br />
untuk warga kerjanya bagi memastikan<br />
kemalangan di tempat kerja<br />
diminimumkan jika tidak boleh<br />
dihapuskan sama sekali, satu program<br />
yang merangkumi inisiatif-inisiatif berikut<br />
telah dilaksanakan:<br />
• Merumus, membangun dan menguatkuasa<br />
dasar-dasar keselamatan dan<br />
kesihatan pekerjaan.<br />
• Memupuk dan membina budaya<br />
yang mementingkan keselamatan<br />
dan kesihatan pekerjaan.<br />
• Pengurusan Bahagian Pembahagian<br />
dinasihat supaya mematuhi semua<br />
undang-undang dan peraturan yang<br />
berkaitan.<br />
• Melantik Juruaudit serta menubuhkan<br />
urusetia keselamatan dan kesihatan<br />
pekerjaan di peringkat Bahagian.<br />
kelab sukan dan rekreasi<br />
Berbagai kemudahan fisikal dan riadah<br />
serta aktiviti sosial disediakan menerusi<br />
Kelab Kilat untuk meningkatkan<br />
kesejahteraan dan semangat warga<br />
kerja. Pihak Syarikat telah membelanjakan<br />
kira-kira RM470,000 untuk membiayai<br />
aktiviti sukan dan sosial Kelab.<br />
program 5s<br />
Program 5S yang dirumus berasaskan<br />
lima perkataan Jepun iaitu seiri, seiton,<br />
seisa, seiketsu dan shitsuke adalah alat<br />
p e n g u r u s a n b a g i m e w u j u d k a n<br />
persekitaran kerja yang selesa dan<br />
produktif. 5S juga menjadi asas semua<br />
inisiatif untuk mempertingkatkan<br />
produktiviti serta mengeratkan kerja<br />
berpasukan.<br />
Perintis Kejuaraan<br />
Sukan sentiasa menjadi salah satu<br />
agenda penting dalam bisnes TNB.<br />
Sukan bukan setakat sebagai peranan<br />
sosial tetapi yang lebih penting sebagai<br />
pemangkin untuk membangunkan juarajuara<br />
masa depan. Penglibatan TNB<br />
dalam bidang sukan selaras dengan<br />
aspirasi Kerajaan untuk melahirkan atletatlet<br />
terbaik dan membolehkan Malaysia<br />
muncul sebagai negara yang handal<br />
dalam bidang sukan.<br />
program bimbingan sukan<br />
T N B m e l a k s a n a k a n p r o g r a m<br />
pembangunan klinik hoki remaja Negara<br />
menerusi pengendalian sesi-sesi<br />
bimbingan kemahiran kepada pelajarpelajar<br />
sekolah berusia 12-18 tahun di<br />
seluruh negara oleh pemain TNB yang<br />
j u g a m e r u p a k a n p e m a i n h o k i<br />
kebangsaan. Program ini dikendalikan<br />
dengan kerjasama Persatuan Hoki<br />
Malaysia dan Persatuan Hoki Negeri.<br />
Sehingga kini seramai 3,000 bakat baru<br />
dari 9 negeri telah dikenal pasti serta<br />
terlibat dalam projek ini.<br />
TNB adalah penaja utama kejohanan<br />
hoki Piala Sultan Azlan Shah, yang<br />
menyaksikan penyertaan pasukanpasukan<br />
ternama dari seluruh dunia.<br />
TNB juga penaja utama beberapa liga<br />
tempatan seperti Piala Razak, Liga<br />
Remaja dan Liga Hoki TNB-MHL yang<br />
dianjurkan oleh Persatuan Hoki Malaysia<br />
(MHF).<br />
Selain hoki, TNB adalah juga penaja<br />
utama kriket. Syarikat terlibat aktif dalam<br />
pembangunan kriket dengan menyertai<br />
setiap pertandingan peringkat tempatan<br />
dan antarabangsa anjuran Persatuan<br />
Kriket Malaysia.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
169
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
170<br />
Perkhidmatan-Perkhidmatan Lain<br />
– Pengurusan Produktiviti dan Kualiti<br />
Jabatan Pengurusan Produktiviti dan<br />
Kualiti (PQM) bertanggungjawab untuk<br />
meningkatkan produktiviti dan kualiti<br />
secara keseluruhannya dalam TNB serta<br />
mengendalikan program transformasi<br />
korporat. Jabatan ini terdiri daripada<br />
tiga unit iaitu Unit Pengurusan<br />
Perubahan, Unit Pengurusan Polisi dan<br />
Unit Pembangunan Organisasi & Kualiti.<br />
Unit Pengurusan Perubahan<br />
Unit Pengurusan Perubahan (CMU)<br />
m e m b a n t u B a h a g i a n - b a h a g i a n<br />
membangunkan inisiatif-inisiatif penting<br />
serta mencapai sasaran Program<br />
Korporat yang ditetapkan. Objektif unit<br />
ini adalah untuk meningkatkan kadar<br />
k e j a y a a n d e n g a n m e m b a n t u<br />
mengenalpasti dan menghapuskan<br />
sekatan-sekatan dan mengenalpasti<br />
semua intervensi. Jabatan ini juga<br />
b e r t a n g g u n g j a w a b m e m a n t a u<br />
pelaksanaan dan pencapaian inisiatifinisiatif<br />
penting setiap Bahagian di<br />
bawah program transformasi korporat.<br />
TNB sedang berusaha untuk mencapai<br />
kecemerlangan perkhidmatan di bawah<br />
Program Transformasi Kecemerlangan<br />
Perkhidmatan 10/10 (SE10/10) yang<br />
dijadualkan tamat pada 2010. Unit ini<br />
juga membantu setiap Bahagian<br />
m e n c a p a i p e n i n g k a t a n m e l a l u i<br />
pelaksanaan projek-projek khas jangka<br />
pendek dan melalui pengendalian<br />
bengkel dan aktiviti “team building”.<br />
Unit Pengurusan Polisi<br />
Unit Pengurusan Polisi mempunyai<br />
t a n g g u n g j a w a b b e s a r d a l a m<br />
penyelarasan aktiviti-aktiviti Sistem<br />
Pengurusan Kualiti (QMS) TNB mengikut<br />
Skim Pensijilan Sistem SIRIM. Untuk<br />
menunaikan tanggungjawab ini, Unit<br />
Pengurusan Polisi telah menetapkan<br />
objektif-objektif seperti berikut:<br />
• M e m a s t i k a n p e n c a p a i a n d a n<br />
pengekalan piawaian proses dan<br />
penambahbaikan (PSI) dalam TNB<br />
dengan membantu Bahagian/<br />
Jabatan mendokumenkan semua<br />
proses, prosedur dan arahan kerja<br />
mengikut Keperluan Piawaian ISO<br />
9000.<br />
• Memastikan ketersediaan dan<br />
penggunaan polisi-polisi, prosedurprosedur<br />
dan pekeliling terkini di<br />
seluruh TNB.<br />
Untuk menyokong objektifnya, unit ini<br />
telah memainkan peranan seperti<br />
berikut:<br />
A.<br />
B.<br />
PIAWAIAN PROSES DAN<br />
PENAMBAHBAIKAN<br />
(MS ISO 9001:2000)<br />
• Khidmat nasihat dan panduan<br />
kepada Bahagian/Jabatan<br />
mengenai pelaksa naan PSI dan<br />
pengekalannya.<br />
• Membangun dan mengemaskini<br />
kurikulum dan modul<br />
latihan PSI dengan ILSAS<br />
secara berterusan.<br />
PENGUMPULAN POLISI<br />
Menyelaras pengumpulan semua<br />
polisi, prosedur dan pekeliling.<br />
Unit Pembangunan Organisasi<br />
dan Kualiti<br />
Unit Pembangunan Organisasi dan<br />
Kualiti bertanggungjawab dalam mempromosikan<br />
kualiti di seluruh organisasi<br />
melalui inisiatif-inisiatif seperti Anugerah<br />
Kualiti Presiden (AKP), Pasukan<br />
Peningkatan Kerja (WIT), 5S, “team<br />
building” dan lain-lain.<br />
Mulai tarikh kajian, penilaian AKP<br />
diadakan dua tahun sekali. Tempoh<br />
yang lebih lama ini telah memberi TNB<br />
masa yang cukup untuk lebih bersedia<br />
bagi penyertaan pada Anugerah<br />
Kecemerlangan Pengurusan Kualiti<br />
(Kategori 4). Usaha ini telah beroleh<br />
hasil apabila TNB memenangi anugerah<br />
itu dan seterusnya memenangi Anugerah<br />
Kecemerlangan Industri Perdana Menteri<br />
(AKIPM) bagi tahun 2007.<br />
TNB terus menghidupkan tradisi<br />
peningkatan kualiti secara berterusan<br />
khususnya dalam WIT di mana terdapat<br />
kira-kira 700 pasukan WIT yang aktif<br />
dalam Kumpulan dan subsidiarisubsidiarinya.<br />
Bagi TK2007/2008,<br />
pasukan-pasukan WIT telah memenangi<br />
beberapa anugerah seperti berikut:<br />
• anugerah ketua pengarah<br />
perbadanan produktiviti malaysia<br />
– untuk penyertaan dan kejayaan<br />
TNB dalam Konvensyen ICC<br />
Kebangsaan MPC. Anugerah itu<br />
telah diterima oleh Dato’ Abdul<br />
Razak bin Abdul Majid, Naib<br />
Presiden Kanan (Hal Ehwal Korporat)<br />
bagi pihak TNB.<br />
• anugerah prism kategori 1 –<br />
pingat emas – dianugerahkan<br />
kepada WIT EG dari Stesen<br />
Janaelektrik Sultan Iskandar, Pasir<br />
Gudang, Johor di Konvensyen<br />
Kualiti Indonesia 2008 yang diadakan<br />
di Cisarua, Jakarta, Indonesia.<br />
• naib Johan sektor perkhidmatan<br />
dimenangi oleh WIT Impian dari<br />
Stesen Janaelektrik Gelugor, Pulau<br />
Pinang di Konvensyen ICC<br />
Kebangsaan 2008 yang diadakan<br />
pada 19-22 Ogos 2008 setelah<br />
menewaskan 38 pasukan lain dari<br />
seluruh negara.<br />
• anugerah pingat perak kepada WIT<br />
K Power dari Bahagian Pembahagian<br />
Kuala Lipis, Pahang di Konvensyen<br />
QCC Antarabangsa (ICQCC) di<br />
Beijing pada 23-26 Oktober 2007.<br />
TNB terus melaksanakan konsep 5S di<br />
seluruh organisasi untuk mewujudkan<br />
tempat kerja yang selesa dan selamat.<br />
Walaupun konsep ini bukan objektif<br />
utamanya, beberapa unit bisnes telah<br />
dianugerahkan pensijilan 5S daripada<br />
Perbadanan Produktiviti Malaysia (MPC).<br />
Selain itu Stesen Janaelektrik Tuanku<br />
Jaafar Port Dickson pula telah dipilih<br />
sebagai pemenang Pengamal 5S<br />
Kebangsaan MPC 2007.
Laporan Keselamatan Dan Kesihatan Pekerjaan<br />
Sistem Pengurusan OSH<br />
Sistem Pengurusan OSH, yang dikenali sebagai Sistem Pengurusan Kecemerlangan<br />
Keselamatan (SEMS) sudah sekian lama digunakan untuk mengurus OSH dalam TNB. SEMS<br />
terus dipertingkatkan untuk menghadapi cabaran-cabaran dari badan-badan pensijilan supaya<br />
Kumpulan mencapai prestasi OSH terbaik. Sistem ini terus diperkemaskan untuk memenuhi<br />
piawaian OHSAS 18001:2000 dan MS1722 dan program-program telah dilaksanakan untuk<br />
mengatasi cabaran-cabaran baru ini.<br />
Latihan telah diadakan secara berkala untuk membangun kompetensi semua anggota dalam<br />
pengurusan bagi pelaksanaan dan audit OSH seperti yang ditetapkan. Adalah juga wajib<br />
bagi subsidiari-subsidiari Syarikat menerima pakai sistem ini. Hasilnya, audit keseluruhan telah<br />
dijalankan ke atas UNITEN dan semua subsidiari lain. Tapak-tapak projek juga diteliti untuk<br />
pelaksanaan sistem pengurusan OSH yang sewajarnya.<br />
Kesedaran OSH dan Latihan<br />
Tumpuan kesedaran dan kefahaman OSH telah diberikan kepada Pengurusan Kanan.<br />
Komitmen mereka adalah amat penting bagi memastikan kecemerlangan OSH diletakkan<br />
pada tahap yang sama pentingnya dengan kecemerlangan operasi.<br />
Pengenalan<br />
Aset TNB yang paling bernilai iaitu warga kerjanya telah diberi pendedahan yang berterusan<br />
kepada OSH melalui kursus-kursus latihan dalaman dan luaran, berbagai seminar, persidangan,<br />
simposium dan bengkel. Warga kerja yang sesuai telah dikenalpasti untuk menghadiri seminar-<br />
TNB menghadapi cabaran yang besar dalam seminar dan persidangan-persidangan di luar negeri supaya TNB sentiasa peka dan mengetahui<br />
memastikan keselamatan dan kesihatan<br />
pekerjaan, (OSH) diuruskan selari dengan<br />
tentang perubahan terkini dalam teknologi dan konsep-konsep OSH.<br />
operasi yang cekap. Operasi bisnes yang Malah kontraktor-kontraktor TNB turut diberi pendedahan OSH. Pasport Keselamatan<br />
kritikal harus dijalankan bersepadu dengan NIOSH-TNB telah diwujudkan secara usahasama dengan Institut Keselamatan dan Kesihatan<br />
menjamin persekitaran kerja yang selamat Pekerjaan Kebangsaan (NIOSH) bagi memastikan para kontraktor tahu sepenuhnya tentang<br />
dan sihat. Keseimbangan ini diperlukan keperluan asas OSH. Program ini akan menjadi wajib bagi semua kontraktor kelak. Program<br />
untuk memastikan keadaan ini sentiasa yang sama telah dikendalikan untuk penyelia-penyelia kerja luar sebagai usaha bersepadu<br />
dicapai. Ia memerlukan sinergi yang<br />
komprehensif dan kompleks dalam<br />
TNB untuk membasmikan kejahilan tentang hal-hal berkaitan OSH.<br />
berinteraksi di antara sistem dan proses, Orang ramai juga tidak dilupai dalam usaha Kumpulan berkongsi pengetahuan berkenaan<br />
prerogatif pengurusan, serta peruntukan keselamatan elektrik. Seminar-seminar telah dianjurkan untuk sekolah-sekolah, organisasi-<br />
sumber dan tenaga kerja. Gabungan yang organisasi bukan Kerajaan, industri-industri dan persatuan-persatuan sebagai satu cara untuk<br />
sukar ini perlu dikenalpasti dalam usaha memastikan keselamatan dalam penggunaan elektrik. Kempen-kempen keselamatan telah<br />
TNB menyediakan perkhidmatan yang dijalankan oleh Bahagian-bahagian berkaitan dengan melibatkan tenaga kerja serta orang<br />
cekap, berkesan dan berdaya harap dan<br />
pada masa yang sama memberi perlindungan<br />
kepada nyawa dan aset bagi membolehkan<br />
ramai sebagai sebahagian daripada tanggungjawab sosial korporat TNB.<br />
organisasi berkembang dan mencapai Tindak Balas Kecemasan<br />
kecemerlangan dalam mandatnya sebagai<br />
“Penggerak Kemajuan Negara”.<br />
Tahap bersiap sedia untuk bertindak balas terhadap krisis dan kecemasan adalah kritikal bagi<br />
business TNB dalam penjanaan, penghantaran dan pembahagian. Dalam hal ini, Kumpulan<br />
telah melaksanakan rancangan tindak balas kecemasan yang terperinci yang dipantau oleh<br />
Peningkatan Kualiti Perkhidmatan bahagian-bahagian dan jabatan-jabatan yang berkenaan. Pasukan Pengurusan Tindak Balas<br />
Pengurusan OSH terus mencapai kemajuan<br />
dengan berbagai keperluan dipertingkatkan<br />
bagi memastikan kadar pematuhan yang<br />
lebih tinggi. Penambahbaikan, walau betapa<br />
Kecemasan dan Pasukan Tindak Balas Kecemasan terus diberi pendedahan kepada rejim<br />
latihan dan status kewaspadaan terus diuji dan dikaji. Latihan-latihan kecemasan dipantau<br />
rapi dan satu sistem penilaian akan dilaksanakan untuk memastikan keberkesanan.<br />
kecil sekalipun akan dilaporkan. Kualiti<br />
perkhidmatan dipantau dengan rapi dan<br />
Anugerah Kecemerlangan OSH<br />
kesediaan menerima cabaran dalam Sejumlah 12 stesen janaelektrik TNB telah memenangi Anugerah Emas Kelas 1 & 2,<br />
mencapai sasaran telah dinilai dan Anugerah Perak dan Gangsa dalam Anugerah Persatuan Keselamatan dan Kesihatan<br />
dilaksanakan. Agensi-agensi pensijilan turut<br />
dijemput untuk menjalankan audit bagi<br />
Pekerjaan Malaysia (MSOSH) 2007.<br />
memastikan pematuhan kepada keperluan<br />
OSH dan kualiti yang berkaitan. 171<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
172<br />
Penyata Alam Sekitar<br />
POLISI ALAM SEKITAR TNB<br />
Sentiasa melindungi, memulihara dan<br />
mempertingkatkan kualiti alam sekitar dalam<br />
semua operasi dan dalam proses membuat<br />
sebarang keputusan yang berkaitan.<br />
Sentiasa mematuhi semua undang-undang<br />
dan peraturan, menetapkan piawaian yang<br />
akan membantu meningkatkan prestasi alam<br />
sekitar secara berterusan.<br />
Sentiasa melaksanakan Sistem Pengurusan<br />
Alam Sekitar (EMS) yang akan menjamin<br />
semua kesan ke atas alam sekitar daripada<br />
operasinya dapat dikurangkan atau pun<br />
dihapuskan.<br />
Sentiasa melaksanakan semakan audit alam<br />
sekitar mengikut jadual yang ditetapkan<br />
untuk memastikan pematuhan kepada<br />
komitmen Alam Sekitar, dan melaksanakan<br />
program-program latihan bagi warga kerja<br />
untuk memastikan tahap kompetensi yang<br />
tinggi dalam bidang pemuliharaan alam<br />
sekitar.<br />
Sentiasa meningkatkan tahap kesedaran<br />
terhadap alam sekitar di kalangan kontraktor,<br />
masyarakat umum dan pihak-pihak yang<br />
berkepentingan di samping menyediakan<br />
polisi alam sekitar bagi keperluan mereka.<br />
A. Pelan Pengurusan Alam Sekitar<br />
program pemantauan alam sekitar<br />
Pelan Pengurusan Alam Sekitar dilaksanakan mengikut keperluan bagi<br />
mendapatkan lesen di bawah Akta Kualiti Alam Sekitar 1974 atau<br />
mengikut perincian EIA yang ditetapkan oleh Jabatan Alam Sekitar<br />
atau berdasarkan syarat-syarat kelulusan EIA bagi setiap stesen<br />
janaelektrik. Secara amnya, fokus program pemantauan adalah<br />
memantau kualiti udara, kualiti air dan paras bising sempadan. Selain<br />
daripada itu, beberapa buah stesen juga menjalankan program<br />
pemantauan ekologi sebagai sebahagian daripada Program<br />
Pemantauan Alam Sekitar.<br />
TNB akan sentiasa memastikan setiap peralatan yang dipasang di<br />
semua stesen janaelektrik baru adalah mesra alam dan juga mematuhi<br />
Sistem Pemantauan Berterusan Pengeluaran Asap (CEMS).<br />
B. Audit Alam Sekitar dan Persijilan MS ISO<br />
Kesemua 12 stesen janaelektrik mempunyai satu set dokumentasi MS<br />
ISO 14001 yang lengkap dan pada masa ini sedang melaksanakan<br />
EMS yang berasaskan piawaian.<br />
Audit Pengurusan Alam Sekitar <strong>tahunan</strong> atau EMS berdasarkan<br />
kepada MS ISO 14001 dilaksanakan di semua stesen janaelektrik oleh<br />
Juruaudit Bahagian Penjanaan TNB. Audit penilaian semula EMS<br />
dilaksanakan setahun sekali oleh SIRIM QAS International.
C. Pelupusan Sisa Berjadual<br />
Program Pengurusan Sisa Berjadual TNB<br />
telah dilaksanakan selaras dengan<br />
Peraturan Kualiti Alam Sekitar (Sisa<br />
Berjadual) Tahun 2005. Sisa berjadual<br />
termasuklah semua sisa yang dihasilkan<br />
dari semasa ke semasa telah dilupuskan<br />
oleh kontraktor-kontraktor yang berdaftar<br />
dengan Jabatan Alam Sekitar.<br />
Semua sisa berjadual yang dikeluarkan<br />
perlu dimaklumkan kepada Jabatan<br />
Alam Sekitar dan akan disimpan buat<br />
sementara di Stor Sisa Berjadual sebelum<br />
dilupuskan. EMR bertanggungjawab<br />
untuk merekod, memantau, dan menguruskan<br />
semua sisa yang dikeluarkan<br />
oleh unit masing-masing.<br />
D. Program Kitar Semula<br />
Program pengurangan dan kitar semula<br />
sisa telah disenaraikan sebagai salah<br />
satu inisiatif Pengurusan Alam Sekitar<br />
(EMS) bagi setiap bahagian di dalam<br />
TNB. Ketika ini, hampir kesemua stesen<br />
janaelektrik telah mengamalkan program<br />
EMS ini bagi mengurangkan sisa serta<br />
pengunaan sumber tenaga. Malahan,<br />
sesetengah stesen telah pun mengenalpasti<br />
kawasan-kawasan strategik untuk<br />
dijadikan kawasan kitar semula.<br />
Sementara itu, program-program<br />
kesedaran untuk warga kerja mengenai<br />
EMS ini dilakukan menerusi perjumpaan<br />
bulanan. Program-program kesedaran<br />
yang berterusan telah dilaksanakan<br />
menerusi perjumpaan bulanan para<br />
pekerja.<br />
i. Program Pemantauan Keadaan<br />
(CMP): Program pemantauan ini<br />
dilakukan secara berterusan oleh<br />
Bahagian Penghantaran dalam<br />
operasinya. Salah satu inisiatif<br />
adalah penebusgunaan minyak alat<br />
ubah terpakai di mana minyak itu<br />
ditapis dengan menggunakan<br />
teknologi terkini dan diguna<br />
semula dalam operasi.<br />
ii. Program Mengitar Semula Kabel-<br />
Kabel Lama: Program mengitar<br />
semula kabel-kabel lama<br />
dilaksanakan menerusi Jawatankuasa<br />
Pelupusan di semua wilayah.<br />
Proses mengitar semula bagi kabelkabel<br />
lama boleh dilaksanakan<br />
sebaik sahaja kelulusan diberikan<br />
oleh Jawatankuasa ini. Lazimnya,<br />
Jawatankuasa ini akan melantik<br />
syarikat kitar semula untuk<br />
mengumpul barang-barang lusuh<br />
ini untuk proses seterusnya.<br />
E. Pengurusan Krisis<br />
Pasukan Pengurusan Bencana Alam<br />
diwakili oleh Pasukan Tindakan<br />
Kecemasan yang merupakan komponen<br />
utama bagi Sistem Pengurusan<br />
Kecemerlangan Keselamatan (SEMS)<br />
yang telah dilaksanakan di semua<br />
bahagian dalaman TNB.<br />
SEMS akan mengenalpasti semua<br />
bentuk kecemasan yang mungkin<br />
berlaku dalam aktiviti bisnes bahagian<br />
dan seterusnya menyediakan Pelan<br />
Tindakan Kecemasan sebagai langkah<br />
pengawalan.<br />
Setiap bahagian juga melaksanakan<br />
latihan ERP <strong>tahunan</strong> yang melibatkan<br />
semua warga kerja dan agensi-agensi<br />
dan pihak berkuasa yang berkenaan.<br />
F. Penggantian Halon<br />
B a h a g i a n - b a h a g i a n P e n j a n a a n<br />
Pembahagian telah mencapai bebas<br />
Halon dalam semua operasinya<br />
sementara program penggantian halon<br />
masih berterusan dalam Bahagian<br />
Penghantaran. Program menggantikan<br />
gas halon merupakan antara fokus<br />
u t a m a J a b a t a n P e n y e n g g a r a a n<br />
R a n g k a i a n ( N M D ) , B a h a g i a n<br />
Penghantaran. Penggantian gas halon<br />
dengan gas baru yang diluluskan dalam<br />
sistem pencegahan kebakaran dilakukan<br />
secara berperingkat telah dilaksanakan<br />
di bawah Pelan Bisnes untuk Tahun<br />
2004-2008. Program ini dijangka siap<br />
pada tahun kewangan akan datang.<br />
G. Isu-Isu Semasa<br />
i. Pemanasan Global: Cabaran bagi<br />
industri elektrik bukan sahaja pada<br />
bahan api fosil terhad tetapi juga<br />
pada harga bahan api fosil yang<br />
semakin meningkat. Penggunaan<br />
bahan api fosil untuk penjanaan<br />
elektrik juga banyak menyumbang<br />
kepada pencemaran udara dan<br />
gas-gas rumah tanaman. Penguatkuasaan<br />
protokol antarabangsa<br />
dan perundangan alam sekitar<br />
kebangsaan menghendakkan TNB<br />
meningkatkan inisiatif pengurusan<br />
untuk mematuhi piawaian<br />
pemancaran yang ketat. TNB<br />
sedang menerokai teknologi terkini<br />
untuk mengurangkan pencemaran<br />
seperti karbon monoksida (CO),<br />
karbon dioksida (CO2), nitrogen<br />
oksida (NOx) dan sulfur dioksida<br />
(SO2) dan memasang teknologi itu<br />
dalam operasi loji janakuasa kami<br />
yang terkini.<br />
ii. Mekanisme Pembangunan Bersih<br />
(CDM): Mekanisme Pembangunan<br />
Bersih (CDM) merupakan satu<br />
usaha global di bawah Kyoto<br />
Protocol (K.P.) Artikel 12, untuk<br />
mengurang dan menstabilkan<br />
kepekatan gas-gas rumah hijau<br />
(GHG) yang disuntik ke dalam<br />
atmosfera kita. Malaysia sebagai<br />
sebahagian daripada masyarakat<br />
global mengiktiraf dan menyokong<br />
objektif Konvensyen Rangka Kerja<br />
mengenai Perubahan Iklim Bangsabangsa<br />
Bersatu (UNFCCC) untuk<br />
mencegah kepekatan gas<br />
anthropogenik dalam atmosfera<br />
yang melebihi tahap dan yang<br />
membawa kesan mudarat kepada<br />
kehidupan di bumi.<br />
Malaysia telah menandatangani<br />
UNFCCC pada 9 Jun 1993 dan<br />
kemudiannya meratifikasikan<br />
konvensyen itu pada 13 Julai 1994.<br />
Pada 12 Mac 1999, Malaysia<br />
menandatangani KP dan<br />
meratifikasikan protokol itu pada<br />
4 September 2002. Kyoto Protocol<br />
sudah mula berkuatkuasa pada<br />
16 Februari 2005 dan TNB<br />
kemudiannya mengintegrasikan<br />
potensi CDM ke dalam bisnes<br />
syarikat. TNB telah mengenalpasti<br />
projek-projek yang layak untuk<br />
CDM dan sekarang sedang giat<br />
menyusuli inisiatif ini.<br />
iii. Pendidikan dan Kesedaran Alam<br />
Sekitar: Setiap tahun TNB menerima<br />
lawatan pelajar-pelajar sekolah dan<br />
penuntut-penuntut universiti untuk<br />
melihat operasinya khususnya lojiloji<br />
janakuasa kami. Semasa<br />
lawatan-lawatan itu TNB memberi<br />
demonstrasi sistem pengurusan<br />
alam sekitar serta aktiviti-aktiviti<br />
alam sekitar yang dilaksanakan<br />
oleh syarikat. TNB juga<br />
menganjurkan kem remaja sebagai<br />
komitmen kami mewujudkan<br />
Negara Hijau untuk faedah<br />
generasi-generasi masa depan.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
173
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
174<br />
Penyata Kewangan<br />
175 Laporan Pengarah<br />
180 Penyata Pendapatan<br />
181 Kunci Kira-Kira<br />
183 Penyata Perubahan Dalam Ekuiti<br />
185 Penyata Aliran Tunai<br />
187 Nota kepada Penyata Kewangan<br />
270 Kenyataan Para Pengarah<br />
271 Pengakuan Berkanun<br />
272 Laporan Juruaudit Bebas
Laporan Pengarah<br />
Pengarah-pengarah dengan sukacitanya mengemukakan Laporan mereka berserta penyata-penyata kewangan bagi Kumpulan<br />
dan Syarikat bagi tahun kewangan berakhir 31 Ogos 2008.<br />
aktiViti utama<br />
Aktiviti-aktiviti utama Kumpulan dan Syarikat adalah dalam bidang penjanaan, penghantaran, pembahagian dan penjualan<br />
tenaga elektrik dan juga dalam jadual seperti diNota 15 penyata kewangan.<br />
Sepanjang tahun kewangan ini, tidak terdapat sebarang perubahan ketara dalam aktiviti-aktiviti tersebut.<br />
keputusan keWangan<br />
kumpulan syarikat<br />
rm’juta rm’juta<br />
Keuntungan bagi tahun yang diatributkan kepada<br />
– Pemegang ekuiti Syarikat 2,594.0 2,663.6<br />
– Kepentingan minoriti 6.4 0<br />
Keuntungan bagi tahun 2,600.4 2,663.6<br />
DiViDen<br />
Dividen yang dibayar atau diisytiharkan sejak 31 Ogos 2007 adalah seperti berikut:<br />
rm’juta<br />
Bagi tahun kewangan berakhir 31 Ogos 2007 seperti yang dinyatakan dalam Laporan Pengarah<br />
bagi tahun kewangan ini:<br />
Dividen kasar akhir sebanyak 16.3 sen sesaham biasa, ditolak cukai pendapatan 26%,<br />
dibayar pada 3 Januari 2008 522.6<br />
Bagi tahun kewangan berakhir 31 Ogos 2008:<br />
Dividen kasar interim sebanyak 10.0 sen sesaham biasa, tolak cukai pendapatan 26%,<br />
dibayar pada 29 Mei 2008 320.7<br />
Untuk tahun kewangan berakhir 31 Ogos 2008, para Pengarah telah mencadangkan pada 16 Oktober 2008, pembayaran<br />
dividen kasar akhir sebanyak 10.0 sen sesaham biasa, ditolak cukai pendapatan 25%, tertakluk kepada kelulusan para<br />
pemegang saham di Mesyuarat Agung Tahunan Kumpulan yang akan datang. Tarikh Penutupan Buku dan Pembayaran akan<br />
diumumkan kemudian.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
175
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
176<br />
Laporan Pengarah<br />
riZab Dan peruntukan<br />
Semua pemindahan penting kepada atau daripada rizab dan peruntukan pada tahun kewangan ini adalah seperti yang<br />
dinyatakan dalam penyata kewangan.<br />
terbitan saham<br />
Pada tahun kewangan ini, 2,809,277 saham biasa baru berharga RM1.00 sesaham telah diterbitkan oleh Syarikat yang<br />
merangkumi:-<br />
(a) 2,573,225 saham biasa berharga RM1.00 sesaham dalam TNB menurut Skim Opsyen Saham Pekerja II (‘ESOS II’) pada<br />
harga pelaksanaan bernilai RM6.71, RM6.99, RM7.42, RM7.33, RM11.07 dan RM6.33 sesaham, dan<br />
(b) 236,052 saham biasa berharga RM1.00 sesaham dalam TNB menurut pertukaran Sekuriti Pendapatan Boleh Tebus Boleh<br />
Tukar Tak Bercagar pada harga RM9.18 sesaham.<br />
Saham biasa yang baru diterbitkan pada tahun kewangan ini adalah bertaraf ‘pari passu’ dari segala segi dengan saham biasa<br />
Syarikat yang sedia ada.<br />
skim OpsYen saham pekerJa (‘esOs’)<br />
Opsyen di bawah ESOS telah diberikan kepada para Pengarah, warga kerja dan pesara Kumpulan yang layak untuk melanggan<br />
saham biasa berharga RM1.00 sesaham dalam TNB. Terbitan ESOS pertama telah tamat tempoh pada 11 Mei 2002.<br />
Syarikat telah melaksanakan Skim Opsyen Saham Pekerja II (‘ESOS II’) yang baru pada 8 Julai 2003 untuk tempoh 10 tahun.<br />
ESOS II ini adalah tertakluk kepada undang-undang kecil yang telah diluluskan oleh para pemegang saham di Mesyuarat Agung<br />
Luar Biasa (‘EGM’) yang diadakan pada 29 Mei 2003 dan dipinda sewaktu berlangsungnya EGM pada 15 Disember 2005.<br />
Ciri-ciri utama dan perubahan dalam bilangan opsyen saham Syarikat pada tahun kewangan ini dinyatakan dalam Nota 34<br />
kepada penyata kewangan.<br />
Syarikat telah diberi pengecualian oleh Suruhanjaya Syarikat Malaysia melalui sepucuk surat bertarikh 18 September 2008<br />
daripada syarat supaya menyatakan dalam Laporan ini nama pihak-pihak yang diberi opsyen ini dalam tempoh tersebut dan<br />
butir-butir pegangan mereka mengikut Seksyen 169(11) Akta Syarikat 1965 kecuali maklumat warga kerja yang diberi opsyen<br />
saham-saham biasa yang berjumlah 450,000 ke atas.
skim OpsYen saham pekerJa (‘esOs’) (samb.)<br />
Senarai nama warga kerja yang diberi opsyen saham-saham biasa berjumlah 450,000 ke atas di bawah ESOS II adalah seperti<br />
berikut:-<br />
bil. saham biasa<br />
diberi dan bil. saham biasa<br />
diperoleh dilaksanakan<br />
nama Jawatan di bawah opsyen di bawah opsyen<br />
Dato’ Sri Che Khalib bin Mohamad Noh Presiden/Ketua<br />
Pegawai Eksekutif 915,000 0<br />
Datuk Wira Md Sidek bin Ahmad Naib Presiden Kanan,<br />
Operasi dan Teknikal 590,000 470,000<br />
Dato’ Abdul Razak bin Abdul Majid Naib Presiden Kanan,<br />
Hal Ehwal Korporat 655,000 100,000<br />
Dato’ Mohd Izzaddin bin Idris Ketua Pegawai Kewangan/<br />
Naib Presiden Kanan<br />
(Kewangan Kumpulan) 580,000 0<br />
Dato’ Ir Aishah binti Dato’ Haji Abdul Rauf Naib Presiden, Pembahagian 635,000 177,500<br />
Dato’ Haji Nik Ibrahim bin Nik Mohamed Naib Presiden,<br />
Pengurusan Pelaburan 597,500 352,500<br />
Dato’ Kamaruzzaman bin Jusoh Naib Presiden,<br />
Sumber Manusia 614,000 186,500<br />
Tidak ada pekerja daripada subsidiari diberikan opsyen yang mewakili 450,000 saham biasa dan ke atas di bawah ESOS II.<br />
pengarah<br />
Para Pengarah yang memegang jawatan dalam tempoh sejak tarikh Laporan lalu adalah:<br />
Tan Sri Leo Moggie<br />
Dato’ Sri Che Khalib bin Mohamad Noh<br />
Dato’ Puteh Rukiah binti Abd Majid<br />
Dato’ Mohammad Zainal bin Shaari<br />
Tan Sri Dato’ Lau Yin Pin @ Lau Yen Beng<br />
Tan Sri Dato’ Hari Narayanan a/l Govindasamy<br />
Dato’ Zainal Abidin bin Putih<br />
Dato’ Fuad bin Jaafar<br />
Tan Sri Dato’ Seri Siti Norma binti Yaakob (Dilantik pada 12 September 2008)<br />
Datuk Zalekha binti Hassan (Meletak jawatan sebagai pengarah pengganti kepada Dato’ Puteh Rukiah<br />
binti Abd Majid pada 28 Januari 2008)<br />
Datuk Mohd Zaid bin Ibrahim (Meletak jawatan pada 18 Mac 2008)<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
177
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
178<br />
FaeDah pengarah<br />
Laporan Pengarah<br />
Di sepanjang dan pada akhir tempoh kewangan ini, tiada sebarang urusan melibatkan Syarikat, yang bertujuan atau mempunyai<br />
tujuan untuk membolehkan para Pengarah Syarikat mendapat faedah secara memperoleh saham atau debentur Syarikat atau<br />
mana-mana badan korporat lain, kecuali opsyen yang diberi kepada Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif di bawah ESOS II.<br />
Sejak akhir tahun kewangan yang lalu, tiada Pengarah yang telah menerima atau layak menerima faedah (selain faedah yang<br />
dinyatakan dalam Nota 5 penyata kewangan) melalui kontrak yang dibuat oleh Syarikat atau badan-badan korporat yang<br />
ada kaitan dengan Pengarah atau dengan firma dalam mana Pengarah menjadi ahli, atau sebuah syarikat di mana Pengarah<br />
mempunyai kepentingan kewangan yang utama.<br />
kepentingan pengarah Dalam saham Dan Debentur<br />
Berdasarkan Daftar pegangan saham Pengarah, butiran kepentingan Pengarah yang memegang jawatan pada akhir tahun<br />
kewangan dalam saham Syarikat adalah seperti berikut:<br />
bilangan saham biasa bernilai rm1.00 sesaham<br />
setakat setakat<br />
1.9.2007 Diperoleh Dilupus 31.8.2008<br />
Tan Sri Leo Moggie 40,000 0 40,000 0<br />
Dato’ Zainal Abidin bin Putih 1,250 0 0 1,250<br />
Dato’ Fuad bin Jaafar 62,500 0 0 62,500<br />
bilangan opsyen saham biasa bernilai rm1.00 sesaham<br />
setakat setakat<br />
1.9.2007 Diberi Dilaksana 31.8.2008<br />
Dato’ Sri Che Khalib bin Mohamad Noh 735,000 180,000 0 915,000<br />
Mengikut Daftar Pengarah, para Pengarah lain tidak memegang opsyen saham dalam Syarikat.<br />
Tiada Pengarah lain yang memegang jawatan pada akhir tahun kewangan ini yang mempunyai sebarang kepentingan dalam<br />
saham dan debentur Syarikat atau badan korporat berkaitan.<br />
maklumat berkanun mengenai penYata keWangan<br />
Sebelum penyata pendapatan dan kunci kira-kira Kumpulan dan Syarikat disediakan, para Pengarah telah mengambil langkahlangkah<br />
sewajarnya seperti berikut:-<br />
(a) untuk memastikan tindakan sewajarnya telah diambil berhubung dengan penghapusan hutang lapuk dan penyediaan<br />
peruntukan bagi hutang ragu serta telah berpuas hati bahawa semua hutang lapuk yang diketahui telah dihapuskan dan<br />
juga peruntukan yang memadai telah pun dibuat untuk hutang ragu; dan<br />
(b) bagi menentukan sebarang aset semasa selain daripada hutang, yang tidak mungkin dapat direalisasikan dalam laluan<br />
normal perniagaan; nilai aset tersebut seperti mana tercatat dalam rekod perakaunan Kumpulan dan Syarikat, telah<br />
dikurangkan nilainya kepada suatu jumlah yang lebih berpatutan untuk direalisasikan.
maklumat berkanun mengenai penYata keWangan (samb.)<br />
Pada tarikh <strong>laporan</strong> ini, para Pengarah tidak mengetahui sebarang keadaan:<br />
(a) yang boleh menyebabkan jumlah yang boleh dihapus kira sebagai hutang lapuk atau jumlah peruntukan hutang ragu<br />
dalam akaun Kumpulan dan Syarikat tidak mencukupi yang akan membawa kesan ketara; atau<br />
(b) yang boleh menimbulkan kekeliruan ke atas nilai yang diletakkan ke atas aset semasa dalam penyata kewangan Kumpulan<br />
dan Syarikat; atau<br />
(c) yang boleh mengakibatkan kaedah penilaian aset atau tanggungan Kumpulan dan Syarikat mengelirukan dan<br />
tidak sesuai.<br />
Tiada tanggungan luar jangka atau tanggungan lain telah dikuatkuasakan atau berkemungkinan dikuatkuasakan dalam tempoh<br />
dua belas bulan selepas akhir tahun kewangan yang pada pendapat para Pengarah akan atau pun mungkin akan menjejaskan<br />
keupayaan Kumpulan dan Syarikat untuk menunaikan kewajipan tanggungan tersebut apabila tiba masanya.<br />
Pada tarikh <strong>laporan</strong> ini, tidak wujud:<br />
(a) sebarang caj ke atas aset Kumpulan dan Syarikat yang telah timbul selepas berakhir tahun kewangan yang menjamin<br />
tanggungan mana-mana pihak lain; atau<br />
(b) sebarang tanggungan luar jangka Kumpulan dan Syarikat yang telah timbul sejak berakhir tahun kewangan.<br />
lain-lain maklumat berkanun<br />
Pada tarikh Laporan ini, para Pengarah tidak mengetahui sebarang keadaan yang belum diambil kira dalam Laporan ini<br />
atau penyata kewangan yang boleh mengakibatkan kekeliruan terhadap sebarang jumlah yang dinyatakan dalam penyata<br />
kewangan.<br />
Pada pendapat Pengarah-pengarah, dalam tempoh antara akhir tahun kewangan dan tarikh Laporan ini, tidak timbul sebarang<br />
perkara, urusan, kejadian penting dan luar biasa yang mungkin akan menjejaskan dengan ketara keputusan operasi Kumpulan<br />
dan Syarikat bagi tahun kewangan dalam mana Laporan ini dibuat.<br />
JuruauDit<br />
Juruaudit, PricewaterhouseCoopers, telah menyatakan kesanggupan mereka untuk meneruskan perkhidmatan.<br />
Ditandatangani bagi pihak Lembaga Pengarah rentetan daripada resolusi Lembaga Pengarah bertarikh 3 November 2008.<br />
tan sri leO mOggie DatO’ sri Che khalib bin mOhamaD nOh<br />
Pengerusi Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
179
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
180<br />
Penyata Pendapatan<br />
bagi tahun kewangan berakhir 31 Ogos 2008<br />
kumpulan syarikat<br />
nota 2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Hasil 4 25,750.6 23,320.4 23,069.2 21,400.6<br />
Perbelanjaan operasi 5 (22,503.4) (18,371.4) (20,631.4) (17,441.8)<br />
Lain-lain pendapatan operasi 7 794.8 593.7 1,488.4 793.9<br />
Keuntungan operasi 4,042.0 5,542.7 3,926.2 4,752.7<br />
Keuntungan/(kerugian) tukaran wang asing 8 34.1 485.8 (11.1) 341.2<br />
Bahagian hasil dari syarikat bersekutu 44.9 42.4 0 0<br />
Keuntungan sebelum kos kewangan 4,121.0 6,070.9 3,915.1 5,093.9<br />
Kos kewangan 9 (1,095.8) (1,305.0) (811.1) (969.5)<br />
Keuntungan sebelum cukai dan zakat 3,025.2 4,765.9 3,104.0 4,124.4<br />
Cukai dan Zakat 10 (424.8) (698.3) (440.4) (609.9)<br />
Keuntungan bagi tahun 2,600.4 4,067.6 2,663.6 3,514.5<br />
Diatribut kepada:<br />
Pemegang ekuiti Syarikat 2,594.0 4,061.1 2,663.6 3,514.5<br />
Kepentingan minoriti 6.4 6.5 0 0<br />
Keuntungan bagi tahun 2,600.4 4,067.6 2,663.6 3,514.5<br />
Sen Sen<br />
Pendapatan sesaham<br />
– asas 11(a) 59.87 94.92<br />
– cair 11(b) 59.84 93.00<br />
Dividen sesaham: Sen Sen<br />
Dividen interim (kasar) 12 10.0 20.0<br />
Dividen akhir (kasar) 12 0 16.3<br />
Cadangan dividen akhir (kasar) 12 10.0 0<br />
Nota-nota di muka surat 187 hingga 269 membentuk sebahagian penting penyata kewangan ini.
Kunci Kira-Kira<br />
pada 31 Ogos 2008<br />
aset bukan semasa<br />
kumpulan syarikat<br />
nota 2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Hartanah, loji dan kelengkapan 13 57,475.2 56,405.3 47,833.5 46,332.8<br />
Pajakan operasi prabayar 14 844.1 852.6 692.1 693.4<br />
Subsidiari 15 0 0 4,558.3 4,581.1<br />
Syarikat Bersekutu 16 322.5 233.0 171.0 125.8<br />
Pelaburan 17 38.0 38.0 97.4 97.4<br />
Penghutang jangka panjang 18 0 0 613.3 703.1<br />
aset semasa<br />
58,679.8 57,528.9 53,965.6 52,533.6<br />
Aset bukan semasa dipegang untuk jualan 19 14.1 125.0 13.5 55.8<br />
Inventori 20 2,230.3 1,769.5 1,158.3 1,115.4<br />
Penghutang, deposit dan pendahuluan 21 3,452.2 2,921.8 2,292.1 2,204.6<br />
Aset cukai semasa 14.4 11.6 0 0<br />
Jumlah dihutang subsidiari 22 0 0 1,685.7 1,250.1<br />
Jumlah dihutang syarikat bersekutu 46.1 45.3 37.8 34.6<br />
Pelaburan jangka pendek 23 12.6 12.6 12.6 12.6<br />
Sekuriti boleh niaga 24 8.5 10.6 8.5 10.6<br />
Deposit, baki bank dan tunai 25 5,383.9 5,299.3 4,212.9 4,524.3<br />
tanggungan semasa<br />
11,162.1 10,195.7 9,421.4 9,208.0<br />
Pemiutang 26 5,187.4 4,301.6 3,734.3 3,132.7<br />
Jumlah dihutang kepada subsidiari 22 0 0 1,192.9 1,403.4<br />
Jumlah dihutang kepada syarikat bersekutu 346.8 226.1 345.2 224.5<br />
Cukai semasa 69.4 226.1 59.1 221.3<br />
Pinjaman jangka pendek 27 1,058.3 2,015.5 400.9 1,452.7<br />
6,661.9 6,769.3 5,732.4 6,434.6<br />
aset semasa bersih 4,500.2 3,426.4 3,689.0 2,773.4<br />
Jumlah aset DitOlak tanggungan semasa 63,180.0 60,955.3 57,654.6 55,307.0<br />
Nota-nota di muka surat 187 hingga 269 membentuk sebahagian penting penyata kewangan ini.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
181
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
182<br />
Kunci Kira-kira<br />
tanggungan bukan semasa<br />
kumpulan syarikat<br />
nota 2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Pinjaman 28 (21,682.1) (21,963.9) (14,845.9) (14,898.8)<br />
Amaun terhutang kepada subsidiari 22 0 0 (3,525.8) (3,621.1)<br />
Deposit pelanggan 29 (2,551.9) (2,319.6) (2,401.1) (2,186.0)<br />
Faedah pekerja 30 (3,124.8) (2,730.6) (2,999.1) (2,627.4)<br />
Tanggungan lain (258.9) (145.9) (56.8) (63.7)<br />
Cukai tertunda 31 (6,337.4) (6,274.4) (5,499.3) (5,524.8)<br />
Pendapatan tertunda 32 (2,899.4) (2,803.5) (2,580.8) (2,504.7)<br />
Geran pembangunan Kerajaan 33 (563.6) (620.5) 0 0<br />
(37,418.1) (36,858.4) (31,908.8) (31,426.5)<br />
Jumlah aset bersih 25,761.9 24,096.9 25,745.8 23,880.5<br />
mODal Dan riZab Diatributkan kepaDa<br />
pemegang ekuiti sYarikat<br />
Modal saham 34 4,334.5 4,331.7 4,334.5 4,331.7<br />
Premium saham 35 5,258.8 5,242.0 5,258.8 5,242.0<br />
Penilaian semula dan rizab lain 36 718.2 894.9 981.7 1,021.3<br />
Keuntungan tersimpan 37 15,345.7 13,530.0 15,170.8 13,285.5<br />
25,657.2 23,998.6 25,745.8 23,880.5<br />
kepentingan minOriti 104.7 98.3 0 0<br />
Jumlah ekuiti 25,761.9 24,096.9 25,745.8 23,880.5<br />
sen Sen<br />
aset bersih sesaham* 591.9 554.0<br />
* Nilai aset sesaham bersih diatribut dengan pemegang ekuiti biasa Syarikat.<br />
Nota-nota di muka surat 187 hingga 269 membentuk sebahagian penting penyata kewangan ini.
Penyata Perubahan Dalam Ekuiti<br />
bagi tahun kewangan berakhir 31 Ogos 2008<br />
Diatribut kepada pemegang ekuiti syarikat<br />
saham rizab<br />
biasa skim penilaian<br />
bernilai Opsyen semula<br />
rm1.00 premium saham dan rizab keuntungan kepentingan Jumlah<br />
nota sesaham saham pekerja lain tersimpan minoriti ekuiti<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
kumpulan<br />
Setakat 1 September 2007 4,331.7 5,242.0 35.7 859.2 13,530.0 98.3 24,096.9<br />
Perbezaan tukaran mata wang asing 0 0 0 (138.8) 0 0 (138.8)<br />
Realisasi penilaian semula rizab 36 0 0 0 (65.0) 65.0 0 0<br />
Pendapatan dan perbelanjaan diiktiraf<br />
secara langsung dalam ekuiti 0 0 0 (203.8) 65.0 0 (138.8)<br />
Keuntungan untuk tahun 0 0 0 0 2,594.0 6.4 2,600.4<br />
Jumlah pendapatan dan perbelanjaan<br />
diiktiraf untuk tahun 0 0 0 (203.8) 2,659.0 6.4 2,461.6<br />
Dividen dibayar bagi tahun berakhir<br />
– 31.08.2007 12 0 0 0 0 (522.6) 0 (522.6)<br />
– 31.08.2008 12 0 0 0 0 (320.7) 0 (320.7)<br />
Skim Opsyen Saham Pekerja<br />
– opsyen diberi 0 0 27.1 0 0 0 27.1<br />
Terbitan modal saham<br />
– opsyen saham dan pertukaran<br />
Sekuriti Pendapatan Boleh Tebus<br />
Boleh Tukar 34, 35 2.8 16.8 0 0 0 0 19.6<br />
Sehingga 31 Ogos 2008 4,334.5 5,258.8 62.8 655.4 15,345.7 104.7 25,761.9<br />
Setakat 1 September 2006 4,135.2 3,912.9 0 843.6 10,533.5 121.3 19,546.5<br />
Perbezaan tukaran mata wang asing 0 0 0 42.7 0 0 42.7<br />
Realisasi penilaian semula rizab 36 0 0 0 (27.1) 27.1 0 0<br />
Pendapatan dan perbelanjaan diiktiraf<br />
secara langsung dalam ekuiti 0 0 0 15.6 27.1 0 42.7<br />
Keuntungan untuk tahun 0 0 0 0 4,061.1 6.5 4,067.6<br />
Jumlah pendapatan dan perbelanjaan<br />
diiktiraf untuk tahun 0 0 0 15.6 4,088.2 6.5 4,110.3<br />
Transaksi dengan kepentingan minoriti<br />
dalam subsidiari 0 0 0 0 0 (29.5) (29.5)<br />
Dividen dibayar bagi tahun berakhir<br />
– 31.08.2006 12 0 0 0 0 (459.7) 0 (459.7)<br />
– 31.08.2007 12 0 0 0 0 (632.0) 0 (632.0)<br />
Skim Opsyen Saham Pekerja<br />
– opsyen diberi 0 0 35.7 0 0 0 35.7<br />
Terbitan modal saham<br />
– opsyen saham, GEB dan CRIS 34, 35 196.5 1,329.1 0 0 0 0 1,525.6<br />
Sehingga 31 Ogos 2007 4,331.7 5,242.0 35.7 859.2 13,530.0 98.3 24,096.9<br />
Nota-nota di muka surat 187 hingga 269 membentuk sebahagian penting penyata kewangan ini.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
183
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
184<br />
Penyata Perubahan Dalam Ekuiti<br />
tak boleh diagihkan boleh diagihkan<br />
saham rizab<br />
biasa skim<br />
bernilai Opsyen penilaian<br />
rm1.00 premium saham semula dan keuntungan Jumlah<br />
nota sesaham saham pekerja rizab lain tersimpan ekuiti<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
syarikat<br />
Setakat 1 September 2007 4,331.7 5,242.0 30.8 990.5 13,285.5 23,880.5<br />
Realisasi penilaian semula rizab 36 0 0 0 (65.0) 65.0 0<br />
Pendapatan dan perbelanjaan diiktiraf<br />
secara langsung dalam ekuiti 0 0 0 (65.0) 65.0 0<br />
Keuntungan untuk tahun 0 0 0 0 2,663.6 2,663.6<br />
Jumlah pendapatan dan perbelanjaan<br />
diiktiraf untuk tahun 0 0 0 (65.0) 2,728.6 2,663.6<br />
Dividen dibayar bagi tahun berakhir<br />
– 31.08.2007 12 0 0 0 0 (522.6) (522.6)<br />
– 31.08.2008 12 0 0 0 0 (320.7) (320.7)<br />
Skim Opsyen Saham Pekerja<br />
– opsyen diberi 0 0 25.4 0 0 25.4<br />
Terbitan modal saham<br />
– opsyen saham dan pertukaran<br />
Sekuriti Pendapatan Boleh Tebus Boleh Tukar 34, 35 2.8 16.8 0 0 0 19.6<br />
Sehingga 31 Ogos 2008 4,334.5 5,258.8 56.2 925.5 15,170.8 25,745.8<br />
Setakat 1 September 2006 4,135.2 3,912.9 0 1,017.6 10,835.6 19,901.3<br />
Realisasi penilaian semula rizab 36 0 0 0 (27.1) 27.1 0<br />
Pendapatan dan perbelanjaan diiktiraf<br />
secara langsung dalam ekuiti 0 0 0 (27.1) 27.1 0<br />
Keuntungan untuk tahun 0 0 0 0 3,514.5 3,514.5<br />
Jumlah pendapatan dan perbelanjaan<br />
diiktiraf untuk tahun 0 0 0 (27.1) 3,541.6 3,514.5<br />
Dividen dibayar bagi tahun berakhir<br />
– 31.08.2006 12 0 0 0 0 (459.7) (459.7)<br />
– 31.08.2007 12 0 0 0 0 (632.0) (632.0)<br />
Skim Opsyen Saham Pekerja<br />
– opsyen diberi 0 0 30.8 0 0 30.8<br />
Terbitan modal saham<br />
– opsyen saham, GEB dan CRIS 34, 35 196.5 1,329.1 0 0 0 1,525.6<br />
Sehingga 31 Ogos 2007 4,331.7 5,242.0 30.8 990.5 13,285.5 23,880.5<br />
Nota-nota di muka surat 187 hingga 269 membentuk sebahagian penting penyata kewangan ini.
Penyata Aliran Tunai<br />
bagi tahun kewangan berakhir 31 Ogos 2008<br />
aliran tunai DaripaDa aktiViti Operasi<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Keuntungan bagi tahun 2,600.4 4,067.6 2,663.6 3,514.5<br />
Pelarasan untuk:<br />
Cukai dan zakat 424.8 698.3 440.4 609.9<br />
Susut nilai 3,528.7 3,199.9 2,860.8 2,595.2<br />
Pelunasan pajakan operasi prabayar 26.6 22.1 19.2 14.7<br />
Pelunasan hak perlombongan arang batu 0 10.7 0 0<br />
Peruntukan bagi ganjaran pekerja 682.8 649.2 646.0 638.0<br />
Peruntukan bagi opsyen saham 27.1 35.7 25.4 30.8<br />
(Keuntungan)/Kerugian tukaran mata wang asing (53.2) (452.3) 4.8 (288.2)<br />
Pelepasan pendapatan tertunda (345.1) (326.9) (307.6) (291.8)<br />
Keuntungan daripada pelupusan hartanah,<br />
loji dan kelengkapan (9.8) (29.1) (9.7) (29.0)<br />
Keuntungan daripada pelupusan aset bukan semasa<br />
yang dipegang untuk jualan (238.6) 0 (238.6) 0<br />
Keuntungan daripada pelupusan pajakan operasi prabayar (1.3) (4.0) (1.3) (4.0)<br />
Bahagian hasil dari syarikat bersekutu (44.9) (42.4) 0 0<br />
Pendapatan dividen (4.1) (4.4) (671.9) (4.8)<br />
Pendapatan faedah (191.0) (201.6) (301.0) (463.0)<br />
Faedah atas pinjaman 975.6 1,196.0 698.9 866.7<br />
Hapus kira hartanah, loji dan kelengkapan 45.3 5.3 29.9 0<br />
Pelepasan geran pembangunan Kerajaan (56.9) (44.5) 0 0<br />
Peruntukan untuk penurunan nilai perlombongan arang batu 0 200.0 0 0<br />
Peruntukan/(masuk kira) untuk penurunan nilai dalam<br />
sekuriti boleh niaga 2.1 (1.4) 2.1 (1.4)<br />
Peruntukan/(masuk kira) untuk penurunan nilai dalam pelaburan 0 0.1 0 (40.6)<br />
Peruntukan/(masuk kira) untuk inventori usang 0.2 5.9 (0.9) 5.9<br />
Hapus kira inventori 23.5 34.3 23.2 33.9<br />
Hapus kira muhibah 0 (3.4) 0 0<br />
7,392.2 9,015.1 5,883.3 7,186.8<br />
Inventori (484.4) 128.0 (65.2) (41.8)<br />
Penghutang (472.9) 561.4 (85.9) 326.7<br />
Pemiutang 906.3 557.9 514.1 822.2<br />
Jumlah hutang daripada/kepada subsidiari 0 0 (680.7) (73.6)<br />
Jumlah hutang daripada/kepada syarikat bersekutu 119.9 12.0 117.5 8.2<br />
Tunai dijana daripada operasi 7,461.1 10,274.4 5,683.1 8,228.5<br />
Ganjaran anggota kerja dibayar (275.4) (232.7) (274.3) (231.9)<br />
Sumbangan pelanggan diterima 441.0 454.6 383.7 395.9<br />
Deposit pelanggan diterima 232.4 171.8 215.1 156.4<br />
Cukai dan zakat dibayar (519.0) (798.7) (499.5) (797.2)<br />
Pembayaran semula cukai yang diterima 1.4 0 0 0<br />
Aliran tunai bersih daripada aktiviti operasi 7,341.5 9,869.4 5,508.1 7,751.7<br />
Nota-nota di muka surat 187 hingga 269 membentuk sebahagian penting penyata kewangan ini.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
185
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
186<br />
Penyata Aliran Tunai<br />
aliran tunai DaripaDa aktiViti pelaburan<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Pelaburan tambahan dalam subsidiari 0 (26.1) 0 (42.2)<br />
Pelaburan tambahan dalam syarikat bersekutu (51.7) 0 (51.7) 0<br />
Hasil penebusan nota pinjaman tak bercagar dalam subsidiari 0 0 22.8 4.2<br />
Hasil penebusan nota pinjaman tak bercagar dalam<br />
syarikat bersekutu 5.7 10.0 5.7 10.0<br />
Hasil penebusan saham keutamaan boleh tebus<br />
dalam syarikat bersekutu 0.8 0 0.8 0<br />
Pendapatan dividen diterima 3.6 3.9 542.9 3.9<br />
Pendapatan faedah diterima 296.9 253.7 269.0 232.2<br />
Pembelian hartanah, loji dan kelengkapan (4,607.4) (5,063.6) (4,137.6) (4,574.0)<br />
Bayaran untuk pajakan operasi prabayar (0.1) (16.6) (0.1) (16.6)<br />
Hasil daripada pelupusan hartanah, loji dan kelengkapan 11.5 47.6 10.4 47.6<br />
Hasil daripada pelupusan aset bukan semasa yang<br />
dipegang untuk jualan 302.4 0 302.4 0<br />
Hasil daripada pelupusan pajakan operasi prabayar 1.8 8.5 1.8 8.5<br />
Aliran tunai bersih daripada aktiviti pelaburan (4,036.5) (4,782.6) (3,033.6) (4,326.4)<br />
aliran tunai DaripaDa aktiViti pembiaYaan<br />
Hasil daripada terbitan saham 19.6 1,525.6 19.6 1,525.6<br />
Hasil daripada pinjaman jangka panjang 655.4 782.1 375.4 622.0<br />
Pembayaran balik pinjaman jangka panjang (1,899.9) (3,446.0) (1,431.0) (2,072.8)<br />
Faedah dibayar (1,225.1) (1,483.7) (876.6) (1,008.8)<br />
Dividen dibayar kepada pemegang saham (843.3) (1,091.7) (843.3) (1,091.7)<br />
Hasil daripada pinjaman jangka pendek 160.4 32.4 0 0<br />
Pembayaran balik pinjaman jangka pendek (67.4) (48.9) (30.0) 0<br />
Aliran tunai bersih daripada aktiviti pembiayaan (3,200.3) (3,730.2) (2,785.9) (2,025.7)<br />
pertambahan/(pengurangan) bersih Dalam tunai<br />
Dan bersamaan tunai 104.7 1,356.6 (311.4) 1,399.6<br />
kesan perubahan Dalam mata Wang asing (20.1) (7.0) 0 0<br />
tunai Dan bersamaan tunai Di aWal<br />
tahun keWangan 5,299.3 3,949.7 4,524.3 3,124.7<br />
tunai Dan bersamaan tunai<br />
Di akhir tahun keWangan 25 5,383.9 5,299.3 4,212.9 4,524.3<br />
Tunai di bank, dipegang dalam amanah* (205.9) (65.6) 0 0<br />
tunai terseDia 5,178.0 5,233.7 4,212.9 4,524.3<br />
* Deposit dan tunai di bank dipegang dalam amanah selaras dengan geran yang diberikan kepada sebuah subsidiari oleh Kerajaan untuk<br />
projek modal.<br />
Nota yang dikemukakan dari halaman 187 hingga 269 membentuk sebahagian penting penyata kewangan ini.
Nota kepada Penyata Kewangan<br />
31 Ogos 2008<br />
1 maklumat am<br />
Aktiviti utama Kumpulan dan Syarikat ialah penjanaan, penghantaran, pembahagian dan penjualan tenaga elektrik dan<br />
juga dalam jadual seperti di Nota 15 penyata kewangan.<br />
Sepanjang tahun kewangan ini, tiada sebarang perubahan ketara dalam aktiviti-aktiviti tersebut.<br />
Syarikat ialah sebuah syarikat tanggungan awam berhad, ditubuhkan dan berada di Malaysia serta disenaraikan di Papan<br />
Utama Bursa Malaysia Securities <strong>Berhad</strong>.<br />
Alamat berdaftar Syarikat ialah 129 Jalan Bangsar, 59200 Kuala Lumpur, Malaysia.<br />
2 ringkasan Dasar perakaunan utama<br />
Melainkan dinyatakan sebaliknya, dasar perakaunan berikut telah diterima pakai secara konsisten dalam semua perkara<br />
yang dianggap penting berkaitan penyata kewangan. Penyampaian dasar ini telah diterima pakai secara konsisten dalam<br />
semua tahun melainkan dinyatakan sebaliknya.<br />
(a) asas penyediaan<br />
Penyata kewangan Kumpulan dan Syarikat telah disediakan selaras dengan peruntukan Akta Syarikat 1965 dan<br />
Standard Pe<strong>laporan</strong> Kewangan (‘FRS’), Standard Perakaunan MASB Yang Diluluskan dalam Malaysia untuk Entiti Selain<br />
daripada Entiti Persendirian.<br />
Penyata-penyata kewangan telah disediakan berdasarkan konvensyen kos sejarah kecuali yang mana dinyatakan<br />
dalam ringkasan dasar-dasar perakaunan utama ini.<br />
Penyediaan penyata kewangan selaras dengan FRS memerlukan penggunaan beberapa anggaran perakaunan<br />
kritikal dan andaian yang akan memberi kesan ke atas amaun yang dilaporkan daripada aset dan tanggungan serta<br />
pendedahan aset-aset dan tanggungan luar jangkaan pada tarikh penyata kewangan dan tarikh penyata kewangan<br />
dan amaun hasil dan perbelanjaan yang dilaporkan dalam tempoh <strong>laporan</strong>. Ia juga memerlukan para Pengarah<br />
membuat penilaian dalam proses pelaksanaan dasar perakaunan Kumpulan. Meskipun anggaran dan penilaian ini<br />
adalah berdasarkan pada pengetahuan terbaik para Pengarah berhubung peristiwa dan tindakan semasa, keputusan<br />
yang sebenar kemungkinan berbeza.<br />
Perkara yang melibatkan tahap penilaian yang tinggi atau kompleks, ataupun perkara di mana andaian dan anggaran<br />
adalah ketara kepada penyata-penyata kewangan, adalah dinyatakan dalam Nota 3 penyata kewangan ini.<br />
(i) Standard, pindaan kepada standard yang diterbitkan, dan tafsiran yang dikuatkuasakan.<br />
Standard perakaunan yang baru, pindaan kepada standard yang diterbitkan dan tafsiran kepada standard<br />
yang dikuatkuasakan dan yang boleh dilaksanakan bagi tempoh kewangan Syarikat bermula ataupun selepas<br />
1 September 2007 adalah seperti berikut:<br />
FRS 107 – Penyata Aliran Tunai<br />
FRS 111 – Kontrak Pembinaan<br />
FRS 112 – Cukai Pendapatan<br />
FRS 118 – Hasil<br />
FRS 124 – Pendedahan Pihak Berkaitan<br />
FRS 137 – Peruntukan, Tanggungan Luar Jangka dan Aset Luar Jangka<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
187
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
188<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
2 ringkasan Dasar perakaunan utama (samb.)<br />
(a) asas penyediaan (samb.)<br />
(i) Standard, pindaan kepada standard yang diterbitkan, dan tafsiran yang dikuatkuasakan. (Samb.)<br />
Tafsiran IC 8 – Skop FRS 2<br />
Pindaan kepada FRS 121 – Kesan Perubahan dalam Kadar Tukaran Asing – Pelaburan Bersih dalam<br />
Operasi Asing<br />
Pindaan kepada FRS 1192004 Faedah Pekerja – Keuntungan dan Kerugian Beraktuari, Pelan Kumpulan dan<br />
Pendedahan.<br />
Semua perubahan dalam dasar perakaunan telah dibuat selaras dengan peruntukan peralihan dalam standard<br />
dan pindaan terbabit kepada standard yang telah diterbitkan. Kesemua standard (yang boleh diguna pakai),<br />
yang diguna pakai oleh Kumpulan dan Syarikat memerlukan pelaksanaan retrospektif.<br />
Standard, pindaan kepada standard dan tafsiran yang telah diterbitkan di atas tidak mempunyai kesan ketara<br />
ke atas penyata kewangan serta dasar Kumpulan dan Syarikat kecuali untuk keperluan pendedahan tambahan<br />
di bawah FRS 124 seperti yang diperincikan dalam Nota 40.<br />
(ii) Standard, pindaan kepada standard dan tafsiran yang diterbitkan kepada standard sedia ada yang belum lagi<br />
dikuatkuasakan dan tidak diterima pakai awal.<br />
FRS 139 – Instrumen Kewangan: Pengiktirafan dan Pengukuran (tarikh berkuat kuasa belum lagi ditetapkan<br />
oleh Lembaga Standard Perakaunan Malaysia). Standard baru ini menggariskan prinsip bagi<br />
pengiktirafan dan pengukuran aset kewangan, tanggungan kewangan dan kontrak tertentu untuk<br />
membeli dan menjual item bukan kewangan. Perakaunan lindung nilai dibenarkan hanya di bawah<br />
keadaan yang khusus. Kumpulan telah mengguna pakai peruntukan peralihan dalam FRS 139<br />
yang mengecualikan entiti daripada mendedahkan kesan yang berkemungkinan timbul daripada<br />
penggunaan awal piawaian ini terhadap penyata kewangan Kumpulan. Kumpulan dan Syarikat<br />
akan menggunakan standard ini apabila ia dikuatkuasakan.<br />
(iii) Standard, pindaan kepada standard yang diterbitkan dan tafsiran yang dikuatkuasakan tetapi tidak relevan.<br />
FRS 6 – Penerokaan untuk dan Penilaian Sumber Galian<br />
FRS 120 – Perakaunan untuk Geran Kerajaan dan Pendedahan Bantuan Kerajaan<br />
FRS 134 – Pe<strong>laporan</strong> Kewangan Interim<br />
Interpretasi IC 1 – Perubahan dalam Henti Tugas, Pemulihan dan Tanggungan Serupa yang Sedia Ada<br />
Interpretasi IC 2 – Saham Ahli dalam Entiti Koperasi serta Instrumen Serupa<br />
Interpretasi IC 5 – Hak ke atas Kepentingan yang timbul dari Henti Tugas, Pemulihan dan Dana Pemuliharaan<br />
Alam Sekitar<br />
Interpretasi IC 6 – Tanggungan yang terbit daripada Penyertaan dalam Pasaran Tertentu – Sisa Peralatan<br />
Elektrik dan Elektronik<br />
Interpretasi IC 7 – Melaksanakan Pendekatan Penyataan Semula di bawah FRS 1292004 Laporan Kewangan<br />
dalam Ekonomi Inflasi Melampau
2 ringkasan Dasar perakaunan utama (samb.)<br />
(b) subsidiari dan asas penyatuan<br />
(i) Subsidiari<br />
Subsidiari adalah perbadanan ataupun entiti lain (termasuk entiti tujuan khusus) yang mana Kumpulan mempunyai<br />
kuasa untuk melaksanakan kawalan ke atas dasar kewangan dan operasi bagi memperoleh manfaat daripada<br />
aktiviti mereka, umumnya mengiringi pegangan saham yang melebihi separuh kuasa mengundi. Hak mengundi<br />
sedia ada dan kesan undi yang berpotensi yang kini boleh dilaksanakan atau boleh ditukar, dipertimbangkan<br />
apabila menilai sama ada Kumpulan mengawal entiti yang lain.<br />
Dalam penyata kewangan Syarikat yang berasingan, pelaburan dalam subsidiari dinyatakan pada kos ditolak<br />
kerugian keterjejasan. Dengan pelupusan pelaburan sedemikian, perbezaan di antara hasil pelupusan bersih dan<br />
amaun bawaan mereka dimasukkan ke dalam untung dan rugi.<br />
(ii) Asas Penyatuan<br />
Penyata kewangan disatukan merangkumi penyata kewangan Syarikat dan subsidiarinya mengikut tarikh kunci<br />
kira-kira. Penyata kewangan subsidiari disediakan bagi tarikh <strong>laporan</strong> yang sama dengan Syarikat.<br />
Subsidiari disatukan dari tarikh di mana Kumpulan memperolehi kawalan, dan terus disatukan sehingga tarikh<br />
kawalan tersebut terhenti. Dalam menyediakan penyata kewangan disatukan, baki, transaksi dan keuntungan atau<br />
kerugian belum direalisasi dihapuskan sepenuhnya. Dasar perakaunan yang seragam diguna pakai dalam penyata<br />
kewangan disatukan seperti untuk transaksi dan peristiwa dalam keadaan yang sama.<br />
Pengambilalihan subsidiari dikira menggunakan kaedah pembelian. Kaedah perakaunan pembelian melibatkan<br />
memperuntukkan kos pengambilalihan kepada nilai saksama aset yang diperolehi dan tanggungan serta<br />
tanggungan luar jangka yang diperolehi pada tarikh pengambilalihan. Kos pengambilalihan diukur sebagai agregat<br />
nilai saksama, pada tarikh pertukaran, aset yang diberi, tanggungan yang tertanggung atau diperolehi, serta<br />
instrumen ekuiti diterbitkan, termasuk apa-apa kos yang berpunca secara langsung daripada pengambilalihan.<br />
Apa-apa lebihan kos pengambilalihan ke atas kepentingan Kumpulan dalam nilai saksama bersih bagi aset,<br />
tanggungan serta tanggungan luar jangka yang boleh dikenal pasti, mewakili muhibah (lihat Nota 2(e)). Apa-apa<br />
lebihan kepentingan Kumpulan dalam nilai saksama bersih bagi aset, tanggungan serta tanggungan luar jangka<br />
yang boleh dikenal pasti ke atas kos pengambilalihan diiktiraf dengan segera dalam untung dan rugi.<br />
Kepentingan minoriti yang mewakili bahagian keuntungan atau kerugian dan aset bersih subsidiari diatribut<br />
kepada kepentingan ekuiti yang tidak dimiliki, secara langsung atau tidak langsung menerusi subsidiari,<br />
oleh syarikat induk. Ia diukur mengikut bahagian minoriti dari nilai saksama aset dan tanggungan subsidiari<br />
yang dikenal pasti pada tarikh pengambilalihan dan perubahan saham minoriti dalam ekuiti subsidiari sejak<br />
tarikh tersebut.<br />
(c) transaksi dengan kepentingan minoriti<br />
Kumpulan melaksanakan satu dasar kaedah transaksi dengan kepentingan minoriti sebagai transaksi dengan pemilik<br />
ekuiti Kumpulan. Bagi tujuan pembelian daripada kepentingan minoriti, perbezaan antara sebarang pertimbangan<br />
yang dibayar dan bahagian yang berkaitan nilai dibawa aset-aset bersih subsidiari diperoleh ditolak daripada ekuiti.<br />
Keuntungan atau kerugian atas pelupusan ke atas kepentingan minoriti juga direkodkan dalam ekuiti. Bagi pelupusan<br />
kepentingan minoriti, perbezaan antara sebarang pendapatan diterima dan bahagian berkaitan kepentingan juga<br />
direkodkan dalam ekuiti.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
189
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
190<br />
2 ringkasan Dasar perakaunan utama (samb.)<br />
(d) syarikat bersekutu<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
Pelaburan dalam syarikat bersekutu diambil kira dalam Penyata Kewangan Disatukan berdasarkan kaedah perakaunan<br />
ekuiti dan pada awalnya diiktiraf pada kos. Pelaburan Kumpulan dalam syarikat-syarikat bersekutu termasuk muhibah<br />
yang dikenal pasti ke atas pengambilalihan, bersih pengurangan kerugian terkumpul (lihat Nota 2(e)).<br />
Bahagian Kumpulan dalam keuntungan ataupun kerugian pascapengambilalihan diakui dalam Penyata Pendapatan<br />
Disatukan, dan sahamnya dalam pergerakan pascapengambilalihan dalam simpanan diiktiraf dalam rizab. Pergerakan<br />
pascapengambilalihan terkumpul diubah suai dengan amaun dibawa dalam pelaburan. Apabila bahagian kerugian<br />
Kumpulan dalam syarikat bersekutu sama ataupun melebihi kepentingan dalam syarikat bersekutu, termasuk apa-apa<br />
penghutang tak bercagar, kepentingan Kumpulan dikurangkan sehingga kosong dan pengiktirafan kerugian lanjut<br />
dihentikan melainkan Kumpulan berhadapan dengan obligasi undang-undanag ataupun konstruktif ataupun membuat<br />
pembayaran bagi pihak syarikat bersekutu.<br />
Keuntungan tidak direalisasi ke atas transaksi antara Kumpulan dan syarikat bersekutu dihapuskan sebahagian<br />
sehingga ke satu tahap kepentingan Kumpulan dalam syarikat bersekutu; kerugian tidak direalisasi juga akan<br />
dihapuskan melainkan transaksi tersebut menyediakan maklumat mengenai pengurangan aset dipindahkan. Apabila<br />
perlu, dalam melaksanakan kaedah ekuiti, pengubahsuaian dibuat ke atas penyata kewangan syarikat bersekutu demi<br />
memastikan konsistensi dasar perakaunan Kumpulan.<br />
Pencairan keuntungan dan kerugian dalam syarikat bersekutu diiktiraf dalam Penyata Pendapatan Disatukan.<br />
Bagi kepentingan yang mengalami peningkatan dalam syarikat bersekutu, tarikh pengambilalihan merupakan tarikh<br />
di mana pengaruh yang signifikan diperoleh. Muhibah dikira pada setiap tarikh pembelian berdasarkan nilai saksama<br />
aset dan tanggungan yang dikenal pasti. Pegangan yang diperoleh sebelum ini dipertingkatkan sehingga nilai<br />
saksama dan bahagian keuntungan dan pergerakan ekuiti bagi pegangan yang diperolehi sebelum ini tidak diiktiraf<br />
memandangkan ia telah pun disertakan dalam peningkatan berkenaan.<br />
(e) muhibah<br />
Muhibah mewakili lebihan kos pengambilalihan ke atas perkongsian Kumpulan bagi nilai saksama aset bersih<br />
yang dikenal pasti termasuk tanggungan luar jangka subsidiari, syarikat bersekutu serta usaha sama pada tarikh<br />
pengambilalihan.<br />
Muhibah dipermodalkan diuji untuk pengurangan sekurang-kurangnya setiap tahun atau jika perkembangan ataupun<br />
persekitaran yang terjadi mencerminkan pengurangan kemungkinan berlaku.<br />
Muhibah dan pengubahsuaian nilai saksama muncul daripada pengambilalihan daripada satu entiti asing dianggap<br />
sebagai aset dan tanggungan entiti yang diambil alih dan direkodkan mengikut kadar tukaran pada tarikh<br />
pengambilalihan.<br />
(f) hartanah, loji dan kelengkapan<br />
Hartanah, loji dan kelengkapan dinyatakan pada kos atau penilaian ditolak susut nilai terkumpul dan kerugian jejas<br />
nilai yang terkumpul. Kos termasuklah perbelanjaan yang secara langsung diatributkan kepada pembinaan ataupun<br />
pengambilalihan item dan membawanya ke lokasi dan keadaan ia digunakan untuk tujuan operasi dalam tatacara<br />
diinginkan oleh Kumpulan. Kumpulan memperuntukkan kos item hartanah, loji dan kelengkapan bagi sistem yang<br />
signifikan dan bahagian komponen.<br />
Para Pengarah telah menggunakan peruntukan perubahan dalam Piawaian Perakaunan Antarabangsa No. 16 (Pindaan)<br />
“Hartanah, Loji dan Kelengkapan” seperti yang digunakan oleh Lembaga Piawaian Perakaunan Malaysia yang<br />
membenarkan tanah milik bebas, tanah pajakan, bangunan dan kerja-kerja awam dinyatakan pada penilaian tahun<br />
sebelumnya selepas mengambil kira susut nilai.
2 ringkasan Dasar perakaunan utama (samb.)<br />
(f) hartanah, loji dan kelengkapan (samb.)<br />
Lebihan yang terbit daripada penilaian semua dikreditkan kepada akaun rizab penilaian semula. Sebarang defisit yang<br />
terbit daripada penilaian semula dicaj kepada rizab penilaian semula setakat lebihan sebelumnya yang dipegang<br />
dalam rizab penilaian semula bagi aset yang sama. Dalam situasi yang lain, pengurangan dalam jumlah dibawa dicaj<br />
kepada penyata pendapatan.<br />
Kos berikut dimasukkan dalam amaun dibawa aset atau dianggap sebagai satu aset berasingan, sebagai bersesuaian<br />
hanya apabila kemungkinan bahawa manfaat-manfaat ekonomi masa depan dikaitkan dengan item yang akan<br />
mengalir ke Kumpulan dan kos item berkenaan boleh diukur pada tahap boleh dipercayai. Amaun dibawa bahagian<br />
diganti tidak diiktiraf.<br />
Kos kerja membaik pulih/pemeriksaan utama diiktiraf dalam jumlah aset yang dibawa sebagai penggantian dan baki<br />
jumlah aset yang dibawa untuk kerja baik pulih/pemeriksaan tidak diiktiraf.<br />
Alat ganti utama dan alat kelengkapan tunggu sedia dianggap sebagai aset apabila Kumpulan dijangka untuk<br />
menggunakannya ketika lebih daripada satu tempoh. Begitu juga, jika alat ganti dan kelengkapan sedia khidmat<br />
boleh digunakan hanya dalam hubungan dengan item hartanah, loji dan kelengkapan, ia diambil kira sebagai<br />
hartanah, loji dan kelengkapan.<br />
Keuntungan dan kerugian atas pelupusan hartanah, loji dan kelengkapan ditentukan oleh rujukan kepada amaun<br />
dibawa dan diambil kira untuk menetapkan keuntungan/(kerugian) sebelum cukai. Berkaitan dengan pelupusan aset<br />
dinilai semula, amaun penilaian rizab yang berkaitan dengan hartanah, loji dan kelengkapan dipindahkan kepada<br />
keuntungan tersimpan.<br />
Tanah bebas pegangan dan projek modal dalam kemajuan tidak mengalami susut nilai.<br />
Susut nilai dikira bagi semua kategori hartanah, loji dan kelengkapan lain berdasarkan kaedah lurus yang<br />
menggambarkan anggaran hayat berguna aset-aset tersebut.<br />
Anggaran hayat berguna hartanah, loji dan kelengkapan adalah seperti berikut:<br />
Bangunan dan kerja-kerja awam 10 hingga 60 tahun<br />
Loji dan jentera 10 hingga 40 tahun<br />
Talian dan sesalur pembahagian 25 hingga 35 tahun<br />
Perkhidmatan pembahagian 20 tahun<br />
Meter 15 tahun<br />
Lampu awam 15 hingga 25 tahun<br />
Perabot, pepasangan dan kelengkapan pejabat 3 hingga 10 tahun<br />
Kenderaan bermotor 5 hingga 10 tahun<br />
Di mana wujudnya petanda jejas nilai, jumlah dibawa bagi aset-aset dinilai dan dikurangkan segera kepada jumlah<br />
yang boleh diperolehi semula (lihat Nota 2(n)).<br />
(g) pajakan operasi prabayar<br />
Para Pengarah telah melaksanakan peruntukan peralihan FRS No. 117 “Pajakan”, menganggap tanah milik bebas<br />
sebagai pajakan operasi prabayar yang sebelum ini diklasifikasikan dalam lingkungan hartanah, loji dan kelengkapan<br />
dan membolehkan Kumpulan mengekalkan amaun dinilai tidak dilunas tanah pegangan bebas dinilai semula sebagai<br />
amaun dibawa pengganti pajakan operasi prabayar dan pajakan operasi prabayar berkenaan seharusnya dilunaskan<br />
mengikut kaedah lurus bagi terma pajakan.<br />
Tanah milik pajakan dilunaskan dengan tempoh baki pajakan antara 5 hingga 99 tahun atas asas kaedah lurus.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
191
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
192<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
2 ringkasan Dasar perakaunan utama (samb.)<br />
(h) aset bukan semasa dipegang untuk jualan<br />
Kumpulan seharusnya mengklasifikasikan aset bukan semasa yang dipegang untuk jualan jika amaun dibawa boleh<br />
didapatkan semula sepenuhnya menerusi transaksi jualan berbanding penggunaan berterusan.<br />
Aset yang diklasifikasikan sebagai aset bukan semasa dipegang untuk jualan akan diukur pada kadar amaun dibawa<br />
dan nilai saksama ditolak kos jualan.<br />
Tiada susut nilai ataupun lunasan disediakan ke atas aset berkenaan ketika ia diklasifikasikan sebagai aset dipegang<br />
untuk jualan.<br />
Aset seharusnya tidak diiktiraf sebaik dijual dan perbezaan antara hasil jualan bersih dan amaun dibawa diiktiraf<br />
sebagai keuntungan atau kerugian dalam tempoh jualan.<br />
Sesuatu aset tidak lagi wujud yang diklasifikasikan sebagai aset-aset bukan semasa dipegang untuk jualan seharusnya<br />
diukur rendah pada amaun yang dibawa sebelum aset diklasifikasikan sebagai aset bukan semasa dipegang untuk<br />
jualan, diubah suai untuk apa juga susut nilai, lunasan atau penilaian semula yang akan dianggap aset berkenaan<br />
tidak diklasifikasikan sebagai aset bukan semasa dipegang untuk jualan, dan amaun yang boleh diperolehi pada<br />
tarikh keputusan yang dibuat untuk tidak menjualnya.<br />
(i) aset tidak ketara<br />
Perbelanjaan ke atas hak yang diambil alih, paten, cap perdagangan dan lesen dipermodalkan dan dilunaskan<br />
berasaskan kaedah lurus sepanjang anggaran hayat kegunaan. Aset tidak ketara tidak dinilai semula.<br />
(j) penyelidikan dan pembangunan<br />
Perbelanjaan ke atas aktiviti penyelidikan, yang dijalankan dengan prospek untuk memperoleh pengetahuan saintifik<br />
ataupun teknikal yang baru dan kefahaman, diiktiraf dalam penyata pendapatan sebagai perbelanjaan yang wujud.<br />
Perbelanjaan ke atas aktiviti pembangunan, di mana penemuan kajian digunakan dalam pelan ataupun reka bentuk<br />
bagi pengeluaran proses ataupun produk baru atau yang diperbaiki secara terus-menerus, digunakan sepenuhnya<br />
jika produk atau proses berkenaan dari segi teknikal dan komersial adalah berdaya maju dan Kumpulan mempunyai<br />
sumber-sumber yang secukupnya untuk menyempurnakan pembangunan.<br />
Kos pembangunan dipermodalkan dianggap sebagai aset tak ketara dan dilunaskan daripada peringkat di mana aset<br />
berkenaan tersedia ada untuk digunakan atas asas lurus berdasarkan tempoh hayat faedahnya.<br />
(k) permodalan faedah<br />
Faedah ke atas pinjaman luar berkaitan dengan projek jangka panjang yang sedang dilaksanakan dipermodalkan<br />
sehingga aset berkenaan tersedia ada untuk digunakan.<br />
(l) pelaburan<br />
Pelaburan dalam subsidiari dan syarikat bersekutu yang dipegang untuk jangka panjang dinyatakan dengan kos,<br />
ditolak peruntukan bagi sebarang pengurangan nilainya. Pengurangan dalam nilai sesuatu pelaburan dianggap<br />
sebagai perbelanjaan dalam tahun kewangan di mana pengurangan nilai telah dikenal pasti.<br />
Pelaburan dalam pelaburan bukan semasa yang lain ditunjukkan pada kos dan satu peruntukan bagi penurunan nilai<br />
adalah dibuat, di mana pada pandangan para Pengarah, terdapat penurunan selain yang bersifat sementara dalam<br />
nilai pelaburan berkenaan. Di mana terdapat satu penurunan selain yang bersifat sementara dalam nilai sesuatu<br />
pelaburan, penurunan sedemikian dianggap sebagai perbelanjaan dalam tahun kewangan.<br />
Apabila sesuatu pelaburan dilupuskan, perbezaan antara hasil bersih pelupusan dan jumlah dibawa dicajkan atau<br />
dikreditkan ke dalam penyata pendapatan, memandangkan kes sedemikian adalah mungkin.
2 ringkasan Dasar perakaunan utama (samb.)<br />
(m) sekuriti boleh pasar dan pelaburan jangka pendek<br />
Sekuriti boleh pasar dan pelaburan jangka pendek dinyatakan pada kadar terendah antara kos dan nilai pasaran pada<br />
agregat asas portfolio. Kos dicapai pada asas purata berwajaran. Nilai pasaran pula dikira menggunakan rujukan<br />
kepada paras siling harga disebut pasaran saham yang relevan ketika urus niaga ditutup pada tarikh kunci kira-kira.<br />
Sebarang langkah menurunkan nilai pasaran pelaburan ataupun kemudiannya dimasuk kira semula kepada kos, diteliti<br />
dengan menyeluruh dalam penyata pendapatan.<br />
(n) pengurangan nilai aset<br />
Hartanah, loji dan kelengkapan dan aset bukan semasa yang lain termasuk aset tidak ketara dikaji semula berhubung<br />
aspek pengurangan nilai aset apabila peristiwa ataupun perubahan dalam persekitaran menunjukkan bahawa jumlah<br />
yang dibawa kemungkinan tidak boleh diperoleh semula. Pengurangan nilai aset diiktiraf bagi jumlah di mana jumlah<br />
yang dibawa bagi aset adalah melebihi jumlah yang boleh didapatkan semula. Jumlah yang boleh didapatkan semula<br />
adalah tinggi daripada nilai saksama tolak kos ke atas jualan. Bagi tujuan penilaian pengurangan nilai aset, aset<br />
dikumpulkan pada kadar terendah di mana terdapat aliran tunai boleh dikenali pasti secara berasingan.<br />
Pengurangan nilai aset dicaj kepada penyata pendapatan melainkan ia membalikkan penilaian yang dibuat sebelum<br />
ini, yang mana ia dicaj kepada lebihan penilaian semula. Sebarang peningkatan susulan dalam jumlah yang boleh<br />
diperoleh semula diakui dalam penyata kewangan kecuali ia membalikkan kerugian pengurangan nilai pada aset<br />
dinilai semula dalam keadaan di mana ia diambil kira untuk lebihan penilaian semula.<br />
(o) pendapatan tertunda<br />
Sumbangan yang diterima daripada para pelanggan untuk membiayai kos projek modal dikreditkan kepada akaun<br />
pendapatan tertunda. Jumlah dalam akaun ini dimasukkan kepada penyata pendapatan mengikut kaedah lurus<br />
selama 15 tahun iaitu purata jangka hayat faedah projek berkenaan.<br />
(p) pajakan kendalian<br />
Aset yang dipajak sebagai pajakan operasi adalah disertakan dalam lingkungan hartanah, loji dan kelengkapan dalam<br />
kunci kira-kira dan ia mengalami susut nilai sepanjang tempoh hayat faedah aset berkenaan yang dijangkakan mengikut<br />
satu asas konsisten berbanding mana-mana aset yang serupa.<br />
(q) inventori<br />
Inventori dinyatakan pada paras terendah antara kos dan nilai direalisasi bersih.<br />
Kos kerja yang sedang dilaksanakan dan barangan siap merangkumi bahan mentah, buruh langsung dan sebahagian<br />
overhed pengeluaran. Kos ditentukan berdasarkan purata wajaran dan menggunakan asas masuk-awal-keluar-awal.<br />
Nilai realisasi bersih adalah harga jualan anggaran pada bisnes biasa, ditolak kos penyiapan dan perbelanjaan jualan.<br />
(r) penghutang perdagangan<br />
Penghutang perdagangan dibawa pada nilai yang dijangka boleh direalisasikan. Hutang lapuk dilupuskan dalam<br />
tempoh ia dikenal pasti. Peruntukan dibuat bagi hutang diragui berasaskan kepada semakan semula jumlah<br />
tertunggak pada akhir tahun kewangan.<br />
(s) pemiutang perdagangan<br />
Pemiutang perdagangan dinyatakan pada kos, yang merupakan nilai saksama pembayaran yang akan dijelaskan pada<br />
masa hadapan untuk barangan dan perkhidmatan yang diterima.<br />
(t) tunai dan setara tunai<br />
Bagi tujuan penyata aliran tunai, tunai dan setara tunai merangkumi tunai dalam tangan, deposit dipegang atas<br />
panggilan dengan bank, overdraf bank dan jangka pendek, pelaburan cairan tinggi yang tersedia ada untuk ditukar<br />
kepada sejumlah kadar tunai diketahui dan yang tertakluk kepada risiko tidak signifikan perubahan dalam nilai.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
193
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
194<br />
2 ringkasan Dasar perakaunan utama (samb.)<br />
(u) modal saham<br />
(i) Klasifikasi<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
Saham biasa dan saham keutamaan tidak boleh ditebus dengan dividen budi bicara diklasifikasikan sebagai<br />
ekuiti. Saham lain diklasifikasikan sebagai ekuiti dan/atau sebagai tanggungan selaras dengan hakiki ekonomi<br />
sesebuah instrumen.<br />
Bahagian bon yang boleh ditukar mewakili nilai opsyen pertukaran pada masa terbitan termasuk dalam ekuiti<br />
(lihat Nota 2(v) mengenai pinjaman). Nilai opsyen pertukaran tidak berubah pada tempoh yang menyusul. Selepas<br />
pertukaran bon kepada saham ekuiti, jumlah yang dikreditkan kepada modal saham dan premium saham adalah<br />
agregat jumlah yang diklasifikasikan dalam tanggungan dan ekuiti pada masa pertukaran. Tiada keuntungan atau<br />
kerugian diiktiraf. Jika bon ditebus semula, ospyen pertukaran dipindahkan kepada keuntungan tersimpan.<br />
Agihan kepada para pemegang instrumen kewangan yang diklasifikasikan sebagai satu instrumen ekuiti dicaj<br />
terus kepada ekuiti.<br />
(ii) Kos terbitan saham<br />
Peningkatan kos luaran yang secara langsung diatributkan kepada terbitan saham baru ataupun opsyen<br />
ditunjukkan dalam ekuiti sebagai satu potongan, bersih cukai, daripada hasil.<br />
(iii) Dividen kepada para pemegang saham Syarikat<br />
Dividen ke atas saham keutamaan boleh ditebus diiktiraf sebagai satu tanggungan dan dinyatakan dalam asas<br />
diakru. Dividen lain diiktiraf sebagai tanggungan dalam tempoh di mana ia diisytihar.<br />
(v) pinjaman<br />
Pinjaman pada mulanya diiktiraf berdasarkan hasil yang diterima. Kos terbitan instrumen hutang ditanggung sebaik<br />
ia wujud.<br />
Faedah dan dividen ke atas instrumen kewangan dianggap sebagai pinjaman seperti yang dinyatakan dalam<br />
lingkungan kos kewangan dalam penyata pendapatan.<br />
(w) Cukai pendapatan<br />
Perbelanjaan cukai semasa ditentukan berdasarkan undang-undang cukai Malaysia.<br />
Cukai tertunda diiktiraf sepenuhnya, menggunakan kaedah tanggungan, atas perbezaan sementara yang terbit antara<br />
jumlah yang diatributkan kepada aset dan tanggungan untuk tujuan cukai dan jumlah yang dibawanya dalam penyata<br />
kewangan.<br />
Aset cukai tertunda adalah diiktiraf hingga ke satu jumlah yang mana kemungkinan akan ada keuntungan boleh dicukai<br />
berbanding perbezaan sementara boleh ditolak, kerugian cukai belum guna dan kredit cukai tidak digunakan.<br />
Cukai tertunda diiktiraf atas perbezaan sementara yang terbit daripada pelaburan dalam subsidiari, syarikat bersekutu<br />
dan syarikat usaha sama kecuali di mana penentuan masa kebalikan perbezaan sementara boleh dikawal dan ada<br />
kemungkinan bahawa perbezaan sementara tidak akan berbalik dalam jangka masa terdekat.<br />
Kadar cukai yang diaktakan atau kebanyakannya diaktakan pada tarikh kunci kira-kira, digunakan untuk menentukan<br />
cukai tertunda.<br />
(x) Faedah pekerja<br />
(i) Faedah jangka pendek pekerja<br />
Upah, gaji, cuti <strong>tahunan</strong> bergaji, bonus dan ganjaran bukan berbentuk wang diakru dalam tahun kewangan di<br />
mana perkhidmatan berkaitan diberikan oleh para pekerja Kumpulan.
2 ringkasan Dasar perakaunan utama (samb.)<br />
(x) Faedah pekerja (samb.)<br />
(ii) Faedah persaraan<br />
Kumpulan mempunyai pelbagai skim faedah persaraan sama ada pelan caruman wajib atau faedah wajib.<br />
Pelan caruman wajib<br />
Caruman Kumpulan kepada pelan caruman berwajib dicajkan kepada penyata pendapatan pada tahun<br />
kewangan yang berkaitan dengannya. Apabila caruman telah dibayar, Kumpulan tidak lagi mempunyai obligasi<br />
pembayaran lanjut.<br />
Pelan faedah wajib<br />
Kumpulan membuat caruman kepada Pelan Faedah Persaraan Syarikat, satu pelan faedah berwajib dan tabung<br />
yang diluluskan, yang bebas daripada kewangan Syarikat. Peruntukan perkiraan juga disediakan oleh Syarikat<br />
sebagai kadar caruman yang diperlukan untuk membiayai faedah di bawah pelan berkenaan adalah melebihi<br />
had maksimum Lembaga Hasil Dalam Negeri. Kumpulan dan Syarikat juga menyediakan pelan perubatan<br />
selepas persaraan untuk pekerja-pekerja tertentu.<br />
Tanggungan berhubung dengan pelan faedah wajib adalah nilai semasa obligasi faedah wajib pada tarikh kunci<br />
kira-kira, ditolak nilai saksama aset pelan, berserta pelarasan bagi keuntungan atau kerugian aktuari dan kos<br />
perkhidmatan yang lepas. Kumpulan menentukan nilai semasa obligasi faedah bertabung dan nilai saksama<br />
sebarang aset pelan dengan kekerapan yang mencukupi seperti jumlah yang diiktiraf dalam penyata kewangan<br />
tidak berbeza dengan ketara daripada jumlah yang ditentukan pada tarikh kunci kira-kira.<br />
Obligasi faedah wajib, dikira menggunakan Kaedah Kredit Unit Diunjur, ditentukan oleh aktuari bebas, yang<br />
mempertimbangkan anggaran aliran keluar tunai masa depan menggunakan hasil pasaran pada tarikh kunci kirakira<br />
sekuriti Kerajaan yang mempunyai kadar mata wang dan tempoh kematangan hampir sama dengan tempoh<br />
tanggungan berkaitan. Penilaian semula terakhir dilakukan pada Februari 2007.<br />
Jumlah keuntungan dan kerugian aktuari bersih adalah dikreditkan atau dicajkan kepada penyata pendapatan<br />
berdasarkan baki tempoh perkhidmatan purata pekerja berkaitan yang menyertai pelan tersebut.<br />
(iii) Pampasan berasaskan saham<br />
Kumpulan telah melaksanakan peruntukan FRS 2 ke atas kesemua instrumen ekuiti yang diberikan selepas 31<br />
Disember 2004 tetapi belum lagi digunakan sehingga 1 September 2006, tarikh kuat kuasa Kumpulan menerima<br />
pakai FRS.<br />
Kumpulan menggunakan ekuiti tetap, pelan pampasan berasaskan saham bagi pekerja Kumpulan. Perkhidmatan<br />
pekerja yang diterima sebagai pertukaran kepada geran opsyen saham diiktiraf sebagai satu bentuk perbelanjaan<br />
dalam penyata pendapatan sepanjang tempoh geran berkenaan dengan mengambil pertambahan dalam ekuiti.<br />
Jumlah amaun yang akan dibelanjakan selama tempoh letak hak ditentukan dengan merujuk kepada nilai saksama<br />
opsyen saham yang diberikan, tidak termasuk kesan apa-apa keadaan letak hak bukan pasaran (contohnya, sasaran<br />
pertumbuhan keuntungan dan jualan). Keadaan letak hak bukan pasaran dimasukkan dalam andaian mengenai<br />
bilangan opsyen yang dijangka diletak hak. Pada tarikh setiap kunci kira-kira, Kumpulan akan mengkaji semula<br />
anggarannya tentang bilangan opsyen saham yang dijangka diletak hak. Ia mengiktiraf kesan mengkaji semula<br />
anggaran asal, jika ada, dalam penyata pendapatan, dengan pelarasan ekuiti yang sepadan.<br />
Hasil yang diperoleh bersih sebarang kos transaksi yang diatributkan secara langsung akan dikreditkan kepada<br />
modal saham (nilai nominal) dan premium saham apabila opsyen dilaksanakan.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
195
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
196<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
2 ringkasan Dasar perakaunan utama (samb.)<br />
(y) geran pembangunan kerajaan<br />
Geran pembangunan kerajaan berkaitan dengan pembinaan hartanah, loji dan kelengkapan adalah termasuk dalam<br />
tanggungan jangka panjang dan dikreditkan kepada penyata pendapatan berasaskan kaedah lurus sepanjang tempoh<br />
15 tahun.<br />
(z) tanggungan luar jangka<br />
Kumpulan tidak mengiktiraf tanggungan luar jangka tetapi mendedahkan kewujudannya dalam penyata kewangan.<br />
Tanggungan luar jangka adalah obligasi yang mungkin, timbul daripada peristiwa lalu yang kewujudannya akan<br />
disahkan oleh masa depan tidak pasti yang di luar kawalan Kumpulan ataupun obligasi semasa yang tidak diiktiraf<br />
disebabkan tidak mungkin adanya sumber aliran keluar diperlukan untuk melaksanakan obligasi terbabit.<br />
(aa) pengiktirafan hasil<br />
Jualan adalah diiktiraf apabila nilai yang diinvoiskan bagi perkhidmatan disediakan selepas pelarasan bil.<br />
Pendapatan operasi lain yang diperoleh oleh Kumpulan dan Syarikat terdiri daripada pendapatan faedah dan pajakan<br />
serta pendapatan dividen. Pendapatan faedah dan pajakan diakru, kecuali jika kutipannya meragukan. Pendapatan<br />
dividen diiktiraf apabila hak para pemegang saham untuk menerima bayaran disahkan.<br />
Pendapatan faedah diiktiraf berdasarkan ukuran tempoh yang juga mengambil kira penyerahan yang memberi kesan<br />
ke atas aset.<br />
(ab) mata wang asing<br />
(i) Mata wang fungsian dan pengemukaan<br />
Item disertakan dalam penyata kewangan bagi setiap entiti diukur menggunakan mata wang persekitaran ekonomi<br />
utama di mana entiti beroperasi (‘mata wang fungsian’). Penyata kewangan dikemukakan dalam Ringgit Malaysia,<br />
yang merupakan mata wang fungsian dan pengemukaan Syarikat.<br />
(ii) Transaksi dan keseimbangan<br />
Urus niaga mata wang asing ditukar kepada mata wang fungsian menggunakan kadar pertukaran yang berkuat<br />
kuasa pada tarikh urus niaga. Aset dan tanggungan monetari dalam mata wang asing ditukar pada kadar<br />
pertukaran yang ditentukan pada tarikh kunci kira-kira. Semua perbezaan pertukaran diuruskan menerusi penyata<br />
pendapatan.<br />
(iii) Syarikat kumpulan<br />
Keputusan dan kedudukan kewangan semua entiti kumpulan (tiada mana-mana yang mempunyai mata<br />
wang ekonomi inflasi melampau), yang mempunyai mata wang fungsian yang berbeza daripada mata wang<br />
pengemukaan, telah ditranslasikan kepada mata wang pengemukaan seperti berikut:<br />
• aset dan tanggungan bagi setiap kunci kira-kira dikemukakan adalah yang telah ditranslasikan mengikut<br />
kadar tutup pada tarikh kunci kira-kira;<br />
• pendapatan dan perbelanjaan bagi setiap penyata pendapatan ditranslasi pada kadar tukaran purata<br />
(melainkan purata ini bukan satu anggaran munasabah kesan kumulatif kadar utama pada tarikh transaksi,<br />
dalam kes di mana pendapatan dan perbelanjaan ditranslasikan pada kadar tarikh transaksi berkenaan);<br />
dan<br />
• kesemua perbezaan yang wujud diiktiraf sebagai satu komponen berasingan ekuiti.<br />
Sebaik disatukan, perbezaan tukaran yang terbit daripada translasi pelaburan bersih dalam operasi asing dibawa<br />
kepada ekuiti para pemegang saham. Apabila sesuatu operasi asing dijual sebahagiannya ataupun sepenuhnya,<br />
perbezaan tukaran yang direkodkan dalam ekuiti diiktiraf dalam penyata pendapatan sebagai sebahagian<br />
daripada keuntungan atau kerugian ke atas jualan.<br />
Penyesuaian muhibah dan nilai saksama yang timbul ekoran pengambilalihan sesebuah entiti asing dianggap<br />
sebagai aset dan tanggungan entiti asing dan ditranslasikan pada tarikh tutup.
2 ringkasan Dasar perakaunan utama (samb.)<br />
(ab) mata wang asing (samb.)<br />
(iii) Syarikat kumpulan (Samb.)<br />
Kadar penutupan utama yang digunakan dalam nilai pertukaran mata wang asing adalah seperti berikut:<br />
2008 2007<br />
Mata wang asing rm RM<br />
1 Dolar AS 3.3937 3.5090<br />
100 Yen Jepun 3.1250 3.0370<br />
1 Pound Sterling 6.2067 7.0582<br />
100 Rupee Pakistan 4.4500 5.7749<br />
1 EURO 5.0043 4.7843<br />
(ac) instrumen kewangan<br />
(i) Deskripsi<br />
Instrumen kewangan dibawa dalam kunci kira-kira termasuk tunai dan baki bank, pelaburan, penghutang,<br />
pemiutang, pajakan dan peminjam. Kaedah pengiktirafan khas yang diterima pakai bagi setiap perkara di atas<br />
dinyatakan dalam penyata dasar masing-masing.<br />
Kumpulan dan Syarikat juga merupakan pihak kepada instrumen kewangan yang menguruskan pendedahan<br />
terhadap peningkatan dan penurunan dalam pertukaran mata wang asing dan kadar faedah. Instrumen<br />
kewangan ini yang meliputi terutamanya kontrak hadapan mata wang asing, kontrak tukaran silang, mata wang<br />
dan kontrak tukaran kadar faedah, tidak diiktiraf dalam penyata pendapatan. Instrumen kewangan derivatif<br />
digunakan dalam pengurusan risiko mata wang asing dan pendedahan kadar faedah tanggungan kewangan<br />
Kumpulan dan Syarikat.<br />
(ii) Instrumen kewangan yang tidak diiktiraf dalam kunci kira-kira<br />
Kontrak hadapan mata wang asing<br />
Kumpulan menandatangani kontrak hadapan mata wang asing untuk melindungi Kumpulan daripada pergerakan<br />
dalam kadar pertukaran dengan mewujudkan kadar di mana sesuatu aset atau tanggungan mata wang asing<br />
akan dilunaskan.<br />
Keuntungan dan kerugian pertukaran kontrak diiktiraf dalam penyata pendapatan sewaktu diselesaikan.<br />
Kontrak swap mata wang asing silang<br />
Swap mata wang asing silang digunakan untuk menguruskan pendedahan terhadap pergerakan dalam kadar<br />
pertukaran dan mewujudkan mata wang di mana sesuatu tanggungan mata wang asing akan dilunaskan.<br />
Pokok nosional kontrak ini tidak dimasukkan dalam kunci kira-kira. Sebarang perubahan dalam keuntungan<br />
atau kerugian kadar pertukaran diiktiraf dalam penyata pendapatan secara serentak dengan perbezaan kadar<br />
pertukaran asas perkara lindung nilai.<br />
Opsyen mata wang<br />
Opsyen mata wang direka bentuk untuk mengurus pendedahan Kumpulan untuk melindungi Kumpulan daripada<br />
pergerakan dalam mata wang asing. Asas nosional kontrak adalah terkeluar daripada kunci kira-kira. Premium<br />
dibayar diambil kira dalam penyata pendapatan apabila ia berlaku. Keuntungan atau kerugian ke atas penamatan<br />
awal opsyen mata wang ataupun pembayaran semula pinjaman diambil kira ke dalam penyata pendapatan.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
197
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
198<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
2 ringkasan Dasar perakaunan utama (samb.)<br />
(ac) instrumen kewangan (samb.)<br />
(ii) Instrumen kewangan yang tidak diiktiraf dalam kunci kira-kira (Samb.)<br />
Kontrak swap kadar faedah<br />
Swap kadar faedah, kolar dan perjanjian “cap” direka untuk mengurus pendedahan Kumpulan kepada pergerakan<br />
dalam kadar faedah. Pokok nosional kontrak-kontrak ini tidak dimasukkan dalam kunci kira-kira. Sebarang perubahan<br />
yang perlu dibayar atau diterima atas kontrak swap kadar faedah diiktiraf sebagai satu komponen pendapatan atau<br />
perbelanjaan selama tempoh kontrak tersebut. Keuntungan dan kerugian disebabkan oleh penamatan awal swap<br />
kadar faedah atau pembayaran semula pinjaman dinyatakan dalam penyata pendapatan.<br />
(iii) Anggaran nilai saksama untuk tujuan penyataan<br />
Dalam menaksir nilai instrumen kewangan, Kumpulan dan Syarikat membuat andaian tertentu dan menggunakan<br />
kaedah aliran tunai diskaun untuk mengurangkan aliran tunai di masa hadapan bagi menentukan nilai saksama<br />
instrumen kewangan. Nilai saksama tanggungan kewangan dianggarkan dengan mengurangkan nilai tunai masa<br />
hadapan pada kadar faedah semasa yang diperoleh Kumpulan dan Syarikat.<br />
Nilai saksama derivatif dan sekuriti yang disenarai awam adalah berdasarkan harga pasaran yang disebut pada<br />
tarikh kunci kira-kira manakala nilai saksama kontrak hadapan mata wang asing dikira menggunakan kadar<br />
pertukaran asing seperti yang dipaparkan oleh Reuters pada tarikh kunci kira-kira.<br />
Nilai saksama swap mata wang asing silang dan opsyen mata wang dikira berdasarkan nilai semasa aliran tunai<br />
masa hadapan dianggarkan dan/atau penilaian bank.<br />
Jumlah dibawa bagi aset-aset kewangan dan tanggungan dengan tempoh matang kurang daripada satu tahun<br />
dianggap lebih kurang dengan nilai saksamanya.<br />
(ad) projek bekalan elektrik luar bandar dan projek di bawah rancangan malaysia<br />
(i) Projek bekalan elektrik luar bandar dipermodalkan sebagai hartanah, loji dan kelengkapan.<br />
(ii) Kos projek di bawah Rancangan Malaysia di Negeri Sabah hanya akan dipermodalkan dan diambil kira sebagai<br />
hartanah, loji dan kelengkapan selepas penerimaan rasmi dokumentasi penyerahan. Jumlah yang berkaitan akan<br />
direkod sebagai geran pembangunan kerajaan dan geran tersebut akan dikreditkan kepada akaun penyata pendapatan<br />
berasaskan kaedah lurus untuk jangka masa yang sama seperti jangka hayat ekonomi bagi projek tersebut.<br />
3 anggaran perakaunan kritikal Dan pertimbangan<br />
Anggaran dan pertimbangan secara terus-menerus dinilai oleh para Pengarah dan adalah berdasarkan pengalaman sejarah dan<br />
faktor-faktor lain, termasuk harapan berkenaan peristiwa masa depan yang dipercayai munasabah di bawah sesuatu situasi.<br />
(a) pertimbangan kritikal dalam menggunakan dasar perakaunan kumpulan<br />
Dalam menentukan dan menggunakan dasar perakaunan, pertimbangan pada lazimnya diperlukan dalam keadaan<br />
di mana pilihan dasar yang khusus boleh mempengaruhi hasil yang dilaporkan dan juga kedudukan kewangan<br />
Kumpulan. Dasar perakaunan untuk mengklasifikasikan di antara hartanah pelaburan dan hartanah, loji dan<br />
kelengkapan memerlukan pertimbangan subjektif, biasanya ekoran keperluan untuk membuat anggaran mengenai<br />
kesan hal-hal yang tidak menentu.<br />
Hartanah pelaburan adalah satu bentuk harta yang dipegang untuk memperoleh bayaran sewa atau kenaikan modal<br />
ataupun kedua-duanya.<br />
Beberapa hartanah yang merangkumi sebahagian yang dipegang untuk memperoleh bayaran sewa atau kenaikan<br />
modal dan sebahagian lagi yang dipegang untuk kegunaan dalam pengeluaran atau bekalan barangan ataupun<br />
perkhidmatan atau bagi tujuan pentadbiran. Jika bahagian ini boleh dijual (atau disewakan di bawah pajakan<br />
kewangan) secara berasingan, maka bahagian ini akan diambil kira secara berasingan oleh Kumpulan.
3 anggaran perakaunan kritikal Dan pertimbangan (samb.)<br />
(a) pertimbangan kritis dalam mengguna pakai dasar perakaunan kumpulan (samb.)<br />
Jika bahagian ini tidak boleh dijual secara berasingan, sesuatu hartanah adalah satu pelaburan hanya jika satu bahagian<br />
tidak signifikan dipegang untuk digunakan dalam pengeluaran atau bekalan barangan ataupun perkhidmatan atau bagi<br />
tujuan pentadbiran. Pertimbangan dibuat berdasarkan hartanah individu untuk menentukan sama ada perkhidmatan<br />
tambahan adalah amat signifikan sehingga hartanah berkenaan tidak layak sebagai hartanah pelaburan.<br />
Dalam tahun ini, Kumpulan telah memajakkan beberapa tanah dan ruang pejabat tetapi tidak memenuhi definisi<br />
hartanah pelaburan sama ada disebabkan ketidakpentingan ataupun klasifikasi. Justeru, hartanah ini akan terus<br />
diklasifikasikan sebagai hartanah, loji dan kelengkapan.<br />
(b) anggaran dan perakaunan kritikal dan andaian<br />
Kumpulan membuat anggaran dan andaian berkaitan dengan masa depan. Anggaran perakaunan yang wujud,<br />
berdasarkan definisi, jarang sekali menyamai keputusan sebenar yang berkaitan. Bagi mempertingkatkan kandungan<br />
maklumat anggaran, beberapa variabel yang telah dijangkakan mempunyai kesan mendalam ke atas keputusan dan<br />
kedudukan kewangan Kumpulan, telah diuji bagi melihat sensitiviti kepada perubahan yang mendasari parameter.<br />
Anggaran dan andaian yang mempunyai risiko signifikan kepada amaun aset yang dibawa dan tanggungan bagi<br />
tempoh kewangan selanjutnya disenaraikan seperti di bawah.<br />
(i) Jejas nilai Hartanah, Loji dan Kelengkapan<br />
Kumpulan menilai aspek jejas nilai aset bila saja sesuatu peristiwa atau perubahan dalam sesuatu situasi<br />
menunjukkan bahawa amaun dibawa sesuatu aset kemungkinan tidak boleh diperoleh semula, misalnya amaun<br />
dibawa aset adalah lebih daripada jumlah yang boleh diperoleh semula.<br />
Jumlah yang diperoleh semula diukur pada nilai saksama yang tinggi tolak kos untuk menjual aset berkenaan<br />
dan nilai dalam gunaan. Nilai dalam gunaan adalah nilai semasa aliran tunai masa depan yang dianggarkan,<br />
yang diperoleh daripada aset yang didiskaun pada kadar diskaun yang sesuai. Aliran tunai masa depan yang<br />
dianggarkan adalah berdasarkan anggaran Kumpulan yang dikira menggunakan aspek sejarah, sektor dan trend<br />
industri, pasaran umum dan keadaan-keadaan ekonomi, perubahan dalam teknologi dan maklumat lain yang<br />
terdapat. Andaian yang digunakan, keputusan dan rumusan mengenai penilaian jejas nilai dinyatakan dalam<br />
Nota 13 penyata kewangan.<br />
(ii) Anggaran Hayat Berguna Hartanah, Loji dan Kelengkapan<br />
Kumpulan kerap mengkaji semula anggaran hayat berguna bagi harta tanah, loji dan peralatan berdasarkan<br />
faktor-faktor seperti rancangan dan strategi perniagaan, jangkaan tahap penggunaan dan kemajuan teknologi<br />
di masa hadapan. Keputusan operasi di masa hadapan boleh terjejas dengan ketara oleh perubahan dalam<br />
anggaran ini yang disebabkan oleh perubahan dalam faktor-faktor yang dinyatakan di atas. Pengurangan dalam<br />
anggaran hayat berguna harta tanah, loji dan peralatan akan meningkatkan susut nilai yang direkodkan serta<br />
mengurangkan nilai harta tanah, loji dan peralatan.<br />
(iii) Bayaran Berasaskan Saham<br />
Ekuiti diuruskan berdasarkan pembayaran berasaskan saham (opsyen saham) diukur pada nilai saksama pada<br />
tarikh ia diberikan. Andaian digunakan dalam penilaian untuk menentukan nilai saksama ini dijelaskan dalam<br />
Nota 34 penyata kewangan.<br />
(iv) Tanggungan Luar Jangka<br />
Tanggungan luar jangka adalah berdasarkan kepada pendapat pengurusan mengenai jangkaan hasil luar jangka<br />
selepas berunding dengan penasihat undang-undang bagi kes litigasi dan pakar dalaman dan luar Kumpulan<br />
bagi hal-hal yang berkaitan dengan tindakan bisnes biasa.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
199
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
200<br />
3 anggaran Dan pertimbangan perakaunan Yang kritis (samb.)<br />
(b) anggaran dan andaian perakaunan yang kritis (samb.)<br />
4 hasil<br />
(v) Peruntukan bagi Penghutang<br />
Elaun ditentukan apabila terdapat bukti objektif bahawa Kumpulan tidak dapat mengutip kesemua amaun<br />
yang perlu dijelaskan mengikut terma asal ia perlu dijelaskan. Ini ditentukan berdasarkan profil bersusia dan<br />
corak kutipan.<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Jualan – elektrik 24,190.1 22,384.0 22,761.6 21,108.8<br />
– barangan dan perkhidmatan 1,215.4 609.5 0 0<br />
Pelepasan pendapatan tertunda (Nota 32) 345.1 326.9 307.6 291.8<br />
5 perbelanJaan Operasi<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
25,750.6 23,320.4 23,069.2 21,400.6<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Kos tenaga 15,117.6 12,198.6 15,184.6 12,705.5<br />
Kos penghantaran 1,150.3 980.9 1,148.6 979.6<br />
Kos pembahagian 3,123.7 2,712.4 3,118.1 2,708.2<br />
Perbelanjaan pentadbiran 1,533.3 1,340.2 872.4 854.4<br />
Perbelanjaan operasi lain 1,578.5 1,139.3 307.7 194.1<br />
22,503.4 18,371.4 20,631.4 17,441.8<br />
Perbelanjaan operasi merangkumi perkara berikut:<br />
Ganjaran para Pengarah<br />
– yuran 1.1 0.7 0.9 0.5<br />
– emolumen lain 1.2 1.1 1.2 1.1<br />
Ganjaran juruaudit – PricewaterhouseCoopers<br />
– yuran audit berkanun<br />
– Malaysia 1.4 1.2 0.7 0.6<br />
– anggota gabungan Malaysia**# 0 0 0 0<br />
– yuran berkaitan audit<br />
– Malaysia 0.5 1.3 0.5 1.3<br />
– anggota gabungan Malaysia# 0 0.3 0 0.3
5 perbelanJaan Operasi (samb.)<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Peruntukan hutang ragu 33.5 66.6 26.5 52.0<br />
Pelunasan hak perlombongan arang batu 0 10.7 0 0<br />
Susutnilai 3,528.7 3,199.9 2,860.8 2,595.2<br />
Pelunasan pajakan-pajakan operasi prabayar 26.6 22.1 19.2 14.7<br />
Sewa tanah dan bangunan 63.4 51.5 39.2 39.0<br />
Sewa loji dan jentera 19.2 22.2 19.1 21.9<br />
Perbelanjaan penyelidikan dan pembangunan 47.1 17.0 46.1 16.7<br />
Pelupusan hartanah, loji dan kelengkapan 45.3 5.3 29.9 0<br />
Pelupusan inventori 23.5 34.3 23.2 33.9<br />
Peruntukan bagi/(kemasukan semula)<br />
penurunan nilai sekuriti boleh niaga 2.1 (1.4) 2.1 (1.4)<br />
Peruntukan bagi penurunan nilai hak<br />
perlombongan arang batu 0 200.0 0 0<br />
Peruntukan bagi/(Kemasukan semula) penurunan<br />
nilai jumlah belum dibayar oleh subsidiari 0 0 68.2 (13.6)<br />
(Kemasukan semula) penurunan nilai pelaburan 0 (0.1) 0 (40.6)<br />
(Kemasukan semula) peruntukan hutang ragu (32.5) (213.4) (26.2) (207.7)<br />
Peruntukan bagi/(kemasukan semula)<br />
keusangan inventori 0.2 5.9 (0.9) 5.9<br />
Penerimaan subsidi Kerajaan* (535.3) (435.7) 0 0<br />
Kos anggota kerja (Nota 6) 2,582.8 2,392.1 2,236.5 2,104.4<br />
* Berikut menunjukkan subsidi-subsidi yang diterima oleh Sabah Electricity Sdn. Bhd. (‘SESB’) bagi diesel dan minyak<br />
bahan api gred sederhana daripada Kerajaan Malaysia. Jumlah amaun yang dikreditkan dalam tahun semasa ialah<br />
RM535.3 juta (2007: RM435.7 juta) dan ia telah dibatalkan dengan mengambil kira kos tenaga.<br />
** Ini mewakili yuran bagi Liberty Power Ltd berjumah RM37,881 (2007: RM42,956).<br />
# PricewaterhouseCoopers Malaysia serta lain-lain firma anggota PricewaterhouseCoopers International Limited adalah<br />
berasingan dan merupakan entiti sah bebas.<br />
Anggaran nilai wang bagi manfaat bukan dalam bentuk wang yang diterima oleh Pengarah-pengarah adalah sebanyak<br />
RM256,520 (2007: RM180,806) untuk Kumpulan dan Syarikat.<br />
Anggaran nilai wang bagi jumlah yang dibayar kepada sebuah firma, di mana seorang Pengarah merupakan ahli, bagi<br />
perkhidmatan profesional yang diberi kepada Syarikat adalah sebanyak RM458,243 (2007: RM673,864).<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
201
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
202<br />
6 kOs pekerJa<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Upah, gaji dan bonus 1,561.7 1,429.1 1,311.7 1,207.1<br />
Pelan persaraan caruman wajib 160.0 152.0 129.5 124.6<br />
Pelan faedah persaraan 246.6 249.0 245.1 246.2<br />
Pelan perubatan persaraan 423.0 400.2 400.9 391.8<br />
Skim Opsyen Saham Pekerja II 27.1 35.7 25.4 30.8<br />
Lain-lain faedah pekerja 164.4 126.1 123.9 103.9<br />
2,582.8 2,392.1 2,236.5 2,104.4<br />
Butiran faedah persaraan dan pelan perubatan persaraan Kumpulan dan Syarikat dinyatakan dalam Nota 30 kepada<br />
penyata kewangan ini.<br />
7 lain-lain penDapatan Operasi<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Pendapatan dividen daripada pelaburan dalam:<br />
– saham tercatat 0.5 0.7 0.5 0.7<br />
– saham tak tercatat 3.6 3.7 671.4 4.1<br />
Pendapatan pajakan 4.5 1.1 4.5 1.1<br />
Pendapatan faedah 191.0 201.6 301.0 463.0<br />
Pendapatan sewa 8.4 8.8 31.6 20.2<br />
Pengeluaran geran pembangunan<br />
Kerajaan (Nota 33) 56.9 44.5 0 0<br />
Keuntungan atas pelupusan hartanah,<br />
loji dan kelengkapan 9.8 29.1 9.7 29.0<br />
Keuntungan atas pelupusan pajakan<br />
operasi prabayar 1.3 4.0 1.3 4.0<br />
Keuntungan atas pelupusan aset bukan<br />
semasa yang dipegang untuk jualan 238.6 0 238.6 0<br />
Faedah ke atas pembayaran lewat 63.1 72.4 63.1 72.4<br />
Caj pencukup minimum 34.2 36.0 34.2 36.0<br />
Pendapatan lain 182.9 191.8 132.5 163.4<br />
794.8 593.7 1,488.4 793.9
8 keuntungan/(kerugian) tukaran Wang asing<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Keuntungan/(kerugian) tukaran mata wang<br />
asing merangkumi:<br />
Keuntungan translasi – pinjaman bertempoh<br />
sebutan mata wang asing 83.0 427.4 19.1 263.2<br />
Keuntungan/(kerugian) translasi – lain-lain (29.8) 24.9 (23.9) 25.0<br />
Keuntungan/(kerugian) urus niaga (19.1) 33.5 (6.3) 53.0<br />
9 kOs keWangan<br />
34.1 485.8 (11.1) 341.2<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Faedah atas pinjaman 1,278.7 1,505.5 1,000.7 1,176.2<br />
Ditolak: Jumlah dipermodalkan ke dalam hartanah,<br />
loji dan kelengkapan (301.8) (309.5) (301.8) (309.5)<br />
976.9 1,196.0 698.9 866.7<br />
Faedah atas deposit pengguna 118.9 109.0 112.2 102.8<br />
10 Cukai Dan Zakat<br />
1,095.8 1,305.0 811.1 969.5<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Cukai semasa:<br />
Cukai pendapatan korporat Malaysia 349.8 815.1 453.9 810.1<br />
Cukai tertunda (Nota 31) 63.0 (150.2) (25.5) (233.6)<br />
Cukai keuntungan hartanah 4.0 1.3 4.0 1.3<br />
Perbelanjaan cukai 416.8 666.2 432.4 577.8<br />
Zakat 8.0 32.1 8.0 32.1<br />
424.8 698.3 440.4 609.9<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
203
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
204<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
10 Cukai Dan Zakat (samb.)<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Analisis perbelanjaan cukai adalah seperti berikut:<br />
Cukai semasa:<br />
Cukai bagi tahun 393.7 806.2 506.1 799.5<br />
(Lebih)/kurang akruan pada tahun-tahun lalu (43.9) 8.9 (52.2) 10.6<br />
349.8 815.1 453.9 810.1<br />
Cukai tertunda:<br />
Keaslian/(kebalikan) perbezaan sementara 63.0 (150.2) (25.5) (233.6)<br />
Cukai keuntungan hartanah 4.0 1.3 4.0 1.3<br />
416.8 666.2 432.4 577.8<br />
Penjelasan hubungan antara perbelanjaan cukai dan keuntungan sebelum cukai adalah seperti berikut:<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Keuntungan sebelum cukai dan zakat 3,025.2 4,765.9 3,104.0 4,124.4<br />
Cukai dikira pada kadar cukai pendapatan<br />
korporat Malaysia 26% (2007: 27%) 786.6 1,286.8 807.1 1,113.6<br />
Kesan cukai:<br />
– perubahan dalam kadar cukai pendapatan korporat (232.8) (456.3) (217.1) (450.3)<br />
– perkongsian keputusan syarikat bersekutu 2.9 4.9 0 0<br />
– pendapatan tidak tertakluk kepada cukai (175.5) (286.8) (141.1) (186.3)<br />
– perbelanjaan tidak boleh ditolak bagi<br />
tujuan percukaian 45.1 116.3 37.6 94.6<br />
– kerugian cukai tahun semasa tidak diiktiraf 10.4 4.3 0 0<br />
– perbelanjaan yang layak untuk<br />
pengurangan berganda (6.6) (6.0) (5.9) (5.7)<br />
(Lebih)/Kurang peruntukan cukai semasa<br />
pada tahun-tahun lepas (43.9) 8.9 (52.2) 10.6<br />
Manfaat daripada kerugian cukai terdahulu<br />
tidak diiktiraf (4.6) 0 0 0<br />
Perbezaan sementara tidak diiktiraf tahun semasa 31.2 (7.2) 0 0<br />
Cukai Keuntungan Hartanah 4.0 1.3 4.0 1.3<br />
Zakat 8.0 32.1 8.0 32.1<br />
Caj cukai dan zakat 424.8 698.3 440.4 609.9<br />
Kadar purata cukai berkesan (%) 14.0 14.7 14.2 14.8<br />
Kadar cukai pendapatan korporat Malaysia untuk Tahun Taksiran 2009 ialah 25%.
11 perOlehan sesaham<br />
(a) pendapatan asas sesaham<br />
Pendapatan asas sesaham dikira dengan membahagikan keuntungan yang diatributkan kepada pemegang ekuiti<br />
biasa Syarikat untuk tahun kewangan dengan bilangan purata kewajaran bilangan saham biasa dalam terbitan pada<br />
tahun kewangan.<br />
kumpulan<br />
2008 2007<br />
Keuntungan diatributkan kepada pemegang ekuiti biasa Syarikat (RM’juta) 2,594.0 4,061.1<br />
Bilangan purata kewajaran saham biasa dalam terbitan (‘000) 4,333,012 4,278,527<br />
Pendapatan asas sesaham (sen) 59.87 94.92<br />
(b) pendapatan sesaham dicairkan<br />
kumpulan<br />
2008 2007<br />
rm’juta RM’juta<br />
Keuntungan diatributkan kepada pemegang ekuiti biasa Syarikat 2,594.0 4,061.1<br />
Penghapusan perbelanjaan faedah ke atas:<br />
Bon Boleh Tukar Berjaminan, kesan nilai bersih cukai 0 (6.8)<br />
Sekuriti Pendapatan Boleh Tebus Boleh Tukar Tidak Bercagar 0 4.5<br />
Keuntungan diguna untuk menetapkan pendapatan sesaham dicairkan 2,594.0 4,058.8<br />
’000 ’000<br />
Bilangan purata kewajaran saham biasa dalam terbitan 4,333,012 4,278,527<br />
Pelarasan bagi opsyen saham 2,172 53,272<br />
Pelarasan bagi Bon Boleh Tukar Berjaminan 0 17,988<br />
Pelarasan bagi Sekuriti Pendapatan Boleh Tebus Boleh Tukar Tidak Bercagar 0 14,359<br />
Bilangan purata kewajaran saham biasa bagi pendapatan sesaham dicairkan<br />
Pendapatan sesaham dicairkan (sen) 4,335,184 4,364,146<br />
Perolehan sesaham dicairkan (sen) 59.84 93.00<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
205
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
206<br />
12 DiViDen<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
kumpulan<br />
2008 2007<br />
rm’juta RM’juta<br />
Dividen interim 10.0 sen nilai kasar sesaham biasa, dikecualikan cukai<br />
pendapatan 27% (2007: dividen interim 20.0 sen nilai kasar<br />
sesaham biasa, dikecualikan cukai pendapatan pada 27%) 320.7 632.0<br />
Cadangan:<br />
Dividen akhir dicadangkan 10.0 sen nilai kasar sesaham biasa,<br />
tolak cukai pendapatan 25% (2007: dividen akhir 16.3 sen<br />
nilai kasar sesaham biasa, tolak cukai pendapatan pada 26%) 325.1 522.6<br />
Dividen diiktiraf sebagai pengagihan kepada pemegang ekuiti biasa Syarikat 645.8 1,154.6<br />
Dividen interim telah dibayar dan diambil kira dalam ekuiti pemegang saham sebagai pembahagian keuntungan tersimpan<br />
pada tahun kewangan.<br />
Pada Mesyuarat Agung Tahunan yang akan datang, dividen akhir bagi tahun kewangan berakhir 31 Ogos 2008 sebanyak<br />
10.0 sen nilai kasar sesaham biasa, ditolak cukai pendapatan 25%, akan dicadangkan untuk diluluskan oleh para<br />
pemegang saham. Dividen akhir ini akan diakru sebagai tanggungan dalam tahun kewangan berakhir 31 Ogos 2009<br />
apabila diluluskan oleh para pemegang saham.<br />
Bagi tahun kewangan berakhir 31 Ogos 2007, dividen kasar akhir sebanyak 16.3 sen nilai kasar sesaham biasa, ditolak<br />
cukai pendapatan 26% telah diisytihar dan diluluskan oleh para pemegang saham di Mesyuarat Agung Tahunan yang<br />
diadakan pada 13 Disember 2007.
13 hartanah, lOJi Dan kelengkapan<br />
pelarasan pindahan/<br />
pada kadar pengelasan pada<br />
1.9.2007 pertukaran tambahan penjualan semula 31.8.2008<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
kumpulan<br />
2008<br />
kos/penilaian<br />
Pada penilaian 1984<br />
dan sebelumnya:<br />
Bangunan dan kerja awam 5.6 0 0 0 0 5.6<br />
5.6 0 0 0 0 5.6<br />
Pada penilaian 1994:<br />
Tanah milik bebas 608.6 0 0 (0.6) (35.5) 572.5<br />
Bangunan dan kerja awam 446.0 0 0 (0.8) 0 445.2<br />
1,060.2 0 0 (1.4) (35.5) 1,023.3<br />
Pada kos:<br />
Tanah milik bebas 358.9 (1.9) 15.9 (1.6) (2.5) 368.8<br />
Bangunan dan kerja awam 11,535.0 (1.1) 351.1 (0.9) 47.5 11,931.6<br />
12,954.1 (3.0) 367.0 (3.9) 9.5 13,323.7<br />
Loji dan jentera 36,391.9 (229.9) 2,225.5 (272.6) 220.4 38,335.3<br />
Talian dan sesalur<br />
pembahagian 22,889.2 0 1,874.0 0 354.0 25,117.2<br />
Perkhidmatan pembahagian 2,350.5 0 154.4 0 5.4 2,510.3<br />
Meter 1,267.0 0 145.7 0 0.1 1,412.8<br />
Lampu awam 276.1 0 18.4 0 (0.1) 294.4<br />
Perabot, pepasangan<br />
dan kelengkapan pejabat 1,100.7 (1.4) 59.8 (7.6) (16.1) 1,135.4<br />
Kenderaan bermotor 255.8 0.5 11.3 (5.9) 17.6 279.3<br />
77,485.3 (233.8) 4,856.1 (290.0) 590.8 82,408.4<br />
Modal projek dalam<br />
pelaksanaan 7,306.3 (0.1) 5,034.7 0 (5,672.5) 6,668.4<br />
84,791.6 (233.9) 9,890.8 (290.0) (5,081.7) 89,076.8<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
207
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
208<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
13 hartanah, lOJi Dan kelengkapan (samb.)<br />
pelepasan<br />
Caj bagi atas<br />
pada tahun pelupusan/ pada<br />
1.9.2007 kewangan pindahan 31.8.2008<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
kumpulan<br />
2008<br />
susut nilai terkumpul<br />
Pada penilaian 1984 dan sebelumnya:<br />
Bangunan dan kerja awam 3.4 0 0.5 3.9<br />
Pada penilaian 1994:<br />
Tanah milik bebas 0 0 0 0<br />
Bangunan dan kerja awam 190.0 13.9 (0.3) 203.6<br />
193.4 13.9 0.2 207.5<br />
Pada kos:<br />
Tanah milik bebas 0 0 0 0<br />
Bangunan dan kerja awam 2,823.1 322.9 (1.3) 3,144.7<br />
3,016.5 336.8 (1.1) 3,352.2<br />
Loji dan jentera 13,147.9 1,824.2 (300.5) 14,671.6<br />
Talian dan sesalur pembahagian 8,832.4 1,037.5 0 9,869.9<br />
Perkhidmatan pembahagian 1,186.1 107.0 0 1,293.1<br />
Meter 616.6 79.6 0 696.2<br />
Lampu awam 148.6 14.0 0 162.6<br />
Perabot, pepasang dan kelengkapan pejabat 814.0 101.4 (6.8) 908.6<br />
Kenderaan bermotor 184.0 28.2 (5.0) 207.2<br />
27,946.1 3,528.7 (313.4) 31,161.4<br />
Kerugian jejas nilai terkumpul<br />
Loji dan jentera 440.2 0 0 440.2
13 hartanah, lOJi Dan kelengkapan (samb.)<br />
pelarasan pindahan/<br />
pada kadar pengelasan pada<br />
1.9.2006 pertukaran tambahan penjualan semula 31.8.2007<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
kumpulan<br />
2007<br />
kos/penilaian<br />
Pada penilaian 1984 dan<br />
sebelumnya:<br />
Bangunan dan kerja awam 5.6 0 0 0 0 5.6<br />
5.6 0 0 0 0 5.6<br />
Pada penilaian 1994:<br />
Tanah milik bebas 680.4 0 0 (16.4) (55.4) 608.6<br />
Bangunan dan kerja awam 439.5 0 0 (2.5) 9.0 446.0<br />
1,125.5 0 0 (18.9) (46.4) 1,060.2<br />
Pada kos:<br />
Tanah milik bebas 305.0 (0.2) 88.9 (0.1) (34.7) 358.9<br />
Bangunan dan kerja awam 11,200.8 (0.2) 336.2 (0.2) (1.6) 11,535.0<br />
12,631.3 (0.4) 425.1 (19.2) (82.7) 12,954.1<br />
Loji dan jentera 33,938.7 (52.3) 2,397.6 0 107.9 36,391.9<br />
Talian dan sesalur<br />
pembahagian 21,523.8 0 1,284.8 0 80.6 22,889.2<br />
Perkhidmatan pembahagian 2,221.6 0 124.2 0 4.7 2,350.5<br />
Meter 1,118.3 0 148.7 0 0 1,267.0<br />
Lampu awam 265.5 0 10.6 0 0 276.1<br />
Perabot, pepasangan dan<br />
kelengkapan pejabat 1,015.5 (0.3) 89.2 (3.6) (0.1) 1,100.7<br />
Kenderaan bermotor 233.1 (0.3) 37.3 (13.2) (1.1) 255.8<br />
72,947.8 (53.3) 4,517.5 (36.0) 109.3 77,485.3<br />
Modal projek dalam<br />
pelaksanaan 6,610.9 (0.1) 5,395.0 0 (4,699.5) 7,306.3<br />
79,558.7 (53.4) 9,912.5 (36.0) (4,590.2) 84,791.6<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
209
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
210<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
13 hartanah, lOJi Dan kelengkapan (samb.)<br />
pelepasan<br />
Caj bagi atas<br />
pada tahun pelupusan/ pada<br />
1.9.2006 kewangan pindahan 31.8.2007<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
kumpulan<br />
2007<br />
susut nilai terkumpul<br />
Pada penilaian 1984 dan sebelumnya:<br />
Bangunan dan kerja awam 3.4 0 0 3.4<br />
Pada penilaian 1994:<br />
Tanah milik bebas 0 0 0 0<br />
Bangunan dan kerja awam 172.1 14.0 3.9 190.0<br />
175.5 14.0 3.9 193.4<br />
Pada kos:<br />
Tanah milik bebas 0 0 0 0<br />
Bangunan dan kerja awam 2,510.2 306.1 6.8 2,823.1<br />
2,685.7 320.1 10.7 3,016.5<br />
Loji dan jentera 11,525.5 1,638.3 (15.9) 13,147.9<br />
Talian dan sesalur pembahagian 7,909.3 930.0 (6.9) 8,832.4<br />
Perkhidmatan pembahagian 1,085.2 100.9 0 1,186.1<br />
Meter 545.4 71.0 0.2 616.6<br />
Lampu awam 135.0 13.3 0.3 148.6<br />
Perabot, pepasang dan kelengkapan pejabat 707.2 106.5 0.3 814.0<br />
Kenderaan bermotor 180.7 19.8 (16.5) 184.0<br />
24,774.0 3,199.9 (27.8) 27,946.1<br />
Kerugian jejas nilai terkumpul<br />
Loji dan jentera 440.2 0 0 440.2
13 hartanah, lOJi Dan kelengkapan (samb.)<br />
pindahan/<br />
pada pengelasan pada<br />
1.9.2007 tambahan penjualan semula 31.8.2008<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
syarikat<br />
2008<br />
kos/penilaian<br />
Pada penilaian 1994:<br />
Tanah milik bebas 608.6 0 (0.6) (35.6) 572.4<br />
Bangunan dan kerja awam 445.9 0 (0.8) 0 445.1<br />
1,054.5 0 (1.4) (35.6) 1,017.5<br />
Pada kos:<br />
Tanah milik bebas 306.3 8.8 0 (6.2) 308.9<br />
Bangunan dan kerja awam 10,063.3 295.6 (0.5) (2.3) 10,356.1<br />
11,424.1 304.4 (1.9) (44.1) 11,682.5<br />
Loji dan jentera 26,139.4 2,038.8 (181.7) (14.0) 27,982.5<br />
Talian dan sesalur pembahagian 22,182.1 1,819.5 0 3.2 24,004.8<br />
Perkhidmatan pembahagian 2,239.7 154.1 0 0 2,393.8<br />
Meter 1,242.8 140.7 0 0 1,383.5<br />
Lampu awam 276.1 18.4 0 0 294.5<br />
Perabot, pepasang dan<br />
kelengkapan pejabat 985.8 39.6 (2.0) (13.3) 1,010.1<br />
Kenderaan bermotor 211.6 8.3 (3.4) 17.9 234.4<br />
64,701.6 4,523.8 (189.0) (50.3) 68,986.1<br />
Modal projek dalam pelaksanaan 6,545.9 4,439.6 0 (4,523.8) 6,461.7<br />
71,247.5 8,963.4 (189.0) (4,574.1 75,447.8<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
211
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
212<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
13 hartanah, lOJi Dan kelengkapan (samb.)<br />
pelepasan<br />
Caj untuk atas<br />
pada tahun pelupusan/ pada<br />
1.9.2007 kewangan pemindahan 31.8.2008<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
syarikat<br />
2008<br />
susut nilai terkumpul<br />
Pada penilaian 1994:<br />
Bangunan dan kerja awam 189.9 14.0 (0.3) 203.6<br />
189.9 14.0 (0.3) 203.6<br />
Pada kos:<br />
Tanah milik bebas 0 0 0 0<br />
Bangunan dan kerja awam 2,559.5 262.6 (0.2) 2,821.9<br />
2,749.4 276.6 (0.5) 3,025.5<br />
Loji dan jentera 10,841.5 1,287.6 (159.2) 11,969.9<br />
Talian dan sesalur pengagihan 8,585.3 988.2 0 9,573.5<br />
Perkhidmatan pembahagian 1,110.4 102.7 0 1,213.1<br />
Meter 605.7 77.3 0 683.0<br />
Lampu awam 148.3 13.9 0 162.2<br />
Perabot, pepasang dan kelengkapan pejabat 724.2 90.1 1.7 816.0<br />
Kenderaan bermotor 149.9 24.4 (3.2) 171.1<br />
24,914.7 2,860.8 (161.2) 27,614.3
13 hartanah, lOJi Dan kelengkapan (samb.)<br />
pindahan/<br />
pada pengelasan pada<br />
1.9.2006 tambahan penjualan semula 31.8.2007<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
syarikat<br />
2007<br />
kos/penilaian<br />
Pada penilaian 1994:<br />
Tanah milik bebas 680.4 0 (16.4) (55.4) 608.6<br />
Bangunan dan kerja awam 439.4 0 (2.5) 9.0 445.9<br />
1,119.8 0 (18.9) (46.4) 1,054.5<br />
Pada kos:<br />
Tanah milik bebas 254.2 89.0 (0.1) (36.8) 306.3<br />
Bangunan dan kerja awam 9,753.6 321.5 0 (11.8) 10,063.3<br />
11,127.6 410.5 (19.0) (95.0) 11,424.1<br />
Loji dan jentera 24,007.6 2,160.5 0 (28.7) 26,139.4<br />
Talian dan sesalur pembahagian 20,876.3 1,270.9 0 34.9 22,182.1<br />
Perkhidmatan pembahagian 2,115.7 124.0 0 0 2,239.7<br />
Meter 1,097.0 145.8 0 0 1,242.8<br />
Lampu awam 265.6 10.5 0 0 276.1<br />
Perabot, pepasang dan<br />
kelengkapan pejabat 913.6 75.0 (0.2) (2.6) 985.8<br />
Kenderaan bermotor 188.7 35.1 (12.0) (0.2) 211.6<br />
60,592.1 4,232.3 (31.2) (91.6) 64,701.6<br />
Modal projek dalam pelaksanaan 5,888.1 4,906.7 0 (4,248.9) 6,545.9<br />
66,480.2 9,139.0 (31.2) (4,340.5) 71,247.5<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
213
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
214<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
13 hartanah, lOJi Dan kelengkapan (samb.)<br />
pelepasan<br />
Caj untuk atas<br />
pada tahun pelupusan/ pada<br />
1.9.2006 kewangan pindahan 31.8.2007<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
syarikat<br />
2007<br />
susut nilai terkumpul<br />
Pada penilaian 1994:<br />
Bangunan dan kerja awam 172.1 14.0 3.8 189.9<br />
172.1 14.0 3.8 189.9<br />
Pada kos:<br />
Tanah milik bebas 0 0 0 0<br />
Bangunan dan kerja awam 2,306.4 245.9 7.2 2,559.5<br />
2,478.5 259.9 11.0 2,749.4<br />
Loji dan jentera 9,711.7 1,152.5 (22.7) 10,841.5<br />
Talian dan sesalur pembahagian 7,692.0 893.3 0 8,585.3<br />
Perkhidmatan pembahagian 1,013.8 96.6 0 1,110.4<br />
Meter 536.5 69.2 0 605.7<br />
Lampu awam 135.0 13.3 0 148.3<br />
Perabot, pepasangan dan kelengkapan pejabat 627.0 95.6 1.6 724.2<br />
Kenderaan bermotor 149.5 14.8 (14.4) 149.9<br />
22,344.0 2,595.2 (24.5) 24,914.7
13 hartanah, lOJi Dan kelengkapan (samb.)<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
nilai buku bersih<br />
Pada penilaian 1984 dan sebelumnya:<br />
Bangunan dan kerja awam 1.7 2.2 0 0<br />
Pada penilaian 1994:<br />
Tanah milik bebas 572.5 608.6 572.4 608.6<br />
Bangunan dan kerja awam 241.6 256.0 241.5 256.0<br />
815.8 866.8 813.9 864.6<br />
Pada kos:<br />
Tanah milik bebas 368.8 358.9 308.9 306.3<br />
Bangunan dan kerja awam 8,786.9 8,711.9 7,534.2 7,503.8<br />
Jumlah tanah dan bangunan 9,971.5 9,937.6 8,657.0 8,674.7<br />
Loji dan jentera 23,223.5 22,803.8 16,012.6 15,297.9<br />
Talian dan sesalur pembahagian 15,247.3 14,056.8 14,431.3 13,596.8<br />
Perkhidmatan pengagihan 1,217.2 1,164.4 1,180.7 1,129.3<br />
Meter 716.6 650.4 700.5 637.1<br />
Lampu awam 131.8 127.5 132.3 127.8<br />
Perabot, pepasang dan kelengkapan pejabat 226.8 286.7 194.1 261.6<br />
Kenderaan bermotor 72.1 71.8 63.3 61.7<br />
50,806.8 49,099.0 41,371.8 39,786.9<br />
Modal projek dalam pelaksanaan 6,668.4 7,306.3 6,461.7 6,545.9<br />
57,475.2 56,405.3 47,833.5 46,332.8<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
215
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
216<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
13 hartanah, lOJi Dan kelengkapan (samb.)<br />
Jika hartanah, loji dan kelengkapan yang dinilai semula dimasukkan dalam penyata kewangan pada kos pengurangan nilai,<br />
nilai buku bersih hartanah, loji dan kelengkapan yang dinilai semula akan menjadi seperti berikut:<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Tanah milik bebas 50.6 50.7 43.7 43.8<br />
Bangunan dan kerja awam 103.5 110.5 103.5 110.5<br />
154.1 161.2 147.2 154.3<br />
Penilaian bagi tanah milik bebas, bangunan dan kerja awam Syarikat adalah berdasarkan penilaian bebas oleh firma<br />
penilaian profesional pada nilai pasaran terbuka tahun 1994. Lebihan bersih daripada penilaian semula itu telah dimasukkan<br />
ke dalam penyata kewangan pada 31 Ogos 1996 dan dipindahkan kepada rizab penilaian semula.<br />
Penilaian bangunan subsidiari masing-masing telah dibuat pada 1982 dan 1984 oleh sebuah firma penilaian ikhtisas bebas<br />
profesional berdasarkan nilai pasaran terbuka. Lebihan bersih daripada penilaian semula itu telah dipindahkan kepada<br />
rizab penilaian semula.<br />
Hak milik daripada tanah tertentu sedang dalam proses pendaftaran kepada nama Syarikat dan beberapa subsidiari.<br />
Turut dimasukkan dalam pindahan/pengelasan semula pada 2008 bagi Kumpulan dan Syarikat adalah sebanyak RM20.4<br />
juta, yang merupakan amaun dibawa melibatkan tanah dan bangunan yang dikelaskan semula sebagai aset bukan semasa<br />
yang dipegang untuk dijual (lihat Nota 19).<br />
Faedah dimodalkan sepanjang tahun ini untuk modal projek dalam pembinaan berjumlah RM301.8 juta (2007: RM309.5<br />
juta) untuk Kumpulan dan Syarikat.<br />
Kadar permodalan yang digunakan bagi menentukan jumlah kos pinjaman yang layak untuk dimodalkan ialah 5.34%<br />
(2006: 5.63%) bagi Kumpulan dan Syarikat.<br />
Ujian jejas nilai hartanah, loji dan kelengkapan<br />
Pada tahun ini, dua syarikat subsidiari telah melakukan ujian jejas nilai untuk hartanah, loji dan kelengkapan. Keputusan<br />
ujian adalah seperti berikut:-<br />
a) TNB Liberty Power Limited telah mengiktiraf pada tahun-tahun sebelumnya, peruntukan jejas nilai yang berjumlah<br />
RM440.2 juta. Penilaian menunjukkan bahawa tiada kerugian jejas nilai susulan diperlukan bagi amaun dibawa<br />
melibatkan hartanah, loji dan kelengkapan yang dinilai, termasuk variasi realistik digunakan untuk andaian utama.<br />
Nilai dibawa bagi hartanah, loji dan kelengkapan pada tarikh kunci kira-kira adalah sebanyak RM520.1 juta (2007:<br />
RM25.2 juta).<br />
b) Untuk Sabah Electricity Sdn Bhd (SESB), kerugian jejas nilai tidak diperlukan untuk amaun dibawa melibatkan hartanah,<br />
loji dan kelengkapan yang dinilai berdasarkan andaian tertentu yang menggunakan ujian, termasuk jangkaan syarikat<br />
terhadap pertumbuhan hasil, kos operasi dan kos dana, dengan mengguna pengalaman lampau serta penilaian<br />
semasa tentang pertumbuhan pasaran dan industri, juga kapasiti maksimum yang tersedia. Nilai di bawah hartanah,<br />
loji dan kelengkapan pada tarikh kunci kira-kira adalah sebanyak RM2,269.8 juta (2007: RM2,101.6 juta).
14 paJakan Operasi prabaYar<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
kos/penilaian<br />
Pada awal tahun kewangan 1,043.8 1,029.6 839.6 825.5<br />
Tambahan 0.3 16.6 0.1 16.6<br />
Penjualan (0.7) (5.4) (0.7) (5.4)<br />
Dikelaskan semula bagi aset bukan semasa<br />
dipegang untuk jualan (Nota 19) (3.0) (2.7) (3.0) (2.7)<br />
Pengelasan semula 19.5 5.7 19.5 5.6<br />
Pada akhir tahun kewangan 1,059.9 1,043.8 855.5 839.6<br />
pelunasan terkumpul<br />
Pada awal tahun kewangan 191.2 172.8 146.2 135.3<br />
Dicaj bagi tahun kewangan 26.6 22.1 19.2 14.7<br />
Pelepasan atas penjualan (0.1) (0.9) (0.1) (0.9)<br />
Pelepasan atas pengkelasan bagi aset bukan<br />
semasa dipegang untuk jualan (Nota 19) (1.9) (1.2) (1.9) (1.2)<br />
Pelepasan atas pengkelasan semula 0 (1.6) 0 (1.7)<br />
Pada akhir tahun kewangan 215.8 191.2 163.4 146.2<br />
Nilai buku bersih pada akhir tahun kewangan 844.1 852.6 692.1 693.4<br />
Pajakan operasi prabayar telah dikelaskan sebelum ini sebagai tanah pegangan pajak dalam lingkungan hartanah, loji dan<br />
kelengkapan serta terdiri daripada tanah pegangan pajak jangka panjang dan tanah pegangan pajak jangka pendek.<br />
Termasuk dalam pindahan/pengkelasan semula untuk 2008 ialah RM1.1 juta yang merupakan amaun dibawa pajakan<br />
operasi prabayar yang dikelaskan semula sebagai aset dipegang untuk jualan (lihat Nota 19).<br />
Penilaian semula yang terakhir bagi tanah pegangan pajak ialah pada 1994.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
217
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
218<br />
15 subsiDiari<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
syarikat<br />
2008 2007<br />
rm’juta RM’juta<br />
Saham biasa tidak tercatat, pada kos 296.7 296.7<br />
Saham pinjaman tidak bercagar boleh tebus, pada kos 547.5 570.3<br />
Saham keutamaan boleh tebus, pada kos 4,600.2 4,300.2<br />
5,444.4 5,167.2<br />
Ditolak: Peruntukan bagi penurunan nilai (886.1) (586.1)<br />
4,558.3 4,581.1<br />
kepentingan<br />
kumpulan negara<br />
nama subsidiari 2008 2007 aktiviti utama diperbadankan<br />
TNB Janamanjung Sdn Bhd 100% 100% Pengendalian loji janakuasa Malaysia<br />
dan penjanaan elektrik<br />
TNB Power Daharki Ltd* 100% 100% Pegangan pelaburan Mauritius<br />
TNB Fuel Services Sdn Bhd 100% 100% Pembelian dan pembekalan bahan api Malaysia<br />
dan arang batu untuk penjanaan tenaga<br />
TNB Energy Services Sdn Bhd 100% 100% Penjanaan dan pembekalan pelbagai Malaysia<br />
sumber tenaga dan penyediaan<br />
perkhidmatan teknikal berkaitan<br />
TNB Research Sdn Bhd 100% 100% Penyelidikan dan pembangunan, Malaysia<br />
rundingan dan perkhidmatan lain<br />
TNB Ventures Sdn Bhd 100% 100% Pegangan pelaburan untuk usaha niaga Malaysia<br />
dalam negeri dan antarabangsa<br />
TNB Engineering Corporation 100% 100% Pengurusan projek dan khidmat Malaysia<br />
Sdn Bhd runding, kerja-kerja kejuruteraan dan<br />
perkhidmatan pembangunan projek<br />
tenaga dengan pengkhususan dalam<br />
pendinginan pembekalan serta<br />
penjanaan bersama<br />
TNB Repair and 100% 100% Pembaikan, penyenggaraan dan ujian Malaysia<br />
Maintenance Sdn Bhd loji janakuasa
15 subsiDiari (samb.)<br />
kepentingan<br />
kumpulan negara<br />
nama subsidiari 2008 2007 aktiviti utama diperbadankan<br />
TNB Engineers Sdn Bhd 100% 100% Penyediaan perkhidmatan kontrak, Malaysia<br />
perdagangan dan kejuruteraan<br />
berkaitan dengan sektor tenaga<br />
TNB Capital (L) Ltd 100% 100% Pegangan pelaburan Malaysia<br />
Universiti <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> 100% 100% Menyediakan pengajian tinggi Malaysia<br />
Sdn Bhd<br />
Malaysia Transformer 100% 100% Pembuatan, penjualan dan Malaysia<br />
Manufacturing Sdn Bhd pembaikan alat ubah<br />
TNB Coal International Ltd* 100% 92.5% Pegangan pelaburan Mauritius<br />
Power and Energy 100% 100% Pegangan pelaburan Mauritius<br />
International (Mauritius) Ltd*<br />
Orion Mission Sdn Bhd 100% 0% Pegangan pelaburan Malaysia<br />
Sabah Electricity Sdn Bhd 80% 80% Penjanaan, penghantaran, Malaysia<br />
pembahagian dan penjualan<br />
elektrik di Sabah<br />
<strong>Tenaga</strong> Switchgear Sdn Bhd 60% 60% Pemasangan dan pembuatan perkakas Malaysia<br />
suis bervoltan tinggi<br />
Kapar Energy Ventures 60% 60% Menjana dan membekal tenaga elektrik Malaysia<br />
Sdn Bhd serta menjana kapasiti kepada TNB<br />
TNB Integrated Learning 100% 100% Menyediakan latihan dan Malaysia<br />
Solution Sdn Bhd perkhidmatan yang berkaitan<br />
(dahulunya dikenali sebagai (Dahulunya merupakan<br />
TNB Kulim Distribution Sdn Bhd) pembahagian elektrik)<br />
TNB Generation Sdn Bhd 100% 100% Dorman Malaysia<br />
TNB Transmission Network 100% 100% Dorman Malaysia<br />
Sdn Bhd<br />
TNB Distribution Sdn Bhd 100% 100% Dorman Malaysia<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
219
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
220<br />
15 subsiDiari (samb.)<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
kepentingan<br />
kumpulan negara<br />
nama subsidiari 2008 2007 aktiviti utama diperbadankan<br />
TNB Risk Management Sdn Bhd 100% 100% Dorman Malaysia<br />
TNB Logistics Sdn Bhd 100% 100% Dorman Malaysia<br />
TNB – IT Sdn Bhd 100% 100% Dorman Malaysia<br />
TNB Workshop Services 100% 100% Dorman Malaysia<br />
Sdn Bhd<br />
TNB Kekal Sdn Bhd** 100% 100% Dorman Malaysia<br />
TNB Metering Services 100% 100% Dorman Malaysia<br />
Sdn Bhd<br />
TNB Hidro Sdn Bhd 100% 100% Dorman Malaysia<br />
Sumber Hidro Management 100% 100% Dorman Malaysia<br />
Sdn Bhd**<br />
TNB Kapar Sdn Bhd** 100% 100% Dorman Malaysia<br />
TNB Prai Sdn Bhd 100% 100% Dorman Malaysia<br />
TNB Paka Sdn Bhd** 100% 100% Dorman Malaysia<br />
TNB Properties Sdn Bhd 100% 100% Dorman Malaysia<br />
TNB Kulim Generation 100% 100% Dorman Malaysia<br />
Sdn Bhd<br />
Sepang Power Sdn Bhd 70% 70% Dorman Malaysia<br />
Subsidiari TNB Engineering<br />
Corporation Sdn Bhd<br />
Bangsar Energy Systems 100% 100% Operasi sistem penyejukan setempat Malaysia<br />
Sdn Bhd dan penyaman udara bangunan<br />
pejabat<br />
TNEC Construction Sdn Bhd 100% 100% Kontraktor pembinaan Malaysia<br />
TNEC Operations and 100% 100% Operasi dan penyenggaraan Malaysia<br />
Maintenance Sdn Bhd loji penyejukan dan tenaga
15 subsiDiari (samb.)<br />
kepentingan<br />
kumpulan negara<br />
nama subsidiari 2008 2007 aktiviti utama diperbadankan<br />
Subsidiari Power and<br />
Energy International<br />
(Mauritius) Ltd<br />
Independent Power 100% 100% Pegangan pelaburan Mauritius<br />
International Ltd*<br />
Subsidiari Bangsar<br />
Energy Systems Sdn Bhd<br />
Selesa Energy Systems 70% 100% Operasi dan penyenggaraan Malaysia<br />
Sdn Bhd loji penyejukan<br />
Subsidiari TNEC<br />
Operations and Maintenance<br />
Sdn Bhd<br />
Tomest Energy Management 51% 51% Dorman Malaysia<br />
Sdn Bhd<br />
Subsidiari TNB<br />
Generation Sdn Bhd<br />
TNBG Power Services Sdn Bhd** 100% 100% Dorman Malaysia<br />
Subsidiari TNB Power<br />
Daharki Ltd<br />
TNB Liberty Power Ltd# 100% 100% Operasi loji tenaga dan Pakistan<br />
penjanaan elektrik<br />
Subsidiari TNB Properties<br />
Sdn Bhd<br />
TNP Construction Sdn Bhd 100% 100% Dorman Malaysia<br />
Subsidiari TNB Research<br />
Sdn Bhd<br />
<strong>Tenaga</strong> Microwave 70% 70% Pembekal dan pengilang Malaysia<br />
Technologies Sdn Bhd*^ komponen elektrik<br />
Subsidiari TNB Energy<br />
Services Sdn Bhd<br />
Jana Landfill Sdn Bhd 70% 70% Penjanaan dan pembahagian haba dan Malaysia<br />
elektrik menggunakan gas kambus<br />
tanah dan/atau sumber tenaga boleh<br />
diperbaharui di Semenanjung Malaysia<br />
dan/atau tempat lain<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
221
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
222<br />
15 subsiDiari (samb.)<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
kepentingan<br />
kumpulan negara<br />
nama subsidiari 2008 2007 aktiviti utama diperbadankan<br />
Subsidiari TNB Repair<br />
and Maintenance Sdn Bhd<br />
Trichy Power Ltd* 100% 100% Penjanaan tenaga India<br />
Trichy Energy Ltd* 100% 100% Penjanaan tenaga India<br />
TNB Operations & Maintenance 100% 100% Pegangan pelaburan Mauritius<br />
International Ltd<br />
Subsidiari TNB Operations<br />
& Maintenance<br />
International Ltd<br />
Oasis Parade Sdn Bhd 100% 100% Pegangan pelaburan Malaysia<br />
Subsidiari TNB<br />
Ventures Sdn Bhd<br />
<strong>Tenaga</strong> Cable Industries 76% 76% Perkilangan dan pembahagian tenaga Malaysia<br />
Sdn Bhd dan kabel am, rod aluminium dan<br />
aktiviti berkaitan<br />
Subsidiari TNB Coal<br />
International Ltd<br />
Dynamic Acres Sdn Bhd* 100% 100% Perdagangan arang batu Malaysia<br />
Subsidiari Orion<br />
Mission Sdn Bhd<br />
Lahad Datu Holdings 100% 0% Dorman Malaysia<br />
Sdn Bhd<br />
Subsidiari Lahad Datu<br />
Holdings Sdn Bhd<br />
Lahad Datu Energy 100% 0% Dorman Malaysia<br />
Sdn Bhd<br />
* Tidak diaudit oleh PricewaterhouseCoopers<br />
# Diaudit oleh firma anggota PricewaterhouseCoopers International Limited yang merupakan sebuah entiti berasingan<br />
dan bebas dari segi undang-undang daripada PricewaterhouseCoopers Malaysia<br />
^ Pada 23 Ogos 2002, Mahkamah Tinggi telah meluluskan petisyen pembubaran <strong>Tenaga</strong> Microwave Technologies Sdn<br />
Bhd yang dibeli oleh Syarikat serta TNB Research Sdn Bhd. Setakat 31 Ogos 2008, proses pembubaran ini masih<br />
lagi berjalan.<br />
** Syarikat-syarikat ini sedang dalam proses pembubaran.
16 sYarikat bersekutu<br />
kumpulan<br />
2008 2007<br />
rm’juta RM’juta<br />
Bahagian aset bersih syarikat bersekutu 322.5 233.0<br />
syarikat<br />
2008 2007<br />
rm’juta RM’juta<br />
Saham tidak tercatat, pada kos 60.2 59.2<br />
Ditolak: Peruntukan bagi penurunan nilai (9.6) (9.6)<br />
50.6 49.6<br />
Saham keutamaan boleh tebus, pada kos 33.2 34.0<br />
Nota pinjaman tidak bercagar 87.2 42.2<br />
Bahagian Kumpulan bagi hasil, keuntungan, aset dan tanggungan syarikat bersekutu adalah seperti berikut:<br />
171.0 125.8<br />
2008 2007<br />
rm’juta RM’juta<br />
Hasil 284.2 224.3<br />
Keuntungan selepas cukai 44.9 42.4<br />
Aset bukan semasa 592.9 606.8<br />
Aset semasa 302.3 270.8<br />
Tanggungan semasa (96.2) (137.9)<br />
Tanggungan bukan semasa (476.5) (506.7)<br />
Aset bersih 322.5 233.0<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
223
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
224<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
16 sYarikat bersekutu (samb.)<br />
Butiran syarikat-syarikat bersekutu adalah seperti berikut:<br />
kepentingan<br />
kumpulan negara<br />
nama syarikat bersekutu 2008 2007 aktiviti utama diperbadankan<br />
Teknologi <strong>Tenaga</strong> Perlis 20% 20% Pemilikan, operasi, penyenggaraan Malaysia<br />
Consortium Sdn Bhd loji janakuasa elektrik<br />
Perusahaan Otomobil Elektrik 20% 20% Dorman Malaysia<br />
(Malaysia) Sdn Bhd<br />
GB3 Sdn Bhd 20% 20% Reka bentuk, pembangunan, operasi<br />
dan penyenggaraan kemudahan<br />
penjanaan elektrik Malaysia<br />
Fibrecomm Network 49% 49% Penyediaan rangkaian penghantaran Malaysia<br />
(M) Sdn Bhd gentian optik<br />
Jimah Energy Ventures 20% 0% Janakuasa elektrik dan pegangan Malaysia<br />
Holdings Sdn Bhd pelaburan<br />
Syarikat bersekutu TNB<br />
Properties Sdn Bhd<br />
HICOM-TNB 40% 40% Kontraktor pembinaan Malaysia<br />
Properties Sdn Bhd<br />
INDERA-TNB 40% 40% Pembangunan harta tanah Malaysia<br />
Properties Sdn Bhd dan pembinaan<br />
KM Metro-TNB 40% 40% Pembangunan harta tanah dan Malaysia<br />
Properties Sdn Bhd pembinaan<br />
TNB Properties-JB 40% 40% Pembangunan harta tanah dan Malaysia<br />
Citytowers Sdn Bhd pembinaan<br />
ZEUS-TNB 40% 40% Pembangunan harta tanah dan Malaysia<br />
Properties Sdn Bhd pembinaan<br />
Syarikat bersekutu TNB<br />
Ventures Sdn Bhd<br />
Northern Utility Resources 20% 20% Operasi loji janakuasa, penjanaan Malaysia<br />
Sdn Bhd dan pembekalan elektrik<br />
(Penerima dan Pengurus<br />
dilantik)
16 sYarikat bersekutu (samb.)<br />
kepentingan<br />
kumpulan negara<br />
nama syarikat bersekutu 2008 2007 aktiviti utama diperbadankan<br />
Syarikat bersekutu Independent<br />
Power International Ltd<br />
Malaysian Shoaiba 20% 20% Pegangan pelaburan Malaysia<br />
Consortium Sdn Bhd<br />
Syarikat bersekutu Oasis Parade<br />
Sdn Bhd<br />
Saudi-Malaysia Operation 30% 30% Pegangan pelaburan Arab Saudi<br />
and Maintenance Services<br />
Company Limited<br />
17 pelaburan<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Saham tidak tercatat, pada kos 75.7 75.7 75.7 75.7<br />
Saham pinjaman tidak bercagar tidak tercatat,<br />
pada kos 0 0 59.4 59.4<br />
75.7 75.7 135.1 135.1<br />
Peruntukan bagi penurunan nilai:<br />
– saham tidak tercatat (37.7) (37.7) (37.7) (37.7)<br />
18 penghutang Jangka panJang<br />
38.0 38.0 97.4 97.4<br />
syarikat<br />
2008 2007<br />
rm’juta RM’juta<br />
Jumlah dihutang oleh subsidiari 613.3 703.1<br />
Jumlah dihutang oleh subsidiari merangkumi pendahuluan dan lain-lain penerimaan daripada TNB Liberty Power Limited<br />
(‘TLPL’) dan TNB Power Daharki Ltd (‘TPD’) masing-masing berjumlah RM52.8 juta (2007: RM54.6 juta) dan RM560.5 juta<br />
(2007: RM648.5 juta).<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
225
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
226<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
18 penghutang Jangka panJang (samb.)<br />
Jumlah ini adalah tidak bercagar dan Syarikat telah memberikan tanggungjawab kepada subsidiari untuk tidak menarik semula<br />
jumlah tersebut dalam tempoh 12 bulan daripada tarikh kunci kira-kira. Jumlah dihutang oleh TLPL adalah bebas daripada<br />
faedah. Jumlah dihutang oleh TPD dikenakan kadar faedah antara 4.2% hingga 8.4% (2007: 6.7% hingga 8.4%) setahun.<br />
19 aset bukan semasa Dipegang untuk Jualan<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
kos/penilaian<br />
Pembukaan 126.4 0 57.2 0<br />
Amaun terpindah daripada hartanah,<br />
loji & kelengkapan (Nota 13) 20.4 54.5 20.4 54.5<br />
Amaun terpindah daripada pajakan<br />
operasi prabayar (Nota 14) 3.0 2.7 3.0 2.7<br />
Amaun terpindah daripada hak<br />
perlombongan arang batu 0 69.2 0 0<br />
Amaun terpindah daripada pelaburan dalam<br />
syarikat bersekutu (Nota 16) 0.6 0 0 0<br />
Pelupusan (135.7) 0 (66.5) 0<br />
Penutupan 14.7 126.4 14.1 57.2<br />
susut nilai/pelunasan<br />
Pembukaan 1.4 0 1.4 0<br />
Amaun terpindah daripada hartanah,<br />
loji & kelengkapan (Nota 13) 0 0.2 0 0.2<br />
Amaun terpindah daripada pajakan operasi<br />
prabayar (Nota 14) 1.9 1.2 1.9 1.2<br />
Pelupusan (2.7) 0 (2.7) 0<br />
Penutupan 0.6 1.4 0.6 1.4<br />
amaun buku bersih<br />
Pada 31 Ogos 14.1 125.0 13.5 55.8<br />
Tahun ini, Syarikat telah memasuki beberapa perjanjian jualan dan belian dengan beberapa pihak, di mana pelupusan<br />
masih dalam peringkat urusan.
20 inVentOri<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Bahan mentah, bahan api dan barang gunaan 2,133.4 1,692.3 1,158.3 1,115.4<br />
Kerja dalam pelaksanaan 61.0 51.2 0 0<br />
Barang siap 35.9 26.0 0 0<br />
21 penghutang, DepOsit Dan penDahuluan<br />
2,230.3 1,769.5 1,158.3 1,115.4<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Penghutang perdagangan 2,501.1 2,045.1 1,702.4 1,639.1<br />
Ditolak: Peruntukan bagi hutang ragu (418.4) (504.0) (342.8) (415.6)<br />
2,082.7 1,541.1 1,359.6 1,223.5<br />
Penghutang boleh dicaj 67.6 92.3 58.7 91.0<br />
Ditolak: Peruntukan bagi hutang ragu (64.8) (83.8) (54.3) (73.3)<br />
2.8 8.5 4.4 17.7<br />
Pendahuluan/Pinjaman warga kerja 566.5 620.6 562.5 616.5<br />
Pendahuluan kepada kontraktor 193.6 114.5 133.8 98.1<br />
Deposit dan pendahuluan 67.3 109.3 24.7 21.2<br />
Penghutang lain 539.3 527.8 207.1 227.6<br />
1,366.7 1,372.2 928.1 963.4<br />
3,452.2 2,921.8 2,292.1 2,204.6<br />
Dasar kredit Kumpulan dan Syarikat adalah menyediakan tempoh kredit selama 30 hari (2007: 30 hari) kepada penghutang<br />
perdagangan. Kumpulan dan Syarikat tidak ada pendedahan ketara kepada sebarang pelanggan individu, lokasi geografi<br />
atau kategori industri. Semua risiko kredit dan perolehan semula berkaitan dengan penghutang telah diperuntukkan di<br />
dalam penyata kewangan.<br />
Pendahuluan/pinjaman warga kerja Kumpulan dan Syarikat meliputi pinjaman perumahan dan kereta anggota kerja<br />
berjumlah RM490.6 juta (2007: RM536.5 juta) yang tidak dapat direalisasikan dalam tempoh 12 bulan.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
227
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
228<br />
22 Jumlah Dihutang Oleh/kepaDa subsiDiari<br />
Jumlah yang dihutang oleh TLPL dan TNB Janamanjung Sdn Bhd (‘TNBJ’) adalah tanpa faedah. Jumlah yang dihutang<br />
oleh TPD dikenakan kadar faedah antara 4.2% hingga 8.4% (2007: 6.7% hingga 8.4%) setahun. Jumlah dihutang oleh<br />
SESB dikenakan kadar faedah 6.0% (2007: 6.0%) setahun, tidak bercagar dan tidak mempunyai tempoh bayaran balik<br />
yang tetap. Jumlah dihutang oleh Kapar Energy Ventures Sdn Bhd (‘KEV’) dan TNB Coal International Ltd, masing-masing<br />
dikenakan kadar faedah 15.0% (2007: 15.0%) dan 7% (2007: 7.0%) setahun.<br />
Jumlah dihutang oleh/kepada semua subsidiari lain adalah tidak bercagar, tanpa faedah dan tidak mempunyai tempoh<br />
bayaran balik yang tetap.<br />
23 pelaburan Jangka penDek<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Waran tercatat, pada kos 12.6 12.6 12.6 12.6<br />
Nilai pasaran – waran tercatat 15.0 23.7 15.0 23.7<br />
24 sekuriti bOleh niaga<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Tercatat di Malaysia, pada kos:<br />
Saham 27.1 27.1 27.1 27.1<br />
Ditolak: Peruntukan bagi penurunan nilai (18.6) (16.5) (18.6) (16.5)<br />
8.5 10.6 8.5 10.6<br />
Nilai pasaran 8.5 10.6 8.5 10.6
25 DepOsit, baki bank Dan tunai<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Tunai dalam tangan dan di bank 1,260.8 988.1 463.2 295.4<br />
Deposit dengan bank berlesen 4,122.4 4,310.6 3,749.7 4,228.9<br />
Deposit dengan syarikat kewangan berlesen 0.7 0.6 0 0<br />
5,383.9 5,299.3 4,212.9 4,524.3<br />
Kadar faedah setahun untuk deposit, baki bank dan wang tunai yang berkesan pada tarikh kunci kira-kira adalah seperti berikut:<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
% % % %<br />
Deposit dengan bank dan syarikat<br />
kewangan berlesen 3.52 – 3.75 3.50 – 5.25 3.52 – 3.75 3.50 – 5.25<br />
Baki bank 0.13 – 1.50 0.13 – 4.75 0.13 – 0.50 0.13 – 1.00<br />
Deposit dengan bank berlesen dipegang dalam pasaran wang jangka pendek. Deposit mempunyai tempoh matang antara<br />
6 hingga 448 hari (2007: 5 hingga 228 hari) bagi Kumpulan dan Syarikat.<br />
Deposit Kumpulan dan Syarikat pada akhir tahun kewangan mempunyai tempoh matang purata 31 hari (2007: 60 hari).<br />
Tunai dan bersamaan tunai pada akhir<br />
tahun kewangan meliputi:<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Tunai dalam tangan dan di bank 1,260.8 988.1 463.2 295.4<br />
Deposit dengan bank berlesen 4,122.4 4,310.6 3,749.7 4,228.9<br />
Deposti dengan syarikat kewangan 0.7 0.6 0 0<br />
Tunai di bank dipegang sebagai amanah* (205.9) (65.6) 0 0<br />
5,178.0 5,233.7 4,212.9 4,524.3<br />
* Deposit dan tunai di bank dipegang sebagai amanah adalah berhubung dengan geran yang diberi kepada sebuah<br />
subsidiari oleh Kerajaan Malaysia untuk projek modal khusus.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
229
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
230<br />
26 pemiutang<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Pemiutang perdagangan 3,999.7 3,233.7 3,059.6 2,607.7<br />
Faedah terakru ke atas pinjaman 506.0 470.8 202.6 240.9<br />
Tanggungan gaji 258.3 163.7 241.8 152.8<br />
Deposit 39.7 15.4 35.0 9.8<br />
Pemiutang dan akruan lain 383.7 418.0 195.3 121.5<br />
5,187.4 4,301.6 3,734.3 3,132.7<br />
Tempoh kredit pemiutang perdagangan bagi Kumpulan dan Syarikat berbeza-beza dari 30 hingga 60 hari (2007: 30<br />
hingga 60 hari), bergantung kepada terma kontrak.<br />
27 pinJaman Jangka penDek<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Bahagian pinjaman yang perlu dibayar<br />
balik dalam tempoh satu tahun<br />
kewangan (Nota 28) – tak bercagar 653.1 1,727.4 400.9 1,422.7<br />
– bercagar 239.9 215.8 0 0<br />
893.0 1,943.2 400.9 1,422.7<br />
Pinjaman jangka pendek – bercagar 140.0 0 0 0<br />
– tak bercagar 5.6 40.0 0 30.0<br />
Penerimaan jurubank 19.7 32.3 0 0<br />
1,058.3 2,015.5 400.9 1,452.7<br />
Pinjaman jangka pendek membawa faedah pada kadar dari 0.75% hingga 8.25% (2007: 2.50% hingga 8.30%) setahun untuk<br />
Kumpulan dan dari 0.75% hingga 6.40% (2007: 2.5% hingga 8.3%) untuk Syarikat. Termasuk dalam pinjaman jangka pendek<br />
Kumpulan ialah stok pinjaman dipegang oleh Syarikat dalam subsidiari yang mana membawa kadar kupon 15% setahun.
28 pinJaman<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
nota rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Tidak bercagar<br />
– Pinjaman berpenggal (a) 10,142.2 10,198.2 7,767.8 7,557.5<br />
– Bon (b) 6,961.5 8,173.8 5,781.3 6,954.6<br />
– Sekuriti Pendapatan (c) 1,559.2 1,561.4 1,559.2 1,561.4<br />
– Amaun dihutang kepada Cagamas <strong>Berhad</strong> 138.5 248.0 138.5 248.0<br />
– Stok Pinjaman Tidak Bercagar Boleh Tebus 365.0 380.2 0 0<br />
19,166.4 20,561.6 15,246.8 16,321.5<br />
Bercagar<br />
– Pinjaman berpenggal (a) 714.7 437.5 0 0<br />
– Bon (b) 2,694.0 2,908.0 0 0<br />
22,575.1 23,907.1 15,246.8 16,321.5<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Perlu dibayar dalam tempoh setahun termasuk<br />
di bawah pinjaman jangka pendek (Nota 27) 893.0 1,943.2 400.9 1,422.7<br />
Perlu dibayar selepas satu tahun:<br />
Selepas satu dan sehingga dua tahun 874.6 904.1 361.2 363.2<br />
Selepas dua dan sehingga lima tahun 6,103.0 5,957.0 4,549.4 4,308.4<br />
Selepas lima dan sehingga sepuluh tahun 5,356.4 7,851.4 1,689.5 4,212.1<br />
Selepas sepuluh dan sehingga dua puluh tahun 7,722.0 5,740.3 7,058.0 4,907.9<br />
Selepas dua puluh dan sehingga tiga puluh tahun 1,043.1 874.2 628.9 484.0<br />
Selepas tiga puluh tahun 583.0 636.9 558.9 623.2<br />
21,682.1 21,963.9 14,845.9 14,898.8<br />
22,575.1 23,907.1 15,246.8 16,321.5<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
231
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
232<br />
28 peminJaman (samb.)<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
kumpulan<br />
2008 2007<br />
rm’juta RM’juta<br />
Nilai buku bersih hartanah, loji dan kelengkapan yang dicagar<br />
sebagai sandaran bagi pinjaman berpenggal:<br />
(i) Jentera dan kelengkapan 2,651.4 2,812.5<br />
(ii) Bangunan 802.5 818.0<br />
3,453.9 3,630.5<br />
Pinjaman berpenggal tidak bercagar termasuk RM14.7 juta (2007: RM16.1 juta) yang perlu dibayar kepada Kerajaan<br />
Malaysia dan RM3,571.4 juta (2007: RM3,290.4 juta) yang dijamin oleh Kerajaan Malaysia.<br />
(a) pinjaman berpenggal<br />
Pinjaman berpenggal dengan instrumen kewangan derivatif adalah seperti berikut:<br />
(i) PINJAMAN BERPENGGAL 30 TAHUN JPY26.0 BILION<br />
Pada 30 Mac 2004, TNB Capital (L) Ltd (‘TNBCL’) telah membuat pinjaman tidak bercagar 30 tahun JPY26.0<br />
bilion, dengan membayar faedah dalam USD pada kadar tetap. Pinjaman ini akan matang pada 13 April 2034.<br />
Pinjaman ini ialah pinjaman berlunas yang mana jumlah pokoknya perlu dibayar dalam 20 ansuran setara.<br />
Pembayaran balik yang pertama bermula pada 13 April 2015. Faedahnya dibayar setiap enam bulan pada 13<br />
April dan 13 Oktober setiap tahun bermula dari 13 Oktober 2005. Bakinya setakat 31 Ogos 2008 ialah RM812.5<br />
juta (2007: RM789.7 juta).<br />
Opsyen USD-JPY ke atas bayaran balik jumlah pokok<br />
Pada April 2004, TNBCL menandatangani Perjanjian Opsyen Mata Wang dengan jumlah nosional JPY26.0 bilion<br />
sebagai lindungan nilai ke atas Pinjaman Berpenggal yang diambilnya. Urus niaga ini membolehkan TNBCL<br />
mengurangkan pendedahannya kepada kerugian yang mungkin terbit daripada kadar turun naik yang ketara ke<br />
atas kadar tukaran mata wang asing berhubung dengan Pinjaman Berpenggal di atas.<br />
(ii) PINJAMAN BERPENGGAL 5 TAHUN JPY11.0 BILION<br />
Pada 13 Disember 2004, Syarikat telah menandatangani pinjaman tidak bercagar JPY11.0 bilion, dengan<br />
membayar faedah pada kadar terapung. Pinjaman akan matang pada 4 Januari 2010. Pinjaman ini adalah<br />
satu pinjaman pelunasan di mana jumlah pokok perlu dibayar dalam 10 ansuran setara. Pembayaran pertama<br />
pinjaman bermula 4 Julai 2005. Translasi Ringgit Malaysia pinjaman pada 31 Ogos 2007 selaras dengan dasar<br />
perakaunan Syarikat adalah bersamaan dengan RM103.1 juta (2007: RM167.0 juta).<br />
Swap mata wang asing bersilang JPY-MYR (‘CSS’)<br />
Pada Oktober 2006, TNB menandatangani perjanjian CSS yang membolehkan TNB menerima kadar faedah<br />
terapung dalam JPY dan membayar satu kadar tetap 4.23% dalam Ringgit Malaysia. Prinsip nosional saling ganti<br />
adalah JPY7.7 bilion. Kesan transaksi ini adalah untuk menetapkan kadar faedah yang perlu dibayar ke atas<br />
pinjaman dan mengurangkan pendedahan TNB kepada kerugian yang mungkin timbul daripada turun naik kadar<br />
tukaran mata wang asing dan kadar faedah berkaitan dengan pinjaman.<br />
(iii) PINJAMAN BERPENGGAL 9 TAHUN USD503.0 JUTA (PINJAMAN ECA)<br />
Pada 30 Ogos 2006, Syarikat telah menggantikan Pinjaman kepada TNB Capital (L) Ltd. (‘TNBCL’), sebuah subsidiari<br />
milik penuh TNB. Pinjaman ini dijamin oleh Syarikat dan diiktiraf sebagai pinjaman antara syarikat, iaitu di antara<br />
Syarikat dan TNBCL. Pinjaman ini ialah pinjaman berlunas yang mana prinsipalnya perlu dibayar dalam 17 ansuran<br />
setara setiap enam bulan dan akan matang pada 28 Februari 2015. Pembayaran balik pertama pinjaman ini adalah<br />
pada 28 Februari 2007. Baki setakat 31 Ogos 2008 ialah RM1,405.8 juta (2007: RM1,557.4 juta).
28 peminJaman (samb.)<br />
(a) pinjaman berpenggal (samb.)<br />
(iii) PINJAMAN BERPENGGAL 9 TAHUN USD503.0 JUTA (PINJAMAN ECA) (SAMB.)<br />
Swap Kadar Faedah (‘IRS’)<br />
Syarikat telah menandatangani perjanjian IRS pada 10 Oktober 2008 dengan tempoh kuat kuasa dari 15<br />
Oktober 2008 hingga 28 Februari 2015 yang membuatkannya layak menerima kadar faedah terapung, dan<br />
memerlukannya membayar kadar faedah tetap 3.76% pada jumlah pokok nosional agregat USD384.6 juta.<br />
Kesan dari urus niaga ini ialah menetapkan dengan berkesan kadar faedah yang perlu dibayar untuk<br />
pinjaman.<br />
(b) bon<br />
Maklumat bon dengan instrumen derivatif kewangan tertentu adalah seperti berikut:<br />
(i) SEKURITI PENDAPATAN BOLEH DITUKAR 5 TAHUN RM200.00 JUTA (‘CRIS’)<br />
Pada 11 Mei 2004, Syarikat menerbitkan CRIS 3.05% berjumlah RM200.0 juta. CRIS akan matang pada 8 Mei<br />
2009.<br />
Pemegang-pemegang CRIS mempunyai hak pada bila-bila masa pertukaran untuk mengubah kesemua atau<br />
mana-mana bahagian CRIS kepada saham biasa dibayar penuh Syarikat pada kadar harga pertukaran.<br />
Pada 28 Februari 2006, harga pertukaran CRIS telah diubah suai daripada RM11.47 sesaham kepada RM9.18<br />
sesaham ekoran terbitan isu bonus.<br />
(ii) SEKURITI PINJAMAN ISLAM – BAI BITHAMIN AJIL (‘BaIDS’)<br />
Pada 28 Jun 2004, Kapar Energy Ventures Sdn Bhd (‘KEV’), sebuah subsidiari TNB memperoleh BaIDS bernilai<br />
RM3,402.0 juta untuk membiayai pengambilalihan Stesen Janaelektrik Sultan Salahuddin Abdul Aziz. Tempoh<br />
bagi Kemudahan BaIDS tersebut dalam lingkungan dari 1 hingga 15 tahun dengan kadar keuntungan sebanyak<br />
3.65% hingga 8.70% setahun.<br />
BaIDS dicagar dengan cara berikut:<br />
(i) Caj ke atas tanah pajakan KEV. Caj tanah pajakan tersebut tidak dikuatkuasakan setakat 31 Ogos 2008.<br />
(ii) Debentur ke atas aset KEV dan hartanah penyerahan semua hak, kepentingan hak milik dan manfaat di<br />
bawah dokumen projek, insurans yang dipindah milik dan akaun khas untuk mencagar pembayaran dan<br />
pembayaran balik jumlah yang bercagar.<br />
(iii) Perjanjian Perkongsian Keutamaan dan Jaminan.<br />
Terma BaIDS memerlukan deposit ditempatkan dalam akaun rizab pinjaman dengan bank berlesen untuk memenuhi<br />
keperluan penjelasan pinjaman. Terma BaIDS juga memerlukan KEV mengekalkan perjanjian kewangan tertentu.<br />
(c) sekuriti pendapatan<br />
Sekuriti Pendapatan Tetap (‘FIS’)<br />
FIS terdiri daripada kedua-dua bon boleh tebus dan Saham Keutamaan Boleh Tebus (‘RPS’), yang mana butirannya adalah<br />
seperti berikut:<br />
(i) 1,500 bon 10 tahun tidak bercagar boleh tebus (“Bon”) yang membawa nilai agregat nominal RM999.0 juta<br />
setiap satu yang diterbitkan pada 100% daripada nilai nominal (dalam denominasi RM999,000.0 setiap satu),<br />
dengan kupon boleh asing yang mewakili faedah ke atas bon. Bon-bon tersebut adalah untuk ditebus pada<br />
nilai setara dalam dua bahagian dengan penebusan berjumlah RM999.0 juta dan RM499.5 juta masing-masing<br />
pada 16 Ogos 2011 dan 19 September 2011, dan;<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
233
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
234<br />
28 peminJaman (samb.)<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
(c) sekuriti pendapatan (samb.)<br />
(ii) 1,000 RPS Kelas A bernilai RM1.00 setiap satu, diterbitkan pada nilai premium RM999.0 sesaham dan 500<br />
RPS Kelas B bernilai RM1.00 setiap satu, diterbitkan pada nilai premium RM999.0 sesaham. Kedua-dua kelas<br />
RPS boleh ditebus pada RM1,000 setiap satu pada opsyen Syarikat bila-bila masa pada atau selepas 16 Ogos<br />
2010 dan 19 September 2010, masing-masing bagi RPS Kelas A dan Kelas B. Jika RPS Kelas A dan Kelas B<br />
masing-masing tidak ditebus selewat-lewatnya pada 16 Ogos 2011 dan 19 September 2011, bayaran tambahan<br />
berjumlah RM1.0 juta dikenakan ke atas bahagian pertama dan RM0.5 juta ke atas bahagian kedua harus<br />
dibayar di bawah pembayaran akhir Kupon Bon bagi setiap bahagian.<br />
Dengan menggunakan Sistem Cukai Setingkat, Syarikat kini membuat pembayaran kupon ke atas FIS dan bukannya<br />
pembayaran dividen. Faedah yang perlu dibayar di bawah Kupon Bon ialah RM94.5 juta setahun dan perlu dibayar<br />
setiap enam bulan.<br />
FIS ini dikelaskan sebagai instrumen pinjaman dan kerana itu ia dilaporkan sebagai tanggungan.<br />
29 DepOsit pelanggan<br />
Pelanggan (kecuali anggota kerja dan jabatan/agensi Kerajaan) adalah diminta untuk membayar deposit dengan jumlah<br />
yang mencukupi untuk membayar caj untuk bekalan tenaga selama dua bulan seperti yang dibenarkan di bawah undangundang<br />
Peraturan Pemegang Lesen (Pindaan) 2002. Kegagalan menjelaskan deposit mengikut tempoh yang ditetapkan boleh<br />
menyebabkan bekalan kepada pelanggan boleh ditamatkan, bergantung kepada syarat-syarat yang ditetapkan dalam undangundang.<br />
TNB akan membayar jumlah bersamaan dengan 5% setahun ke atas jumlah deposit yang dibayar sebagai rebat,<br />
berdasarkan kadar purata, pada bulan Januari setiap tahun.<br />
30 FaeDah pekerJa<br />
Pergerakan pada tahun kewangan ini dalam jumlah yang diiktiraf dalam kunci kira-kira yang disatukan adalah seperti<br />
berikut:<br />
pelan pelan<br />
ganjaran perubatan<br />
persaraan persaraan Jumlah<br />
rm’juta rm’juta rm’juta<br />
kumpulan<br />
Pada 1 September 2006 1,011.0 1,303.1 2,314.1<br />
Dicaj kepada penyata pendapatan 249.0 400.2 649.2<br />
Caruman dan manfaat dibayar (123.8) (108.9) (232.7)<br />
Pada 31 Ogos 2007 1,136.2 1,594.4 2,730.6<br />
Dicaj kepada penyata pendapatan 246.6 423.0 669.6<br />
Caruman dan manfaat dibayar (136.3) (139.1) (275.4)<br />
Pada 31 Ogos 2008 1,246.5 1,878.3 3,124.8
30 FaeDah pekerJa (samb.)<br />
Jumlah yang diiktiraf dalam kunci kira-kira disatukan dianalisis seperti berikut:<br />
pelan pelan<br />
ganjaran perubatan<br />
persaraan persaraan Jumlah<br />
rm’juta rm’juta rm’juta<br />
kumpulan<br />
Pada 31 Ogos 2007<br />
Nilai semasa obligasi 2,049.6 3,053.5 5,103.1<br />
Nilai saksama aset pelan (648.2) 0 (648.2)<br />
Nilai semasa obligasi tidak bertabung 1,401.4 3,053.5 4,454.9<br />
Kerugian aktuari tak diiktiraf (193.8) (1,459.1) (1,652.9)<br />
Kos perkhidmatan lepas yang tidak diiktiraf (77.3) 0 (77.3)<br />
Lain-lain 5.9 0 5.9<br />
Tanggungan dalam kunci kira-kira 1,136.2 1,594.4 2,730.6<br />
Pada 31 Ogos 2008<br />
Nilai semasa obligasi 2,211.9 3,185.9 5,397.8<br />
Nilai saksama aset pelan (615.1) 0 (615.1)<br />
Nilai semasa obligasi tidak bertabung 1,596.8 3,185.9 4,782.7<br />
Kerugian aktuari tidak diiktiraf (62.0) 0 (62.0)<br />
Kos perkhidmatan lepas yang tidak diiktiraf (294.9) (1,307.6) (1,602.5)<br />
Lain-lain 6.6 0 6.6<br />
Tanggungan dalam kunci kira-kira 1,246.5 1,878.3 3,124.8<br />
Perbelanjaan yang diiktiraf dalam penyata pendapatan disatukan dianalisis seperti berikut:<br />
pelan pelan<br />
ganjaran perubatan<br />
persaraan persaraan Jumlah<br />
rm’juta rm’juta rm’juta<br />
kumpulan<br />
2007<br />
Kos perkhidmatan semasa 133.2 8.4 141.6<br />
Kos faedah 119.2 199.4 318.6<br />
Jangkaan pulangan dari aset pelan (28.6) 0 (28.6)<br />
Kerugian aktuari diiktiraf 9.7 192.4 202.1<br />
Kos perkhidmatan lepas 15.5 0 15.5<br />
Jumlah, termasuk dalam kos anggota kerja 249.0 400.2 649.2<br />
Pulangan sebenar dari aset pelan (144.0) 0 (144.0)<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
235
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
236<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
30 FaeDah pekerJa (samb.)<br />
pelan pelan<br />
ganjaran perubatan<br />
persaraan persaraan Jumlah<br />
rm’juta rm’juta rm’juta<br />
kumpulan<br />
2008<br />
Kos perkhidmatan semasa 133.9 22.1 156.0<br />
Kos faedah 130.5 207.1 337.6<br />
Jangkaan pulangan dari aset pelan (33.5) 0 (33.5)<br />
Kerugian aktuari diiktiraf 0 193.8 193.8<br />
Kos perkhidmatan lepas 15.5 0 15.5<br />
Lain-lain 0.2 0 0.2<br />
Jumlah, termasuk dalam kos anggota kerja 246.6 423.0 669.6<br />
Pulangan sebenar dari aset pelan (86.1) 0 (86.1)<br />
Caj kepada penyata pendapatan dimasukkan ke dalam perbelanjaan pentadbiran.<br />
Asas andaian aktuari yang digunakan berhubung dengan pelan ganjaran bertakrif Kumpulan adalah seperti berikut:<br />
pelan pelan<br />
ganjaran perubatan<br />
persaraan persaraan<br />
% %<br />
kumpulan<br />
Pada 31 Ogos 2007<br />
Kadar diskaun 6.5 7.1<br />
Jangkaan pulangan dari aset pelan 6.0 N/A<br />
Jangkaan kadar kenaikan gaji 6.0 N/A<br />
Inflasi kos perubatan<br />
– pesakit dalam N/A 7.9<br />
– pesakit luar N/A 5.1<br />
Pada 31 Ogos 2008<br />
Kadar diskaun 6.5 7.1<br />
Jangkaan pulangan dari aset pelan 6.0 0<br />
Jangkaan kadar kenaikan gaji 6.0 0<br />
Inflasi kos perubatan<br />
– pesakit dalam n/a 7.0<br />
– pesakit luar n/a 5.5
30 FaeDah pekerJa (samb.)<br />
Pergerakan dalam jumlah yang diiktiraf pada tahun kewangan dalam kunci kira-kira Syarikat adalah seperti berikut:<br />
pelan pelan<br />
ganjaran perubatan<br />
persaraan persaraan Jumlah<br />
rm’juta rm’juta rm’juta<br />
syarikat<br />
Pada 1 September 2006 1,000.4 1,220.9 2,221.3<br />
Dicaj kepada penyata pendapatan 246.2 391.8 638.0<br />
Caruman dan bayaran faedah (123.0) (108.9) (231.9)<br />
Pada 31 Ogos 2007 1,123.6 1,503.8 2,627.4<br />
Dicaj kepada penyata pendapatan 245.1 400.9 646.0<br />
Caruman dan bayaran faedah (135.3) (139.0) (274.3)<br />
Pada 31 Ogos 2008 1,233.4 1,765.7 2,999.1<br />
Jumlah yang diiktiraf dalam kunci kira-kira Syarikat dianalisis seperti berikut:<br />
pelan pelan<br />
ganjaran perubatan<br />
persaraan persaraan Jumlah<br />
rm’juta rm’juta rm’juta<br />
Pada 31 Ogos 2007<br />
Nilai semasa obligasi 2,042.9 2,962.9 5,005.8<br />
Nilai saksama aset pelan (648.2) 0 (648.2)<br />
Nilai semasa obligasi tidak bertabung 1,394.7 2,962.9 4,357.6<br />
Kerugian aktuari tidak diiktiraf (193.8) (1,459.1) (1,652.9)<br />
Kos perkhidmatan lepas tidak diiktiraf (77.3) 0 (77.3)<br />
Tanggungan dalam kunci kira-kira 1,123.6 1,503.8 2,627.4<br />
Pada 31 Ogos 2008<br />
Nilai semasa obligasi 2,205.2 3,073.3 5,278.5<br />
Nilai saksama aset pelan (615.1) 0 (615.1)<br />
Nilai semasa obligasi tidak bertabung 1,590.1 3,073.3 4,663.4<br />
Kerugian aktuari tidak diiktiraf (294.8) (1,307.6) (1,602.4)<br />
Kos perkhidmatan lepas tidak diiktiraf (61.9) 0 (61.9)<br />
Tanggungan dalam kunci kira-kira 1,233.4 1,765.7 2,999.1<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
237
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
238<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
30 FaeDah pekerJa (samb.)<br />
Perbelanjaan diiktiraf dalam penyata pendapatan Syarikat dianalisis seperti berikut:<br />
pelan pelan<br />
ganjaran perubatan<br />
persaraan persaraan Jumlah<br />
rm’juta rm’juta rm’juta<br />
syarikat<br />
2007<br />
Kos perkhidmatan semasa 130.4 0 130.4<br />
Kos faedah 119.2 199.4 318.6<br />
Jangkaan pulangan dari aset pelan (28.6) 0 (28.6)<br />
Kerugian aktuari diiktiraf 9.7 192.4 202.1<br />
Kos perkhidmatan lepas 15.5 0 15.5<br />
Jumlah, termasuk dalam kos anggota kerja 246.2 391.8 638.0<br />
Pulangan sebenar dari aset pelan (144.0) 0 (144.0)<br />
pelan pelan<br />
ganjaran perubatan<br />
persaraan persaraan Jumlah<br />
rm’juta rm’juta rm’juta<br />
2008<br />
Kos perkhidmatan semasa 132.6 0 132.6<br />
Kos faedah 130.5 207.1 337.6<br />
Jangkaan pulangan dari aset pelan (33.5) 0 (33.5)<br />
Kerugian aktuari diiktiraf 0 193.8 193.8<br />
Kos perkhidmatan lepas 15.5 0 15.5<br />
Jumlah, termasuk dalam kos anggota kerja 245.1 400.9 646.0<br />
Pulangan sebenar dari aset pelan 86.1 0 86.1<br />
Caj kepada penyata pendapatan telah dimasukkan dalam perbelanjaan pentadbiran.
30 FaeDah pekerJa (samb.)<br />
Andaian aktuari utama yang digunakan berhubung dengan pelan ganjaran bertakrif Syarikat adalah seperti berikut:<br />
pelan pelan<br />
faedah perubatan<br />
persaraan persaraan<br />
% %<br />
syarikat<br />
Pada 31 Ogos 2007<br />
Kadar diskaun 6.5 7.1<br />
Jangkaan pulangan bagi aset pelan 6.0 N/A<br />
Jangkaan kadar kenaikan gaji 6.0 N/A<br />
Inflasi kos perubatan<br />
– pesakit dalam N/A 8.0<br />
– pesakit luar N/A 5.0<br />
pada 31 Ogos 2008<br />
Kadar diskaun 6.5 7.1<br />
Jangkaan pulangan bagi aset pelan 6.0 n/a<br />
Jangkaan kadar kenaikan gaji 6.0 n/a<br />
Inflasi kos perubatan<br />
– pesakit dalam n/a 8.0<br />
– pesakit luar n/a 5.0<br />
31 Cukai tertunDa<br />
Aset dan cukai tanggungan tertunda diimbangi apabila terdapat kebenaran undang-undang bagi mengelakkan cukai aset<br />
semasa dan apabila cukai tertunda tersebut berkait dengan undang-undang cukai yang sama. Jumlah berikut, ditentukan<br />
selepas pengimbangan yang sewajarnya, ditunjukkan dalam kunci kira-kira:<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Tanggungan cukai tertunda:<br />
– tertakluk kepada cukai pendapatan korporat (6,337.4) (6,274.4) (5,499.3) (5,524.8)<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
239
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
240<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
31 Cukai tertunDa (samb.)<br />
Pergerakan pada tahun kewangan berkaitan dengan cukai tertunda adalah seperti berikut:<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Pada awal tahun kewangan (6,274.4) (6,424.6) (5,524.8) (5,758.4)<br />
(Dicaj)/dikredit kepada penyata pendapatan:<br />
– hartanah, loji dan kelengkapan (99.5) 149.1 (13.7) 232.5<br />
– peruntukan dan elaun 36.5 1.1 39.2 1.1<br />
(63.0) 150.2 25.5 233.6<br />
Pada akhir tahun kewangan (6,337.4) (6,274.4) (5,499.3) (5,524.8)<br />
Tertakluk kepada cukai pendapatan<br />
Aset cukai tertunda (sebelum pengimbangan)<br />
Peruntukan dan elaun 840.2 803.7 837.8 798.6<br />
Hartanah, loji dan kelengkapan 488.1 558.5 0 0<br />
Pengimbangan (1,328.3) (1,362.2) (837.8) (798.6)<br />
Aset cukai tertunda (selepas pengimbangan) 0 0 0 0<br />
Tanggungan cukai tertunda<br />
(sebelum pengimbangan)<br />
Hartanah, loji dan kelengkapan (7,665.7) (7,636.6) (6,337.1) (6,323.4)<br />
Pengimbangan 1,328.3 1,362.2 837.8 798.6<br />
Tanggungan cukai tertunda<br />
(selepas pengimbangan) (6,337.4) (6,274.4) (5,499.3) (5,524.8)<br />
Jumlah perbezaan sementara yang boleh ditolak dan kerugian cukai yang tidak digunakan (kedua-duanya tidak mempunyai<br />
tarikh luput) yang mana aset cukai tertunda tidak diiktiraf dalam kunci kira-kira adalah seperti berikut:<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Perbezaan sementara boleh ditolak 1,338.8 1,688.4 0 0<br />
Kerugian cukai 1,184.2 1,222.7 0 0<br />
Pada 31 Ogos 2008, perbezaan sementara yang berkaitan dengan pendapatan subsidiari yang belum dimasukkan yang<br />
mana tanggungan cukai tertunda tidak diiktiraf berjumlah RM1,021.8 juta (2007: RM740.2 juta).
32 penDapatan tertunDa<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Pada awal tahun kewangan 2,803.5 2,675.8 2,504.7 2,400.6<br />
Diterima pada tahun kewangan 441.0 454.6 383.7 395.9<br />
Pelepasan kepada penyata pendapatan (Nota 4) (345.1) (326.9) (307.6) (291.8)<br />
Pada akhir tahun kewangan 2,899.4 2,803.5 2,580.8 2,504.7<br />
33 geran pembangunan keraJaan<br />
kumpulan<br />
2008 2007<br />
rm’juta RM’juta<br />
Pada awal tahun kewangan 620.5 665.0<br />
Diterima pada tahun kewangan 0 0<br />
Pelepasan penyata pendapatan (Nota 7) (56.9) (44.5)<br />
Pada akhir tahun kewangan 563.6 620.5<br />
Geran pembangunan Kerajaan adalah berhubung dengan geran modal yang diterima oleh Sabah Electricity Sdn Bhd yang<br />
merupakan 80% syarikat subsidiari untuk modal projek di Negeri Sabah.<br />
34 mODal saham<br />
kumpulan dan syarikat<br />
2008 2007<br />
rm RM<br />
Dibenarkan:<br />
Saham biasa bernilai RM1.00 sesaham 5,000,000,000 5,000,000,000<br />
Saham Keutamaan Hak Istimewa Boleh Tebus bernilai RM1.00 sesaham 1 1<br />
Saham Keutamaan Hak Boleh Tebus Kelas A bernilai RM1.00 sesaham<br />
Pada awal/akhir tahun kewangan 1,000 1,000<br />
Saham Keutamaan Hak Boleh Tebus Kelas B bernilai RM1.00 sesaham<br />
Pada awal/akhir tahun kewangan 500 500<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
241
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
242<br />
34 mODal saham (samb.)<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
Diterbit dan dibayar sepenuhnya:<br />
kumpulan dan syarikat<br />
2008 2007<br />
rm RM<br />
Saham biasa bernilai RM1.00 sesaham 4,334,518,345 4,331,709,068<br />
Saham Keutamaan Hak Istimewa Boleh Tebus bernilai RM1.00 sesaham 1 1<br />
Jumlah modal saham diterbit dan dibayar sepenuhnya pada akhir tahun kewangan 4,334,518,346 4,331,709,069<br />
Pergerakan terbitan saham biasa bernilai RM1.00 sesaham<br />
Pada awal tahun kewangan 4,331,709,068 4,135,170,337<br />
Terbitan saham biasa bernilai RM1.00 sesaham di bawah ESOS II 2,573,225 66,736,312<br />
Terbitan saham biasa bernilai RM1.00 sesaham di bawah tukaran<br />
Bon Boleh Tukar Berjaminan 0 114,699,925<br />
Terbitan saham biasa bernilai RM1.00 sesaham di bawah<br />
Sekuriti Pendapatan Boleh Tebus Boleh Tukar Tidak Bercagar 236,052 15,102,494<br />
Pada akhir tahun kewangan 4,334,518,345 4,331,709,068<br />
Skim Opsyen Saham Anggota Kerja (‘ESOS’)<br />
Syarikat melaksanakan Skim Opsyen Saham Anggota Kerja II (‘ESOS II’) yang baru pada 8 Julai 2003 bagi jangkamasa 10<br />
tahun. ESOS II tertakluk kepada undang-undang kecil yang telah diluluskan oleh pemegang saham di Mesyuarat Agung<br />
Luar Biasa (‘EGM’) pada 29 Mei 2003 dan dipinda pada EGM yang diadakan pada 15 Disember 2005.<br />
Ciri-ciri utama ESOS II adalah seperti berikut:<br />
(a) Jumlah keseluruhan saham biasa yang akan diterbitkan oleh Syarikat di bawah ESOS II adalah tidak melebihi 10%<br />
daripada modal berbayar Syarikat dan tidak lebih daripada 50% saham-saham yang diperuntukkan secara agregat di<br />
bawah skim ESOS II kepada para Pengarah dan pengurusan kanan.<br />
(b) Tidak lebih daripada 10% saham-saham di bawah ESOS II Ini diperuntukkan kepada setiap Pengarah atau anggota<br />
kerja, yang mana secara individu atau kolektif melalui rakan sekutu, memiliki 20% atau lebih dalam modal berbayar<br />
Syarikat.<br />
(c) Mana-mana anggota kerja, termasuk mana-mana Pengarah Eksekutif dan mereka yang dikategorikan sebagai Pengurusan<br />
Tertinggi Berpenggal Tetap, kecuali anggota kerja Skim A (skim yang mengawal selia anggota kerja yang masih tertakluk<br />
kepada terma dan syarat Kerajaan selepas pengkorporatan dan penswastaan Lembaga Letrik Negara pada tahun 1990),<br />
adalah layak untuk turut serta dalam ESOS II. Anggota kerja di bawah Pengurusan Tertinggi Berpenggal Tetap juga layak<br />
untuk mendapat Opsyen Prestasi berdasarkan sasaran-sasaran yang dinyatakan dalam mesyuarat.<br />
(d) Harga opsyen saham di bawah ESOS II adalah lebih tinggi daripada nilai purata wajaran harga saham di pasaran<br />
yang ditunjukkan dalam senarai rasmi harian yang dikeluarkan oleh Bursa Malaysia <strong>Berhad</strong> bagi lima hari urus niaga<br />
sebelum tarikh penawaran dengan diskaun 10% ke atas nilai nominal saham tersebut.
34 mODal saham (samb.)<br />
Skim Opsyen Saham Anggota Kerja (‘ESOS’) (Samb.)<br />
(e) Jika terdapat sebarang perubahan terhadap struktur modal Syarikat sebelum opsyen ini tamat pada 7 Julai 2013,<br />
perubahan berikut akan dibuat:<br />
(i) bilangan saham baru berkaitan dengan Skim ESOS II yang masih belum dilanggan;<br />
(ii) harga opsyen; dan/atau<br />
(iii) kaedah langganan opsyen.<br />
(f) Opsyen saham di bawah di bawah ESOS II tidak membawa sebarang dividen atau hak mengundi. Dengan pelaksanaan<br />
opsyen, saham yang diterbitkan bertaraf ‘pari passu’ sama seperti saham yang sedia ada dalam Syarikat.<br />
(g) Sesiapa yang telah mendapat opsyen di bawah ESOS II tidak layak menyertai sebarang terbitan saham oleh manamana<br />
syarikat lain dalam Kumpulan.<br />
Pergerakan dalam bilangan saham yang diwakili oleh opsyen baki dan harga langganan purata wajaran adalah seperti<br />
berikut:<br />
2008 2007<br />
harga Harga<br />
langganan bilangan langganan Bilangan<br />
purata saham purata saham<br />
rm/saham ‘000 RM/saham ‘000<br />
Awal tahun 7.73 84,031 6.89 133,821<br />
Diberi 6.56 21,351 10.92 17,087<br />
Dilaksana 6.80 (2,573) 6.86 (66,736)<br />
Luput 8.84 (743) 11.68 (141)<br />
Pada akhir tahun 7.50 102,066 7.73 84,031<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
243
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
244<br />
34 mODal saham (samb.)<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
Skim Opsyen Saham Anggota Kerja (‘ESOS’) (Samb.)<br />
Butiran yang berkaitan dengan opsyen yang dilaksanakan sepanjang tahun kewangan adalah seperti berikut:<br />
nilai saksama bilangan<br />
saham pada saham<br />
tarikh terbitan harta diterbitkan<br />
tarikh langganan saham langganan pada<br />
rm/saham rm/saham 31.8.2008<br />
September 2007 9.45 – 10.30 6.71/6.99/7.42/7.33/11.07 353,125<br />
Oktober 2007 9.15 – 9.95 6.71/6.99/7.42/7.33 225,375<br />
November 2007 8.80 – 9.40 6.71/6.99/7.42/7.33 154,125<br />
Disember 2007 9.25 – 10.00 6.71/6.99/7.42/7.33 140,675<br />
Januari 2008 8.95 – 9.95 6.71/7.42/7.33 237,875<br />
Februari 2008 9.05 – 9.45 6.71/6.99/7.42/7.33 413,300<br />
Mac 2008 6.80 – 8.95 6.71/6.99/7.33 56,250<br />
April 2008 6.60 – 7.50 6.71 9,000<br />
Mei 2008 6.60 – 7.10 6.71 8,750<br />
Jun 2008 7.00 – 9.00 6.71/7.42/7.33 125,375<br />
Julai 2008 7.70 – 8.40 6.71/6.99/7.33/6.33 155,025<br />
Ogos 2008 7.75 – 8.50 6.71/6.99/7.42/7.33/6.33 694,350<br />
Jumlah kecil 2,573,225<br />
Pertukaran Sekuriti Pendapatan Boleh Tebus Boleh Tukar (‘CRIS’) 9.18 236,052<br />
JUMLAH 2,809,277<br />
Opsyen saham yang terdapat pada akhir tahun ekoran tarikh luput dan harga langganan:<br />
bilangan saham<br />
tarikh luput harga langganan 2008 2007<br />
rm/saham ‘000 ‘000<br />
07.07.2013 6.71 41,460 42,877<br />
07.07.2013 6.99 5,061 5,149<br />
07.07.2013 7.75 205 205<br />
07.07.2013 7.42 7,172 7,469<br />
07.07.2013 8.39 0 0<br />
07.07.2013 7.80 288 288<br />
07.07.2013 7.33 7,649 8,042<br />
07.07.2013 7.33 3,011 3,110<br />
07.07.2013 9.189 1,306 1,306<br />
07.07.2013 11.07 15,252 15,585<br />
07.07.2013 11.558 13 0<br />
07.07.2013 11.237 34 0<br />
07.07.2013 9.189 90 0<br />
07.07.2013 9.189 1,023 0<br />
07.07.2013 10.716 41 0<br />
07.07.2013 6.33 18,245 0<br />
07.07.2013 7.33 1,216 0<br />
102,066 84,031
34 mODal saham (samb.)<br />
Skim Opsyen Saham Anggota Kerja (‘ESOS’) (Samb.)<br />
Purata wajaran nilai saksama opsyen yang diberi pada tahun ditentukan menggunakan model penilaian Trinomial. Input<br />
signifikan kepada model adalah seperti berikut:<br />
harga saham hasil kadar pergerakan<br />
pada tarikh harga hayat dividen faedah harga saham<br />
tarikh diberi langganan Opsyen dijangkakan bebas risiko purata 5 tahun<br />
diberi rm rm tahun % % %<br />
25.02.2005 8.24 7.75 8 1.14 3.64 21.57<br />
30.03.2005 8.00 7.42 8 1.14 3.33/3.72 22.13<br />
17.07.2005 8.56 7.80 7 1.14 3.40 19.41<br />
24.02.2006 8.70 7.33 7 1.14 3.43/3.63/3.77 24.01<br />
16.04.2006 8.65 7.33 7 1.14 3.55/3.96 18.07<br />
25.09.2006 9.91 9.19 6 1.14 3.86/3.95 18.52<br />
28.03.2007 11.50 11.07 6 1.14 3.48/3.50 17.59<br />
26.07.2007 10.95 11.56 6 1.14 3.48 17.45<br />
24.08.2007 10.29 11.24 6 1.14 3.60 19.92<br />
27.10.2007 9.28 9.19 6 1.14 3.56 17.40<br />
27.12.2007 9.54 9.19/10.72 6 1.14 3.64/3.79 17.47<br />
25.04.2008 6.76 6.33 5 1.14 3.37/3.45 20.32<br />
30.07.2008 8.35 7.33 5 1.14 3.73/3.89 22.42<br />
Caj kepada penyata pendapatan yang terbit daripada bayaran berasaskan saham ketika tahun kewangan mencecah RM27.1<br />
juta (2007: RM35.7 juta) bagi Kumpulan dan RM25.4 juta (2007: RM30.8 juta) bagi Syarikat, seperti yang dinyatakan dalam<br />
Nota 6 penyata kewangan ini.<br />
31.8.2008<br />
rm’000<br />
Modal saham biasa, tara 2,573<br />
Premium saham 14,920<br />
Hasil diterima ke atas langganan opsyen saham 17,493<br />
Nilai saksama pada tarikh langganan saham diterbitkan 23,359<br />
Saham Keutamaan Hak Istimewa Boleh Tebus (‘Saham Istimewa’)<br />
(a) Saham Istimewa akan membolehkan Kerajaan Malaysia melalui Menteri Kewangan Diperbadankan memastikan<br />
keputusan utama tertentu yang melibatkan operasi Syarikat adalah sejajar dengan dasar Kerajaan. Pemegang Saham<br />
Istimewa, yang hanya terdiri daripada Kerajaan atau sebarang wakil atau sesiapa yang bertindak bagi pihaknya,<br />
adalah layak untuk menerima notis mesyuarat tetapi tidak layak untuk hadir dan bersuara pada mesyuarat-mesyuarat<br />
tersebut.<br />
Pemegang Saham Istimewa berhak melantik sesiapa tetapi tidak melebihi enam orang dalam satu masa, sebagai<br />
Pengarah yang dilantik Kerajaan.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
245
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
246<br />
34 mODal saham (samb.)<br />
Saham Keutamaan Hak Istimewa Boleh Tebus (‘Saham Istimewa’) (Samb.)<br />
(b) Beberapa perkara tertentu, terutamanya perubahan Tataurus Pertubuhan Syarikat berkaitan hak Pemegang Saham<br />
Istimewa, pembentukan dan penerbitan saham tambahan yang diberi hak pengundian yang berbeza, pembubaran<br />
Syarikat, pelupusan sebahagian besar aset, percantuman, penggabungan dan pengambilalihan, memerlukan kelulusan<br />
daripada Pemegang Saham Istimewa.<br />
(c) Pemegang Saham Istimewa tidak mempunyai hak untuk mengambil bahagian dalam modal atau keuntungan Syarikat.<br />
(d) Pemegang Saham Istimewa mempunyai hak untuk meminta Syarikat menebus Saham Istimewa pada harga tara, pada<br />
bila-bila masa.<br />
Saham Keutamaan Boleh Tebus Kelas A dan Kelas B (‘RPS’)<br />
Ciri-ciri utama RPS Kelas A dan Kelas B Syarikat adalah seperti berikut:<br />
(a) RPS tidak memberi sebarang hak untuk penyertaan dalam aset dan keuntungan lebihan Syarikat.<br />
(b) Pemegang RPS tidak mempunyai hak untuk mengundi kecuali ke atas resolusi untuk mengubah hak pemegang<br />
RPS.<br />
(c) RPS ini tidak boleh ditukar kepada saham biasa.<br />
(d) Syarikat mempunyai hak untuk menebus semua RPS Kelas A dan Kelas B masing-masing pada atau selepas 16 Ogos<br />
2010 dan 19 September 2010 pada nilai RM1,000 setiap satu.<br />
Seperti yang dinyatakan dalam Nota 28(c) kepada penyata kewangan ini, RPS tersebut membentuk sebahagian daripada<br />
Sekuriti Pendapatan Tetap Syarikat.<br />
35 premium saham<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
kumpulan dan syarikat<br />
2008 2007<br />
rm’juta RM’juta<br />
Pada awal tahun kewangan 5,242.0 3,912.9<br />
Terbit dari saham biasa yang diterbitkan pada tahun kewangan 16.8 1,329.1<br />
Pada akhir tahun kewangan 5,258.8 5,242.0
36 penilaian semula Dan riZab lain<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Tidak boleh diagih<br />
Rizab penilaian semula 935.6 1,000.6 925.5 990.5<br />
Rizab pertukaran mata wang asing (133.6) 5.2 0 0<br />
Rizab daripada disatukan (146.6) (146.6) 0 0<br />
Rizab Skim Opsyen Saham Pekerja 62.8 35.7 56.2 30.8<br />
Pergerakan dalam setiap kategori rizab adalah seperti berikut:<br />
718.2 894.9 981.7 1,021.3<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Rizab penilaian semula<br />
Pada awal tahun kewangan 1,000.6 1,027.7 990.5 1,017.6<br />
Realisasi rizab penilaian semula (65.0) (27.1) (65.0) (27.1)<br />
Pada akhir tahun kewangan 935.6 1,000.6 925.5 990.5<br />
Rizab pertukaran mata wang asing<br />
Pada awal tahun kewangan 5.2 (37.5) 0 0<br />
Terbit pada tahun kewangan (138.8) 42.7 0 0<br />
Pada akhir tahun kewangan (133.6) 5.2 0 0<br />
Rizab daripada disatukan<br />
Pada awal/akhir tahun kewangan (146.6) (146.6) 0 0<br />
Rizab Skim Opsyen Saham Pekerja<br />
Pada awal tahun kewangan 35.7 0 30.8 0<br />
Terbit pada tahun kewangan 27.1 35.7 25.4 30.8<br />
Pada akhir tahun kewangan 62.8 35.7 56.2 30.8<br />
Jumlah rizab penilaian semula dan rizab lain<br />
Pada awal tahun kewangan 894.9 843.6 1,021.3 1,017.6<br />
Terbit pada tahun kewangan (111.7) 78.4 25.4 30.8<br />
Realisasi rizab penilaian semula (65.0) (27.1) (65.0) (27.1)<br />
Pada akhir tahun kewangan 718.2 894.9 981.7 1,021.3<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
247
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
248<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
37 keuntungan tersimpan<br />
Tertakluk kepada persetujuan Lembaga Hasil Dalam Negeri, Syarikat mempunyai kredit cukai yang mencukupi di bawah<br />
Seksyen 108 Akta Cukai 1967 untuk membayar kira-kira RM1,739.0 juta (2007: RM1,858.3 juta) daripada keuntungan<br />
tersimpannya pada 31 Ogos 2008, jika dibayar sebagai dividen. Keuntungan yang berbaki sebanyak RM13,431.8 juta<br />
(2007: RM11,427.2 juta) boleh diagihkan sebagai dividen dikecualikan di bawah sistem Cukai Satu Tingkat.<br />
Sebagai tambahan, Syarikat mempunyai pendapatan dikecualikan cukai pada 31 Ogos 2008 yang timbul daripada Akta<br />
Cukai Pendapatan (Pindaan), 1999 berkaitan cukai ke atas pendapatan yang diperoleh pada tahun 1999 yang dilepaskan<br />
daripada cukai dan pendapatan dividen dikecualikan berjumlah kira-kira RM247.3 juta (2007: RM47.3 juta) tersedia untuk<br />
diagihkan sebagai dividen dikecualikan cukai kepada pemegang saham. Pendapatan dikecualikan cukai ini tertakluk<br />
kepada persetujuan Lembaga Hasil Dalam Negeri.<br />
38 kOmitmen<br />
(a) Komitmen modal dan komitmen lain untuk 5 tahun<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Perbelanjaan modal diluluskan yang tidak<br />
diambil kira dalam penyata kewangan<br />
Dikontrakkan 548.0 1,141.2 284.6 912.9<br />
Tidak dikontrakkan 16,352.9 11,580.6 15,964.3 11,283.5<br />
(b) Komitmen pajakan operasi tidak boleh batal<br />
Bayaran minimum pajakan masa hadapan<br />
16,900.9 12,721.8 16,248.9 12,196.4<br />
kumpulan dan syarikat<br />
2008 2007<br />
rm’juta RM’juta<br />
Tidak lebih dari satu tahun 13.3 13.3<br />
Lebih dari satu tahun dan tidak lebih dari lima tahun 11.0 24.3<br />
24.3 37.6<br />
Bayaran pajakan di atas adalah berkaitan dengan pajakan operasi tidak boleh batal bagi Kumpulan dan Syarikat.
39 tanggungan luar Jangka (tiDak berCagar)<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
Tuntutan daripada pihak ketiga 1,077.5 943.0 947.1 917.9<br />
Jaminan perdagangan dan bon prestasi 1.2 5.4 0 0<br />
Jaminan korporat diberi kepada institusi kewangan<br />
ekoran kemudahan yang diberi kepada subsidiari 307.5 170.8 3,739.4 3,894.4<br />
Duti setem ke atas pindah milik aset kepada<br />
subsidiari (1) 108.0 108.0 0 0<br />
Tanggungan luar jangka lain 5.9 29.7 0 0<br />
1,500.1 1,256.9 4,686.5 4,812.3<br />
Tuntutan oleh pihak ketiga merangkumi tuntutan oleh kontraktor, perunding, pelanggan dan bekas warga kerja. Tuntutan<br />
ini sedang diselesaikan dan Pengarah-pengarah berpendapat bahawa keputusan tuntutan tersebut tidak akan membawa<br />
kesan ketara terhadap kedudukan kewangan Kumpulan dan Syarikat.<br />
(1) Berhubung dengan cukai setem bagi pemindahan aset daripada Lembaga Letrik Sabah, SESB sedang dalam proses<br />
mendapatkan perintah perlindungan untuk dikecualikan daripada sebarang potensi tanggungan.<br />
40 penDeDahan penting pihak berkaitan<br />
Urus niaga pihak berkaitan bagi Syarikat sebahagian besarnya merangkumi urus niaga antara Syarikat dan subsidiari serta<br />
syarikat bersekutunya, khususnya yang berikut:<br />
Subsidiari<br />
• TNB Janamanjung Sdn Bhd<br />
• TNB Fuel Services Sdn Bhd<br />
• Kapar Energy Ventures Sdn Bhd<br />
• <strong>Tenaga</strong> Switchgear Sdn Bhd<br />
• Malaysia Transformers Manufacturing Sdn Bhd<br />
• Sabah Electricity Sdn Bhd<br />
• TNB Research Sdn Bhd<br />
• TNB Capital Ltd<br />
• TNB Repair & Maintenance Sdn Bhd<br />
• <strong>Tenaga</strong> Cable Industries Sdn Bhd<br />
Syarikat Bersekutu<br />
• Teknologi <strong>Tenaga</strong> Perlis Consortium Sdn Bhd<br />
• GB3 Sdn Bhd<br />
• Fibrecomm Network (M) Sdn Bhd<br />
Semua urus niaga pihak berkaitan telah dilaksanakan dalam perjalanan biasa perniagaan pada harga yang tersedia untuk<br />
pihak ketiga atau mengikut syarat-syarat yang dirundingkan.<br />
Khazanah <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> (Khazanah) merupakan pemegang saham utama dengan 37.18% kepentingan ekuiti dan<br />
merupakan pihak berkaitan bagi Syarikat.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
249
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
250<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
40 penDeDahan penting pihak berkaitan (samb.)<br />
Selain daripada baki pihak berkaitan yang dinyatakan di bahagian lain penyata kewangan, di bawah ini dibentangkan urus<br />
niaga penting pihak berkaitan yang lain yang dilaksanakan atas syarat dan peraturan yang dirundingkan di kalangan pihak<br />
yang berkaitan:<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
(a) Urus niaga dengan subsidiari<br />
Pendapatan<br />
– Penjualan elektrik 0 0 24.2 22.6<br />
– Pendapatan faedah 0 0 133.8 285.6<br />
– Pendapatan dividen 0 0 658.5 0.4<br />
– Pendapatan sewa<br />
Perbelanjaan<br />
0 0 25.1 12.9<br />
– Pembelian elektrik 0 0 3,443.2 3,574.4<br />
– Perbelanjaan faedah 0 0 161.8 201.8<br />
Jumlah yang hutang daripada subsidiari 0 0 2,299.0 1,953.2<br />
Jumlah yang dihutang kepada subsidiari 0 0 4,718.7 5,024.5<br />
(b) Urus niaga dengan syarikat bersekutu<br />
Pendapatan<br />
– Penjualan elektrik 0.3 0.3 0.3 0.3<br />
– Pendapatan faedah 4.8 5.9 4.8 5.9<br />
– Pendapatan pajakan<br />
Perbelanjaan<br />
0 0 4.5 1.1<br />
– Pembelian elektrik 1,306.5 1,194.9 1,306.5 1,194.9<br />
Jumlah dihutang daripada syarikat bersekutu 37.8 34.6 37.8 34.6<br />
Jumlah dihutang kepada syarikat bersekutu 345.2 224.5 345.2 224.5<br />
Penjualan dan pembelian elektrik kepada dan daripada syarikat-syarikat bersekutu diagregatkan kerana urus niaga tersebut<br />
berbentuk serupa dan tiada urus niaga yang tidak cukup ketara bagi membolehkan pendedahan secara berasingan.<br />
Seperti dinyatakan di bawah perenggan 5 daripada FRS No. 124 “Pendedahan Pihak Berkaitan”, pendedahan urus niaga<br />
penting pihak berkaitan antara syarikat yang dikawal oleh kerajaan dengan syarikat kawalan kerajaan yang lain tidak<br />
diperlukan dalam penyata kewangan.<br />
Oleh itu, urus niaga pihak berkaitan yang penting antara Syarikat dan entiti kawalan Kerajaan yang lain tidak dinyatakan<br />
kerana pemegang saham utama Syarikat adalah Kerajaan Malaysia dan entiti-entiti miliknya.
40 penDeDahan penting pihak berkaitan (samb.)<br />
kumpulan syarikat<br />
2008 2007 2008 2007<br />
rm’juta RM’juta rm’juta RM’juta<br />
(c) Pampasan pihak pengurusan utama<br />
Ganjaran anggota kerja jangka pendek<br />
– Gaji, elaun dan bonus 9.0 7.4 6.1 4.9<br />
– Manfaat barangan 0.2 0.2 0.2 0.2<br />
– Caruman kepada Kumpulan Wang<br />
Simpanan Pekerja (KWSP) 1.0 0.8 0.7 0.6<br />
– Faedah anggota yang lain 0.5 0.5 0.2 0.3<br />
Pembayaran berasaskan saham<br />
– Perbelanjaan ESOS 2.5 3.3 2.2 3.0<br />
Personel pengurusan utama merupakan orang yang mempunyai kuasa dan tanggungjawab untuk merancang, mengarah<br />
dan mengawal aktiviti Syarikat atau Kumpulan, sama ada secara langsung ataupun tidak langsung tetapi tidak termasuk<br />
Pengarah bukan eksekutif Syarikat.<br />
Sekiranya wujud, urus niaga pihak berkaitan turut memasukkan urus niaga dengan entiti yang dikawal, dikawal bersama<br />
atau banyak dipengaruhi secara langsung atau tidak langsung oleh mana-mana personel utama atau anggota keluarga<br />
terdekat mereka.<br />
41 pelapOran bersegmen<br />
Memandangkan aktiviti utama Kumpulan dan Syarikat adalah dalam penjanaan, penghantaran, pembahagian dan penjualan<br />
elektrik, <strong>laporan</strong> segmen dianggap tidak perlu.<br />
42 pengurusan risikO keWangan<br />
(a) Objektif dan dasar pengurusan risiko kewangan<br />
Risiko utama daripada aset kewangan dan tanggungan Kumpulan adalah pertukaran mata wang asing, kadar faedah,<br />
kredit, risiko pencairan dan aliran tunai.<br />
Keseluruhan pengurusan risiko Kumpulan berhasrat untuk meminimumkan kesan buruk yang mungkin berlaku pada<br />
prestasi kewangan Kumpulan.<br />
Kumpulan telah mewujudkan dasar-dasar pengurusan risiko, panduan dan prosedur kawalan bagi menangani<br />
pendedahannya terhadap risiko kewangan. Urus niaga lindung nilai ditentukan bagi komitmen komersial; instrumen<br />
derivatif kewangan hanya digunakan untuk melindung nilai pendedahan komersial itu dan bukannya untuk dipegang<br />
atau dijual bagi tujuan spekulatif.<br />
•<br />
Risiko mata wang<br />
Risiko pertukaran mata wang asing Kumpulan timbul daripada pinjaman dalam mata wang asing. Pendedahan<br />
mata wang utama sebahagian besarnya dalam Dolar Amerika dan Yen Jepun. Kumpulan juga mempunyai<br />
subsidiari yang beroperasi di negara asing yang menjana hasil dan menanggung kos yang didominasikan dalam<br />
mata wang asing. Pendedahan mata wang asing utama adalah sebahagian besarnya dalam Dolar Amerika.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
251
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
252<br />
42 pengurusan risikO keWangan<br />
(a) Objektif dan dasar pengurusan risiko kewangan (samb.)<br />
•<br />
•<br />
•<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
Risiko kadar faedah<br />
Kumpulan mempunyai baki tunai dan bank serta deposit dalam bank berlesen dan institusi kewangan yang<br />
berwibawa. Kumpulan menguruskan sendiri kadar faedahnya dengan menyimpan baki tersebut dalam pelbagai<br />
terma tempoh matang dan kadar faedah.<br />
Hutang Kumpulan meliputi overdraf bank, pinjaman bank, bon dan nota-nota. Objektif pengurusan risiko kadar<br />
faedah Kumpulan ialah untuk mengurus perbelanjaan faedah sejajar dengan mengekalkan tahap pendedahan<br />
kepada turun naik kadar faedah yang berpatutan. Untuk mencapai objektif ini, Kumpulan menyasarkan campuran<br />
hutang tetap dan terapung berdasarkan penilaian ke atas profil pendedahan semasa dan kadar faedah yang<br />
dikehendaki. Bagi mendapatkan campuran ini, Kumpulan menggunakan tukar ganti silang kadar faedah mata<br />
wang, tukar ganti kadar faedah dan opsyen untuk menukar pinjaman mata wang asing jangka panjang tertentu<br />
daripada kepelbagaian kepada kadar faedah tetap dan sebaliknya.<br />
Risiko kredit<br />
Aset kewangan yang berpotensi mengalih tumpuan Kumpulan terhadap risiko kredit kebanyakannya terdiri<br />
daripada penerimaan, wang tunai dan bersamaan tunai, sekuriti boleh niaga dan instrumen kewangan yang<br />
digunakan dalam aktiviti lindung nilai.<br />
Disebabkan sifat perniagaan Kumpulan, pelanggan kebanyakannya dibahagikan kepada perniagaan dan kediaman.<br />
Kumpulan tidak mempunyai tumpuan risiko kredit yang besar selain perniagaan dan penghutang perdagangan<br />
kediaman berikutan asas pelanggannya yang luas. Risiko kredit diurus melalui penggunaan had kredit dan<br />
prosedur pengawasan. Jika perlu, Kumpulan mendapatkan deposit atau jaminan bank daripada pelanggan.<br />
Kumpulan menyimpan wang tunai dan bersamaan tunai serta sekuriti boleh niaga dalam beberapa institusi<br />
kewangan. Dasar kumpulan mengehadkan tumpuan ke atas pendedahan kewangan kepada mana-mana institusi<br />
kewangan tunggal.<br />
Semua Instrumen lindung nilai dimeterai dengan institusi kewangan dengan tujuan mengehadkan pendedahan<br />
risiko kredit Kumpulan. Namun, Kumpulan terdedah kepada kerugian berkaitan kredit sekiranya pihak-pihak<br />
berkenaan gagal menjelaskan hutang instrumen derivatif kewangan tersebut, tetapi tidak menjangkakan kegagalan<br />
mana-mana pihak berkenaan untuk memenuhi kewajipan mereka.<br />
Risiko kecairan dan aliran tunai<br />
Dalam pengurusan risiko kecairan dan aliran tunai, Syarikat memantau dan mengekalkan satu tahap nilai tunai<br />
dan bersamaan tunai yang dianggap mencukupi oleh pihak pengurusan bagi membiayai operasi Kumpulan dan<br />
mengelakkan kesan turun naik dalam aliran tunai. Disebabkan sifat dinamik perniagaan teras, Kumpulan berazam<br />
untuk mengekalkan fleksibiliti dalam pembiayaan dengan menyimpan kedua-dua pinjaman komited dan tidak<br />
komited yang ada.<br />
(b) risiko kadar faedah<br />
Risiko kadar faedah nilai saksama<br />
Pendedahan Kumpulan kepada risiko bahawa nilai instrumen kewangan akan mengalami turun naik ekoran perubahanperubahan<br />
dalam kadar-kadar faedah pasaran disebutkan dalam 28.<br />
Risiko kadar faedah aliran tunai<br />
Pendapatan dan aliran tunai operasi adalah bebas daripada perubahan dalam kadar faedah pasaran. Pendedahan<br />
kadar kaedah timbul ekoran pinjaman dan deposit Kumpulan, dan diuruskan menerusi penggunaan kadar tetap dan<br />
terapung hutang dan derivatif instrumen kewangan. Instrumen kewangan digunakan, jika sesuai, untuk menjana profil<br />
kadar faedah diinginkan.
42 pengurusan risikO keWangan (samb.)<br />
(b) risiko kadar faedah (samb.)<br />
Risiko kadar faedah aliran tunai (Samb.)<br />
Kadar faedah purata wajaran bagi kadar tetap pinjaman Syarikat pada tarikh kunci kira-kira ialah 5.44% (31.8.2007:<br />
5.79%) setahun. Selepas swap kadar faedah, kadar faedah purata wajaran Syarikat pada tarikh kunci kira-kira ialah<br />
5.49% (31.8.2007: 5.85%) setahun.<br />
Jadual di bawah meringkaskan pendedahan Kumpulan dan Syarikat kepada risiko kadar faedah. Dimasukkan dalam<br />
jadual ini adalah aset kewangan dan tanggungan Kumpulan dan Syarikat pada nilai yang dibawa yang dikategorikan<br />
dengan harga semula terdahulu atau tarikh matang dalam kontrak. Beza di luar kunci kira-kira mewakili nilai<br />
nosional bersih semua kadar faedah sensitif instrumen derivatif. Sensitiviti kepada kadar faedah timbul daripada<br />
ketidakseimbangan dalam tarikh harga semula, aliran tunai dan ciri-ciri aset yang lain dan pembiayaan tanggungan<br />
masing-masing.<br />
Faedah<br />
efektif pada instrumen kadar tetap matang Jumlah<br />
tarikh kunci kadar atau dinilai semula dalam sensitif<br />
kira-kira terapung < 1 tahun 1-2 tahun 2-3 tahun 3-4 tahun 4-5 tahun > 5 tahun faedah<br />
% setahun rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
kumpulan<br />
2008<br />
Aset kewangan<br />
Penghutang perdagangan<br />
dan penghutang lain 0 17.1 281.2 0 0 17.1 267.1 0 582.5<br />
Jumlah dihutang oleh<br />
syarikat bersekutu 0 0 37.8 0 0 0 1.1 0 38.9<br />
Deposit dan baki bank 0 122.5 2,952.5 0 0 0 0 0 3,075.0<br />
139.6 3,271.5 0 0 17.1 268.2 0 3,696.4<br />
2007<br />
Aset kewangan<br />
Penghutang perdagangan<br />
dan penghutang lain 0 22.2 202.2 0 0 0 0 0 224.4<br />
Jumlah dihutang oleh<br />
syarikat bersekutu 0 0 34.6 0 0 0 0 0 34.6<br />
Deposit dan baki bank 0 87.1 4,741.7 0 0 0 0 0 4,828.8<br />
109.3 4,978.5 0 0 0 0 0 5,087.8<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
253
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
254<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
42 pengurusan risikO keWangan (samb.)<br />
(b) risiko kadar faedah (samb.)<br />
baki<br />
Jumlah tidak di bawah<br />
sensitif sensitif prinsip<br />
faedah faedah islam Jumlah<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
kumpulan<br />
2008<br />
Aset kewangan<br />
Pelaburan 0 50.6 0 50.6<br />
Penghutang perdagangan dan penghutang lain 582.5 2,513.1 350.9 3,446.5<br />
Jumlah dihutang oleh syarikat bersekutu 38.9 7.2 0 46.1<br />
Sekuriti boleh niaga 0 8.5 0 8.5<br />
Deposit dan baki bank 3,075.0 802.5 1,506.4 5,383.9<br />
Aset-aset lain (jumlah boleh diperoleh daripada<br />
rakan balas dalam perjanjian tukar ganti) 0 0.2 0 0.2<br />
3,696.4 3,382.1 1,857.3 8,935.8<br />
2007<br />
Aset kewangan<br />
Pelaburan 0 50.6 0 50.6<br />
Penghutang perdagangan dan penghutang lain 224.4 2,332.2 365.2 2,921.8<br />
Jumlah dihutang oleh syarikat bersekutu 34.6 10.7 0 45.3<br />
Sekuriti boleh niaga 0 10.6 0 10.6<br />
Deposit dan baki bank 4,828.8 9.7 460.8 5,299.3<br />
Aset-aset lain (jumlah boleh diperoleh daripada<br />
rakan balas dalam perjanjian tukar ganti) 0 0.3 0 0.3<br />
5,087.8 2,414.1 826.0 8,327.9
42 pengurusan risikO keWangan (samb.)<br />
(b) risiko kadar faedah (samb.)<br />
Faedah<br />
efektif pada instrumen kadar tetap matang Jumlah<br />
tarikh kunci kadar atau dinilai semula dalam sensitif<br />
kira-kira terapung < 1 tahun 1-2 tahun 2-3 tahun 3-4 tahun 4-5 tahun > 5 tahun faedah<br />
% setahun rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
syarikat<br />
2008<br />
Aset kewangan<br />
Jumlah dihutang oleh<br />
subsidiari 6.03 560.5 1,385.1 52.8 0 0 0 0 1,998.4<br />
Jumlah dihutang oleh<br />
syarikat bersekutu 0 0 37.8 0 0 0 0 0 37.8<br />
Deposit dan baki bank 0 0 2,444.0 0 0 0 0 0 2,444.0<br />
560.5 3,866.9 52.8 0 0 0 0 4,480.2<br />
2007<br />
Aset kewangan<br />
Jumlah dihutang oleh<br />
subsidiari 8.94 648.5 946.7 54.6 0 0 0 0 1,649.8<br />
Jumlah dihutang oleh<br />
syarikat bersekutu 0 0 34.6 0 0 0 0 0 34.6<br />
Deposit dan baki bank 0 0 3,768.1 0 0 0 0 0 3,768.1<br />
648.5 4,749.4 54.6 0 0 0 0 5,452.5<br />
baki<br />
Jumlah tidak di bawah<br />
sensitif sensitif prinsip<br />
faedah faedah islam Jumlah<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
syarikat<br />
2008<br />
Aset kewangan<br />
Pelaburan 0 110.0 0 110.0<br />
Penghutang perdagangan dan penghutang lain 0 1,888.7 350.9 2,239.6<br />
Jumlah dihutang oleh subsidiari 1,998.4 300.6 0 2,299.0<br />
Jumlah dihutang oleh syarikat bersekutu 37.8 0 0 37.8<br />
Sekuriti boleh niaga 0 8.5 0 8.5<br />
Deposit dan baki bank 2,444.0 419.6 1,349.3 4,212.9<br />
Aset-aset lain (jumlah boleh diperoleh daripada<br />
rakan balas dalam perjanjian tukar ganti) 0 0.2 0 0.2<br />
4,480.2 2,727.6 1,700.2 8,908.0<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
255
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
256<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
42 pengurusan risikO keWangan (samb.)<br />
(b) risiko kadar faedah (samb.)<br />
baki<br />
Jumlah tidak di bawah<br />
sensitif sensitif prinsip<br />
faedah faedah islam Jumlah<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
syarikat<br />
2007<br />
Aset kewangan<br />
Pelaburan 0 110.0 0 110.0<br />
Penghutang perdagangan dan penghutang lain 0 1,789.9 365.2 2,155.1<br />
Jumlah dihutang oleh subsidiari 1,649.8 303.4 0 1,953.2<br />
Jumlah dihutang oleh syarikat bersekutu 34.6 0 0 34.6<br />
Sekuriti boleh niaga 0 10.6 0 10.6<br />
Deposit dan baki bank 3,768.1 249.4 506.8 4,524.3<br />
Aset-aset lain (jumlah boleh diperoleh daripada<br />
rakan balas dalam perjanjian tukar ganti) 0 0.3 0 0.3<br />
5,452.5 2,463.6 872.0 8,788.1<br />
Faedah<br />
efektif pada instrumen kadar tetap matang Jumlah<br />
tarikh kunci kadar atau dinilai semula dalam sensitif<br />
kira-kira terapung < 1 tahun 1-2 tahun 2-3 tahun 3-4 tahun 4-5 tahun > 5 tahun faedah<br />
% setahun rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
kumpulan<br />
2008<br />
Tanggungan kewangan<br />
Pemiutang perdagangan<br />
dan pemiutang lain 0 0 484.4 0 0 0 0 0 484.4<br />
Jumlah dihutang kepada<br />
syarikat bersekutu 0 0 349.1 0 0 0 0 601.9 951.0<br />
Pinjaman 5.45 1,775.7 61.0 205.5 2,941.0 626.5 250.0 12,036.8 17,896.5<br />
1,775.7 894.5 205.5 2,941.0 626.5 250.0 12,638.7 19,331.9<br />
Beza sensitiviti kadar faedah<br />
pada kunci kira-kira 0 (1,636.1) 2,377.0 (205.5) (2,941.0) (626.5) 18.3 (12,638.7) (15,652.5)<br />
Beza sensitiviti kadar faedah<br />
di luar kunci kira-kira 0 103.1 0 (102.3) 0 0 0 0 0.8<br />
Jumlah beza sensitiviti<br />
kadar faedah (1,533.0) 2,377.0 (307.8) (2,941.0) (626.5) 18.3 (12,638.7) (15,651.7)
42 pengurusan risikO keWangan (samb.)<br />
(b) risiko kadar faedah (samb.)<br />
Faedah<br />
efektif pada instrumen kadar tetap matang Jumlah<br />
tarikh kunci kadar atau dinilai semula dalam sensitif<br />
kira-kira terapung < 1 tahun 1-2 tahun 2-3 tahun 3-4 tahun 4-5 tahun > 5 tahun faedah<br />
% setahun rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
kumpulan<br />
2007<br />
Tanggungan kewangan<br />
Pemiutang perdagangan<br />
dan pemiutang lain 0 0 491.9 0 0 0 0 0 491.9<br />
Jumlah dihutang kepada<br />
syarikat bersekutu 0 0 224.5 0 0 0 0 0 224.5<br />
Pinjaman 5.77 1,941.8 4.7 63.8 307.2 3,008.0 639.1 11,814.1 17,778.7<br />
1,941.8 721.1 63.8 307.2 3,008.0 639.1 11,814.1 18,495.1<br />
Beza sensitiviti kadar faedah<br />
pada kunci kira-kira 0 (1,832.5) 4,257.4 (63.8) (307.2) (3,008.0) (639.1) (11,814.1) (13,407.3)<br />
Beza sensitiviti kadar faedah<br />
di luar kunci kira-kira 0 167.0 0 0 (170.5) 0 0 0 (3.5)<br />
Jumlah beza sensitiviti<br />
kadar faedah (1,665.5) 4,257.4 (63.8) (477.7) (3,008.0) (639.1) (11,814.1) (13,410.8)<br />
baki<br />
Jumlah tidak di bawah<br />
sensitif sensitif prinsip<br />
faedah faedah islam Jumlah<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
kumpulan<br />
2008<br />
Tanggungan kewangan<br />
Pemiutang perdagangan dan pemiutang lain 484.4 4,196.3 0 4,680.7<br />
Jumlah dihutang kepada syarikat bersekutu 951.0 (604.2) 0 346.8<br />
Pinjaman 17,896.5 272.4 5,077.5 23,246.4<br />
Tanggungan lain (jumlah perlu dibayar kepada<br />
rakan balas dalam perjanjian tukar ganti) 0 0.7 0 0.7<br />
19,331.9 3,865.2 5,077.5 28,274.6<br />
Beza sensitiviti kadar faedah pada kunci kira-kira (15,635.5) (483.1) (3,220.2) (19,338.8)<br />
Beza sensitiviti kadar faedah di luar kunci kira-kira 0.8 0 0 0.8<br />
Jumlah beza sensitiviti kadar faedah (15,634.7) (483.1) (3,220.2) (19,338.0)<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
257
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
258<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
42 pengurusan risikO keWangan (samb.)<br />
(b) risiko kadar faedah (samb.)<br />
baki<br />
Jumlah tidak di bawah<br />
sensitif sensitif prinsip<br />
faedah faedah islam Jumlah<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
kumpulan<br />
2007<br />
Tanggungan kewangan<br />
Pemiutang perdagangan dan pemiutang lain 491.9 3,809.7 0 4,301.6<br />
Jumlah dihutang kepada syarikat bersekutu 224.5 1.6 0 226.1<br />
Pinjaman 17,778.7 221.2 6,435.2 24,435.1<br />
Tanggungan lain (jumlah perlu dibayar kepada<br />
rakan balas dalam perjanjian tukar ganti) 0 1.2 0 1.2<br />
18,495.1 4,033.7 6,435.2 28,964.0<br />
Beza sensitiviti kadar faedah pada kunci kira-kira (13,407.3) (1,619.6) (5,609.2) (20,636.1)<br />
Beza sensitiviti kadar faedah di luar kunci kira-kira (3.5) 0 0 (3.5)<br />
Jumlah beza sensitiviti kadar faedah (13,410.8) (1,619.6) (5,609.2) (20,639.6)<br />
Faedah<br />
efektif pada instrumen kadar tetap matang Jumlah<br />
tarikh kunci kadar atau dinilai semula dalam sensitif<br />
kira-kira terapung < 1 tahun 1-2 tahun 2-3 tahun 3-4 tahun 4-5 tahun > 5 tahun faedah<br />
% setahun rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
syarikat<br />
2008<br />
Tanggungan kewangan<br />
Jumlah dihutang kepada<br />
syarikat bersekutu 0 0 345.2 0 0 0 0 0 345.2<br />
Jumlah dihutang kepada<br />
subsidiari 4.40 1,449.7 1,072.7 0 0 0 0 2,196.3 4,718.7<br />
Pinjaman 5.32 196.5 61.0 205.5 2,941.0 626.5 250.0 8,816.3 13,096.8<br />
1,646.2 1,478.9 205.5 2,941.0 626.5 250.0 11,012.6 18,160.7<br />
Beza sensitiviti kadar faedah<br />
pada kunci kira-kira 0 (1,085.7) 2,388.0 (152.7) (2,941.0) (626.5) (250.0) (11,012.6) (13,680.5)<br />
Beza sensitiviti kadar faedah<br />
di luar kunci kira-kira 0 103.1 0 0 (102.3) 0 0 0 0.8<br />
Jumlah beza sensitiviti<br />
kadar faedah (982.6) 2,388.0 (152.7) (3,043.3) (626.5) (250.0) (11,012.6) (13,679.7)
42 pengurusan risikO keWangan (samb.)<br />
(b) risiko kadar faedah (samb.)<br />
Faedah<br />
efektif pada instrumen kadar tetap matang Jumlah<br />
tarikh kunci kadar atau dinilai semula dalam sensitif<br />
kira-kira terapung < 1 tahun 1-2 tahun 2-3 tahun 3-4 tahun 4-5 tahun > 5 tahun faedah<br />
% setahun rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
syarikat<br />
2007<br />
Tanggungan kewangan<br />
Jumlah dihutang kepada<br />
syarikat bersekutu 0 0 224.5 0 0 0 0 0 224.5<br />
Jumlah dihutang kepada<br />
subsidiari 5.32 1,644.1 1,184.1 0 0 0 0 2,196.3 5,024.5<br />
Pinjaman 5.57 197.0 4.7 63.8 307.2 3,008.0 639.1 8,838.9 13,058.7<br />
1,841.1 1,413.3 63.8 307.2 3,008.0 639.1 11,035.2 18,307.7<br />
Beza sensitiviti kada faedah<br />
pada kunci kira-kira 0 (1,192.6) 3,336.1 (9.2) (307.2) (3,008.0) (639.1) (11,035.2) (12,855.2)<br />
Beza sensitiviti kadar faedah<br />
di luar kunci kira-kira 0 167.0 0 (170.5) 0 0 0 0 (3.5)<br />
Jumlah beza sensitiviti<br />
kadar faedah (1,025.6) 3,336.1 (179.7) (307.2) (3,008.0) (639.1) (11,035.2) (12,858.7)<br />
baki<br />
Jumlah tidak di bawah<br />
sensitif sensitif prinsip<br />
faedah faedah islam Jumlah<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
syarikat<br />
2008<br />
Tanggungan kewangan<br />
Pemiutang perdagangan dan pemiutang lain 0 3,421.0 0 3,421.0<br />
Pinjaman 13,096.8 166.0 2,186.3 15,449.1<br />
Jumlah dihutang kepada subsidiari 4,718.7 0 0 4,718.7<br />
Jumlah dihutang kepada syarikat bersekutu 345.2 0 0 345.2<br />
Tanggungan lain (jumlah perlu dibayar kepada<br />
rakan balas dalam perjanjian tukar ganti) 0 0.7 0 0.7<br />
18,160.7 3,587.7 2,186.3 23,934.7<br />
Beza sensitiviti kadar faedah pada kunci kira-kira (13,680.5) (860.1) (486.1) (15,026.7)<br />
Beza sensitiviti kadar faedah di luar kunci kira-kira 0.8 0 0 0.8<br />
Jumlah beza sensitiviti kadar faedah (13,679.7) (860.1) (486.1) (15,025.9)<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
259
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
260<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
42 pengurusan risikO keWangan (samb.)<br />
(b) risiko kadar faedah (samb.)<br />
baki<br />
Jumlah tidak di bawah<br />
sensitif sensitif prinsip<br />
faedah faedah islam Jumlah<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
syarikat<br />
2007<br />
Tangungan kewangan<br />
Pemiutang perdagangan dan pemiutang lain 0 2,804.0 0 2,804.0<br />
Pinjaman 13,058.7 170.6 3,362.7 16,592.0<br />
Jumlah dihutang kepada subsidiari 5,024.5 0 0 5,024.5<br />
Jumlah dihutang kepada syarikat bersekutu 224.5 0 0 224.5<br />
Tanggungan lain (jumlah perlu dibayar kepada<br />
rakan balas dalam perjanjian tukar ganti) 0 1.2 0 1.2<br />
18,307.7 2,975.8 3,362.7 24,646.2<br />
Beza sensitiviti kadar faedah pada kunci kira-kira (12,855.2) (512.2) (2,490.7) (15,858.1)<br />
Beza sensitiviti kadar faedah di luar kunci kira-kira (3.5) 0 0 (3.5)<br />
Jumlah beza sensitiviti kadar faedah (12,858.7) (512.2) (2,490.7) (15,861.6)<br />
Jadual di bawah meringkaskan kadar faedah purata berwajaran yang berkuatkuasa pada 31 Ogos 2008 dan<br />
31 Ogos 2007 mengikut mata wang asing utama bagi setiap kelas aset kewangan dan tanggungan kewangan<br />
usD JpY eurO rm lain-lain<br />
% % % % %<br />
kumpulan<br />
2008<br />
Aset kewangan<br />
Deposit dan baki bank 4.52 0 0 3.53 0<br />
Tanggungan kewangan<br />
Pinjaman 6.61 1.95 3.06 6.60 2.25<br />
2007<br />
Aset kewangan<br />
Deposit dan baki bank 4.52 0 0 3.53 0<br />
Tanggungan kewangan<br />
Pinjaman 6.61 1.95 3.06 6.60 2.25
42 pengurusan risikO keWangan (samb.)<br />
(b) risiko kadar faedah (samb.)<br />
usD JpY eurO rm lain-lain<br />
% % % % %<br />
syarikat<br />
2008<br />
Aset kewangan<br />
Jumlah dihutang oleh subsidiari 5.21 0 0 5.71 0<br />
Penghutang perdagangan<br />
dan penghutang lain 0 0 0 4.00 0<br />
Deposit dan baki bank 5.25 0 0 3.58 0<br />
Tanggungan kewangan<br />
Jumlah dihutang kepada subsidiari 4.08 4.05 0 0 0<br />
Pinjaman 7.45 1.39 2.50 6.14 0<br />
2007<br />
Aset kewangan<br />
Jumlah dihutang oleh subsidiari 7.04 0 0 7.90 0<br />
Penghutang perdagangan<br />
dan penghutang lain 0 0 0 4.00 0<br />
Deposit dan baki bank 5.25 0 0 5.53 0<br />
Tanggungan kewangan<br />
Jumlah dihutang kepada subsidiari 5.37 4.05 0 0 0<br />
Pinjaman 7.57 1.43 3.06 6.30 2.25<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
261
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
262<br />
42 pengurusan risikO keWangan (samb.)<br />
(c) risiko kredit<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
(i) Komitmen dan luar jangka pada kunci kira-kira<br />
Risiko kredit adalah risiko satu pihak kepada satu instrumen kewangan yang gagal melunaskan tanggungjawabnya<br />
dan menyebabkan pihak lain mengalami kerugian kewangan. Jadual berikut menganalisis aset-aset Kumpulan<br />
dan Syarikat mengikut tumpuan industri pada tarikh kunci kira-kira.<br />
Faedah<br />
Deposit dan pelaburan diterima<br />
baki bank dalam penghutang daripada Jumlah<br />
(tidak instrumen perdagangan rakan balas pada komitmen<br />
termasuk tidak dan aset antara perjanjian kunci dan luar<br />
tunai) tercatat# lain syarikat tukar ganti kira-kira jangka<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
kumpulan<br />
2008<br />
Kerajaan 0 0 84.2 0 0 84.2 0<br />
Institusi kewangan 4,414.7 38.0 6.3 0 0.2 4,459.2 0<br />
Perniagaan 0 0 1,264.9 0 0 1,264.9 0<br />
Individu 0 0 923.3 0 0 923.3 0<br />
Syarikat Bersekutu 0 0 0 37.8 0 37.8 0<br />
Subsidiari 0 0 0 0 0 0 3,739.4<br />
Lain-lain 0 0 196.0 0 0 196.0 0<br />
4,414.7 38.0 2,474.7 37.8 0.2 6,965.4 3,739.4<br />
2007<br />
Kerajaan 0 0 114.2 0 0 114.2 0<br />
Institusi kewangan 4,339.8 38.0 15.3 0 0.3 4,393.4 0<br />
Perniagaan 0 0 1,105.2 0 0 1,105.2 0<br />
Individu 0 0 1,041.8 0 0 1,041.8 0<br />
Syarikat Bersekutu 0 0 0 34.6 0 34.6 0<br />
Lain-lain 0 0 190.3 0 0 190.3 3,566.3<br />
4,339.8 38.0 2,466.8 34.6 0.3 6,879.5 3,566.3<br />
# Jumlah ini tidak termasuk instrumen ekuiti berjumlah RM21.1 juta (2007: RM23.2 juta), bersih peruntukan.
42 pengurusan risikO keWangan (samb.)<br />
(c) risiko kredit (samb.)<br />
(i) Komitmen dan luar jangka pada kunci kira-kira (Samb.)<br />
Faedah<br />
Deposit dan pelaburan diterima<br />
baki bank dalam penghutang daripada Jumlah<br />
(tidak instrumen perdagangan rakan balas pada komitmen<br />
termasuk tidak dan aset antara perjanjian kunci dan luar<br />
tunai) tercatat# lain syarikat tukar ganti kira-kira jangka<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
syarikat<br />
2008<br />
Kerajaan 0 0 84.2 0 0 84.2 0<br />
Institusi kewangan 3,750.1 38.0 6.3 0 0.2 3,794.6 0<br />
Perniagaan 0 0 1,049.8 0 0 1,049.8 0<br />
Individu 0 0 903.3 0 0 903.3 0<br />
Syarikat Bersekutu 0 0 0 37.8 0 37.8 0<br />
Subsidiari 0 0 0 2,299.0 0 2,299.0 3,739.4<br />
Lain-lain 0 0 196.0 0 0 196.0 0<br />
3,750.1 38.0 2,239.6 2,336.8 0.2 8,364.7 3,739.4<br />
2007<br />
Kerajaan 0 0 76.9 0 0 76.9 0<br />
Institusi kewangan 4,228.9 38.0 15.3 0 0.3 4,282.5 0<br />
Perniagaan 0 0 967.6 0 0 967.6 0<br />
Individu 0 0 905.0 0 0 905.0 0<br />
Syarikat Bersekutu 0 0 0 34.6 0 34.6 0<br />
Subsidiari 0 0 0 1,953.2 0 1,953.2 3,894.4*<br />
Lain-lain 0 0 190.3 0 0 190.3 0<br />
4,228.9 38.0 2,155.1 1,987.8 0.3 8,410.1 3,894.4<br />
# Jumlah ini tidak termasuk instrumen ekuiti berjumlah RM21.1 juta (2007: RM23.2 juta), bersih peruntukan.<br />
* Jumlah ini mewakili jaminan kewangan diterbitkan oleh Syarikat atas kemudahan pinjaman diberikan kepada subsidiari.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
263
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
264<br />
42 pengurusan risikO keWangan (samb.)<br />
(c) risiko kredit (samb.)<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
(ii) Di luar kunci kira-kira<br />
Kumpulan dan Syarikat terdedah kepada risiko kredit apabila nilai saksama kontrak menguntungkan, di mana<br />
rakan balas perlu membayar kepada Kumpulan dan Syarikat sekiranya ada penamatan kontrak. Jadual berikut<br />
meringkaskan nilai saksama kontrak yang menguntungkan, menunjukkan pendedahan risiko kredit.<br />
kumpulan syarikat<br />
kontrak nilai kontrak nilai<br />
atau jumlah saksama atau jumlah saksama<br />
pokok bersih meng- pokok bersih mengnosional<br />
untungkan nosional untungkan<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
2008<br />
Swap kadar faedah mata wang asing silang 103.1 0 103.1 0<br />
103.1 0 103.1 0<br />
2007<br />
Swap kadar faedah mata wang asing silang 167.0 0 167.0 0<br />
167.0 0 167.0 0<br />
(d) risiko pertukaran mata wang asing<br />
Pendedahan mata wang aset kewangan dan tanggungan kewangan Kumpulan dan Syarikat yang tidak didenominasikan<br />
dalam mata wang yang digunakan oleh syarikat-syarikat berkenaan adalah seperti berikut.<br />
usD JpY eurO lain-lain<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
kumpulan<br />
2008<br />
Aset kewangan<br />
Penghutang, deposit dan prabayar 21.2 0 0.9 0<br />
Deposit dan baki bank 124.4 63.2 0 57.1<br />
Aset-aset lain 0 0.2 0 0<br />
145.6 63.4 0.9 57.1<br />
Tanggungan kewangan<br />
Pemiutang<br />
– luaran 75.2 0 0.5 0<br />
Pinjaman 6,310.7 4,506.1 1.8 0<br />
6,385.9 4,506.1 2.3 0
42 pengurusan risikO keWangan (samb.)<br />
(d) risiko pertukaran mata wang asing (samb.)<br />
usD JpY eurO lain-lain<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
kumpulan<br />
2007<br />
Aset kewangan<br />
Penghutang, deposit dan prabayar 0.6 0 0 0<br />
Deposit dan baki bank 18.6 0 0 0<br />
Aset-aset lain 0 0.3 0 0<br />
19.2 0.3 0 0<br />
Tanggungan kewangan<br />
Pemiutang<br />
– luaran 1.8 0 0.1 0<br />
Pinjaman 6,666.3 4,254.9 6.1 8.1<br />
6,668.1 4,254.9 6.2 8.1<br />
usD JpY eurO lain-lain<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
syarikat<br />
2008<br />
Aset kewangan<br />
Jumlah dihutang oleh subsidiari 1,380.9 0 0 0.3<br />
Deposit dan baki bank 0 63.2 0 0<br />
Aset-aset lain (kadar faedah akan diterima<br />
daripada rakan balas dalam Perjanjian<br />
tukar ganti) 0 0.2 0 0<br />
1,380.9 63.4 0 0.3<br />
Tanggungan kewangan<br />
Jumlah dihutang kepada subsidiari 2,901.1 885.6 0 0<br />
Pinjaman 3,724.6 3,657.9 1.8 0<br />
6,625.7 4,543.5 1.8 0<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
265
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
266<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
42 pengurusan risikO keWangan (samb.)<br />
(d) risiko pertukaran mata wang asing (samb.)<br />
usD JpY eurO lain-lain<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
syarikat<br />
2007<br />
Aset kewangan<br />
Jumlah dihutang oleh subsidiari 1,322.2 0 0 0.2<br />
Deposit dan baki bank 14.4 0 0 0<br />
Aset-aset lain (kadar faedah akan diterima<br />
daripada rakan balas dalam perjanjian<br />
tukar ganti) 0 0.3 0 0<br />
1,336.6 0.3 0 0.2<br />
Tanggungan kewangan<br />
Jumlah dihutang kepada subsidiari 3,108.1 885.6 0 0<br />
Pinjaman 3,754.6 3,427.2 6.1 8.1<br />
6,862.7 4,312.8 6.1 8.1<br />
(e) nilai saksama<br />
Nilai saksama instrumen kewangan dianggap sebagai jumlah di mana instrumen itu boleh ditukar atau dibayar antara<br />
dua pihak yang berpengetahuan dan rela hati dalam urus niaga yang teliti, selain pelupusan yang dipaksa atau<br />
pelupusan pencairan. Harga pasaran yang tercatat, digunakan untuk menentukan nilai saksama. Walau bagaimanapun,<br />
bagi kebanyakan instrumen kewangan bagi Kumpulan dan Syarikat, harga pasaran yang tercatat tidak wujud. Bagi<br />
instrumen kewangan seperti ini, nilai saksama yang ditentukan adalah anggaran yang diperolehi menggunakan nilai<br />
bersih semasa atau melalui kaedah-kaedah penilaian yang lain. Kaedah tersebut membabitkan ketidaktentuan dan<br />
banyak dipengaruhi oleh andaian-andaian dan pertimbangan yang dibuat mengenai ciri-ciri risiko berbagai instrumen<br />
kewangan, kadar diskaun, anggaran aliran tunai masa hadapan, jangkaan kerugian masa hadapan dan lain-lain faktor.<br />
Perubahan dalam andaian boleh menyebabkan kesan yang ketara terhadap anggaran dan seterusnya nilai saksama.<br />
Nilai muka bagi aset dan tanggungan kewangan yang matang dalam tempoh kurang dari satu tahun dianggap<br />
hampir sama dengan nilai saksamanya.
42 pengurusan risikO keWangan (samb.)<br />
(e) nilai saksama (samb.)<br />
(i) Pada kunci kira-kira<br />
Jumlah nilai yang dibawa bagi aset dan tanggungan kewangan Kumpulan dan Syarikat pada tarikh kunci kirakira<br />
hampir sama dengan nilai saksama kecuali yang dinyatakan di bawah:<br />
kumpulan syarikat<br />
nilai nilai nilai nilai<br />
dibawa saksama dibawa saksama<br />
rm’juta rm’juta rm’juta rm’juta<br />
2008<br />
Aset kewangan<br />
Pelaburan 0.1 0 0 0<br />
Penghutang jangka panjang 0 0 613.3 611.3<br />
Penghutang, deposit dan prabayar 44.2 15.6 0 0<br />
Tanggungan kewangan<br />
Pemiutang 734.1 0 0 0<br />
Pinjaman 23,231.0 23,808.7 15,449.1 15,514.8<br />
Bayaran kepada subsidiari<br />
(bukan semasa) 0 0 3,525.8 3,499.0<br />
Tanggungan lain 0 0 0 0<br />
2007<br />
Aset kewangan<br />
Pelaburan 0.1 0 0 0<br />
Penghutang jangka panjang 0 0 703.1 700.9<br />
Penghutang, deposit dan prabayar 38.8 17.4 0 0<br />
Tanggungan kewangan<br />
Pemiutang 32.9 0 0 0<br />
Pinjaman 24,435.0 25,127.1 15,589.3 16,156.2<br />
Bayaran kepada subsidiari<br />
(bukan semasa) 0 0 3,621.1 3,616.2<br />
Tanggungan lain 712.4 0 0 0<br />
Aset kewangan<br />
Nilai saksama penghutang jangka panjang adalah lebih rendah daripada nilai yang dibawa pada tarikh kunci<br />
kira-kira kerana Syarikat memberi pendahuluan kepada subsidiari di bawah kadar pasaran semasa. Para Pengarah<br />
menganggap bahawa nilai yang dibawa ini dapat dituntut sepenuhnya kerana mereka tidak bercadang untuk<br />
merealisasikan aset kewangan melalui pertukaran pihak lain.<br />
Tanggungan kewangan<br />
Nilai saksama bon-bon yang tercatat telah dianggarkan menggunakan harga tawaran masing-masing yang tercatat.<br />
Bagi pinjaman tidak tercatat dengan kadar faedah tetap, nilai saksama telah dianggarkan dengan memberi diskaun<br />
kepada anggaran aliran tunai masa hadapan menggunakan kadar faedah pasaran pada masa tersebut untuk risiko<br />
kredit yang sama dan bagi tempoh kematangannya. Bagi pinjaman tidak tercatat dengan kadar faedah terapung,<br />
nilai kadar faedah yang dibawa biasanya adalah anggaran nilai saksamanya yang berpatutan. 267<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
268<br />
42 pengurusan risikO keWangan (samb.)<br />
(e) nilai saksama (samb.)<br />
(i) Pada kunci kira-kira (Samb.)<br />
Kaedah di mana maklumat nilai saksama ditentukan dan sebarang andaian signifikan dibuat dalam aplikasinya<br />
adalah seperti berikut:<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
•<br />
Nota Kepada Penyata Kewangan<br />
saham sebutan dan sekuriti boleh dipasarkan – harga pasaran disebut pada tarikh kunci kira-kira<br />
pinjaman kepada subsidiari, jumlah daripada subsidiari dan pinjaman diambil oleh warga kerja – aliran wang<br />
tunai kontraktual masa depan didiskaun menggunakan sebutan harga peniaga-peniaga berkaitan kadar<br />
faedah bagi pinjaman serupa<br />
overdraf bank, tunai dan setara tunai, penghutang dan pemiutang dengan tempoh matang kurang daripada<br />
setahun (kesemuanya tertakluk kepada terma kredit normal) – nilai dibawa pada tarikh kunci kira-kira<br />
pinjaman-pinjaman selain daripada overdraf bank – aliran tunai kontraktual masa depan didiskaun pada<br />
kadar faedah pasaran semasa yang tersedia ada untuk instrumen kewangan yang serupa<br />
peruntukan hartanah kosong – aliran tunai didiskaun menggunakan satu kadar diskaun yang menggambarkan<br />
penilaian pasaran semasa nilai masa wang dan risiko khusus kepada tanggungan<br />
jaminan kewangan yang diberikan kepada pihak ketiga – sebut harga daripada jurubank seiring dengan<br />
jumlah yang diperlukan untuk menyelesaikan obligasi luar jangka pada tarikh kunci kira-kira<br />
kontrak tukaran asing hadapan – perbezaan antara kadar tukaran semerta dan kadar tukaran hadapan yang<br />
dikontrak pada tarikh kunci kira-kira, diaplikasikan ke atas jumlah yang dikontrak<br />
swap kadar faedah – nilai semasa aliran tunai masa depan dianggarkan, dikira menggunakan kadar-kadar<br />
ke hadapan<br />
(ii) Di luar kunci kira-kira<br />
Derivatif Instrumen kewangan yang digunakan untuk melindung nilai risiko pertukaran mata wang asing dan<br />
risiko kadar faedah yang berkaitan dengan beberapa pinjaman mata wang asing jangka panjang. Jumlah pokok<br />
nosional dalam kontrak bagi derivatif ini dan pelarasan nilai saksama yang sejajar adalah dianalisis seperti di<br />
bawah.<br />
Nilai saksama bagi instrumen derivatif adalah nilai semasa bagi aliran tunai masa hadapannya, dan ditentukan<br />
berdasarkan penilaian oleh bank Syarikat. Nilai saksama yang menguntungkan menunjukkan jumlah yang boleh<br />
diterima oleh Syarikat jika kontrak tersebut ditamatkan pada 31 Ogos 2008 atau sebaliknya.
42 pengurusan risikO keWangan (samb.)<br />
(e) nilai saksama (samb.)<br />
(ii) Di luar kunci kira-kira (Samb.)<br />
kontrak nilai nilai<br />
atau jumlah saksama saksama bersih<br />
pokok bersih meng- tidak mengnosional<br />
untungkan untungkan<br />
rm’juta rm’juta rm’juta<br />
kumpulan<br />
2008<br />
Swap kadar faedah mata wang asing silang 103.1 0 (0.4)<br />
Opsyen mata wang 812.5 0 (0.9)<br />
Jaminan korporat diberikan kepada institusi kewangan<br />
selaras dengan kemudahan disediakan kepada subsidiari 0 0 0<br />
915.6 0 (1.3)<br />
2007<br />
Swap kadar faedah mata wang asing silang 167.0 0 (5.1)<br />
Opsyen mata wang 789.7 0 (11.2)<br />
Jaminan korporat diberikan kepada institusi kewangan<br />
selaras dengan kemudahan disediakan kepada subsidiari 170.8 0 0<br />
1,127.5 0 (16.3)<br />
syarikat<br />
2008<br />
Jaminan korporat diberikan kepada institusi kewangan<br />
selaras dengan kemudahan disediakan kepada subsidiari 3,739.4 0 (124.7)<br />
Swap kadar faedah mata wang asing silang 103.1 0 (0.4)<br />
3,842.5 0 (125.1)<br />
2007<br />
Jaminan korporat diberikan kepada institusi kewangan<br />
selaras dengan kemudahan disediakan kepada subsidiari 3,894.4 0 (105.6)<br />
Swap kadar faedah mata wang asing silang 167.0 0 (5.1)<br />
4,061.4 0 (110.7)<br />
43 pengesahan penYata keWangan<br />
Penyata kewangan telah diluluskan untuk diterbitkan menurut satu resolusi Lembaga Pengarah pada 3 November 2008.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
269
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
270<br />
Kenyataan Para Pengarah<br />
menurut Seksyen 169 (15) Akta Syarikat, 1965<br />
Kami, Tan Sri Leo Moggie dan Dato’ Sri Che Khalib bin Mohamad Noh, dua daripada Pengarah <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong>,<br />
dengan ini menyatakan bahawa, pada pendapat para Pengarah, penyata kewangan yang dibentangkan dari muka surat 180<br />
sehingga 269 telah disusun bagi menunjukkan satu gambaran yang benar dan saksama mengenai kedudukan Kumpulan dan<br />
Syarikat pada 31 Ogos 2008 dan keputusan serta aliran tunai Kumpulan dan Syarikat bagi tahun kewangan yang berakhir<br />
pada tarikh tersebut menurut piawaian-piawaian perakaunan yang diluluskan oleh MASB di Malaysia dan peruntukan Akta<br />
Syarikat, 1965.<br />
Ditandatangan bagi pihak Lembaga Pengarah, selaras dengan resolusi mereka bertarikh 3 November 2008.<br />
tan sri leO mOggie DatO’ sri Che khalib bin mOhamaD nOh<br />
Pengerusi Presiden/Ketua Pegawai Eksekutif
Pengakuan Berkanun<br />
menurut Seksyen 169 (16) Akta Syarikat, 1965<br />
Saya, Dato’ Mohd Izzaddin Idris, orang utama yang bertanggungjawab ke atas pengurusan kewangan <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong>,<br />
dengan ikhlas dan sesungguhnya mengaku bahawa penyata kewangan yang dibentangkan di muka surat 180 sehingga 269<br />
adalah, pada pendapat saya, adalah tepat dan saya membuat pengakuan benar ini sesungguhnya dengan penuh kepercayaan<br />
akan kebenarannya, dan menurut peruntukan Akta Pengakuan Berkanun 1960.<br />
DatO’ mOhD iZZaDDin iDris<br />
Diturunkan dan diakui dengan sesungguhnya oleh penama yang di atas Dato’ Mohd Izzaddin Idris di Kuala Lumpur, Malaysia<br />
pada 3 November 2008, di hadapan saya.<br />
MOHD RADZI BIN YASIN<br />
pesuruhJaYa sumpah<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
271
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
272<br />
Laporan Juruaudit Bebas<br />
kepada para Ahli <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> (No. Syarikat 200866-W) (Diperbadankan di Malaysia)<br />
lapOran mengenai penYata keWangan<br />
PricewaterhouseCoopers (AF 1146)<br />
Akauntan Bertauliah<br />
Aras 10, 1 Sentral<br />
Jalan Travers, Kuala Lumpur Sentral<br />
P O Box 10192<br />
50706 Kuala Lumpur, Malaysia<br />
Telefon +60 3 2173 1188<br />
Faksimili +60 3 2173 1288<br />
www.pwc.com<br />
Kami telah mengaudit penyata kewangan <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong>, yang merangkumi kunci kira-kira Kumpulan dan Syarikat<br />
setakat 31 Ogos 2008, serta penyata pendapatan, penyata perubahan dalam ekuiti dan penyata aliran tunai bagi Kumpulan<br />
dan Syarikat untuk akhir tahun kewangan tersebut, juga ringkasan dasar perakaunan yang penting serta nota-nota penjelasan<br />
yang lain, seperti yang dikemukakan di muka surat 180 hingga 269.<br />
tanggungjawab para pengarah terhadap penyata kewangan<br />
Para Pengarah Syarikat bertanggungjawab terhadap penyediaan dan pembentangan penyata kewangan yang saksama menurut<br />
Piawaian Perakaunan Diluluskan MASB di Malaysia untuk Entiti Selain daripada Entiti Persendirian dan Akta Syarikat 1965.<br />
Tanggungjawab ini termasuk: merangka, melaksana dan mengekalkan kawalan dalaman yang relevan kepada penyediaan dan<br />
pembentangan saksama penyata kewangan yang bebas dari salah nyata ketara, sama ada disebabkan oleh penipuan ataupun<br />
kesilapan; memilih dan mengguna pakai dasar perakaunan yang bersesuaian; dan membuat anggaran perakaunan yang<br />
munasabah mengikut keadaan.<br />
tanggungjawab Juruaudit<br />
Tanggungjawab kami adalah untuk menyatakan pendapat tentang penyata kewangan ini berdasarkan audit kami. Kami telah<br />
menjalankan audit mengikut piawaian penguaditan yang diluluskan di Malaysia. Piawaian tersebut memerlukan kami mematuhi<br />
keperluan etika serta merancang dan melaksanakan audit bagi memperolehi jaminan yang munasabah mengenai sama ada<br />
penyata kewangan ini bebas daripada salah nyata yang ketara.<br />
Sesuatu audit melibatkan pelaksanaan prosedur untuk mendapatkan bukti audit tentang amaun dan pendedahan di dalam<br />
penyata kewangan. Prosedur yang dipilih adalah bergantung kepada pertimbangan kami, termasuk penilaian risiko salah nyata<br />
penting penyata kewangan, sama ada disebabkan oleh penipuan ataupun kesilapan. Dalam membuat penilaian risiko tersebut,<br />
kami mempertimbangkan kawalan dalaman yang relevan kepada penyediaan dan pembentangan saksama penyata kewangan<br />
Syarikat agar dapat merangka prosedur audit yang bersesuaian dengan keadaan, tetapi bukan untuk tujuan memberikan pendapat<br />
tentang keberkesanan kawalan dalaman Syarikat. Audit juga melibatkan penilaian kesesuaian dasar perakaunan yang digunakan<br />
serta kewajaran anggaran perakaunan yang dibuat oleh para pengarah, di samping menilai pembentangan penyata kewangan<br />
secara keseluruhan.<br />
Kami percaya bahawa bukti audit yang diperolehi adalah mencukupi dan bersesuaian untuk memberikan asas yang munasabah<br />
terhadap pendapat audit kami.<br />
pendapat<br />
Pada pendapat kami penyata kewangan telah disediakan menurut Piawian Perakaunan Diluluskan MASB di Malaysia untuk<br />
Entiti Selain daripada Entiti Persendirian dan Akta Syarikat, 1965 agar memberi gambaran yang benar dan saksama mengenai<br />
kedudukan kewangan Kumpulan dan Syarikat pada 31 Ogos 2008 dan berkenaan prestasi kewangan serta aliran tunai mereka<br />
bagi akhir tahun kewangan tersebut.
lapOran mengenai keperluan perunDangan Dan kaWal selia Yang lain<br />
Selaras dengan keperluan Akta Syarikat, 1965 di Malaysia, kami turut melaporkan perkara berikut:<br />
(a) Pada pendapat kami rekod perakaunan dan rekod-rekod lain serta daftar yang dikehendaki oleh Akta untuk disimpan oleh<br />
Syarikat dan subsidiari yang mana kami bertindak sebagai juruaudit telah disimpan dengan sempurna menurut peruntukan<br />
Akta tersebut.<br />
(b) Kami telah mempertimbangkan akaun serta <strong>laporan</strong> juruaudit untuk semua subsidiari di mana kami tidak bertindak sebagai<br />
juruaudit, seperti yang dinyatakan dalam nota 15 kepada penyata kewangan.<br />
(c) Kami berpuas hati bahawa akaun subsidiari yang disatukan dengan penyata kewangan Syarikat adalah dalam bentuk<br />
dan kandungan yang sesuai serta wajar untuk tujuan penyediaan penyata kewangan Kumpulan dan kami telah menerima<br />
maklumat serta penjelasan yang memuaskan yang kami perlukan untuk tujuan tersebut.<br />
(d) Laporan audit ke atas akaun subsidiari tidak tertakluk kepada sebarang pengecualian penting atau sebarang teguran di<br />
bawah Seksyen 174(3) Akta tersebut.<br />
perkara-perkara lain<br />
Laporan ini dibuat semata-mata untuk para ahli Syarikat, sebagai sebuah badan, menurut Seksyen 174 Akta Syarikat, 1965 di Malaysia<br />
dan bukan untuk tujuan lain. Kami tidak memikul tanggungjawab terhadap mana-mana orang untuk kandungan <strong>laporan</strong> ini.<br />
priCeWaterhOuseCOOpers thaYaparan a/l s. sangarapillai<br />
(No. AF: 1146) (No. 2085/09/08(J))<br />
Akauntan Bertauliah Akauntan Bertauliah<br />
Kuala Lumpur<br />
3 November 2008<br />
Ini adalah terjemahan Bahasa Malaysia untuk penyata kewangan <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> yang telah diaudit, yang pada asalnya telah disediakan dalam<br />
Bahasa Inggeris. Terjemahan ini telah dibuat untuk membolehkan ahli-ahli <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> yang fasih dalam Bahasa Malaysia untuk memahami<br />
sepenuhnya penyata kewangan berkenaan. Para pembaca dinasihatkan supaya merujuk kepada versi Bahasa Inggeris untuk penyata kewangan dan<br />
pendapat juruaudit yang telah disahkan.<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
273
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
274<br />
Analisis Pegangan Saham<br />
setakat 9 Oktober 2008<br />
mODal saham<br />
Modal Saham Dibenarkan 5,000,000,000 saham biasa bernilai RM1.00 sesaham,<br />
1 (Satu) Hak Istimewa Saham Keutamaan Boleh Tebus bernilai RM1.00 sesaham,<br />
1,000 Kelas A Keutamaan Boleh Tebus bernilai RM1.00 sesaham,<br />
500 Kelas B Saham Keutamaan Boleh Tebus bernilai RM1.00 sesaham.<br />
Modal Saham Diterbitkan 4,334,647,295 saham biasa bernilai RM1.00 sesaham,<br />
dan Dibayar Sepenuhnya 1 (Satu) Hak Istimewa Saham Keutamaan Boleh Tebus bernilai RM1.00 sesaham,<br />
1,000 Kelas A Keutamaan Boleh Tebus bernilai RM1.00 sesaham,<br />
500 Kelas B Saham Keutamaan Boleh Tebus bernilai RM1.00 sesaham.<br />
Hak Mengundi Satu hak mengundi untuk satu saham biasa<br />
analisis pegangan saham<br />
bilangan % bilangan % modal<br />
pemegang pemegang saham saham<br />
saiz pegangan saham saham saham biasa Diterbitkan<br />
KURANG DARIPADA 100 910 2.55 26,304 0.00<br />
100 – 1,000 8,429 23.60 6,521,548 0.15<br />
1,001 –10,000 23,676 66.30 64,518,424 1.49<br />
10,001 – 100,000 2,021 5.66 55,887,345 1.29<br />
100,001 SEHINGGA KURANG DARIPADA 672 1.88 1,659,445,774 38.28<br />
5% SAHAM DITERBITKAN<br />
5% DAN KE ATAS SAHAM DITERBITKAN 3 0.01 2,548,247,900 58.79<br />
Jumlah 35,711 100.00 4,334,647,295 100.00<br />
pegangan saham pengarah<br />
bil. saham<br />
kepentingan langsung /<br />
bil. nama pengarah tidak langsung %<br />
1 TAN SRI LEO MOGGIE — —<br />
2 DATO’ SRI CHE KHALIB BIN MOHAMAD NOH — —<br />
3 DATO’ PUTEH RUKIAH BINTI ABD MAJID — —<br />
4 DATO’ MOHAMMAD ZAINAL BIN SHAARI — —<br />
5 TAN SRI DATO’ LAU YIN PIN @ LAU YEN BENG — —<br />
6 TAN SRI DATO’ HARI NARAYANAN A/L GOVINDASAMY — —<br />
7 DATO’ ZAINAL ABIDIN BIN PUTIH 1,250 0.00<br />
8 DATO’ FUAD BIN JAAFAR 62,500 0.00<br />
9 TAN SRI DATO’ SERI SITI NORMA BINTI YAAKOB 1,250 0.00
pemegang saham utama<br />
bil. nama pemegang saham utama bil. saham %<br />
1 KHAZANAH NASIONAL BERHAD 1,638,474,689 37.80<br />
2 EMPLOYEES PROVIDENT FUND BOARD 592,194,361 13.66<br />
– 516,686,511 saham dipegang atas nama sendiri<br />
– 1,500,000 saham dipegang atas nama sendiri<br />
– 11,112,300 saham dipegang melalui SBB Nominees (Tempatan) Sdn Bhd<br />
– 15,180,000 saham dipegang melalui Alliancegroup Nominees (Tempatan) Sdn Bhd<br />
– 2,400,000 saham dipegang melalui Alliancegroup Nominees (Tempatan) Sdn Bhd<br />
– 7,418,700 saham dipegang melalui Am Nominees (Tempatan) Sdn Bhd<br />
– 2,582,900 saham dipegang melalui Cartaban Nominees (Tempatan) Sdn Bhd<br />
– 250,000 saham dipegang melalui Citigroup Nominees (Tempatan) Sdn Bhd<br />
– 502,900 saham dipegang melalui DB (Malaysia) Nominee (Tempatan) Sendirian <strong>Berhad</strong><br />
– 23,988,750 saham dipegang melalui HSBC Nominees (Tempatan) Sdn Bhd<br />
– 708,600 saham dipegang melalui Mayban Nominees (Tempatan) Sdn Bhd<br />
– 693,700 saham dipegang melalui Mayban Nominees (Tempatan) Sdn Bhd<br />
– 4,500,000 saham dipegang melalui Mayban Nominees (Tempatan) Sdn Bhd<br />
– 280,000 saham dipegang melalui Mayban Nominees (Tempatan) Sdn Bhd<br />
– 4,390,000 saham dipegang melalui RHB Nominees (Tempatan) Sdn Bhd<br />
3 AMANAH RAYA NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 393,086,700 9.07<br />
SKIM AMANAH SAHAM BUMIPUTERA<br />
senarai 30 pemegang saham terbesar<br />
bil. nama pemegang-pemegang saham bil. saham %<br />
1 KHAZANAH NASIONAL BERHAD 1,638,474,689 37.80<br />
2 EMPLOYEES PROVIDENT FUND BOARD 516,686,511 11.92<br />
3 AMANAH RAYA NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 393,086,700 9.07<br />
SKIM AMANAH SAHAM BUMIPUTERA<br />
4 KUMPULAN WANG PERSARAAN (DIPERBADANKAN) 153,146,700 3.53<br />
5 LEMBAGA TABUNG HAJI 120,861,175 2.79<br />
6 CARTABAN NOMINEES (ASING) SDN BHD 84,983,900 1.96<br />
SSBT FUND NB37 FOR JANUS CONTRARIAN FUND<br />
7 AMANAH RAYA NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 66,617,000 1.54<br />
AMANAH SAHAM WAWASAN 2020<br />
8 AMANAH RAYA NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 61,354,400 1.42<br />
AMANAH SAHAM MALAYSIA<br />
9 HSBC NOMINEES (ASING) SDN BHD 53,708,000 1.24<br />
TNTC FOR SAUDI ARABIAN MONETARY AGENCY<br />
10 CITIGROUP NOMINEES (ASING) SDN BHD 42,722,400 0.99<br />
ROYAL BANK OF SCOTLAND AS DEPOSITORY FOR FIRST STATE ASIA PACIFIC LEADER<br />
FUND (CB LDN)<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
275
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
276<br />
Analisis Pegangan Saham<br />
senarai 30 pemegang saham terbesar (sambungan)<br />
bil. nama pemegang-pemegang saham bil. saham %<br />
11 VALUECAP SDN BHD 41,449,500 0.96<br />
12 PERMODALAN NASIONAL BERHAD 40,670,075 0.94<br />
13 MALAYSIA NOMINEES (TEMPATAN) SENDIRIAN BERHAD 39,400,000 0.91<br />
GREAT EASTERN LIFE ASSURANCE (MALAYSIA) BERHAD (PAR 1)<br />
14 AMANAH RAYA NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 25,808,950 0.60<br />
AMANAH SAHAM DIDIK<br />
15 HSBC NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 23,988,750 0.55<br />
NOMURA ASSET MGMT MALAYSIA FOR EMPLOYEES PROVIDENT FUND<br />
16 CITIGROUP NOMINEES (ASING) SDN BHD 23,747,336 0.54<br />
BEAR STEARNS SECURITIES CORP FOR PERRY PARTNERS INTERNATIONAL, INC.<br />
17 CITIGROUP NOMINEES (ASING) SDN BHD 21,879,490 0.50<br />
EXEMPT AN FOR MELLON BANK (MELLON)<br />
18 CITIGROUP NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 20,642,075 0.48<br />
EXEMPT AN FOR PRUDENTIAL FUND MANAGEMENT BERHAD<br />
19 CARTABAN NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 17,390,900 0.40<br />
PETROLIAM NASIONAL BERHAD (STRATEGIC INV)<br />
20 CARTABAN NOMINEES (ASING) SDN BHD 17,042,700 0.39<br />
SSBT FUND RNZX FOR STICHTING PENSIOENFONDS ABP<br />
21 CITIGROUP NOMINEES (ASING) SDN BHD 15,335,500 0.35<br />
CB LDN FOR FIRST STATE ASIA PACIFIC FUND<br />
22 ALLIANCEGROUP NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 15,180,000 0.35<br />
PHEIM ASSET MANAGEMENT SDN BHD FOR EMPLOYEES PROVIDENT FUND<br />
23 CITIGROUP NOMINEES (ASING) SDN BHD 15,134,269 0.35<br />
GSI FOR PERRY PARTNERS INTER INC<br />
24 MAYBAN NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 14,918,200 0.34<br />
MAYBAN TRUSTEES BERHAD FOR PUBLIC ITTIKAL FUND (N14011970240)<br />
25 PERTUBUHAN KESELAMATAN SOSIAL 14,711,350 0.34<br />
26 AMANAH RAYA NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 13,861,900 0.32<br />
SEKIM AMANAH SAHAM NASIONAL<br />
27 HSBC NOMINEES (ASING) SDN BHD 13,000,000 0.30<br />
BNY BRUSSELS FOR MAGELLAN<br />
28 LEMBAGA TABUNG ANGKATAN TENTERA 12,558,000 0.29<br />
29 HSBC NOMINEES (ASING) SDN BHD 12,512,910 0.28<br />
BNY BRUSSELS FOR ING JANUS CONTRARIAN PORTFOLIO<br />
30 SBB NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 11,112,300 0.26<br />
EMPLOYEES PROVIDENT FUND BOARD<br />
Jumlah 3,541,985,680 81.71
Analisis Pegangan Sekuriti Pendapatan Tidak Bercagar<br />
Boleh Tebus Boleh Tukar 2004-2009 (“CRIS”)<br />
setakat 9 Oktober 2008<br />
Jenis Sekuriti : 3.05% 5 tahun Sekuriti Pendapatan Tidak Bercagar Boleh Tebus Boleh Tukar 2004-2009 (CRIS) dengan nilai<br />
nominal RM1.00 setiap satu<br />
Hak Mengundi : Tiada sehingga selepas ditukarkan kepada Saham Biasa pada RM1.00 sesaham<br />
analisis pegangan sekuriti penDapatan tiDak berCagar bOleh tebus bOleh tukar<br />
2004-2009 (“Cris”)<br />
bil. pemegang % pemegang nilai nominal % Cris<br />
kategori Cris Cris Cris (rm) Diterbitkan<br />
KURANG DARIPADA 100 4 4.44 94 0.00<br />
100 – 1,000 8 8.89 4,970 0.01<br />
1,001 – 10,000 19 21.11 102,688 1.17<br />
10,001 – 100,000 25 27.78 1,455,000 2.46<br />
100,001 SEHINGGA KURANG<br />
5% SAHAM DITERBITKAN 28 31.11 19,429,100 32.82<br />
5% DAN KE ATAS SAHAM DITERBIT 6 6.67 38,200,600 64.54<br />
Jumlah 90 100.00 59,191,952 100.00<br />
pegangan Cris pengarah<br />
nilai nominal Cris (rm)<br />
kepentingan<br />
langsung /<br />
bil. nama pengarah tidak langsung %<br />
1 TAN SRI LEO MOGGIE — —<br />
2 DATO’ SRI CHE KHALIB BIN MOHAMAD NOH — —<br />
3 DATO’ PUTEH RUKIAH BINTI ABD MAJID — —<br />
4 DATO’ MOHAMMAD ZAINAL BIN SHAARI — —<br />
5 TAN SRI DATO’ LAU YIN PIN @ LAU YEN BENG — —<br />
6 TAN SRI DATO’ HARI NARAYANAN A/L GOVINDASAMY — —<br />
7 DATO’ ZAINAL ABIDIN BIN PUTIH — —<br />
8 DATO’ FUAD BIN JAAFAR — —<br />
9 TAN SRI DATO’ SERI SITI NORMA BINTI YAAKOB — —<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
277
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
278<br />
pemegang Cris utama<br />
Analisis Pegangan Sekuriti Pendapatan Tidak Bercagar Boleh Tebus Boleh Tukar 2004-2009 (“CRIS”)<br />
nilai nominal<br />
bil. nama pemegang Cris Cris (rm) %<br />
1 MAYBAN NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 10,000,000 16.89<br />
ETIQA INSURANCE BERHAD (LIFE PAR FUND)<br />
2 CITIGROUP NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 7,636,100 12.90<br />
ING INSURANCE BERHAD (INV-IL PAR)<br />
3 MALAYSIA NOMINEES (TEMPATAN) SENDIRIAN BERHAD 6,800,000 11.49<br />
GREAT EASTERN LIFE ASSURANCE (MALAYSIA) BERHAD (PAR 1)<br />
4 AMANAH RAYA NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 5,500,000 9.29<br />
PUBLIC FAR-EAST BALANCED FUND<br />
5 AMANAH RAYA NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 5,264,500 8.89<br />
PUBLIC ENHANCED BOND FUND<br />
6 AMANAH RAYA NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 3,000,000 5.07<br />
KUMPULAN WANG BERSAMA<br />
senarai 30 pemegang terbesar Cris<br />
nilai nominal<br />
bil. nama pemegang Cris Cris (rm) %<br />
1 MAYBAN NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 10,000,000 16.89<br />
ETIQA INSURANCE BERHAD (LIFE PAR FUND)<br />
2 CITIGROUP NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 7,636,100 12.90<br />
ING INSURANCE BERHAD (INV-IL PAR)<br />
3 MALAYSIA NOMINEES (TEMPATAN) SENDIRIAN BERHAD 6,800,000 11.49<br />
GREAT EASTERN LIFE ASSURANCE (MALAYSIA) BERHAD (PAR 1)<br />
4 AMANAH RAYA NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 5,500,000 9.29<br />
PUBLIC FAR-EAST BALANCED FUND<br />
5 AMANAH RAYA NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 5,264,500 8.89<br />
PUBLIC ENHANCED BOND FUND<br />
6 AMANAH RAYA NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 3,000,000 5.07<br />
KUMPULAN WANG BERSAMA<br />
7 AMANAH RAYA NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 2,500,000 4.22<br />
PUBLIC GLOBAL BALANCED FUND<br />
8 AMANAH RAYA NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 2,000,000 3.38<br />
PUBLIC DIVIDEND SELECT FUND<br />
9 HSBC NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 1,544,000 2.61<br />
HSBC (M) TRUSTEE BHD FOR OSK-UOB KIDSAVE TRUST (3621)<br />
10 MAYBAN TRUSTEES BERHAD 1,492,000 2.52<br />
CIMB-PRINCIPAL STRATEGIC BOND FUND<br />
11 HSBC NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 1,207,500 2.04<br />
HSBC (M) TRUSTEE BHD FOR OSK-UOB INCOME FUND (4314)<br />
12 KE-ZAN NOMINEES (ASING) SDN BHD 976,000 1.65<br />
KIM ENG SECURITIES PTE. LTD. FOR CYL INVESTMENTS LIMITED
senarai 30 pemegang terbesar Cris (sambungan)<br />
nilai nomini<br />
bil. nama pemegang Cris Cris (rm) %<br />
13 MAYBAN NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 970,000 1.64<br />
MAYBAN TRUSTEES BERHAD FOR CIMB-PRINCIPAL INCOME PLUS BALANCED FUND<br />
14 DB (MALAYSIA) NOMINEE (TEMPATAN) SENDIRIAN BERHAD 963,300 1.63<br />
CIMB-PRINCIPAL ASSET MGMT BHD FOR GLOBALE<br />
RUCKVERSICHERUNGS-AKTIENGESELLSCHAFT<br />
15 UNIVERSAL TRUSTEE (MALAYSIA) BERHAD 850,000 1.44<br />
HLG BOND FUND (L1)<br />
16 CIMSEC NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 800,000 1.35<br />
CIMB FOR HASRAT JAGUH SDN BHD (PB)<br />
17 DAYA MAHSURI SDN BHD 800,000 1.35<br />
18 CITIGROUP NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 717,700 1.21<br />
ING INSURANCE BERHAD (INV-IL NON-PAR)<br />
19 CIMSEC NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 600,000 1.01<br />
CIMB FOR SIEH KOK SWEE (PB)<br />
20 HLG NOMINEE (TEMPATAN) SDN BHD 505,000 0.85<br />
HLG ASSET MANAGEMENT SDN BHD FOR YAYASAN USAHAWAN BUMIPUTRA<br />
21 CIMSEC NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 500,000 0.84<br />
CIMB FOR FAIRLY YAP SWEE ENG (PB)<br />
22 CIMSEC NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 482,000 0.81<br />
CIMB FOR CHEONG KEE LAI (PB)<br />
23 MALAYSIA NOMINEES (TEMPATAN) SENDIRIAN BERHAD 450,000 0.76<br />
OVERSEAS ASSURANCE CORPORATION (MALAYSIA) BERHAD (MGF)<br />
24 HSBC NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 347,000 0.59<br />
HSBC (M) TRUSTEE BHD FOR RHB BALANCED FUND (3936)<br />
25 HLG NOMINEE (TEMPATAN) SDN BHD 338,000 0.57<br />
HLG ASSET MANAGEMENT SDN BHD FOR PERBADANAN BEKALAN AIR PULAU PINANG<br />
SDN BHD<br />
26 CIMSEC NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 200,000 0.34<br />
CIMB FOR ROSLINA BINTI ABDUL RAHMAN (PB-IU)<br />
27 CIMSEC NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 195,000 0.33<br />
CIMB FOR TAN KOK HENG (PB)<br />
28 NADIAH PAUT ABDULLAH @ REBECCA PAUT 187,300 0.32<br />
29 CIMSEC NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 187,000 0.32<br />
CIMB FOR ZAKARIA BIN ARIFFIN (PB)<br />
30 CITIGROUP NOMINEES (TEMPATAN) SDN BHD 141,000 0.24<br />
ING INSURANCE BERHAD (ING-GP-EB)<br />
Jumlah 57,153,400 96.55<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
279
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
280<br />
Senarai Hartanah<br />
– PENJANAAN<br />
bentuk tanah bangunan keterangan<br />
aktiviti<br />
Fungsian pegangan pajakan milik bebas<br />
Jumlah Jumlah Jumlah keluasan Jumlah<br />
bil. keluasan nbb bil. keluasan nbb bilangan keluasan nbb bil. binaan nbb<br />
penjanaan lot (mp) (rm’000) lot (mp) (rm’000) lot (mp) (rm’000) (mp) (rm’000)<br />
(1) (2) (3) (4) (5) (6) (1+4) (2+5) (3+6) (10) (11) (12) (13)<br />
lokasi<br />
Perlis — — — 2 1,499 52 2 1,499 52 — — — Stesen<br />
Kedah 2 1,676 27 6 22,280 6,047 8 23,956 6,074 21 2,493 5,656 Janaelektrik,<br />
Pulau Pinang 2 163,325 26,463 2 67,726 2,136 4 231,051 28,599 8 10,258 149,271 Stesen<br />
Perak 8 129,517 124,120 10 1,684,595 63,916 18 1,814,112 188,036 117 80,378 564,366 Luarbandar,<br />
Selangor 5 16,892,869 122,045 4 514,707 25,451 9 17,407,576 147,496 40 11,688 895,102 Stesen Mini<br />
W. Persekutuan — — — — — — — — — 11 150 7,184 Hidro,<br />
Putrajaya/ Bangunan Stor,<br />
Cyberjaya — — — — — — — — — — — — Bangunan<br />
N. Sembilan 4 170,812 4,074 1 13,550 1,657 5 184,362 5,731 20 3,257 158,478 Pejabat,<br />
Melaka — — — — — — — — — — — — Jeti dan<br />
Johor 3 89,012 12,969 2 167,515 13,923 5 256,527 26,892 26 9,850 68,031 Empangan<br />
Pahang 47 230,588 238 58 98,742 8,616 105 329,330 8,854 137 2,755 37,933<br />
Terengganu 45 239,386 16,410 48 28,817 13,938 93 268,203 30,348 92 12,316 443,530<br />
Kelantan 75 76,498 543 39 56,539 1,348 114 133,037 1,891 94 4,444 832,538<br />
Sabah 23 5,462,413 6,463 18 4,017,445 5,769 41 9,479,858 12,232 48 1,100 176,547<br />
Jumlah 214 23,456,096 313,352 190 6,673,415 142,853 404 30,129,511 456,205 614 138,689 3,338,600<br />
penJanaan<br />
Elektrik dihasilkan melalui proses penukaran sumber tenaga lain kepada tenaga elektrik. Proses ini dikenali sebagai penjanaan dan biasanya dijalankan di stesen-stesen janaelektrik.<br />
Selain daripada itu, TNB juga mengendalikan sebilangan stesen mini hidro dan set penjanaan diesel.<br />
nota: nbb – nilai buku bersih<br />
mp – meter persegi
– PENGHANTARAN<br />
bentuk tanah bangunan keterangan<br />
aktiviti<br />
Fungsian pegangan pajakan milik bebas<br />
Jumlah Jumlah Jumlah keluasan Jumlah<br />
bil. keluasan nbb bil keluasan nbb bilangan keluasan nbb bil. binaan nbb<br />
penghantaran lot (mp) (rm’000) lot (mp) (rm’000) lot (mp) (rm’000) (mp) (rm’000)<br />
(1) (2) (3) (4) (5) (6) (1+4) (2+5) (3+6) (10) (11) (12) (13)<br />
lokasi<br />
Perlis 4 110,024 1,030 2 15,860 474 6 125,884 1,504 16 3,145 63,803<br />
Kedah 11 440,017 3,409 180 71,451 2,441 191 511,468 5,850 70 7,694 180,927<br />
Pulau Pinang 15 1,311,447 8,126 36 114,908 4,739 51 1,426,355 12,865 44 3,653 167,373<br />
Perak 10 157,193 1,498 69 26,438 12,463 79 183,631 13,961 53 8,146 245,310<br />
Selangor 20 257,523 24,493 46 92,713 113,923 66 350,236 138,416 124 13,673 715,345<br />
W. Persekutuan 10 176,794 10,991 204 79,800 14,209 214 256,594 25,200 46 7,740 336,436<br />
Putrajaya/ Pencawang-<br />
Cyberjaya — — — — — — — — — — — — Pencawang<br />
N. Sembilan 13 688,904 6,703 15 87,029 5,090 28 775,933 11,793 59 3,836 159,031 Masuk Utama<br />
Melaka 6 59,717 4,881 21 20,627 7,188 27 80,344 12,069 51 7,167 89,231<br />
Johor 30 554,552 22,153 44 64,522 15,132 74 619,074 37,285 133 9,027 697,994<br />
Pahang 8 86,487 1,235 19 155,835 4,722 27 242,322 5,957 76 2,934 177,820<br />
Terengganu 5 170,622 3,363 11 — 210 16 170,622 3,573 41 3,544 69,751<br />
Kelantan 3 95,628 1,838 170 176,029 6,130 173 271,657 7,968 35 5,551 67,201<br />
Sabah 3 30,904 1,454 1 14,165 134 4 45,069 1,588 19 5,040 82,402<br />
Jumlah 138 4,139,812 91,174 818 919,377 186,855 956 5,059,189 278,029 767 81,150 3,052,624<br />
penghantaran<br />
Aktiviti Penghantaran melibatkan proses penghantaran tenaga elektrik yang dijana di stesen-stesen janaelektrik ke pusat-pusat beban di mana ia diperlukan, misalnya di bandar, pusat<br />
perindustrian dan para pelanggan utama.<br />
Bagi tujuan ini satu rangkaian untuk talian penghantaran yang membentuk Grid <strong>Nasional</strong> diperlukan. Di beberapa tempat tertentu, pencawang penghantaran dibina bagi menyalurkan<br />
tenaga elektrik dari Grid <strong>Nasional</strong> ke beberapa pusat beban. Sisem Penghantaran dikendali pada paras voltan 500 kV, 275 kV, 132 kV dan 66 kV.<br />
nota: nbb – nilai buku bersih<br />
mp – meter persegi<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
281
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
282<br />
– PEMBAHAGIAN<br />
bentuk tanah bangunan keterangan<br />
aktiviti<br />
Fungsian pegangan pajakan milik bebas<br />
Jumlah Jumlah Jumlah keluasan Jumlah<br />
bil. keluasan nbb bil keluasan nbb bilangan keluasan nbb bil. binaan nbb<br />
pembahagian lot (mp) (rm’000) lot (mp) (rm’000) lot (mp) (rm’000) (mp) (rm’000)<br />
(1) (2) (3) (4) (5) (6) (1+4) (2+5) (3+6) (10) (11) (12) (13)<br />
Senarai Hartanah<br />
lokasi<br />
Perlis 37 16,378 779 42 71,964 880 79 88,342 1,659 52 1,200 4,756 Pencawang-<br />
Kedah 159 363,808 9,744 309 428,369 25,844 468 792,177 35,588 214 46,250 39,206 Pencawang<br />
Pulau Pinang 106 155,457 5,760 366 47,423 22,915 472 202,880 28,675 175 12,880 24,225 Pembahagian<br />
Perak 538 562,810 9,953 250 528,843 7,615 788 1,091,653 17,568 366 11,088 49,481<br />
Selangor 398 316,145 45,757 546 366,783 67,808 944 682,928 113,565 793 121,096 147,843<br />
W. Persekutuan 176 122,882 44,107 172 122,976 11,546 348 245,858 55,653 295 15,971 322,709<br />
Putrajaya/<br />
Cyberjaya — — 70 3 — 676 3 — 746 16 — 27,601<br />
N. Sembilan 246 108,319 2,849 145 40,689 2,383 391 149,008 5,232 123 6,872 6,156<br />
Melaka 197 61,468 4,000 211 67,646 24,279 408 129,114 28,279 155 4,007 6,006<br />
Johor 588 464,151 18,763 632 388,894 44,276 1,220 853,045 63,039 465 19,774 40,391<br />
Pahang 204 157,459 7,429 177 94,830 219 381 252,289 7,648 153 9,801 28,626<br />
Terengganu 188 639,980 2,709 58 40,214 1,084 246 680,194 3,793 119 4,508 17,943<br />
Kelantan 175 516,903 3,617 179 212,985 6,103 354 729,888 9,720 139 67,062 10,033<br />
Sabah 52 645,935 3,595 37 173,243 1,881 89 819,178 5,476 322 84,500 31,544<br />
Jumlah 3,064 4,131,695 159,132 3,127 2,584,859 217,509 6,191 6,716,554 376,641 3,387 405,009 756,520<br />
pembahagian<br />
Sistem pembahagian bermula di hujung talian penghantaran di mana pencawang pembahagian merendahkan paras voltan bagi membolehkan tenaga elektrik dibekalkan kepada<br />
para pelanggan TNB.<br />
Sistem pembahagian ini meliputi pencawang pembahagian, talian atas dan kabel bawah tanah pada paras voltan 33 KV dan ke bawah.<br />
nota: nbb – nilai buku bersih<br />
mp – meter persegi
– KEDIAMAN DAN LAIN-LAIN<br />
bentuk tanah bangunan keterangan<br />
aktiviti<br />
Fungsian pegangan pajakan milik bebas<br />
Jumlah Jumlah Jumlah keluasan Jumlah<br />
bil. keluasan nbb bil keluasan nbb bilangan keluasan nbb bil. binaan nbb<br />
kediaman dan lot (mp) (rm’000) lot (mp) (rm’000) lot (mp) (rm’000) (mp) (rm’000)<br />
lain-lain (1) (2) (3) (4) (5) (6) (1+4) (2+5) (3+6) (10) (11) (12) (13)<br />
lokasi<br />
Perlis 1 1,037 322 6 50,816 1,987 7 51,853 2,309 13 6,151 6,080 Rumah<br />
Kedah 5 43,983 2,491 29 259,202 22,711 34 303,185 25,202 42 39,168 24,446 Kediaman,<br />
Pulau Pinang 8 26,829 5,294 23 256,968 28,168 31 283,797 33,462 54 13,628 134,389 Pangsapuri,<br />
Perak 37 78,110 3,060 53 1,074,710 28,544 90 1,152,820 31,604 116 134,749 63,214 Rumah-<br />
Selangor 36 33,009,908 158,641 49 1,764,430 137,897 85 34,774,338 296,538 331 90,263 1,035,389 Rumah<br />
W. Persekutuan 3 18,757 7,112 11 79,918 74,101 14 98,675 81,213 125 136,326 148,447 Peranginan,<br />
Putrajaya/ Bangunan<br />
Cyberjaya — — — — — — — — — — — — Pejabat,<br />
N. Sembilan 10 113,329 2,013 28 359,906 29,597 38 473,235 31,610 71 132,894 58,870 Stor Utama,<br />
Melaka 6 535,762 10,019 20 142,288 9,582 26 678,050 19,601 31 28,635 14,718 Gudang dan<br />
Johor 23 384,439 36,104 49 773,793 22,953 72 1,158,232 59,057 119 76,373 65,400 Bengkel<br />
Pahang 23 760,444 15,611 24 67,598 7,332 47 828,042 22,943 183 76,822 163,509<br />
Terengganu 25 3,306,420 29,410 4 1,922 2,362 29 3,308,342 31,772 53 47,434 89,410<br />
Kelantan 11 229,863 7,310 22 87,845 5,822 33 317,708 13,132 54 322,636 58,184<br />
Sabah 5 122,369 3,079 5 140,207 20,681 10 262,576 23,760 12 33,500 18,858<br />
Pakistan — — — 1 856,207 2,436 1 856,207 2,436 3 12,713 1,300<br />
Jumlah 193 38,631,250 280,466 324 5,915,810 394,173 517 44,547,060 674,639 1,207 1,151,292 1,882,214<br />
keDiaman Dan lain-lain<br />
‘Hartanah Kediaman’ meliputi Kuarters Anggota Kerja, Rumah Peranginan dan Pangsapuri. “Lain-lain” meliputi Bangunan Pejabat, Stor Utama, Gudang serta bengkel.<br />
nota: nbb – nilai buku bersih<br />
mp – meter persegi<br />
[ <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong> ] [ Laporan Tahunan 2008 ]<br />
283
Muka surat ini sengaja dibiarkan kosong.
Borang Proksi Jumlah Saham Biasa Dipegang<br />
Saya/Kami, No. KP/No. Pasport/No. Syarikat<br />
(NAMA PENUH DALAM HURUF BESAR)<br />
beralamat di sebagai Ahli/Ahli-ahli <strong>Tenaga</strong> <strong>Nasional</strong> <strong>Berhad</strong>,<br />
(ALAMAT)<br />
dengan ini melantik:-<br />
No. Akaun CDS:<br />
Nama / No. KP Bil. Saham Peratus (%)<br />
Proksi 1 atau sekiranya beliau tidak dapat hadir<br />
Proksi 2 atau sekiranya beliau tidak dapat hadir<br />
JUMLAH<br />
Pengerusi Mesyuarat dilantik sebagai Proksi saya/kami untuk menghadiri dan mengundi bagi pihak saya/kami di MESYUARAT<br />
AGUNG TAHUNAN KELAPAN BELAS TENAGA NASIONAL BERHAD yang akan diadakan di Dewan Serbaguna, Kompleks Sukan<br />
TNB, Jalan Pantai Baru, 59200 Kuala Lumpur pada hari khamis, 11 Disember 2008, pada pukul 10.00 pagi dan/atau pada<br />
sebarang penangguhannya.<br />
Proksi saya/kami akan mengundi sebagaimana yang dinyatakan di bawah ini:<br />
1. RESOLUSI 1 Menerima Penyata Kewangan yang telah Diaudit bagi Tahun Kewangan berakhir<br />
31 Ogos 2008<br />
2. RESOLUSI 2 Pengisytiharan dividen<br />
3. RESOLUSI 3 Pembayaran Elaun Pengarah<br />
4. RESOLUSI 4 Pemilihan semula Tan Sri Leo Moggie menurut Artikel 135<br />
5. RESOLUSI 5 Pemilihan semula Tan Sri Dato’ Hari Narayanan a/l Govindasamy menurut Artikel<br />
135<br />
6. RESOLUSI 6 Pemilihan semula Dato’ Zainal Abidin bin Putih menurut Artikel 135<br />
7. RESOLUSI 7 Pemilihan semula Tan Sri Dato’ Seri Siti Norma binti Yaakob menurut Artikel 133<br />
8. RESOLUSI 8<br />
urusan khas<br />
Melantik semula Tetuan PricewaterhouseCoopers sebagai Juruaudit Syarikat<br />
9. RESOLUSI 9 Kuasa Menerbitkan Saham Menurut Skim Opsyen Saham Pekerja II (ESOS II)<br />
10. RESOLUSI 10 Kuasa Menerbitkan Saham Baru Menurut Seksyen 132D, Akta Syarikat, 1965<br />
11. RESOLUSI 11 Cadangan Pembelian Balik Saham<br />
setuJu tiDak<br />
setuJu<br />
(Sila tandakan “X” dalam ruang yang sesuai di sebelah tiap-tiap Resolusi tentang bagaimana proksi anda akan mengundi. Jika tiada arahan undian diberikan, borang ini<br />
akan dianggap sebagai memberi kuasa kepada proksi anda untuk mengundi mengikut budi bicara beliau).<br />
Bertarikh: Disember 2008.<br />
Tandatangan Pemegang Saham<br />
atau Meterai Biasa Syarikat<br />
NOTA:<br />
1. Mana-mana ahli yang layak untuk menghadiri dan mengundi di Mesyuarat ini adalah layak untuk melantik proksi. Proksi ini tidak semestinya seorang ahli Syarikat.<br />
2. Instrumen perlantikan proksi perlu dibuat secara bertulis dan ditandatangani oleh orang yang melantik atau dimeterai peguamcaranya. Jika instrumen pelantikan proksi<br />
atau proksi-proksi diuruskan oleh sesebuah perbadanan, surat ini hendaklah dimeterai atau ditandatangani oleh seorang pegawai atau peguamcara yang diberi<br />
kuasa.<br />
3. Sekiranya, seorang ahli melantik dua (2) orang proksi, perlantikan itu tidak sah melainkan peratus pegangan yang diwakili oleh setiap proksi itu ditetapkan.<br />
4. Sebuah perbadanan yang menjadi ahli, boleh, melalui resolusi Pengarah-pengarahnya atau badan pengawasan yang lain, memberi kuasa kepada seseorang yang<br />
difikirkan sesuai untuk bertindak sebagai wakilnya dalam Mesyuarat ini menurut Artikel 107(6) Tataurus Syarikat.<br />
5. Instrumen perlantikan proksi atau proksi-proksi hendaklah sampai di Symphony Share Registrars Sdn. Bhd., Tingkat 26, Menara Multi-Purpose, Capital Square, No. 8<br />
Jalan Munshi Abdullah, 50100 Kuala Lumpur, tidak kurang daripada empat puluh lapan (48) jam sebelum waktu yang ditetapkan untuk Mesyuarat.
symphony share registrars sdn. bhd.<br />
Tingkat 26, Menara Multi-Purpose<br />
Capital Square<br />
No. 8, Jalan Munshi Abdullah<br />
50100 Kuala Lumpur<br />
Stem