Agirre Asteasukoaren "Eracusaldiac", sermoia ... - Euskaltzaindia
Agirre Asteasukoaren "Eracusaldiac", sermoia ... - Euskaltzaindia
Agirre Asteasukoaren "Eracusaldiac", sermoia ... - Euskaltzaindia
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
112<br />
ARANTZA OZAETA<br />
penuriak, gu txiespenak… Ez-jakitea eta ez-jakitearen ondorioak marka tzen dituzten<br />
hizketa-egin tzak leudeke bertan. Atal hau ere oso hornituta dago. Baina<br />
oraindik ez gara preskripzioara iri tsi. Izan ere OBLIGAZIOAren modalitatean<br />
leudeke preskripziozko hizketa-egin tza guztiak. OBLIGAZIOaren modalitate<br />
hau, gogora ekar bedi hizketa-egin tzak poten tzia tzeaz eta ahul tzeaz esan duguna<br />
(cf. supra 3.1.2.2.) li tzateke BETEBEHARRAREN ber tsio gogorragoa,<br />
point-a poten tziaturik lukeena, eta alderan tziz. OBLIGAZIOaren modalitate<br />
hau ere horniturik asko dago.<br />
Gauzak horrela, gure ustez, sermoietako hizketa-egin tzak lau dinamika edo<br />
logika horietan koka tzen dira: desioaren logika; inten tzioaren logika; beharrizanaren<br />
logika; eta obligazioaren logika. Eta hizketa-egin tza aleetatik edo lokaletatik,<br />
gorago egin eta makro-egin tzara iristen dira. Logika horietan sar daitezke<br />
hizketa-egin tza lagun tzaileak edo subsidiarioak. Taulari goitik beherako<br />
norabideak ematen dio zen tzua, baina interpretazioa behetik gora ere egin dezakegu.<br />
Seinalatu ditugun hizketa-egin tzetako ba tzuk zuzenekoak dira, baina,<br />
erakusten saiatu garenez, beste logika batek mendera tzen ditu egin tza-zuzen<br />
horiek, alegia, egin tza erretoreak gobernatu ere, eta hori zeharkako hizketaegin<br />
tzez ematen da. Egin tza subsidiarioak edo periferikoak, zuzenekoak gure<br />
kasuan, ixilpean gorde tzen den erretore edo nuklear horren azpian leudeke.<br />
Gure ustez, testuaren elaborazioa mar txan jar tzen duen motiboa kezka da<br />
“Jauna bear bezala ezagutu eta ama tzeco” kristauak behar duen formazioa eta<br />
ardura. Azpimarra tzen da kristauak ez dakiela (“baña eguingo ditu gizonac<br />
oec, oen berriric ezpadu?, eta abar). Kezka dago, halaber, gizonak dotrinari<br />
kasu gu txi egiteagatik (“Dotrinac eracusten dizu, baina asco dira cristauen<br />
artean dotrinac dacarrena adi tzen ez duenac”). Kristaua lozorroan dago, eta<br />
sermoilariaren lana horiek esna tzea da. “Orregatic gauza bearra da beiñ ta<br />
berriz eta ascotan azal tzea eta aguer tzea dotrinac emen eracusten diguna”. Beraz,<br />
“ar tzaiak” atoz nerekin esaten dio kristauari, “Ceruco bidera”.<br />
Gauzak horrela, bekatuak aurrez aurre jar tzea, edota dogmak, zigorrak eta<br />
meha txuak egitea, ez da sermoilariaren zeregin eta asmo nagusia, instrumentu<br />
edo bitarteko tresna baizik. Azken batean erregulazio horiek ez dira egin tza<br />
nagusi, subordinatu baizik. Onar tzen dugu hizketa-egin tza indibidualak daudela,<br />
baina hizketa-egin tza horiek inten tzio eta ekin tza estrategia batek lotuak<br />
ditu: komunikazio-ekin tza baten parte eta bidera tzaile dira.<br />
Garran tzi tsuena, ezer baino lehenago egiteko, lo dagoena esna tzea da. Eta<br />
horretarako sen tsibilizazio eta “kon tzientizazio” egitasmo ba tzuk daude, kristauak<br />
ez baitaki… baina baleki!