HENAC
HENAC
HENAC
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>HENAC</strong><br />
Komunikazio-gaitasunak Komunikazio-gaitasun orokorrak Gaitasun estrategikoak<br />
Prozesu horietako urrats batzuk behagarriak eta ulergarriak dira. Beste batzuk,<br />
ordea, ez dira hain erraz ulertzen (nerbio-sistema zentralean jasotzen diren<br />
gertaerekin zerikusia dutenak, esaterako). Prozesu horren urratsak honako<br />
hauek izan ohi dira:<br />
a. Planifikazioa<br />
Planifikatzea da komunikazio-ekintzan parte hartzen duten gaitasun<br />
orokorrak eta komunikazio-gaitasunak hautatzea eta koordinatzea,<br />
komunikazio-asmoak betetzeko (ikusi 4. atala).<br />
b. Gauzatzea<br />
Gauzatzea prozesu gauzatzaileari esaten zaio.<br />
- Adierazpena<br />
Adierazpen-prozesuan bi osagaik parte hartzen dute:<br />
. Formulazioak planifikazioaren emaitza hizkuntza-molde batean<br />
txertatzen du. Prozesu lexikoak, gramatikalak eta fonologikoak hartzen<br />
ditu bere baitan (eta, idazketari dagokionez, ortografikoak); prozesu<br />
bereizgarriak dira, eta nolabaiteko independentzia dutenak.<br />
. Artikulazioak aho-aparatuaren jarduera antolatzen du, eta prozesu<br />
fonologikoak ahoskatzeko organoen mugimendu bihurtzen ditu. Horrela,<br />
ahozkoan, enuntziatua osatzen duten ahozko uhin-saila eratzen da, eta<br />
idatzian, eskuko giharren mugimendua antolatzen da.<br />
- Harrera<br />
Harrera prozesu hartzaileari esaten zaio, eta lau urrats ditu. Urrats horiek<br />
sekuentzia lineal baten moduan gertatzen dira (behetik gora), baina etengabe<br />
eguneratzen eta berrinterpretatzen dira (goitik behera), elkarreraginean<br />
gertatzen den prozesu subkontziente baten bidez.<br />
Honako hauek dira ahozko eta idatzizko ulermen-prozesuaren lau urratsak:<br />
. Soinuak, grafismoak eta hitzak (eskuz idatziak nahiz inprimatuak)<br />
ezagutzea.<br />
. Testua identifikatzea (erabat edo zati bat).<br />
. Testua entitate linguistiko gisa ulertzea.<br />
72