HENAC
HENAC
HENAC
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>HENAC</strong><br />
Komunikazio-gaitasunak Hizkuntza-gaitasunak Gaitasun pragmatikoak<br />
3- Esaldien arteko aurrerabide tematikoa: tema/rema:<br />
Testuetan beharrezko informazioak daude, batetik, eta bigarren mailakoak,<br />
bestetik. Eta informazio hori testuan galdegaia-mintzagaia legearen arabera<br />
garatzen da, informazio ezaguna/ezezaguna, berria/aurretik esana;<br />
nabarmentzekoa/bigarren mailakoa uztartuz eta harilkatuz, esaldi batetik<br />
bestera. Horrek ondorioak ditu esaldien hitz-ordenan, eta esaldien arteko<br />
loturetan.<br />
c. Kohesiorako baliabideak<br />
Kohesioa esaten zaio testuko elementuak elkarrekin lotzen dituen loturabaliabideen<br />
multzoari: hitzak, sintagmak, perpausak, paragrafoak... Nolabait<br />
esateko, koherentzia ideien loturari dagokio; eta kohesioa, berriz, hizkuntzabaliabideak<br />
erabilita sortzen den kateatze formalari.<br />
Kohesio-baliabideak bi mailatakoak izan daitezke: perpaus-mailakoak eta<br />
testu-mailakoak. (ikus baliabide hauek mailaz maila sailkatuta, 4.2.2 Gaitasun<br />
gramatikalak atalean):<br />
1- Perpaus-mailako kohesio-prozedurak:<br />
Perpaus barruko hitz eta sintagmak lotzeko baliabideak:<br />
▪ Deklinabide-kasuak.<br />
▪ Postposizioak (atze, aurrez, barru, bitarte, buruz…).<br />
▪ Juntagailuak: emendiozkoak (eta...), hautakariak (edo…) eta<br />
aurkaritzakoak (baizik…).<br />
▪ Menderagailuak:<br />
- Perpaus osagarriak: konpletiboak; zehar-galderak; subjuntibozko<br />
perpausak…<br />
- Erlatibozko perpausak.<br />
- Perpaus adberbialak: denborazkoak; moduzkoak; konparaziozkoak;<br />
helburuzkoak; kausazkoak; baldintzazkoak; kontzesiozkoak;<br />
ondoriozkoak.<br />
111