HENAC
HENAC
HENAC
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>HENAC</strong><br />
Komunikazio-gaitasunak Hizkuntza-gaitasunak Gaitasun pragmatikoak<br />
▪ Ahoskera zaindua (EBAZ) 12 : txistukariak; bokalen ahoskera; aditz<br />
ahoskera estandarra; -a itsatsia; g/j (geologia, ginekologoa…); p/b (bake/<br />
*pake); p/f (nafar/ *napar)…<br />
▪ Hitz-elkarketaren erabilera aberatsa: izena + izena (alfabetatzeikastaro...);<br />
aditzoina + izena (salneurri...); izena + izenondoa (hankamotz...); aditzoina<br />
+ izenondoa (ulergaitz...); izena + aditza (gainbegiratu...).<br />
▪ Eratorpenaren erabilera aberatsa: aurrizkiak: BIR-, DES-…; atzizkiak:<br />
abstraktuak (-tza, -pen, -tasun…), aniztasunekoak ( -kada, -tza…),<br />
materialak (-ki, -kin…), joerazkoak (-bera, -koi, -kor…)…<br />
▪ Lexiko eta kontzeptu zehatzak, eufemismorik gabeak: zergak (ez<br />
fiskalitatea); langabe geratzea (ez lanpostuen amortizazioa)…<br />
▪ Hizkera ez-xenofoboa edo ez-sexista: gizakia (eta ez gizona), semealabak<br />
(eta ez semeak); antropologoa (eta ez antropologa); herrialde<br />
txiroak (ez hirugarren mundua)…<br />
▪ Adeitasun-arau estandarren garrantzia (Jaun hori/Andre hori; esker mila<br />
igortzeagatik; har ezazu nire zorionik beroena; zorionbide izan dadila…).<br />
▪ Sentimenduak eta emozioak lausotzea: Gure atsekabea agertu nahiko<br />
genuke (eta ez Nazka-nazka eginda gaude); Erantzutea ahaztu zaizulakoan<br />
nago (eta ez Badakit ez duzula erantzun nahi izan)…<br />
ERREGISTRO INTIMOA<br />
Erregistro intimoa hurbiltasun emozional handiko pertsona bakan batzuekin<br />
erabiltzen da: gurasoak, anai-arrebak, seme-alabak, amodio-kontuak…<br />
Hizkera intimoan afektibitatea eta emozioa transmititzeko baliabide<br />
diskurtsiboak dira nagusi. Berez, erregistro intimoan hizkera informalaren<br />
baliabide asko erabiltzen da, baina baditu berezko ezaugarriak ere:<br />
▪ Baliabide paralinguistikoen garrantzia: begiradak, keinuak, kontaktu<br />
fisikoa…<br />
▪ Intonazioaren modulazio intimoak garrantzi handia du.<br />
12 Euskara Batuaren ahoskera zaindua; Euskaltzaindiak 1998an onartutako 87. araua.<br />
107