bulletin des séances mededelingen der zittingen - Royal Academy ...
bulletin des séances mededelingen der zittingen - Royal Academy ...
bulletin des séances mededelingen der zittingen - Royal Academy ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
worden bij politieke onveiligheid voor niet-christene linksen of gewoon een passage<br />
zijn op een religieus parcours, dat per definitie veran<strong>der</strong>lijk is. Men vergeet licht dat<br />
Latijns-Amerika al evenzeer als Europa geconfronteerd wordt met onkerkelijkheid,<br />
aartskonservatieve katholieken, sectarisme en TV-predikanten. Een zelfde omzichtigheid<br />
lijkt geboden bij de ophemeling van een volkskatholicisme, waarvan alleen<br />
Latijns-Amerika nog het geheim zou kennen. Van hun kant lijken de Latijns-<br />
Amerikanen terughouden<strong>der</strong> dan ooit tegenover een mogelijke nieuwe romanisering<br />
vanuit Europa. De kritiek van Rome op de bevrijdingstheologie en de recente<br />
behoudsgezinde bisschopsbenoemingen worden meestal toegeschreven aan sommige<br />
Europese machtsgroepen en invloedssferen.<br />
Wil men het ver<strong>der</strong> doorstromen van onbegrip en onverschilligheid stremmen en<br />
een distantiëren vermijden, dat tot een mentale en sentimentele continentverschui-<br />
ving kan leiden, dan lijkt het aangewezen om dialoog en confrontatie tussen Europa<br />
en Latijns-Amerika meer op het culturele terrein te situeren, fun<strong>der</strong>en en ontwikkelen.<br />
De cultuur in al haar geledingen, met inbegrip van de materiële, wordt min<strong>der</strong><br />
gedomineerd door humeuren, mo<strong>des</strong> en conjuncturen en biedt meer gelegenheid<br />
voor verdieping en globale evaluatie. Vooral is het een domein, waar een meer<br />
evenwaardige samenwerking kan opbloeien.<br />
Voorzeker op het literaire plan is er de zogenaamde «boom» van de Latijns-<br />
Amerikaanse roman in de jaren 70 en die nu over zijn hoogtepunt heen zou zijn [5],<br />
Toch werd on<strong>der</strong>tussen meer ruimte geschapen voor de verkenning van min<strong>der</strong>e<br />
goden en van an<strong>der</strong>e genres zoals de poëzie en het essay, terwijl er ook een<br />
herontdekking kwam van het ou<strong>der</strong>e literaire patrimonium van Latijns-Amerika, van<br />
de Popol Vuh tot de verhalen van Machado de Assis. Hierbij moet overigens<br />
aangestipt worden dat reeds in de koloniale periode het werk van Garcilaso Inca de<br />
la Vega, Sor Juana Ines de la Cruz en Francisco Javier Clavijero, om er maar enkelen<br />
te noemen, al enige waar<strong>der</strong>ing in Europa vond. Lang vóór de toekenning van de<br />
Nobelprijs literatuur aan Miguel Angel Asturias (1967), Pablo Neruda (1971) en<br />
Gabriel Garcia Mârquez (1982) bestudeerden Europese belangstellenden de literaire<br />
bedrijvigheid in Latijns-Amerika zoals bijvoorbeeld Ferdinand Denis of de Belg<br />
Victor Orban dit deden voor Brazilië [6]. Twee generaties uit de Franse letteren, de<br />
symbolisten circa 1900 en de surrealisten circa 1930 hebben geestesgenoten en<br />
aanknopingspunten gevonden in Latijns-Amerika. Een essentiële roman uit de<br />
Braziliaanse bewustwording van de nationale identiteit, «Os Sertöes» van Eucly<strong>des</strong><br />
da Cunha kende verwon<strong>der</strong>lijk vroeg een vertaling in het Ne<strong>der</strong>lands, terwijl de Belg<br />
Lucien Marchai diezelfde roman op een volksere manier navertelde in «Le mage du<br />
sertâo» [7], Reeds in 1951 startte bij Gallimard on<strong>der</strong> leiding van Roger Caillois de<br />
reeks «La Croix du Sud», waarin de belangrijkste meesterwerken van de recente<br />
Latijns-Amerikaanse literatuur naar het bre<strong>der</strong>e Franse lezerspubliek toegespeeld<br />
werden. De «boom» is dus niet zo nieuw.<br />
Nu lijkt an<strong>der</strong>zijds de Europese culturele belangstelling voor Latijns-Amerika zich<br />
de allerlaatste jaren te verplaatsen of beter uit te breiden naar an<strong>der</strong>e artistieke