commentariüs in epistolam pauli ad corinthios il - Archive ouverte ...

commentariüs in epistolam pauli ad corinthios il - Archive ouverte ... commentariüs in epistolam pauli ad corinthios il - Archive ouverte ...

archive.ouverte.unige.ch
from archive.ouverte.unige.ch More from this publisher
30.04.2013 Views

253 CAPUT Y. 254 dandum est ac serio pugnandum, visque nobis inferenda ut spiritui obsequamur. Qu are incipiendum a nostri abnegatione. Hie videmus quo encomio Dominus ingenium nostrum omet, quod scilicet nihilo melius illi cum rectitudine conveniat quam igni cum aqua. Nunc quae in libero arbitrio gutta boni reperietur? nisi bonum. forte vocetur quod Dei spiritui contrarium est. Hoc est quod dicit ad Bom. 8, 7, cogitationes carnis omnes inimicitias esse adver8us Deum. Ut non quae'eunque volueritis. Hoc procul dubio ad regeneratos spectat. Carnalibus enim nihil est pugnae cum pravis cupiditatibus: nullum rectum desiderium quo adspirent ad Dei iustitiam. Et fidèles alloquitur Paulus: ideo istud velle, non de inclinatione naturae, sed Sanctis affectibus intelligendum, quos nobis sua gratia Deus inspirât. Pronuntiat itaque Paulus, fidèles, quantumcunque nitantur, non tarnen eousque eluctari, quamdiu sunt in hac vita, ut perfecte Deo serviant. Volunt quidem et cupiunt, sed non respondet plenus effectus. Quod argumentum fusius tractatur ad Romanos capite 7, 15. 18. Si spiritu ducimini. Quum fidèles claudicent ambulando in via Domini, ne deficiant animis, propterea quod legi non satisfacere cupiunt: opus habent consolatione qualem hie audiunt, quum dicit Paulus eos non esse sub lege. Quam adhibet etiam ad Rom. 6, 14 capite. Inde enim sequitur, illis non imputari quod adhue deest: sed perinde accepta esse Deo eorum officia, ac si plena et absoluta omnibus numeris forent. Caeterum prosequitur hie quoque institutam disputationem de libertate. Hie est enim spiritus, quern prius vocavit adoptionis: qui quum liberos faciat homines, manumittit eos a iugo legis. Perinde igitur est ac si diceret: Vultis semel finire illas controversias, quae vos exercent? ambulate secundum spiritum. Nam tunc soluti eritis a legis imperio : quia lex erit tantum überaus doctrina quae vos admoneat: conscientias vestras non tenebit amplius obstrictas. Porro sublato legis reatu, libertas a caeremoniis sequitur: quae sunt servilis conditionis symbola. 19. Manifesta vero sunt opera carnis, quae sunt adulterium, scortatio, immunditia, lascivia, 20. idololatria, veneficium, inimicitiae, contentio, aemulationes, irae, concertationes, seditiones, haereses, 21. invidiae, Jiomicidia, ébrietates, comissationes et his similia: de quibus praedico vobis, quemadmodum et praedixi, quod qui talia agunt, regnum Dei haereditate non possidebunt. 19. Manifesta vero sunt opera. Quoniam in summa scopum proposuit Christianis, quo intendere debeant, ut spiritui obediant, resistant carni: nunc tarn carnis quam spiritus imaginem nobis depingit. Si se homines cognoscerent, non indigerent hac declaratione : quia nihil sunt quam caro. Sed, quae nobis ingenita est hypocrisie, non cernimus nostram foeditatem, donee a fructibus arbor patefiat. Nunc ergo admonet apostolus, adversus quae vitia militandum sit nobis, ne vivamus secundum carnem. Non enumerat quidem omnia, idque in fine significat: sed ex iis, quae recenset, facile est reliqua colligere. Adulterium et scortationem ponit primo loco: deinde nominat immunditiem, quae ad omnes impudicitiae partes extenditur. Lascivia est tanquam instrumentum. Nam qui petulanter ac dissolute se gerunt, illos Grraeci voeant dèaeXyeîç. Haec quatuor ad unum impudicitiae caput referuntur. Subiungit idolorum cultum, qui hie accipitur pro crassis superstitionibus, quae ante oeulos hominum patent. Septem species, quae proximo sequuntur, inter se sunt cognatae: quibus aliae postea duae accedunt. Iram et inimicitias nominat, quae praecipue in hoc differunt, quod ira brevis est, odium diuturnum. Aemulationes et invidiae odii causae sunt. Porro inter aemulationem et invidiam sic Aristoteles distinguit secundo Rhetoricorum, quod aemulatur qui dolet alium sibi praestare: non quia eum male habeat illius virtus aut excellentia, sed quoniam superior esse optaret. Invidet autem non qui cupit excellere, sed qui uritur aliorum praestantia. Ideo vilium et abiectorum hominum invidiam esse docet, altis et heroicis pectoribus aemulationem tribuit. Paulus utrumque morbum carnis esse pronuntiat. Ex ira quoque et odio nascuntur contentiones, certamina, tumultus. Tandem ad homicidia et veneficia deseenditur. Per comissationes victum dissolutum et quamvis gulae intemperiem significat. Observandum quod haereses recenset inter opera carnis. Nam inde colligimus, carnis vocabulum latius quam ad sensualitatem, quam fingunt sophistae, extendi. Quid enim haereses gignit nisi ambitio, quae praecipuam mentis sedem occupât, in crasso sensu non subsidet? Haec dicit esse manifesta, ne quis tergiversando putet se quidquam profecturum. Quid enim negare iuvat carnem in nobis dominari, si fructus arborem prodant? 21. De quibus praedico. Hac tam severa denuntiatione non modo terrere voluit Galatas, sed etiam oblique perstringere pseudoapostolos, qui posthabita ista longe utiliore doctrina de caeremoniis litigarent. Simul tarnen suo exemplo nos docet, in istas exhortationes et minas insistere, iuxta illud (Iesa. 58/1): Clama, ne cesses: annuntia populo meo scelera. Quid autem magis horrendum dici potest quam dum exterminantur a regno Dei quicunque secundum carnem ambulant? Quis audeat iam levia imaginari haec vitia, quae Deus tanto-

255 EPIST. PAULI AD GADATAS 256 per© abömiQätur? Verum ita praOcidi Omnibus spiûutitn fiet ex aläs vitiis, earnem in illo dominari. videtur spes salutis. Nam quotusquisque est qui Quod de omnibus illis, quos nominavi, promptum non istorum vitiorum aliquo laboret? Respondeo, est videre. Paultim non omnibus, qui peceaverint, minarî abdi- 28. Aèo6rsus eiusmodi. Quidam inteHigunt simeationem a regno Dei, sed qui tales manent absque pliciter, legem adversus bona opera non esse latam: poeniténtia. Sanctî quoque interdum graviter labo- quia ex malis moribus natae sint bonae leges. Sed rant, eed in viâm redeuni. Non ergo in hoe eata- Paulus altiorë et magis recondito sensu hoc dielt: logo censentur: quia non sibi indulgent. Denique nempe quod uhi regit Spiritus, lex non habeat am- omues divini iudîoii minae ad resipisoentiam nos plius imperium. Nam Déminus corda nostra for- voeant, 'oui semper apud Deum parata est venia: mando in suam iustitiam libérât nos a legis rîgore, Sed in testimonium nobis cessurae sunt, si manemus ut non agat nobiscum ox eius pacto, nee conscien- obstinatL Pro verbo possidendi apud Paulum tias nostras sub reatu teneat. Lex interea officium est JAYjpQvojJteïv, quod est haereditario iure eonsequi. suurn facere non desinit docendo et exhortando: Neque enim alio quam adoptionis iure, vitam aeter- sed spiritus adoptionis a subioetione liberal Mgue nam obtinemus: ut aMbi visum est. ita pseudoapQstolos subsannat, qui ïegis sùUectionem wgmdo, non magis aê sc-lvmdum eius iugum tende- 22, Fructus vero Spiritus est Caritas, • gaudium, bant: quae fieri doeet PßuMs^ dim imperium spiritus pax, tolerantia, comitasf benignitas, fides, 23» man- Dei cèiinet: unde seguitur, nullam spiritmlis iusMtiae suetùdo, temperantia. Adversus eiusmodi non est lern. Mis fuisse euram, 24 Qui aUiem Ohristi sun% carnem crucifixerUnt cum 24. Qui autem Qhristl sunt. Hoc addit Ut Osten- affeetiims et eoneupiscentiis. 25. Si vivimus spiritu, dat libertatem pertinere ad omnes Christianos, quia eiiatft spiritu ambulemus. 26. Ne simus inanis glo- renuntiaverjnt carni. Oaeterum monet Galatas, quis riae cupiâi, inmcem provocantes, invicem incidentes. verus sit christianisuius quod ad vitam: ut ne falso profiteantur se Christianos. Verbo o r u o i f i g e n d i 22. FrUCfus wro. Siettti prius totam hominis usus est ut notaret mortifieationem carnis esse çru- naturam damnavit, quia nullos nisi vitiosos ac recis Christi effeotum. Neque enim proprium boo est probos fructus proférai; ita nunc omnes virtutes, hominis opus, Bed inserimur Dei gratia in societa- honestos et bene composites aflectus a spiritu protem mortis Christi, ut nobis amplius non vivamus, dire docet: hoô est, a gratia Dei et renövatione, Rom. 6, 5. Turn ergo filiorum Dei privilegio frue- quam habemus a Christo. Perinde igitur est ac si mur, si consepulti cum Christo simus vera nostri dixisset, nihil ab homine nisi malum, nihil boni abnegatione et veteris hominis interitu. Non quia nisi a spiritu sancto. Tametsi enim saepe in bo- penitus adhuc interierit earo, sed quia regnum exerminibus non regenitis exstiterunt illustria mansuecere non debeat: quin potius spiritui cedere. Caro tudinis, fidei, temperantiae, liberalitjttia exempla: et coneupiscentiae eius pro radice et fructibus. eertum est tarnen, fallaces duntaxat fuisse larvas. Caro enim ipsa est naturae eorruptae vitioeitas, Est praeclara quaedam virtus in Curio, in Fabrieio, unde mala omnia prodeunt, lam apparet irtiuriam in Gatone temperantia, in Scipione comitas et libe- fieri Qhristi memhris, si legi adHuc mancipantur, a ïalitas, in Fabio tolerantia: sed in hominum cön- qua soluti sunt guieunqm spiritu eius sunt regmiti. spectu modo, sed civili täntüm aestimatione. Apud 25. Si vivimus spirëu, lam more stio Paulus Deum vero nihil purum, nisi ex fonte omnis puri- ex doetrina elicit exhortationem. Mors carnis est tatis. Graudium hie accipio, non ut 14, 17 ad vita spiritus. Quod si spiritus Dei in nobis vivit, Bomanos: sed pro hilaritate q«am erga proximos actiones omnes gubernet. Nam semper multi erunt, exhibemus, quae sit morositati contraria: sie et qui impudenter iactent se vivere spiritu : sed Paulus fldem pro veritate, ut opponatur astutiis et fràudi- eos revocat a verbis ad rei probationem. Quemadbus et mendacio. Pa ce m oppono rixis et contenmodum enim anima non vivit ötiosa in corpore, sed tionibus. Tolerantia est animi mansuetudo, qua motum et vigorem membris et partibus singulis dis- fit ut omnia boni eonBulamus, non simus statim tribuit: ita nee spiritus Dei in nobis esse potest irritabiles. Reliqua clara sunt. Nam fructus de­ quin exserat se per extemos effectus. Ergo per scribe Unde patefiat quails sit euiusque animus. Quid ergo, dicet quispiam, de impiis et idololatris ' vitam interior vis: per ineessum externae actiones iudicii fiet, qui eximia virtutum specie enituerunt? hie intellignntur. Nam hoc vult Paulus, opera esse Nam ab operihus spirituales apparent. "Respondeo, testimouia spiritualis vitae. IJsitata est metaphora quemadmodum non omnia ctonis opera in homine in verbo ambulandi. earnali conspicua sunt, sed carnales se esse produnt 26. Me simus inanis gtoriae. Speeiales exhor- noe vel illo vitio: ita non aestimanduin esse honaitationes, quae Galatis erant neoessariae, sed non hem spiritualem ab una virtute. Nam interea per* minus étiam nostro tempori congruunt. Multorum malorum quum in tota hominum societate, turn prae-

255 EPIST. PAULI AD GADATAS 256<br />

per© abömiQätur? Verum ita praOcidi Omnibus spiûutitn fiet ex aläs vitiis, earnem <strong>in</strong> <strong>il</strong>lo dom<strong>in</strong>ari.<br />

videtur spes salutis. Nam quotusquisque est qui Quod de omnibus <strong>il</strong>lis, quos nom<strong>in</strong>avi, promptum<br />

non istorum vitiorum aliquo laboret? Respondeo, est videre.<br />

Paultim non omnibus, qui peceaver<strong>in</strong>t, m<strong>in</strong>arî abdi- 28. Aèo6rsus eiusmodi. Quidam <strong>in</strong>teHigunt simeationem<br />

a regno Dei, sed qui tales manent absque pliciter, legem <strong>ad</strong>versus bona opera non esse latam:<br />

poeniténtia. Sanctî quoque <strong>in</strong>terdum graviter labo- quia ex malis moribus natae s<strong>in</strong>t bonae leges. Sed<br />

rant, eed <strong>in</strong> viâm redeuni. Non ergo <strong>in</strong> hoe eata- Paulus altiorë et magis recondito sensu hoc dielt:<br />

logo censentur: quia non sibi <strong>in</strong>dulgent. Denique nempe quod uhi regit Spiritus, lex non habeat am-<br />

omues div<strong>in</strong>i iudîoii m<strong>in</strong>ae <strong>ad</strong> resipisoentiam nos plius imperium. Nam Dém<strong>in</strong>us corda nostra for-<br />

voeant, 'oui semper apud Deum parata est venia: mando <strong>in</strong> suam iustitiam libérât nos a legis rîgore,<br />

Sed <strong>in</strong> testimonium nobis cessurae sunt, si manemus ut non agat nobiscum ox eius pacto, nee conscien-<br />

obst<strong>in</strong>atL Pro verbo possidendi apud Paulum tias nostras sub reatu teneat. Lex <strong>in</strong>terea officium<br />

est JAYjpQvojJteïv, quod est haereditario iure eonsequi. suurn facere non des<strong>in</strong>it docendo et exhortando:<br />

Neque enim alio quam <strong>ad</strong>optionis iure, vitam aeter- sed spiritus <strong>ad</strong>optionis a subioetione liberal Mgue<br />

nam obt<strong>in</strong>emus: ut aMbi visum est.<br />

ita pseudoapQstolos subsannat, qui ïegis sùUectionem<br />

wgmdo, non magis aê sc-lvmdum eius iugum tende-<br />

22, Fructus vero Spiritus est Caritas, • gaudium, bant: quae fieri doeet PßuMs^ dim imperium spiritus<br />

pax, tolerantia, comitasf benignitas, fides, 23» man- Dei cèi<strong>in</strong>et: unde seguitur, nullam spiritmlis iusMtiae<br />

suetùdo, temperantia. Adversus eiusmodi non est lern. Mis fuisse euram,<br />

24 Qui aUiem Ohristi sun% carnem crucifixerUnt cum 24. Qui autem Qhristl sunt. Hoc <strong>ad</strong>dit Ut Osten-<br />

affeetiims et eoneupiscentiis. 25. Si vivimus spiritu, dat libertatem pert<strong>in</strong>ere <strong>ad</strong> omnes Christianos, quia<br />

eiiatft spiritu ambulemus. 26. Ne simus <strong>in</strong>anis glo- renuntiaverjnt carni. Oaeterum monet Galatas, quis<br />

riae cupiâi, <strong>in</strong>mcem provocantes, <strong>in</strong>vicem <strong>in</strong>cidentes. verus sit christianisuius quod <strong>ad</strong> vitam: ut ne falso<br />

profiteantur se Christianos. Verbo o r u o i f i g e n d i<br />

22. FrUCfus wro. Siettti prius totam hom<strong>in</strong>is usus est ut notaret mortifieationem carnis esse çru-<br />

naturam damnavit, quia nullos nisi vitiosos ac recis Christi effeotum. Neque enim proprium boo est<br />

probos fructus proférai; ita nunc omnes virtutes, hom<strong>in</strong>is opus, Bed <strong>in</strong>serimur Dei gratia <strong>in</strong> societa-<br />

honestos et bene composites aflectus a spiritu protem mortis Christi, ut nobis amplius non vivamus,<br />

dire docet: hoô est, a gratia Dei et renövatione, Rom. 6, 5. Turn ergo f<strong>il</strong>iorum Dei priv<strong>il</strong>egio frue-<br />

quam habemus a Christo. Per<strong>in</strong>de igitur est ac si mur, si consepulti cum Christo simus vera nostri<br />

dixisset, nih<strong>il</strong> ab hom<strong>in</strong>e nisi malum, nih<strong>il</strong> boni abnegatione et veteris hom<strong>in</strong>is <strong>in</strong>teritu. Non quia<br />

nisi a spiritu sancto. Tametsi enim saepe <strong>in</strong> bo- penitus <strong>ad</strong>huc <strong>in</strong>terierit earo, sed quia regnum exerm<strong>in</strong>ibus<br />

non regenitis exstiterunt <strong>il</strong>lustria mansuecere non debeat: qu<strong>in</strong> potius spiritui cedere. Caro<br />

tud<strong>in</strong>is, fidei, temperantiae, liberalitjttia exempla: et coneupiscentiae eius pro r<strong>ad</strong>ice et fructibus.<br />

eertum est tarnen, fallaces duntaxat fuisse larvas. Caro enim ipsa est naturae eorruptae vitioeitas,<br />

Est praeclara quaedam virtus <strong>in</strong> Curio, <strong>in</strong> Fabrieio, unde mala omnia prodeunt, lam apparet irtiuriam<br />

<strong>in</strong> Gatone temperantia, <strong>in</strong> Scipione comitas et libe- fieri Qhristi memhris, si legi <strong>ad</strong>Huc mancipantur, a<br />

ïalitas, <strong>in</strong> Fabio tolerantia: sed <strong>in</strong> hom<strong>in</strong>um cön- qua soluti sunt guieunqm spiritu eius sunt regmiti.<br />

spectu modo, sed civ<strong>il</strong>i täntüm aestimatione. Apud 25. Si vivimus spirëu, lam more stio Paulus<br />

Deum vero nih<strong>il</strong> purum, nisi ex fonte omnis puri- ex doetr<strong>in</strong>a elicit exhortationem. Mors carnis est<br />

tatis. Graudium hie accipio, non ut 14, 17 <strong>ad</strong> vita spiritus. Quod si spiritus Dei <strong>in</strong> nobis vivit,<br />

Bomanos: sed pro h<strong>il</strong>aritate q«am erga proximos actiones omnes gubernet. Nam semper multi erunt,<br />

exhibemus, quae sit morositati contraria: sie et qui impudenter iactent se vivere spiritu : sed Paulus<br />

fldem pro veritate, ut opponatur astutiis et fràudi- eos revocat a verbis <strong>ad</strong> rei probationem. Quem<strong>ad</strong>bus<br />

et mendacio. Pa ce m oppono rixis et contenmodum enim anima non vivit ötiosa <strong>in</strong> corpore, sed<br />

tionibus. Tolerantia est animi mansuetudo, qua motum et vigorem membris et partibus s<strong>in</strong>gulis dis-<br />

fit ut omnia boni eonBulamus, non simus statim tribuit: ita nee spiritus Dei <strong>in</strong> nobis esse potest<br />

irritab<strong>il</strong>es. Reliqua clara sunt. Nam fructus de­ qu<strong>in</strong> exserat se per extemos effectus. Ergo per<br />

scribe Unde patefiat qua<strong>il</strong>s sit euiusque animus.<br />

Quid ergo, dicet quispiam, de impiis et idololatris ' vitam <strong>in</strong>terior vis: per <strong>in</strong>eessum externae actiones<br />

iudicii fiet, qui eximia virtutum specie enituerunt? hie <strong>in</strong>tellignntur. Nam hoc vult Paulus, opera esse<br />

Nam ab operihus spirituales apparent. "Respondeo, testimouia spiritualis vitae. IJsitata est metaphora<br />

quem<strong>ad</strong>modum non omnia ctonis opera <strong>in</strong> hom<strong>in</strong>e <strong>in</strong> verbo ambulandi.<br />

earnali conspicua sunt, sed carnales se esse produnt 26. Me simus <strong>in</strong>anis gtoriae. Speeiales exhor-<br />

noe vel <strong>il</strong>lo vitio: ita non aestimandu<strong>in</strong> esse honaitationes, quae Galatis erant neoessariae, sed non<br />

hem spiritualem ab una virtute. Nam <strong>in</strong>terea per* m<strong>in</strong>us étiam nostro tempori congruunt. Multorum<br />

malorum quum <strong>in</strong> tota hom<strong>in</strong>um societate, turn prae-

Hooray! Your file is uploaded and ready to be published.

Saved successfully!

Ooh no, something went wrong!