Bilintx, bertsoak eta bizitza - Euskaltzaindia
Bilintx, bertsoak eta bizitza - Euskaltzaindia
Bilintx, bertsoak eta bizitza - Euskaltzaindia
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
una de ellas: defecto tan comun como de mal<br />
gusto, y que creo necesario señalar para que<br />
los aficionados al cllltivo de la literatura euskara<br />
procuren salvarlo".<br />
Itz oi<strong>eta</strong>n auxe bakarrik nabarmentzen<br />
da: <strong>Bilintx</strong>ek Manterolak baiño<br />
obeki zekiala euskal bertsogintza zer<br />
dan <strong>eta</strong> nola egin bear dan.<br />
Bertso oi<strong>eta</strong>n ez dago, izan ere, hat<br />
itza lau aldiz punturako jarrita. Puntua<br />
leenagotik asten da, aurreko itzetik<br />
alegia: gazte hat, heste hat, aste hat<br />
<strong>eta</strong> triste hat leendabiziko bertsoan;<br />
<strong>eta</strong> txarren hat, konsejatzalle hat, alde<br />
hat <strong>eta</strong> andre hat bederatzigarren bertsoan.<br />
Eta era orr<strong>eta</strong>n ez da poto; ez da<br />
puntu eskasa, oso aberatsa <strong>eta</strong> ederra<br />
baizik.<br />
* * *<br />
Bukaeran onela dio Manterolak:<br />
"Esta composición ha sido puesta en música<br />
recientemente por el profesor de piano D.<br />
Julio Joaquin Santestehan, quien ha dedicado<br />
á su amigo el Sr. Conde de Peña florida esta<br />
melodía, que arreglada para canto y piano se<br />
halla de \'ellta e/1 el almacen de música de la<br />
calle de Garihay y en el estahlecimiento de la<br />
Viuda de Vilif1ch."<br />
Manterolak bere Cancionero<br />
Vasco-n egin zuana baiño leenagoko<br />
argitaraldia, beraz. Sail osoa ez, ordea;<br />
bost bertso bakarrik: 1, 3, 6, 11 <strong>eta</strong> 12garrena.<br />
Santestebanen doiñu ori bertsoen<br />
ondotik arkituko du irakurleak.<br />
hacu nitzaz kupira<br />
241<br />
* * *<br />
Etxeberria <strong>eta</strong> Gimonen Ecos de<br />
Vasconia izeneko kanta-bilduman ere<br />
agertu zan sail au, 35-garren zenbakian.<br />
Doiñua <strong>eta</strong> <strong>bertsoak</strong> zein zeiñe-.<br />
nak diran adierazteko, onela esaten da:<br />
"Música de M. Cendoya. Poesía de<br />
Vilinch". Bigarren doiñu au ere urrengo<br />
orrialde<strong>eta</strong>n eskeiñiko diogu irakurleari.<br />
Bertsoak aldak<strong>eta</strong>rik ez dute.<br />
Aita Donosti zanak ere argitara<br />
eman zituan bertso auek, Cure He/Tia<br />
aldizkarian, 1930, IX-X. Doiñua <strong>eta</strong><br />
<strong>bertsoak</strong> Lekarozko Iñaran etxeko<br />
Markos Baraibarren aotik jaso zituan<br />
berak. Doiñu au ere urrengo orrialde<strong>eta</strong>n<br />
eskeiñiko degu.<br />
Bertsoak, berriz, onako aldak<strong>eta</strong><br />
auek dituzte: 1/3: ari adinbat nai diotenik;<br />
3/3: jai mariñelak gau ilunian;<br />
3/5: Nere onduan zaitudalakotz; 3/7:<br />
zu ikustiak konsolatu nau; 4/1: Nik<br />
ainbat iñork nai zutenik; 4/8: zu ikustiaz<br />
ainbertze; 5/4: ezer eztuzu tatxikan;<br />
6/6: ni banitzake txoria; 6/7: zu<br />
ziñaden arbola artantxen; 7/l:<br />
Amodiua nere biotzak; 7/2: zuregan<br />
onuntz darama; 7/6: ni deseiatzen dedana;<br />
7/7: aur batek berriz izan gaitzala;<br />
8/4: ote egin dazken konpondu;<br />
8/7: orgatik Lopez galdetzen dizut;<br />
10/7: ni zur<strong>eta</strong>ko argizaria.<br />
Gerok ere izan degu erriaren aotik<br />
bertso auek kantatzeko doiñu bat edo<br />
beste jasotzeko zoria. Oiek ere, zein<br />
zeiñen aotik artua dan esanez, bertsoen<br />
ondotik ezarriko ditugu.<br />
* * *