Bilintx, bertsoak eta bizitza - Euskaltzaindia
Bilintx, bertsoak eta bizitza - Euskaltzaindia
Bilintx, bertsoak eta bizitza - Euskaltzaindia
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Alberdik konserje-Iantegia. Ziur aski,<br />
erabaki au artu <strong>eta</strong> teatroko etxea ustu,<br />
bateratsu egingo zuten.<br />
Baiña etziran urrutira joan. Kale<br />
Nagusitik Enbeltran kalera aldatu ziran:<br />
amaseigarren zenbakia, bigarren<br />
<strong>bizitza</strong>, eskubia.<br />
Beste bi aldak<strong>eta</strong> ere egin zituzten<br />
gero: leenengo Garibay kalera -bosgarren<br />
zenbakia, laugarren <strong>bizitza</strong>-, <strong>eta</strong><br />
andik Avenida-ra -emeretzigarren zenbakia,<br />
laugarren <strong>bizitza</strong>-.<br />
1931 urtean, <strong>Bilintx</strong> jaio zaneko<br />
eungarren urtea betetzen zan, <strong>eta</strong> etzuten<br />
donostiarrak ospatu gabe utzi nai<br />
izan. Azaroaren 29-an, arratsaldeko<br />
zazpi<strong>eta</strong>n, Dunixi-k, Dionisio Azkuek<br />
alegia, itzaldi bat egin zuan erderaz ari<br />
buruz.<br />
Itzaldiaren bukaera aldera, Ramon<br />
Laborda, Remijio Peña, Gurutzeaga<br />
<strong>eta</strong> Kortajarena kantariak <strong>Bilintx</strong>en<br />
zenbait bertso kantatu zituzten: Izazu<br />
nitzaz kupira, Bein batian Loio/an,<br />
Juramentuba, Biyotz erituba <strong>eta</strong> Juana<br />
Bixenta Olabe. Eta, azkenik, txistulariak<br />
euskal doiñu batzuk jo zituzten.<br />
Jendea gustora noski. Baiña nork<br />
esan zer sentitzen zuan une ai<strong>eta</strong>n<br />
<strong>Bilintx</strong>en andreak? Antxe baitzan, larogei<br />
ta bost urte betetzeko sei egun<br />
falta zituala. Bere seme Pio <strong>eta</strong> billoba<br />
Antoniorekin joana zan.<br />
Itzaldiaren une batean, <strong>Bilintx</strong>en<br />
andrea aitatu <strong>eta</strong> oncla esan zuan<br />
Dunixi-k:<br />
- Por cierto, no sé qué habrá sido<br />
de ella. Habrá muerto seguramente.<br />
Ori entzundakoan, <strong>Bilintx</strong>en andreak<br />
bere eserlekuan mugitu <strong>eta</strong> onela<br />
esan omen zuan aopean:<br />
105<br />
- Ez ba! Oraindik bizi naiz!<br />
Itzaldia bukatutakoan, <strong>Bilintx</strong>en semea,<br />
Pio, Dunixi jaunarengana joan<br />
zan, <strong>eta</strong> ama bizi zuala esan <strong>eta</strong> itz batzuk<br />
egin zituzten alkarrekin.<br />
Itzaldi ori El Día egunkariak argitaratu<br />
zuan 1931-XIl-l-ean. Baiña Dunixi-k<br />
esan <strong>eta</strong> arestian aitatu ditugun<br />
itz oiek ez ditu. Oien lekuan, onako<br />
beste auek bai, ordea:<br />
"Indalecio Bizcarrondo dejó un apellido<br />
rodeado de simpatía y de respeto. que hemos<br />
visto dilatarse con dignidad, entre nosotros,<br />
hasta la tercera generación, en vida todavía<br />
de la venerable Andre Nikolaxa (Doña<br />
Nicolasa ErquiciaJ, la virtuosa compañera del<br />
gran po<strong>eta</strong>, a quien desde este lugar, con infinito<br />
cariño de donostiarra (de donostiarra y<br />
de parroquiano, que compró en su estanco, de<br />
chico, las "calcamunías" y más tarde las primeras<br />
"txortas" J, con infinito cariño quiero<br />
dirigir, en memoria de su esposo, el saludo de<br />
un pueblo reconocido."<br />
<strong>Bilintx</strong>en billoba Antoniori berriz<br />
galdetu <strong>eta</strong> baietz esan zigun: seguru<br />
zala Dunixi-k leen aitatutako itz oiek<br />
esan zituala. Eta bai guk sinistu ere.<br />
Zer gertatu zan igertzen erreza dala<br />
derizkiogu. Dunixi jaunak etzeukan<br />
iñola ere bere anka-sartze ori argitaratzerik;<br />
<strong>eta</strong>, inprentara baiño leen, ori<br />
kendu <strong>eta</strong> ordaiñ<strong>eta</strong>n beste itz dotore<br />
<strong>eta</strong> loretsu oiek sartuko zituan.<br />
Antonio ori Billabonako alaba<br />
Purifikazion Albea Urrutiarekin ezkondu<br />
zan 1930-IX-15-ean, <strong>eta</strong> amonak<br />
oncla esaten omen zion bere<br />
errain orri:<br />
- Oraindik ere komeni da nik pixka<br />
batean bizitzea, zuk etxe ontako martxa<br />
ikasi arte: baiña denbora asko ere<br />
ez, zaarrak etxe batean enbarazu aundia<br />
egiten degu <strong>eta</strong>.