13 hipotezoj pri Esperanto (2012) - Plansprachen.ch
13 hipotezoj pri Esperanto (2012) - Plansprachen.ch
13 hipotezoj pri Esperanto (2012) - Plansprachen.ch
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
konstante kun la rezulto, ke tiuj malserioze konsideris kaj ignoris la movadon de stranguloj, frenezuloj<br />
kaj utopiistoj (en la negativa senco). Aliflanke, la e-istoj kutime <strong>pri</strong>mokis kaj kondamnis siajn<br />
kritikantojn kiel ignorantojn kaj malkomprenantojn de historie grava afero kaj rifuzis iliajn konsiderojn<br />
kiel stultecon kaj kalumniojn. La fanatika “desubisma” propagando, la plumpaj klopodoj konvinki la<br />
“desuprajn” decidantojn <strong>pri</strong> la “supereco” de Eo kaj la subjektiva (aŭ neobjektiva) argumentado flanke<br />
de la e-istoj en la rilatoj kun edukministerioj, akademiaj kaj aliaj ŝtataj instancoj povis havi nur<br />
kontraŭproduktivajn sekvojn kaj kontribuis al tio, ke la ideoj de la e-istoj estis grandparte rifuzitaj. La<br />
stulta klopodo de iuj fanatikaj Eo-propagandistoj diskrediti la kritikantojn kaj mokantojn <strong>pri</strong> <strong>Esperanto</strong>,<br />
kiuj nomis la e-istojn “utopiistoj”, kiel la “utopiistojn” mem, perfekte ilustras la paranojon de certaj e-<br />
istoj, kiujn la realisma pensado evdente forlasis. Ĉiuj iom gravaj kaj signifaj homoj de la “ekstera<br />
mondo”, kiuj ne senkondiĉe apogis <strong>Esperanto</strong>n, estis konsiderataj kiel malamikoj de <strong>Esperanto</strong>. La<br />
instruado de Eo povis esti nur eksperimenta kaj restis limigita al la porinfana kaj libertempa instruado<br />
kaj al efemeraj <strong>pri</strong>vataj ‘pedagogiaj’ iniciatoj, kies signifo estis grave supertaksita de la Eo-propagando,<br />
despli ke profesiecaj kaj modernaj instrumetodoj, lernmaterialoj kaj instruistoj raris aŭ entute mankis.<br />
La tradiciajn antaŭjuĝojn <strong>pri</strong> Eo la Eo-movado ne sukcesis elsarki ĉe la “ekstera mondo” dum 125<br />
jaroj. Ĉi tiu fiasko kondukis al novaj frustracioj flanke de la e-istoj, <strong>pri</strong> kiuj ili grandparte mem kulpas.<br />
En Okcidento la fanatikaj/fundamentalismaj (Eo-) “pacedukistoj” kaj “pedagogoj” rakontis al siaj<br />
lernantoj plej diversajn strangaĵojn, teoriaĵojn kaj fantaziaĵojn <strong>pri</strong> Eo, tiel ke iliaj klopodoj ne povis trafi<br />
fekundan grundon, pasante preter la interesoj kaj bezonoj de la celpublikoj kaj devis finiĝi kiel eraraj en<br />
la sensignifeco. En orienta Eŭropo, kie Eo estis tro kunplektita kun la politiko kaj la ideologio, Eo<br />
verŝajne ankaŭ diskreditiĝis kaj malaktualiĝis kiel ‘komunisma afero’. Do, kulpigi la “eksteran<br />
mondon” <strong>pri</strong> la malsukceso de Eo do ne eblas. Ĉar la e-istoj fakte disponas nenion esencan, gravan,<br />
signifan kaj allogan, kio povus veki la intereson de la “ekstera mondo”, ĉi tiu “ekstera mondo” sekve<br />
ankaŭ ne interesiĝas <strong>pri</strong> Eo. Karakterize por la e-istoj ŝajnas ankaŭ esti, ke ili ŝajne apenaŭ reale<br />
interesiĝas <strong>pri</strong> la gravaj temoj kaj aktualaj problemoj de la “ekstera mondo”, tiel ke ili ĝenerale restis<br />
nereflektitaj en iliaj kunvenoj okazintaj en la “verda geto”, kie oni limigis siajn mediokrajn diskutojn al<br />
internaj problemoj, al banalaĵoj kaj bagatelaĵoj kaj okupiĝante ĉefe <strong>pri</strong> si mem. Ŝajnas, ke la Eomovado<br />
ne kutimas es<strong>pri</strong>mi iun vidpunkton <strong>pri</strong> grava monda temo, ankaŭ ne <strong>pri</strong> homaj rajtoj, paco kaj<br />
milito, kvankam la Eo-movado konsideras tiujn temojn iusence kernaj, integraj, fundamentaj kaj<br />
<strong>pri</strong>ncipaj. Ŝajnas do, ke la e-istoj kutime evitas temojn, kiuj ne koncernas Eon. Ĉu <strong>pri</strong> tiu stranga<br />
indiferenteco de la e-istoj rilate al gravaj mondaj temoj kulpas nur la tradicia neŭtraleco de la Eomovado,<br />
estas malfacile diri. 63 Ankaŭ la provo kaj klopodo enkonduki temojn, kiuj ne rilatas Eon, en la<br />
Eo-movadon, montriĝis malfacila afero. Tiu fatala kaj erara sinteno kaŭzis, ke la gravaj temoj kaj<br />
problemoj de la “ekstera mondo” restis nereflektitaj kaj netraktitaj de la Eo-publico kaj Eo-movado<br />
mem, eble kun kelkaj literaturaj esceptoj. Tial mankas ankaŭ grandparte la Eo-tradukoj de la moderna<br />
monda literaturo (ofte oni povas aŭdi la dubindan argumenton, ke traduki literaturajn verkojn al Eo ne<br />
necesas, ĉar ili jam ekzistas en la naciaj lingvoj kaj sekve ne estas bezonataj en Eo).<br />
Kvankam la Eo-movado okazigis en la pasinteco kelkajn komunajn seminariojn kaj konferencojn kun<br />
aliaj NROj, serioza kaj daŭra kunlaboro de la Eo-movado kun aliaj reprezentantoj de la civila socio<br />
praktike ne okazis kaj ne okazas, inter alie pro tio, ke tiuj NROj ne interesiĝas <strong>pri</strong> Eo kaj ĉar la Eomovado<br />
evidente ne emas kunlabori kun tiuj NROj. 64<br />
10. Kiom longe ke <strong>Esperanto</strong> ne havos la oficialan statuson aŭ agnoskon de iu grava instanco kiel<br />
oficiale uzata lingvo, tiom longe ĝi restos <strong>pri</strong>vata iniciato kaj ne povos ludi publikan rolon en<br />
Eŭropo, UN ktp.<br />
Ŝajnas, ke la politikistoj de la ŝtatoj-membroj de EU kaj UN apogas la multlingvismon kiel dogmon kaj<br />
konsideras la anglan kiel realan universalan lingvon. <strong>Esperanto</strong> ludas nenian rolon, despli ke neniu<br />
politikisto persone pledas por la bezono aŭ dezirindeco de ‘artefarita’ lingvo, al kiu ĉia publika<br />
subteno ŝajne mankas.<br />
Krom eble en iuj <strong>pri</strong>vataj konferencoj, kiuj estas organizitaj de e-istoj mem kaj subvenciitaj per mono<br />
de UN kaj EU, ĉefe por trakti lingvajn, esperantistajn kaj EU/UN-temojn kaj en kiuj Eo servas kiel<br />
63<br />
Ĉi tiun fenomenon de la indiferenteco <strong>pri</strong> eksteraj temoj kaj la fokusiteco al internaj problemoj praktike ilustras Eokongresoj,<br />
en kiuj prelegoj <strong>pri</strong> nee-istaj temoj kutime estas malbone vizitataj, ĉar la publiko ĝenerale ŝajnas preferi aranĝojn,<br />
kie oni traktas Eo-problemojn, eĉ se tie oni konstante ripetas kaj remaĉas la samajn malnovajn aferojn.<br />
64<br />
Por plibonigi la kunlaboron kun NROj oni povus sugesti al UEA translokiĝi al Bruselo, Strasburgo aŭ Ĝenevo, kie troviĝas<br />
la oficejoj de multaj NROj, ankaŭ por esti fizike pli proksimaj de ili.<br />
15