Al-Adab al-Mufrad [@kitob_nuri]
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
Al-adab al-mufrad. Imom Ismoil al-Buxoriy
128-bob. Maslahat so’raladigan kishi amin bo’lishi kerakligi haqida
257. Abu Hurayra (r.a.) aytdilar: "Rasululloh (s.a.v.) Abul Haysam (r.a.)dan: "Sening
xodiming bormi?" - deb so’radilar. U kishi: "Yo’q", deb javob qilganlaridan keyin: "Unday
bo’lsa bizga asirlar kelganida bir kelib ket", dedilar. Asirlar kelgandan keyin Abul
Haysam ham keldilar. Shunda Rasululloh (s.a.v.): "Mana shu ikkita asirdan birini
o’zingga tanlab ol!" - dedilar. U kishi: "Yo RasulAlloh! O’zingiz men uchun tanlab bera
qoling!" - dedilar. Rasululloh (s.a.v.): "Maslahat so’ragan kishi albatta amin bo’ladi.
Mana bu asirni olaqol, men uning namoz o’qiyotganini ko’rdim, unga yaxshi qara",
dedilar. Keyin Abul Haysamning xotinlari: "Siz Rasululloh (s.a.v.)ning "Bunga yaxshi
hara", degan buyruklarini faqat asirni qullikdan ozod qilish yo’li bilangana bajarasiz",
degan edi, AbulHaysam: "Unday bo’lsa men uni ozod qildim", dedilar. Shusda
Rasululloh(s.a.v.): "Alloh taolo har bir payg’ambar yoki uning xalifasini xalqqa
yuborganda, albatta ularning ikkita sirdon maslahatguyi bo’ladi. Ulardan biri yaxshilikka
buyursa, ikkinchisi unga yomonlikni tavsiya qiladi va shunday qilishdan tortinmaydi.
Mana shunday yomon maslahatgo’y sirdondan saqlanib qolgan kishi boshqa
yomonliklardan saqlanadi", dedilar".
Bu yerda Abu-l-Haysamning xotinini aqlli, yaxshi maslahatgo’y ekan, deb yaxshi sirdon
maslahatgo’yiga o’xshatadilar.
129-bob. Mushovarat haqida
258. Amr ibn Dinor (r.a.) Ibn Abbos (r.a.)dan rivoyat qildilar: "Alloh taoloning "Ishda
ular (Sahobiylar) bilan maslahatlashgin" degan (3:109) oyatiga Ibn Abbos "ba'zi" so’zini
qo’shib, "Ba'zi ishda ular bilan maslahatlashgin", deb o’qidilar".
259. Hasan Basriy (r.al.)dan rivoyat qilindi, u kishi: "qaysi bir jamoat (biror ishda)
boshqa kishilardan maslahat so’rasa, albatta ularning ko’ngli eng yaxshi fikrga yo’l olgan
bo’ladi", dedilarda: "Ularning ishi o’rtalarida maslahat bilan bo’ladi", degan (42:38)
oyatini o’qidilar.
130-bob. Noto’g’ri maslahat beruvchining gunohi haqida
260. Abu Hurayra (r.a.) aytdilar: "Rasululloh (s.a.v.): "Men aytmagan so’zni kim o’zidan
to’qib mening nomimdan aytsa, u kishi do’zaxdan joyini olaversin" hamda "Bir
musulmon birodari maslahat so’raganda noto’g’ri maslahat bergan kishi unga albatta
xiyonat qilgan bo’ladi va kim birovga hujjatsiz, asossiz, noto’g’ri fatvo bergan bo’lsa,
uning gunohi o’sha fatvo bergan kishi ustiga tushadi", dedilar".
131-bob. Kishilar orasidagi muhabbat haqida
261. Abu Hurayra (r.a.) aytdilar: "Rasululloh (s.a.v.): "Mening nafsim qo’lida bo’lgan zot
nomi bilan qasamyod qilaman, sizlar musulmoni komil bo’lmaguningizcha jannatga kira
olmaysiz. Musulmoni komil bo’lishingiz uchun bir-birlaringizga muhabbat qo’ymoqingiz
shart. O’rtalaringizda muhabbat paydo bo’lishi uchun salomni oshkora beringiz va birbiringizga
jahl qilishdan saqlaningiz, chunki jahl tarashlaguvchidir, ya'ni u sochni
tarashlamaydi, balki dinni tarashlaydi", dedilar".
www.ziyouz.com kutubxonasi 44