You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Crossbeta Biosciences<br />
Onderzoek naar Alzheimer steeds grotere noodzaak<br />
Hij draagt twee verschillende sokken. Een<br />
zwart-wit gestreepte en een blauwe.<br />
Speciaal voor de Alzheimermaand<br />
ontworpen exemplaren die de verwarring<br />
aangeven waarmee patiënten met deze<br />
ziekte te maken krijgen. Zelf vindt Guus<br />
Scheefhals, directeur van Crossbeta Biosciences<br />
het heel belangrijk dat Alzheimer<br />
bespreekbaarder wordt. Zijn bedrijf zoekt<br />
al jaren naar een geneesmiddel en lijkt op<br />
het punt van een doorbraak te staan. De<br />
enige horde is dat er partners nodig zijn<br />
om het traject te financieren.<br />
Met een nieuwe subsidie voor de komende drie jaar kan het<br />
vanuit de Universiteit Utrecht opgerichte Crossbeta Biosciences<br />
belangrijke volgende stappen zetten in het uitbreiden van<br />
het technologieplatform naar andere ernstige ziektes.<br />
‘Binnen het onderzoek naar een medicijn tegen Alzheimer<br />
hebben we zojuist met succes de eerste proeffase met diermodellen<br />
afgerond en willen nu verder bouwen op de zeer<br />
positieve resultaten daaruit.’<br />
Dierproeven<br />
Ze zijn nog gevestigd in één van de gebouwen van de Universiteit<br />
in Utrecht als een belangrijke spin off van UMC Utrecht.<br />
Toch bestaat Crossbeta Biosciences in december al tien jaar.<br />
Een periode waarin er veel is gebeurd en niet in de laatste<br />
plaats het onderzoek naar een medicijn tegen Alzheimer. Met<br />
de komst van directeur Scheefhals in 2010 is het bedrijf zich<br />
gaan concentreren op het bestrijden van deze ziekte, die qua<br />
profiel in dezelfde reeks te scharen is als ALS , Parkinson en<br />
Huntington. Een gouden greep, want binnen vier jaar is er al<br />
een verrassend resultaat te melden. ‘Van de dierproeven die<br />
wij in Engeland hebben laten uitvoeren is er nagenoeg volledige<br />
neutralisatie te zien met de stof die wij willen gebruiken in<br />
het door ons te ontwikkelen medicijn.’ Een traject dat in 2011<br />
startte met het screenen naar compounds. ‘Daaruit kwamen<br />
vijf hit classes waarvan we er één hebben geselecteerd met nu<br />
dit bijzondere resultaat.’<br />
Kern van het hele verhaal volgens de CEO zijn de verklevingen<br />
van eiwitten in de hersenen die ontstaan door het eiwit<br />
beta-amyloïde. ‘Op het moment dat iemand ouder wordt, is de<br />
opruimfunctie van het lichaam van deze oligomeren minder<br />
goed. Op die manier zijn ze voor de hersenen toxisch en<br />
kunnen ze blijvende schade aanrichten. Lang is gedacht dat<br />
plaque Alzheimer veroorzaakte, maar het zijn juist deze<br />
oligomeren. Hoe meer beta-amyloïde er is hoe groter de kans<br />
is dat deze building blocks voor oligomeren elkaar vinden en<br />
aan elkaar kleven. Een zeer moeilijk te onderzoeken probleem,<br />
omdat die verklevingen dynamisch zijn en ook zo weer uit<br />
elkaar kunnen vallen.’ Doordat Crossbeta Biosciences in staat<br />
is deze oligomeren te stabiliseren, hebben ze een heel realistisch<br />
en uniek model in handen waarmee onderzoek veel<br />
eenvoudiger wordt en ook veel betrouwbaarder.<br />
Financiering<br />
De met chromotografie opgezuiverde stabiele oligomeren zijn<br />
volgens Scheefhals vervolgens buitengewoon geschikt om op<br />
zoek te gaan naar geneesmiddelen. ‘Het idee daarbij is om een<br />
stof te vinden die specifiek bindt aan de oligomeren. Lukt dit,<br />
dan kunnen we de toxiciteit ervan stoppen of neutraliseren.<br />
Binnen het Alzheimer programma hebben we laten zien dat<br />
deze aanpak echt mogelijk is met een overtuigend resultaat in<br />
het dierproefmodel .’ Een traject dat het Utrechtse bedrijf kon<br />
financieren met een subsidie van driekwart miljoen Euro die<br />
ze in 2011 hadden gekregen aangevuld met een half miljoen<br />
krediet en financiering door onze aandeelhouders. ‘Het zeer<br />
heuglijke nieuws is dat we door de succesvolle afronding van<br />
deze stap dit jaar nog eens een miljoen innovatiekrediet<br />
krijgen voor de komende drie jaar.’<br />
Nog een manier om fondsen te verwerven is door andere<br />
partijen toegang te bieden tot de technologie waar Crossbeta<br />
nu al over beschikt. ‘Onze kennis stelt ook anderen in staat<br />
op therapeutisch gebied met oligomeren te werken. Zo<br />
leveren we bijvoorbeeld al oligomeren aan PerkinElmer, een<br />
Amerikaanse multinational met een wereldwijd verkoopnetwerk<br />
en hebben we een strategische partnership met<br />
Servier, een Frans farmaceutisch bedrijf. Daarnaast werken<br />
we met universitaire onderzoeksgroepen, zoals met een<br />
postdoc in Utrecht, twee academisch clubs in Duitsland en<br />
twee in Frankrijk. We hebben ook een Australische partner,<br />
AdAlta, die met behulp van onze oligomeren antilichamen<br />
ontwikkelt die te gebruiken zijn voor een diagnostische assay.’<br />
‘Onze aandeelhouders die vaak al vanaf het begin aan boord<br />
zijn hebben veel vertrouwen in onze techniek, maar geneesmiddelonderzoek<br />
is buitengewoon kostbaar. Er is vooral veel<br />
geld nodig om de fase van de klinische studies, die over<br />
enkele jaren aanbreekt, te financieren. Vandaar dat de CEO<br />
ook al op zoek is naar professionele investeerders in binnenen<br />
buitenland. Hij is daarvoor ook in de VS geweest waar ze<br />
volgens hem veel meer openstaan voor innovatieve ideeën.<br />
‘Ik denk daarbij aan venture capital of farmaceutische<br />
partners die geïnteresseerd zijn in het medicijn dat wij<br />
ontwikkelen. Het grote voordeel van onze techniek is dat<br />
dit een medicijn is dat via een tablet ingenomen kan<br />
worden, waardoor het gemakkelijker toe te dienen is. Het kan<br />
ook samen met andere medicijnen uiteindelijk onderdeel<br />
zijn van een cocktail om het proces van Alzheimer in een<br />
vroeg stadium te stoppen. Tot nu toe was het onderzoek vooral<br />
gericht op het ingrijpen in een vergevorderd stadium. Een<br />
betere kans is er wanneer geneesmiddelen bijtijds worden<br />
ingezet.’<br />
Met de kennis die bij Crossbeta Biosciences nu al aanwezig is,<br />
is het slechts een kleine stap om ook op zoek te gaan naar<br />
stoffen die een binding aangaan met de oligomeren die de<br />
schade veroorzaken die ziektes als ALS, Huntington en<br />
Parkinson tot gevolg hebben. ‘Het is natuurlijk heel goed<br />
denkbaar dat de stoffen die we nu al hebben geselecteerd ook<br />
iets laten zien op andere oligomeren, maar dat is iets voor de<br />
toekomst.’<br />
Dementie doodsoorzaak één.<br />
Met 12.500 mensen die in 2014 overleden aan dementie<br />
was dit voor het eerst in de geschiedenis de<br />
belangrijkste doodsoorzaak, met meer sterfgevallen<br />
dan longkanker en hartinfarcten. Op dat moment verbleven<br />
er 73.000 mensen met dementie in verpleeg- en<br />
verzorgingshuizen. Een aantal dat ondanks de bezuinigingen<br />
sneller is gestegen dan de voorspellingen. Omdat<br />
het aantal ouderen tussen 1980 en nu is verdubbeld<br />
en van nu tot 2040 nogmaals zal verdubbelen is onderzoek<br />
naar medicijnen voor deze ziekte een absolute<br />
noodzaak. Mede omdat hoge leeftijd de belangrijkste<br />
risicofactor is en door de goede gezondheidszorg de<br />
levensverwachting steeds hoger is en daardoor dus het<br />
aantal ouderen met dementie extra snel stijgt.<br />
Bron: www.alzheimer.nl.<br />
25