VO-magazine-dec-2015
VO-magazine-dec-2015
VO-magazine-dec-2015
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
“Hoe kan ik de schoolontwikkeling meer van onderop<br />
laten ontstaan en meer initiatief leggen bij de<br />
teamleiders? Op die vraag heb ik kunnen reflecteren”,<br />
zegt Sixtus Haverkamp, rector/bestuurder van RSG<br />
Magister Alvinus in Sneek. “De komende maand gaan<br />
we hier tijdens een 24-uurs sessie met het MT direct<br />
werk van maken. Daarnaast ga ik participeren in het<br />
Directeuren met Durf-leernetwerk ‘Schoolontwikkeling<br />
van onderop’ van de <strong>VO</strong>-academie.”<br />
Haverkamp was een van de in totaal 35 bestuurders die<br />
in 2014 en <strong>2015</strong> met experts van School aan Zet het<br />
gesprek aangingen over de vraag hoe zij als bestuurder<br />
kunnen bijdragen aan het versterken van een lerende<br />
organisatie. Het verzoek hiertoe kwam bij henzelf<br />
vandaan. Voor een lerende organisatie is een gedragen<br />
visie en ambitie op alle lagen in de schoolorganisatie<br />
van groot belang – een alignment van leerling, leraar,<br />
middenmanager, schoolleider én bestuurder –, en de<br />
bestuurders wilden de ontwikkelingen binnen hun<br />
organisaties vanuit hun eigen rol ondersteunen.<br />
De keuze viel op het aanbieden van een serie kritischevriendgesprekken<br />
omdat dergelijke gesprekken de<br />
mogelijkheid bieden om met meer diepgang te<br />
verkennen of een bestuur zich bewust is van zijn invloed<br />
op het leren van de organisatie. Is er expliciet aandacht<br />
voor de besturingsfilosofie, maakt het bestuur die<br />
filosofie ook waar in de praktijk, hoe zitten de<br />
bestuurders er persoonlijk in?<br />
Vertaalslag<br />
Elk gesprek werd voorbereid vanuit vier thema’s (zie<br />
kader), maar daarbinnen konden de bestuurders zelf<br />
aangeven welke vragen en dilemma’s voor hen zwaar<br />
wegen. In de praktijk bleken dat vooral vragen te zijn<br />
uit het eerste thema: besturing van een lerende<br />
organisatie.<br />
Zo bleek dat veel besturen in hun filosofie weliswaar<br />
begrippen als professionele cultuur, veranderprocessen<br />
of leerprocessen van mensen en teams noemen als<br />
middelen om de ambitie waar te maken, maar dat de<br />
vertaalslag naar de praktijk en het gedrag van leidinggevenden<br />
lastig is. Als essentiële aandachtspunten<br />
kwamen boven tafel: een gedeelde opvatting van<br />
leidinggevenden over sturen en inspireren; kaders die<br />
richting geven én eigen beslisruimte aan de mensen<br />
laten, focus op samenwerken en kwalitatief goede<br />
informatie over lopende ontwikkelingen.<br />
Uit de gesprekken bleek verder dat het leren van<br />
individuele medewerkers meestal goed gestimuleerd<br />
en gefaciliteerd wordt, maar dat het verband met de<br />
SUCCESFACTOREN<br />
<strong>VO</strong>OR REFLECTIE-<br />
GESPREKKEN<br />
Experts van School aan Zet voerden<br />
ruim 70 gesprekken met 35 besturen<br />
die samen verantwoordelijk zijn voor<br />
ruim 220 scholen en een veelvoud aan<br />
vestigingen. Welke factoren hebben<br />
aan het succes van deze gesprekken<br />
bijgedragen?<br />
pp<br />
Bestuurders reflecteerden op de<br />
effectiviteit van hun eigen besturing,<br />
vanuit hun streven naar een meer<br />
professionele en lerende cultuur.<br />
pp<br />
Elke bestuurder kreeg twee<br />
gespreks partners, een schoolexpert<br />
die ook scholen van het bestuur<br />
begeleidde en een expert met ruime<br />
bestuurlijke ervaring.<br />
pp<br />
Het ging om een serie van maximaal<br />
3 gesprekken van 2 uur,<br />
gespreid over een langere periode.<br />
pp<br />
Het eerste gesprek was alleen met<br />
de bestuurder(s); bij vervolggesprekken<br />
konden ook anderen<br />
betrokken worden.<br />
pp<br />
De experts werkten vanuit een<br />
gemeenschappelijk referentiekader,<br />
met de lerende organisatie als<br />
hoofdthema.<br />
pp<br />
In de bepaling van de onderwerpen,<br />
de focus en de matching<br />
met de experts was het bestuur<br />
leidend: het ging om de meerwaarde<br />
voor het bestuur.<br />
pp<br />
De opstelling van de experts<br />
was die van kritische vrienden:<br />
vertrouwe lijk, open en scherp<br />
waar nodig.<br />
<strong>VO</strong>-<strong>magazine</strong> 3 / December <strong>2015</strong><br />
35