3. Chirurgia - UMP
3. Chirurgia - UMP
3. Chirurgia - UMP
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO<br />
NA WYDZIALE LEKARSKIM I<br />
ROK AKADEMICKI 2015/2016<br />
PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla studentów V roku<br />
1. NAZWA PRZEDMIOTU : <strong>Chirurgia</strong> Ogólna , Endokrynologiczna i<br />
Gastroenterologiczna<br />
2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek ) realizującej przedmiot:<br />
: Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej, Endokrynologicznej i Onkologii<br />
Gastroenterologicznej Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w<br />
Poznaniu.<br />
3 . Adres jednostki odpowiedzialnej za dydaktykę:<br />
Adres: ul. Przybyszewskiego 49 60-355 Poznań<br />
Tel. /Fax tel +4861 8691275 fax +4861 8691684<br />
Strona WWW http://www.3chirurgia.ump.edu.pl/<br />
E-mail chirurgia@spsk2.pl<br />
4. Kierownik jednostki:<br />
Prof. Dr hab. Michał Drews<br />
5. Osoba zaliczająca przedmiot w E-indeksie z dostępem do platformy WISUS<br />
Prof. Dr hab. Michał Drews<br />
6. Osoba odpowiedzialna za dydaktykę na Wydziale Lekarskim I z dostępem do<br />
platformy WISUS do listy studentów (koordynator przedmiotu) :<br />
Nazwisko: dr hab. n. med. Maciej Biczysko<br />
Tel. kontaktowy tel: 618691122 ; 618691275<br />
Możliwość kontaktu (dni, godz., miejsce) wtorek, czwartek 09.30-12.30<br />
Sekretariat Katedry i Kliniki
E-mail: dydaktykabiczysko@gmail.com<br />
Osoba zastępująca: dr n. med. Urszula Piekarska<br />
E-mail: surszula@ump.edu.pl<br />
Kontakt: tel: 618691122 ; 618691275<br />
7. Miejsce przedmiotu w programie studiów:<br />
Rok: 5<br />
Semestr: 9, 10<br />
8. Liczba godzin ogółem : liczba pkt.ECTS:<br />
Jednostki uczestniczące w nauczaniu<br />
przedmiotu<br />
Semestr zimowy liczba godzin<br />
W Ć Ćwiczenia<br />
kategoria<br />
Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej,<br />
0 75 C 15<br />
Endokrynologicznej i Chirurgii Onkologii<br />
Gastroenterologicznej<br />
Razem:<br />
Uniwersytetu<br />
0 75 15<br />
Medycznego im. K. Marcinkowskiego w<br />
Poznaniu.<br />
Semestr letni liczba godzin<br />
Jednostki uczestniczące w nauczaniu<br />
W Ć Ćwiczenia S<br />
przedmiotu<br />
kategoria<br />
Katedra i Klinika Chirurgii Ogólnej,<br />
10 75 C 15<br />
Endokrynologicznej i Chirurgii Onkologii<br />
Gastroenterologicznej<br />
Razem:<br />
Uniwersytetu<br />
10 75 15<br />
Medycznego im. K. Marcinkowskiego w<br />
Poznaniu.<br />
9 . Cel nauczania przedmiotu<br />
Treści kształcenia: Symptomatologia – diagnostyka i zasady kwalifikacji chorych do<br />
leczenia operacyjnego w ostrych i przewlekłych chorobach chirurgicznych – szczególnie<br />
nowotworowych. Podstawy i problemy współczesnej transplantologii. Zasady<br />
rozpoznawania i leczenia schorzeń narządów dokrewnych leczonych operacyjnie.<br />
Chirurgiczne postępowanie ambulatoryjne. Podstawy chirurgii plastycznej i<br />
rekonstrukcyjnej.<br />
1. Techniki badania chorych: Ćwiczenie badania podmiotowego, przedmiotowego ze<br />
szczególnym uwzględnieniem badania jamy brzusznej i narządów przewodu<br />
pokarmowego.<br />
2. Technika badania szczegółowego: Badania: brzucha, tarczycy, „per rectum” i badanie<br />
sutka.<br />
<strong>3.</strong> Zasady prowadzenia dokumentacji oddziałowej z uwzględnieniem indywidualnych kart<br />
zleceń i codziennych obserwacji lekarskich.<br />
4. Podstawowe zasady techniki szycia chirurgicznego i omówieniem podstawowego<br />
instrumentarium rodzajów igieł, nici i szwów.<br />
5. Podstawowe ćwiczenia techniki mycia chirurgicznego, zakładania fartuchów<br />
S
operacyjnych i rękawic.<br />
6. Zasady asystowania do zabiegów chirurgicznych w chirurgii przewodu pokarmowego,<br />
gruczołów dokrewnych w technikach klasycznych i minimalnie inwazyjnych.<br />
7. Badanie chorych w oddziałach i pisanie historii chorób. Co najmniej 1 historia/studenta<br />
konieczna do zaliczenia ćwiczeń.<br />
8. Ćwiczenie umiejętności diagnostyki różnicowej chorób j. brzusznej i gruczołów<br />
wydzielania wewnętrznego.<br />
Efekt kształcenia – umiejętności i kompetencje:<br />
Efekty kształcenia – umiejętności i kompetencje: chirurgicznego badania chorego;<br />
diagnostyki schorzeń chirurgicznych; rozpoznawania objawów ostrego zapalenia<br />
brzucha u dzieci i dorosłych; rozpoznawania wrodzonych i nabytych wad<br />
rozwojowych przewodu pokarmowego, układu moczowego oraz ośrodkowego układu<br />
nerwowego; rozpoznawania i leczenia zakażeń chirurgicznych miejscowych i<br />
ogólnych; postępowania w schorzeniach chirurgicznych –zwłaszcza w przypadkach<br />
nagłych; przygotowywania chorego do operacji oraz monitorowania po operacji.<br />
10.SYLABUS<br />
SYLABUS<br />
Nazwa<br />
przedmiotu/modułu<br />
Wydział Lekarski 1<br />
Nazwa kierunku studiów lekarskie<br />
Poziom kształcenia magisterski<br />
Forma studiów<br />
dzienne<br />
Język przedmiotu polski<br />
<strong>Chirurgia</strong><br />
Rodzaj przedmiotu Obowiązkowy fakultatywny <br />
Rok studiów/semestr<br />
Liczba godzin zajęć<br />
dydaktycznych z<br />
podziałem na formy<br />
prowadzenia zajęć<br />
Założenia i cele<br />
przedmiotu<br />
I II III IV V VI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 <br />
10 11 12 <br />
90, w tym: 10. - wykłady, 15 - seminaria, 75 – ćwiczenia, 0 – fakultety<br />
Treści kształcenia: Symptomatologia – diagnostyka i zasady kwalifikacji chorych do<br />
leczenia operacyjnego w ostrych i przewlekłych chorobach chirurgicznych – szczególni<br />
nowotworowych. Podstawy i problemy współczesnej transplantologii. Zasady<br />
rozpoznawania i leczenia schorzeń narządów dokrewnych leczonych operacyjnie<br />
Chirurgiczne postępowanie ambulatoryjne. Podstawy chirurgii plastycznej<br />
rekonstrukcyjnej.<br />
1. Techniki badania chorych: Ćwiczenie badania podmiotowego, przedmiotowego ze<br />
szczególnym uwzględnieniem badania jamy brzusznej i narządów przewodu<br />
pokarmowego.<br />
2. Technika badania szczegółowego: Badania: brzucha, tarczycy, „per rectum” i badanie<br />
sutka.<br />
<strong>3.</strong> Zasady prowadzenia dokumentacji oddziałowej z uwzględnieniem indywidualnych kart
zleceń i codziennych obserwacji lekarskich.<br />
4. Podstawowe zasady techniki szycia chirurgicznego i omówieniem podstawowego<br />
instrumentarium rodzajów igieł, nici i szwów.<br />
5. Podstawowe ćwiczenia techniki mycia chirurgicznego, zakładania fartuchów<br />
operacyjnych i rękawic. Zasady praktycznego zachowania zasad aseptyki i antyseptyki<br />
na Sali Operacyjnej i Sali Opatrunkowej<br />
6. Zasady asystowania do zabiegów chirurgicznych w chirurgii przewodu pokarmowego,<br />
gruczołów dokrewnych w technikach klasycznych i minimalnie inwazyjnych.<br />
7. Badanie chorych w oddziałach i pisanie historii chorób. Co najmniej 1 historia/studenta<br />
konieczna do zaliczenia ćwiczeń.<br />
8. Ćwiczenie umiejętności diagnostyki różnicowej chorób j. brzusznej i gruczołów<br />
wydzielania wewnętrznego.<br />
Efekt kształcenia – umiejętności i kompetencje:<br />
Efekty kształcenia – umiejętności i kompetencje: chirurgicznego badania chorego<br />
diagnostyki schorzeń chirurgicznych; rozpoznawania objawów ostrego zapalenia<br />
brzucha u dzieci i dorosłych; rozpoznawania wrodzonych i nabytych wad<br />
rozwojowych przewodu pokarmowego, układu moczowego oraz ośrodkowego układu<br />
nerwowego; rozpoznawania i leczenia zakażeń chirurgicznych miejscowych<br />
ogólnych; postępowania w schorzeniach chirurgicznych –zwłaszcza w przypadkach<br />
nagłych; przygotowywania chorego do operacji oraz monitorowania po operacji.<br />
Symbol<br />
efektów<br />
kształcenia<br />
zgodnie ze<br />
standardami<br />
E W23<br />
E W24<br />
E W26<br />
E W37<br />
E W07 c<br />
E W07d<br />
C W28<br />
OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA<br />
WIEDZA (ZGODNIE ZE SZCZEGÓŁOWYMI EFEKTAMI<br />
KSZTAŁCENIA)<br />
E W23 zna uwarunkowania środowiskowe i epidemiologiczne najczęstszych<br />
nowotworów człowieka;<br />
E W24. zna podstawy wczesnej wykrywalności nowotworów i zasady badań<br />
przesiewowych w onkologii<br />
E W26 zna zasady terapii skojarzonych w onkologii, algorytmy postępowania<br />
diagnostyczno-leczniczego w najczęściej występujących nowotworach<br />
człowieka<br />
E W37 zna rodzaje materiałów biologicznych wykorzystywanych w<br />
diagnostyce laboratoryjnej oraz zasady pobierania materiału do badań;<br />
E W07.c zna i rozumie przyczyny, objawy, zasady diagnozowania i<br />
postępowania terapeutycznego w odniesieniu do najczęstszych chorób<br />
wewnętrznych występujących u osób dorosłych oraz ich powikłań: zaburzeń<br />
wodno-elektrolitowych i kwasowo-zasadowych: stanów odwodnienia, stanów<br />
przewodnienia, zaburzeń gospodarki elektrolitowej, kwasicy i zasadowicy<br />
E W07.d zna i rozumie przyczyny, objawy, zasady diagnozowania i<br />
postępowania terapeutycznego w odniesieniu do najczęstszych chorób<br />
wewnętrznych występujących u osób dorosłych oraz ich powikłań: chorób<br />
układu wydzielania wewnętrznego, w tym chorób: podwzgórza i przysadki,<br />
tarczycy, przytarczyc, kory i rdzenia nadnerczy, jajników i jąder, a także guzów<br />
neuroendokrynnych, zespołów wielogruczołowych, różnych typów cukrzycy i<br />
zespołu metabolicznego: hipoglikemii, otyłości, dyslipidemii,<br />
C W28. zna definicję i patofizjologię wstrząsu, ze szczególnym<br />
uwzględnieniem różnicowania przyczyn wstrząsu oraz niewydolności<br />
wielonarządowej<br />
Metody weryfikacji<br />
osiągnięcia<br />
zamierzonych efektów<br />
kształcenia:<br />
Test<br />
Test<br />
Test<br />
Test<br />
test<br />
Test<br />
Test
F W01. :<br />
F W01a. , Test<br />
Test<br />
F W0<strong>3.</strong><br />
-wazyjnych procedur diagnostycznoleczniczych;<br />
Test<br />
F W04.<br />
F W05.<br />
kontrolowanej sedacji;<br />
i<br />
monitorowaniem pooperacyjnym;<br />
UMIEJĘTNOŚCI (ZGODNIE ZE SZCZEGÓŁOWYMI EFEKTAMI<br />
KSZTAŁCENIA)<br />
Obserwacja/Omówienie<br />
F U01.<br />
Obserwacja/Omówienie<br />
F U02. dziami chirurgicznymi; Obserwacja/Omówienie<br />
F U0<strong>3.</strong> do zasad aseptyki i antyseptyki; Obserwacja/Omówienie<br />
, zakłada i zmienia jałowy opatrunek<br />
F U04. chirurgiczny;<br />
Obserwacja/Omówienie<br />
F U05. F U05. zakłada wkłucie obwodowe; Obserwacja/Omówienie<br />
F U06 bada sutki, węzły chłonne, gruczoł tarczowy oraz jamę brzuszną w<br />
F U06 aspekcie ostrego brzucha, a także wykonuje badanie palcem przez odbyt;<br />
Obserwacja/Omówienie<br />
E U25 stosuje leczenie żywieniowe (z uwzględnieniem żywienia dojelitowego i<br />
E U25 pozajelitowego);<br />
Obserwacja/Omówienie<br />
E U30.f asystuje przy przeprowadzaniu następujących procedur i zabiegów<br />
E U30.f lekarskich: biopsji cienkoigłowej,<br />
Obserwacja/Omówienie<br />
E U30.d asystuje przy przeprowadzaniu następujących procedur i zabiegów<br />
E U30.d lekarskich: nakłuciu jamy otrzewnej<br />
Obserwacja/Omówienie<br />
E U30.a asystuje przy przeprowadzaniu następujących procedur i zabiegów<br />
E U30.a lekarskich: przetaczaniu preparatów krwi i krwiopochodnych<br />
Obserwacja/Omówienie<br />
E U29.g<br />
E U29.g asystuje przy przeprowadzaniu następujących procedur i zabiegów<br />
lekarskich: cewnikowanie pęcherza moczowego u kobiet i mężczyzn,<br />
Obserwacja/Omówienie<br />
enemę, zgłębnikowanie żołądka, płukanie żołądka enemę,<br />
A U0<strong>3.</strong><br />
Obserwacja/Omówienie<br />
E U19. E U19. kwalifikuje pacjenta do leczenia domowego i szpitalnego Obserwacja/Omówienie<br />
E U01. E U01. przeprowadza wywiad lekarski z pacjentem dorosłym; Obserwacja/Omówienie<br />
E U0<strong>3.</strong> E U0<strong>3.</strong> przeprowadza pełne i ukierunkowane badanie fizykalne; Obserwacja/Omówienie<br />
E u07.; ; Obserwacja/Omówienie<br />
E U12. dorosłych<br />
Obserwacja/Omówienie<br />
E U1<strong>3.</strong> E U1<strong>3.</strong> ocenia i opisuje stan somatyczny i psychiczny pacjenta; Obserwacja/Omówienie<br />
E U14. ycia; Obserwacja/Omówienie<br />
G W12. zna zasady tajemnicy lekarskiej, prowadzenia dokumentacji medycz<br />
G W12.<br />
, cywilnej i zawodowej lekarza;<br />
Obserwacja/Omówienie<br />
KOMPETENCJE SPOŁECZNE (ZGODNIE Z OGÓLNYMI EFEKTAMI<br />
KSZTAŁCENIA)<br />
Test<br />
Test<br />
D W0<strong>3.</strong><br />
-<br />
stanem zdrowia<br />
Omówienie<br />
D W04.<br />
pacjentem<br />
cie zaufania w interakcji z<br />
Omówienie
D W06. lekarza<br />
Omówienie<br />
D W08. rodziny w procesie leczenia; Omówienie<br />
D W12. ;<br />
Omówienie<br />
G W05.<br />
G W06.<br />
ycia;<br />
du lekarskiego;<br />
Omówienie<br />
Omówienie<br />
PUNKTY ECTS 6<br />
TREŚCI MERYTORYCZNE PRZEDMIOTU:<br />
Tematyka<br />
1. Choroby tarczycy leczone chirurgicznie. Rak tarczycy, Choroba guzkowa tarczycy [wole<br />
koloidowe], Nadczynność tarczycy<br />
2. Choroby przytarczyc. [nadczynność przytarczyc : pierwotna, wtórna, trzeciorzędowa,<br />
niedoczynność przytarczyc pooperacyjna i samoistna,<br />
<strong>3.</strong> Leczenie chirurgiczne chorób nadnercza. [guzy nadnercza nieczynne hormonalnie i czynne<br />
hormonalnie, zespoły endokrynologiczne związane z chorobami nadnercza, rak pierwotny<br />
kory nadnercza ]<br />
4. Choroby przełyku, przepony i jelita cienkiego leczone operacyjnie. [rak przełyku, achalazja,<br />
GERD, przepukliny przeponowe, guzy NET i GIST j. cienkiego , krezki, niedrożność j.<br />
cienkiego ]<br />
5. Choroby żołądka i dwunastnicy leczone chirurgicznie [rak i stany przedrakowe żołądka,<br />
choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy oraz jej powikłania, ]<br />
6. Rak jelita grubego i odbytnicy. [stany przedrakowe j. grubego, polipy i zespoły<br />
polipowatości, badania przesiewowe w profilaktyce r.j.g. ]<br />
7. Nieswoiste zapalenia jelit i aspekty leczenia chirurgicznego . [ Choroba L- Crohna,<br />
Wrzodziejące zapalenia j. grubego, Colitis indeterminata ]<br />
8. Choroby okołoodbytnicze. [ch. Hemoroidalna, szczelina odbytu, ropień i przetoka<br />
okołoodbytnicza, kłykciny kończyste, rak odbytu, wypadanie odbytu/odbytnicy,<br />
nietrzymanie stolca ]<br />
9. Choroby wątroby leczone operacyjnie. Guzy wątroby [rak wątrobowo komórkowy, rak<br />
cholangiocarcinoma, naczyniaki, gruczolaki, torbiele, przerost guzkowy<br />
10. Choroby pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych leczone chirurgicznie. Kamica żółciowa<br />
i jej powikłania. Rak pęcherzyka żółciowego<br />
11. Choroby trzustki i bańki trzustkowo-dwunastniczej. [rak trzustki, i inne raki okolicy<br />
brodawki Vatera, ostre i przewlekłe zapalenie trzustki, ]<br />
12. Żywienie w okresie okołooperacyjnym, leczenie żywieniowe.<br />
1<strong>3.</strong> Otyłość jako choroba cywilizacyjna i sposoby jej leczenia.<br />
14. Zakażenia w chirurgii, sposoby leczenia i zapobiegania.<br />
15. Problemy psychologiczne w okresie okołooperacyjnym. [ problemy komunikacji lekarzpacjent,<br />
sposoby przekazywania informacji n.t stanu zdrowia, sposoby rozmów z tzw.<br />
trudnym pacjentem ]<br />
Forma<br />
(wykłady,seminariu,,<br />
ćwiczenia,<br />
zaj.fakultatywne,<br />
itp…)<br />
LITERATURA PODSTAWOWA I UZUPEŁNIAJĄCA:<br />
„<strong>Chirurgia</strong>. Podręcznik dla studentów” O.J. Garden, A.W. Bradbury, J.L.R.<br />
Forsythe, R.W. Parks Elsevier 2009<br />
„<strong>Chirurgia</strong>” W. Noszczyk PZWL 2005<br />
„Przypadki kliniczne z chirurgii” Michael Gerstorfer, Piet Koeppen, [red. wyd.
pol.] Tadeusz Popiela Elsevier Urban & Partner, 2009,<br />
”<strong>Chirurgia</strong>” B. Jarrell, A. Carabassi seria NMS.<br />
WARUNKI UZYSKANIA ZALICZENIA PRZEDMIOTU:<br />
Test zaliczeniowy<br />
Zaliczenie omawianych przypadków klinicznych<br />
Zaliczenie prowadzonej dokumentacji medycznej (Historia choroby)<br />
Zaliczenie na podstawie obecności na zajęciach<br />
11.Tematyka poszczególnych wykładów, ćwiczeń i seminariów<br />
Wykłady - Semestr zimowy<br />
Wykład 1.<br />
Wykład 2.<br />
Wykład <strong>3.</strong><br />
Wykład 4.<br />
Tematyka wykładów<br />
Imię i nazwisko osoby<br />
prowadzącej zajęcia<br />
Wykłady - Semestr letni (wykłady tylko w semestrze letnim!)<br />
Wykład 5.<br />
Tematyka wykładów<br />
„Chirurgiczne leczenie otyłości”/Guzy<br />
neuroendokrynne przewodu pokarmowego”<br />
Imię i nazwisko osoby<br />
prowadzącej zajęcia<br />
Dr hab. n. med.<br />
Maciej Biczysko<br />
Wykład 6.<br />
„Stomia – problemy chirurgiczne i<br />
pielęgnacyjne”<br />
Prof dr. hab. n.<br />
med. Jacek Szmeja<br />
Wykład 7.<br />
„<strong>Chirurgia</strong> na przełomie stuleci. Perspektywy<br />
rozwoju”<br />
Dr hab. n. med.<br />
Tomasz Kościński<br />
Wykład 8.<br />
„<strong>Chirurgia</strong> minimalnie inwazyjna i<br />
endoskopia”<br />
Dr hab. n. med.<br />
Stanisław Malinger
Wykład 9.<br />
„<strong>Chirurgia</strong> Fast-Track / <strong>Chirurgia</strong> wątroby –<br />
współczesne metody leczenia guzów wątroby”<br />
Dr hab. med.<br />
Przemysław Pyda<br />
Ćwiczenie 1.<br />
Ćwiczenia - Semestr zimowy/letni<br />
Tematyka ćwiczeń<br />
<strong>Chirurgia</strong> endokrynologiczna:<br />
Chirurgiczne leczenie chorób przytarczyc.<br />
Fizjologia gospodarki wapniowo-fosforanowej i rola<br />
regulacyjna przytarczyc. Anatomia chirurgiczna<br />
przytarczyc. Pierwotna i wtórna nadczynność<br />
przytarczyc: diagnostyka, różnicowanie, zasady<br />
postępowania pooperacyjnego, techniki lokalizacji.<br />
Stany hiperkalcemii nie związane z patologią<br />
przytarczyc. Przełom hiperkalcemiczny. Patogeneza<br />
wtórnej i trzeciorzędowej nadczynności przytarczyc.<br />
Zasady techniki chirurgicznej stosowanej w chirurgii<br />
tarczycy i przytarczyc.<br />
Osoba odpowiedzialna<br />
Dr B. Stawny<br />
Dr J. Paszkowski<br />
Ćwiczenie 2.<br />
Ćwiczenie <strong>3.</strong><br />
Ćwiczenie 4.<br />
<strong>Chirurgia</strong> endokrynologiczna:<br />
Chirurgiczne leczenie chorób tarczycy.<br />
Rak tarczycy: podziały, klasyfikacje, diagnostyka,<br />
leczenie operacyjne, zasady postępowania. Leczenie<br />
uzupełniające. Wskazania do leczenia operacyjnego<br />
chorób nienowotworowych tarczycy (zapalenia<br />
tarczycy, guzki autonomiczne).Techniki operacyjne z<br />
uwzględnianiem technik minimalnie inwazyjnych w<br />
chirurgii tarczycy. Powikłania po leczeniu<br />
operacyjnym tarczycy rozpoznanie i sposoby<br />
leczenia. Postępowanie okołooperacyjne w wolu<br />
nadczynnym.<br />
<strong>Chirurgia</strong> endokrynologiczna:<br />
Chirurgiczne leczenie chorób nadnerczy.<br />
Guzy nadnercza nieczynne hormonalnie:<br />
rozpoznanie, postępowanie, wskazania do leczenia<br />
operacyjnego.<br />
Zespół Cushinga: diagnostyka, różnicowanie, zasady<br />
leczenia operacyjnego, postępowanie<br />
okołooperacyjne. Przełom nadnerczowy,<br />
niedoczynność kory nadnerczy: rozpoznanie, leczenie<br />
Zespół Conna: diagnostyka, różnicowanie przyczyn<br />
nadciśnienia, kryteria rozpoznania, zasady leczenia.<br />
Zespół guza chromochłonnego: zasady rozpoznania,<br />
powikłania, postępowanie przed i śródoperacyjne.<br />
Podstawy technik operacyjnych stosowanych w<br />
chirurgii nadnercza. Techniki minimalnie inwazyjne<br />
w chirurgii nadnerczy<br />
Chirurgiczne leczenie chorób wątroby.<br />
Podstawy anatomiczne, anatomia chirurgiczna<br />
Dr Ł. Krokowicz<br />
Dr M. Borejsza-Wysocki<br />
Doc. M. Biczysko<br />
Dr B.Stawny<br />
Doc. P.Pyda<br />
Dr M. Borejsza-Wysocki
Ćwiczenie 5.<br />
(elementy anatomii istotne dla chirurga), podział na<br />
segmenty wg Couinaud, nazewnictwo chirurgiczne.<br />
Leczenie zmian ogniskowych wątroby - cechy zmian<br />
ogniskowych wątroby decydujące o wyborze<br />
postępowania. Sposoby leczenia zmian ogniskowych<br />
wątroby leczenie radykalne a leczenie paliatywne<br />
resekcja , transplantacja wątroby, metody niszczenia<br />
guza (chemioterapia, radioterapia, embolizacja guza.<br />
Resekcja wątroby – zasady ogólne.<br />
Rak i stany przedrakowe żołądka.<br />
Anatomia topograficzna żołądka. Epidemiologia<br />
(czynniki społ.-ekonomiczne, dystrybucja<br />
geograficzna)<br />
Czynniki sprzyjające (dieta, używki, leki, czynniki<br />
środowiskowe) Stany przedrakowe: Zanikowe<br />
zapalenie błony śluzowej żołądka;<br />
Achlorhydria/hypochlorhydria ;Niedokrwistość<br />
złośliwa; Metaplazja jelitowa, Choroba Menetriera;<br />
Polipy gruczolakowate; Kikut żołądka po częściowej<br />
gastrektomi. Czynniki genetyczne, wpływ HP,<br />
proponowany model kancerogenezy.<br />
Umiejscowienie, typy histologiczne i klasyfikacja<br />
Laurena raka żołądka. Obraz kliniczny i<br />
symptomatologia. Diagnostyka różnicowa i badania<br />
dodatkowe w raku żołądka<br />
Leczenie raka żołądka: Leczenie chirurgiczne<br />
(resekcja żołądka, sposoby odtwarzania ciągłości p.<br />
pokarmowego po wycięciu żołądka); Operacje<br />
paliatywne; Chemioterapia. Powikłania leczenia<br />
operacyjnego.<br />
Doc. S.Malinger<br />
Prof. T.Banasiewicz<br />
Ćwiczenie 6.<br />
Ćwiczenie 7.<br />
Choroby okołoodbytnicze.<br />
Choroba hemoroidalna: epidemiologia, patogeneza,<br />
profilaktyka, klasyfikacje, leczenie.<br />
Szczelina odbytu: przyczyny, patogeneza, zasady<br />
leczenia, wskazania do leczenia zabiegowego.<br />
Ropień okołoodbytniczy i przetoka okołoodbytnicza:<br />
epidemiologia, patogeneza, klasyfikacje, zasady<br />
leczenia, wskazania do leczenia operacyjnego. Rak<br />
odbytu: epidemiologia, klasyfikacje, zasady leczenia<br />
Kamica żółciowa i jej powikłania. Rak<br />
pęcherzyka żółciowego.<br />
Epidemiologia, Czynniki ryzyka kamicy żółciowej,<br />
Patogeneza, Symptomatologia k.ż. Obrazy kliniczneróżnicowanie<br />
ostrego i przewlekłego zapalenia<br />
pęcherzyka żółciowego.<br />
Wskazania do leczenia operacyjnego operacyjnego<br />
k.ż. Sposoby leczenia operacyjnego k.ż.. Powikłania<br />
k.ż. – omówienie , sposoby leczenia. Rak pęcherzyka<br />
żółciowego: epidemiologia, objawy, diagnostyka,<br />
sposoby leczenia radykalnego radykalnego<br />
paliatywnego.<br />
Prof. J.Szmeja<br />
Prof. T.Kościński.<br />
Dr U.Skowrońska-Piekarska<br />
Doc. M.Biczysko<br />
Ćwiczenie 8.<br />
Chirurgiczne leczenie chorób trzustki.<br />
Anatomia topograficzna trzustki. Ostre Zapalenie<br />
Trzustki: definicja OZT; epidemiologia,<br />
patofizjologia i etiologia. Objawy OZT. Diagnostyka<br />
Dr. J.Hermann<br />
Dr . W.Meissner
Ćwiczenie 9.<br />
Ćwiczenie 10.<br />
laboratoryjna i badania obrazowe. Przyczyny<br />
hiperamylazemii. OZT – różnicowanie. Powikłania<br />
OZT i wskazania do leczenia operacyjnego.<br />
Farmakoterapia OZT: hamowanie wydzielania<br />
trzustkowego i żołądkowego. Redukcja zapalenia,<br />
walka z bólem i objawami wstrząsu. Skale oceny<br />
przebiegu OZT (Ranson, Glasgow, APACHE II).<br />
Przewlekle zapalenie trzustki: Przyczyny. Leczenie<br />
farmakologiczne i operacyjne (zabiegi endoskopowe,<br />
zabiegi drenażowe, zespolenia omijające). Rak<br />
trzustki. :Epidemiologia, czynniki sprzyjające,<br />
demografia, symptomatologia. Badania dodatkowe i<br />
różnicowanie. Leczenie operacyjne i uzupełniająca<br />
chemioterapia.<br />
Powikłania leczenia chirurgicznego raka trzustki.<br />
Zakażenia w chirurgii jamy brzusznej.<br />
Zakażenia nozokomialne i ich podział- czynniki<br />
ryzyka zakażeń – zakażenia miejsca operowanego –<br />
zapobieganie – antyseptyka i aseptyka, zalecenia<br />
CDC – postępowanie w zakażeniach jamy brzusznej<br />
– problemy bakteriologiczne u chorych<br />
chirurgicznych – ewolucja oporności – zastosowanie<br />
antybiotyków w chirurgii jamy brzusznejprofilaktyka<br />
i leczenie.<br />
Żywienie dojelitowe i dożylne.<br />
Metabolizm chorych chirurgicznych.<br />
Definicje, wskazania , przeciwwskazania do leczenia<br />
żywieniowego. Kryteria doboru metod leczenia<br />
żywieniowego. Dostęp dożylny i dojelitowy w<br />
leczeniu żywieniowym, pielęgnacja, warunki<br />
użytkowania. Żywienie dożylne systemem „jednego<br />
pojemnika” (AIO). Przewlekłe żywienie dożylne.<br />
Powikłania leczenia żywieniowego.<br />
Prof. R.Marciniak<br />
Dr. J.Paszkowski<br />
Dr U.Skowrońska-Piekarska<br />
Dr. K.Matysiak<br />
Ćwiczenie 11.<br />
Ćwiczenie 12.<br />
Ćwiczenie 1<strong>3.</strong><br />
Postępy w chirurgii przewodu<br />
pokarmowego.<br />
Nowoczesne metody obrazowania. Techniki<br />
videochirurgiczne. Telemedycyna. Roboty w<br />
chirurgii. <strong>Chirurgia</strong> videoendoskopowa. <strong>Chirurgia</strong><br />
endoluminalna.<br />
Chirurgiczne leczenie chorób przełyku,<br />
oraz przepuklin przeponowych.<br />
Rak przełyku: epidemiologia, objawy, ocena stopnia<br />
zaawansowania, sposoby leczenia radykalnego i<br />
paliatywnego.<br />
Przepukliny przeponowe: wrodzone i nabyte.<br />
Choroba refluksowa: klasyfikacje, objawy, wskazania<br />
do leczenia zachowawczego i chirurgicznego.<br />
Kurcz wpustu epidemiologia, patogeneza, objawy,<br />
sposoby leczenia.<br />
Uchyłki przełyku: epidemiologia, klasyfikacje,<br />
sposoby leczenia chirurgicznego<br />
Nieswoiste zapalenia jelit. Rola i miejsce<br />
leczenia operacyjnego.<br />
Patofizjologia, obraz kliniczny, diagnostyka, leczenie<br />
farmakologiczne, różnicowanie wrzodziejącego<br />
zapalenia jelita grubego oraz choroby L-Crohna. W<br />
Dr. K.Matysiak<br />
Prof. R.Marciniak<br />
Doc. S.Malinger<br />
Prof. T.Kościński<br />
Dr J.Hermann<br />
Dr. Ł. Krokowicz
Ćwiczenie 14.<br />
szerszym zakresie analizowane są wskazania do<br />
leczenia operacyjnego w trybie pilnym oraz<br />
planowym. Omówione są techniki leczenia<br />
operacyjnego w/w chorób a także powikłania<br />
wczesne i odległe tego leczenia.<br />
Otyłość i jej chirurgiczne leczenie.<br />
Patogeneza otyłości prostej i wtórnej. Epidemiologia<br />
otyłości jako choroby cywilizacyjnej. Pomiary,<br />
definicje i klasyfikacje stanów/stopni otyłości.<br />
Powikłania/konsekwencje otyłości olbrzymiej.<br />
Sposoby leczenia otyłości. Rola leczenia<br />
chirurgicznego w leczeniu otyłości.<br />
Mgr. B.Kuczyńska<br />
Ćwiczenie 15.<br />
Leczenie przeszczepami narządów.<br />
Problem dawcy<br />
Dawcy zmarli; Dawcy żywi – możliwości pobrania<br />
narządów od dawcy żywego.<br />
Pobranie i wszczepienie nerki: ogólne zasady<br />
pobrania i przechowywania narządu; wszczepienie<br />
narządu<br />
Pobranie i wszczepienie trzustki:wskazania i<br />
przeciwwskazania. Wszczepienie narządowe całej<br />
trzustki lub części trzustki, wszczepienie komórek<br />
wysepkowych<br />
Pobranie i wszczepienie wątroby. Wskazania i<br />
przeciwwskazania. Wszczepienie klasyczne,<br />
wszczepienie typu pigy-back<br />
Doc. P.Pyda<br />
Doc. T.Banasiewicz<br />
Seminarium 1.<br />
Seminarium 2.<br />
Seminarium <strong>3.</strong><br />
Seminaria - Semestr zimowy / letni<br />
Tematyka seminariów<br />
Chirurgiczne leczenie chorób tarczycy.<br />
Choroby przytarczyc leczone<br />
chirurgicznie.<br />
Nieswoiste zapalenia jelit. Rola i miejsce<br />
leczenia operacyjnego.<br />
Imię i nazwisko osoby<br />
prowadzącej zajęcia<br />
Dr n. med. Ł<br />
Krokowicz<br />
Dr n. med. M.<br />
Borejsza-Wysocki<br />
Dr n. med.<br />
B.Stawny<br />
Dr n. med.<br />
J.Paszkowski<br />
Dr med. J.Hermann<br />
Dr med. M.<br />
Borejsza-Wysocki<br />
Seminarium 4.<br />
Chirurgiczne leczenie chorób wątroby.<br />
Dr hab. med.<br />
P.Pyda<br />
Dr med. M.<br />
Borejsza-Wysocki
Seminarium 5.<br />
Seminarium 6.<br />
Seminarium 7.<br />
Seminarium 8.<br />
Seminarium 9.<br />
Seminarium 10.<br />
Seminarium 11.<br />
Seminarium 12.<br />
Seminarium 1<strong>3.</strong><br />
Seminarium 14.<br />
Rak i stany przedrakowe żołądka.<br />
Rak okrężnicy i odbytnicy.<br />
Choroby okołoodbytnicze i badania<br />
przesiewowe w raku j. grubego.<br />
Kamica żółciowa i jej powikłania. Rak<br />
pęcherzyka żółciowego.<br />
Chirurgiczne leczenie chorób trzustki.<br />
Zakażenia w chirurgii jamy brzusznej.<br />
Żywienie parenteralne i enteralne<br />
chorych w okresie okołooperacyjnym.<br />
Postępy w chirurgii przewodu<br />
pokarmowego.<br />
Chirurgiczne leczenie chorób przełyku,<br />
oraz przepuklin przeponowych.<br />
Chirurgiczne leczenie chorób nadnerczy.<br />
Dr hab .med.<br />
S.Malinger<br />
Dr hab. med.<br />
T.Banasiewicz<br />
Prof. dr hab. med.<br />
J.Szmeja<br />
Dr n.med.W<br />
Meissner<br />
Prof. dr hab. med.<br />
J.Szmeja<br />
Dr hab.med.<br />
T.Kościński.<br />
Dr med.<br />
U.Skowrońska-<br />
Piekarska<br />
Dr hab. med.<br />
M.Biczysko<br />
Dr med. J.Hermann<br />
Dr med.<br />
W.Meissner.<br />
Prof. dr hab. med.<br />
R.Marciniak<br />
Dr med.<br />
J.Paszkowski<br />
Dr med.<br />
U.Skowrońska-<br />
Piekarska<br />
Dr med.<br />
K.Matysiak<br />
Dr med.<br />
K.Matysiak<br />
Prof.dr hab.<br />
med. R.Marciniak<br />
Dr hab.med.<br />
S.Malinger<br />
Dr hab. med.<br />
T.Kościński<br />
Dr hab. med.<br />
M.Biczysko<br />
Dr med. B.Stawny<br />
Seminarium 15. Leczenie otyłości mgr. B.Kuczyńska<br />
12. Organizacja zajęć:
Godziny zajęć 8.00-12.30<br />
Ćwiczenia codziennie przez 3 tyg. Od Poniedziałku do Piątku. Dla 1 grupy dziekańskiej<br />
podzielone na:<br />
Ćwiczenia Kliniczne Na Oddziałach 3 dni/tydz. Pon-Śr 8.00-11.30 [9dni/kurs]<br />
Ćwiczenia Kliniczne – Przypadki 2 dni/tydz. Czw-Pt 8.00-11.30 [5dni/kurs]<br />
Seminaria codziennie Pon-Pt 11.40- 12.30 [15 dni/kurs]<br />
Kolokwium testowe Piątekt ostatniego dnia kursu<br />
Zajęcia kliniczne odbywają się od poniedziałku do piątku w godzinach: (proszę rozpisać<br />
dokładnie godziny każdego dnia tygodnia)<br />
3 tygodnie od Poniedziałku do Piątku od 8.00-12.30<br />
Aktualny podział grupy studenckiej na stronie internetowej jednostki :<br />
http://www.3chirurgia.ump.edu.pl/<br />
REGULAMIN ZAJĘĆ:<br />
Regulamin ćwiczeń dla studentów V roku Wydziału Lekarskiego.<br />
1. Ćwiczenia odbywają się w Katedrze i Klinice Chirurgii Ogólnej,<br />
Endokrynologicznej i Onkologii Gastroenterologicznej w Szpitalu<br />
Klinicznym Nr 2 przy ulicy Przybyszewskiego 49 w terminach<br />
wyznaczonych przez Dziekanat U.M. od poniedziałku do piątku.<br />
2. Pierwszego dnia ćwiczeń każdej grupy o godzinie 08.00 odbędzie się<br />
krótkie 30 min wprowadzenie na temat organizacji pracy i zajęć w Klinice<br />
oraz zasad współpracy z pozostałym personelem nie zaangażowanym w<br />
nauczanie studentów. Omówione zostaną także szczegółowe zasady<br />
rotacji podgrup w Klinice. Wprowadzenie odbywa się w Sali<br />
Seminaryjnej Kliniki na parterze budynku głównego szpitala obok<br />
szpitalnej kafeterii.<br />
<strong>3.</strong> Rozkład zajęć każdego dnia od poniedziałku do środy poza ostatnim<br />
dniem jest analogiczny i wygląda następująco:<br />
08.00- 10.30 Ćwiczenia w Oddziałach, Pracowniach, Poradniach i Sali<br />
Operacyjnej Kliniki zgodnie ze szczegółowym planem<br />
10.30-10.45 Przerwa<br />
10.45-11.45 Ćwiczenia w Oddziałach<br />
11.45-12.45 Seminarium (tematyka na stronach powyżej)
W czwartki i piątki każdego tygodnia odbywać się będą ćwiczenia<br />
polegające na omówieniu przypadków klinicznych. Przypadki zostaną<br />
rozdane studentom do opracowania w pierwszym dniu ćwiczeń . Każdy<br />
student dostanie do omówienia 2-3 przypadków klinicznych, które<br />
powinien przeanalizować, omówić , zaproponować wstępne rozpoznanie<br />
kliniczne, diagnostykę różnicową , możliwe rozpoznania oraz postępowanie<br />
lecznicze wraz z rokowaniem. Sposób przygotowania przypadku to<br />
prezentacja np. Power Point lub Open Office, rzutnik pisma, schematy<br />
rysowane na tablicy. Zajęcia z omówienia przypadków będą każdorazowo<br />
oceniane a sposób omówienia i przygotowanie studenta będzie jednym z<br />
elementów oceny końcowej. Omawianie przypadków będzie trwało od<br />
godziny 08.00-11.30 z jedną 15 minutową przerwą o godzinie 09.30- 09.45.<br />
Na omówienie 1 przypadku przeznaczone jest 12-15 minut razem z<br />
dyskusją.<br />
4. Seminaria w ramach ćwiczeń odbywają się w Sali Seminaryjnej Kliniki.<br />
(Parter obok baru )<br />
5. Ćwiczenia kliniczne odbywają się na oddziałach Kliniki (A-1, A-2, A-3,<br />
Pododdziale Chirurgii Endokrynologicznej) pod opieką przydzielonych<br />
do każdej podgrupy asystentów oraz Sali Operacyjnej , Ambulatorium,<br />
Pracowni Endoskopii, Salach Opatrunkowych, Poradniach<br />
(Proktologicznej, Chirurgii Gastroenterologicznej, Chirurgii<br />
Endokrynologicznej).<br />
Rotacja studentów przez oddziały i osoby nauczycieli będą każdorazowo<br />
podawana do wiadomości na tablicy ogłoszeń (obok Sekretariatu Kliniki),<br />
w Sali Seminaryjnej oraz na stronie internetowej Kliniki.<br />
6. Każdy student jest zobowiązany przynieść ze sobą czysty, biały fartuch<br />
lekarski, stetoskop oraz notatnik i długopis w celu sporządzania notatek.<br />
Każdy student ma obowiązek posiadania i przynoszenia podręcznika<br />
chirurgii klinicznej w celu dokształcania i weryfikowania spostrzeżeń i<br />
danych klinicznych.<br />
7. Pierwszego dnia ćwiczeń każda grupa dziekańska będzie podzielona, na<br />
co najmniej 4 podgrupy przypisane do konkretnych asystentów ze<br />
szczegółowym planem rotacji przez oddziały .<br />
8. Każdy student w ciągu cyklu ćwiczeń będzie miał przydzielonego, co<br />
najmniej 1 pacjenta tygodniowo, którego szczegółową historię choroby<br />
musi prowadzić codziennie w czasie ćwiczeń na oddziale , co jest<br />
warunkiem niezbędnym zaliczenia ćwiczeń. Historia choroby jest także
elementem ocenianym a ocena ta ma wpływ na zaliczenie ćwiczeń.<br />
9. Program ostatniego dnia ćwiczeń polega na prezentacji opisywanych<br />
przypadków dyskusji na temat rozpoznania i zastosowanego leczenia. W<br />
tym samym dniu odbędzie się ustne zaliczenie ćwiczeń u wcześniej<br />
wyznaczonych asystentów. Do zaliczenia cyklu ćwiczeń trzeba zaliczyć<br />
pozytywnie prezentację opisywanego przypadku oraz zdać kolokwium na<br />
ocenę, co najmniej dostateczną – (3) (skala 2-5). Sprawdzian jest testowy<br />
polegający na rozwiązaniu testu , który będzie składał się z 30 pytań .<br />
Test jest zaliczony jeżeli student udzieli 19 prawidłowych odpowiedzi.<br />
10. Dopuszcza się maksymalnie opuszczenie do 3 dni ćwiczeniowych w<br />
przypadkach usprawiedliwionych.<br />
11. W przypadku wątpliwości, pytań, problemów należy zwracać się do osób<br />
odpowiedzialnych za organizację ćwiczeń P. dr.dr. Maciej Biczysko,<br />
Urszula Skowrońska-Piekarska, w Sekretariacie Katedry P. Izabela<br />
Bobrowska.<br />
PROGRAM ZAJĘĆ:<br />
Zajęcia mają przygotować absolwenta do:<br />
- diagnostyki różnicowej chorób układu pokarmowego i gruczołów dokrewnych ze<br />
szczególnym uwzględnieniem chorób leczonych metodami operacyjnymi.<br />
- zasad prowadzenia chorych w okresie przed i pooperacyjnym<br />
- zasad przygotowania chorego do leczenia operacyjnego w trybie ambulatoryjnym<br />
- rozpoznawania powikłań leczenia operacyjnego w krótko i długoterminowym<br />
okresie opieki pooperacyjnej<br />
- pracy w zespole na oddziale chirurgicznym, w tym zasad zachowania na Bloku<br />
Operacyjnym Chirurgii i asystowania do zabiegów operacyjnych<br />
PROGRAM NAUCZANIA<br />
Wymagania wstępne: Znajomość anatomii, anatomii patologicznej, histologii i<br />
fizjologii gruczołów dokrewnych: tarczyca, przytarczyce, nadnercze, trzustka.<br />
Znajomość anatomii topograficznej prawidłowej, anatomii patologicznej, histologii i<br />
fizjologii narządów przewodu pokarmowego : przełyk, żołądek, dwunastnica, jelito<br />
cienkie, jelito grube, odbytnica, wątroba, śledziona, trzustka, pęcherzyk żółciowy.
Przygotowanie do zajęć polega na przygotowaniu merytorycznym do seminariów<br />
prowadzonych zgodnie z powyżej spisanym harmonogramem. Na ćwiczeniach<br />
klinicznych student zobowiązany jest posiadać: odpowiedni schludny , skromny<br />
ubiór, czysty fartuch lekarski, buty szpitalne, podręcznik chirurgii, sprzęt do<br />
sporządzania notatek, stetoskop<br />
Wymagania końcowe: zaliczone kolokwium testowe min 19/30 prawidłowych<br />
odpowiedzi, zaliczoną historię choroby zbadanego pacjenta/ów, zaliczone omówienie<br />
co najmniej 2 wirtualnych przypadków klinicznych, wszystkie nieobecności<br />
usprawiedliwione [do 3 dni].<br />
1<strong>3.</strong>Kryteria zaliczenia przedmiotu: zaliczenie, egzamin teoretyczny i praktyczny<br />
Egzamin teoretyczny – kryterium zaliczenia: forma egzaminu ( ustny, pisemny,<br />
testowy)<br />
Egzamin jest testowy na 6 tym roku studiów i jest organizowany przez Klinikę<br />
Chirurgii Ogólnej i Naczyniowej <strong>UMP</strong> w SK-1 ul Długa.<br />
Egzamin praktyczny – kryterium zaliczenia: brak<br />
Zaliczenie – kryterium zaliczenia : zaliczone kolokwium testowe min 19/30<br />
prawidłowych odpowiedzi, zaliczoną historię choroby zbadanego pacjenta/ów, zaliczone<br />
omówienie co najmniej 2 wirtualnych przypadków klinicznych, wszystkie nieobecności<br />
usprawiedliwione [do 3 dni].<br />
14.Literatura:<br />
Zalecana literatura:<br />
1. „<strong>Chirurgia</strong>. Podręcznik dla studentów” O.J. Garden, A.W. Bradbury, J.L.R.<br />
Forsythe, R.W. Parks Elsevier 2009<br />
2. „<strong>Chirurgia</strong>” W. Noszczyk PZWL 2005<br />
<strong>3.</strong> „Przypadki kliniczne z chirurgii” Michael Gerstorfer, Piet Koeppen, [red. wyd.<br />
pol.] Tadeusz Popiela Elsevier Urban & Partner, 2009,<br />
4. ”<strong>Chirurgia</strong>. Podręcznik dla studentów medycyny” Jan Fibak (red.) Rok<br />
wydania: 2002 r., Wydawca: PZWL<br />
5. ”<strong>Chirurgia</strong>” B. Jarrell, A. Carabassi seria NMS.<br />
6. ”Oksfordzki podręcznik chirurgii”<br />
7. ”Podstawy chirurgii” Pod .red. J. Szmidta. Wyd.Med. Praktyczna 2002
15.Studenckie koło naukowe<br />
Opiekun koła: Dr hab. n. med. Maciej Biczysko<br />
Tematyka : Koło naukowe działające przy Katedrze i Klinice Chirurgii Ogólnej,<br />
Endokrynologicznej i Onkologii Gastroenterologicznej <strong>UMP</strong> im. K.<br />
Marcinkowskiego w Poznaniu zajmuje się problematyką diagnostyki, leczenia<br />
chorób chirurgicznych i naukową analizą danych klinicznych pacjentów leczonych<br />
w Klinice. W ramach prac koła odbywają się spotkania szkoleniowe podczas<br />
których referowane są żywotne problemy światowej chirurgii gastroenterologicznej<br />
i endokrynologicznej. Odbywają się również spotkania robocze w kilkuosobowych<br />
zespołach przygotowujących doniesienia naukowe i prace do referowania w<br />
ramach sympozjów STN lub przygotowywanych do druku w piśmiennictwie<br />
naukowym.<br />
Miejsce spotkań: Sala Konferencyjna Katedry przy Sekretariacie .<br />
16. Podpis osoby odpowiedzialnej za nauczanie przedmiotu lub koordynatora<br />
17. Podpisy osób współodpowiedzialnych za nauczanie przedmiotu ( w przypadku<br />
przedmiotów koordynowanych)<br />
UWAGA ; wszystkie tabele i ramki można powiększyć w zależności od potrzeb