temat numeru niać odpowiednią temperaturę w okresie zimy oraz odpływ ciepła w lecie, dlatego tak ważny jest odpowiedni dobór izolacji i zastosowanie otworów wywiewnych w ścianach. Zbyt mała izolacyjność ścian prowadzi do obniżenia temperatury i w konsekwencji do zawilgocenia ścian, przez które ucieka ciepło produkowane przez zwierzęta. Wilgotność otoczenia sprzyja rozwojowi grzybów, pleśni i innych drobnoustrojów, które niekorzystnie wpływają na zdrowie stada. Obsada i masa zwierząt rzutuje na bilans cieplny budynku. Zwierzęta wydzielają ciepło, a zbyt mała ich liczba nie jest w stanie wytworzyć wystarczającej jego ilości do utrzymania odpowiedniej temperatury. Najkorzystniejszymi warunkami do chowu bydła są częste, ale niewielkie zmiany temperatury i wilgoci, działające pobudzająco i umożliwiające prawidłowe działanie organizmu pod względem fizjologicznym. Materiały izolacyjne Aby budynki inwentarskie zachowywały odpowiednią autonomię cieplną należy je odpowiednio ocieplić oraz zabezpieczyć przed wilgocią. By zapobiec kumulowaniu się ciepła w wewnętrznych częściach przegrody, izolacje powinny być umieszczane wewnątrz budynku, a zatem powinny być odporne na szereg czynników m.in.: zawilgocenie, działanie bakterii gnilnych i pleśni, niszczenie przez gryzonie i insekty, a także charakteryzować się niską paro- i wodochłonnością oraz niską gęstością właściwą, a także być niepalne, bezwonne i nietoksyczne, jednak ze względu na obecność zwierząt i możliwość zniszczenia przez nie izolacji, mimo niekorzystniejszym warunkom pracy ze względu na fizykę budowli izolacje umieszcza się po zewnętrznej stronie ściany. Jej odpowiednie i długotrwałe działanie jest możliwe jedynie przy poprawnym zabezpieczeniu przed działaniem wilgoci. Do izolacji budynków inwentarskich najczęściej stosuje się wełnę mineralną, styropian oraz piankę poliuretanową. Wszystkie te materiały pozwalają osiągnąć odpowiednią izolacyjność budynku, jednak nie są pozbawione wad. Wełna mineralna jest łatwo nasiąkliwa i osiada, natomiast styropian jest materiałem palnym, konieczne jest również jego zabezpieczenie przed gryzoniami. Nie mniej ważnym aspektem jest izolacja posadzki, która jest istotna pod względem zachowania właściwych warunków bytowych zwierząt. Ponieważ umieszcza się ją bezpośrednio na gruncie, należy zadbać o odpowiednie zabezpieczenie przed przenikaniem wilgoci oraz niskiej temperatury. W nowoczesnych oborach coraz częściej odchodzi się od stosowania izolacji przegród budowlanych, kładąc nacisk na lepszą i sprawniejszą wentylację. Przy stosowaniu najbardziej efektywnych do tego celu świetlików kalenicowych, zwykle wykonywanych z poliwęglanu, straty ciepła są na tyle duże, że izolowanie ścian mija się z celem. Krowy, w przeciwieństwie do trzody, nie potrzebują stałej temperatury chowu i mogą przebywać w niższych temperaturach, które zimą sięgają w nieizolowanych oborach nawet 10 o C. Podsumowanie Projektowanie budynków inwentarskich wymaga dokładnego przeanalizowania wielu aspektów, m.in. warunków chowu, wyboru technologii, doboru materiałów czy usytuowania obiektu na działce. Ważne jest wybranie takich rozwiązań, które pozwolą na wygodną, bezpieczną i ekonomiczną hodowlę, tak aby zadowoleni byli zarówno gospodarze jak i mieszkańcy projektowanych obór. • Anna Lenkowska [1] Lorencowicz E., Włodarczyk A. „Budownictwo inwentarskie w Polsce - stan i tendencje zmian” [2] Praca zbiorowa, Instytut Budownictwa, Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa w Warszawie, „Rozwiązania obór pod kątem dobrostanu zwierząt i ochtrony środowiska w zakresie produkcji bydła mlecznego i mięsnego” [3] Tomczuk K., Budownictwo inwentarskie - lokalizacja i technologia” Nowoczesne hale <strong>nr</strong> 1/2014 [4] dr hab. Wójcik A., „Ciepłe budynki inwentarskie. Cz. 1” Nowoczesne hale, <strong>nr</strong> 1/2014 [5] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. <strong>nr</strong> 75, poz. 690 z 2002 r. z późn. zm.) [6] Rozporządzenie Ministwa Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. <strong>nr</strong> 132, poz. 877 z 1997 r.) 24 Budowlany magazyn studencki „POLIFORUM”
technologie na czasie Hala Arena Poznań Praca rysunkowa Anna Mantur - nauczyciel rysunku, Poznań Budowlany magazyn studencki „POLIFORUM” 25