Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
ŻYCIE Z CUKRZYCĄ 2<br />
Niezależny dodatek tematyczny dystrybuowany wraz z dziennikiem Rzeczpospolita<br />
Potrzebne jest szersze spojrzenie<br />
Od wielu lat środowisko diabetologiczne zabiega o dostępność dla polskich pacjentów nowoczesnych terapii w cukrzycy<br />
typu 2, które są refundowane właściwie we wszystkich krajach Europy, ale nie w Polsce. W ostatnim czasie spadły<br />
ceny analogów insulin długodziałających, co jest dobrą informacją dla Polskich pacjentów.<br />
Prof. Maciej Małecki<br />
Prezes Polskiego Towarzystwa<br />
Diabetologicznego<br />
Panie Profesorze obchodzimy właśnie Światowy<br />
Dzień Walki z Cukrzycą. Czy rzeczywiście<br />
jest ona tak wielkim problemem i zagrożeniem<br />
w dzisiejszych czasach?<br />
O skali wyzwania świadczy już jej epidemiologia,<br />
bo na świecie dotyka 400 mln osób. Jeżeli<br />
nic nie zrobimy to w ciągu kolejnych 20 lat<br />
przybędzie 200 mln osób i w okolicach 2035<br />
roku będzie na świecie już 600 mln osób chorych<br />
na cukrzycę. W Europie choruje ponad<br />
50 mln osób, a w Polsce prawie 3 mln. Są to<br />
olbrzymie liczby, które przekładają się na realne<br />
problemy – te osoby wymagają opieki medycznej<br />
i stworzenia ram organizacyjnych dla tej<br />
opieki. Ponadto są to osoby, które mają czasami<br />
zmniejszoną produktywność, często dotknięte<br />
są inwalidztwem i pozostają na utrzymaniu<br />
państwa oraz przedwcześnie umierają. Pomijając<br />
fakt, iż jest to duże wyzwanie dla państwa,<br />
należy pamiętać o tym, że przede wszystkim jest<br />
to indywidualny problem. Z jakiejkolwiek perspektywy<br />
nie popatrzymy, problem jest duży.<br />
Rosnąca liczba chorych to rzeczywiście istotne<br />
zagadnienie, ale co wg Pana jest obecnie<br />
największą przeszkodą w naszym kraju, z którą<br />
spotykają się obecnie lekarze i pacjenci na<br />
co dzień?<br />
Jest szereg problemów, które dotyczą refundacji<br />
leków i infrastruktury. Od wielu lat nie możemy<br />
się doczekać dostępności nowoczesnych terapii<br />
w cukrzycy typu 2, refundowanych właściwie we<br />
wszystkich krajach Europy. Terapie te pozwalają<br />
nie tylko na kontrolę poziomu glukozy we krwi,<br />
ale także ułatwiają redukcję masy ciała. Co ważne,<br />
nie powodują wzrostu ryzyka niedocukrzeń, czyli<br />
nagłych, gwałtownych spadków poziomów cukru<br />
we krwi. Po drugie, w Polsce mamy znaczne<br />
braki w infrastrukturze leczniczej, na przykład jest<br />
tylko kilka gabinetów stopy cukrzycowej. Nie ma<br />
odpowiedniego wyposażenia i ram finansowo-<br />
-organizacyjnych, które by motywowały poszczególne<br />
szpitale, przychodnie do stworzenia takich<br />
gabinetów. Przy obecnym sposobie finansowania<br />
stworzenie takiego gabinetu stopy cukrzycowej,<br />
to jest z definicji generowanie zadłużenia<br />
dla jednostki czy to szpitalnej czy ambulatoryjnej.<br />
Brakuje więc pieniędzy, wyposażenia i dobrych<br />
rozwiązań organizacyjno-finansowych, które by<br />
skłaniały do doskonalenia opieki.<br />
Czy refundacja nowych terapii to duży koszt<br />
dla państwa?<br />
Obecnie obowiązujące w Polsce ramy prawne<br />
dają możliwość kontrolowania tego kosztu, poprzez<br />
charakterystykę pacjentów, którzy będą<br />
kwalifikować się do takiej refundacji. Można<br />
wybrać takich pacjentów, którzy odniosą największe<br />
korzyści. Jest kilka nowoczesnych grup<br />
leków obniżających cukier we krwi w cukrzycy<br />
typu 2; generalnie największe korzyści z ich<br />
stosowania odnoszą pacjenci z nasiloną otyłością,<br />
bez uzyskanego celu terapeutycznego, ze<br />
znacznie podwyższonymi poziomami glukozy<br />
i z dużym ryzykiem niedocukrzeń, bądź konsekwencji<br />
tych niedocukrzeń. Można również<br />
dzielić się kosztami z firmami farmaceutycznymi<br />
i po przekroczeniu pewnej liczby pacjentów<br />
otrzymujących dany lek, pozostałe koszty<br />
przechodzą na firmę farmaceutyczną. Narzędzi<br />
jest dużo, tylko trzeba chcieć z nich skorzystać.<br />
Przez cały okres ostatniej kadencji parlamentu,<br />
środowisko diabetologiczne bezskutecznie pukało<br />
do gabinetów decydentów w Ministerstwie<br />
Zdrowia. Nigdy nie doświadczyliśmy odpowiedniego<br />
zrozumienia. Mieliśmy wrażenie, że rozmawiamy<br />
z księgowymi, których interesuje tylko<br />
doraźny, bieżący efekt finansowy, którym brakuje<br />
szerszej perspektywy i szerszego spojrzenia.<br />
Nasze środowisko prezentuje pełen przekrój poglądów<br />
politycznych, jednakże wszyscy mamy<br />
nadzieję, że w związku ze zmianą władzy, ktoś<br />
nas wreszcie wysłucha i dotrą nasze argumenty,<br />
że warto te leki refundować.<br />
Wspomniał Pan Profesor, że jest kilka grup<br />
nowoczesnych leków. Ostatnio mówi się, że<br />
flozyny są nową nadzieją diabetologii. Czy<br />
to prawda?<br />
Flozyny są to preparaty, które pojawiły się w ostatnich<br />
latach. Są one, podobnie jak leki inkretynowe,<br />
nową jakością w leczeniu cukrzycy typu 2.<br />
Obydwie klasy należą do nowych preparatów,<br />
które obniżają poziom cukru we krwi, ale także<br />
zmniejszają masę ciała, nie powodując narastania<br />
ryzyka niedocukrzeń. To jest taka korona, w której<br />
są trzy diamenty nowoczesnej diabetologii<br />
– spadek glukozy, zmniejszenie masy ciała i brak<br />
ryzyka niedocukrzeń. Niewątpliwie flozyny takie<br />
cechy mają a ostatnie badania opublikowane<br />
kilka tygodni temu pokazują, że te trzy cechy<br />
przekładają się na czwartą, niezwykle cenną,<br />
czyli na wydłużanie życia u naszych pacjentów<br />
i na zmniejszenie incydentów sercowo-naczyniowych<br />
takich jak zawał serca czy udar mózgu.<br />
Czy leczenie insuliną jest konieczne w każdym<br />
przypadku?<br />
Leczenie insuliną jest niezbędne w cukrzycy<br />
typu 1., czyli cukrzycy o gwałtownym początku,<br />
dotykającej ludzi młodych, dzieci. Jeżeli chodzi<br />
o pacjentów chorych na cukrzycę typu 2., to<br />
w większości na początku leczenia nie wymagają<br />
oni insulinoterapii, a dopiero wraz z upływem<br />
czasu i postępem choroby wprowadza się<br />
insulinę. Można powiedzieć, że statystycznie co<br />
drugi pacjent z cukrzycą typu 2 obecnie jest leczony<br />
insuliną.<br />
Dla tych osób istotne są zapewne zmiany,<br />
które pojawiły się na liście leków refundowanych<br />
obowiązującej od 1 listopada.<br />
Spadły ceny analogów długodziałających,<br />
tych które były refundowane od kilku<br />
lat, a których cena wzrosła we wrześniu,<br />
w związku z pojawieniem się preparatu<br />
biopodobnego. Ministerstwo nie podjęło<br />
odpowiednio wcześnie rozmów z firmami,<br />
żeby wynegocjować z nimi nowe warunki<br />
cenowe preparatów, jakie były dotychczas<br />
dostępne i którymi to preparatami leczona<br />
jest znaczna liczba osób. Te preparaty wobec<br />
obniżenia podstawy refundacji, z dnia<br />
na dzień zdrożały. Obecnie ceny dla pacjenta<br />
wróciły mniej więcej do poziomu,<br />
który był jeszcze niedawno. Jest to o tyle<br />
ważne, gdyż mówimy o dziesiątkach tysięcy<br />
pacjentów, a zmiana insuliny to nie jest<br />
proces, który można łatwo z dnia na dzień<br />
przeprowadzić. W tej sytuacji w grę wchodzi<br />
na przykład wymiana pena, którego obsługi<br />
trzeba się nauczyć a musimy pamiętać, że<br />
z reguły to są starsze osoby, mające swoje<br />
przyzwyczajenia. Co więcej jedna z tych<br />
wcześniej stosowanych insulin ma w ogóle<br />
nieco inne właściwości medyczne, więc potencjalne<br />
przestawienie na nowy preparat<br />
wymaga też zmiany dawkowania, a czasami<br />
modyfikacji liczby wstrzyknięć. Należy<br />
tu nadmienić, że pojawienie się insuliny<br />
biopodobnej jest to zjawisko samo w sobie<br />
korzystne, gdyż w normalnych warunkach<br />
na świecie powoduje obniżenie cen insulin.<br />
Jednak trzeba zadbać o wszystkie szczegóły<br />
przy ich wprowadzeniu na rynek, tak aby nie<br />
stracić z pola widzenia dobra pacjenta.<br />
Hasłem tegorocznego Światowego Dnia<br />
Walki z Cukrzycą jest zdrowa dieta. Dlaczego<br />
ma to tak duże znaczenie?<br />
Nie ma dobrego leczenia cukrzycy bez zdrowej,<br />
dobrej diety. To jest tak samo ważne jak<br />
stosowanie insuliny czy doustnych leków. Mówimy<br />
zresztą nie tylko o leczeniu cukrzycy,<br />
ale także o prewencji cukrzycy typu 2. Dieta<br />
chorego na cukrzycę nie musi być nudna ani<br />
niesmaczna. W gruncie rzeczy liczba wyłączeń<br />
nie jest tak duża, dotyczy głównie cukrów<br />
prostych czyli klasycznych słodyczy. Najważniejsza<br />
jest świadomość tego, żeby kontrolować<br />
liczbę kalorii. •