Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
ŻYCIE Z CUKRZYCĄ 10<br />
Niezależny dodatek tematyczny dystrybuowany wraz z dziennikiem Rzeczpospolita<br />
Siła diabetyka<br />
Marta Bokun<br />
Wicemistrzyni Europy do lat 21,<br />
brązowa medalistka Klubowych<br />
Mistrzostw Europy, wielokrotna<br />
mistrzyni i wicemistrzyni Polski<br />
w kajak polo<br />
Osoby z cukrzycą osiągają sukcesy na wielu polach. Mimo przewlekłej choroby nie rezygnują<br />
ze swoich pasji oraz walczą o jak najlepsze wyniki w sporcie. Wśród reprezentantów<br />
Polski na międzynarodowych zawodach jest wielu diabetyków takich jak<br />
Marta Bokun – wicemistrzyni Europy w kajak polo do lat 21.<br />
Cukrzyca to poważna choroba. Bez<br />
względu na to czy pierwszego czy<br />
drugiego typu. Nie boli, na zewnątrz<br />
niewidoczna jednak nie pozwalająca o sobie<br />
zapomnieć. Codzienność diabetyka bywa naprawdę<br />
uciążliwa. Tym bardziej trzeba docenić<br />
tych, którzy mimo trudności wynikających<br />
z borykania się na co dzień z przewlekłym schorzeniem<br />
potrafią pokazać innym, że z cukrzycą<br />
można osiągnąć bardzo wiele. Właśnie ten potencjał<br />
zauważa w swojej działalności Towarzystwo<br />
Pomocy Dzieciom i Młodzieży z Cukrzycą<br />
– Mojacukrzyca.pl. Obecnie realizuje dwa ogólnopolskie<br />
programy stypendialne, które pokazują<br />
światu wyjątkowych diabetyków. Program<br />
Słodycz Wiedzy to 248 stypendystów, uczniów<br />
chorych na cukrzycę. – Dla nas to bohaterowie<br />
codzienności, z postawą motywującą innych.<br />
Pomimo cukrzycy są lepsi w nauce od swoich<br />
rówieśników! – mówi Irena Guszczyńska, sekretarz<br />
Towarzystwa. Stypendium może otrzymać<br />
każdy uczeń chory na cukrzycę. Zostały przyznane<br />
w trzech kategoriach – szkoły podstawowej,<br />
gimnazjalnej i ponadgimnazjalnej. Odbyło się<br />
już 6 edycji.<br />
REPREZENTANCI POLSKI<br />
Innym programem wspierającym wyjątkowe osoby<br />
chore na cukrzycę jest stypendium Drużyny<br />
Mojacukrzyca.pl – To akcja zachęcająca społeczeństwo<br />
do aktywności fizycznej z wymiarem charytatywnym.<br />
Udało się przyznać 25 stypendiów dla<br />
sportowców – diabetyków – wspomina Irena<br />
Guszczyńska. Wśród nich są reprezentanci naszego<br />
kraju w wielu dyscyplinach i wielu kategoriach<br />
– od młodzików do seniorów. Przykładem może<br />
być 25-letnia Marta Bokun, reprezentująca Polskę<br />
na Mistrzostwach Świata i Europy w kajak polo.<br />
Marta dowiedziała się o swojej chorobie gdy miała<br />
14 lat. – Już wtedy trenowałam kajak polo i w trakcie<br />
diagnozy lekarze powiedzieli moim rodzicom,<br />
żebym nie przerywała treningów, gdyż cukrzyca<br />
nie jest żadnym przeciwskazaniem do uprawiania<br />
sportu – mówi Marta Bokun. Cukrzyca ma jednak<br />
wpływ na to jak wyglądają treningi. – Ze względu<br />
na fakt, iż kajak polo jest sportem wodnym nie<br />
zdecydowałam się na korzystanie z pompy insulinowej<br />
tylko używam penów. W trakcie treningów<br />
muszę robić przerwy aby zbadać poziom cukru<br />
oraz mam zawsze przy sobie węglowodany, chociażby<br />
w postaci soku, na wypadek gdyby poziom<br />
cukru był zbyt niski. W przypadku zbyt wysokiego<br />
poziomu muszę zrobić sobie przerwę w treningu.<br />
Jeżeli chodzi o sprawy wydolnościowe to uważam,<br />
że osoby z cukrzycą są tak samo sprawne jak pozostali<br />
– stwierdza Marta Bokun.<br />
WSPARCIE BLISKICH<br />
Szczególnie istotne jest, aby osoby z cukrzycą nie<br />
ukrywały swojej choroby, gdyż wsparcie innych<br />
może być istotne podczas ataków hipoglikemii.<br />
– W moim klubie i reprezentacji jesteśmy zgraną<br />
grupą, która zna się od lat więc wiem, że nigdy<br />
nie będzie żadnego problemu z ewentualną pomocą.<br />
Podobnie jest wśród moich znajomych.<br />
Najczęściej jak ktoś nowy dowiaduje się, że mam<br />
cukrzycę to jest zaskoczony moim młodym wiekiem,<br />
gdyż w społeczeństwie istnieje błędne<br />
przekonanie, że cukrzyca dotyka wyłącznie ludzi<br />
starszych – dodaje Marta Bokun.<br />
SUKCES W ZASIĘGU RĘKI<br />
Przełamując bariery w swojej codzienności z cukrzycą<br />
osoby takie jak Marta Bokun pokazują<br />
innym chorym, że można osiągnąć sukces i nie<br />
jest on niemożliwy dla pacjenta tylko dlatego,<br />
że jest chory. Najważniejsze to realizować swoje<br />
pasje i dobrze kontrolować cukrzycę. – Wspieramy<br />
diabetyków w codziennej walce z chorobą,<br />
zachęcamy do aktywności mimo ograniczeń,<br />
wynajdujemy talenty, eksponujemy osobowości<br />
i edukujmy w terapii. Widząc taki potencjał<br />
i efekty dobrego leczenia cukrzycy martwią nas<br />
dane dotyczące spadku nakładów na leczenie cukrzycy<br />
w Polsce i brak dostępu do nowoczesnych<br />
leków – z niepokojem stwierdza Irena Guszczyńska.<br />
Z danych Międzynarodowej Federacji<br />
Diabetologicznej wynika, że w 2012 r. w Polsce<br />
przeznaczono na leczenie jednego chorego na<br />
cukrzycę 1145 dolarów, podczas gdy w 2013 r. już<br />
tylko 1035 dolarów. W Polsce na cukrzycę typu 1<br />
leczy się około 200 tys. osób. Z powodu cukrzycy<br />
typu 2 leczonych jest ponad 2,1 mln chorych.<br />
Jednocześnie podejrzewa się, że 600 tys. osób<br />
ma niewykrytą jeszcze cukrzycę. – Trzeba zawsze<br />
mieć na uwadze, że profilaktyka cukrzycy typu 2<br />
i nowoczesne leczenie diabetyków przyniesie<br />
oszczędności. Nie teraz, ale za 10 lat. Leczenie<br />
powikłań cukrzycy kosztuje przecież wielokrotnie<br />
więcej – podsumowuje Irena Guszczyńska. •<br />
Wczesne wykrywanie<br />
Ponad pół miliona Polaków nie wie, że ma cukrzycę. W Polsce potrzebny jest pilnie program<br />
monitorowania epidemii chorób niezakaźnych takich jak cukrzyca oraz badań przesiewowych<br />
w celu wczesnego ich wykrywania. To ważne zadanie dla nowej władzy.<br />
Dr hab. Tomasz Zdrojewski<br />
Przewodniczący<br />
Komitetu Zdrowia Publicznego<br />
Polskiej Akademii Nauk<br />
Jakie powinny być priorytety polityki<br />
zdrowotnej?<br />
Dobra polityka zaczyna się od znajomości faktów.<br />
Na początek warto uświadomić sobie, jakie<br />
czynniki ryzyka są źródłem zagrożenia zdrowia<br />
Polaków. Otyłość, cukrzyca, palenie papierosów,<br />
podwyższony cholesterol i nadciśnienie tętnicze,<br />
to główni winowajcy zawałów serca, udarów<br />
mózgu czy niewydolności nerek. Powinniśmy<br />
prowadzić regularny monitoring stanu zdrowia<br />
Polaków, żeby w porę podejmować interwencje<br />
i zapobiegać ciężkim chorobom. Takie badania<br />
obecnie powstają wyłącznie dzięki naukowcom<br />
entuzjastom, którzy zdobywają pieniądze z różnych<br />
źródeł. W przeszłości wielu decydentom<br />
brakowało zrozumienia, że polityka zdrowotna<br />
powinna być prowadzona w oparciu o fakty, a nie<br />
intuicję czy lobbing. Nie może być tak, że państwo<br />
nie interesuje się danymi o występowaniu, wykrywaniu<br />
i kontroli czynników ryzyka. Wprowadzenie<br />
regularnych badań monitorujących w kraju rozpowszechnienie<br />
takich chorób jak cukrzyca powinno<br />
stać się priorytetem dla nowej władzy. Jeszcze<br />
gorzej jest z jakością kodowania przyczyn zgonów.<br />
Raporty z Polski w tym zakresie stały się dla ekspertów<br />
WHO na tyle mało wiarygodne, że w istotnej<br />
części zaniechano ich analiz. Taka sytuacja wymaga<br />
pilnych kroków naprawczych, zarówno organizacyjnych,<br />
prawnych i jak finansowych.<br />
Ilu Polaków ma cukrzycę?<br />
Ostatnio Komitet Zdrowia Publicznego Polskiej<br />
Akademii Nauk podjął wyzwanie, by zintegrować<br />
działania kluczowych ośrodków naukowych<br />
w Polsce i wspólnie odpowiedzieć na to pytanie.<br />
Dzięki współpracy z Narodowym Funduszem<br />
Zdrowia i przeprowadzonym analizom otrzymaliśmy<br />
z różnych źródeł dane wskazujące na to, że<br />
w Polsce mamy ok. 2,15 miliona leczących się na<br />
cukrzycę. Dodatkowo ponad pół miliona osób<br />
już choruje, ale jeszcze o tym nie wie. To ogromna<br />
liczba! Nierzadko dochodzi do sytuacji, w której<br />
chory dowiaduje się o tym, że ma cukrzycę, dopiero<br />
np. po przebytym zawale serca.<br />
Jakie działania podejmują państwo, by to<br />
zmienić?<br />
Niewątpliwym sukcesem jest przyjęcie ustawy<br />
o zdrowiu publicznym. Należy ją jednak w wielu<br />
miejscach poprawić oraz zapewnić dużo większe<br />
środki na nowoczesną profilaktykę. Na pewno<br />
musimy sprawić, żeby ci, którzy są już chorzy,<br />
lepiej przestrzegali diety i regularnie przyjmowali<br />
leki. Wyzwaniem staje się epidemia otyłości.<br />
Zgodnie z naszymi badaniami, co najmniej<br />
połowa Polaków wykazuje zdecydowanie zbyt<br />
niską aktywność fizyczną. Z perspektywy populacji<br />
dorosłych Polaków szczególnie ważną sprawą<br />
jest wczesne wykrywanie czynników ryzyka,<br />
takich jak nadciśnienie, hipercholesterolemia<br />
czy cukrzyca. Komitet Zdrowia Publicznego PAN<br />
przygotowuje dla nowego rządu model badań<br />
przesiewowych i edukacji w zakresie głównych<br />
czynników ryzyka zawałów serca i udarów mózgu.<br />
W dużo większym stopniu należy wykorzystać<br />
tu medycynę pracy. Jeśli u osoby chorej<br />
cukrzyca zostanie rozpoznana odpowiednio<br />
wcześnie, lekarz może skutecznie prowadzić<br />
leczenie i w efekcie obniżyć ryzyko wystąpienia<br />
poważnych powikłań. To czysty zysk i dla pacjenta,<br />
i dla systemu opieki zdrowotnej. •