Modern Bir Put Bilim www.derindusunce.org Fikir Platformu 3
Modern Bir Put: Bilim (Tartışma) - Derin Düşünce
Modern Bir Put: Bilim (Tartışma) - Derin Düşünce
- No tags were found...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>Modern</strong> <strong>Bir</strong> <strong>Put</strong>: <strong>Bilim</strong><br />
çözümsüzlüktür. Hangi manevî boyut? Islam? Hristiyanlik? Budizm? Hümanizm veya modern<br />
seküler bir felsefe? hangisi?<br />
Rejimler iyiliğin garantisi olamazlar elbet.Geçtim “iyilik”in garantörlüğünü,rejimlerin en kaba<br />
biçimiyle işleyen savaş,yıkım,sömürü,talan vb sonlandırma gibi işlev veya caydırıcılığa sahip<br />
olduğu dahi düşünülemez.Tarih bunun örnekleriyle dolu.Komünist rejimler,faşist<br />
rejimler,ulus devlet modelleri,totaliter yönetimler,diktatörlükler,sosyal demokrasiler…İçeriği<br />
ve tanımı ne olursa olsun insanlığa yeni bir kazanım getirmemiştir hiç biri.Aksine daha<br />
derin,daha travmatik,daha tahripkar sonuçlarıyla ağır bedeller ödettirmiş insana/insanlığa.<br />
Dediğiniz gibi bu deneyimlerin her biri hesapta “iyiliğin transferi”ni hedeflemiş<br />
oluyordu:Varolan “eski/kötü”nün yerine “yeni/iyi”olanı koymak.Dönüşüm dediğimiz<br />
şey.Ancak dönüşüm adına yapılan hesaplar tutmadı ve beklenen sonucu vermedi.Bu da “iyilik<br />
transfer edilemez”tezinizi doğruluyor.Ve evet galiba iyiliği transfer edecek delegasyonlar<br />
henüz keşfedilmedi.Burada hemfikiriz.<br />
Devamla,”iyiliğin bekçisi insandır”demişsiniz.Yalnız bana göre burada dikkatinizden kaçan bir<br />
ayrıntı var:rejimleri kuran/bekçilik eden de insan.Bu nedenle bence sorun bu<br />
“bekçiliğin”doğru yapılmamasıyla orantılıdır.Hukuk sistemini ele alalım.Görevi adaleti tesis<br />
etmek,hak ve hukuku sağlamaktır.Dolayısıyla her devlet/ülke/topluluk böyle bir<br />
mekanizmaya ihtiyaç duyar…Normlar belirler,suçları(kötülükleri)önlemek için<br />
yaptırımlar(ceza)uygular.Zira salt insanların iyi niyetine bırakılacak/terkedilecek bir alan<br />
değildir.İnsanın manevi boyutu,insan olma manası elbette önemlidir.Fakat ya bir şekilde bu<br />
mananın farkında olmayan insanlar var ise?İşte bir adalet ve hukuk sisteminin zorunluluğu<br />
tam da burada ortaya çıkıyor.Demek ki ortalama uyumu sağlayacak kurumlara da ihtiyaç<br />
var.Lakin uygulaycısı yine de insandır;manevi boyutu ne olursa olsun.İster dini inancı esas<br />
alsın ister modern seküler bir felsefeyi.Sonuçta iyi adına kötü icra ediliyosa bu sistemin değil<br />
bizatihi insanın zaafıdır.<br />
Yine örneğimize dönelim.<strong>Bir</strong> yargıç,savcı veya avukat düşünün.Tutun ki görevini kötüye<br />
kullanmış olsun.Herhangi bir nedenden ötürü(kişisel çıkar,taraf olma ya da bencillik<br />
sonucu)vicdani kanaatiyle adalet değil adaletsiliğe neden olsun.Peki bundan ötürü hukuk ve<br />
adalet gereksizdir ya da iyinin transferi bu yolla sağlanamaz diyebilir miyiz?<br />
Sonuç olarak bana göre sorun “iyiliğin transfer edilmesi”eğiliminden kaynaklanmıyor,aksine<br />
“transfer” hatalı yapılıyor(dur).Yoksa her insan bir şekilde iyi ve doğru olanı<br />
tasarlayabilir.İnsanların idealleri kadar doğal bir şey yoktur.Ha,bu ideallerin,tasarıların<br />
dayanak noktaları(manevi boyut) farklı olabilir sizin de değindiğiniz üzere.Ama sadece<br />
birinden birine iman etmek de yeterli olmayabilir.Zira birey iyi adına mükkemel bir donanıma<br />
sahip olabilir;erdem ve ahlak,salih amellere de.Ne var ki bir insanın böyle bir tutum ve kişiliğe<br />
sahip olması,kontrol ve denetimi ele geçirmiş güç imparatorluklarının zorbalıklarını<br />
engellemeye yetmiyor.Sonuçta buna dur diyecek delegasyonlar da olmalı.Sanırım eksik olan<br />
bu.<br />
Son olarak bir örnek daha vermek istiyorum.Şayet bugün BM dediğimiz uluslararası<br />
bağlayıcılığı haiz kuruluş adeleti,barışı,evrensel değerleri korumayı amaçlasaydı,ABD Irak’a<br />
girip tarumar edebilir miydi?Ya da İsrail Filistin halkına zulmederek bu halkı yoketmeye<br />
kalkışabilir miydi?Oysa istense pekala böyle bir misyonu üstlenebilir.<br />
******<br />
<strong>www</strong>.<strong>derindusunce</strong>.<strong>org</strong><br />
<strong>Fikir</strong> <strong>Platformu</strong><br />
60