Subsidiestop en een nieuw adres
Ontdek de Haagse Beek - Haags Milieucentrum
Ontdek de Haagse Beek - Haags Milieucentrum
- No tags were found...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>Subsidiestop</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> <strong>nieuw</strong> <strong>adres</strong><br />
Op 20 december 2010 ontving het<br />
Haags Milieuc<strong>en</strong>trum (HMC) het schriftelijke<br />
besluit van het College van B&W dat<br />
de subsidie per 1 januari 2011 in drie jaar<br />
tijd beëindigd wordt. Directeur Frans<br />
van der Ste<strong>en</strong> legt uit waarom dat ge<strong>en</strong><br />
goed idee is.<br />
De geme<strong>en</strong>te heeft vanzelfsprek<strong>en</strong>d<br />
alle recht om e<strong>en</strong> subsidie te beëindig<strong>en</strong>,<br />
al doe je dat niet op zo’n korte termijn.<br />
Waar we wél door geschokt zijn,<br />
is dat ge<strong>en</strong> <strong>en</strong>kele red<strong>en</strong> werd gegev<strong>en</strong><br />
voor het beëindig<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> twintigjarige<br />
subsidierelatie. De grote vraag is dus<br />
waarom?<br />
Heel wat m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> <strong>en</strong> organisaties zi<strong>en</strong><br />
het HMC als e<strong>en</strong> uitstek<strong>en</strong>d functioner<strong>en</strong>de<br />
organisatie die veel voor elkaar krijgt.<br />
Wij word<strong>en</strong> gezi<strong>en</strong> als e<strong>en</strong> onmisbare,<br />
duurzame spin in het web van de stad.<br />
Dat blijkt bijvoorbeeld uit de hartverwarm<strong>en</strong>de<br />
reacties bij ons twintigjarig jubileum<br />
van vier voormalige wethouders<br />
<strong>en</strong> van verschill<strong>en</strong>de geme<strong>en</strong>teraadsled<strong>en</strong>,<br />
van de directeur<strong>en</strong> van de Kamer van<br />
Koophandel, Dunea, Vestia, Om D<strong>en</strong> Haag<br />
<strong>en</strong> Fonds 1818, van Eneco <strong>en</strong> de Haagse<br />
Hogeschool, van bek<strong>en</strong>de milieugoeroes<br />
als Maurits Gro<strong>en</strong> <strong>en</strong> Jan Rotmans, van<br />
Arnold Heertje <strong>en</strong> vele ander<strong>en</strong>.<br />
Waarom e<strong>en</strong> organisatie decimer<strong>en</strong><br />
die Haagse burgers <strong>en</strong> organisaties met<br />
elkaar <strong>en</strong> met het stadsbestuur verbindt?<br />
En die het brede terrein van duurzaamheid<br />
<strong>en</strong> milieu op e<strong>en</strong> integrale manier<br />
b<strong>en</strong>adert? We hebb<strong>en</strong> aandacht voor<br />
zowel mobiliteit, stedelijke ontwikkeling,<br />
<strong>en</strong>ergie, afval, r<strong>en</strong>ovatie, stedelijke natuur,<br />
schone lucht, biodiversiteit, voedsel als<br />
water, <strong>en</strong> verbind<strong>en</strong> dit met beleidsterrein<strong>en</strong><br />
als recreatie <strong>en</strong> economie. In de loop<br />
der jar<strong>en</strong> is veel k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> ervaring opgebouwd,<br />
k<strong>en</strong>nis <strong>en</strong> ervaring waar andere<br />
organisaties niet over beschikk<strong>en</strong> <strong>en</strong> die<br />
we inzett<strong>en</strong> voor het duurzamer mak<strong>en</strong><br />
van onze stad. Bov<strong>en</strong>di<strong>en</strong> ondersteunt<br />
het HMC 17 aangeslot<strong>en</strong> (vrijwilligers)<br />
organisaties die zich inzett<strong>en</strong> voor de verduurzaming<br />
van D<strong>en</strong> Haag. Dat gooi je<br />
toch niet zomaar weg?<br />
Niet alle<strong>en</strong> wij vind<strong>en</strong> het onvoorstelbaar<br />
dat er in deze tijd, waarin duurzaamheid,<br />
klimaat <strong>en</strong> milieu terecht hoog op<br />
de publieke <strong>en</strong> politieke ag<strong>en</strong>da staan,<br />
over drie jaar in D<strong>en</strong> Haag ge<strong>en</strong> door de<br />
geme<strong>en</strong>te gesubsidieerd milieuc<strong>en</strong>trum<br />
meer zou zijn <strong>en</strong> in Amsterdam, Rotterdam<br />
<strong>en</strong> Utrecht wel. Wij zull<strong>en</strong> ons daar<br />
niet bij neerlegg<strong>en</strong>. Zonder financiële<br />
steun van de geme<strong>en</strong>te kunn<strong>en</strong> wij bijvoorbeeld<br />
amper e<strong>en</strong> rol spel<strong>en</strong> in e<strong>en</strong><br />
<strong>nieuw</strong> Klimaatc<strong>en</strong>trum - e<strong>en</strong> HMC-initiatief<br />
dat de geme<strong>en</strong>te heeft overg<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.<br />
Ondanks de donkere wolk<strong>en</strong> die zich<br />
bov<strong>en</strong> het HMC sam<strong>en</strong>pakk<strong>en</strong> gaan we<br />
de kom<strong>en</strong>de jar<strong>en</strong> door met het werk<strong>en</strong><br />
aan e<strong>en</strong> gro<strong>en</strong> <strong>en</strong> duurzaam D<strong>en</strong> Haag.<br />
En dat vanuit e<strong>en</strong> <strong>nieuw</strong>, c<strong>en</strong>traal geleg<strong>en</strong><br />
onderkom<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> veel duurzamere<br />
uitstraling.<br />
E<strong>en</strong> <strong>nieuw</strong>e l<strong>en</strong>te, e<strong>en</strong> <strong>nieuw</strong> gebouw<br />
Het <strong>nieuw</strong>e onderkom<strong>en</strong> van het<br />
Haags Milieuc<strong>en</strong>trum, ‘Het Magazijn’<br />
aan het Esperantoplein, was oorspronkelijk<br />
e<strong>en</strong> magazijn van het GEB,<br />
het Geme<strong>en</strong>telijk Energie Bedrijf. To<strong>en</strong><br />
deze functie verlor<strong>en</strong> ging, heeft KOW<br />
sted<strong>en</strong>bouw <strong>en</strong> architectuur het pand<br />
behoed voor sloop <strong>en</strong> er e<strong>en</strong> verzamelgebouw<br />
voor creatieve beroep<strong>en</strong><br />
van gemaakt. 1 April 2011 gaat Het<br />
Magazijn zijn derde lev<strong>en</strong> in: als c<strong>en</strong>trum<br />
voor duurzaamheid in de regio<br />
Haagland<strong>en</strong> <strong>en</strong> thuishav<strong>en</strong> van de<br />
stichting Gro<strong>en</strong>licht voor Duurzaamheid.<br />
Deze wil duurzaamheid dieper<br />
veranker<strong>en</strong> in de sam<strong>en</strong>leving, vooral<br />
in de Haagse regio.<br />
In Het Magazijn kunn<strong>en</strong> duurzame<br />
organisaties werkplekk<strong>en</strong> hur<strong>en</strong>. Ze<br />
kunn<strong>en</strong> er gebruikmak<strong>en</strong> van gedeelde<br />
faciliteit<strong>en</strong>, activiteit<strong>en</strong> organiser<strong>en</strong>,<br />
gelijkgestemd<strong>en</strong> ontmoet<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
zich ontplooi<strong>en</strong>. Behalve KOW sted<strong>en</strong>bouw<br />
<strong>en</strong> architectuur gaat het op dit<br />
mom<strong>en</strong>t om Cieremans marketing <strong>en</strong><br />
communicatie, Studio A Mediamelange<br />
<strong>en</strong> Culistar biologische catering. Culistar<br />
verlaat Het Magazijn binn<strong>en</strong>kort <strong>en</strong> maakt<br />
plaats voor e<strong>en</strong> ander cateringsbedrijf.<br />
“Alle gebruikers van Het Magazijn zijn<br />
verteg<strong>en</strong>woordigd in de stichting <strong>en</strong><br />
bepal<strong>en</strong> sam<strong>en</strong> de koers <strong>en</strong> het gebruik”,<br />
vertelt bestuursvoorzitter Hans Kuiper.<br />
Van e<strong>en</strong> ballotagecommissie of iets dergelijks<br />
wil hij niet wet<strong>en</strong>: “Welnee, we<br />
will<strong>en</strong> juist lat<strong>en</strong> zi<strong>en</strong> dat duurzaamheid<br />
gewoon léuk is. Ik b<strong>en</strong> niet van het vingertje<br />
of van ‘b<strong>en</strong> jij wel gro<strong>en</strong> g<strong>en</strong>oeg?’”<br />
Met e<strong>en</strong> knipoog naar sociëteit ‘De<br />
Witte’ zal Het Magazijn onderdak bied<strong>en</strong><br />
aan ‘De Gro<strong>en</strong>e Sociëteit’. Deze zal maandelijks<br />
e<strong>en</strong> activiteit organiser<strong>en</strong>. Er moet<br />
weer ‘reuring’ kom<strong>en</strong> in het gebouw dat<br />
als gevolg van de crisis in de bouw helaas<br />
e<strong>en</strong> stuk stiller is geword<strong>en</strong>.<br />
Kick off<br />
Reuring belooft er in in geval te zijn<br />
op de ‘kick off’, de op<strong>en</strong>ingsmanifestatie<br />
van Gro<strong>en</strong>Licht voor Duurzaamheid, op<br />
1 april van 17 tot 20 uur. De organisaties<br />
die in Het Magazijn werk<strong>en</strong> of gaan werk<strong>en</strong><br />
zull<strong>en</strong> zich dan pres<strong>en</strong>ter<strong>en</strong>. Refunc<br />
(www.refunc.nl) toont hoe ze gevond<strong>en</strong><br />
material<strong>en</strong> e<strong>en</strong> kunstzinnig tweede lev<strong>en</strong><br />
geeft. Architecte Terry van der Heide licht<br />
het restaurant van de toekomst toe, <strong>en</strong><br />
uiteraard kan ook tijd<strong>en</strong>s de manifestatie<br />
(biologisch) geget<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. The Clarks<br />
br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> duurzame muziek t<strong>en</strong> gehore<br />
(ook wel bek<strong>en</strong>d als ‘covers’) <strong>en</strong> er wordt<br />
e<strong>en</strong> lezing gehoud<strong>en</strong> over ‘sustainisme’,<br />
het <strong>nieuw</strong>e modernisme. Zie voor meer<br />
informatie www.gro<strong>en</strong>licht.org.<br />
april - juni branding 3
E<strong>en</strong> ecozone als geme<strong>en</strong>tegr<strong>en</strong>s<br />
De gr<strong>en</strong>s tuss<strong>en</strong> D<strong>en</strong> Haag <strong>en</strong> Rijswijk<br />
is voor e<strong>en</strong> groot deel niet zomaar e<strong>en</strong><br />
streep op de kaart. Enkele kilometers<br />
lang is ze heel tastbaar aanwezig, in de<br />
vorm van de Broeksloot. Deze waterweg<br />
maakt deel uit van de ecologische hoofdstructuur<br />
van D<strong>en</strong> Haag <strong>en</strong> watert af op<br />
de Vliet. Het deel van de sloot tuss<strong>en</strong> het<br />
Rijswijkse park Overvoorde <strong>en</strong> de Haagse<br />
Guntersteinweg is onlangs verbreed <strong>en</strong><br />
van natuurvri<strong>en</strong>delijke oevers voorzi<strong>en</strong>.<br />
De bom<strong>en</strong> die er al stond<strong>en</strong> zijn aangevuld<br />
met Hollandse linde <strong>en</strong> els <strong>en</strong><br />
er zijn heesters als liguster <strong>en</strong> kornoelje<br />
aangeplant. De ecologische opkikker<br />
is e<strong>en</strong> prettige bijkomstigheid van de<br />
bouwwerkzaamhed<strong>en</strong> in D<strong>en</strong> Haag Zuidwest,<br />
vertelt Ans H<strong>en</strong>drikse, ecologe bij<br />
de geme<strong>en</strong>te D<strong>en</strong> Haag. Het Hoogheemraadschap<br />
van Delfland eist dat er, als<br />
erg<strong>en</strong>s <strong>nieuw</strong>bouw plaatsvindt, waterbergingscapaciteit<br />
wordt gerealiseerd. De<br />
<strong>nieuw</strong>bouwwijk Stadspark Overvoorde<br />
aan de overkant van de Guntersteinweg<br />
watert af op de Broeksloot. De verbreding<br />
van de sloot moet e<strong>en</strong> betere afvoer van<br />
het water garander<strong>en</strong>.<br />
Maar alle<strong>en</strong> verbreding van de Broeksloot<br />
is onvoldo<strong>en</strong>de om aan de norm van<br />
325m 3 /ha te kunn<strong>en</strong> voldo<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> stukje<br />
richting de Schaapweg is grond afgegrav<strong>en</strong><br />
- het op<strong>en</strong>luchtbuurtc<strong>en</strong>trum van de<br />
stichting Stad <strong>en</strong> Kerk (Stek) moest hiervoor<br />
wijk<strong>en</strong> - <strong>en</strong> daar ligt nu e<strong>en</strong> driehoekige<br />
vijver. De standaarddiepte is circa<br />
e<strong>en</strong> meter, maar er zijn twee plekk<strong>en</strong> uitgegrav<strong>en</strong><br />
waar de diepte anderhalve<br />
meter is. Dit moet speciaal de visstand t<strong>en</strong><br />
goede kom<strong>en</strong>.<br />
Waterkwaliteit<br />
Op het gebied van waterlev<strong>en</strong> heeft<br />
de Broeksloot ter hoogte van Overvoorde<br />
op dit mom<strong>en</strong>t nog maar weinig te bied<strong>en</strong>.<br />
Niet voor niets klaagde de beheerster<br />
van de buurttuin van Stek over stink<strong>en</strong>d<br />
water. H<strong>en</strong>drikse beaamt het probleem,<br />
hoewel er in de sloot wel snoek is<br />
gesignaleerd, <strong>en</strong> die vissoort is erg kieskeurig<br />
als het om de kwaliteit van het<br />
water gaat. Maar ze verwacht dat de huidige<br />
ingreep de waterkwaliteit sterk t<strong>en</strong><br />
goede zal kom<strong>en</strong>. Als in mei ook de waterplant<strong>en</strong><br />
zijn aangeplant – zoals gele lis,<br />
egelskop <strong>en</strong> lisdodde, om er maar <strong>en</strong>kele<br />
te noem<strong>en</strong> - zal de sloot veel interessanter<br />
word<strong>en</strong> voor dier<strong>en</strong> als libell<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
vlinders. En H<strong>en</strong>drikse hoopt er over e<strong>en</strong><br />
tijdje ook kikkers, padd<strong>en</strong> <strong>en</strong> salamanders<br />
aan te treff<strong>en</strong>. De Broeksloot ter hoogte<br />
van Overvoorde moet dan ev<strong>en</strong> mooi zijn<br />
als de Laak nu is.<br />
Niet minder trots is Ans H<strong>en</strong>drikse op<br />
de Erasmuszone. In <strong>en</strong> om het water langs<br />
de Erasmusweg zijn de afgelop<strong>en</strong> jar<strong>en</strong><br />
diverse maatregel<strong>en</strong> g<strong>en</strong>om<strong>en</strong> om de<br />
natuurwaard<strong>en</strong> te vergrot<strong>en</strong>. Ook zijn er<br />
looprichels voor dier<strong>en</strong> aangebracht <strong>en</strong><br />
duikers zodat ze onder de weg door kunn<strong>en</strong>.<br />
Onlangs is het laatste stuk, tuss<strong>en</strong> de<br />
Loevesteinlaan <strong>en</strong> station Moerwijk, voltooid.<br />
Het heeft natuurlijk nog e<strong>en</strong> tijd<br />
nodig om tot volle wasdom te kom<strong>en</strong>,<br />
maar, vindt H<strong>en</strong>drikse, “we mog<strong>en</strong> blij zijn<br />
dat we in D<strong>en</strong> Haag zoveel aandacht aan<br />
zulke zak<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> bested<strong>en</strong>.”<br />
4 branding april-juni
Burgers in actie voor<br />
e<strong>en</strong> laan met allure<br />
Groothertogin Sophie von Sachs<strong>en</strong>-<br />
Weimar-Eis<strong>en</strong>ach (1824-1897) was e<strong>en</strong><br />
beschermvrouwe van de wet<strong>en</strong>schap, literatuur<br />
<strong>en</strong> kunst <strong>en</strong> zette zich in voor sociale<br />
verbetering<strong>en</strong>. Haar naam leeft voort in<br />
e<strong>en</strong> verkeersriool, maar het ziet ernaar uit<br />
dat de Groot Hertoginnelaan e<strong>en</strong> deel van<br />
haar oude allure terugkrijgt.<br />
“De Groot Hertoginnelaan mist respect”,<br />
vind<strong>en</strong> Ed Annink <strong>en</strong> H<strong>en</strong>k van der<br />
Kuur van de Werkgroep herinrichting<br />
Groot Hertoginnelaan. Ze wild<strong>en</strong> niet langer<br />
toekijk<strong>en</strong> hoe hun laan steeds verder<br />
afglijdt <strong>en</strong> startt<strong>en</strong> e<strong>en</strong> burgerinitiatief<br />
om het tij te ker<strong>en</strong>. Hun ideaal was<br />
de terugkeer van de midd<strong>en</strong>berm met<br />
bom<strong>en</strong>, zoals de laan er tot 1967 uitzag<br />
(zij het dat er to<strong>en</strong> e<strong>en</strong> dubbele bom<strong>en</strong>rij<br />
was). Verder twee in plaats van de huidige<br />
vier rijban<strong>en</strong>, geflankeerd door vrijligg<strong>en</strong>de<br />
fietspad<strong>en</strong>. Ook zoud<strong>en</strong> er veilige<br />
trottoirs <strong>en</strong> goede parkeervoorzi<strong>en</strong>ing<strong>en</strong><br />
voor fiets<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> kom<strong>en</strong>.<br />
Hun burgerinitiatief - e<strong>en</strong> manier<br />
om e<strong>en</strong> probleem op de ag<strong>en</strong>da van de<br />
geme<strong>en</strong>teraad te zett<strong>en</strong> - viel in vruchtbare<br />
aarde. De voltallige geme<strong>en</strong>teraad<br />
stemde in met het plan Herinrichting<br />
Groot Hertoginnelaan, waarbij verkeerswethouder<br />
Peter Smit zijn waardering<br />
uitsprak voor het slimme ‘meelift<strong>en</strong>’<br />
met rioleringswerkzaamhed<strong>en</strong> die toch al<br />
gedaan moest<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Smit zal onderzoek<strong>en</strong><br />
of de herinrichting ge<strong>en</strong> problem<strong>en</strong><br />
oplevert voor de verkeersdoorstroming<br />
in het smalste deel van de laan,<br />
maar heeft er goede hoop op.<br />
Betek<strong>en</strong>t dit dat er extra bom<strong>en</strong> op de<br />
laan kom<strong>en</strong>? Nee, dat is niet de bedoeling.<br />
De bom<strong>en</strong> die ter comp<strong>en</strong>satie van<br />
de in 1967 verdw<strong>en</strong><strong>en</strong> bom<strong>en</strong> zijn aangeplant,<br />
lever<strong>en</strong> tal van problem<strong>en</strong> op. Ze<br />
onttrekk<strong>en</strong> de veelal prachtige gevels aan<br />
het oog, belemmer<strong>en</strong> het uitzicht vanuit<br />
de huiz<strong>en</strong> <strong>en</strong> de toetreding van daglicht.<br />
Daarnaast wrikk<strong>en</strong> de wortels stoeptegels<br />
omhoog <strong>en</strong> groei<strong>en</strong> ze, aldus de<br />
Werkgroep herinrichting Groot Hertoginnelaan,<br />
in de fundering<strong>en</strong> van gebouw<strong>en</strong><br />
langs de laan.<br />
Wat vindt de AVN?<br />
De meeste bom<strong>en</strong> langs de huiz<strong>en</strong> zull<strong>en</strong><br />
dus gekapt moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Wat vindt<br />
de Algem<strong>en</strong>e Ver<strong>en</strong>iging Natuurbescherming<br />
(AVN) daarvan, de organisatie die er<br />
in D<strong>en</strong> Haag op toeziet dat bom<strong>en</strong> niet<br />
nodeloos sneuvel<strong>en</strong>?<br />
Langs de Groot Hertoginnelaan staan<br />
veelal monum<strong>en</strong>taaliep<strong>en</strong> (Ulmus minor<br />
‘Sarni<strong>en</strong>sis’), heeft AVN-bom<strong>en</strong>deskundige<br />
Bas Ste<strong>en</strong>ks geconstateerd. Deze circa<br />
e<strong>en</strong> halve eeuw oude bom<strong>en</strong> zijn nog niet<br />
uitgegroeid <strong>en</strong> zull<strong>en</strong> verder in kruinomvang,<br />
stambreedte <strong>en</strong> wortelpakket to<strong>en</strong>em<strong>en</strong>.<br />
Wel is e<strong>en</strong> deel ervan t<strong>en</strong> prooi<br />
gevall<strong>en</strong> aan vooral de iepziekte <strong>en</strong> vervang<strong>en</strong><br />
door e<strong>en</strong> andere iep<strong>en</strong>soort, de<br />
Ulmus ‘Lobel’. Deze past goed tuss<strong>en</strong> de<br />
monum<strong>en</strong>taaliep<strong>en</strong> <strong>en</strong> is vrijwel resist<strong>en</strong>t<br />
teg<strong>en</strong> iepziekte.<br />
De afgelop<strong>en</strong> vijf jaar zijn uitgevall<strong>en</strong><br />
iep<strong>en</strong> echter vervang<strong>en</strong> door exemplar<strong>en</strong><br />
van de Japanse not<strong>en</strong>boom, de Ginkgo<br />
biloba. Iep<strong>en</strong> die rec<strong>en</strong>telijk t<strong>en</strong> prooi viel<strong>en</strong><br />
aan de iepziekte zijn nog niet vervang<strong>en</strong>,<br />
wat volg<strong>en</strong>s Ste<strong>en</strong>ks plaatselijk e<strong>en</strong><br />
erg rommelig beeld oplevert.<br />
Verplant<strong>en</strong>?<br />
In totaal gaat het om ruim honderd<br />
volwass<strong>en</strong> bom<strong>en</strong>, heeft Ste<strong>en</strong>s geteld.<br />
Het verplant<strong>en</strong> hiervan moet als niet haalbaar<br />
word<strong>en</strong> beschouwd. De 27 Ginkgo<br />
biloba’s zijn wel verplantbaar. Verreweg<br />
de meeste bom<strong>en</strong> zijn vitaal. Maar betek<strong>en</strong>t<br />
dit dat kapp<strong>en</strong> taboe is? Niet per<br />
se, want de bom<strong>en</strong> staan wel erg dicht<br />
teg<strong>en</strong> de gevels aan. Dit br<strong>en</strong>gt met zich<br />
mee dat ze pakweg elke vijf jaar gesnoeid<br />
moet<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Maar niet alle<strong>en</strong> de<br />
kroon groeit, ook het wortelstelsel. Sommige<br />
boomspiegels hebb<strong>en</strong> inmiddels<br />
e<strong>en</strong> afmeting van 5 x 2 meter, zodat het<br />
voetpad op diverse plaats<strong>en</strong> nog maar<br />
vier tegels smal is. En dan is er natuurlijk<br />
het probleem van de wortelopdruk.<br />
Resumer<strong>en</strong>d zegt Ste<strong>en</strong>ks: “De Groot<br />
Hertoginnelaan is e<strong>en</strong> beschermd stadsgezicht.<br />
In dit spanningsveld zal e<strong>en</strong><br />
afweging van belang<strong>en</strong> gemaakt moet<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong>, om e<strong>en</strong> goede keus te kunn<strong>en</strong><br />
mak<strong>en</strong>. Het rooi<strong>en</strong> van zo’n grote groep<br />
bom<strong>en</strong> zal e<strong>en</strong> grote impact hebb<strong>en</strong> op<br />
de omgeving, maar wat mij betreft is dit<br />
e<strong>en</strong> voorbeeld van de verkeerde boom op<br />
de verkeerde plaats. Ik had de monum<strong>en</strong>taaliep<strong>en</strong><br />
ouder ingeschat dan vijftig jaar.<br />
Dit houdt voor mij in dat de bom<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
sterke groeikracht hebb<strong>en</strong> <strong>en</strong> alle<strong>en</strong> maar<br />
voor meer problem<strong>en</strong> zull<strong>en</strong> zorg<strong>en</strong>. Uiteindelijk<br />
wordt de situatie onhandelbaar.”<br />
Voortgang<br />
Ondanks het raadsbrede <strong>en</strong>thousiasme<br />
voor het initiatief loopt het projectmanagem<strong>en</strong>t<br />
toch <strong>en</strong>ige vertraging op<br />
met het doorrek<strong>en</strong><strong>en</strong> van meting<strong>en</strong>, het<br />
mak<strong>en</strong> van schets<strong>en</strong> <strong>en</strong> dergelijke. De<br />
geme<strong>en</strong>telijke bezuiniging<strong>en</strong> zijn daar<br />
debet aan. De situatie is nu zo dat in de<br />
tijd dat deze Branding verschijnt het ontwerp<br />
– e<strong>en</strong> gro<strong>en</strong>e midd<strong>en</strong>berm met<br />
bom<strong>en</strong>, halvering van het aantal rijban<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> vrijligg<strong>en</strong>de fietspad<strong>en</strong> met behoud<br />
van de stoepbreedte – ambtelijk besprok<strong>en</strong><br />
wordt. Onder meer buigt de Adviescommissie<br />
Op<strong>en</strong>bare Ruimte zich erover.<br />
In mei staat het plan op de ag<strong>en</strong>da van<br />
het College van B&W, waarna burgers<br />
zich erover mog<strong>en</strong> uitsprek<strong>en</strong>. Daartoe<br />
zal in het Museon e<strong>en</strong> pres<strong>en</strong>tatie word<strong>en</strong><br />
gehoud<strong>en</strong>. Behandeling in de geme<strong>en</strong>teraad<br />
vindt naar verwachting pas na de<br />
zomer plaats.<br />
6 branding april-juni
E<strong>en</strong> pril begin voor <strong>nieuw</strong>e natuur<br />
Geleidelijk aan verliest de Zuid-Hollandse<br />
kustlijn de vorm waarmee we vertrouwd<br />
zijn geraakt. Oorzaak is de zandmotor, die<br />
op 17 januari van dit jaar is gaan ‘draai<strong>en</strong>’.<br />
Milieukundige Johan Apeldoorn is er<br />
<strong>en</strong>thousiast over.<br />
Om te beginn<strong>en</strong>: wat is die zandmotor<br />
precies? Ter hoogte van Ter Heide wordt<br />
teg<strong>en</strong> de kust e<strong>en</strong> schiereiland opgespot<strong>en</strong><br />
met behulp van 21 miljo<strong>en</strong> kubieke<br />
meter zand (zie ook www.kustvisie.nl). Dit<br />
is echt heel veel, want jaarlijks wordt er<br />
voor de gehele Nederlandse kust circa 12<br />
miljo<strong>en</strong> kuub opgespot<strong>en</strong>. Met het aanbr<strong>en</strong>g<strong>en</strong><br />
van deze puist zand in e<strong>en</strong> keer,<br />
hoopt Rijkswaterstaat tuss<strong>en</strong> Hoek van<br />
Holland <strong>en</strong> Schev<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> voor e<strong>en</strong> flink<br />
aantal jar<strong>en</strong> klaar te zijn met het jaarlijkse<br />
opspuit<strong>en</strong>. Verder is de verwachting dat<br />
de gestage verspreiding van e<strong>en</strong> deel van<br />
deze puist over dit kustgedeelte voor e<strong>en</strong><br />
meer natuurlijke duinaanwas zorgt. Het is<br />
e<strong>en</strong> <strong>nieuw</strong>e ontwikkeling in de kustverdediging<br />
<strong>en</strong> daarom wordt het project<br />
int<strong>en</strong>sief gemonitord.<br />
Waterman voorbij<br />
Eerdere kustuitbreidingsplann<strong>en</strong> op<br />
deze kuststrook, waarvan het oude Plan<br />
Waterman het meest ambitieus was, liep<strong>en</strong><br />
stuk. E<strong>en</strong> jaar of dertig geled<strong>en</strong> wilde<br />
Ronald Waterman de strook land aanwinn<strong>en</strong><br />
tuss<strong>en</strong> de uiteind<strong>en</strong> van de pier<strong>en</strong><br />
van Hoek van Holland <strong>en</strong> Schev<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>,<br />
met als gebruiksdoel<strong>en</strong> natuur, recreatie,<br />
glastuinbouw <strong>en</strong> stedelijke uitbreiding.<br />
To<strong>en</strong> e<strong>en</strong> jaar of zev<strong>en</strong> geled<strong>en</strong> de zwakke<br />
schakels bij Ter Heide <strong>en</strong> Kijkduin vanwege<br />
de Deltawet moest<strong>en</strong> word<strong>en</strong> versterkt,<br />
kwam het Plan Waterman in e<strong>en</strong><br />
sterk uitgeklede vorm terug. De landaanwinning<br />
werd nu beperkt tot e<strong>en</strong> <strong>nieuw</strong>e<br />
duinstrook van Hoek van Holland<br />
tot Schev<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> met e<strong>en</strong> gemiddelde<br />
breedte van ruim driehonderd meter.<br />
Ge<strong>en</strong> stedelijke uitbreiding <strong>en</strong> kass<strong>en</strong>bouw,<br />
maar voornamelijk natuur <strong>en</strong> recreatie.<br />
Vanwege wederom weerstand bij de<br />
bevolking werd echter beslot<strong>en</strong> de maatregel<strong>en</strong><br />
vrijwel te beperk<strong>en</strong> tot de zwakke<br />
schakels zelf.<br />
To<strong>en</strong> ik e<strong>en</strong> jaar geled<strong>en</strong> in de gat<strong>en</strong><br />
kreeg dat de zandmotor er zou kom<strong>en</strong>,<br />
vermoedde ik haast dat e<strong>en</strong> briljant strateeg<br />
dit plan naar vor<strong>en</strong> had geschov<strong>en</strong><br />
om via e<strong>en</strong> achterdeur alsnog tot de<br />
gew<strong>en</strong>ste duinaangroei van gemiddeld<br />
driehonderd meter te kom<strong>en</strong>. Want als<br />
de badplaats<strong>en</strong> in e<strong>en</strong> paar jaar via deze<br />
sluipweg zo’n honderd meter extra duin<strong>en</strong><br />
voor hun deur krijg<strong>en</strong>, kunn<strong>en</strong> zij aan<br />
het idee w<strong>en</strong>n<strong>en</strong> (meer natuur <strong>en</strong> recreatie)<br />
<strong>en</strong> e<strong>en</strong> verdere verbreding gemakkelijker<br />
accepter<strong>en</strong>.<br />
Verstandiger<br />
Het zandmotorproject is e<strong>en</strong> voorbeeld<br />
van de tr<strong>en</strong>d dat overhed<strong>en</strong> verstandiger<br />
omgaan met de publieke opinie<br />
bij het introducer<strong>en</strong> van grote project<strong>en</strong>.<br />
Nog maar ti<strong>en</strong> jaar geled<strong>en</strong>, bij de<br />
start van de grootschalige duinrevitalisering,<br />
ging het goed mis. In het duingebied<br />
Berkheide (bij Wass<strong>en</strong>aar) werd<strong>en</strong> de<br />
sliblag<strong>en</strong> uit niet meer gebruikte bezinkvijvers<br />
<strong>en</strong> de begroeiing volledig verwijderd.<br />
Met behulp van bulldozers, natuurlijke<br />
process<strong>en</strong> <strong>en</strong> e<strong>en</strong> beetje helmaanplant<br />
ontstond uit de kale zandvlakte binn<strong>en</strong><br />
twee jaar e<strong>en</strong> vitaal duingebied met<br />
afwissel<strong>en</strong>d duin<strong>en</strong>rij<strong>en</strong> <strong>en</strong> uitgestov<strong>en</strong><br />
natte duinvallei<strong>en</strong>, met de daarbij behor<strong>en</strong>de<br />
flora <strong>en</strong> fauna. De duin<strong>en</strong> werd<strong>en</strong>,<br />
vrij van vreemde invloed<strong>en</strong>, teruggebracht<br />
naar hun eig<strong>en</strong> aard.<br />
De plann<strong>en</strong> war<strong>en</strong> goed doordacht<br />
<strong>en</strong> gericht op optimale natuurwaard<strong>en</strong>.<br />
Alle<strong>en</strong> war<strong>en</strong> de deskundig<strong>en</strong> verget<strong>en</strong><br />
om het publiek <strong>en</strong> de wethouders bij dit<br />
proces te betrekk<strong>en</strong>. Het publiek reageerde<br />
ontzet op de grootschalige werkzaamhed<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> noemde het gebied in Berkheide<br />
al gauw smal<strong>en</strong>d de Kalahari. Het<br />
gevolg was dat e<strong>en</strong> serie vervolgproject<strong>en</strong><br />
volkom<strong>en</strong> strandde. De goodwill voor<br />
dit soort project<strong>en</strong> komt nu hopelijk lang-<br />
8 branding april-juni
zamerhand van de grond, temeer daar het<br />
succes van de ingreep voor ieder bezoeker<br />
duidelijk is. Als IVN-gids geef ik regelmatig<br />
excursies in het gebied, <strong>en</strong> ik merk<br />
dat bij e<strong>en</strong> goede uitleg er zeker begrip is<br />
voor zulke ingrep<strong>en</strong>.<br />
Bij de zandmotor heeft m<strong>en</strong> het beter<br />
aangepakt. Er is serieus ingegaan op<br />
bezwar<strong>en</strong> van burgers, zoals e<strong>en</strong> verwachte<br />
verhoging van de grondwaterstand<br />
bij de bestaande bebouwing <strong>en</strong><br />
Zandmotor beheerd door<br />
Zuid-Hollands Landschap<br />
De Stichting Het Zuid-Hollands<br />
Landschap (ZHL) gaat de natuur<br />
van de Zandmotor voor e<strong>en</strong> periode<br />
van zes jaar beher<strong>en</strong> <strong>en</strong> monitor<strong>en</strong>,<br />
zo heeft de Provincie beslot<strong>en</strong>.<br />
Het ZHL gaat wandelroutes aanbied<strong>en</strong>,<br />
toezicht houd<strong>en</strong>, voorlichting<br />
<strong>en</strong> educatie gev<strong>en</strong> <strong>en</strong> ontwikkelingskans<strong>en</strong><br />
schepp<strong>en</strong> voor plant<strong>en</strong><br />
diersoort<strong>en</strong>.<br />
gevar<strong>en</strong> voor zwemmers. De klagers hebb<strong>en</strong><br />
vertrouw<strong>en</strong> in de te nem<strong>en</strong> maatregel<strong>en</strong>.<br />
Lat<strong>en</strong> we hop<strong>en</strong> dat het project onder<br />
het huidige gunstige gesternte zijn weg<br />
mag vervolg<strong>en</strong>. Naar verwachting leidt de<br />
zandmotor tot e<strong>en</strong> natuurlijke duinaanwas<br />
van circa 100 hectare. Als er e<strong>en</strong> algeme<strong>en</strong><br />
gedrag<strong>en</strong> <strong>en</strong>thousiasme ontstaat<br />
over de eerste resultat<strong>en</strong> zou e<strong>en</strong> mogelijke<br />
herstart van de zandmotor kunn<strong>en</strong><br />
leid<strong>en</strong> tot e<strong>en</strong> kustverbreding van bijvoorbeeld<br />
300 tot 500 meter. We kom<strong>en</strong> dan in<br />
de buurt van e<strong>en</strong> derde van ‘Waterman’.<br />
Fantastische impuls<br />
Wat mij betreft gaan we nog e<strong>en</strong> stap<br />
verder <strong>en</strong> vull<strong>en</strong> we deze kuststrook tuss<strong>en</strong><br />
de hav<strong>en</strong>hoofd<strong>en</strong> van Hoek van Holland<br />
<strong>en</strong> Schev<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> helemaal op. We<br />
krijg<strong>en</strong> dan e<strong>en</strong> uniek, breed duingebied<br />
dat de behoefte aan natuur <strong>en</strong> recreatie<br />
van de stadsgebied<strong>en</strong> D<strong>en</strong> Haag <strong>en</strong><br />
Rotterdam kan dekk<strong>en</strong>. Het <strong>nieuw</strong>e land<br />
moet<strong>en</strong> we niet gebruik<strong>en</strong> voor kass<strong>en</strong>bouw<br />
<strong>en</strong>/of stadsuitbreiding, maar wel<br />
voor bungalowpark<strong>en</strong>, campings, strandvertier<br />
<strong>en</strong> ev<strong>en</strong>tueel één of twee kleine<br />
kustplaatsjes, <strong>en</strong> sowieso heel veel natuur.<br />
Deze gehele zone is prima bereikbaar te<br />
mak<strong>en</strong> via op<strong>en</strong>baar vervoer, als we de<br />
spoorlijn van Schiedam-West naar Hoek<br />
van Holland vervang<strong>en</strong> door e<strong>en</strong> Randstadrail<br />
<strong>en</strong> langs de kust doortrekk<strong>en</strong> naar<br />
D<strong>en</strong> Haag. Op deze manier spar<strong>en</strong> we heel<br />
veel parkeervlaktes uit. Als we dit ook nog<br />
combiner<strong>en</strong> met het opwaarder<strong>en</strong> van de<br />
strook langs de Nieuwe Waterweg <strong>en</strong> het<br />
verrommelde gebied van Hoek van Holland<br />
<strong>en</strong> omgeving, krijg<strong>en</strong> we e<strong>en</strong> fantastische<br />
impuls voor de leefkwaliteit van<br />
Zuid-Holland. En hoe betal<strong>en</strong> we dat als<br />
we ge<strong>en</strong> dure grond kunn<strong>en</strong> verkop<strong>en</strong><br />
voor kass<strong>en</strong>bouw <strong>en</strong> stadsontwikkeling?<br />
Volg<strong>en</strong>s mij kan je nauwelijks e<strong>en</strong> nuttiger,<br />
duurzamer <strong>en</strong> noodzakelijker project<br />
vind<strong>en</strong> voor het fonds van de aardgasbat<strong>en</strong>.<br />
Wat vindt u, gewoon morg<strong>en</strong> do<strong>en</strong>?<br />
Johan Apeldoorn<br />
Het Nivon Zuid-Holland West<br />
Natuur <strong>en</strong> cultuur staan teg<strong>en</strong>woordig<br />
niet in e<strong>en</strong> goede reuk. Dus wat moet<strong>en</strong><br />
we d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> organisatie die<br />
zich niet alle<strong>en</strong> richt op natuur <strong>en</strong> cultuur,<br />
maar dat ook nog e<strong>en</strong>s doet met e<strong>en</strong> –<br />
ook al zoiets verdachts – educatief doel?<br />
Dat het e<strong>en</strong> prima organisatie is, die<br />
zowel voor de natuur als voor geïnteresseerde<br />
stedeling<strong>en</strong> waardevolle activiteit<strong>en</strong><br />
organiseert.<br />
Het NIVON, want daarover hebb<strong>en</strong> we<br />
het, is e<strong>en</strong> landelijk operer<strong>en</strong>de ver<strong>en</strong>iging<br />
met 32.000 led<strong>en</strong>. De volledige naam<br />
is Nederlands Instituut voor VolksOntwikkeling<br />
<strong>en</strong> Natuurvri<strong>en</strong>d<strong>en</strong>werk. Er zijn<br />
ti<strong>en</strong>tall<strong>en</strong> lokale groep<strong>en</strong> verspreid over<br />
het land, waarvan in onze regio de afdeling<br />
Nivon Zuid-Holland West actief is.<br />
En als we schrijv<strong>en</strong> ‘actief’, dan bedoel<strong>en</strong><br />
we ook actief. “Het jaar 2010 zal de<br />
boek<strong>en</strong> ingaan als e<strong>en</strong> van de meest<br />
actieve jar<strong>en</strong> die onze afdeling gek<strong>en</strong>d<br />
heeft”, aldus afdelingssecretaris Jack<br />
Kroes. Kroes is deg<strong>en</strong>e die de vaste activiteit<br />
op de zaterdagocht<strong>en</strong>d<strong>en</strong> introduceerde.<br />
Dit leidde tot zulke gevarieerde<br />
bezighed<strong>en</strong> als natuurwandeling<strong>en</strong><br />
op diverse locaties in de regio, stadswandeling<strong>en</strong><br />
in Gouda, Leid<strong>en</strong> <strong>en</strong> Delft,<br />
fietstocht<strong>en</strong> rond verschill<strong>en</strong>de thema’s,<br />
debatt<strong>en</strong> over de invoering van de OVchipkaart<br />
<strong>en</strong> over de kustversterking, <strong>en</strong><br />
lezing<strong>en</strong> over e<strong>en</strong> breed scala aan onderwerp<strong>en</strong>.<br />
Dit jaar springt de themaserie De<br />
Kloof eruit, e<strong>en</strong> lezing<strong>en</strong>serie in Het Nutshuis<br />
waarvoor Kroes zulke coryfeeën als<br />
Jan Pronk, Abram de Swaan <strong>en</strong> Maurice<br />
de Hond heeft wet<strong>en</strong> in te schakel<strong>en</strong>.<br />
Lichte toonzetting<br />
Niet minder interessant zijn de activiteit<strong>en</strong><br />
die op donderdagavond<strong>en</strong> in Rijswijk<br />
georganiseerd word<strong>en</strong>. Mom<strong>en</strong>teel<br />
loopt daar e<strong>en</strong> serie lezing<strong>en</strong> over De<br />
Lev<strong>en</strong>de Aarde, waarbij geografe Marijke<br />
Smit ingaat op zulke diepgrav<strong>en</strong>de onderwerp<strong>en</strong><br />
als de beweging<strong>en</strong> van de aardkorstplat<strong>en</strong>,<br />
de vorming <strong>en</strong> afbraak van<br />
gebergt<strong>en</strong> <strong>en</strong> de geste<strong>en</strong>tekringloop. De<br />
serie Et<strong>en</strong> <strong>en</strong> prat<strong>en</strong> met buit<strong>en</strong>landers<br />
op de donderdagavond<strong>en</strong> was vorig jaar<br />
zo’n succes dat deze in 2011 wordt voortgezet.<br />
Kroes: “Onder het g<strong>en</strong>ot van e<strong>en</strong><br />
zelfgekookte maaltijd sprak<strong>en</strong> Antillian<strong>en</strong>,<br />
Marokkan<strong>en</strong> <strong>en</strong> Turk<strong>en</strong> met autochtone<br />
inwoners van Rijswijk. Dat war<strong>en</strong> vrolijke,<br />
maar soms ook op<strong>en</strong>hartige gesprekk<strong>en</strong>,<br />
waarbij alles aan de orde kwam: religie,<br />
vooroordel<strong>en</strong>, cultuur, discriminatie, politiek,<br />
taal, familie, de positie van de vrouw,<br />
kinder<strong>en</strong>, schooluitval. Zware onderwerp<strong>en</strong><br />
in e<strong>en</strong> lichte <strong>en</strong> informele toonzetting.<br />
E<strong>en</strong> formule die zowel bij de immigrant<strong>en</strong><br />
als bij de oorspronkelijke Rijswijkers<br />
bijzonder bleek aan te slaan.”<br />
De NIVON-secretaris hoopt dat dit<br />
ertoe leidt dat ook meer allochton<strong>en</strong> de<br />
weg naar het NIVON wet<strong>en</strong> te vind<strong>en</strong>.<br />
Over de belangstelling voor de activiteit<strong>en</strong><br />
die zijn afdeling organiseert is hij<br />
overig<strong>en</strong>s tevred<strong>en</strong>, maar meer led<strong>en</strong><br />
dan de huidige 2249 zijn altijd welkom.<br />
Kroes heeft goede hoop: “Op basis van de<br />
belangstelling in de regio voor onze ver<strong>en</strong>iging<br />
moet er e<strong>en</strong> flink pot<strong>en</strong>tieel zijn<br />
aan te bor<strong>en</strong>!”<br />
Zie voor meer informatie over het<br />
NIVON www.nivon.nl.<br />
De website van de afdeling vindt u op<br />
www.nivon-zuid-holland.nl.<br />
april - juni branding 9
Verloofd!<br />
Eén van de leukste opdracht<strong>en</strong> die ik krijg<br />
zijn bruiloft<strong>en</strong>. Al heeft het lang geduurd voordat<br />
ik wist dat trouwerij<strong>en</strong> ook leuk kunn<strong>en</strong> zijn.<br />
In mijn jeugd maakte ik meerdere bruiloft<strong>en</strong><br />
mee, voornamelijk die van mijn oudere nev<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
nicht<strong>en</strong>. En die bruiloft<strong>en</strong> zag<strong>en</strong> er allemaal hetzelfde<br />
uit. Eerst naar het Geme<strong>en</strong>tehuis, daarna<br />
de kerk, vervolg<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> drukke receptie in e<strong>en</strong><br />
afgehuurd sfeerloos zaaltje. En dan naar huis. Het<br />
bruidspaar dineerde alle<strong>en</strong> met de belangrijkste<br />
gast<strong>en</strong>. Soms mocht ik dan nog terugkom<strong>en</strong> voor<br />
het grote avondfeest, in datzelfde zaaltje. Met<br />
lange rij<strong>en</strong> tafels waaraan iedere<strong>en</strong> zijn vaste plek<br />
leek te hebb<strong>en</strong>. Natuurlijk werd<strong>en</strong> we getracteerd op de clichérijke<br />
toneelstukjes waarvan iedere<strong>en</strong> blij was als die voorbij war<strong>en</strong>. E<strong>en</strong><br />
saai bandje moest ervoor zorg<strong>en</strong> dat de gast<strong>en</strong> niet alle<strong>en</strong> van tafel<br />
kwam<strong>en</strong> om naar de wc te gaan, maar ook om te dans<strong>en</strong>.<br />
Met e<strong>en</strong> beetje mazzel kwam er op het einde van de avond nog<br />
e<strong>en</strong> koud buffet. En ook dat buffet zag er ongeacht de locatie elk<br />
feest hetzelfde uit: veel ‘koude schotel’, stokbrood, gekookte eitjes,<br />
augurkjes <strong>en</strong> asperge uit blik. Om 23.45 uur kwam dan de koffie wat<br />
ook het sein was om daarna de zaal snel te verlat<strong>en</strong>.<br />
Later lek<strong>en</strong> zelfs de 25-jarige bruiloft<strong>en</strong> van mijn ooms <strong>en</strong> tantes<br />
hetzelfde te zijn. Deed m<strong>en</strong> dat in heel Nederland zo? Hoorde je het<br />
zo te vier<strong>en</strong> of was mijn familie niet creatiever? Ik wist het niet. Eén<br />
ding werd voor mij wel duidelijk: ik hoef niet te trouw<strong>en</strong>!<br />
Mede hierdoor heeft ’s-Peer catering ge<strong>en</strong> standaard m<strong>en</strong>u’s. En<br />
zeker niet voor bruiloft<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> trouwerij begint voor mij met e<strong>en</strong> gesprek in mijn keuk<strong>en</strong>.<br />
Niet alle<strong>en</strong> om het bruidspaar e<strong>en</strong> beetje te ler<strong>en</strong> k<strong>en</strong>n<strong>en</strong>, maar ook<br />
om het m<strong>en</strong>u te kunn<strong>en</strong> sam<strong>en</strong>stell<strong>en</strong>. Gelukkig zijn de stell<strong>en</strong> die<br />
mij b<strong>en</strong>ader<strong>en</strong> e<strong>en</strong> heel stuk creatiever dan mijn familie in de jar<strong>en</strong><br />
‘70 <strong>en</strong> ‘80. Zij will<strong>en</strong> e<strong>en</strong> eig<strong>en</strong> invulling gev<strong>en</strong> aan ‘hun’ dag. En dat<br />
is precies ook mijn idee voor de catering. E<strong>en</strong> van de eerste vrag<strong>en</strong><br />
die ik stel is dan ook: wat vind<strong>en</strong> jullie niet lekker? Dan et<strong>en</strong> we dat<br />
dus niet!<br />
De bruiloft<strong>en</strong> die ik tot nu toe heb mog<strong>en</strong> cater<strong>en</strong> lijk<strong>en</strong> in de verste<br />
verte niet op elkaar. Zo verzorgde ik e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>voudige lunch voor<br />
11 person<strong>en</strong>, bij het bruidspaar thuis. E<strong>en</strong> uitgebreid buffet voor 50<br />
person<strong>en</strong> in de boss<strong>en</strong>. En e<strong>en</strong> heel week<strong>en</strong>d met hapjes, drankjes<br />
<strong>en</strong> e<strong>en</strong> diner voor 120 person<strong>en</strong> op Schiermonnikoog. Van soep met<br />
brood, e<strong>en</strong> bruinebon<strong>en</strong>schotel tot e<strong>en</strong> sjiek vijfgang<strong>en</strong>diner. Alles<br />
komt voorbij.<br />
Eén van die opdracht<strong>en</strong> zal ik niet snel verget<strong>en</strong>. In juli 1998<br />
bracht ik in de ocht<strong>en</strong>d mand<strong>en</strong> met vers gebakk<strong>en</strong> belegde broodjes<br />
voor e<strong>en</strong> picknick. Als ik de straat inrij zie ik teg<strong>en</strong> de gevel van<br />
het huis tal van fiets<strong>en</strong> staan, terwijl de reg<strong>en</strong> met bakk<strong>en</strong> uit de<br />
lucht valt. De picknick vond plaats op de grond in de woonkamer.<br />
Maar de broodjes smaakt<strong>en</strong> goed, want 12,5 jaar later bracht ik naar<br />
hetzelfde <strong>adres</strong> e<strong>en</strong> buffet, op e<strong>en</strong> mooie zonnige winterdag.<br />
Over trouw<strong>en</strong> <strong>en</strong> het trouwfeest b<strong>en</strong> ik inmiddels heel anders<br />
gaan d<strong>en</strong>k<strong>en</strong>. Jawel, ik b<strong>en</strong> verloofd! We hebb<strong>en</strong> nog ge<strong>en</strong> idee hoe<br />
we het ingaan vull<strong>en</strong> <strong>en</strong> ons grootste probleem… wat gaan we et<strong>en</strong><br />
<strong>en</strong> wie gaat er voor ons kok<strong>en</strong>?<br />
Smaakstof<br />
Pètrix’ kookideeën<br />
Griekse spinaziequiche met courgette <strong>en</strong><br />
doperwt<br />
B<strong>en</strong>odigdhed<strong>en</strong>:<br />
1 kg spinazie<br />
1 courgette<br />
1 ui<br />
300 gr doperwt<br />
4 eier<strong>en</strong><br />
olijfolie<br />
zout <strong>en</strong> peper<br />
e<strong>en</strong> kruid<strong>en</strong>m<strong>en</strong>gsel van paprika, komijn, koriander, cay<strong>en</strong>nepeper,<br />
kardemom, kruidnagel, zwarte peper <strong>en</strong> nootmuskaat<br />
(je kunt ook in de natuurvoedingswinkel e<strong>en</strong> zakje gyroskruid<strong>en</strong><br />
kop<strong>en</strong>)<br />
1 te<strong>en</strong> knoflook<br />
5 plakjes bladerdeeg<br />
Bakvorm<br />
Voorbereiding<strong>en</strong>:<br />
Snij de ui fijn <strong>en</strong> fruit deze glazig in olijfolie. Was de courgette,<br />
snij deze in dunne, gehalveerde plakjes <strong>en</strong> bak deze<br />
ev<strong>en</strong> bruin op hoog vuur. Was de spinazie, snij hem fijn <strong>en</strong><br />
bak deze kort in de pan. M<strong>en</strong>g de spinazie, de courgette <strong>en</strong><br />
de doperwt<strong>en</strong>.<br />
Klop de eier<strong>en</strong>, voeg zout, peper <strong>en</strong> het kruid<strong>en</strong>m<strong>en</strong>gsel<br />
(gyroskruid<strong>en</strong>) toe <strong>en</strong> klop nog ev<strong>en</strong> door. Roer het ei door<br />
het gro<strong>en</strong>tem<strong>en</strong>gsel.<br />
Vet de bakvorm in met olie of boter <strong>en</strong> bekleed hem<br />
met bladerdeeg. Verdeel de ui<strong>en</strong> over de bodem. Schep het<br />
gro<strong>en</strong>tem<strong>en</strong>gsel op de ui<strong>en</strong>.<br />
Bak de quiche in e<strong>en</strong> voorverwarmde ov<strong>en</strong> ca. 45 min. op<br />
180 grad<strong>en</strong>.<br />
Smakelijk et<strong>en</strong>,<br />
Pètrix<br />
Reacties naar info@speercatering.nl<br />
twitter.com/speercatering<br />
10 branding april-juni
Korte bericht<strong>en</strong><br />
Kust&Zee x-Pieri<strong>en</strong>ce<br />
Het b<strong>en</strong>ed<strong>en</strong>dek van de Schev<strong>en</strong>ingse<br />
Pier biedt sinds medio maart onderdak<br />
aan de Kust&Zee x-Pieri<strong>en</strong>ce, het bezoekersc<strong>en</strong>trum<br />
van de ver<strong>en</strong>iging Kust &<br />
Zee. Hiermee wil de ver<strong>en</strong>iging voor<br />
zoveel mogelijk m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> e<strong>en</strong> belev<strong>en</strong>is<br />
mak<strong>en</strong> van de kust <strong>en</strong> de zee, onder het<br />
overkoepel<strong>en</strong>de thema ‘e<strong>en</strong> gezonde zee<br />
voor m<strong>en</strong>s <strong>en</strong> dier’.<br />
De inrichting draagt nu nog e<strong>en</strong> tijdelijk<br />
karakter, maar in de kom<strong>en</strong>de maand<strong>en</strong><br />
word<strong>en</strong> het c<strong>en</strong>trum <strong>en</strong> e<strong>en</strong> deel<br />
van de overdekte prom<strong>en</strong>ade definitief<br />
ingericht als expositie-, activiteit<strong>en</strong>- <strong>en</strong><br />
ontmoetingsruimte. Kunstschilder Rob<br />
van Ass<strong>en</strong> toont <strong>en</strong> verkoopt er schilderij<strong>en</strong><br />
uit zijn oceaan-collectie <strong>en</strong> laat e<strong>en</strong><br />
deel van de opbr<strong>en</strong>gst aan Kust&Zee t<strong>en</strong><br />
goede kom<strong>en</strong>. Ook zijn er onderdel<strong>en</strong><br />
van de SEALIFE-t<strong>en</strong>toonstelling ‘Duik de<br />
Noordzee schoon’ te zi<strong>en</strong> <strong>en</strong> pres<strong>en</strong>teert<br />
Sea Shepherd er e<strong>en</strong> fotocollectie. De etalage<br />
van het c<strong>en</strong>trum is ingeruimd voor<br />
de Gezonde ZeeWijzer, met ti<strong>en</strong> tips voor<br />
e<strong>en</strong> gezonde zee.<br />
De Kust&Zee x-Pieri<strong>en</strong>ce heeft niet<br />
alle<strong>en</strong> behoefte aan bezoekers, maar ook<br />
aan vrijwilligers! Zie voor meer informatie<br />
www.kust<strong>en</strong>zee.nl/vrijwilligerswerk.<br />
Cursus natuur- <strong>en</strong> milieuvri<strong>en</strong>delijk tuinier<strong>en</strong><br />
Het Haags Milieuc<strong>en</strong>trum <strong>en</strong> Gezonde Grond<strong>en</strong> organiser<strong>en</strong> in april e<strong>en</strong> tweedaagse<br />
cursus Natuur- <strong>en</strong> milieuvri<strong>en</strong>delijk tuinier<strong>en</strong>. De cursus is geschikt voor iedere<strong>en</strong>, <strong>en</strong><br />
richt zich vooral op m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die weinig tijd om te tuinier<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>. Aan de orde kom<strong>en</strong><br />
onderwerp<strong>en</strong> als plant<strong>en</strong>, dier<strong>en</strong>, water, bodem, ziektes, bemest<strong>en</strong> <strong>en</strong> zaadwinning. En,<br />
zoals de titel aangeeft, hoe rek<strong>en</strong>ing te houd<strong>en</strong> met het milieu. Na afloop gaan de cursist<strong>en</strong><br />
naar huis met e<strong>en</strong> compleet plan voor e<strong>en</strong> natuur- <strong>en</strong> milieuvri<strong>en</strong>delijke tuin.<br />
De cursus wordt gehoud<strong>en</strong> op de zaterdag<strong>en</strong> 9 <strong>en</strong> 16 april, van 14.00-16.30 uur in het<br />
Zuiderpark. De kost<strong>en</strong> bedrag<strong>en</strong> € 25,-, voor Ooievaarspashouders € 12,50.<br />
S.v.p. opgev<strong>en</strong> bij Geert van Poelgeest, e-mail geert.vanpoelgeest@haagsmilieuc<strong>en</strong>trum.nl,<br />
tel. 070 - 30 50 286<br />
Vergro<strong>en</strong>ing D<strong>en</strong> Haag CS uitgesteld<br />
De gro<strong>en</strong>e gevel van station D<strong>en</strong> Haag C<strong>en</strong>traal, waarover in de vorige Branding e<strong>en</strong><br />
artikel stond, laat nog op zich wacht<strong>en</strong>. De Nederlandse Spoorweg<strong>en</strong> vind<strong>en</strong> de kost<strong>en</strong><br />
te hoog. De d<strong>en</strong>ktank die zich – onder auspiciën van het Haags Milieuc<strong>en</strong>trum – met de<br />
plann<strong>en</strong> voor het vertikale gro<strong>en</strong> heeft beziggehoud<strong>en</strong>, hoopt dat ook de geme<strong>en</strong>te<br />
D<strong>en</strong> Haag <strong>en</strong> sponsors e<strong>en</strong> bijdrage will<strong>en</strong> lever<strong>en</strong>.<br />
Ooievaarsexcursies<br />
De ooievaar, het dier dat het Haagse logo siert, is helemaal terug in de Hofstad. De<br />
soort wordt regelmatig waarg<strong>en</strong>om<strong>en</strong> in Reigersberg<strong>en</strong> <strong>en</strong> Marlot <strong>en</strong> bezoekt ook De<br />
Uithof, aan de andere kant van de stad.<br />
Op zaterdag 25 juni organiseert de Haagse Vogelbescherming e<strong>en</strong> excursie naar <strong>en</strong>kele<br />
ooievaarsnest<strong>en</strong> in het Bezuid<strong>en</strong>hout. Tijd<strong>en</strong>s de ongeveer 1,5 uur dur<strong>en</strong>de excursie<br />
hoort u iets over de achtergrond<strong>en</strong> van de Haagse Ooievaar, over de ooievaars in Nederland<br />
<strong>en</strong> over de bewoners van de bezochte nest<strong>en</strong>. Om 10.00 uur wordt verzameld op de<br />
Marlotlaan hoek Off<strong>en</strong>berglaan, van waar er goed zicht is op het ooievaarsnest. Vervolg<strong>en</strong>s<br />
wordt e<strong>en</strong> bezoek gebracht aan de Bezuid<strong>en</strong>houtseweg hoek Zuidwerflaan, waarvandaan<br />
het nest op de flat van het Isabellaland te zi<strong>en</strong> is. Ev<strong>en</strong>tueel besluit de excursie<br />
met e<strong>en</strong> bezoek aan het ooievaarsnest aan de Parelmoerhorst <strong>en</strong> dat bij de Britse School<br />
aan Het Kleine Loo.<br />
In 2009 plaatste de geme<strong>en</strong>te Voorburg e<strong>en</strong> ooievaarspaal naast Mol<strong>en</strong> de Vlieger.<br />
Het daaropvolg<strong>en</strong>de voorjaar al bracht e<strong>en</strong> ooievaarspaar er drie jong<strong>en</strong> groot. Op zaterdag<br />
18 juni kunt u sam<strong>en</strong> met de Haagse Vogelbescherming e<strong>en</strong> bezoek br<strong>en</strong>g<strong>en</strong> aan<br />
het nest. Om 10.00 uur wordt verzameld bij de Mol<strong>en</strong>, die toegankelijk is vanaf het fietspad<br />
Essepad vanaf de Rodelaan. Deelnemers aan de excursie van e<strong>en</strong> jaar geled<strong>en</strong> herinner<strong>en</strong><br />
zich nog dat ze jonge ooievaars vliegoef<strong>en</strong>ing<strong>en</strong> zag<strong>en</strong> do<strong>en</strong>!<br />
Aanmeld<strong>en</strong> is niet nodig, meer informatie krijgt u via telefoonnummer (070) 3681303.<br />
Struin<strong>en</strong> in Haagse Tuin<strong>en</strong><br />
In het week<strong>en</strong>d van 18 <strong>en</strong> 19 juni wordt<br />
voor de vijfde keer het Haagse op<strong>en</strong>tuin<strong>en</strong>week<strong>en</strong>d<br />
Struin<strong>en</strong> in Haagse Tuin<strong>en</strong><br />
gehoud<strong>en</strong>. Ruim veertig Haagse tuin<strong>en</strong><br />
zijn dan te bezoek<strong>en</strong>, variër<strong>en</strong>d van kleine<br />
tot grote <strong>en</strong> van romantische tot moderne.<br />
Het toegangsbewijs is e<strong>en</strong> boekje, dat<br />
voor vier euro te koop is bij de VVV, bij De<br />
Jong<strong>en</strong>s in de Reink<strong>en</strong>straat <strong>en</strong> bij Primera<br />
in de Bankastraat 3A. Voor meer informatie:<br />
www.struin<strong>en</strong>inhaagsetuin<strong>en</strong>.nl.<br />
april-juni branding 11
Column<br />
door: Julius Pasgeld<br />
Handel in bagatel-delict<strong>en</strong><br />
Voor de zoveelste keer reed ik e<strong>en</strong> paar kilometer harder<br />
dan was toegestaan. En voor de zoveelste keer werd mij<br />
e<strong>en</strong> sanctie opgelegd. U wilt niet wet<strong>en</strong> hoeveel het C<strong>en</strong>traal<br />
Justitieel Incassobureau al van mij heeft ontvang<strong>en</strong>. Ikzelf<br />
trouw<strong>en</strong>s ook niet.<br />
En lat<strong>en</strong> we nou toch wel wez<strong>en</strong>: als je veel op de snelweg zit<br />
is het volkom<strong>en</strong> normaal dat je af <strong>en</strong> toe e<strong>en</strong>s wat te hard gaat. En<br />
dan heb ik het natuurlijk niet over 150 waar je 80 moet. Zelfs niet<br />
over 130 waar je 100 moet. Maar wel over 127 waar je 120 moet.<br />
Twaalf keer in e<strong>en</strong> jaar heel ev<strong>en</strong> 127 in plaats van 120 levert de<br />
Nederlandse Staat al gauw zo’n 700 euro op. En dat op e<strong>en</strong> weg<br />
waar je binn<strong>en</strong>kort 130 mag. Ine<strong>en</strong>s is 130 dan wel veilig. Maar niet<br />
met terugwerk<strong>en</strong>de kracht. Want naar die 700 euro kan je fluit<strong>en</strong>.<br />
En dan zwijg ik nog maar over mevrouw Pasgeld die laatst twee<br />
bonn<strong>en</strong> kreeg omdat ze binn<strong>en</strong> één minuut 87 reed waar ze tachtig<br />
moest. Ik vroeg in e<strong>en</strong> bezwaarschrift aan de officier van justitie<br />
hoeveel bonn<strong>en</strong> je in principe binn<strong>en</strong> één minuut kon krijg<strong>en</strong>.<br />
Maar daar had hij niks mee te mak<strong>en</strong>. Ik kreeg niet e<strong>en</strong>s antwoord.<br />
Als het aan de Nederlandse Staat ligt kan e<strong>en</strong> zwerver dus<br />
minst<strong>en</strong>s 90 bonn<strong>en</strong> krijg<strong>en</strong> als hij anderhalve minuut teg<strong>en</strong> e<strong>en</strong><br />
boompje piest.<br />
Misstand<strong>en</strong> dus. Waar snel iets aan moet word<strong>en</strong> gedaan. En<br />
nu had ik zo gedacht: als we iedere Nederlander aan het begin<br />
van het jaar nou e<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> quotum van 20 bonn<strong>en</strong> in de categorie<br />
bagatel-delict<strong>en</strong> cadeau gev<strong>en</strong>. Dan zijn alle<strong>en</strong> de veelplegers van<br />
bagatel-delict<strong>en</strong> de klos.<br />
Bagatel-delict<strong>en</strong>? Wat zijn dat nou weer? Bagatel-delict<strong>en</strong> zijn<br />
zak<strong>en</strong> die ons allemaal wel e<strong>en</strong>s overkom<strong>en</strong> zonder dat we er erg<br />
in hebb<strong>en</strong> dat het erg is. Ev<strong>en</strong> ietsje te hard rijd<strong>en</strong>. E<strong>en</strong> politieag<strong>en</strong>t<br />
de waarheid zegg<strong>en</strong>. Teg<strong>en</strong> e<strong>en</strong> boompje pies<strong>en</strong>. Met de<br />
fiets door rood licht rijd<strong>en</strong>.<br />
Met zo’n quotum van 20 gratis bonn<strong>en</strong> overwint het gezonde<br />
verstand het van de ridicule bemoeizucht van de overheid. En<br />
wordt normaal gedrag op e<strong>en</strong> fatso<strong>en</strong>lijke wijze gescheid<strong>en</strong> van<br />
abnormaal gedrag.<br />
E<strong>en</strong> gratis quotum dus ter waarde van twintig bonn<strong>en</strong> in de<br />
lichtere categorie. Voor iedere Nederlander. Ook voor babies<br />
dus? En voor person<strong>en</strong> die ge<strong>en</strong> auto hebb<strong>en</strong>? Of die nooit teg<strong>en</strong><br />
boompjes aan pies<strong>en</strong>? Ja. Voor iedere<strong>en</strong>. Want het grote voordeel<br />
is, dat de niet gebruikte recht<strong>en</strong> dan verhandeld kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>.<br />
E<strong>en</strong> voorbeeld: M<strong>en</strong>eer A heeft teg<strong>en</strong> het eind van het jaar<br />
van zijn quotum van 20 nog 15 ongebruikte gratis bonn<strong>en</strong> over.<br />
M<strong>en</strong>eer B heeft op dat mom<strong>en</strong>t 30 bekeuring<strong>en</strong> gekreg<strong>en</strong> (alles<br />
dus in de categorie bagatel-delict<strong>en</strong>). B koopt nu van A 10 bekeuring<strong>en</strong><br />
teg<strong>en</strong> e<strong>en</strong> schappelijk prijsje van iets onder de marktwaarde<br />
<strong>en</strong> levert op 31 december keurig netjes 30 bonn<strong>en</strong> in. A heeft<br />
er nu nog 5 over. Die zet hij op Marktplaats. M<strong>en</strong>eer C heeft interesse.<br />
En omdat de koers<strong>en</strong> van de recht<strong>en</strong> inmiddels fors zijn<br />
gesteg<strong>en</strong> koopt hij die voor twee keer de waarde. Ouders van<br />
jonge kinder<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> dan naar keuze òf twee keer zoveel bekeuring<strong>en</strong><br />
per jaar oplop<strong>en</strong> dan kinderloze ouders òf de recht<strong>en</strong> van<br />
hun kind doorverkop<strong>en</strong>, belegg<strong>en</strong> of opspar<strong>en</strong> voor als hun kinder<strong>en</strong><br />
groot zijn.<br />
Als het systeem aanslaat kunn<strong>en</strong> ook andere dan bagatel-delict<strong>en</strong><br />
in de handel word<strong>en</strong> betrokk<strong>en</strong>. Zo zoud<strong>en</strong> vijf bagatelrecht<strong>en</strong><br />
gelijk kunn<strong>en</strong> staan aan één recht in de categorie lichtere misdrijv<strong>en</strong>.<br />
Dat moord <strong>en</strong> doodslag, ev<strong>en</strong>als verkrachting, pedofilie, landverraad<br />
<strong>en</strong> gesjoemel met snoepreisjes door wethouders buit<strong>en</strong><br />
het systeem van verhandelbare quota di<strong>en</strong><strong>en</strong> te vall<strong>en</strong> behoeft<br />
hier ge<strong>en</strong> betoog.<br />
Kijk. Het is natuurlijk nog maar e<strong>en</strong> schets. In overleg met verteg<strong>en</strong>woordigers<br />
van het Op<strong>en</strong>baar Ministerie di<strong>en</strong><strong>en</strong> de details<br />
nog te word<strong>en</strong> uitgewerkt. Maar de voordel<strong>en</strong> zijn nu al overduidelijk.<br />
Door de eerste twintig boetes gratis te mak<strong>en</strong> <strong>en</strong> de rester<strong>en</strong>de<br />
recht<strong>en</strong> onderhevig te mak<strong>en</strong> aan de vrije marktwerking<br />
word<strong>en</strong> kinderachtighed<strong>en</strong>, misvatting<strong>en</strong>, onnodig overwerk in<br />
de Paleiz<strong>en</strong> van Justitie <strong>en</strong> machtsmisbruik van de politie voorkom<strong>en</strong>.<br />
En verder hoef ik er waarschijnlijk niemand op te wijz<strong>en</strong> dat<br />
het hier voorgestelde systeem van bonn<strong>en</strong>recht<strong>en</strong> e<strong>en</strong> <strong>en</strong>orme<br />
inhaalslag zal betek<strong>en</strong><strong>en</strong> bij de bestrijding van de bureaucreatie.<br />
E<strong>en</strong> utopie d<strong>en</strong>kt u?<br />
Welnee. Op het gebied van de CO 2 -emissierecht<strong>en</strong> zijn ze al<br />
e<strong>en</strong> heel stuk verder.<br />
12 branding april-juni
Afkoppel<strong>en</strong> kan ook in Transvaal<br />
‘Afkoppel<strong>en</strong> van Transvaal’ heette de<br />
studiedag die het Haags Milieuc<strong>en</strong>trum<br />
jl. januari organiseerde. Niet afkoppel<strong>en</strong><br />
in Transvaal, maar van Transvaal. E<strong>en</strong><br />
ambitieuze taakstelling, zeker voor wie<br />
weet dat deze wijk niet gezeg<strong>en</strong>d is met<br />
<strong>en</strong>ig oppervlaktewater. En afkoppel<strong>en</strong><br />
– het zorg<strong>en</strong> dat hemelwater niet meer<br />
via het riool naar de waterzuivering afgevoerd<br />
wordt – gaat nou juist zo lekker als<br />
er oppervlaktewater in de buurt is.<br />
Maar dat maakt het nou precies zo<br />
interessant, vindt projectleider Geert van<br />
Poelgeest. Als het lukt om dáár af te koppel<strong>en</strong>,<br />
lukt het overal. Daarnaast vindt in<br />
Transvaal op dit mom<strong>en</strong>t e<strong>en</strong> grote herstructurering<br />
plaats, dus dat is e<strong>en</strong> goede<br />
geleg<strong>en</strong>heid om afkoppel<strong>en</strong> aan de orde<br />
te stell<strong>en</strong>.<br />
En zo sloeg e<strong>en</strong> twintigtal m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> op<br />
e<strong>en</strong> middag in stadsherberg ‘t Goude<br />
Hooft aan het brainstorm<strong>en</strong>. Voorbeeld<strong>en</strong><br />
van elders zijn altijd behulpzaam om te<br />
zi<strong>en</strong> wat er allemaal mogelijk is. In Hess<strong>en</strong><br />
bijvoorbeeld, de Duitse deelstaat waar<br />
Hiltrud Pötz van bureau OpMaat vandaan<br />
komt, moet<strong>en</strong> inwoners belasting betal<strong>en</strong><br />
voor iedere vierkante meter die ze verhard<strong>en</strong>.<br />
Zo wil je wel zorg<strong>en</strong> dat je tuin gro<strong>en</strong><br />
blijft. En d<strong>en</strong>k<strong>en</strong> we dat afkoppel<strong>en</strong> in<br />
Transvaal moeilijk is? Wat dan te d<strong>en</strong>k<strong>en</strong><br />
- A D V E R T E N T I E -<br />
Zijlstra<br />
van Berlijn, e<strong>en</strong> miljo<strong>en</strong><strong>en</strong>stad die compleet<br />
afgekoppeld is?<br />
Afkoppelingsadviseur<br />
Als we onze blik van het oost<strong>en</strong> verlegg<strong>en</strong><br />
naar het zuid<strong>en</strong> kan dat ook verfriss<strong>en</strong>d<br />
zijn. Zo is in Vlaander<strong>en</strong> afkoppel<strong>en</strong><br />
sinds 2008 de regel. Vlaamse geme<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
zijn in principe verplicht bij (her)aanleg<br />
van riolering<strong>en</strong> afvalwater <strong>en</strong> hemelwater<br />
volledig te scheid<strong>en</strong>, <strong>en</strong> ook voor verschill<strong>en</strong>de<br />
vorm<strong>en</strong> van bestaande bebouwing<br />
is afkoppel<strong>en</strong> verplicht. Er zijn subsidies<br />
voor beschikbaar <strong>en</strong> het proces wordt<br />
begeleid door e<strong>en</strong> functionaris met de<br />
fraaie titel ‘afkoppelingsadviseur’.<br />
In Nederland is afkoppel<strong>en</strong> eerder uitzondering<br />
dan regel. De Haagse vinexlocaties<br />
zijn van meet af aan afgekoppeld,<br />
maar in de oude stad is afkoppel<strong>en</strong><br />
niet iets dat je ev<strong>en</strong> doet. Het is duur <strong>en</strong><br />
niet altijd doelmatig, zoals rioleringsambt<strong>en</strong>aar<br />
Arthur Hag<strong>en</strong> op de studiemiddag<br />
uitlegde. Gelukkig zijn er ook andere<br />
mogelijkhed<strong>en</strong>: gro<strong>en</strong>e dak<strong>en</strong>, bijvoorbeeld.<br />
Die houd<strong>en</strong> niet alle<strong>en</strong> water vast,<br />
maar bied<strong>en</strong> daarnaast nog diverse andere<br />
voordel<strong>en</strong>.<br />
In de huidige situatie is Transvaal verregaand<br />
verste<strong>en</strong>d. In de Reitzstraat, e<strong>en</strong><br />
E<strong>en</strong> gat in de bebouwing van de Reitzstraat<br />
zijstraat van de De la Reyweg, is echter<br />
e<strong>en</strong> woningblok met zowel voor- als achtertuintjes<br />
in ontwikkeling. Dit inspireerde<br />
de deelnemers aan de studiemiddag<br />
tot verschill<strong>en</strong>de ideeën. Reg<strong>en</strong>water zou<br />
bijvoorbeeld in e<strong>en</strong> container opgevang<strong>en</strong><br />
kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> <strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> di<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
om het toilet door te spoel<strong>en</strong>. Overtollig<br />
water zou via e<strong>en</strong> bedding door de aangr<strong>en</strong>z<strong>en</strong>de<br />
tuin<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong> afgevoerd<br />
naar e<strong>en</strong> wadi. Dat ziet er leuk uit,<br />
<strong>en</strong> vergroot de betrokk<strong>en</strong>heid van de<br />
bewoners bij het watervraagstuk.<br />
Ook andere mogelijkhed<strong>en</strong> passeerd<strong>en</strong><br />
de revue, zoals e<strong>en</strong> grindput <strong>en</strong> bergkratt<strong>en</strong><br />
in de tuin<strong>en</strong>. Om te voorkom<strong>en</strong><br />
dat m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> hun tuin<strong>en</strong> gaan verst<strong>en</strong><strong>en</strong>,<br />
werd het idee geopperd om contractueel<br />
e<strong>en</strong> maximum perc<strong>en</strong>tage verharding<br />
vast te legg<strong>en</strong>.<br />
Lege riolering<br />
De ideeën die tijd<strong>en</strong>s de middag<br />
opborreld<strong>en</strong> werd<strong>en</strong> gepres<strong>en</strong>teerd aan<br />
hoogheemraad Van d<strong>en</strong> Ende van het<br />
Hoogheemraadschap van Delfland. Die<br />
zag er, ondanks het beperkte schaalniveau,<br />
heel leuke ideeën tuss<strong>en</strong>. Alle beetjes<br />
help<strong>en</strong> weliswaar, maar de bijdrage<br />
die Van d<strong>en</strong> Ende aan de discussie leverde<br />
legde behoorlijk wat gewicht in de schaal:<br />
verspreid over de stad ligt er in de Haagse<br />
bodem nog dertig kilometer aan oude<br />
rioleringsbuiz<strong>en</strong>, die niet meer in gebruik<br />
zijn sinds de <strong>nieuw</strong>e waterzuivering in de<br />
Harnaschpolder in bedrijf is g<strong>en</strong>om<strong>en</strong>.<br />
Volg<strong>en</strong>s de hoogheemraad zijn die prima<br />
geschikt om tijdelijk water in op te slaan.<br />
De geme<strong>en</strong>te mag ze hebb<strong>en</strong>. “E<strong>en</strong> kans<br />
om niet te miss<strong>en</strong>!”, aldus Geert van Poelgeest.<br />
april - juni branding 13
Ag<strong>en</strong>da<br />
Wilt u op de hoogte gehoud<strong>en</strong> word<strong>en</strong> van excursies, cursuss<strong>en</strong>, lezing<strong>en</strong> e.d.?<br />
Neem dan e<strong>en</strong> gratis abonnem<strong>en</strong>t op de elektronische <strong>nieuw</strong>sbrief Milieumail<br />
via info@haagsmilieuc<strong>en</strong>trum.nl!<br />
editie april mei juni 2011<br />
diverse data<br />
Publieksactiviteit<strong>en</strong> Haagse<br />
Stadsboerderij<strong>en</strong><br />
Zie www.d<strong>en</strong>haag.nl/stadsboerderij<strong>en</strong><br />
iedere 1e zaterdag van de maand<br />
Op<strong>en</strong> middag Egelasiel<br />
tijd: 14.00 tot 16.00 uur<br />
waar: vanaf hoek De Savornin<br />
Lohmanlaan - Laan van Poot<br />
bordjes ‘Egelopvang’ volg<strong>en</strong><br />
informatie: 070 3254045<br />
organisatie: Stichting Egelopvang<br />
iedere 1e zondag van de maand<br />
Op<strong>en</strong> dag Vogelasiel de Wulp<br />
tijd: 13.00-16.00 uur<br />
waar: Heliotrooplaan 15<br />
informatie: 070 3231568<br />
organisatie: Haagse<br />
Vogelbescherming<br />
zaterdag 2 april<br />
Excursie Boer Geijsel <strong>en</strong> de<br />
Ronde Hoep<br />
tijd: 8.00 uur<br />
waar: parkeerplaats station<br />
Mariahoeve zijde Voorburg<br />
informatie <strong>en</strong> opgave: 070 3548974<br />
organisatie: Haagse<br />
Vogelbescherming<br />
Excursie Schev<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>-hav<strong>en</strong>:<br />
getijd<strong>en</strong>gebied<br />
tijd: 11.00 uur<br />
waar: boulevard ter hoogte van<br />
eindpunt lijn 11<br />
informatie: 070 3681400 of<br />
070 3858676<br />
organisatie: IVN<br />
zondag 3 april<br />
Excursie De Horst<strong>en</strong><br />
tijd: 10.00 uur<br />
kost<strong>en</strong>: toegang € 1,-<br />
waar: ingang Horstlaan,<br />
Voorschot<strong>en</strong><br />
informatie: 070 3681400 of<br />
070 3858676<br />
organisatie: IVN<br />
Excursie Zuiderpark: Heimanshof<br />
tijd: 10.30 uur<br />
waar: stadsboerderij Herweijerhoeve,<br />
Anna Polakweg 7<br />
informatie: 070 3681400 of<br />
070 3858676<br />
organisatie: IVN<br />
donderdag 7 april<br />
Vroege vogelzangexcursie<br />
Westduin<strong>en</strong><br />
tijd: 6.30 uur<br />
waar: hoek Fuutlaan/Laan van<br />
Poot<br />
informatie <strong>en</strong> aanmeld<strong>en</strong>:<br />
070-3465388, j<strong>en</strong>gel@casema.nl<br />
organisatie: KNNV<br />
zaterdag 9 april<br />
Excursie Markiezaat (bij Berg<strong>en</strong><br />
op Zoom) <strong>en</strong> Thol<strong>en</strong><br />
tijd: 8.00 uur<br />
waar: parkeerplaats station<br />
Mariahoeve zijde Voorburg<br />
informatie <strong>en</strong> opgave: 070 3548974<br />
organisatie: Haagse<br />
Vogelbescherming<br />
Excursie Mier<strong>en</strong> in Ock<strong>en</strong>burgh<br />
tijd: 12.45 uur<br />
waar: hoofdingang Ock<strong>en</strong>burg<br />
(bij de brug)<br />
informatie <strong>en</strong> aanmeld<strong>en</strong>: 070<br />
3634402 of njegovan@planet.nl<br />
organisatie: KNNV<br />
zondag 10 april<br />
Excursie Te Werve<br />
tijd: 10.00 uur<br />
waar: ingang Van Vred<strong>en</strong>burchweg,<br />
Rijswijk<br />
informatie: 070 3681400 of<br />
070 3858676<br />
organisatie: IVN<br />
Excursie Monum<strong>en</strong>tale bom<strong>en</strong>,<br />
o.a. Joodse begraafplaats<br />
tijd: 10.30 uur<br />
waar: Plein 1813, her<strong>en</strong> di<strong>en</strong><strong>en</strong><br />
hoofddeksel te drag<strong>en</strong><br />
informatie: 070 3681400 of<br />
070 3858676<br />
organisatie: IVN + SBOL<br />
vanaf wo<strong>en</strong>sdag 13 april<br />
Cursus Biologisch-Dynamisch<br />
tuinier<strong>en</strong><br />
tijd: 6x wo<strong>en</strong>sdag 20.00 u. <strong>en</strong><br />
6x zaterdag 10.00 u.<br />
kost<strong>en</strong>: € 225,-<br />
waar: Speelruimte, Laan van Eik<br />
<strong>en</strong> Duin<strong>en</strong> 116 <strong>en</strong> ATV Nut <strong>en</strong><br />
G<strong>en</strong>oeg<strong>en</strong>, Meppelweg 882<br />
informatie: 06 48728505 of<br />
fromeijn@planet.nl<br />
organisatie: Gezonde Grond<strong>en</strong><br />
donderdag 14 april<br />
Vroege vogelzangexcursie<br />
Westduin<strong>en</strong><br />
zie onder 7 april<br />
zaterdag 16 april<br />
Vogelexcursie<br />
tijd: 10.00 uur<br />
waar: ingang Gamma Veursestraatweg,<br />
Leidsch<strong>en</strong>dam, bus 45<br />
<strong>en</strong> 39, halte Noortheylaan<br />
informatie: 070 3681400 of<br />
070 3858676<br />
organisatie: IVN + SBOL<br />
zondag 17 april<br />
Excursie Haagse Beek<br />
tijd: 10.00 uur<br />
waar: hoek Segbroeklaan/<br />
Fahr<strong>en</strong>heitstraat<br />
informatie: 070 3681400 of<br />
070 3858676<br />
organisatie: IVN<br />
dinsdag 19 april<br />
Het Milieucafé<br />
tijd: 17.00 uur<br />
waar: Nutshuis, Riviervismarkt 5<br />
informatie: 070 3050286<br />
organisatie: Haags Milieuc<strong>en</strong>trum<br />
donderdag 21 april<br />
Vroege vogelzangexcursie<br />
Westduin<strong>en</strong><br />
zie onder 7 april<br />
Lezing Lev<strong>en</strong>de Aarde:<br />
Geste<strong>en</strong>t<strong>en</strong> <strong>en</strong> fossiel<strong>en</strong><br />
tijd: 19.30-21.00 uur<br />
waar: Het Oude Raadhuis, Laan<br />
Hofrust 4, Rijswijk<br />
informatie:<br />
www.nivon-zuid-holland.nl<br />
organisatie: Nivon Z-H West<br />
zaterdag 23 april<br />
Excursie Landgoeder<strong>en</strong><br />
bij Leid<strong>en</strong> <strong>en</strong> Oegstgeest:<br />
Stinz<strong>en</strong>plant<strong>en</strong><br />
tijd: 9.15 uur<br />
waar: D<strong>en</strong> Haag CS bij Bruna<br />
informatie <strong>en</strong> aanmeld<strong>en</strong>:<br />
070 3238629 of 015 2571535<br />
organisatie: KNNV<br />
Excursie Marlot: bom<strong>en</strong>, exot<strong>en</strong><br />
op het landgoed<br />
tijd: 10.00 uur<br />
waar: hoofdingang Marlot,<br />
Bezuid<strong>en</strong>houtseweg naast de<br />
ambulancepost<br />
informatie: 070 3681400 of<br />
070 3858676<br />
organisatie: IVN<br />
Op<strong>en</strong> dag Het Knaaghof<br />
waar: Het Knaaghof, Huis te<br />
Landelaan 2, Rijswijk<br />
informatie: www.hetknaaghof.nl<br />
organisatie: Het Knaaghof<br />
Excursie Kijfhoek/Bierlap<br />
tijd: 11.00 uur<br />
waar: begin Meij<strong>en</strong>delseweg,<br />
parkeerplaats Kievitstop,<br />
Wass<strong>en</strong>aar<br />
informatie <strong>en</strong> opgave: di t/m vrij<br />
10.00-16.00 uur tel. 070 5117276<br />
organisatie: IVN<br />
wo<strong>en</strong>sdag 27 april<br />
Excursie Sorghvliet<br />
tijd: 14.00 uur<br />
waar: ingang Schev<strong>en</strong>ingseweg<br />
(hoek Goekooplaan)<br />
informatie: 070 3681400 of<br />
070 3858676<br />
organisatie: IVN<br />
donderdag 28 april<br />
Vroege vogelzangexcursie<br />
Westduin<strong>en</strong><br />
zie onder 7 april<br />
Lezing Lev<strong>en</strong>de Aarde: Ontstaan<br />
<strong>en</strong> vorming van Nederland<br />
tijd: 19.30-21.00 uur<br />
waar: Het Oude Raadhuis, Laan<br />
Hofrust 4, Rijswijk<br />
informatie:<br />
www.nivon-zuid-holland.nl<br />
organisatie: Nivon Z-H West<br />
zaterdag 30 april<br />
Geraniummarkt<br />
tijd: 9.00-17.00 uur<br />
waar: Lange Voorhout<br />
informatie: 070 3233506<br />
organisatie: KMTP/ Groei & Bloei<br />
14 branding april-juni
zondag 1 mei<br />
Excursie Nachtegal<strong>en</strong> in<br />
Meij<strong>en</strong>del<br />
tijd: 04.45 uur<br />
waar: parkeerplaats station<br />
Mariahoeve zijde Voorburg<br />
informatie <strong>en</strong> opgave:<br />
070 3548974<br />
organisatie: Haagse<br />
Vogelbescherming<br />
zaterdag 7 mei<br />
Vaarexcursie door het Ilperveld<br />
<strong>en</strong> andere gebied<strong>en</strong> in N-H<br />
tijd: 8.00 uur<br />
waar: parkeerplaats station<br />
Mariahoeve zijde Voorburg<br />
informatie <strong>en</strong> opgave: 070 3548974<br />
organisatie: Haagse<br />
Vogelbescherming<br />
Excursie Duiv<strong>en</strong>voordse <strong>en</strong><br />
Ve<strong>en</strong>zijdse polder<br />
tijd: 10.00 uur<br />
waar: bruggetje over de<br />
Mol<strong>en</strong>sloot bij Achterbos<br />
informatie <strong>en</strong> aanmeld<strong>en</strong>:<br />
070 3465388, j<strong>en</strong>gel@casema.nl<br />
organisatie: KNNV<br />
Excursie Harst<strong>en</strong>hoek:<br />
bruikbare <strong>en</strong> eetbare plant<strong>en</strong><br />
tijd: 10.15 uur<br />
waar: koffiehuisje hoek<br />
Pompstationsweg/Van<br />
Alkemadelaan<br />
informatie: 070 3681400 of<br />
070 3858676<br />
organisatie: IVN<br />
Excursie De Uithof<br />
tijd: 14.00 uur<br />
waar: ingang schaatsc<strong>en</strong>trum<br />
a/d Jaap Ed<strong>en</strong>weg<br />
informatie: 070 3681400 of<br />
070 3858676<br />
organisatie: IVN<br />
zondag 8 mei<br />
Excursie de Horst<strong>en</strong><br />
tijd: 10.00 uur<br />
waar: hoofdingang Papeweg,<br />
toegang € 1,-<br />
informatie: 070 3681400 of<br />
070 3858676<br />
organisatie: IVN<br />
Excursie Schev<strong>en</strong>ing<strong>en</strong>-hav<strong>en</strong>:<br />
basaltdijk<br />
tijd: 14.00 uur<br />
waar: eindpunt lijn 11<br />
informatie: 070 3681400 of<br />
070 3858676<br />
organisatie: IVN<br />
zaterdag 14 mei<br />
Excursie Gro<strong>en</strong>e Jonker,<br />
de Haeck <strong>en</strong> Grasland<strong>en</strong><br />
tijd: 8.30 uur<br />
waar: Kiosk bij NS station<br />
Voorburg<br />
informatie <strong>en</strong> aanmeld<strong>en</strong>:<br />
079 3310369<br />
organisatie: KNNV<br />
Excursie Cling<strong>en</strong>dael<br />
tijd: 10.00 uur<br />
waar: hoek Van Mojal<strong>en</strong>laan/Van<br />
Ouw<strong>en</strong>laan<br />
informatie: 070 3681400 of<br />
070 3858676<br />
organisatie: IVN + SBOL<br />
zondag 15 mei<br />
Excursie fossiel<strong>en</strong> in de stoep<br />
op <strong>en</strong> rond Het Binn<strong>en</strong>hof<br />
tijd: 10.30 uur<br />
informatie <strong>en</strong> aanmeld<strong>en</strong>:<br />
max.leer<strong>en</strong>tveld@planet.nl of<br />
070 3252405<br />
organisatie: IVN<br />
Slootjesexcursie Vlietland<br />
tijd: 14.00 uur<br />
waar: parkeerterrein op de<br />
Kniplaan (Stompwijk) bij de<br />
brug over de A4<br />
informatie: 070 3681400 of<br />
070 3858676<br />
organisatie: IVN<br />
dinsdag 17 mei<br />
Het Milieucafé<br />
zie 19 april<br />
wo<strong>en</strong>sdag 18 mei<br />
Excursie Duiv<strong>en</strong>voorde:<br />
bloei<strong>en</strong>de bom<strong>en</strong><br />
tijd: 14.00 uur<br />
kost<strong>en</strong>: toegang € 1,-<br />
waar: beheerderswoning halverwege<br />
de oprijlaan, bus 39 <strong>en</strong> 45,<br />
halte Kniplaan<br />
informatie: 070 3681400 of<br />
070 3858676<br />
organisatie: IVN + SBOL<br />
donderdag 19 mei<br />
Excursie Kijfhoek <strong>en</strong> Bierlap<br />
zie onder 23 april<br />
zaterdag 21 mei<br />
Excursie Landgoed Utrecht,<br />
in Noord-Brabant<br />
kost<strong>en</strong>: € 27,50<br />
organisatie: Haagse<br />
Vogelbescherming<br />
zie voor overige gegev<strong>en</strong>s onder<br />
9 april<br />
Excursie Berkheide<br />
tijd: 13.00 uur<br />
waar: parkeerplaats hotel<br />
Duinoord Wass<strong>en</strong>aarse Slag<br />
informatie <strong>en</strong> aanmeld<strong>en</strong>:<br />
06 51638885 of 06 18146226<br />
organisatie: KNNV<br />
Gro<strong>en</strong>ocht<strong>en</strong>d met plant<strong>en</strong>ruilbeurs/Rotsplant<strong>en</strong><br />
tijd: 10-11.30 uur<br />
waar: Stadskwekerij<br />
informatie: 070 3233506<br />
organisatie: KMTP/ Groei & Bloei<br />
Excursie Park Rusthout<br />
tijd: 14.00 uur<br />
waar: Noordsingel t.o. parkeergarage<br />
Leids<strong>en</strong>hage, Leidsch<strong>en</strong>dam<br />
informatie: 070 3681400 of<br />
070 3858676<br />
organisatie: IVN<br />
zondag 22 mei<br />
Haagse BeekWandeling<br />
zie het artikel op pagina<br />
Excursie Marlot-Reigersberg<strong>en</strong><br />
tijd: 14.00 uur<br />
waar: hoek Reigersberg<strong>en</strong>weg/<br />
Bezuid<strong>en</strong>houtseweg<br />
informatie: 070 3681400 of<br />
070 3858676<br />
organisatie: IVN<br />
zaterdag 28 mei<br />
Excursie De Uithof<br />
tijd: 14.00 uur<br />
waar: ingang van het schaatsc<strong>en</strong>trum<br />
aan de Jaap Ed<strong>en</strong>weg<br />
informatie: 070 3681400 of<br />
070 3858676<br />
organisatie: IVN<br />
Klaas Kromhoutexcursie naar<br />
Neeltje Jans<br />
informatie <strong>en</strong> aanmeld<strong>en</strong>:<br />
070 3201485 of 070 3179290<br />
organisatie: KNNV<br />
zondag 29 mei<br />
Excursie Westduinpark: Natte<br />
Pan<br />
tijd: 10.00 uur<br />
waar: hoek De Savornin<br />
Lohmanlaan/Laan van Poot<br />
informatie: 070 3681400 of<br />
070 3858676<br />
organisatie: IVN<br />
Excursie Cling<strong>en</strong>dael<br />
tijd: 10.00 uur<br />
waar: ingangshek aan de<br />
Wass<strong>en</strong>aarseweg D<strong>en</strong> Haag<br />
informatie <strong>en</strong> opgave:<br />
070 3548974<br />
organisatie: Haagse<br />
Vogelbescherming<br />
zaterdag 11 juni<br />
Excursie Ock<strong>en</strong>burgh<br />
tijd: 14.00 uur<br />
waar: begin van de oprijlaan bij<br />
de brug<br />
informatie: 070 3681400 of<br />
070 3858676<br />
organisatie: IVN<br />
vrijdag 17 juni<br />
Symposium Het glas halfleeg of<br />
halfvol? - Milieucommunicatie<br />
op het scherp van de snede<br />
tijd: 13-17 uur<br />
kost<strong>en</strong>: € 25,-, gratis voor aangeslot<strong>en</strong><br />
organisaties, stud<strong>en</strong>t<strong>en</strong><br />
halve prijs<br />
waar: Het Magazijn,<br />
Esperantoplein 19<br />
informatie:<br />
info@haagsmilieuc<strong>en</strong>trum.nl<br />
organisatie: Haags Milieuc<strong>en</strong>trum<br />
zaterdag 18 juni<br />
Gro<strong>en</strong>ocht<strong>en</strong>d met plant<strong>en</strong>ruilbeurs<br />
<strong>en</strong> op<strong>en</strong> spreekuur tuinproblem<strong>en</strong><br />
tijd: 10-11.30 uur<br />
waar: Stadskwekerij, Kwekerijweg<br />
8a, D<strong>en</strong> Haag<br />
informatie: 070-3233506<br />
organisatie: KMTP/ Groei & Bloei<br />
Excursie naar het ooievaarsnest<br />
bij Mol<strong>en</strong> de Vlieger<br />
zie het bericht op pagina 11<br />
Struin<strong>en</strong> in Haagse Tuin<strong>en</strong><br />
zie het bericht op pagina 11<br />
zondag 19 juni<br />
Struin<strong>en</strong> in Haagse Tuin<strong>en</strong><br />
zie het bericht op pagina 11<br />
Verget<strong>en</strong> Dier<strong>en</strong> Tocht<br />
Sponsorloop door natuurgebied<strong>en</strong><br />
voor ‘verget<strong>en</strong> dier<strong>en</strong>’<br />
informatie:<br />
www.verget<strong>en</strong>dier<strong>en</strong>tocht.nl<br />
organisatie: Dier<strong>en</strong>bescherming<br />
dinsdag 21 juni<br />
Het Milieucafé<br />
zie 19 april<br />
zaterdag 25 juni<br />
Excursie naar het ooievaarsnest<br />
in Marlot<br />
zie het bericht op pagina 11<br />
april-juni branding 15
Koppel<strong>en</strong> in Het Knaaghof<br />
111. Honderdelf konijn<strong>en</strong> zitt<strong>en</strong> mom<strong>en</strong>teel<br />
in opvangc<strong>en</strong>trum Het Knaaghof op<br />
e<strong>en</strong> liefhebb<strong>en</strong>d baasje te wacht<strong>en</strong>. Als het<br />
aan de beheerders ligt zijn dit ge<strong>en</strong> honderdelf<br />
baasjes, maar de helft. Want, aldus<br />
Marle<strong>en</strong> Welberg<strong>en</strong>, “e<strong>en</strong> konijn alle<strong>en</strong> is<br />
gewoon zielig.”<br />
Konijn<strong>en</strong> zijn van nature groepsdier<strong>en</strong>,<br />
legt ze uit. Die will<strong>en</strong> andere konijn<strong>en</strong> om<br />
zich he<strong>en</strong> hebb<strong>en</strong>, <strong>en</strong> hebb<strong>en</strong> veel minder<br />
met m<strong>en</strong>s<strong>en</strong>. Kom<strong>en</strong> ze terecht bij baasjes<br />
die allebei de hele dag werk<strong>en</strong>, dan is het<br />
voor zo’n konijn helemáál e<strong>en</strong> e<strong>en</strong>zame<br />
bedo<strong>en</strong>ing. En als het konijn dan ook nog<br />
e<strong>en</strong>s in e<strong>en</strong> klein hok zit, zijn gedragsproblem<strong>en</strong><br />
het logische gevolg. Zo’n konijn<br />
zou best e<strong>en</strong>s in Het Knaaghof verzeild<br />
kunn<strong>en</strong> rak<strong>en</strong>, of wordt – als het pech<br />
heeft – ‘teruggezet in de natuur’. E<strong>en</strong> tam<br />
konijn zal dit laatste niet overlev<strong>en</strong>.<br />
Kinder<strong>en</strong> die bij Het Knaaghof kom<strong>en</strong><br />
voor e<strong>en</strong> knuffeldier, raadt Welberg<strong>en</strong><br />
trouw<strong>en</strong>s ge<strong>en</strong> konijn aan maar e<strong>en</strong> rat.<br />
“E<strong>en</strong> konijn wil over het algeme<strong>en</strong> het<br />
liefst konijn zijn. Af <strong>en</strong> toe e<strong>en</strong> knuffel<br />
vindt-ie best, maar als prooidier is e<strong>en</strong><br />
konijn soms schrikachtig <strong>en</strong> daardoor<br />
minder geschikt voor jonge kinder<strong>en</strong>.<br />
Veel ratt<strong>en</strong> daar<strong>en</strong>teg<strong>en</strong> will<strong>en</strong> niets liever<br />
dan lekker geknuffeld word<strong>en</strong> <strong>en</strong> vind<strong>en</strong><br />
het minder <strong>en</strong>g om overal mee naartoe<br />
te gaan. Het zijn meestal de ouders<br />
die wat huiverig zijn voor ratt<strong>en</strong>; kinder<strong>en</strong><br />
vind<strong>en</strong> ze vaak spann<strong>en</strong>d <strong>en</strong>g. Ook ratt<strong>en</strong><br />
zijn trouw<strong>en</strong>s groepsdier<strong>en</strong>, dus ook die<br />
plaats<strong>en</strong> we alle<strong>en</strong> maar in groep<strong>en</strong> van<br />
twee of meer.”<br />
Speeddat<strong>en</strong><br />
Om die paartjes te vorm<strong>en</strong> doet Het<br />
Knaaghof aan speeddat<strong>en</strong>. Daarvoor is<br />
e<strong>en</strong> speciale koppelr<strong>en</strong> gefabriceerd,<br />
waar Marle<strong>en</strong> Welberg<strong>en</strong> <strong>en</strong> haar collega<br />
Vera Lipman kijk<strong>en</strong> hoe de dier<strong>en</strong> op<br />
elkaar reager<strong>en</strong>. Konijn<strong>en</strong> kunn<strong>en</strong> onderling<br />
<strong>en</strong>orm in karakter verschill<strong>en</strong>, vandaar<br />
dat hier altijd naar gevraagd wordt<br />
als iemand e<strong>en</strong> dier bij Het Knaaghof aanbiedt.<br />
De één kan uitgesprok<strong>en</strong> passief<br />
zijn, de ander uitgesprok<strong>en</strong> actief. Ook<br />
de leeftijd<strong>en</strong> moet<strong>en</strong> niet al te ver uit<br />
elkaar ligg<strong>en</strong>. En de liefde moet natuurlijk<br />
van twee kant<strong>en</strong> kom<strong>en</strong> E<strong>en</strong> belangrijk<br />
tek<strong>en</strong> is dat twee konijn<strong>en</strong> <strong>nieuw</strong>sgierig<br />
zijn naar elkaar <strong>en</strong> dus interesse<br />
in elkaar ton<strong>en</strong>. Daarnaast is het belangrijk<br />
om te zi<strong>en</strong> welk konijn gaat rijd<strong>en</strong> <strong>en</strong><br />
of het andere konijn dat toelaat. “Dat is<br />
niet zozeer iets seksueels”, legt Welberg<strong>en</strong><br />
uit, “maar is e<strong>en</strong> tek<strong>en</strong> van dominantie.<br />
Zowel mannetjes als vrouwtjes rijd<strong>en</strong>.<br />
Als je twee konijn<strong>en</strong> hebt die beide dominant<br />
will<strong>en</strong> zijn, zull<strong>en</strong> ze zich erteg<strong>en</strong> verzett<strong>en</strong>.<br />
Die blijv<strong>en</strong> ruzie houd<strong>en</strong> omdat<br />
ze allebei graag de baas will<strong>en</strong> zijn. Overig<strong>en</strong>s<br />
hebb<strong>en</strong> bij konijn<strong>en</strong> de vrouwtjes<br />
het doorgaans voor het zegg<strong>en</strong>.”<br />
Gaat het om konijn<strong>en</strong> die allebei in<br />
Het Knaaghof verblijv<strong>en</strong>, dan wordt het<br />
proces van bij elkaar zett<strong>en</strong> e<strong>en</strong> aantal<br />
mal<strong>en</strong> herhaald als ze elkaar lijk<strong>en</strong> te<br />
mog<strong>en</strong>. Blijft het goed gaan, dan kunn<strong>en</strong><br />
ze in naastgeleg<strong>en</strong> hokk<strong>en</strong> terechtkom<strong>en</strong>,<br />
waarvan de tuss<strong>en</strong>schott<strong>en</strong> verwijderd<br />
kunn<strong>en</strong> word<strong>en</strong>. Daar kunn<strong>en</strong> ze lekker<br />
teg<strong>en</strong> elkaar aan ligg<strong>en</strong> te slap<strong>en</strong>.<br />
Het kan ook zijn dat gekek<strong>en</strong> wordt of<br />
het klikt tuss<strong>en</strong> e<strong>en</strong> Knaaghof-konijn <strong>en</strong><br />
e<strong>en</strong> konijn dat m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> al thuis hebb<strong>en</strong>.<br />
Als het tijd<strong>en</strong>s de speeddate blijkt te klikk<strong>en</strong>,<br />
dan kunn<strong>en</strong> ze het konijn mete<strong>en</strong><br />
adopter<strong>en</strong>. Maar thuis gaat het koppel<strong>en</strong><br />
nog wel verder. Hiervoor is e<strong>en</strong> uitvoe-<br />
Eline <strong>en</strong> Jaap hebb<strong>en</strong> elkaar gevond<strong>en</strong><br />
E<strong>en</strong> konijn met e<strong>en</strong> heel hoge aaibaarheidsfactor<br />
rig informatieblad opgesteld, want Het<br />
Knaaghof vindt voorlichting van <strong>en</strong>orm<br />
belang. In dier<strong>en</strong>winkels <strong>en</strong> vooral in tuinc<strong>en</strong>tra<br />
is het daarmee vaak heel droevig<br />
gesteld, wat zeker bijdraagt aan de vele<br />
ell<strong>en</strong>de waarmee de knaagdier<strong>en</strong>opvangc<strong>en</strong>tra<br />
geconfronteerd word<strong>en</strong>.<br />
Ge<strong>en</strong> probleem<br />
“De meeste m<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die hier kom<strong>en</strong><br />
vind<strong>en</strong> het ge<strong>en</strong> probleem om twee<br />
konijn<strong>en</strong> te nem<strong>en</strong> in plaats van één”, antwoordt<br />
Welberg<strong>en</strong> desgevraagd. “Wie<br />
e<strong>en</strong> dier uit e<strong>en</strong> asiel van de Dier<strong>en</strong>bescherming<br />
haalt, heeft zich er vaak al wat<br />
meer in verdiept. Als we goed uitlegg<strong>en</strong><br />
dat het voor e<strong>en</strong> konijn heel belangrijk is<br />
om e<strong>en</strong> maatje te hebb<strong>en</strong>, accepter<strong>en</strong> ze<br />
het wel. We do<strong>en</strong> ons best om dat op e<strong>en</strong><br />
leuke manier uit te legg<strong>en</strong>, niet met e<strong>en</strong><br />
opgehev<strong>en</strong> vingertje. M<strong>en</strong>s<strong>en</strong> die vroeger<br />
al e<strong>en</strong>s e<strong>en</strong> konijn hebb<strong>en</strong> gehad, moet<strong>en</strong><br />
toegev<strong>en</strong> dat er niet veel lol is aan e<strong>en</strong><br />
dier dat maar e<strong>en</strong> beetje stil in e<strong>en</strong> hoekje<br />
zit.”<br />
Het verzorg<strong>en</strong> van niet alle<strong>en</strong> 111 konijn<strong>en</strong>,<br />
maar ook van e<strong>en</strong> groot aantal ratt<strong>en</strong>,<br />
cavia’s <strong>en</strong> zelfs twee gerbils is natuurlijk<br />
e<strong>en</strong> arbeidsint<strong>en</strong>sieve klus. Het Knaaghof<br />
prijst zich dan ook gelukkig met de<br />
inzet van stagiaires van het Wellant College<br />
<strong>en</strong> van e<strong>en</strong> groot aantal vrijwilligers.<br />
Maar méér vrijwilligers zijn altijd welkom.<br />
Zie voor meer informatie http://konijn<strong>en</strong>opvangd<strong>en</strong>haag.dier<strong>en</strong>bescherming.nl.<br />
Op<strong>en</strong> Dag<br />
Op 23 april a.s. is het Op<strong>en</strong> Dag op Het<br />
Knaaghof, met rondleiding<strong>en</strong> <strong>en</strong> diverse<br />
leuke activiteit<strong>en</strong>. Op bov<strong>en</strong>g<strong>en</strong>oemde<br />
website vindt u meer informatie.<br />
Het Knaaghof<br />
Huis te Landelaan 2<br />
2283 SG Rijswijk<br />
Tel. 070-3945523<br />
info@hetknaaghof.nl<br />
16 branding oktober-december