You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
<strong>CYD</strong><br />
PAPUR NEWYDD <strong>CYD</strong> AM DDIM (5c yn y siopau) RHIFYN YRHYDREF1989<br />
<strong>CYD</strong> ARWATTH<br />
.... YN RHOI BYWYD NEWYDD I'R IATTH<br />
<strong>CYD</strong> yw un o fudiadau mwyaf<br />
pwysig Cymru. Mae <strong>CYD</strong> yn<br />
helpu dysgwyr i siarad y Gy mraeg<br />
yn rhugl drwy eu cysylltu nhw a<br />
Chymry Cymraeg ym mhob<br />
ffordd. Drwy hynny ryden ni'n<br />
gobeithio rhoi bywyd newydd i'r<br />
iaith Gymraeg.<br />
Dyma rai o'r fíyrdd y mae <strong>CYD</strong><br />
yn gwethredu:<br />
* Sefydlu canghennau ledled<br />
Cymru (mae 50 ar hyn o bryd).<br />
* Trefnu wythnos wyliau MIRI<br />
AWST, G ylHafGenedlaethol<br />
<strong>CYD</strong> a phenwythnosau preswyl<br />
drwy'r flwyddyn (5 yn 1989 -<br />
90).<br />
* Gefeillio (to twin) Cymry<br />
Ygrwp Plethyn oeddyn<br />
perfformio yn y Wyl haf.<br />
Cymraeg a dysgwyr ar y ffôn a<br />
thrwy lythyr.<br />
* CyflogiTrefhyddCenedlaethol<br />
aSwyddogrhan-amseryn ardal<br />
Llanelli.<br />
* CyhoeddiLlawlyfr.posteri.taflenni,<br />
calendrau, bathodynnau.<br />
* Rhoi ysgoloriaeth flynyddol i<br />
ddysgwyr.<br />
* Trefnu cwis rhyng-ganghennol<br />
ar gyfer canghennau <strong>CYD</strong> a<br />
changhennau mudiadau eraill.<br />
* Cyhoeddi'r papur CADWYN<br />
<strong>CYD</strong>.<br />
Os oes arnoch chi eisiau<br />
gwybod mwy am <strong>CYD</strong>, trowch y<br />
ddalen, a darllenwch CADWYN<br />
<strong>CYD</strong>, y papur newydd i holl aelodau<br />
<strong>CYD</strong>.<br />
CROESO I<br />
"CADWYN<br />
<strong>CYD</strong>"<br />
Papur Newydd<br />
Cenedlaethol<br />
<strong>CYD</strong><br />
Ie, Papur Newydd! Nid<br />
cylchgrawn yw "Cadwyn <strong>CYD</strong>".<br />
Ond Papur Newydd - newydd<br />
sbon!<br />
Yny papuryma, cewch ddarllen<br />
am holl fwrlwm gweithgarwch<br />
<strong>CYD</strong> sy'n digwydd ledled Cymru.<br />
Bydd "Cadwyn <strong>CYD</strong>" yn<br />
cynnwys newyddion, lluniau,<br />
llythyrau, a gwybodaeth o'r<br />
canghennau, yn ogystal a<br />
gweithgareddau <strong>CYD</strong> yn<br />
genedlaethol.<br />
Bydd "Cadwyn <strong>CYD</strong>" yn cael ei<br />
ddosbarthu YN RHAD AC AM<br />
DDIM bedair gwaith y flwyddyn,<br />
iganghennau <strong>CYD</strong>, aelodau unigol<br />
<strong>CYD</strong>, canghennau Merched y<br />
Wawr ac i fudiadau Cymreigeraill.<br />
Dyma chi'r rhiiyn cyntaf o<br />
"CADWYN <strong>CYD</strong>" - Gobeithio y<br />
bydd yn eich plesio!<br />
Newyddion<br />
Cofiwchein bod ni'nhelstraeon<br />
o bob cyfeiriad ac rydym yn<br />
croesawu eitemau o newyddion<br />
gan ddarllenwyr.<br />
- Mwy o luniau tu mewn.<br />
CYHOEDDIRYRHIFYN<br />
HWN 0 CADWYN <strong>CYD</strong><br />
TRWYCYMORTHCAREDIG<br />
YMDDIRIEDOLAETH<br />
CATHRYN A'R FONESIG<br />
GRACE JAMES (PAN-<br />
TYFEDWEN).
- . • • -<br />
:<br />
• • ' . • • • - - • : : • • - . •<br />
<strong>CYD</strong><br />
Llywyddion Anrhydeddus: Dan<br />
Lynn James, Yr Athro Bobi Jones<br />
Cadeirydd: Mary Davies<br />
Is-gadeirydd: Feiicity Roberts<br />
Ysgrifennydd: Michelle Davies<br />
Trysorydd: Arthur Burt<br />
Swyddog Marchnata: Jaci Taylor<br />
Swyddog yr Is-lywyddion: Dafydd<br />
Frayling<br />
Trefnydd: Siôn Meredith<br />
Adran y Gymraeg<br />
Yr Hen Goleg<br />
Heol y Brenin<br />
Aberystwyth SY23 2AX<br />
0970 623111 Est 4052<br />
Swyddog Datblygu Ardal Llanelli:<br />
Siân Dole<br />
13 Bythynnod Penybedd<br />
Penbre<br />
Llanelli<br />
Dyfed SA16 OHJ<br />
9554 890374<br />
Noddir swydd Siôn Meredith gan<br />
Fwrdd Datblygu Cymru Wledig a swydd<br />
Siân Dolc gan y Swyddfa Gymreig.<br />
Mae <strong>CYD</strong> yn eluscn gofrestredig (rhif<br />
518371)<br />
Golygydd: Cadwyn <strong>CYD</strong>':<br />
Les Wìlliams 83 New Ifton, St.<br />
Martins. Croesoswallt,<br />
(Oswestry), SYll 3AB Tel.<br />
0691 772324<br />
Bwrdd Golygyddol: Tony<br />
Hughes fls-Olygydd), Hilary<br />
Smith, Haíwen Dorlcins, Jill<br />
Brown, Dave Goodman, Pauüne<br />
Randals.<br />
YMUNWCH AG<br />
DROS<br />
GYFUNDREFN<br />
ADDYSG<br />
ANNIBYNNOLI<br />
^GYMRU<br />
LLYTHYRAU: GOLYGYDD "CADWYN <strong>CYD</strong>'<br />
83NewIfton, St. Martins, Croesoswallt, (Oswestry), SY113AB<br />
Llythyr<br />
Annwyl Gyfeillion,<br />
'Roedd cyfarfod cenedlaethol<br />
cyntaf mudiad Pont ar Fedi 9fed<br />
a'r lOfed yn Aberystwyth.<br />
Mae Pont yn ceisio helpu pawb<br />
yng Nghymru (Cymry a<br />
mewnfudwyr) i ddeall ei gilydd.<br />
Rydyn ni eisiau i bobl<br />
sylweddoli bod y Gymraeg yn<br />
bwysig, ond nid <strong>CYD</strong> yw Pont.<br />
Beth yw'r ffordd orau i ni weithio<br />
gyda'n gilydd?<br />
Yr eiddoch yn gywir,<br />
Daniel Chandler<br />
Cadeirydd Pont Llanybydder<br />
Oes gennych chi awgrymiad?<br />
Sgrifennwch lythyr! - Gol.<br />
CLWB 50/50<br />
<strong>CYD</strong> 1989-1990<br />
GWOBRAU MIS MAI<br />
laf 101 Terence Dickinson,<br />
2 Maes Teg, Pennal, Machynllcth.<br />
2fl 17 S.Y. Owen,<br />
Clawdd Dewi, Aberarlh, Aberacron.<br />
GWOBRAU MIS MEHEFTN<br />
laf 16 Valerie Jenkins,<br />
Tanllan, Uanfihangcl y Crcuddyn,<br />
Abcrystwyth.<br />
2ü 11 Brian Joncs<br />
Vìl]a Hong Kong Terrace, Bryncoch,<br />
Bryncethin, Penybont ar Ogwr<br />
GWOBRAU MIS GORFFENNAF<br />
laf 16 Valcric Jcnkins<br />
Tanllan, LJanfihangel y Creuddyn<br />
2il 73 1. Lcwis<br />
1 Bryn Salem, Felinfach<br />
GWOBRAU MIS AWST<br />
laf 9 AlunRees<br />
Station Housc. Arley, Bewdley Worcs.<br />
2il 14 Sarah Elizabcth<br />
Jenkins<br />
Tyddyn Uangeler, LJandysul, Dyfed.<br />
DIOLCH FR ATHRO BOBI JONES:<br />
CROESO I'R ATHRO DEREC LLWYD<br />
MORGAN<br />
Heb Yr Athro Bobi Jones ni<br />
fyddai <strong>CYD</strong> yn fudiad mor fawr ag<br />
ydyw heddiw. Ef oedd Cadeirydd<br />
cyntaf <strong>CYD</strong> a thrwy ei swydd íel<br />
Athro a Phennaeth Adran y<br />
Gymraeg, Coleg Aberystwyth,<br />
trefnodd bod <strong>CYD</strong> yn cael<br />
Trefnydd. Eleni, ar Fedi 30ain mae<br />
Bobijonesynymddeol o'i swydd,<br />
ac felly yn torri cysylltiad flurfiol â<br />
<strong>CYD</strong>. Ryden ni'n gwybod y bydd<br />
yn parhau i gefnogi <strong>CYD</strong> ac ryden<br />
ni'n edrych ymlaen at ei gwmni yn<br />
y blynyddoedd nesaf. mae<br />
teyrnged iddo yn CADWYN <strong>CYD</strong><br />
gan Llinos Dafis.<br />
Athro newydd Adran y<br />
Gymraeg, Coleg Aberwystwyih<br />
yw Dr. Derec Uwyd Morgan.<br />
Mae'n dod yn wreiddiol o<br />
Gefnbry nbrain ger Ystradgy nlais,<br />
ond mae e wedi bod yn byw yn<br />
LJaníairpwll ar Ynys Môn ers nifer<br />
o flynyddoedd.Pob hwyl i chi yn y<br />
swydd newydd Dr Morgan!<br />
PENWYTHNOS<br />
CREFFTAU<br />
Canolfan Pentre'r Bechgyn<br />
Sain Tathan, Bro Moigannwg<br />
Tachwedd 24 - 26, 1989<br />
Pcnwythnos cymdeithasol i Gymry Cymracg a dysgwyr ydy hwn. Dyma gyfle da i<br />
chi wneud ffrindiau newydd a byw am benwythnos cyían trwy gyfrwng y Gymraeg.<br />
Byddwn ni'n edrych ar lawer math o grefftau yn ystod y penwythnos, ac efallai yn<br />
troi ein llaw at rai o'r crcfftau ein hunain. Dyma rai o'r gweithgarcddau:<br />
Gwneud ffyn gyda Gwyn Owen (o'r Amgueddfá Werin, Sain Ffagan).<br />
Gwncud basgedi traddodiadol Cymrcig gyda D J Davies (0'r Amgueddfa<br />
Wcrin, Sain Ffagan).<br />
Gwibdaith i weld crochenwaith a gemwaith.<br />
Adloniant nos Sadwrn gydag aelodau Ueol o <strong>CYD</strong>.<br />
Caligraífi.<br />
Cost £30 yn cynnwys bwyd a llety.<br />
Aníonwch at Sion Meredith.Tcfriydd <strong>CYD</strong>, Adran y Gymraeg, Yr Hen Goleg, Heoi y Brenin. Aberystwyth,<br />
Dyfed SY23 2AX (0970) 623111 Esí 4052<br />
Yr Athro Bobi Jones.<br />
Bu enw Yr Athro R M. Jones, neu Bobi Jones, yn gysylltìedig<br />
a Chymraeg i Oedolion am dros chwarter canrif bellach, a bu ei<br />
sêl a'i frwdfrydedd dros y gwaith hwnnw'n ysbrydoliaeth i<br />
lawer. Ef oedd yn gyfrfifol am gyhoeddi'r llyfr 'Cymraeg i Oedolion'<br />
yn nechrau'r chwedegau, - llyfr oedd yn wahanol iawn i<br />
unrhyw lyfr dysgu Cymraeg oedd wedi ei gyhoeddi cyn hynny.<br />
Bu'n batrwm i nifer o lyfrau a llawer o athrawon. Oddi ar hynny<br />
bu Bobi'n gyfrifol am esgor ar nifer o gynlluniau i hybu'r gwaith.<br />
Llwyddodd hefyd i ddarganfod arian i dalu am y cynlluniau<br />
hynny!<br />
Er ei osgo farddonol mae'n fwy o<br />
ddyn busnes nag y tybiech chi, ac<br />
unwaith y bydd wedi cael syniad<br />
mae'n fodlon dyfalbarhau i sicrhau<br />
bod y syniad hwnnw'n cael ei weithredu<br />
- fel y gwyr pawb sydd wedi<br />
gweithio ar yr un pwyllgorau ag efi<br />
- a diolch am hynny, achos yn amlach<br />
na pheidio mae'r syniadau yn<br />
rhai gwerth eu gweithredu hyd yn<br />
oed os oedd rhai pobl yn amheus<br />
ohonyn nhw ar y dechrau!<br />
Cafodd <strong>CYD</strong> eigeínogaeth barod<br />
o'r cychwyn cyntaf. Ef, yn haeddiannol<br />
iawn, oedd cadeirydd cyntaf<br />
y mudiad, ac ef oedd yn gyfriíol am<br />
drefnu nawdd Datblygu'r<br />
Canolbarth ar gyfer apwyntio<br />
trefnydd cyflogedig i <strong>CYD</strong>.<br />
Mynychodd holl weithgareddau'r<br />
mudiad a'r pwyllgorau'n<br />
gyson, a syniad Bobi oedd yr wythnos<br />
o wyliau - Miri Awst - a<br />
gynhaliiwyd yn Nantgwrtheyrn<br />
eleni, wythnos a fu'n llwyddiant<br />
mawr. Diau y bydd yr wythnos hon<br />
yn tyfu ac yn datblygu wrth i'r<br />
wybodaeth amdani dreiddio drwy'r<br />
wlad.<br />
Cafodd Cymraeg i Oedolion le<br />
amlwg yn Adran y Gymraeg yng<br />
Ngholeg y Brifysgol yn Aberystwyth<br />
yn ystod tymor Bobi Jones<br />
fel Pennaeth yr Adran. Ef gyflwynodd<br />
y cwrs Creíft Adfer Iaith, y<br />
cyntaf oì fath yng Nghymru, - cwrs<br />
sy'n sicrhau bod myfyrwyr graddedig<br />
yr adran yn cael eu paratoi ar<br />
gyfer gweithredu yn y Gymru sydd<br />
ohoni ar hyn o bryd, yn ogystal a<br />
dysgu am gyfoeth iaith a diwylliant<br />
eu gwlad.<br />
Ym mis Medi eleni fe ymddeolodd<br />
Bobi o'i swydd fel Athro<br />
Cymraeg y Coleg ger y LJi, ond nid<br />
o rengoedd <strong>CYD</strong> gobeithio. Mae<br />
angen ei weledigaeth, ei ddyílabarhad<br />
a'i fíydd ar y mudiad.<br />
Wrth gyn-ddysgwr mwyaf<br />
llwyddiannus Cymru gawn ni<br />
ddweud felly 'Diolch yn fawr', ond<br />
rdd 'Hwyl Fawr'.<br />
Uinos Dafís<br />
BYW'N BELL<br />
O BOB MAN?<br />
Os nad ydych chi'n cael cyfle i ymarfer<br />
siarad y Gymraeg, mae <strong>CYD</strong> yn gallu eich<br />
helpu chi mewn dwy ffordd:<br />
0) GEFEILLIO DROS Y FFON - rydyn<br />
ni'n trefnu bod dysgwyr a Chymry Cymraeg<br />
yn ffonio ei gilydd i siarad Cymraeg.<br />
(ü) PENPALS <strong>CYD</strong> - gallwch chi<br />
'sgrifennu at 'penpal' yn y Gymraeg.<br />
Os oes arnoch chi eisiau cymryd rhan,<br />
cysylltwch á Mary Davies, Castle Green,<br />
Felin Fach. Uanbed, Dyfcd SA48 8BG<br />
EISIAU<br />
ENNILL<br />
£100?<br />
Cwis Rhyng-ganghennol<br />
<strong>CYD</strong><br />
GWOBR l'R TIM BUDDUGOL<br />
£100 (Trwy garedigrwydd Banc<br />
Lloyds)<br />
Mae CYÜ yn trcfnu cwis rhyngganghennol.<br />
Bydd y rownd derfynol<br />
yn cael ei gynnal yng Ngwyl Haí<br />
Gencdlacthol <strong>CYD</strong> yn Abcrhonddu ar<br />
Fehefin 30ain. 1990.<br />
Bydd rowndiau lleol yn cael eu<br />
cynnal trwy Gymru. Yn y rowndiau<br />
lleol hyn bydd canghennau <strong>CYD</strong> yn<br />
cystadlu yn erbyn ei gilydd, neu yn<br />
erbyn canghennau o fudiadau eraill.<br />
MAE CROESO 1 UNRHYW<br />
GYMDEITHAS GYMRAEG GYS-<br />
TADLU YN Y CWIS HWN.<br />
CYLCHGRAWN<br />
WPWH<br />
Cyfaill y dysgwyr...<br />
Erthyglau arbennig<br />
bob wythngs<br />
Ar gael yn eich siop<br />
bapur leol
ARWERTH<br />
RWAN<br />
O'CH CANGEN LEOL<br />
tìdo f ydychduh<br />
lìd C<br />
ar gael i bawb<br />
yng Nghymru<br />
Cartwn gân David Goodman.<br />
<strong>CYD</strong> LLANFYLUN<br />
Mae ACEN yn mynd â'r Gymraeg at fwy a mwy o bobl trwy Gymru:<br />
BWRW 'MLAEN<br />
- 6.15pm bob nos Wener ar S4C<br />
O BEDWAR BAN - 7.00pm bob nos Sul ar S4C<br />
AC EN<br />
- papur ACEN am ddim gyda Wales on Sunday<br />
SBECTEL - gwybodaeth ar dudalennau 452, 453 Sbectel<br />
ACEN is bringing Welsh to more and more people<br />
throughout Wales.<br />
Ifyou'd like to find out how ACEN can help you, write to<br />
ACEN, Adeiladau'r Gyfnewidfa, Sgwâr Mount Stuart, CAERDYDD, CF1 6EA.<br />
acen<br />
Name<br />
Address<br />
Postcode<br />
Pob llwyddiant i<br />
Cadwyn <strong>CYD</strong> oddi<br />
wrth y Mudiad<br />
Ysgolion Meithrin.<br />
ATAL Y<br />
WASG!<br />
Mae'r Athro Bobi Jones, cyngadeirydd<br />
<strong>CYD</strong>, wedi ei wneud<br />
yn LLYWYDD ANRHYDEDDUS<br />
ar achlysur ei ymddeoliad o<br />
Adran y Gymraeg, Coleg Aberystwyth.<br />
Felly mae dau Lywydd<br />
Anrhydeddus gan <strong>CYD</strong> nawr.<br />
Mae Dan Lynn James wedi bod<br />
yn Llywydd Anrhydeddus ers<br />
1985. Uongyfarchiadau mawr i<br />
Bobi Jones. Mae teyrnged iddo<br />
gan Llinos Dafìs ar dudalen 3 yn<br />
CADWYN<strong>CYD</strong><br />
<strong>CYD</strong> Môn<br />
TACHWEDD<br />
NOSLUH2O. 7,30 p.m.<br />
Noson Gwis yn nhaíarn y Bull, Uangefni.<br />
Bydd Charlotte Bowden ag Eryl Jones yn<br />
gofyn y cwestiynnau.<br />
Nos Sul26 5.30p.m.<br />
Taith i Israel' yng Nhapel Cana, Rhostrehwfá,<br />
Uangcfrii (gcr Tafarn y Rhos).<br />
Sgwrs gyda slcidiau gan Dilys Hughes.<br />
Casgliad arbcnnig at yr achos.<br />
RHAGFYR<br />
Nos Wener 15.7.30a.m. 8.00p.m.<br />
Cinio Nadolig <strong>CYD</strong> Môn un y 'Caffi'r<br />
Bont', Porthaethwy. Mae Caffi'r Bont yn<br />
paratoi ar gyfer bwydlysieuwyr yn unig, a<br />
fydd 'na digon o amrywiaeth o'r bwyd<br />
hwnnw. Peidiwch ag anghofio dod â photel<br />
o diod cfo chi (arwahân i'r modurwyr!). Tocynnau<br />
£5.00 ar wcrth oddiwrth Jenny Pye.<br />
Cofiwch ddarllen 'Corncl y Dysgwyr' yn<br />
y papur bro *Y Glorian' sydd ar gael bob<br />
dydd Iau cyntaf y mis (arwahân i lonawr).<br />
AR<br />
GAEL<br />
RWAN<br />
MYNNWCH EICH COPI!<br />
YN RHAD AC AM DDIM<br />
TYMOR<br />
NEWYDD YN<br />
NE<br />
CEREDIGION<br />
Mae tymor newydd wedi dechrau<br />
gyda chyfarfodydd <strong>CYD</strong> yng Nghastell<br />
Newydd Emlyn, Áberteifi,<br />
Uangrannog, Lanbedr a Chylch<br />
Aeron. Ymhlith y gweithgareddau<br />
amrywiol roedd sgwrs ddiddorol<br />
gan Dylan Iorwerth sy'n olygydd<br />
"Golwg", yng nghlwb Cinio Aeron<br />
fis Medi. Soniodd e am ei brofiadau<br />
tra ei fod e'n ohebydd seneddol i<br />
BBC, ac am rai o'r nodau tu ôl i<br />
sefydlu "Golwg". Ers hynny, mae e<br />
wedi ymaelodi à changen IJambed.<br />
Noson lwyddiannus arall oedd y<br />
noson goffi a gynhalwyd yn nh<br />
Phyl a Julie Brake ar gyfer aelodau<br />
cangen Llambed. Cafodd pob un<br />
nosongymdeithasol wrth fwynhau'r<br />
clonc a chacennau.<br />
Ym mis Rhagíyr bydd 30 aelod<br />
lwcus Cyd yn Ne Ceredigion yn<br />
ymweld â'r Pantomeim Cymraegyn<br />
Theatr Felinfach. Dymacyflearbennig<br />
i aelodau <strong>CYD</strong> yn yr ardal gan<br />
fod y tocynnau wedi cael eu gwerthu<br />
allan ers misoedd. Mae'r sicr<br />
bod pawb yn edrych ymlaen at gael<br />
noson o hwyl. ...<br />
* Carolinc LJvingston<br />
FFARWEUO Â<br />
HEN FFRIND<br />
Bydd <strong>CYD</strong> CroesoswaUtyn dweud ffarwel<br />
i hen örind ar Ionawr laf blwyddyn nesa.<br />
Mac'r Parchcdig PcdrGlcdhillyngadael<br />
ei blwyf yn Nhrefonnen ar Glawdd Offa i<br />
fynd i Ynys Môn, lle mae swydd newydd yn<br />
Uanfairpwll yn aros amdano.<br />
Hcb gysgod o amhcuaeth, bydd cangcn<br />
<strong>CYD</strong> Croesoswalltyn gweld eisiau fo. Fel un<br />
o'r rhai sefydlodd y gangen bedair blynedd<br />
yn ôl, mac o wedi bod yn un o'r aelodau<br />
mwyaí brwdfrydig trwy amser. Fo sy'n anfon<br />
newyddion o weithgareddau'r gangen<br />
i'r papur bro Yr Ysgub bob mis.<br />
Mac o wcdi bod yn Is-gadeirydd ar<br />
bwyllgor Eistcddfod Croesoswallt ers iddi<br />
ddechrau ddwy flynedd y n ôl, ac mac o wcdi<br />
cyfrannu'n sylweddol at lwyddiant yr<br />
eisteddfod honno.<br />
Pob hwyl iddo yn ei swydd newydd!<br />
— LW.
Eluned Rees yn agor yr Wyl.<br />
Yn y cefn. Siôn Merdith, Felicity Roberts (Is-gadeirydd <strong>CYD</strong>) Roger<br />
Wooster - Cadeirydd yr Wyl.<br />
<strong>CYD</strong><br />
\ Á / C II T 1 ^^\<br />
W i ii 1 v J<br />
HWYL YR<br />
YL HAF<br />
— Lluniau Aled Jenkins<br />
DAETH dros ddau gant o bobl o bob rhan o Gymru<br />
i Landrindod ym Mhowys i ail yl Haf Genedlaethol<br />
<strong>CYD</strong> ar Orffennaf laf eleni.<br />
Eluned Rees oeddyn agor yr yl eleni, a dywedodd<br />
hi wrth agor yr yl y dylai Datblygu'r Canolbarth<br />
wario fwy o arian ar Gymraeg mewn ardaloedd fel<br />
Llandrindod.<br />
Un o'r atyniadau mwyaf oedd y gi p gwerin o Ogledd Powys.<br />
Plethyn. Buon nhw'n canu am awr ac fe gafon nhw ymateb<br />
arbennig o dda.<br />
DYN PRYSUR<br />
Bu un dyn yn brysur iawn<br />
yn yr Wyl Haf. Roger Wooster<br />
oedd y dyn hwnnw. Ef<br />
oedd Cadeirydd yr Wyl, ac<br />
yn ogystal â threulio llawer o<br />
amseryn treftiu'r Wyl, 'roedd<br />
un rhoi dau weithdy drama<br />
ac yn cadeirio sgwrs yngl n<br />
á dysgu Cymraeg. Mae<br />
RogerWoosteryn actor sydd<br />
yn gweithio i Theatr Powys.<br />
Mae o'n dod o Swydd Buckingham<br />
yn Lloegr yn wreiddiol.<br />
Elwyn Davies, Siôn Meredith a Nest Davies ar stondin<br />
Pethe Powys<br />
Mwynhau'r dawnsio gwerin.<br />
CEFNOGWCH<br />
EIN<br />
HYSBYSEBWYR!<br />
IAITH AR DAITH<br />
GWYLIAU TEITHIOL YNG NGHYMRU<br />
A CHYFLE I'R DI-GYMRAEG<br />
DDYSGU'R IAITH WRTH DEITHIO<br />
GWYLIAU WYTH NOS 0 £208.75<br />
SEIBIANNUAU BYR £89.50<br />
1990-YN DECHRAU MIS EBRILL<br />
'<br />
STRATA'MATRIÄ<br />
23-25 Rfoofa r Gogiedd 1 Stiya Titrat T PenM<br />
Aberystwytti CaerOyOO He« PenhHI<br />
Oy(«0SY232JN CF19BW Ca»rOyaaCF19PO<br />
Flòn 0970625552 Ftôn 0222231231/232611 Ffftn 02222378S7<br />
Fiacs 0970612774 Flacs 0222 372798 Ftacs 0222237895<br />
DARPARIAETH<br />
IBLANT<br />
'Roedd yna tua hanner<br />
cant (50) o blant yn yr Wyl<br />
Haf hefyd, a buon nhw'n<br />
gwylio sioe bypedau ac yn<br />
canu efo Mrs Kaye Rees, a<br />
hefydyncymryd rhan mewn<br />
gweithdy drama efo Roger<br />
Wooster.<br />
Plant yn cael hwyl yn y Meithrinfa<br />
HEFYD<br />
CYRSIAU CYMRAEG<br />
DIBRESWYLYN NYFED<br />
PRESWYL<br />
1989<br />
CWRS PENWYTHNOS 17/19<br />
TACHWEDD<br />
PRESWYL<br />
DIBRESWYI.<br />
£64.75<br />
£28.75<br />
CWRS NADOUG 23/27 RHAGFYR<br />
PRESWYL £149.50<br />
am fanylion pellach am y cyrsiau/gwyliau hyn<br />
a'r rhai a gynhelir yn 1990 ysgrifennwch at<br />
IAITH AR DAITH, MINFFX)RDD, RHYÜPEN-<br />
NAU. BOW STREET. DYFED, SY24 5AA.<br />
(0970) 828080<br />
A
8<br />
BLWYDDYN LWYDDIANNUS<br />
Cafodd Cangen <strong>CYD</strong> Abertawe<br />
flwyddyn dda iawn llynedd<br />
gydag amrywiol<br />
waithgareddau, gan<br />
gynnwys siaradwyr gwâdd,<br />
noson ffilmiau a stumiau.<br />
Gorffennon ni'r flwyddyn<br />
gyda barbiciw ar y traeth.<br />
Roedd y tywydd yn garedig<br />
iawn i ni ac aeth llawer<br />
ohonon ni i'r môrcyn swper.<br />
Gorffennodd y noson gyda<br />
Aelodau <strong>CYD</strong> Uanelli ym mragdy<br />
Felin/oel. Tymoryrhaf.<br />
YN ABERTAWE<br />
STORIAU - POSAU • LLIWIO<br />
CWISIAU - DYSGU CYMRAEG<br />
BLE?<br />
YNG Nghylchgronaur<br />
URDD<br />
Archebwch eich copi pcrsonol nawr o<br />
Adran Cylchgronau, Swyddfa'r Urdd, Aberystwyth,<br />
Dyícd<br />
Dymunaí archcbu 10 rhifyn am flwyddyn ac<br />
amgaeaf y lal priodol.<br />
50c<br />
50c<br />
BORE DA (£7.00 yn cynnwys<br />
pacio phostio) Dysgwyr Cynradd<br />
MYND (£7.00 yn cynnwys pacio<br />
a phostio) Dysgwyr<br />
Uwchradd/Myfyrwyr TGAU<br />
(Dodwch
10<br />
ARLOESIYM<br />
MORGANNWG GANOL<br />
Daeth 15 o ddysgwyr a<br />
15 o Gymry Cymraeg o<br />
ardal Llanirisant at ei gilydd<br />
un noson cyn gwyliau'r<br />
haf eleni fel rhan o gynllun<br />
"Mabwysiadu Dysgwyr".<br />
Roedd y dysgwyr wedi bod<br />
yn dilyn cwrs Wlpan dros y<br />
gaeaf.<br />
Gwelodd Gerwyn Williams,<br />
prifathro Ysgol<br />
Gynradd y dre y posibilrwydd<br />
o Gymreigio<br />
aelwydydd ei ddisgyblion.<br />
Ac yn sgil hynny, cafodd y<br />
cyíaríod ei gynnal yn yr<br />
ysgol.<br />
Yn gyntaí, roedd rhaid i<br />
bawb ffeindio ei bartner<br />
trwy dynnu enwau o het.<br />
Ac yn fuan iawn, roedd<br />
pawb yn ffrindiau mawr.<br />
Cafodd aml i docyn raífl,<br />
cyngerdd a noson lawen ei<br />
werthu yn ystod gweithgareddau'r<br />
noson ar gyfer<br />
codi arian tuag at<br />
EisteddfodyrUrddTafElai<br />
1991 neu Eisteddfod<br />
Genedlaethol Cwm<br />
Rhymni 1990.<br />
Cafodd ambell un<br />
wahoddiad i bartion<br />
penbhvydd hyd yn oed.<br />
Erbyn hyn, mae'na gr p<br />
arall o Gymry Cymraeg yn<br />
fodlon helpu'r dysgwyr.<br />
Diolch i gydweithrediad<br />
Ysgol Gyfun Llanhari.<br />
Mae pawb am weld y<br />
cynllun yn llwyddo er mwyn<br />
intergreiddio'r dysgwyr a<br />
Chymreigio'r cymunedau.<br />
Coin WiDiam*<br />
PRENTIS<br />
Y CYLCHGRAWN CENEDLAETHOL I DDYSGWYR<br />
Y GYMRAEG - DECHREUWYR A PHROFIADOL<br />
THE NATÍONAL MAGAZINE FOR WELSH LEARNERS<br />
BECINNERS AND ADYANCED<br />
Tanysgriíiad Blwyddyn/Year's Subscription<br />
trwy'r post/by post £5<br />
irwy ddosbarlliiadau/through classes £3<br />
archebion lramor/overseas orders £10 (sterling)<br />
Danfoner at/Send to:<br />
Gwasg Taf,<br />
99 Heol WoodviUe, Cathays, Caerdydd CF2 4DY.<br />
Tel. (0222)221778<br />
EISTEDDFODWYR<br />
LLANFYLLIN<br />
Daeth Giwp Drama <strong>CYD</strong> Llanfyllin yn ail yn y<br />
gystadleuaeth Cyflwyniad Llafar i Ddysgwyr<br />
Eisteddfod Genedlaethol Llanwrst eleni. Llongyfarchiadau<br />
iddyn nhw a llawer o ddiolch i Glenys<br />
Jones ac Anna Robinson am eu help yn y<br />
cynhyrchiad.<br />
Enillodd y grwp y wobr gyntaf yn Eisteddfod<br />
Llansilin Clwyd ar nos Sadwrn Hydref 7ed â'u<br />
perfformiad "Punch a Judy". Enillion nhw y wobr<br />
gyntaf yn Eisteddfod Croesoswallt â'r un sgets ym<br />
Mis Ebrill eleni.<br />
PENWYTHNOS<br />
SANTES DWYNWEN<br />
Plas Tanybwlch, Maentwrog<br />
Ionawr 19-21, 1990<br />
Penwythnos rhamantus yw hwn yng nghanolfan gyfforddus Plas Tanybwlch Macntwrog (rhyw<br />
chwc milltir o Borthmadog) i ddathlu Gwyl Santes Dwynwen, Nawdd santes y cariadon.<br />
Penwylhnos cymdeithasol ydy hwn i Gymry Cymraeg a dysgwyr gyda'i gilydd.<br />
Ymhlith y gweithgareddau byddwn ni'n ymweld ac Ynys Üanddwyn lle mac Eglwys Dwynwcn;<br />
byddwn ni'n cael sgwrs ar lwyau caru ac arferion caru ac yn cael adloniant nos Sadwrn, a Uawcr iawn<br />
mwy! Ac wrth gwrs mae'r cyfan yn y Gymraeg.<br />
Nid ocs gwcrsi Cymraeg yn cael eu cynnal, ond bydd cylle i chi fyw mewn awyrglch Gymraeg<br />
drwyY pcnwythnos.<br />
Pris: £46 (yn cynnwys bwyd a llcty - ystafcllocdd dwbl).<br />
Aníonwch at SiAn Meredilh, Trefriydd <strong>CYD</strong>, Adran y Gynracg, Yr Hen Goles. Hool y Brentn, Abcrystwyth, Dyiod SY23<br />
2AX. (0970) 623111 Exî 4052.<br />
CEISIWCH AM<br />
GRANTÜ<br />
Mae <strong>CYD</strong> Abeiystwyth wedi Uwyddo i gael grant<br />
oddi wrth Cyngor Dosbarth Ceredigion. Dyma air<br />
o gyngor gan Jaci Taylor "Sut i fynd o gwmpas cael<br />
grant".<br />
Ceisiwch amgrant, cymorth ariannolgan eich Cyngor<br />
Dosbarth üeol. Dyna beth a wnaeth Cangen <strong>CYD</strong> Aberystwyth<br />
a chawson ni £200!<br />
Arôl helffurflen gais i NeuaddyDre, gwnaethon ni ei<br />
llenwi wrth danlinellu amcanion <strong>CYD</strong>fel mudiad cenedlaethol,<br />
ac roedd rhaidson ampam oedd angen cymorth<br />
ariannol arnon ni yn Aberystwyth.<br />
Gwnaethon ni restr.<br />
a. Trefnu gweithgareddau.<br />
b. Talu costau gweinyddol sy'n cynyddu.<br />
c. Rhoicydnabyddiaeth deilwngi'rrhaisy'ndodaton ni<br />
i'n cynorthwyo. h.y. Siaradwyr.<br />
Roedd rhaid amgau rhif elusennol <strong>CYD</strong> Cenedlaethol<br />
a chopi o'r cyfansoddiad, yn ogystal a mantolen <strong>CYD</strong><br />
Aberystwyíh 1988/89, ynghyd â'r ffurften gais.<br />
Peidiwch ag oedi! Ewch at eich Cyngor Dosbarth Ueol<br />
am gymorth arìannol!<br />
Jaci Taylor<br />
Oes gennych chi air o gyngor i aelodau <strong>CYD</strong>?<br />
Sgrifennwch lythyr! - Gol.<br />
CANOLFAN<br />
ASTUDIAETHAU ADDYSG<br />
Canolfan Addysgol<br />
Canolfan Adnoddau<br />
Canolfan Wybodaeth<br />
Canolfan Hyfforddi<br />
Os am ragor o wybodaeth am y<br />
gwasanaeth a'r adnoddau sydd ar<br />
gael, cysylltwch â'r Ganolfan<br />
Astudiaethau Addysg, Yr Hen Goleg,<br />
Aberystwyth, Dyfed.<br />
Ffôn: (0970) 622125<br />
Edrych ymlaen am dnp ar<br />
Rheilffordd P'festiniog.<br />
CERDYN POST<br />
MIRIAWST<br />
Roedden ni eisiau gwyliau<br />
haf mewn ardal ar arfordir<br />
Cymru. Ble roedden ni'n<br />
gallu mynd a bod yn siwr<br />
bydden ni'n gallu ymarfer<br />
ein Cymraeg fel teulu?<br />
Roedd yr ateb yn y papur bro<br />
"Clecs y Cwm". Roedd<br />
hysbyseb am "Miri Awst"yn<br />
Nant Gwrtheyrn. Aethon ni<br />
yn syth i bacio.<br />
Roedd y daith i lawr y<br />
llwybr i'r Nant yn un serth a<br />
throellog. Ond, roedd yr<br />
olygfa yn un i'w rhyfeddu.<br />
Hoffwn i ddim mynd i lawr y<br />
llwybr yna yn y tywyllwch.<br />
Cawson ni groeso cynnes<br />
gan Rhian, ysgrifennyddes<br />
y Nant, a chyn pen dim<br />
roedden ni wedi dadbacio<br />
yn y ty o'r enw "Rhuthun".<br />
"Mae'r t hwn yn well na 'n<br />
ty ni gartre!" Meddai'r plant.<br />
Roedd capel y pentre yn<br />
bencadlys i'r holl weithgareddau<br />
dan do. Cawson ni<br />
wasanaeth yno a thwmpath<br />
dawns, adloniant, parti<br />
gwisg ffansi a noson lawen<br />
hefýd.<br />
Ar y noson gyntaf,<br />
cwrddon ni a Siôn, John,<br />
Mary a Siân. Pobol llawn<br />
egni a hwyl s/n mwynhau<br />
sgwrsio. Roedd llawer o<br />
bethau i siarad amdanynt,<br />
a digon o gwmni da hefyd.<br />
Roedd pob math o<br />
ddysgwyr yno, ac roedd<br />
pob un yn siarad Cymraeg.<br />
Gwnaethon ni bopeth<br />
trwy gyfrwng y Gymraeg<br />
am wythnosgyfan, cerdded<br />
y mynyddoedd, pysgota ar<br />
y môr, marchogaeth<br />
ceffylau acymweld âllefydd<br />
fel Portmeirion a'r Pili Palas.<br />
Rydyn ni'n gallu siarad<br />
Cymraeg fel teulu am 52<br />
wythnos y flwyddynnawr!<br />
Cofion<br />
Davìd, Karen, Rhys a<br />
Teilo Trimble<br />
Mae Siân Dole yn mwynhau<br />
Hufcn Ia Ym mhentre Eidalaidd<br />
Portmeirion.<br />
Uun: Alan Jones<br />
11
12<br />
WYTHNOS O WEITHGAREDDAU<br />
CODI ARIAN<br />
MAWRTH 12 - 17, 1990<br />
Mae <strong>CYD</strong> yn trcínu wythnos o weithgareddau codi arian ym mis<br />
Mawrth. Bydd y canghcnnau yn codi arian ar gyfer y gangen lcol,<br />
<strong>CYD</strong> yn genedlaethol, ac o bosib achosion da craill.<br />
Beth maceichcangen chiyn mynd i'wdrefnuPGallwchchidrefnu<br />
UNRHYW wcithgaredd dan haul!<br />
Bcth am daith gerddcd noddedig, mini-marathon, treiglo noddedig,<br />
noson/bore coffi, gwthio gwely, siarad Cymraeg noddcdìg,<br />
siarad Rwsieg noddedig, stondin gaccnnau, punt y swydd (fersiwn<br />
<strong>CYD</strong> o *bob a job")....? Mae'r posibiliadau'n ddi-ddiwedd!<br />
Cofiwch, mae gweithgareddau codi arian yn gallu helou i ddod â<br />
Chymry Cymraeg a dysgwyr at ei gilydd. a hclpu pobl i siarad<br />
Cymraeg.<br />
Anfonwch wybodaeth ynglyn â'r hyn yr ydych chi'n ci drefnu at<br />
Drcfnydd <strong>CYD</strong>, Siôn Mcredith.<br />
CLWB 50/50<br />
Ym mis Mai 1989 sefydlodd <strong>CYD</strong> Glwb 50/50.<br />
Mae'r aelodau 'n piynu tocyn dros y dwyddyn ac yn<br />
cael cyfle i ennill gwobrau bob mis. Mae hanner yr<br />
arian sy'n cael ei gasglu y n my nd un ôl mewn gwobrau.<br />
Nawr, hanner ífordd drwy'r flwyddyn,gallwch chi<br />
brynu tocyn AM HANNER PRIS, sef £2.50<br />
Archebwch docynnau nawr oddi wrth Emyr Williams,<br />
5 Stryd y Brenin, Aberystwyth, Dyfed.<br />
/9*7<br />
POLITECHNIG CYMRU<br />
CYRSIAU CYMRAEG DRWTR POST<br />
WELSHBYPOST<br />
Cyrsiau i'w dilyn drwy'r post,<br />
yn eich amser eich hun,<br />
gyda gwasanaeth tiwtor pcrsonol<br />
Learn aíhome... atyourown pace<br />
Start when you like<br />
Haveyour work marhed by a personal tutor<br />
Hoffwn ddcrbyn manylion am y cwrs/cyrsiau canlynol:<br />
Please send me details ofthefollowing coune(s):<br />
D<br />
D<br />
I Welsh for complete bcginncrs (to GCSE level)<br />
Cwrs Cymraeg Pellach (hyd at Safon A)<br />
Cwrs Aelwyd ac Ysgol (cwrs i ricni sydd wrthi'n<br />
dysgu Cymracg)<br />
Cwrs Ysgrifennu Cymraeg (cwrs ysgrifcnnu Cymraeg<br />
mewn llu o sefyllíaocdd ymarferol).<br />
Enw/Name<br />
Cyíeiriad/Addrcss<br />
Anfonwch at:<br />
Mair Trehame, Swyddog Datblygu'r Gymraeg,<br />
Canolfan Astudiaelhau Iailh, Politechnig Cymru,<br />
Pontypridd, CF37 IDL Ffôn: (0443) 480480.<br />
GWAHODDIADI CHI YMUNO A<br />
Jones<br />
^<br />
bwrw<br />
«'mlaen<br />
Y DIFYR A'R DIDDOROL A'R DONIOL<br />
0 BOB CWR 0 GYMRU<br />
MEWN CYMRAEG CLIR A SYML<br />
BOBNOSWENERAM6.15ARS4C<br />
Argreffir "Cadwyn <strong>CYD</strong>" gan Argraffwyr Y Waun, Y Waun, Wrecsam, Clwyd. Ffôn 0691 773911