PIDGIN
Rhifyn 30 Gwanwyn 1998 - Cyd
Rhifyn 30 Gwanwyn 1998 - Cyd
- No tags were found...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
y mudiad sy'n hyrwyddo'r defnydd o'r Gymraeg<br />
the society which promotes the use of Welsh<br />
Rhifyn 30: Gwanwyn 1998<br />
Am ddim/Free<br />
<strong>PIDGIN</strong><br />
Gweler tudalen 4<br />
23-30 Mawrth 1998<br />
ythnos o weithgareddau<br />
î godi arian<br />
Gweler tudalen 2<br />
*<br />
©fîn 1998<br />
nod o Hwyl yn Celtica<br />
Machynlleth<br />
'Dyddiadau î'w Çoí<br />
tud.2 ^***M
Llywydd Anrhydeddus:<br />
Yr Athro Bobi Jones<br />
Cadeirydd - Llinos Dafis<br />
Is-gadeirydd - Felicity Roberts<br />
Ysgrifennydd Cyffredinol - Brian Evans<br />
Trysorydd - Jackie Willmington<br />
Ysgrifennydd Cofnodion - Carwen Vaughan<br />
Cydlynydd CYD: Jaci Taylor<br />
Cynorthwy-ydd Cyllidol: Alison Jenkins<br />
Cynorthwy-ydd Gweinyddol: Chris Smith<br />
Swyddfa CYD, Yr Hen Goleg, Heol y Brenin, Aberystwyth, Ceredigion SY23 2AX<br />
Ffôn/Ffacs-(01970) 622143<br />
Mae CYD yn elusen gofrestredig (rhif 518371)<br />
Panel Golygyddol Cadwyn CYD:<br />
Swyddfa CYD, Yr Hen Goleg, Heol y Brenin, Aberystwyth, Ceredigion SY23 2AX<br />
Ffôn/Ffacs-(01970) 622143<br />
MWYDDAU CYD<br />
(ar gael gan Swyddogion Cyswllt CYD yn ogystal<br />
ag o'r swyddfa ganolog)<br />
BARGEIIUIOIU<br />
Myg 1 gydag englyn £ 3.50<br />
Myg 2 gydag englyn â dwy glust £ 4.00<br />
Ambarél CYD<br />
Mae'r idiom 'Mae'n bwrw hen wragedd<br />
a ffyn' yn ymddangos ar yr ambarél<br />
£10.00<br />
(gan gynnwys postio a phacio) £13.50<br />
Balhodyn 'Haf o hyd gyda CYD'<br />
30c<br />
Bathodyn 'Rydw i'n dysgu Cymraeg' 10c<br />
Beiro<br />
Llyfrnodwr<br />
40c<br />
75c<br />
DYDDIADAU<br />
I'W COFIO<br />
Wythnos Genedlaethol CYD<br />
23-30 Mawrth 1998<br />
Gweithgareddau i godi arian<br />
Cwis Cenedlaethol CYD<br />
Ebrill - Gorffennaf 1998<br />
Cynhelir rowndiau lleol<br />
G yl y Dysgwyr, Llanelli<br />
9 Mai 1998<br />
Eisteddfod Urdd Gobaith Cymru<br />
Ll n ac Eifionydd<br />
25-30 Mai 1998<br />
Diwrnod o weithgareddau yn Celtica,<br />
Machynlleth<br />
6 Mehefin 1998<br />
Gêmau Celtaidd ac amaethyddol<br />
Siaradwyr gwadd, adloniant<br />
Pris gostyngol i brif arddangosfa Celtica<br />
Mae Cadwyn CYD yn ymddangos dair gwaith y flwyddyn. Dyddiadau cyhoeddi:<br />
15 Mawrth 15 Mehefin 15Tachwedd<br />
Dyddiad cau ar gyfer erthyglau, newyddion ac ati: 3 wythnos cyn cyhoeddi<br />
Dyddiad cau ar gyfer hysbysebion (copí parod i'r camera): Pythefnos cyn cyhoeddi<br />
Swyddogion Cyswllt CYD<br />
John Teifi Morris (01978) 262806 Dwyrain Clwyd<br />
Mena Williams (01745) 354621 Y Rhyl, Bae Colwyn a Phrestatyn<br />
Elfyn Morris Williams (01286) 880962 Gwynedd<br />
Royston James (01792) 884860 De Powys<br />
Dafydd Gwylon (01834) 813249 Siroedd Penfro a Chaerfyrddin<br />
Mari Edwards (01639) 630478 Gorllewin Morgannwg<br />
Danny Grehan (01443) 671577 Morgannwg<br />
Gareth Kiff (01222) 755475/486469 Caerdydd a'r Fro<br />
Gwynallt Bowen (01495) 333379/(01685) 870221 Gwent<br />
Bydd Swyddog Cyswllt yng Ngheredigion o 1af Ebríll 1998 (01970) 622143<br />
HYSBYSEBION<br />
Beth am hysbysebu yn Cadwyn?<br />
Gostyngiad o 20% am dalu am 4 hysbyseb<br />
ymlaen llaw:<br />
Tudalen Llawn £440<br />
1/2tudalen£220<br />
1/4tudalen£110<br />
1/8 tudaien £55.00<br />
1/16 tudalen £27.50<br />
Dyluniwyd gan Enfys Jentóns<br />
Llun y clawr gan J.TiF. R<br />
Argrafíwyd gan Y LoHa<br />
Yr englyn a ymddengys<br />
ar myg CYD<br />
YRIAITH GYMRAEG<br />
laith fy nghân, iaith fy ngeni - iaith olau<br />
laith aelwyd a chwmni<br />
laith ddi-nam fy mam i mi<br />
laith gyhoeddus, iaith gweddi.<br />
ROGER JONES<br />
Trefnir ar y cyd â Menter Maldwyn<br />
Cyfarfodydd y Swyddogion Cyswllt:<br />
Hydref '98 a Chwefror '99 (dyddiadau i'w<br />
trefnu)<br />
Cyfarfodydd y Pwyllgor Gwaith:<br />
4Gorffennaf 1998<br />
10.30-1.00-YstafellSeddon<br />
Yr Hen Goleg, Aberystwyth<br />
Hydref '98 a Chwefror '99 (dyddiadau i'w<br />
trefnu)<br />
Cyfarfod Cyffredinol Blynyddol:<br />
4Gorffennaf 1998<br />
2.00 • Ystafell y Cyngor<br />
Llyfrgell Genedlaethol Cymru<br />
Aberystwyth<br />
WYTHNOS CYD 23-30 Mawrth 1998<br />
Mae'r wythnos o Fawrth 23ain i Fawrth 30ain wedi ei<br />
chlustnodi yn Wythnos CYD.<br />
Rydyn ni'n gofyn i bob cangen a phob aelod wneud<br />
rhywbeth yn ystod yr wythnos hon i godi arian ar gyfer<br />
mudiad CYD.<br />
Felly, beth amdani? Allwch chi feddwl am rywbeth yr<br />
hoffech chi ei wneud a fydd yn rhoi mwy o gyfle i chi<br />
ymarfer eich Cymraeg neu helpu rhywun arall i wneud<br />
hynny, a chodi arian ar yr un pryd? Does dim<br />
gwahaniaeth beth, gall fod yn daith gerdded noddedig,<br />
neu'n oriau o siarad dim ond Cymraeg, neu efallai y<br />
byddai'n well gennych gynnal parti coffi i'ch ffrindiau. Os<br />
na allwch chi feddwl am ddim byd cysylltwch â Jaci neu<br />
Chris yn y swyddfa yn Aberystwyth ac fe allan nhw roi<br />
syniadau i chi. Byddwn ni'n edrych ymlaen at glywed am<br />
syniadau newydd cyffrous.<br />
Rydyn ni'n edrych ymlaen at wythnos furlymys. Dewch<br />
i fod yn rhan o'r bwrlwm!<br />
clustnodi - earmark<br />
noddedig - sponsored<br />
byrlymus - full of actiwty<br />
bwrlwm - actMty<br />
Uinos Dafis<br />
Cadeirydd CYD<br />
CADWYM CYD YIU HOLI<br />
FELICITY ROBERTS AM WAITH<br />
CYD YIU GANOLOG<br />
BETH YW PERTHNASEDD CYD YN GANOLOG I'R GWAITH<br />
AR LAWR GWLAD A WNEIR GAN BOBLYN LLEOL?<br />
Ceisiaf ateb hyn drwy fyfyrio ar rai cwestiynau sylfaenol a'r ateb iddynt.<br />
1. BETHYWCYD?<br />
Mudiad ydyw sydd yn gynnyrch gweledigaeth o ddelfryd, sef y ddelfryd o<br />
Gymru lle mae ei phobl wedi adennill y Gymraeg fel iaith hyfyw ar eu<br />
gwefusau eto.<br />
2. SUT Y MAE CYD YN MYND ATII DROI'R DDELFRYD O<br />
GYMRU A'l PHOBL YN GALLU SIARAD CYMRAEG YN<br />
FFAITH?<br />
Ceir cnewyllyn o bobl sydd yn credu yn y ddelfryd hon yn rhoi eu pennau<br />
at ei gilydd i gynllunio'r ffordd ymlaen. Mewn geiriau eraill rhaid cael<br />
strategaeth neu raglen waith. Dyma swyddogaeth y Pwyllgor Gwaith<br />
Cenedlaethol, ei swyddogion a'r cydlynydd. Etholir swyddogion ac<br />
aelodaur Pwyllgor Gwaith o bob rhan o Gymru.<br />
Rhaid cael pen i gydlynu aelodau corff. Rhaid meddwl a chynllunio cyn<br />
gweithredu.<br />
3. ONID YW'R GWAITH YN LLEOL YN BWYSICACH?<br />
Y mae gwaíth y mudiad a'i aelodau ym mhob rhan o Gymru yn gwbl<br />
hanfodol ond y mae'r gweithgarwch yn deillio o deyrngarwch i fudiad CYD<br />
a'i ddelfryd.<br />
4. BETH Y MAE CYD YN GANOLOG YN El WNEUD YN HOLLOL?<br />
Ceir grant gan Fwrdd yr laith Gymraeg i gyflogi cydlynydd i gydlynu gwaith<br />
10 o swyddogion cyswllt ym mhob cwr o Gymru.<br />
5. A YDYW'R SWYDDOGION CYSWLLT HYN YN CAEL EU<br />
CYFLOGI GAN CYD YN GANOLOG?<br />
Rhoddir arian i bob consortiwn Cymraeg i Oedolion gan Fwrdd yr laith<br />
Gymraeg i drefnu gweithgareddau cymdeithasol i ddysgwyr eu mwynhau<br />
ynghyd â phobl rugl yn y Gymraeg. CYD yw'r asiantaeth y mae pob<br />
consortiwn yn ei defnyddio i ddwyn y maen hwn i'r wal. Penodir y<br />
swyddogion cyswllt hyn gan Bwyllgor Gwaith CYD a'r cydlynydd. Ânt allan<br />
ar lawr gwlad i droi breuddwyd yn ffaith a rhoi syniadaeth CYD ar waith<br />
drwy ysgogí gweithgarwch a fydd yn uno pobl yn eu hardaloedd mewn<br />
ymdrech lawen i adennill y Gymraeg.<br />
6. BETH ARALL SYDD YN DIGWYDD YN GANOLOG GYDA CYD?<br />
Cyflogir cynorthwy-ydd gweinyddol i weithio yn y swyddfa i gadw trefn ar<br />
aelodaeth y mudiad, i ateb ymholiadau drwy lythyr ynghyd â galwadau ffôn<br />
cyson. Cynigir gwasanaeth ateb ymholiadau i bobl yng Nghymru ac ym<br />
mhob rhan or byd. Yn ogystal â'r cynorthwy-ydd gweinyddol rhaid wrth<br />
gynorthwy-ydd cyllidol i ofalu am ochr ariannol y gwaith, yn enwedig mewn<br />
perthynas â chyflogi staff. Rhaid codi arian ar gyfer hyn oll o ffynonellau<br />
eraill<br />
7. SUT Y CYNHYRCHIR CADWYN CYD?<br />
Ceir panel golygyddol, dan arweiniad y cydlynydd, sydd yn gyfrifol am y<br />
cynnwys. Rhaid sicrhau nawdd i gyfrannu at gost cynhyrchu 3 neu 4 rhifyn<br />
y flwyddyn. Y mae'r cylchgrawn yn fodd i gadw'r aelodaeth mewn cysylltiad<br />
â'i gilydd.<br />
8. A OES UNRHYW BETH ARALL A WNEIR GAN Y MUDIAD YN<br />
GANOLOG?<br />
(a) Y mae CYD yn ganolog yn sicrhau cyhoeddusrwydd i waith y<br />
mudiad ac yn sicrhau bod gan y mudiad lais lle bynnag y bo gwahoddiad<br />
i gynrychiolwyr mudiadau fod â phresenoldeb boed yn yr eisteddfodau<br />
cenedlaethol neu ar bwyllgorau lle gwneir penderfyniadau ar wahanol<br />
agweddau ar fywyd y genedl.<br />
(b) I wneud y gwaith uchod, a chadw'r cyswllt hwn rhwng bawb o<br />
garedigion y mudiad, rhaid wrth bapur a.y.y.b. ynghyd â pheiriannau<br />
dyblygu, ffacs a ffôn, ac y mae angen arian i sicrhau bod y cyfan yn cael<br />
ei wneud yn drefnus a phroffesiynol.<br />
(c) Trefnir penwythnosau o dan wahanol themâu i bobl syn dysgur iaith<br />
gael mwynhau cymysgu â phobl rugl eu Cymraeg mewn canolfan megis<br />
Nant Gwrtheyrn.<br />
9. ONID YDYW HI'N BOSIBL BOD YSBRYDOLIAETH GREADIGOL<br />
YN GALLU CYCHWYN MEWN CANGEN LEOL O CYD YN<br />
HYTRACH NAG O'R CANOL?<br />
Wrth gwrs ei bod hi ond y mae peirianwaith CYD yn ganolog yn gallu<br />
sicrhau croesffrwythloni syniadau yn genedlaethol drwy Gymru gyfan a thu<br />
hwnt. Efallai yn bwysicaf oll y mae trefniadaeth y mudiad yn genedlaethol<br />
yn sicrhau parhad a dilyniant ir gwaith ym mhob cwr o Gymru.<br />
Pobl sydd yn cael eu hysbrydoli i weithio ar ran Cymru fel gwlad a'i bryd<br />
ar adennill ei hiaith genedlaethol, sydd yn y mudiad<br />
10. A OES UNRHYW BETH Y GALLWN El WNEUD I DDANGOS<br />
CEFNOGAETH I'R MUDIAD A'l WAITH?<br />
(a) Y mae rhoi mewnbwn o ychydig o amser i siarad yn Gymraeg a<br />
meithrin yr arfer o gymdeithasu ynddi rhwng pobl rugl eu Cymraeg a<br />
dysgwyr yn werthfawr iawn.<br />
(b) Ffordd arall o ddangos eich cefnogaeth i'r mudiad a'r hyn y mae'n<br />
ceisio ei gyflawni yw rhoi swm o £5 y flwyddyn os ydych mewn gwaith neu<br />
£2 os nad ydych. Y mae'r ymrwymiad hwn yn sicrhau pleidlais i chi yn y<br />
cyfarfod blynyddol, yn ogystal â chopi o CADWYN CYD naill ai drwy law<br />
eich swyddog cyswllt neu drwy'r post.<br />
Crynhoad o werth gwaith CYD yn ganolog i'r mudiad ym mhob cwr o Gymru<br />
1. Y mae CYD fel mudiad cenedlaethol yn hyrwyddor ddelfryd o Gymru â'i<br />
phobl yn adennill ei hiaith. Crea gyffro a gobaith yng nghalonnau pobl am<br />
weld gwireddu'r ddelfryd hon.<br />
2. Y mae'r mudiad yn cynnig gwasanaeth ateb ymholiadau am ddysgu<br />
Cymraeg i Oedolion yn ogystal â'i weithgareddau ei hun.<br />
3. Cynhyrchir dolen gyswllt yr aelodau rhwng ei gilydd, sef y cylchgrawn<br />
CADWYN CYD. Y mae hwn hefyd yn fodd gwych o ledaenu gwybodaeth<br />
o'r canol ac i gyrraedd pobl eraill nad ydynt eto yn y mudiad.<br />
4. Sicrheir bod safbwynt a delfryd y mudiad yn cael eu lleisio mewn mannau<br />
dylanwadol drwy iddo gael cynrychiolaeth ar bwyllgorau cenedlaethol.<br />
5. Sicrheir parhad a dilyniant i'r gwaith drwy Gymru gyfan, waeth pa fynd a<br />
dod sydd yn digwydd yn lleol.<br />
6. Trefnir gweithgareddau ar lefel genedlaethol sydd yn tynnu llawer o bobl i<br />
mewn e.e. y cwis cenedlaethol, gwyliau penwythnos, pebyll yn yr<br />
Eisteddfodau Cenedlaethol a Sioe Llanelwedd. Y mae'n rhaid dod o hyd<br />
i'r arian i gyfarfod â chost sylweddol hyn.<br />
7. Sicrha bodolaeth CYD yn ganolog fel mudíad cenedlaethol bod yna ryw<br />
rai yn dod at ei gilydd yn rheolaidd i feddwl yn galed am y ffordd orau i fynd<br />
ati i geisio diogelu'r Gymraeg a hyrwyddo defnydd ohoni. Ffrwyth hyn yw<br />
polisi clir a rhaglen o weithgarwch.<br />
8. Y mae bodolaeth CYD fel mudiad cenedlaethol yn codi ymwybyddiaeth o<br />
bwysigrwydd aruthrol adfer hyfedredd yn y Gymraeg ymhlith yr oedolion yn<br />
y gymdeithas.<br />
Felicity Roberts 21.2.98<br />
2 CADWYM
Cyf le i Siarad<br />
gan Heini<br />
Gruffudd<br />
Cyfres Hwylio Mlaen 10<br />
(Y Lolfa: £3.95)<br />
Os ydych chi am ddysgu Cymraeg neu<br />
am ymarfer mwy ar yr iaith, dyma'r llyfr<br />
perffaith i ddod i wybod lle a sut i gwrdd â<br />
dysgwyr a Chymry Cymraeg eraill.<br />
Mewn sawl ardal, gan nad yw'r Gymraeg<br />
yn brif iaith y gymdeithas, mae'n rhy<br />
hawdd troi i'r Saesneg a cholli cysylltiad â<br />
Chymry a dysgwyr eraill. Mae'r gyfrol hon<br />
yn eich annog a'ch arwain i lefydd lle mae<br />
Cymry Cymraeg yn cymdeithasu a siarad<br />
yr iaith yn naturiol. Mae'n rhoi cyflwyniad i<br />
glybiau, tafarnau a chymdeithasau<br />
Cymraeg lle bydd Cymry eraill yn frwd i'ch<br />
helpu gyda'r Gymraeg.<br />
Croesair gan Lisa Venn<br />
Ar draws :<br />
1. Rhywbeth i eistedd arni (6)<br />
4. Arbenyt (2)<br />
5. Bordynyde(4)<br />
7. Rydych yn cribo hwn (5)<br />
9. Rhwng pump a saith (4)<br />
11. Beth sydd eisiau i ysgrifennu? (3)<br />
13. Lle i Gristnogion - ond nid y capel (6)<br />
14. Sawl coes sydd ar brycopyn? (3)<br />
1 lawr:<br />
1. lârfach(3)<br />
2. Pedair awr ar hugain (3)<br />
3. Swyddfa'r ? (4)<br />
5. Hogyn (6)<br />
6. Llong fach (3)<br />
8. Gellwch chi dynnu un gyda chamera (3)<br />
10. Baraa ? (Caerffili efallai!) (4)<br />
12. Mae llew yn un mawr (3)<br />
15.<br />
9.<br />
13.<br />
1.<br />
•<br />
2.<br />
•<br />
10.<br />
•<br />
6.<br />
_<br />
•<br />
7.<br />
•<br />
•11.<br />
_<br />
•<br />
4.<br />
_<br />
8.<br />
•1<br />
_<br />
14.<br />
3.<br />
I<br />
•12.<br />
_<br />
Cewch gyflwyniad i wahanol<br />
gymdeithasau Cymraeg mewn gwahanol<br />
ardaloedd, megis Abertawe, Caerdydd, a<br />
Sir Benfro. Ar ôl darllen y gyfrol hon bydd<br />
dim esgus gennych dros beidio mwynhau<br />
eich hun wrth ddysgu'r iaith. Mae Heini<br />
Gruffudd, gyda'i flynyddoedd o brofiad yn<br />
hyfforddi dysgwyr, yn amlwg yn adnabod y<br />
llefydd gorau i gael hwyl yng Nghymru, ac<br />
o ddilyn ei gyfarwyddiadau o ran yr iaith a<br />
chymdeithasu, rydych yn siwr o gael<br />
amser da. Mae ei anogaeth i fod yn<br />
hyderus wrth fynd ati i gwrdd â Chymry<br />
eraill yn hynod bwysig.<br />
Bydd y gyfrol hon yn hynod ddefnyddiol i<br />
ddysgwyr o bob oed gydag amrywiaeth<br />
eang o gymdeithasau i'r hen a'r ifanc, ac<br />
mae'n llawn syniadau am weithgareddau<br />
a fydd yn rhoi sialens a her i unrhyw un.<br />
Yng nghefn y llyfr mae cyfeiriad at gorau<br />
Cymraeg a chyfeiriadau Papurau Bro<br />
Cymraeg - rhai yn unig o'r cysylltiadau y<br />
gellwch eu gwneud lle bynnag yr ydych yn<br />
byw.<br />
Geirfa<br />
colli cysylltiad â<br />
cyfrol, y gyfrol<br />
brwd<br />
cyflwyniad<br />
amlwg<br />
hyderus<br />
yn hynod bwysig<br />
her<br />
••••<br />
••<br />
lose touch with<br />
volume<br />
enthusiastic<br />
introduction<br />
obvious<br />
confident<br />
exceptionally ìmportant<br />
challenge<br />
••••••<br />
YR UNIG UNDEB A<br />
REOLIR GAN<br />
ATHRAWON CYMRU<br />
Papurau Bro<br />
Oeddech chi'n gwybod?<br />
Papur misol yn Gymraeg sy'n gwasanaethu ardal arbennig ydy papur bro.<br />
Mae'r papurau bro'n cynnwys newyddion yr ardal, erthyglau o ddiddordeb lleol ac adroddiadau am weithgareddau'r ardal.<br />
Bwriad mawr y papurau bro ydy helpu cadw'r Gymraeg yn fyw.<br />
Daeth y papur bro cyntaf - sef Y Dinesydd o Gaerdydd - i fod yn 1973 a Phapur Pawb yn Nhal-y-bont, Ceredigion yn 1974<br />
Mae 'na 54 o bapurau bro erbyn hyn.<br />
Mae'r papurau bro'n gwerthu tua 72,000 o gopîau led-led Cymru.<br />
Mae pob papur bro'n cael ei gynhyrchu gan bobl sy'n byw yn yr ardal.<br />
Mae tua 2,000 o bobl yn ymwneud â chynhyrchu papurau bro yng Nghymru.<br />
Gwirfoddolwyr ydy'r rhan fwyaf o'r bobl sy'n cynhyrchu'r papurau bro.<br />
Mae 'na rywbeth syml i ddysgwyr yn llawer o'r papurau bro.<br />
Mae un papur bro'n cael ei gynhyrchu yn Lloegr - sef Yr Angor o Lerpwl.<br />
Mae dau bapur bro o'r un enw, un yn Lerpwl a'r llall yn Aberystwyth.<br />
Problem fawr y papurau bro ydy perswadio pobl ifainc i gymryd diddordeb yn y gwaith.<br />
Cyn bo hir mae'n debyg bydd pobl yn darllen eu papur bro ar sgrîn eu cyfrifiadur yn y t .<br />
Mae rhai papurau bro wedi cyhoeddi rhifynnau dyddiol yn ystod wythnos yr Eisteddfod Genedlaethol pan mae'r Eisteddfod yn ymwftó â'u<br />
hardal.<br />
Geirfa<br />
dod i fod<br />
erbyn hyn<br />
mae... yn cael ei gynhyrchu (gan)<br />
ymwneud (â)<br />
y rhan fwyaf<br />
y llall<br />
cyn bo hir<br />
mae'n debyg<br />
cafodd ... ei lansio<br />
come into being<br />
now; by now<br />
... is produced (by)<br />
be involved (in)<br />
most, the majorìty<br />
the other<br />
before long, in the near future<br />
probably<br />
... was launched<br />
1. Beth ydy papur bro?<br />
2. Pryd cafodd y papur bro cyntaf ei lansio?<br />
3. Faint o bapurau bro sydd 'na erbyn hyn? |<br />
4. Pwy sy'n cynhyrchu'r papurau bro?<br />
5. Beth ydy bwriad mawr y papurau bro?<br />
6. Pa bapur bro sy'n gwasanaethu Caerdydd?<br />
7. Lle gallwch chi brynu copi o'r Angor?<br />
8. Faint o bobl sy'n ymwneud â chynhyrchu'r papurau bro yng Nghymru?<br />
9. Beth ydy problem fawr y papurau bro?<br />
10. Sut bydd pobl yn cael darllen eu papur bro yn y dyfodol?<br />
BYWYD BOBI BACH<br />
wj^<br />
'Hoíwch - Tfoniwch -
Pidgin Welshü!!!<br />
Dim o gwbl. Mae llawer o bobl yn Llundain a llefydd cyfagos yn siarad Cymraeg yn rhugl ac y mae llawer mwy yn dysgu<br />
siarad yr iaith yn dda ar hyn o bryd. Aeth Cydlynydd CYD, Jaci Taylor ac Is-gadeirydd CYD, Felicity Roberts i gyfarfod<br />
rhai ohonynt mewn caffi dan eglwys 'St Martins in the Field' ar bwys Sgwâr Trafalgar. Nid dim ond yn Uundain y cewch<br />
chi ddod o hyd i bobl yn dysgu Cymraeg ac yn mwynhau ymarfer siarad Cymraeg â siaradwyr rhugl eu Cymareg. Y mae'r<br />
diddordeb yn y Gymraeg y tu allan i Gymru yn tyfu gyda galwadau ffôn a llythyron yn gofyn am gymorth yn cyrraedd<br />
swyddfa CYD yn rheolaidd. Y mae dysgwyr yn Birmingham yn chwilio am diwtor Cymraeg i gychwyn cwrs Cymraeg ym<br />
Mhrifysgol Birmingham. Y mae Cymdeithas Gymraeg yn Derby gyda 40-50 o aelodau ac un ohonynt am gychwyn<br />
dosbarth Cymraeg gan fod rhyw 12 o bobl yn awyddus i ddysgu Cymraeg. (Mae'r athrawes a'i g r yn gobeithio dod i<br />
Aberystwyth i weld CYD ar waith). Y mae 'na gymdeithasau Cymraeg yn Nottingham, Loughborough a Chaer-L r sy ddim<br />
yn bell o Derby, sydd yn argoeli'n dda o safbwynt cychwyn grwpíau CYD. Yn anffodus nid yw CYD yn cael ei ariannu i<br />
weithio y tu allan i Gymru ond rydym yn ceisio rhoi pobl ar ben ffordd y gorau gallwn ni. Y mae'r posibiliadau'n ddí-bendraw<br />
gyda phobl yn yr Eidal, yr Almaen, Awstralia, Yr Unol Daleithiau, Sbaen, Tseina yn gofyn am ein cymorth.<br />
Bwriedir gwneud mwy o ddefnydd o'r rhyngrwyd yn y dyfodol er mwyn cadw mewn cysylltiad â phobl y tu allan i Gymru.<br />
Y mae'n bwysig i CYD gael ei aríannu ar lefel realistig gan fod gwaith y mudiad yn hollol angenrheidiol i'r rhai sydd yn<br />
dysgu mewn dosbarthiadau os ydynt am dorri drwodd i siarad Cymraeg naill ai yma yng Nghymru neu ar yr ochr draw i<br />
Glawdd Offa.<br />
Dosbarthiadau a Gweithgareddau Cymraeg yn Llundain<br />
Bydd dysgwyr yn cyfarfod bob nos Wener yn ystod y tymor rhwng 8 a 9 o'r gloch yn Ystafell 42, The City Lit, Stukely<br />
Street, Drury Lane, Llundain. Bydd y gr p yn trafod materion cyfoes ac wedyn yn sgwrsio dros beint yn y Newton Arms<br />
(rownd y gornel) rhwng 9 ac 11 o'r gloch. (Tiwb : Holborn)<br />
Unwaith y tymor, bydd ysgol undydd gyda 5 neu 6 o lefelau ar ddydd Sadwrn ac adloniant gyda'r nos yng Nghanolfan<br />
Cymry Uundain. Bydd yr un nesaf ddydd Sadwrn 28 Mawrth am hanner awr wedi naw. Am ragor o fanylion, cysylltwch<br />
âTheo Brueton (0171-923 0302).<br />
Hefyd, bydd 'noson o hwyl' yn cael ei chynnal ar nos Wener olaf y mis ym mar Canolfan Cymry Llundain, 157 Gray's Inn<br />
Road, Llundain. (Tiwb : Kings Cross)<br />
Beth am ddysgu Cymraeg yn Llundain ac wedyn mwynhau gweddill y penwythnos yn y Ddinas Fawr! Am ragor o<br />
wybodaeth, cysylltwch â Petro ap Seisyllt (0181-692 4694).<br />
Os 'dych chi'n byw ar yr ochr draw i Glawdd Offa ac yn dysgu Cymraeg neu yn siarad Cymraeg yn rhugl beth<br />
am anfon gair at Banel Golygyddol Cadwyn CYD.<br />
Gorllewin Morgannwg<br />
Bydd CYD Pontarddulais yn trefnu Helfa Drysor ar nos<br />
Lun, 11 Mai. Wedyn, bydd pryd o fwyd yng Ngwesty The<br />
King'. Bydd croeso cynnes i aelodau o ganghennau eraill.<br />
Ffoniwch Alan Cram ar 01792-882 381.<br />
Beth yw 'boules'? Dewch i Glwb Criced Pontarddulais ar<br />
nos Lun, 1 Mehefin, i ffeindio allan ac i chwarae. Bydd CYD<br />
Pontarddulais yn trefnu'r gystadleuaeth, a bydd croeso<br />
mawr i ganghennau eraill. Ffoniwch Alan Cram ar 01792-<br />
882 381 am fanylion.<br />
Trefnodd CYD Y Ddraig Werdd, Llangatwg, ginio Nadolig<br />
llwyddiannus iawn. Heini Gruffudd, awdur llyfrau<br />
poblogaidd i ddysgwyr, gan gynnwys 'Welcome to Welsh',<br />
oedd y g r gwadd. Siaradodd am hanes Cymm, a'i<br />
obeithion ar gyfer dyfodol y wlad ar ôl y bleidlais 'le' yn y<br />
Refferendwm. Mae'r gangen yn cwrdd yn y Ddraig Werdd<br />
bob nos Lun am 9 o'r gloch.<br />
Aeth tri deg o bobl i barti Nadolig CYD Y Gnoll, Castell-<br />
Nedd. Roedd pawb wrth eu bodd yn edrych ar bedwar<br />
aelod yn perfformio drama fer. Roedd y gynulleidfa ar<br />
bigau'r drain yn aros am uchafbwynt y comedi - beth oedd<br />
wedi digwydd i 'long johns' y ficer? Llongyfarchiadau i<br />
Lynne Curtis, Linda Kell, Elizabeth Widlake a Bryan Jones<br />
ar eu perfformiad. Roedd yn amlwg eu bod nhw wedi<br />
mwynhau paratoi ar gyfer y ddrama.<br />
Dwedodd Bryan, sy'n dysgu Cymraeg ers<br />
dwy flynedd, ei fod e wedi dysgu<br />
llawer yn ystod yr ymarferion. Roedd<br />
yr aelodau i gyd wedi helpu i baratoi'r<br />
bwffe. Enillodd Theresa Edmunds<br />
wobr arbennig am ei gwisg ffansi. Cyn y<br />
Nadolig, roedd pymtheg o'r aelodau<br />
wedi gweld eu hunain ar y teledu - dim<br />
ond mewn cynulleidfa! Ro'n nhw wedi mynd i<br />
Benybont ar Ogwr i weld rhaglen yn y gyfres 'Noson<br />
Lawen' yn cael ei<br />
recordio.<br />
Mae CYD Y Gnoll<br />
yn cwrdd yn y<br />
Clwb Rygbi bob<br />
nos lau am 8 o'r<br />
gloch. Mae owisiau a<br />
gemau iaith yn Mari Edwards, Swyddog Cyswllt newydd<br />
boblogaidd, ac CYD Gorllewin Morgannwg<br />
mae llawer o'r aelodau yn paratoi seisiynau yn eu tro. Yn<br />
ddiweddar, mae Alwyn Williams, Linda Kell a Mari Edwards<br />
wedi paratoi cwisiau. Mae Theresa Edmunds wedi paratoi<br />
gêm 'Ugain o gwestiynau', sy'n hen ffefryn. Mae Alwyn<br />
Williams wedi addasu gêm o'r teledu, 'Countdown', yn<br />
defynddio'r wyddor Gymraeg. Mae Lynne Curtis wedi<br />
trefnu seisiwn gyda fersiwn Cymraeg o gêm arall o'r<br />
teledu, 'Blockbusters'. Mae croeso cynnes i aelodau<br />
newydd unrhyw nos lau.<br />
Bydd canghennau Gorllewin Morgannwg yn dod at ei<br />
gilydd i chwarae ceilys yn y 'Dulais Rock', Aberdulais, ger<br />
Castell-nedd, ar nos Wener, 24 Ebrill, am 8 o'r gloch. Bydd<br />
croeso mawr i aelodau newydd. Ffoniwch Mari Edwards ar<br />
01639-630 478.<br />
Aelodau CYD y Gnoll<br />
Clwyd<br />
Bae Colwyn, Y Rhyl a Phrestatyn<br />
Cynhelir cyfarfodydd rheolaidd yn y llefydd uchod yn ystod y dydd. Am fwy o wybodaeth cysylltwch â Mena<br />
Williams ar (01745) 354621. Byddai Mena yn falch o glywed gennych os oes gennych ddiddordeb mewn trefnu<br />
cyfarfodydd gyda'r nos i ymarfer siarad Cymraeg.<br />
Dwyrain Clwyd<br />
Ar hyn o bryd mae 'na ganghennau newydd mewn 5 o ysgolion cynradd : Min-y-Ddol (Cefn Mawr), Hooson (Rhos),<br />
Plas Coch (Wrecsam), Bodhyfryd (Wrecsam) a Bryn Tabor (Coedpoeth); 2 ysgol uwchradd: Ysgol Morgan Uwyd<br />
(Wrecsam) ac Ysgol Maes Garmon; 5 coleg: NEWI (Wrecsam), Coleg Glannau Dyfrdwy, Coleg lâl (Wrecsam),<br />
Coleg Celyn (Llaneurgain a Choleg Llysfasi. Mae trafodaethau yn mynd ymlaen ar hyn o bryd efo 3 ysgol arall sy'n<br />
meddwl sefydlu cangen o CYD. Bydd yn braf iawn gweld pob ysgol Gymraeg (cynradd ac uwchradd) efo cangen o<br />
CYD er mwyn helpu rhieni di-Gymraeg i fagu hyder i ddysgu síarad Cymraeg.<br />
Penbedw<br />
Cyswllt: Hugh Begley (0151) 652353<br />
Cei Connah<br />
Cyswllt: Dr Stan Morton (01352) 750670<br />
Croesoswallt<br />
Cyswllt: John Teifi Morris (01978) 262806<br />
CYD Ardal Bro Delyn a Gr p y Pentan<br />
Cyswllt: Adrienne Allen (01244)821286<br />
Gr p Newi<br />
Cyswllt: Pam Evans Hughes (01978) 290666<br />
Rhuabon<br />
Cyswllt: Dewi Jones<br />
Ysgol Hafod y Wem<br />
Carey Davidson (01978) 362201<br />
Gr p y Belmont, Wrecsam<br />
Cyfarfodydd achlysurol (John Teifi Morris)<br />
Rhuthun<br />
Cyswllt: Eirlys Wynn Tomos (01824) 705409<br />
Papur Bro 'Y Clawdd'<br />
Mae'n rhaid diolch i'r golygyddion am adael i mi<br />
ddatblygu tudalen i ddysgwyr yr ardal. Mae'r<br />
ymateb wedi bod yn dda iawn<br />
John Teifi Morris<br />
Arddangosfeydd yn llyfrgelloedd Wrecsam a<br />
chanolfan Daniel Owen yr Wyddgrug<br />
Mae'r arddangosfeydd wgdi bod yn llwyddiannus<br />
iawn nid yn unig i dynnu sylw at waith CYD ond<br />
hefyd i ddeffro Cymreictod mewn rhai o'r Cymry<br />
Cymraeg yn yr ardal<br />
Cangen CYD Bro Delyn<br />
Arddangosfa CYD yn Llyfrgell yr Wyddgrug<br />
Am fwy o wybodaeth am weithgareddau mewn<br />
mannau eraill yng Nghlwyd cysylltwch â John Teifi Morris ar (01978) 262806<br />
Gwent<br />
Ers blwyddyn y mae Cecil Lloyd Jones wedi bod yn Swyddog Cyswllt CYD rhan amser yng Ngwent yn gweithio'n<br />
achlysurol gan arwain gweithgareddau ar gyfer dysgwyr yn eu blwyddyn gyntaf neu ail flwyddyn o ddysgu. Mawr a<br />
didwyll yw ein diolch i Lloyd am y gwaíth y mae wedi ei gyflawni hyd yma - 'Deuparth gwaith ei ddechrau'.<br />
Erbyn hyn mae CYD mewn cydweithrediad â Chonsortiwm Gwent wedi penodi Swyddog Cyswllt CYD arall i weitho<br />
llawn amser, yn y lle cyntaf, i fwrw ymlaen â'r gwaith ledled y sir. Dyma beth sydd gan Gwynallt Bowen i'w ddweud<br />
wrth gyflwyno ei hun:<br />
"Rwy'n byw yng Nghwmbach, Aberdàr, ond o'r Alltwen, Cwmtawe yn wreiddiol.<br />
Rwy'n aelod o Gôr Meibion Cwmbach ac mae gennyf ddiddord9b mawr yn ein hiaith, ein pobl a'n diwylliant. Mae<br />
gennyf ddiddordeb mawr yn ystyr enwau a llefydd ac rwy wedi gwneud nifer o ddarlleniadau yn nhafodiaith (hyfryd)<br />
Cwmtawe ar Radio Cymru 'Rwy'n gweithio yn agos iawn gyda'r tíwtor drefnydd Cymraeg i Oedolion a<br />
Chadeirydd Consortiwm Gwent, Geraint Wilson Price a Swyddog Datblygu Cymraeg yn y gweithle, Shirley Williams,<br />
ac 9isoes 'rwy wedi derbyn yn helaeth o'u profiad. 'Rwy ar gael yn ddi-wahân, ar gyfer<br />
holl aelodau Consortiwm Gwent, ac yn arbennig ar gyfer Cymry rhugl, tiwtoriaid<br />
Cymraeg a dysgwyr Cymraeg, y bobl hyfryd hynny sy' mor frwdfrydig wrthi'n<br />
dysgu ac adfywio'r iaith a'i diwylliant. Maen nhw'n haeddu cefnogaeth."<br />
Mae Gwynallt ar gael ar (01495 333379) - Coleg Trydyddol Cross Keys, (01495)<br />
333751 - Canolfan yr Hill, (01495) 762266, (01495) 762266 - Ysgol Gwynllyw,<br />
(01685) 870221 - ffôn/ffacs gartref. Anfoner pob gohebiaeth i Cross Keys.<br />
Rhisga<br />
Mae cangen newydd o CYD newydd ei sefydlu yn Rhisga.<br />
O Ebrill ymlaen bydd Gwynallt yn gweithio'n rhannol ym Morgannwg hefyd.<br />
Am fwy o wybodaeth am weithgareddau CYD cysylltwch â Gwynallt.<br />
Gwynallt Bowen, Swyddog Cyswllt<br />
newydd CYD Gwent (llun Jaci Taylor)<br />
MORGAIUNWG<br />
26/3/98 Pwyllgor Dysgwyr Menter laith Rhondda Cynon Taf<br />
YT Model, Llantrisant. (01443) 226386<br />
28/3/98 Sadwrn Siarad yn Amgueddfa Werin Cymru, Sain Ffagan<br />
Am fanylion ffoniwch Ceris Jones ar (01222) 874710<br />
2/4/98 Twmpath Dawns yn y Jolly Sailor, Porthcawl<br />
Am fanylion ffoniwch Olive Lloyd<br />
9/5/98 G yl Dysgwyr Uanelli. Bwciwch eich sedd ar y bws nawr<br />
Ffoniwch Danny<br />
16/5/98 Noson í'r Teulu<br />
Canghennau CYD Wythnosol<br />
Abertridwr Yn cwrdd bob nos Fercher. Gwesty'r Aber<br />
Ffoniwch Lorraine Hughes ar (01222) 831971<br />
Pen-y-bont Yn cwrdd nos lau olaf o bob mis. 9 yr hwyr, Coach and Horses.<br />
4 Ebrill cinio 12.30 y prynhawn, Tafarn T Risha<br />
Caerffili<br />
Hirwaun<br />
Merthyr<br />
Rhondda<br />
Yn cwrdd bob nos Lun. Fishermans Rest<br />
Ffoniwch Karen Wozencroft ar (01222) 888125<br />
Yn cwrdd bob nos Fawrth. Clwb Pêl-droed Hirwaun<br />
Ffoniwch Geraint Price ar (01685) 814622<br />
Yn cwrdd bob nos Lun. Clwb Criced Maesteg<br />
Ffoniwch Gareth Huw Ifan ar (01656) 733034<br />
Yn cwrdd bob nos Fercher. Y Sgala<br />
Ffoniwch Mansel Jones ar (01685) 383054<br />
Yn cwrdd bob nos Wener. Y Stag, Treorci<br />
Ffoniwch Paula Jones ar (01443) 680227<br />
Am fwy o wybodaeth ffoniwch Danny Grehan - (01443) 671577<br />
Dillad Haf ym mis Tachwedd ....!!!<br />
Roedd hi'n hanner awr wedi chwech ar noson wlyb a thywyll yn nechrau mis<br />
Tachwedd, a dyna ni'n sefyll wrth yr arosfa bws yn gwisgo dillad haf yn barod i<br />
ddal bws i stiwdio Enfys yng Nghaerdydd. Trefnodd Danny i gr p o aelodau<br />
CYD fod yn rhan o'r gynulleidfa mewn cyfres deledu newydd - 'Clwb Gwerin'.<br />
Roedd rhaid i ni wisgo dillad haf achos bydd y rhaglen yn cael ei darlledu ym<br />
mis Mehefin, a doedd y cynhyrchwyr ddim eisiau gweld pobl yn gwisgo dillad<br />
trwchus a chynnes. O'r diwedd daeth y bws ugain munud yn hwyr ac ar ôl i'r<br />
bws gymryd oes i gyrraedd y stiwdio, rogdden ni awr yn hwyr. Ond roedd y trip<br />
werth y trafferth gyda'r bws. Fe gawson ni groeso cynnes oddi wrth y criw<br />
cynhyrchu. Eisteddon ni í lawr ac yn syth, daeth rhywun í ofyn beth oedden ni<br />
eisiau yfed, yn fuan, daeth y fenyw yn ôl gyda'n diodydd. Yr act cyntaf oedd<br />
Geraint Griffiths yn canu amrywiaeth o ganeuon. Wedyn, amser am ragor o<br />
ddiodydd tra bod yr ail act yn paratoi ei hunan. Dylan Davies oedd yr ail act, a<br />
chanodd ef rai o'i ganeuon. Wedyn, rhagor o ddíodydd a'r tro yma rhywbeth i<br />
fwyta hefyd cyn i Heather Jones ganu. Canodd hi gymysgedd o ganeuon<br />
cyfoes a thraddodiadol. I orffen, roedd rhagor o ddiodydd gydag adloniant gan<br />
Gwerinos. Roedd hi'n wych clywed cantorìon fel y rhain, a hefyd i weld sut mae<br />
cwmniau teledu yn cynhyrchu rhaglenni. Er gwaethaf y trip i lawr, roedd y<br />
noson yn arbennig o dda, ac mae fy ngwraig a finnau'n edrych ymlaen at fynd<br />
eto rhywbryd.<br />
Philip Palmer, CYD Treorci a Rhondda<br />
4CADWYN
Dyffryn Nantlle<br />
Bydd y gangen yn cyfarfod yn y Goat, Llanwnda<br />
- ail nos Fawrth y mis am 8.00 o'r gloch.<br />
Cricieth<br />
Bydd y patrwm i gyfarfod yn fisol ar yr ail nos lau<br />
y mis yng Ngwesty'r Marine.<br />
Cysylltydd: Eleri Swift Jones (01766) 522956<br />
cartref (01766) 523513 swyddfa<br />
Cyffordd Llandudno<br />
Cysylltydd: Rosemari Gaches, Rowen, Conwy<br />
(01492)650320<br />
Tywyn<br />
Jane Nicholas - unwaith y mis (gweler rhaglen)<br />
(01654)782682<br />
Nant Gwrtheyrn<br />
Mae'r gangen yn debygol o gychwyn yn y<br />
dyfodol agos.<br />
Cyswllt: Mike Raymant (01758) 750334.<br />
Dyffryn Peris<br />
Mae son am ddechrau mis nesaf yng Ngwesty<br />
Dolbadarn.<br />
Cysylltydd: John F Williams, Llanberis.<br />
MIS<br />
Ebrill 7<br />
Nos Fawrth 7.30pm<br />
Mai5<br />
Nos Fawrth 6.30pm<br />
Mai 26 2.00pm<br />
P'nawn Mawrth<br />
Gorffennaf 7<br />
Nos Fawrth 7.30pm<br />
Penwythnos 11 neu 12<br />
Awst 8 neu 9<br />
Penwythnos<br />
Medi 1 neu 8<br />
Nos Fawrth 7.30pm<br />
Penwythnos canlynol<br />
Hydref 6<br />
Nos Fawrth<br />
Tachwedd 3<br />
Nos Fawrth 7.30pm<br />
Rhagfyr 1 neu 8<br />
Nos Fawrth<br />
Dyffryn Ardudwy<br />
Heb gychwyn eto.<br />
Cysylltydd: Rhion Jones (01341) 247446<br />
Betws-y-Coed<br />
Cangen o CYD yn debygol o gychwyn.<br />
Janet Charlton (01690) 710187<br />
Llanrwst<br />
Mae Gwawr Dafydd yn awyddus i sefydlu<br />
cangen. (01492) 641329.<br />
Dolgellau<br />
Os oes digon o diddordeb, mae Sarah am<br />
gynorthwyo. (01341)422124<br />
Bermo<br />
Mae lorwerth ap Gruffudd Jones yn awyddus i<br />
sefydlu cangen CYD - dim dyddiad eto (01341)<br />
281147<br />
Bangor<br />
Mae Ann Corkett am gynorthwyo - dim dyddiad<br />
eto. (01248)371987<br />
Môn<br />
Llangefni<br />
Rhiannon Jones (01248) 811338<br />
Clwb CYD Ll n: Rhaglen Weithgareddau 1998<br />
Cysylltydd: David Evans (01758) 730723<br />
GWEITHGAREDD<br />
Sgwrs Tre'r Ceiri ar Yr Eifel a Cwis CYD<br />
Gwesty'r T r, Pwllheli<br />
Cerdded i fyny Tre'r Ceiri<br />
Cyfarfod ar y tfordd<br />
Ymweliad ag Eisteddfod yr Urdd<br />
Pwllheli<br />
Sgwrs "Hanes Ynys Enlli"<br />
Gwesty'rT r, Pwllheli<br />
Gwibdaith i ymweld ag Ynys Enlli<br />
Parti "Caws a Gwin"<br />
Brynhyfryd, Pwllheli<br />
Sgwrs "Hanes Plas Mawr", Conwy<br />
Gwesty'rT r, Pwllheli<br />
Gwibdaith i Blas Mawr, Conwy<br />
SYNDOD!<br />
Sgwrs "Yr Aifft neu Tsieina"<br />
Gwesty'rT r, Pwllheli<br />
Parti Nadolig<br />
TREFNYDD<br />
Brian Joyce, Glan Beuno,<br />
Llaniestyn (01758) 730723<br />
Gareth Hughes, Llanengan<br />
(01758)713644<br />
Gareth Hughes, Uanengan<br />
(01758)713644<br />
Elfyn Williams<br />
(01286)880962<br />
David a Regina Evans<br />
(01758)613501<br />
Joyce Allenby, Bryn Tirion<br />
Chwilog (01766) 810873<br />
Eric<br />
Renée<br />
Sue Kennedy, Penrallt,<br />
Tudweiliog (01758) 770654<br />
Os dach chi'n medru helpu'r trefnyddion efo awgrymiadau, enwau defnyddiol a chyfeiriadau, neu drefnu,<br />
SIARADWCH EFO NHW, os gwelwch yn dda!<br />
Canghennau CYD Sir Gaerfyrddin a<br />
Sir Benfro<br />
Mae craeso cynnes i Gymry Cymraeg a dysgwyr ymuno<br />
yn y gweithgareddau isod.<br />
CYD Arberth<br />
Cyswllt: Dafydd Gwylon (01834-813249)<br />
CYD Caerfyrddin<br />
Cyswllt: Jean Thomas (01267-236 852).<br />
CYD Caslell Newydd Emlyn Adroddiad gan Nan Jones<br />
Ym mis Rhagfyr cawsom noson hwylus ar y 10fed yn y<br />
Nags Head yn Abercych pryd y buon yn mwynhau ein<br />
cinio Nadolig. Roedd dysgwyr o Sir Benfro hefyd wedi<br />
ymuno â ni ac hefyd yr athrawes Robina Ellis Gruffydd a'i<br />
g r y Doctor Dyfed Ellis Gruffydd. Bu Mrs Marian O'Toole<br />
yn ein diddori ar y delyn. Athrawes telyn yw Marian.<br />
Croesawyd pawb gan ein Cadeirydd Ken Jones ac fe<br />
gafwyd gair o ddiolch gan Robina.<br />
Nos Fercher, lonawr 14eg bu Emyr Llewelyn mab y<br />
Prifardd T Llew Jones yn siarad â ni ac yn sôn am Waldo<br />
Williams. Cawsom noson ddiddorol ac addysgiadol iawn<br />
ac yntau yn siarad yn bwyllog (slo bach) i bawb cael<br />
dilyn. Gan ein bod yn cyfarfod yn lolfa Cartref Henoed<br />
Maesllywelyn roedd rhaí o'r deiliaìd hefyd wedi ymuno â<br />
ni ynghyd ag aelodau o Ferched y Wawr. Braf oedd gweld<br />
Dafydd Gwylon ein Swyddog Cyswllt hefyd wedi ymuno â<br />
ni.<br />
Nos Fawrth, Chwefror 10fed Gwnaethon ni ymuno ag<br />
aelodau Merched y Wawr Cangen Castell Newydd Emlyn<br />
yn y Ganolfan Ddydd ì dreulio noson yng nghwmni'r Chef<br />
Gareth Richards o Lanbedr Pont Steffan. Noswaith<br />
ddiddorol a dysgon ni dipyn am goginio.<br />
CYD Castellnewydd Emlyn a'r Cylch<br />
Mae CYD Castellnewydd Emlyn yn cwrdd ar nos Fercher<br />
unwaith y mis fel arfer. Mae llawer o hwyl yn y cyfarfodydd<br />
ac mae croeso i bobl newydd ymuno.<br />
Ar nos Fercher, yr 8fed o Ebrill: Noson o Sleidiau yng<br />
Nghartre Maes Llywelyn, Castellnewydd.<br />
Mai 13<br />
Taith i Landyfriog. Rhagor o wybodaeth - Mary a Steve<br />
(01239-711 538) neu Ken (01239-811 301).<br />
Mehefin y 10fed<br />
Mae CYD Castellnewydd Emlyn yn gobeithio mynd ar<br />
daith arall.<br />
Ym mis Gorffennaf, bydd noson arbennig - Barddoniaeth<br />
a Bwffe,<br />
CYD Penfro a Dinbych y Pysgod<br />
Diolch i Megan Thomas a Phob Hwyl<br />
Daeth nifer dda o ffrindiau CYD a Megan Thomas at ei<br />
gilydd wythnos cyn y Nadolig i ddweud diolch yn fawr<br />
wrth Megan; mae hi wedi bod yn gyswllt CYD Penfro a<br />
Dìnbych y Pysgod am bron dair blynedd a gwneud gwaith<br />
ardderchog i helpu CYD yn sir Benfro.<br />
Yn y noson ffarwelio, cyn bod Megan yn ymadael am<br />
Wiltshire, fe fwynhawyd pryd o fwyd hyfryd a baratowyd<br />
gan Sharon Morgan a'i staff yn y Cross, Broadmoor, ger<br />
Cilgeti. Wedyn, fe gyflwynwyd rhodd oddi wrth ffrindiau<br />
CYD í Megan gan Amelia Amos, Llanion. Chwaraewyd<br />
Gêm Pecyn Dirgelion, 'mystery packet', a baratowyd gan<br />
Robert Davies, a Megan yn cael gwobr ychwanegol o<br />
lyfrau Cymraeg. Arweiniwyd y canu carolau Cymraeg gan<br />
Ray Hobbins.<br />
Cyswllt newydd CYD Dinbych y Pysgod yw Marilyn<br />
Mitchell (01834-813 804).<br />
Cysylltwch â Marilyn am wybodaeth.<br />
CYDTrefdraeth<br />
Cyswllt: Eiry Ladd Lewis (01239-820 401).<br />
Mae Siop Siarad Abergwaun yn cwrdd yn ystod y dydd.<br />
Cyswllt: Jini Williams (01348-872 342).<br />
CYDTyddewi<br />
Cyswllt: Brenda Oevonald (01437-720 333).<br />
Aelodau cangen CYD Tyddewi yn dathlu eu pen-blwydd yn<br />
ddwy oed ym mis lonawr (llun Brenda Dwonald)<br />
Mae CYD Tyddewi yn gwahodd siaradwyr Cymraeg<br />
profiadol i arwain eu gweithgareddau (activíties) nhw yn<br />
aml, ac mae croeso i ddysgwyr a Chymry Cymraeg eraill<br />
ymuno â nhw. Maen nhw'n cwrdd bron bob nos Sadwrn<br />
yn y clwb R.A.F.A. (lan lofft) yn Nhyddewi, rhwng 7pm a<br />
9pm; Mae'n bosibl cael lluniaeth (refreshment) yn ystafell<br />
gyhoeddus y clwb hefyd.<br />
Nos Sadwrn, 28ain Mawrth, mae Pedr MeMullen yn CYD<br />
Tyddewí ac yn bwriadu siarad am ei brofiad yn byw ym<br />
Mhatagonia.<br />
Nos Sadwm, 18fed Ebrill, bydd Mair Garnon James yn<br />
arwain y noson<br />
•<br />
MAE CROESO I BOBLYTU ALLAN I'R CLWB AR Y GWIBDEITHIAU<br />
Awgrymiadau eraill gan aelodau: Sgwrs "Hanes Lleol"; Ymweliad â Nant Gwrtheyrn;<br />
Sgwrs "Arferíon Rhyngwladol"; Cwis Cenedlaethol CYD; Glanhau Traeth efo Cymdeithas Marine Conservation;<br />
Noson Difyrwaith; Darllen Drama; Ymweliad â'rTheatr.<br />
GEIRFA:<br />
Gweithgaredd<br />
Awgrymiadau<br />
Gwibdaith<br />
Rhyngwladol<br />
Cenedlaethol<br />
ActMty<br />
Suggestions<br />
Outing<br />
International<br />
National<br />
Trefnydd<br />
Aelodau<br />
Ymweliad<br />
Arferion<br />
Difyrwaith<br />
Organiser<br />
Members<br />
Visit<br />
Customs<br />
Hobby<br />
Defnyddiol<br />
Syndod<br />
Useful<br />
Surprise<br />
Os da chi isio rhagor o wibdeithiau cysylltwch à'r Ysgrifennydd Rhaglen - Sue Kennedy (01758) 770654<br />
(tel/ffacs)<br />
CYD Dysynni Ysgrifennydd: Doris Southgate (01654) 710883<br />
23/4/98 Bowlio Deg (gadael Ysgol Tywyn am 4.00<br />
21/5/98 Noson yng nghwmni Cyril Jones Canolfan y Tabernacl 7.30<br />
15/6/98 Helfa Drysor (gadael Ysgol Tywyn am 5.00)<br />
Caerdydd a'r Fro<br />
Digwyddiadau wythnosol:<br />
Nos Fawrth cyfarfod yn Nhafarn y Conway, Treganna<br />
Nos Fercher cyfarfod yn Nhafarn y Tavistock, Y Rhath<br />
Nos lau cyfarfod yng Ngwesty'r Parc, Y Rhath<br />
Mae'r gr p hamdden yn mynd o nerth i nerth. Yn barod<br />
maen nhw wedi aros yn Nant Gwrtheyrn, wedi bod ar<br />
sawl taith gerdded gan gynnwys un dros y gwyliau<br />
Nadolig ac mae 'na rai sy'n chwarae sboncen yn<br />
rheolaidd iawn. Cawson ni ginio Nadolig hefyd ym mis<br />
Rhagfyr.<br />
Ceredigion<br />
Aeth criw o bobl o Gaerdydd ddiwedd mis Tachwedd i<br />
dwmpath a drefnwyd gan Bwyllgor y Dysgwyr. Eisteddfod<br />
Genedlaethol Bro Ogwr.<br />
Cyfeiriadur Gweithgareddau Cymraeg<br />
(Caerdydd a'r Fro)<br />
Cyhoeddwyd 10,000 ohonynt gan CYD<br />
Am fwy o wybodaeth am weithgareddau CYD yng<br />
Nghaerdydd a'r Fro cysylltwch â fi ar 01222 486469 /<br />
755475 Gareth Kiff<br />
(Swyddog Cyswllt CYD Caerdydd a'r Fro)<br />
Am wybodaeth am weilhgareddau CYD yng Ngheredigion cysylltwch â'r bobl ganlynol:<br />
Ardal Aberystwyth: Ann Jones (01970 828253); Cangen y Coleg, Aberystwyth: Jaci Taylor<br />
(01970 622143); Siop Siarad Felinfach: Molly Skeet (01974 821395); Ponterwyd: Elaine lzett<br />
(01970 890383); Dyffryn Aeron: Mary Davies (01570 470630); Uanbedr Pont Sleffan: Phyl<br />
Brake (01570 423332).<br />
Aelodau Clwb Clebran CYD Bro'r Preseli yn ymwelti,<br />
chanolfan hamdden newydd Crymych. (llun Jennifer)<br />
Mae Clwb Cleber Bro'r Preseli yn cwrdd bob mis yn y<br />
Crymych Arms, Crymych.<br />
Cyswllt: Glenys Sida (01994-419 631). Teithiau cerdded<br />
hefyd.<br />
CYD Cross Hands<br />
Cyswllt: Fred Bond (01267-275 383).<br />
CYD Hwlffordd<br />
Cyswllt: Ross Grisbrook (01437-767 784).<br />
CYD Llandeilo<br />
Cyswllt: Keith Tompsett (01558- 823807)<br />
Mae CYD Llandeilo wedi aìl-ddechrau cwrdd ers mis<br />
Chwefror.<br />
CYD Llandudoch<br />
Mae CYD newydd yn cwrdd yn gyson yn Uandudoch<br />
(St. Dogmaels) yn ystod y dydd.<br />
I gael manylion, gellir ffonio Sally (01239-613 930).<br />
CYD Llanelli<br />
Cyswllt: Aled (01269-871 366) neu Neil (01269-841 598).<br />
Teithiau Cerdded Sir Benfro a Cheredigion<br />
Mawrth 21<br />
Ymweliad â'r Mwnt, ger Aberteifi, a chwrdd am un o'r<br />
gloch ym maes parcío'r Mwnt. Mae rhagor o fanylion gyda<br />
Glenys (01994-419 631).<br />
Ebrill 21<br />
Bwriedir ymweld ag Amgueddfa Diwydíant Gwlân Cymru<br />
yn Nrefach Felindre, ger Uandysul; am ragor o<br />
wybodaeth, ffoniwch Margaret (01239-711 183).<br />
Mai 16<br />
Powys<br />
Mae CYD yn cwrdd ym maes parcio Abereiddy am un o'r<br />
gloch i gerdded i Borthgain; manylíon gyda Glenys<br />
(01994-419 631).<br />
Gorffennaf 18<br />
Ymweliad â Chasblaidd, Wolfcastle.<br />
Mehefin 20<br />
Ymwelíad â Bosheston, ger Penfro. Am ragor o<br />
wybodaeth, cysylltwch â Ron (01646-683 389).<br />
Geirfa<br />
rhagor o fanylion more details<br />
Amgueddfa Diwydiant Gwlân Cymru<br />
Welsh Textile Industry Museutn<br />
am ragor o wybodaeth for more information<br />
Ffarwelio â DelmaThomas (Swyddog Cyswllt CYD Gogledd Powys)<br />
Be' wnawn ni heb Delma â'í brwdfrydedd heìntus? Gyda thrìstwch mawr rydym yn ei ffarwelio gan ddymuno'n dda<br />
iddi yn y dyfodol. Dywedodd y byddai o gwmpas o bryd i'w gilydd i helpu dysgwyr i ymarter siarad Cymraeg -<br />
chwarae teg i ti Delma a dtotch o galon am yr holi gefnogaeth a syniadau a threfnu amser yr Eisteddfodau<br />
Cenedlaethol a Sioe Uanelwedd.<br />
Cyn iddi adael roedd Dslma wedí trefnu rhaglen o weíthgareddau hyd at ganol mis Gorffennaf ar gyfer canghennau<br />
CYD yn y Trallwng, Machynlleth, Y Drenewydd, Uanfyllin, Llanidloes a Llanfair. Hoffai Panel Golygyddol Cadwyn<br />
CYD gael newyddion a lluníau o rai o'r gweithgareddau ar gyfer y Cadwyn CYO rtesaf - beth arndani bobl gogledd<br />
Powys??<br />
De Powys<br />
Am fanylion am weithgareddau yn ne Powys cysylltwch â Royston James (Swyddog Cyswllt CYD de Powys) ar<br />
(01792) 884860 neu ar ei ffôn symudol (0402)503547.<br />
WÊÊËÊÊ<br />
•i<br />
CAOWYN 5
ArwydcLamJigithocL<br />
yn ABergwaun<br />
[fcapGtRo pgt S , füísti íkj ChîpS ;\\<br />
Mae Mike a Maureen Keating newydd osod<br />
arwydd mawr newydd y tu fas i'w busnes ac<br />
mae arm bum taith sef Cymraeg, Saesneg,<br />
Gwyddeleg., Llydaweg a Ffrangeg. Gwyddel<br />
yw Mike ond dyw e ddim yn siarad<br />
Gwyddeleg ac mae Maureen yn Gymraes o<br />
Abergwaun. Cawson nhw grant gan Fwrdd<br />
yr laith Gymraeg. Am fanylion am y<br />
grantiau sydd ar gael ar gyfer cael<br />
arwyddìon dwyieithog cysylltwch â Bwrddyr<br />
laith Gymraeg ar (01222) 224744 neu Siop<br />
DJ, 14 y Wesh, Abergwaun (01348)<br />
874630.1 bobl ardal Abergwaun sy 'n hoffi'r<br />
syniad o gael arwyddìon, bwydlenni, papur<br />
sgrifennu, papur busnes ac atiyn<br />
ddwyieithog, mae gwasanaeth cynghorí a<br />
chyfieithu yn rhad ac am ddim yn yr ardal.<br />
Manylion oddi wrth Siop DJ.<br />
MAE'IU DDA SIARAD - YW GYMRAEG !<br />
Mae BT wedi sefydlu canolfan arbennig i ddelio â chwsmeriaid sydd<br />
eisiau cynnal eu busnes gyda BT yn Gymraeg.<br />
Mae 15 o bobl yn gweithio yn y ganolfan ym Mae Colwyn yn delio gyda<br />
channoedd o alwadau ffôn yn Gymraeg bob wythnos.<br />
Mae'r ganolfan yn delio â chwestiynau am wasanaeth neu offer BT,<br />
ymholiadau am filiau, cwynion, derbyn<br />
archebion neu gofnodí nam ar linell neu<br />
offer BT, a galwadau gan gwsmeriaid<br />
sydd eisiau derbyn eu biliau ffôn a<br />
gohebiaeth yn Gymraeg. Mae'r ganolfan<br />
ar agor rhwng wyth o'r gloch y bore a<br />
chwech o'r gloch y nos dydd Llun i<br />
ddydd Sadwrn.<br />
IMJL'<br />
Mae BT wedi creu rhif arbennig ar gyfer y<br />
ganolfan, sef 0800-800288. Cafodd cardiau<br />
arbennig yn hysbysebu y rhif yma eu cynnwys gyda'r rhìfyn<br />
diwethaf o Cadwyn.<br />
Rheolwr y ganolfan yw Menna Roberts.<br />
Dywedodd "Er ein bod yn brysur yma rydym yn awyddus iawn i<br />
gael mwy o bobl i ddefnyddio ein gwasanaeth. Fe fyddai'n braf pe<br />
CYMREICTOD<br />
(gan Jenni Hyatt)<br />
Yr ail bennodü<br />
Felly, ydy hi'n bosibl cael cenedl heb iaith? Byddai fy mhrofiad innau<br />
fel plentyn yn y cymoedd, yn ogystal â phrofìad y deunawfed o Fedi,<br />
yn awgrymu ei bod hi, ac yn wir, mae yna sawl gwlad sydd â'i<br />
chymeriad a'i hunaniaeth ei hunan, ond sydd heb iaith gref syn<br />
unigryw iddi. Ystyrier, er enghraifft, yr Unol Daleithiau, Awstralia, Y<br />
Swistir, neu yn fwy perthnasol, Yr Alban a ddangosodd gymaint o<br />
genedlaetholdeb adeg ei refferendwm híthau.<br />
Ffilmiau Cymreig gan<br />
PhilipWyn Jones<br />
Hwylio Mlaen 9 (Y Lolfa: £3.95)<br />
Cyfrol ddiweddaraf y gyfres Hwylio Mlaen yw Ffilmiau Cymreig gan<br />
Philip Wyn Jones. Mae'r gyfrol hon wedi ei rhannu i ddwy ran, sef ffilmiau<br />
Saesneg am Gymru rhwng 1935 a 1953, a ffilmiau Cymraeg<br />
adnabyddus a gynhyrchwyd ers sefydlu S4C.<br />
Mae'r awdur yn amlwg yn wybodus iawn am y byd ffilmíau ac wedi<br />
dadansoddi nifer o agweddau am y ffilmiau unigol, gan gynnwys<br />
cyfarwyddo, actio, sgriptio a ffotograffiaeth. Mae ei ddadansoddiad yn<br />
aml iawn yn feirniadol, ac yn gosod y ffilm yng nghyd-destun y byd<br />
ffilmiau Seisnig. Er enghraifft, gyda tfilmiau megis How Green was my<br />
Dyddlyfr yr Arglwyddes<br />
Llanofer: Dydd Calan, 1835<br />
Codais i'n gynnar, a gwisgais i bais a betgwn newydd<br />
o wlân Cymreig, er mwyn dathlu Dydd Calan. Trueni<br />
bod f'annwyl Benjamin yn anfodlon i wisgo gwisg<br />
draddodiadol dynion Cymru a ddyluniais i llynedd -<br />
basai'n enghraifft mor dda i'r gweìsion. Esboniais i'r<br />
peth unwaith eto iddo fe, ond cuddiodd eì wyneb<br />
gyda'r gwrthbannau o wlân Cymreig a mwmiodd e<br />
rhywbeth am angen cysgu arno ar ôl trefnu'r<br />
seremoni D r Dydd Calan am drí yn y bore, yn ôl yr<br />
hen ddefod Gymreig. (Dwedodd ar y pryd bod y<br />
beohgyn yn tasgu'r d r dros ei gilydd trwy'r amser, yn<br />
lle cynnig golchi wynebau pawb).<br />
Roedd y ddefod galennig yn llwyddiannus ar y cyfan,<br />
er bod rhai plant yn dechrau bwyta yr afalau wedi cael<br />
eu haddurno tra'u bont yn disgwyl am y gweddill i<br />
gyrraedd. Yn y prynhawn, daeth tad un o'm<br />
llawforwynion er nnwyn cwyno am ddefod G yl San<br />
Steftan: "Roedd breictiiau fy merch yn gwaedu ar ôl i<br />
ryw hen lob ei chwípio hi gyda cheincìau anferth o<br />
gelyn - ac ni cheisioch chi eì stopio fe!" "Wrth gwrs na<br />
bai darllenwyr Cadwyn yn gwneud nodyn o'n rhif ac yn ei gadw ger llaw<br />
y ffôn - yn barod i'w ddefnyddio pan mae angen".<br />
Yn dilyn llwyddiant y ganolfan fe fu yn rhaid iddi symud i ystafell newydd,<br />
fwy, ac fe agorwyd hon yn swyddogol gan Gadeirydd Bwrdd yr laith<br />
Gymraeg, yr Arglwydd Elis-Thomas o Nant Conwy yn ddiweddar.<br />
Cofiwch hefyd fod holl lyfrau ffôn a blychau ffôn cyhoeddus BT<br />
yng Nghymru yn ddwyieithog a bod systemau 100 ac 192<br />
BT wedi cael eu trefnu fel bod cwsmeriaid yn gallu siarad<br />
â'r cysylltydd yn Gymraeg os ydynt eisiau.<br />
i<br />
Dyma gyfle gwych i ddarllenwyr Cadwyn<br />
ymarfer eu Cymraeg tra'n delio gyda BT.<br />
Felly os nad ydych eisoes yn derbyn<br />
eich bil ffôn yn Gymraeg, ffoniwch 0800-<br />
800288 i sicrhau y nesaf - mae Menna<br />
a'i thîm yn disgwyl eich galwad.<br />
Canolfan arbennìg BTar waith -<br />
Cofiwch y rhif ffôn: 0800-800288<br />
Bu llawer tro ar fyd ers dyddiau fy magwraeth yng nghesail y tomenni<br />
sorod - mae'r mwyafrif o'r rheini, yn ogystal â'r pyllau glo ar glowyr a'u<br />
cynhyrchai, wedi hir ddiflannu. Yn y Gogledd, mae'r chwareli hefyd<br />
wedi eu cau, ac y mae diweithdra yn rhemp yn ein gwlad. Mae nifer<br />
sylweddol o'n capeli'n wag ac yn dadfeilio; mae crefydd yn mynd ar<br />
drai. Mae hyd yn oed ein balchder ar y cae rygbi wedi oael ei fathru.<br />
Beth, tybed, sydd ar ôl, a beth sy'n ein nodweddu fel cenedl bellach?<br />
Ydy hi'n bosíbl i feddwl, yng nghanol yr holl ddirywiad, bod ein hiaith<br />
yn oodi fel ffenics o'r lludw?<br />
I'WBARHAU<br />
Valley a Proud Valley mae'r ystrydebau am Gymru a'r iaith Gymraeg yn<br />
amlwg iawn, ac mae'r awdur yn cyfeirio at rai golygfeydd chwerthinllyd o<br />
ran y ddelwedd Gymreig a'r defnydd o Gymraeg. Mewn ffilmiau eraill<br />
mae'r awdur yn tynnu ein sylw at gyfarwyddo da ac actio arbennig, er<br />
enghraifft, actio Mervyn Johns yn Half Way House.<br />
Yn ail ran y llyfr mae Philip Wyn Jones yn rhoi golwg feirniadol ar nífer<br />
o'r ffilmìau Cymraeg enwocaf, megis Milwr Bychan, Rhosyn a Rhith a<br />
Hedd Wyn. Eto cawn wybodaeth dreiddgar am gefndir a chynnwys y<br />
ffilmiau gyda'r awdur yn barod iawn i roi ei farn am eu cryfderau a'u<br />
gwendidau.<br />
I unrhyw un sydd â diddordeb yn hanes y diwydiant ffilm yng Nghymru,<br />
mae'r llyfr hwn yn llawn gwybodaeth a lluniau trawiadol. Daw'r awdur â<br />
naws y ffilmiau yn glir gan eich annog i weld, neu i beidio gweld, rhai o'r<br />
ffilmìau Cymreig enwocaf. Fel gyda holl lyfrau'r gyfres Hwylio Mlaen mae<br />
geirfa gynhwysfawr i'ch cynorthwyo ac i'ch helpu i fynd ymlaen i ddarllen<br />
y Gymraeg.<br />
thriaìs i ddim o'i stopio fe", atebais. "Fi yw'r un sy wedi<br />
trefnu'r seremoni - hen ddefod Gymreig yw hi". O'r<br />
díwedd, gadawodd dan rwgnach dan ei wynt.<br />
Ro'n i wedi trefnu'r Mari Lwyd ar y noson honno.<br />
Roedden nhw'n actio gyda brwdfrydedd ac roedd<br />
tipyn gormod o frwdfrydedd, yn fy marn i, gan<br />
Siencyn yr ostler 'Yr Hen Fuwch' - roedd e'n wincian<br />
ar y gynulleídfa trwy'r amser, ac yn gwegian yn lle<br />
dawnsio. Dw i'n credu bod pawb yn y t wedí<br />
mwynhau'r noson - sul bynnag, roedd f'annwyl<br />
Benjamin yrt crechwenu ambell waith.<br />
Mae rhaid i lawtorwynion a gweìsion godi'n gynnar<br />
yfory, felly stopiais i'r adloniant am hanner nos. O<br />
f'ystafell, wrth baratoi i fynd i'r gwely, clywais i<br />
Siencyn yn gweiddi a sgrechian wrth gerdded trwy'r<br />
ardd gyda chriw. Agorais i'r ffenestr a galwais :<br />
'Peidiwch ag andwyo defod y Mari Lwyd!'; cerddodd e<br />
bant dan rwgnach. Es i i'r gwely, ile roedd f'annwyl<br />
Benjamin yn cysgu eisoes, yn grwgnach am rubanau<br />
cochion.<br />
Pam mae cymaint o bobl, yn hwyr neu'n hwyrach, yn<br />
dechrau mwmian yn f'ngwydd i?<br />
Gwyneth Roberts<br />
Eisteddfod<br />
Hwyl yn<br />
Llanwrtyd<br />
Y mae Rhian Phillips yn<br />
astudio Cymraeg Safon Uwch<br />
yn y chweched dosbarth yn<br />
Ysgol Uwchradd Llanfair-ym-<br />
Muallt. Ar gyfer ei chwrs, y<br />
mae yn rhaid iddi gyflawni<br />
Prosiect Personol. Y mae hi<br />
wedi dewis cynnal Eisteddfod<br />
Hwyl yn nhafarn y New Inn yn<br />
Llanwrtyd.<br />
Dyma gyfle i Gymry Cymraeg<br />
a phobl sy'n dysgu Cymraeg<br />
ddod at ei gilydd i gael amser<br />
da ac i siarad Cymraeg. Bydd<br />
y noson yn cael ei chynnal ar<br />
yr ail o Ebrill 1998 am hanner<br />
awr wedi saith.<br />
GRHDD RLLRNOL<br />
Prifysgol Cym<br />
Pen-blwydd Hapus i<br />
Radd Allanol yn 18 oed<br />
Ers 1980, enillodd 44 o fyfyrwyr radd BA drwAr
misol lliwgar ar gyfer dysgwyr<br />
ysgolion uwchradd, sy'n cydfynd<br />
â phecyn aml À<br />
gyfryngol IAWÎ / A<br />
M<br />
ith amrywiol ar gyfer i w<br />
ip gyda'r enwogion<br />
IAWI! - cyfle diguro<br />
i ddarllen<br />
I Cymraeg!<br />
/glau gwefreiddiol gostyngiad;<br />
wnau difyr archebion m,<br />
yfle i ysgolíon gyfrannu - unrhywbeth!<br />
"Micysyfltwchâ'r<br />
Golygydd, IAW!, Swyddfa'r Urdd, Ffordd Llanbadarn,<br />
Aberystwyth, Ceredigion, SY23 1EN<br />
Ffôn: (01970) 623744 Ffacs: (01970) 626120<br />
NOFELAU I ÖDYSGWYR<br />
CYFRES O NOFELAU CYFFRO<br />
DIFYR GAN PAT CLAYTON<br />
• Penodau byr, arddull syml<br />
• Cymeriadau by w, stori dda<br />
• Geirfa ddethol ar gyfer bob<br />
pennod<br />
» yr awdur ei hun yn ddysgwraig<br />
» dull da o ennill hyder - a<br />
mwynhau llyfr ar yr un pryd!<br />
Yn y gyf res:<br />
1. Hen Ffrindiau, Hen Gelwyddau: £3.25<br />
2. Garddio yn y Gwaed: £3.25<br />
3. Dim Dianc: £3.50<br />
f<br />
4. Gofal! Dysgwyr: £3.50<br />
5. Trioleg yr Aderyn Brith: Aderyn y Nos: £3.50<br />
i GOBAITH CYMRU<br />
Addas ar<br />
gyfer cyfnod<br />
allweddol<br />
3a4o'r<br />
Cwricwlwm<br />
Cenedlaethol<br />
Ail laith, ac i<br />
bob dysgwr<br />
brwd arall.<br />
^ ásg Carreg Gwalch<br />
Iard yr Orsaf, Llanrwst LL26 0EH<br />
Ffôn: (01492) 642031<br />
Defnyddia<br />
dy Gymraeg!<br />
• Bîliau Trydan, Nwy,<br />
D r, Ffôn<br />
• Cyngor Lleol<br />
• Swyddfa'r Post<br />
• Banciau<br />
^LChwilio am Waith<br />
> Hawlio Budd-dâl<br />
Wrth ddefnyddio'r gwasanaethau hyn<br />
gallwch ddefnyddio'r iaith Gymraeg.<br />
Cymerwch fantais o bob cyfle.<br />
Am ragor o wybodaeth<br />
BWRDD<br />
YRIAITH<br />
GYMRAEG<br />
Hwylío 'Mlaenl<br />
T7. gyda llyfrau'r<br />
Lolfa i Ddysgwyt<br />
9. FFILMIAU CYMREIG<br />
Barn diflewyn ar dafod Philip<br />
Wyn Jones ar 14 o'r ffilmiau<br />
Cymreig enwocaf o How Green<br />
was my Valley i Hedd Wyn.<br />
10. CYFLE I SIARAD<br />
Cyngor Heini Gruffudd ar sut i<br />
gael hwyl wrth ddysgu'r iaith<br />
a'r llefydd y gall dysgwyr<br />
gymdeithasu yn y Gymraeg.<br />
OS HOFFECH DDERBYN IFYOUD LIKEACOPY<br />
COPI O'R LLYFRYN YMA<br />
OF THIS BOOKLET<br />
FFONIWCHNIAR<br />
CALL US ON<br />
01222 475226<br />
WALEStCYMRU<br />
Eisoes yn y gyfres Hwylio 'A/llaen - £3.95 yr un ...<br />
1. Sgyrsiau Dros Baned - Elwyn Hughes<br />
2. Cymry Ddoe - Catrin Stevens<br />
3. Teithiau Car - Siôn Mereditih<br />
4. Sêr Heddiw - Elin Meek<br />
5. Gwerth y Byd yn Grwn - Duncan Brown<br />
6. Y Sîn Roc - Kate Crockett<br />
7. Cymry Wrth Eu Gwaith - Elin Meek<br />
8. Llyfrau Cymraeg Enwog - Glenys Mair Roberts<br />
Cofiwch hefyd am ...<br />
Welsh Phrases for Learners - Leonard Hayles - £5.95<br />
Allan yn fuan ...<br />
Welsh Learners' Dictionary - Heini Gruffudd - £8.95<br />
AR GAEL YN EICH 5IOP LEOL<br />
NEU YN UNIONCYRCHOL<br />
O'R LOLFA<br />
Talybont Ceredigion<br />
SY24 SAP<br />
ffôn 01970 832 304<br />
I ffacs 832 782<br />
isdn832 813<br />
I e-bost ylolfa@ylolfa.com<br />
y we www.ylolfa.com<br />
CADWYN 7
Mae CYD yn fudiad i bawb:<br />
- Siaradwyr rhugl eu Cymraeg<br />
- Dysgwyr y Gymraeg<br />
ÍW<br />
Yll?<br />
Mudiad sy'n trefnu gweithgareddau<br />
Cymraeg ar gyfer pobl sy'n dysgu<br />
Cymraeg, a'r rhai sydd eisoes yn<br />
siarad y Gymraeg ac am weld yr<br />
iaith yn ffynnu.<br />
Mudiad sy'n darparu gwasanaeth i<br />
bawb sydd am hyrwyddo'r defnydd<br />
o'r Gymraeg.<br />
PAM<br />
YMAELODI<br />
i ennill hyder i siarad Cymraeg<br />
i sicrhau bod Cymru fel gwlad,<br />
yn cadw ei hiaith yn fyw<br />
WHOIS CYD?<br />
CYD is a movement for everyone:<br />
- fluent Welsh speakers<br />
- Welsh learners<br />
WHATIS CYD?<br />
A movement which arranges Welsh<br />
activities for Welsh learners and<br />
fluent Welsh speakers who wish to<br />
see the language thriving.<br />
A movement which provides a<br />
service for all those involved in<br />
promoting the use of the Welsh<br />
language.<br />
WHY JOIN<br />
CYD?<br />
to gain the confidence<br />
to speak Welsh<br />
to ensure that Wales as<br />
a country keeps its<br />
language alive<br />
FFURLEN YMAELODI CYD MEMBERSHIP FORM<br />
ENW NAME<br />
CYFEIRIAD<br />
ADDRESS<br />
RHIF FFÔN PHONE NO<br />
CANGEN BRANCH<br />
(os oes un ìf relevant)<br />
TÂL FEEÍ<br />
COD POST POST CODE<br />
Aelodaeth blwyddyn annuaí membership:<br />
£5.00<br />
£2.00 i fyfyrwyr, pensiynwyr a'r di-waith<br />
Aelodaeth Corfforaethol Corporaie membershìp:<br />
£20 i fudiadau gwirfoddol fcr voluntary organisations and charities<br />
Dim llai na not less than £50 i gyrff cyhoeddus a phreifat<br />
for public and private bodies<br />
Aelodaeth unigolyn am oes índividual life membership<br />
£100<br />
Hoffwn dderbyn gwybodaeth am y gweithgareddau canlynol:<br />
/ would like fo receive informaiion about the following activities:<br />
U Enw'r gangen agosaf The name of the nearest bronch<br />
U Cyfeillion llythyr Penpals<br />
Q Cyfeillion ffôn Phone pals<br />
ü Llyfrau a chyrsiau i ddysgwyr Booícs and courses for<br />
Welsh learners<br />
Dychwelwch i Refurn fo<br />
CYD<br />
Yr Hen Goleg<br />
Heol y Brenin<br />
Aberystwyth<br />
Ceredigion SY23 2AX<br />
Ffôn/Ffacs: (01970) 622143<br />
Cedwir y wybodaeth uchod<br />
ar grorrfa ddata yn Swyddfa<br />
CYD, Aberystwyth.<br />
The above information will<br />
be kept on a dafa base in<br />
CYD's office /n Aberystwyth.<br />
Cymry Cymraeg a Dysgwyr yn cystadlu ar y cyd<br />
ETHOL CYD 19<br />
Pwy fydd yn y tîm? - rhwng tri a chwech o bobl - nid oes rhaid bod yn<br />
aelod o CYD<br />
rmry Cymraeg a dysgwyr, ond bydd rhaid bod yna o leiaf un<br />
JS Gymraeg ac o leiaf un dysgwr/ddysgwraig ymhob tîm.<br />
Eleni yr ydym yn ceisio symleiddio'r cyfarwyddiadau am sut i gystadlu yn y cwis.Teimlid<br />
bod gormod o waith papur y llynedd, felly, yr ydym yn cynnwys y wybodaeth<br />
angenrheidiol a ffurflen gais yn y rhifyn hwn o Cadwyn CYD. Bydd trefnwyr a<br />
chwisfeistri'r rowndiau lleol yn derbyn canllawiau trwy'r post.<br />
derfynol, sef, tîm o bob ardal lle mae Swyddog Cyswllt CYD.<br />
iau lleol unrhyw amser rhwng mis Mawrth a mis Gorffennaf 1998 yn ol y galw<br />
d derfynol rhwng 2 a 3 o'r gloch Dydd Mercher 5ed Awst, 1998 ym Mhabell y Dysgwyr<br />
yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Bro Ogwr.<br />
Sut fath o gwis ydy Cwis CYD?<br />
rhaid iddo gael ei gynnal mewn tafarn.<br />
EIBENEIHUN<br />
ì fydd yna gwestiynau ar bob math o bynciau ysgafn, gan ddefnyddio lluniau a thapiau<br />
gwrando a fideo (os oes peiriant fideo ar gael).<br />
Bydd y cwis yn cael ei gynnal yn gyfangwbl yn y Gymraeg ac ar lefel syml a fydd yn ei gwneud<br />
yn hawdd i ddysgwyr gymryd rhan ynddo.<br />
Cofnodi r cwis<br />
. o'r timau sydd wedi cymryd rhan yn y cwis ac felly mae angen sicrhau<br />
lograffiau yn dod i mewn i swyddfa CYD i'r perwyl yma. Nid oes rhaid cael ffotograffydd<br />
proffesiynnol<br />
tru o£5 i sw<br />
Enw'r Gymdeithas<br />
FFURFLEN GAIS CWIS CYD 1998<br />
Cangen (os yn briodol)..<br />
Enw'r cysylltydd ,<br />
Cyfeiriad<br />
CôdPost Rhifffôn Rhif Ffacs ,<br />
A wnewch chi gynnig enw cwisfeistr lleol. (Bydd CYD yn cysylltu ag ef/hi).<br />
Enw<br />
Cyfeiriad<br />
Rhif ftôn/Hacs<br />
A wnewch chi gynnig dyddiadau ar gyfer cynnal y rownd gyntaf:<br />
Ç \IÍM £k I C ^ Yr wyf wedi amgau'r tâl cofrestru o £5 ydywf [] nac ydwyf Q<br />
Dychweler y ffurflen i: CWIS CYD, CYD, Yr Hen Goleg, Heol y Brenin, Aberystwyth, Ceredigion SY23 2AX Ffôn/Ffacs: (01970) 622143<br />
SWALEC<br />
0CADWYN