cylchgrawn
Rhifyn 47 Haf 2004 - Cyd
Rhifyn 47 Haf 2004 - Cyd
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Cadwyn_16pp_47.qxd 27/5/04 10:32 am Page 9<br />
Y Prawf<br />
Stori gan Jane Black<br />
Dros y blynyddoedd yr oedd ffermdy Cwmllydan wedi<br />
nythu yng nghysgod y bryn bach rhwng y traeth a’r cwm.<br />
Tfl cerrig ydoedd, y muriau yn dair troedfedd o drwch. Yr<br />
oedd y paent ar y ffenestri sgwâr a’r drysau isel yn<br />
fflawiog, ac yr oedd yn amhosibl dyfalu beth oedd y lliw<br />
gwreiddiol. O gwmpas y ffermdy yr oedd casgliad o hen<br />
dractorau rhydlyd, ceir heb olwynion ac offer fferm wedi<br />
eu gwasgaru yma ac acw mewn gwely o ddanadl poethion.<br />
Ar ochr arall i’r cwm, ar y clogwyn, yn herio’r gwynt<br />
creulon a chwythai yn syth o Fôr Iwerddon, safai fila<br />
goncrid wen a adeiladwyd yn y tridegau fel tfl gwyliau, ei<br />
tho gwastad yn fwy addas i Sbaen na Cheredigion.<br />
Plygai’r planhigion yn yr ardd daclus tuag at y dwyrain fel<br />
pe basent yn ceisio dianc o stormydd yr hydref a ratlai<br />
fframwaith metel y ffenestri.<br />
tad y Cyrnol wedi gosod y tfl i deulu o Lundain. Yn y<br />
pumdegau yr oedd yn well ganddo dreulio ei wyliau yn<br />
Ewrop ac yn ddiweddarach yn y Bahamas ond nid oedd<br />
wedi gwerthu’r tfl. Yr oedd wedi ei osod yn yr haf am rent<br />
sylweddol heb wario llawer ar gynnal a chadw. Pan<br />
etifeddodd y Cyrnol Clifftops yn yr wythdegau yr oedd yn<br />
dal yn y fyddin a pharhaodd â’r un polisi. Ym 1992<br />
gadawodd y Cyrnol y fyddin ac aeth i fyw ar y stad deuluol<br />
yn Swydd Gaerlflr. Yn dilyn cyngor rhai o’i ffrindiau<br />
cyfoethog daeth yn aelod o Lloyd’s ond dewisodd syndicet<br />
anffodus a chollodd bopeth bron. Yr oedd rhaid gwerthu’r<br />
stad i gyflawni ei ymrwymiadau i Lloyd’s a phenderfynodd<br />
symud i Clifftops. Anwybyddai bobl eraill a oedd wedi<br />
ymddeol i’r ardal, ac yr oedd tanysgrifiad y clwb golff<br />
gryn dipyn yn llai nag yng Nghanolbarth Lloegr.<br />
Cewch chi ddarllen gweddill y stori hon ar wefan Cyd<br />
www.aber.ac.uk/cyd<br />
Aled Rhys oedd yr olaf o deulu a oedd wedi bod yn ffermio<br />
yn y cwm am fwy na phedair canrif. Nid oedd wedi ei<br />
addasu ei hun i’r ffordd fodern o ffermio ac o’r braidd y<br />
crafai fywoliaeth. Cawsai nifer o gynigion gan bobl a oedd<br />
yn awyddus i newid y tfl a’r ysguboriau yn fflatiau gwyliau<br />
a llenwi’r cwm â charafannau, ond fyddai Cwmllydan byth<br />
yn ystyried gwerthu’r fferm. Ei etifeddiaeth ydoedd ac yr<br />
oedd yn rhan o’i hunaniaeth. Pan werthasai ei dad y safle<br />
ar y clogwyn yn ystod y dirwasgiad, dewis rhwng hynny a<br />
mynd i’r wal oedd hi. Er bod hynny wedi digwydd cyn ei<br />
enedigaeth yr oedd Cwmllydan yn dal i deimlo yn ddig fod<br />
ei dad wedi colli darn o dir y teulu.<br />
Cartref Cyrnol Montford oedd Clifftops. Yn ystod y<br />
rhyfel, ac am ychydig o flynyddoedd ar ôl hynny, yr oedd<br />
Llun Felicity Elena Haf<br />
Hawlfraint Jane Black<br />
Gwers Yrru yng Ngheredigion<br />
(H = Mr Ifans, Hyfforddwr; N = Nia, Dysgwraig)<br />
H<br />
N<br />
H<br />
N<br />
H<br />
N<br />
H<br />
P’nawn da, Nia.<br />
P’nawn da, Mr Ifans. Siwt ych chi?<br />
Iawn, diolch, Nia. Bant â ni, te. Ar y groesffordd nesaf,<br />
tro i’r dde.<br />
Reit, Mr Ifans. Wps! Sori am y ‘petrol cangarw’.<br />
I’r dde, ddwedais i, Nia, i’r dde!<br />
Wps, sori eto.<br />
Paid â gyrru ar y palmant. Mae pobl yn cerdded yna.<br />
Mae’n ddanjerys.<br />
N O, sori, ond gwelais i Mam yn dod allan o’r siop ddillad<br />
newydd, gyda bag enfawr! Ydych chi’n iawn, Mr Ifans.<br />
Chi’n edrych braidd yn wyn?<br />
H Nac ydw, dw i ddim yn iawn a dw i’n gorffen y wers am<br />
heddiw.<br />
N: O diar. Wel, wela i chi’r wythnos nesaf, te, ar yr un<br />
amser. Hwyl nawr.<br />
H Hwyl! Ffiw!!!<br />
Jill Roberts<br />
9