cylchgrawn
Rhifyn 47 Haf 2004 - Cyd
Rhifyn 47 Haf 2004 - Cyd
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Cadwyn_16pp_47.qxd 27/5/04 10:21 am Page 2<br />
ad<br />
Llywydd Anrhydeddus<br />
Yr Athro Bobi Jones<br />
Cadeirydd<br />
Mary Burdett-Jones<br />
Is-Gadeirydd<br />
Kathryn Hughes<br />
Trysorydd<br />
Emyr-Wyn Francis<br />
Ysgrifennydd Cyffredinol a Chadeirydd yr Is-Bwyllgor<br />
Marchnata a Chyhoeddi<br />
Glyn Saunders-Jones<br />
Rheolwr Swyddfa<br />
Jaci Taylor (01970) 622143 e-bost: jct@aber.ac.uk<br />
Rheolwr y Gogledd a’r Canolbarth<br />
Rhodri Francis (01970) 628599 e-bost: rhf@aber.ac.uk<br />
Rheolwr y De<br />
Martin Davies (01554) 776587 e-bost: davieswizlet@aol.com<br />
Swyddfa Cyd Office<br />
10 Maes Lowri, Aberystwyth, Ceredigion<br />
SY23 2 AU<br />
Ffôn/Ffacs: 01970 622143<br />
e-bost: cyd@aber.ac.uk<br />
y we: www.aber.ac.uk/cyd<br />
Mae Cadwyn Cyd yn ymddangos bedair gwaith y flwyddyn.<br />
Dyddiadau cyhoeddi arferol: Mawrth, Mehefin, Medi, Tachwedd<br />
Mae Cyd yn elusen gofrestredig rhif 518371.<br />
Cefnogir gwaith Cyd gan Fwrdd yr Iaith Gymraeg.<br />
Cyhoeddwyd gan/Published by: Cyd, 10 Maes Lowri, Aberystwyth,<br />
Ceredigion SY23 2AU.<br />
Argraffwyd a dyluniwyd gan/Printed and designed by: Cambrian Printers<br />
Swyddog Datblygu newydd Cyd yn Sir<br />
Gaerfyrddin a Chwm Tawe yw John Dixon.<br />
Mae John o Gaerdydd yn enedigol, a dysgodd<br />
e'r Gymraeg yn y 70au cynnar. 'Roedd e'n byw<br />
yn Ninas Powys, ym Mro Morgannwg, tan 1991,<br />
pan symudodd e a'i deulu i fyw yn ardal<br />
Llanpumsaint. Tan yn ddiweddar, bu'n<br />
gweithio i gwmni ymgynghori rhyngwladol, ond<br />
mae bellach yn gweithio’n rhan amser i Cyd a rhan amser ar<br />
ei liwt ei hun fel ymgynghorydd. Mae hefyd yn gwneud<br />
rhywfaint o gyfieithu, ac yn diwtor dosbarth Cymraeg i<br />
Oedolion yn Alltwalis. Mae ei wraig Fran hithau wedi<br />
dysgu'r Gymraeg trwy gwrs Wlpan, hefyd yn y 70au, ac mae<br />
ganddynt dri o blant.<br />
Mae e wrthi ar hyn o bryd yn cwrdd â'r gwahanol grwpiau<br />
ac aelodau Cyd yn ei ardal, ac yn gobeithio cychwyn<br />
grwpiau newydd yn y dyfodol agos hefyd. Mae'n bwriadu<br />
cyd-weithio yn agos gyda'r gwahanol fentrau iaith er mwyn<br />
gwneud y gorau o'r adnoddau prin sydd ar gael.<br />
2<br />
Gair o’r Gadair<br />
Parch ar y ddwy ochr yw’r allwedd i’r berthynas<br />
rhwng y gymuned Gymraeg a’r dysgwyr. Nod Cyd<br />
yw integreiddio dysgwyr yn y gymuned honno yn<br />
hytrach na’u cymathu. Mewn traethawd prifysgol<br />
diffiniodd Cynog Dafis integreiddiad drwy ddweud<br />
bod ‘unigolyn (neu deulu) yn cymryd ei le’n<br />
esmwyth, heb dyndra na gwrthdaro o bwys, mewn cymdeithas y daw iddi o’r<br />
tu allan, ond heb o anghenraid golli ei wahanolrwydd na’r priodoleddau a’i<br />
gwnâi’n bosibl ei adnabod fel “dyn d˘ad” (neu “deulu d˘ad”)’.<br />
Mae Cynog Dafis yn diffinio cymathiad fel ‘[p]roses fwy radicalaidd o<br />
dipyn, sef bod y dyfodiad yn mewnoli gwerthoedd a phriodoleddau y<br />
gymdeithas sy’n ei dderbyn, i’r fath raddau fel iddo ddod yn fwyfwy anodd<br />
ei adnabod fel person a darddodd o gymdeithas arall. Gellir cael graddau o<br />
gymhathiad (sic); go anaml, os o gwbl, y cwblheir yr ail broses gyda<br />
dyfodiad o oedolyn.’<br />
Nod Cyd yw integreiddio, sydd nid yn unig yn fwy realistig ond hefyd yn<br />
cydnabod bod gan y dysgwr rywbeth i’w gyfrannu i’r gymuned Gymraeg.<br />
Yn ôl un tiwtor beth mae dysgwyr yn ei roi iddi hi yw eu gobaith a’u hyder<br />
ynglfln â dyfodol yr iaith Gymraeg. Gan fod y gymuned Gymraeg yn<br />
datblygu’n gyflym gyda phobl yn symud mwy gyda’u gwaith, mae’n haws i<br />
ddysgwyr gael eu derbyn. Mae’r dysgwyr yn awyddus iawn i fod yn rhan<br />
o’r prosiect cenedlaethol o adfer yr iaith Gymraeg ym mhob rhan o Gymru.<br />
Cyfrannu a derbyn. Fe roddodd y diweddar Tudor Henson, a oedd wedi<br />
dysgu Cymraeg yn eithriadol o dda ei hunan, lawer drwy siarad â dysgwyr<br />
ar Gynllun Pontio Cyd. Fe gafodd gymaint o bleser wrth wneud fel y<br />
rhoddodd ei weddw, Nia Henson, rodd o £250 i gangen Cyd Aberystwyth er<br />
cof amdano. Mae rhoddion fel hyn yn galonogol iawn i ni ac rydym yn<br />
ddiolchgar iawn iddi.<br />
Braf yw cael cyfle i ddiolch hefyd i Ann Jones sydd wedi ymddeol fel<br />
Ysgrifennydd Cangen Cyd Aberystwyth ar ôl blynyddoedd lawer o<br />
wasanaeth i Cyd gyda chefnogaeth ei g˘r Gwyn. Wedi byw am flynyddoedd<br />
yn Llundain, doedd Ann ei hunan ddim yn hyderus wrth siarad Cymraeg ond<br />
mae gwirfoddoli gyda Cyd wedi ei helpu hi hefyd. Mae Ann wedi<br />
trosglwyddo’r gwaith yn llwyddiannus iawn i Linda Gay ac eraill.<br />
A hoffech fod yn Ymddiriedolwr Cyd? Mae angen Trysorydd arnom, ac<br />
rydym yn awyddus i gael pobl o wahanol rannau o Gymru. Os ydych yn<br />
fodlon teithio i Aberystwyth ar gyfer cyfarfodydd tua pum gwaith y<br />
flwyddyn (telir treuliau), cysylltwch â ni a dywedwch pa sgiliau a phrofiad<br />
sydd gennych i’w cynnig.<br />
A Word from the<br />
Chair<br />
Respect on both sides is the key to the relationship between the Welshspeaking<br />
community and the learners. Cyd’s aim is to integrate learners<br />
into that community rather than to assimilate them. In a university thesis<br />
Cynog Dafis defined integration as ‘an individual (or a family) taking his or<br />
her (or its) place comfortably, without tension or significant conflict, in a<br />
society to which he or she (or it) comes from outside, without necessarily<br />
losing his or her (or its) distinctness or the characteristics which make it<br />
possible to recognize him or her (or it) as a ‘newcomer’ (or ‘newcomer<br />
family’).<br />
Cynog Dafis defines assimilation as ‘a much more radical process, whereby<br />
the incomer internalizes the values and characteristics of the society which<br />
accepts him or her, to such a degree that it becomes more and more difficult<br />
to recognize him or her as someone who comes from another society. There