KAPITAŁ LUDZKI
Biuletyn Informacyjny PO KL nr 1/2010 - EFS - PoznaÅ
Biuletyn Informacyjny PO KL nr 1/2010 - EFS - PoznaÅ
- No tags were found...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
<strong>KAPITAŁ</strong> <strong>LUDZKI</strong><br />
w Wielkopolsce nr 1/2010<br />
Biuletyn informacyjny komponentu regionalnego PO KL 2007-2013<br />
EKONOMIA<br />
SPOŁECZNA<br />
Regionalny Ośrodek<br />
EFS w Poznaniu<br />
w liczbach bezwzględnych<br />
300 000<br />
250 000<br />
200 000<br />
150 000<br />
100 000<br />
50 000<br />
0<br />
247 869<br />
232 251<br />
17,3<br />
211 420<br />
15,9<br />
169 089<br />
14,6<br />
133 563<br />
112 827<br />
11,7<br />
91 441<br />
9,1<br />
7,8 6,4<br />
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009<br />
liczba bezrobotnych<br />
stopa bezrobocia<br />
20,0<br />
19,0<br />
18,0<br />
17,0<br />
16,0<br />
15,0<br />
14,0<br />
13,0<br />
12,0<br />
11,0<br />
10,0<br />
9,0<br />
8,0<br />
7,0<br />
6,0<br />
%<br />
Sytuacja na rynku<br />
pracy w Wielkopolsce<br />
w 2009 roku<br />
<br />
<br />
<br />
Człowiek - najlepsza inwestycja
W NUMERZE<br />
WSTĘP<br />
BEZ WYŚCIGU • wprowadzenie Barbary Kwapiszewskiej,<br />
Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu<br />
3<br />
<strong>KAPITAŁ</strong> <strong>LUDZKI</strong><br />
Wydarzenia • drzwi otwarte, spotkanie Regionalnej Informacyjnej Grupy Roboczej,<br />
szkolenia i zmiany zasad dokonywania wyboru projektów<br />
Plany Działań 2010 • omówienie kryteriów obligatoryjnych i strategicznych,<br />
czyli jakie warunki trzeba spełnić, by uzyskać dofinansowanie<br />
Animatorzy działają w terenie • jak doradza Regionalny Ośrodek<br />
Europejskiego Funduszu Społecznego w Poznaniu<br />
Solidarność, partycypacja i samorządność • czyli najważniejsze zasady działania<br />
podmiotów ekonomii społecznej<br />
W poszukiwaniu nowych rozwiązań • projekty innowacyjne w regionalnym<br />
komponencie PO KL<br />
4<br />
6<br />
10<br />
13<br />
16<br />
RYNEK PRACY<br />
Sytuacja na rynku pracy w Wielkopolsce w 2009 r. • ponad 100 tys. osób zarejestrowanych<br />
w urzędach pracy<br />
Partnerzy rynku pracy na rzecz polityki zatrudnienia w regionie<br />
w 2009 i 2010 roku • realizacja Planu Działań na Rzecz Zatrudnienia w Województwie<br />
Wielkopolskim na 2010 rok<br />
Fundusz Pracy w Wielkopolsce walczy z bezrobociem w 2010 r. • województwo otrzymało<br />
środki w wysokości 275,5 mln zł<br />
Posiedzenie Wojewódzkiej Rady Zatrudnienia w Poznaniu w dniu<br />
17 lutego 2010 r. • sprawozdanie<br />
Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji pomocny dla zwalnianych<br />
w branży motoryzacyjnej • Wielkopolska skorzystała ze środków EFG<br />
Centra aktywizacji zawodowej w Wielkopolsce • w naszym województwie zostało<br />
utworzonych 30 takich placówek. Jak CAZ-y pomagają klientom?<br />
Poradnictwo zawodowe w wielkopolskich urzędach pracy w roku 2009 • z indywidualnych<br />
konsultacji z doradcami skorzystało 72 650 osób<br />
22<br />
23<br />
24<br />
25<br />
25<br />
26<br />
27<br />
„Kapitał Ludzki w Wielkopolsce”<br />
Biuletyn informacyjny komponentu regionalnego PO KL Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu<br />
Wydawca<br />
Samorząd Województwa Wielkopolskiego<br />
Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu<br />
ul. Kościelna 37, 60-537 Poznań<br />
tel. 61 846 38 78<br />
fax 61 846 37 20<br />
www.efs.wup.poznan.pl<br />
Kolegium Redakcyjne<br />
WUP w Poznaniu<br />
Sylwia Wójcik – przewodnicząca<br />
Natalia Dreszer<br />
Natalia Wesołowska<br />
Monika Degórska<br />
Bernadeta Ignasiak<br />
Realizacja<br />
Smartlink Sp. z o. o.<br />
ul. Mickiewicza 3/10, 60-833 Poznań<br />
e-mail: biuro@smartlink.pl, www.smartlink.pl<br />
Redakcja: Jerzy Gontarz, Agata Rokita<br />
Projekt graficzny i skład: Maciej Pachowicz<br />
Koordynacja prac z ramienia WUP: Iwona Danowska<br />
2 І Biuletyn informacyjny komponentu regionalnego PO KL 2007-2013
WPROWADZENIE<br />
BEZ WYŚCIGU<br />
Wielkopolska należy do regionów, które notują najniższe w Polsce bezrobocie. Kryzys dotknął<br />
jednak również rynek pracy w naszym województwie. Wzrost stopy bezrobocia obserwowaliśmy<br />
już od końca listopada 2008 r. Cały rok 2009 nie przyniósł zmiany tego negatywnego trendu.<br />
W lutym 2010 r. stopa bezrobocia sięgnęła 10,1%, ale w marcu szczęśliwie zaobserwowaliśmy<br />
jej spadek do 9,5%. Trzeba mieć nadzieję, że ta tendencja utrzyma się w dłuższym okresie.<br />
Kształcenie dostosowane do potrzeb<br />
Największą dynamikę wzrostu bezrobocia notowaliśmy w regionie poznańskim, ale pamiętajmy,<br />
że sytuacja wyjściowa Poznania była dużo lepsza niż na przykład powiatu konińskiego.<br />
O pogorszeniu sytuacji zdecydowały zarówno zwolnienia grupowe, jak i duża liczba absolwentów<br />
pozostających w Poznaniu po zakończeniu studiów.<br />
Od kilkunastu lat panuje przekonanie, że wyższe wykształcenie daje duży prestiż i zwiększa szanse<br />
na rynku pracy. Całkowitej degradacji uległo w tym czasie szkolnictwo zawodowe. Teraz stwierdzamy<br />
brak osób na rynku pracy z wykształceniem zawodowym, chociażby spawaczy. Jest więc wyraźna<br />
potrzeba odbudowania tego segmentu edukacji. Na pewno nie powrócimy do modelu sprzed<br />
20 lat, ale powinna to być odpowiedź na rzeczywiste potrzeby pracodawców. Brakuje również osób<br />
z wykształceniem politechnicznym, dlatego wprowadza się tzw. kierunki zamawiane. Studenci deficytowych<br />
kierunków mają szansę na stypendia finansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego.<br />
Wsparcie z EFG<br />
Wielkopolska była pierwszym w kraju regionem, który wykorzystał przy wsparciu Ministerstwa Rozwoju Regionalnego środki Europejskiego<br />
Funduszu Dostosowania do Globalizacji (EFG). W naszym regionie sektor motoryzacyjny to 280 firm, które tworzą ok. 24<br />
tys. miejsc pracy. Ponadto 50 tys. osób pośrednio utrzymuje się dzięki branży motoryzacyjnej. Kryzys szczególnie dotknął tę branżę.<br />
Należało więc szybko poszukać odpowiednich form pomocy dla zwalnianych pracowników. Wystąpiliśmy o wsparcie dla zwalnianych<br />
w branży motoryzacyjnej.<br />
Fot. M. Zakrzewski<br />
Pierwszy wniosek składaliśmy wspólnie z powiatowymi urzędami pracy w Lesznie, Ostrzeszowie i Rawiczu. Wystąpiliśmy o pomoc dla<br />
zwolnionych pracowników z firm Sews Polska i Leoni Autokabel Polska (łącznie pracę w nich straciło 1 779 osób). Wartość pakietu<br />
usług sfinansowanych z EFG dla 690 osób wyniosła ponad 3 mln zł. Drugi wniosek dotyczył pomocy dla zwalnianych z zakładów<br />
H. Cegielskiego i firm współpracujących z tymi zakładami. Pomoc o wartości 690 tys. zł objęła 540 osób.<br />
Czas na CAZ<br />
Obowiązek tworzenia Centrów Aktywizacji Zawodowej (CAZ) nałożyła na powiatowe urzędy pracy ustawa o promocji zatrudnienia<br />
i instytucjach rynku pracy. W województwie wielkopolskim funkcjonuje ich już 30. Minister pracy i polityki społecznej przyznał na ich<br />
utworzenie prawie 2 mln zł. Jaka jest rola CAZ-ów? Przede wszystkim działają tam pośrednicy, doradcy zawodowi, specjaliści od planowania<br />
kariery zawodowej. Klienci centrów nie są kierowani od pośrednika do doradcy, ale są kompleksowo obsługiwani w jednym<br />
miejscu. Istotna jest współpraca CAZ-ów z pracodawcami, z której korzystają obie strony. Pracodawcy otrzymują pomoc w pozyskiwaniu<br />
odpowiednich kandydatów do pracy, a osoby pozostające bez zatrudnienia lub planujące zmienić pracę mają możliwość bezpośredniej<br />
rozmowy z pracodawcą m.in. podczas giełd pracy.<br />
EFS w Wielkopolsce<br />
Wdrażanie regionalnego komponentu PO KL rozłożyliśmy równomiernie na cały okres programowania. Do końca 2010 r. zaplanowaliśmy<br />
zakontraktowanie 1 mld zł, czyli ok. 40% całej alokacji na Wielkopolskę. Na koniec 2009 r. mieliśmy podpisanych ponad 1200<br />
umów o dofinansowanie projektów. W 2010 r. ogłosiliśmy kolejne konkursy, więc tych umów będzie przybywać. W 2013 r. będziemy<br />
stopniowo wygaszać konkursy, by od 2014 r. skupić się już głównie na realizacji i rozliczaniu przedsięwzięć. Wyścig w wydawaniu<br />
środków EFS jest szkodliwy. Rozłożenie alokacji na kilka lat pozwala rezerwować pieniądze na projekty odpowiadające na bieżące<br />
potrzeby społeczne i rynku pracy, które przecież wciąż się zmieniają. Uruchomiliśmy w tym roku projekty innowacyjne z komponentem<br />
ponadnarodowym pozwalające na poszukiwanie skuteczniejszych rozwiązań takich problemów, jak długotrwałe bezrobocie czy wykluczenie<br />
społeczne. Polecam w tym numerze biuletynu miniprzewodnik dotyczący właśnie tego typu projektów, a wszystkich, którzy<br />
planują realizację projektów finansowanych z EFS, zachęcam do zapoznania się z Planami Działań na 2010 r.<br />
Barbara Kwapiszewska<br />
Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu<br />
Wyścig w wydawaniu środków EFS jest szkodliwy. Rozłożenie alokacji na kilka lat<br />
pozwala rezerwować pieniądze na projekty odpowiadające na bieżące potrzeby<br />
społeczne i rynku pracy, które przecież wciąż się zmieniają.<br />
Biuletyn informacyjny komponentu regionalnego PO KL 2007-2013 І 3
WYDARZENIA<br />
Drzwi otwarte Punktu Informacji<br />
i Promocji EFS<br />
27 marca 2010 r. w siedzibie Wojewódzkiego Urzędu Pracy<br />
w Poznaniu przy ul. Kościelnej odbyły się drzwi otwarte<br />
Punktu Informacji i Promocji EFS. Podczas akcji pracownicy<br />
Punktu przedstawiali Wielkopolanom możliwości<br />
Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS). Priorytetem<br />
dla PO KL jest utworzenie warunków do wzrostu konkurencyjności<br />
gospodarki opartej na wiedzy i przedsiębiorczości<br />
zapewniającej wzrost zarówno zatrudnienia, jak<br />
i poziomu spójności społecznej oraz gospodarczej.<br />
Klienci dowiadywali się, jak pozyskać wsparcie ze środków<br />
Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego<br />
Kapitał Ludzki. Podczas drzwi otwartych pytających<br />
najbardziej zaciekawiło działanie 6.2 PO KL, promujące<br />
przedsiębiorczość i samozatrudnienie. Podstawowym<br />
wymaganiem jest uczestnictwo w jednym z projektów<br />
realizowanych na terenie Wielkopolski. Listę projektów<br />
tworzonych w ramach PO KL można znaleźć na stronie<br />
internetowej Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu:<br />
www.efs.wup.poznan.pl.<br />
Ponadto specjaliści udzielali wskazówek dotyczących<br />
szkoleń, kursów zawodowych czy studiów podyplomowych<br />
dofinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego.<br />
Nie dużo mniejszym zainteresowaniem cieszyło<br />
się poddziałanie 9.1.1, którego celem jest zmniejszanie<br />
nierówności w stopniu upowszechnienia edukacji przedszkolnej<br />
(projekty nie tylko o dofinansowaniu przedszkoli,<br />
ale również o możliwościach zwiększenia dostępnych<br />
miejsc). Pojawiały się pytania związane z poddziałaniem<br />
7.2.1, czyli aktywizacją zawodową i społeczną osób zagrożonych<br />
wykluczeniem społecznym.<br />
Przedstawiciele organizacji pozarządowych działających<br />
na terenie Wielkopolski dowiadywali się, na jakiego<br />
typu projekty mogą otrzymać dotacje. Poznali procedury<br />
przygotowywania wniosków oraz rozliczania projektów.<br />
Wisienką na torcie drzwi otwartych był konkurs z nagrodami,<br />
w którym uczestnicy odpowiadali na pytania o tematyce<br />
europejskiej.<br />
Oferta z dofinansowanymi szkoleniami czy kursami zawodowymi<br />
jest dostępna na stronie www.inwestycjawkadry.pl,<br />
na której znajdują się szczegóły dotyczące szkoleń, np.<br />
kto jest organizatorem i w jakim terminie czy mieście się<br />
odbywają. Szkolenia są bezpłatne dla osób bezrobotnych,<br />
natomiast w przypadku przedsiębiorstw wymagany jest<br />
wkład własny – jego wysokość zależy od wielkości firmy<br />
i od tego, czy szkolenie jest ogólne czy specjalistyczne.<br />
Spotkanie Regionalnej Informacyjnej<br />
Grupy Roboczej<br />
25 marca bieżącego roku w Wojewódzkim Urzędzie Pracy<br />
w Poznaniu odbyło się spotkanie Regionalnej Informacyjnej<br />
Grupy Roboczej (RIGR), powołanej przez Instytucję<br />
Pośredniczącą komponentu regionalnego Programu Operacyjnego<br />
Kapitał Ludzki. Do jej priorytetów należy koordynacja<br />
działań informacyjno-promocyjnych dotyczących<br />
PO KL na obszarze województwa wielkopolskiego.<br />
W pracach RIGR udział biorą przedstawiciele Wojewódzkiego<br />
Urzędu Pracy w Poznaniu, Oddziałów Zamiejscowych<br />
WUP, Urzędu Marszałkowskiego Województwa<br />
Wielkopolskiego, wielkopolskich Regionalnych Ośrodków<br />
EFS oraz Regionalnego Centrum Informacji Europejskiej.<br />
Podczas spotkania podsumowano działania informacyjno-promocyjne<br />
przeprowadzone w 2009 r. Oprócz spraw<br />
bieżących, szkoleń i konferencji informacyjnych udało się<br />
zorganizować m.in. konkurs plastyczny dla dzieci i młodzieży<br />
pt. „Młody Europejczyk zna fundusze”, który odbył<br />
się na Cytadeli w Poznaniu 6 września 2009 r. podczas<br />
Dni Pyrlandii w plenerowym punkcie informacyjnym EFS.<br />
Od 12 do 27 listopada 2009 r. wystawiano wyróżnione<br />
prace w siedzibie Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu.<br />
W trakcie obchodzenia imienin ul. św. Marcin przeprowadzono<br />
konkurs wiedzy o Unii Europejskiej i EFS.<br />
Poza tym zorganizowano konkurs „Najlepsze praktyki PO<br />
KL w Wielkopolsce” – nagrodzone projekty zamieszczono<br />
w publikacji o tym samym tytule.<br />
Warta zauważenia była kampania medialna, która miała<br />
na celu dotarcie z informacją o EFS do większej liczby<br />
osób. Obejmowała spoty w Radiu Merkury i telewizji<br />
WTK, skierowane do potencjalnych projektodawców<br />
i uczestników projektów EFS. Ponadto 29 kwietnia 2009 r.<br />
przedstawiciele Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu<br />
brali udział w debacie „5 lat z Europą”, organizowanej<br />
przez Urząd Marszałkowski.<br />
4 І Komponent regionalny PO KL 2007-2013
Drzwi otwarte • Spotkanie • Szkolenia • Zmiany<br />
Na spotkaniu zaprezentowano plan przyszłych działań<br />
promocyjnych w zakresie Programu Operacyjnego Kapitał<br />
Ludzki w województwie wielkopolskim w II półroczu<br />
2010 r. oraz w roku kolejnym.<br />
Szkolenia z PO KL<br />
5 marca 2010 r. w poznańskiej Wyższej Szkole Nauk Humanistycznych<br />
i Dziennikarstwa przy ul. Kutrzeby 10 odbyło<br />
się szkolenie pt. „Konkursy realizowane w ramach<br />
Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki”, skierowane do<br />
projektodawców. Spotkaniu przewodniczyła Sylwia Wójcik,<br />
Zastępca Kierownika Wydziału Koordynacji i Kontroli<br />
PO KL. Omówiono konkursy, które będą ogłaszane<br />
w 2010 r. przez Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu,<br />
a także zasadę równości szans kobiet i mężczyzn, w tym<br />
zagadnienia związane ze standardem minimum. Mówiono<br />
także o tym, co jest pomocą publiczną w ramach<br />
PO KL, a co nią nie jest. Przedstawiono poddziałanie 8.1.1<br />
dotyczące wspierania rozwoju kwalifikacji zawodowych<br />
i doradztwa dla przedsiębiorstw. Poza tym była okazja do<br />
zadawania pytań dotyczących zmian w systemie płatności<br />
w ramach PO KL.<br />
Zmiany w dokumentach<br />
16 lutego 2010 r. w hotelu „Polonez” przy al. Niepodległości<br />
w Poznaniu odbyła się konferencja zatytułowana<br />
„Zmiany w dokumentach związane z wdrażaniem Programu<br />
Operacyjnego Kapitał Ludzki”. Poprowadził ją Krzysztof<br />
Urbański, Wicedyrektor ds. Funduszy Unii Europejskiej<br />
WUP w Poznaniu, natomiast prelegentami byli pracownicy<br />
Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu oraz przedstawiciel<br />
Regionalnego Ośrodka EFS w Koninie.<br />
Omówiono m.in. zmiany zasad dokonywania wyboru projektów,<br />
zmiany w ustawie o finansach publicznych (z 27<br />
sierpnia 2009 r.) oraz w wytycznych w zakresie kwalifikowania<br />
wydatków w PO KL. Zaprezentowano reguły i sposoby<br />
rozliczania, statystyki wielkopolskiego rynku pracy,<br />
a także poruszono kwestię zasady równości szans kobiet<br />
i mężczyzn w projektach PO KL. Ponadto w programie<br />
ujęto projekt systemowy w ramach poddziałania 9.1.2,<br />
dotyczący wyrównania szans edukacyjnych uczniów<br />
z grup o utrudnionym dostępie do edukacji, jak również<br />
zminimalizowania różnic w jakości usług nauczania.<br />
Na zakończenie można było wziąć udział w dyskusji oraz<br />
usłyszeć zapowiedź otwarcia konkursów w pierwszym<br />
kwartale 2010 r. Prezentacje ze szkoleń można pobrać ze<br />
strony www.efs.wup.poznan.pl.<br />
Szkolenie dla podmiotów realizujących<br />
projekty systemowe<br />
26 lutego oraz 12 marca również w Wyższej Szkole Nauk<br />
Humanistycznych i Dziennikarstwa w Poznaniu przeprowadzono<br />
bezpłatne szkolenia z przygotowywania wniosków<br />
o dofinansowanie realizacji projektu i posługiwania<br />
się Generatorem Wniosków Aplikacyjnych. Szkolenia odbywały<br />
się w sali komputerowej, gdzie wszyscy zainteresowani<br />
– podzieleni na trzy małe grupy – wypełniali razem<br />
z osobą prowadzącą przykładowe wnioski aplikacyjne.<br />
Szkolenie dla beneficjentów „Projekty systemowe w 2010<br />
roku” odbyło się 12 lutego 2010 r. w Wyższej Szkole Nauk<br />
Humanistycznych i Dziennikarstwa przy ul. Kutrzeby 10<br />
w Poznaniu. Spotkanie było skierowane wyłącznie do powiatowych<br />
urzędów pracy w ramach poddziałania 6.1.3,<br />
nakierowanego na poprawę zdolności do zatrudnienia<br />
oraz podnoszenie poziomu aktywności zawodowej osób<br />
bezrobotnych. Przedstawiono najważniejsze zasady przygotowania<br />
i realizacji tych projektów w 2010 r. Odbyły<br />
się również panele dyskusyjne dotyczące ogólnej i finansowej<br />
obsługi projektów systemowych. Podczas szkolenia<br />
istniała możliwość przeprowadzenia indywidualnej<br />
rozmowy z pracownikami Oddziału dla Priorytetu VI, którzy<br />
rozwiązywali najważniejsze kwestie i udzielali przedstawicielom<br />
PUP fachowej pomocy.<br />
Opr. Bartosz Woldański<br />
Dzięki warsztatowemu charakterowi pracy oraz odpowiednio<br />
dobranemu terminowi szkolenia cieszyły się<br />
dużą popularnością. Ceniono głównie możliwość bezpośredniego<br />
zetknięcia się z wnioskiem i bieżącego zadawania<br />
nurtujących pytań oraz dobry kontakt z prowadzącymi.<br />
Komponent regionalny PO KL 2007-2013 І 5
WARSZTAT PROJEKTODAWCY<br />
PLANY DZIAŁAŃ 2010<br />
Aby przygotować poprawny wniosek aplikacyjny<br />
składany do konkursu w ramach Programu Operacyjnego<br />
Kapitał Ludzki, trzeba dobrze znać<br />
Plany Działań dla poszczególnych priorytetów<br />
PO KL. Opisują one m.in. kryteria, których spełnienie<br />
jest wymagane lub dodatkowo punktowane<br />
podczas oceny.<br />
Szczególną uwagę należy zwrócić na zawarte w Planach<br />
Działań na dany rok kryteria dostępu oraz kryteria strategiczne.<br />
O ile te pierwsze są obowiązkowe dla każdego<br />
projektodawcy, o tyle te drugie wskazują działania<br />
zapewniające zdobycie większej liczby punktów. Wnioski<br />
aplikacyjne, które nie spełniają kryteriów dostępu,<br />
są odrzucane. Kryteria strategiczne natomiast dotyczą<br />
preferowania pewnych typów projektów, co w praktyce<br />
oznacza przyznanie spełniającym je wnioskom premii<br />
punktowej. Spełnianie kryteriów strategicznych nie jest<br />
obowiązkowe, zwiększa jednak szanse na uzyskanie dofinansowania.<br />
Szczegółowe kryteria strategiczne dla poszczególnych<br />
priorytetów PO KL mogą zostać zaproponowane<br />
przez właściwe Instytucje Pośredniczące w ramach<br />
Planów Działań.<br />
Poniżej przedstawiamy informacje na temat aktualnych<br />
Planów Działań na rok 2010, kryteriów strategicznych<br />
i horyzontalnych.<br />
Kryteria obligatoryjne<br />
Kryteria dostępu często są jednakowe dla wszystkich projektów<br />
konkursowych. Do najczęściej spotykanych należą:<br />
Beneficjent w okresie realizacji projektu posiada<br />
biuro projektu wraz z pełną dokumentacją (czyli dokumentami<br />
merytorycznymi i finansowymi), jak i też<br />
personelem kluczowym (osoby zarządzające projektem<br />
wskazane we wniosku) na terenie województwa.<br />
Informacje o tym kryterium najlepiej jest zawrzeć<br />
w punkcie 3.5 wniosku o dofinansowanie.<br />
Czas realizacji projektu to maksimum 24 miesiące<br />
(badane na podstawie pkt. 1.8 we wniosku). Wyjątkiem<br />
są działania 6.3, 7.3 i 9.5, gdzie maksymalny<br />
okres realizacji projektu trwa 6 miesięcy, oraz projekty<br />
badawcze trwające do 12 miesięcy. Jednocześnie dla<br />
wszystkich konkursów termin rozpoczęcia projektu to<br />
najpóźniej pierwszy kwartał 2011 r.<br />
Grupa docelowa to osoby zamieszkałe w myśl kodeksu<br />
cywilnego na terenie województwa wielkopolskiego,<br />
Fot. JG/Smartlink<br />
6 І Komponent regionalny PO KL 2007-2013
Kryteria obligatoryjne • Kryteria strategiczne<br />
a w przypadku podmiotów/instytucji wymóg ten<br />
dotyczy prowadzenia działalności na terenie województwa.<br />
Wyjątkiem są poddziałania 9.1.1 i 9.1.2,<br />
gdzie grupę docelową stanowią uczniowie i wychowankowie<br />
uczęszczający do szkół i innych placówek<br />
oświatowych z terenu województwa wielkopolskiego<br />
oraz szkoły i inne placówki oświatowe z Wielkopolski.<br />
Spełnienie tego kryterium powinno wynikać<br />
z punktu 3.2.<br />
Wnioskodawca w odpowiedzi na jeden konkurs występuje<br />
w nie więcej niż 2 wnioskach o dofinansowanie<br />
projektu, złożonych bez względu na pełnioną<br />
funkcję – wnioskodawcy lub partnera. Dzięki temu<br />
Instytucja Pośrednicząca chce zapobiegać składaniu<br />
takich samych projektów. Spełnienie tego kryterium<br />
będzie oceniane na podstawie informacji z Lokalnego<br />
Systemu Informatycznego WUP w Poznaniu.<br />
Jednocześnie niektóre działania mają oddzielne kryteria<br />
dostępu. W poddziałaniu 6.1.1 „Wsparcie osób pozostających<br />
bez zatrudnienia na regionalnym rynku pracy”<br />
w konkursie A1 występuje dodatkowe kryterium dostępu<br />
– każdy uczestnik projektu musi zostać objęty Indywidualnym<br />
Planem Działania (IPD), który będzie uwzględniał<br />
analizę potrzeb i zakres rekomendowanego wsparcia.<br />
Najczęściej spełnienie tego kryterium wpisywane jest<br />
w pkt. 3.3 wniosku o dofinansowanie.<br />
Podmioty składające projekty konkursowe w ramach<br />
działania 6.2 „Wsparcie oraz promocja przedsiębiorczości<br />
i samozatrudnienia” muszą, według wymogów Instytucji<br />
Pośredniczącej, zaplanować budżet projektu na minimalną<br />
kwotę dotacji 1,5 mln zł. Każdy uczestnik powinien<br />
być objęty tzw. IPD, czyli Indywidualnym Planem Działań.<br />
Projekty z zakresu działania 6.2 mają łączyć w sobie<br />
promocję i upowszechnianie dobrych praktyk z zakresu<br />
przedsiębiorczości oraz wsparcie dla osób zamierzających<br />
założyć własną firmę.<br />
Aby uzyskać dofinansowanie z działania 6.3 „Inicjatywy<br />
oddolne na rzecz podnoszenia poziomu aktywności<br />
zawodowej na obszarach wiejskich”, projekt musi być<br />
realizowany przez projektodawcę posiadającego siedzibę<br />
w powiecie, na którego obszarze jest realizowany.<br />
W projektach partnerskich wymóg ten powinien spełniać<br />
przynajmniej jeden z partnerów. Należy także pamiętać,<br />
iż w ramach tego działania podmioty posiadające siedzibę<br />
na terenach powiatów grodzkich (np. m. Konin,<br />
m. Poznań) na podstawie kryteriów dostępu są wyłączone<br />
z możliwości aplikowania. W działaniu tym projektodawcy<br />
prowadzący działalność na terenie powiatów grodzkich<br />
często błędnie aplikowali o wsparcie projektów zakładających<br />
realizację działań na terenie powiatów ziemskich<br />
(np. NGO z miasta Poznania chciało realizować projekt na<br />
terenie gminy Tarnowo Podgórne, która należy do powiatu<br />
poznańskiego ziemskiego).<br />
Poddziałanie 7.2.1 „Aktywizacja zawodowa i społeczna<br />
osób zagrożonych wykluczeniem społecznym” zawiera<br />
następujące kryterium dostępu: każdy z uczestników powinien<br />
być objęty co najmniej dwoma formami wsparcia<br />
przewidzianymi do realizacji w ramach projektu. Aby zaś<br />
skorzystać z poddziałania 7.2.2, projektodawca musi mieć<br />
minimum roczne doświadczenie w realizacji projektów<br />
lub innych przedsięwzięć w obszarze pomocy społecznej,<br />
integracji społecznej i ekonomii społecznej, adresowanych<br />
do osób zagrożonych wykluczeniem społecznym.<br />
W priorytecie VIII w poddziałaniu 8.1.1 „Wspieranie rozwoju<br />
kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla przedsiębiorstw”<br />
uzyskanie dofinansowania możliwe jest po<br />
spełnieniu następujących warunków: wartość projektu<br />
wynosi maksymalnie 5 mln zł, a grupę docelową stanowią<br />
w 100% pracownicy zatrudnieni w mikro-, małych<br />
i średnich przedsiębiorstwach oraz przedsiębiorcy z sektora<br />
MMŚP (w tym osoby fizyczne prowadzące jednoosobową<br />
działalność gospodarczą). W poddziałaniu 8.1.2<br />
„Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych<br />
w regionie” grupę docelową stanowią pracodawcy i ich<br />
pracownicy działający w branżach określonych przez WUP<br />
w Poznaniu jako zagrożone procesami modernizacyjnymi<br />
w województwie wielkopolskim. Projekt nie może łączyć<br />
form wsparcia zawierających elementy pomocy publicznej<br />
z formami wsparcia dofinansowanymi w 100%.<br />
Podmioty starające się o dotację z poddziałania 9.1.1<br />
„Zmniejszanie nierówności w stopniu upowszechnienia<br />
edukacji przedszkolnej” muszą wnieść wkład własny<br />
z budżetu samorządu terytorialnego wynoszący minimum<br />
1,5% całego projektu. Jednocześnie minimalna wartość<br />
projektu wynosi 100 tys. zł (w przypadku realizacji innych<br />
form wychowania przedszkolnego minimalna wartość<br />
to 50 tys. zł).<br />
W poddziałaniu 9.1.2 „Wyrównywanie szans edukacyjnych<br />
uczniów z grup o utrudnionym dostępie do edukacji<br />
oraz zmniejszanie różnic w jakości usług edukacyjnych”<br />
minimalna wartość projektu wynosi 100 tys. zł, zaś maksymalna<br />
wartość projektu jest adekwatna do liczby szkół<br />
realizujących programy rozwojowe w ramach projektu<br />
(maksymalna wartość projektu obejmującego wsparciem<br />
jedną szkołę to 250 tys. zł).<br />
Wielu beneficjentów zapomina także, że w tym poddziałaniu<br />
ważne są programy rozwojowe, przez co ich wnioski<br />
odpadają na ocenie merytorycznej. Dlatego należy<br />
pamiętać, że programy rozwojowe w priorytecie IX muszą<br />
spełniać łącznie następujące cechy:<br />
kompleksowo odpowiadają na zdiagnozowane potrzeby<br />
dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze danej<br />
szkoły/placówki oświatowej i jej uczniów (projekty<br />
należy kierować do konkretnych szkół)<br />
Komponent regionalny PO KL 2007-2013 І 7
WARSZTAT PROJEKTODAWCY<br />
kompleksowo i trwale przyczyniają się do jakościowych<br />
zmian w funkcjonowaniu szkoły/placówki oświatowej<br />
lub rozszerzenia ich oferty edukacyjnej (należy opisać<br />
te zmiany w projekcie)<br />
zawierają określone cele, rezultaty i działania już na<br />
etapie aplikowania<br />
działania określone w programie rozwojowym przyczyniają<br />
się do rozwoju kompetencji kluczowych<br />
określonych w Zaleceniach Parlamentu Europejskiego<br />
i Rady z 18 grudnia 2006 r. w sprawie kompetencji<br />
kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie<br />
(2006/962/WE)<br />
zawierają elementy zgodne z polityką edukacyjną<br />
państwa i województwa.<br />
Kryteria strategiczne<br />
Aby zwiększyć szanse wniosku o dofinansowanie, wnioskodawcy<br />
często decydują się na spełnienie dodatkowych<br />
kryteriów punktowych – szczegółowych kryteriów strategicznych.<br />
Większość z nich jest dobrze rozumiana przez beneficjentów,<br />
jednak kilka z nich może stanowić problem dla potencjalnych<br />
projektodawców. Poniżej zostaną omówione kryteria<br />
strategiczne, o które najczęściej pytają klienci Regionalnego<br />
Ośrodka EFS w Poznaniu.<br />
Siedziba projektodawcy znajduje się na terenie województwa<br />
wielkopolskiego.<br />
Spełniając to kryterium, należy pamiętać, iż siedzibą<br />
wnioskodawcy jest miejsce wskazane w dokumentach<br />
rejestrowych, np. w Krajowym Rejestrze Sądowym czy<br />
w Ewidencji Działalności Gospodarczej. W przypadku<br />
osób prawnych może to być także adres wskazany w statucie<br />
lub umowie spółki.<br />
Szkolenia, które w 100% skierowane są do osób<br />
niepełnosprawnych, wspierają szczególnie potrzeby<br />
tych osób poprzez adaptację infrastruktury w celu<br />
zwiększenia ich dostępu do szkoleń (w ramach crossfinancingu).<br />
Może to być np. dostosowanie sali szkoleniowej należącej<br />
do beneficjenta do potrzeb osób niedowidzących bądź<br />
zamontowanie podjazdu do sal dla osób na wózkach inwalidzkich.<br />
Ważne jest, aby działanie to było realizowane<br />
w trakcie trwania projektu na początkowym jego etapie.<br />
Co najmniej 15% uczestników powinny stanowić osoby,<br />
które utraciły pracę z przyczyn niedotyczących pracowników.<br />
Przykładowe powody utraty pracy spełniające to kryterium<br />
to: zwolnienia grupowe, likwidacja danego stanowiska<br />
pracy, ogłoszenie upadłości pracodawcy bądź ogłoszenie<br />
postępowania likwidacyjnego czy restrukturyzacji firmy.<br />
Projekty będą realizowane na terenie powiatu lub powiatów<br />
dotkniętych najwyższym bezrobociem.<br />
Szczegółowe wskazania konkretnych powiatów dla poszczególnych<br />
konkursów zamieszczone są w dokumentacji<br />
konkursowej dla ogłaszanego konkursu. Za realizację<br />
projektu na obszarze powiatu wskazanego przez IOK<br />
w dokumentacji konkursowej projektodawca może uzyskać<br />
premię punktową ze względu na objęcie wsparciem<br />
mieszkańców danego powiatu.<br />
Rezultatem projektu będzie zatrudnienie bądź objęcie<br />
aktywizacją w formie stażu, praktyki zawodowej czy<br />
wolontariatu przez podmiot, który uzyskał dofinansowanie<br />
ze źródeł wspólnotowych innych niż EFS lub<br />
przy realizacji inwestycji, dofinansowanych ze źródeł<br />
wspólnotowych innych niż EFS.<br />
Należy pamiętać, iż do uzyskania premii punktowej<br />
niezbędne jest wykazanie komplementarności działań<br />
w obu projektach, m.in. poprzez wymienienie konkretnych<br />
uzupełniających się działań, tytułu projektu i źródła<br />
finansowania projektu.<br />
Wiele z kryteriów odnosi się do wsparcia osób 45+.<br />
Związane jest to z ich szczególną sytuacją na rynku pracy.<br />
Osoby takie często postrzegane są przez pracodawców<br />
Indywidualny Plan Działania (IPD)<br />
Poprzez IPD określa się:<br />
pomoc świadczoną klientowi w ramach procesu<br />
doradczego, ułatwiającego podejmowanie konkretnych<br />
przedsięwzięć w celu rozwiązania problemu<br />
zawodowego<br />
zaplanowaną aktywność klienta w kierunku zmiany<br />
umożliwiającej uzyskanie zatrudnienia.<br />
Przewiduje się dwa etapy postępowania w tworzeniu<br />
IPD:<br />
tworzenie przez klienta IPD we współpracy z doradcą<br />
zawodowym i – jeśli jest to możliwe – pośrednikiem<br />
pracy<br />
kontynuacja działań przez klienta związanych<br />
z weryfikacją lub osiągnięciem celu.<br />
8 І Komponent regionalny PO KL 2007-2013
Kryteria obligatoryjne • Kryteria strategiczne<br />
jako gorsi pracownicy, przez co znalezienie i utrzymanie<br />
przez nich pracy jest trudne. Jednocześnie należy pamiętać,<br />
że wsparcie powinno być dostosowane do specyficznych<br />
potrzeb tej grupy, np. ze względu na wykluczenie<br />
cyfrowe szkolenia oparte wyłącznie na e-learningu nie<br />
odniosą pożądanego efektu.<br />
Projekt zapewnia wykorzystanie modelu aktywizacji<br />
środowisk lokalnych, wypracowanego na podstawie<br />
zwalidowanych rezultatów Programu Inicjatywy<br />
Wspólnotowej EQUAL.<br />
Baza zwalidowanych rezultatów znajduje się na stronie<br />
www.equal.org.pl. Aby uzyskać premię punktową za spełnienie<br />
kryterium, należy: powołać się na numer projektu<br />
z bazy rezultatów, np. D0461, podać rezultat projektu<br />
(model aktywizacji zawodowej i społecznej osób z autyzmem)<br />
i odnieść się do wybranego produktu lub produktów<br />
danego rezultatu projektu (np. narzędzia do diagnozy<br />
funkcjonalnej i ewaluacji postępów osób z autyzmem).<br />
Należy pamiętać, że zastosowanie wybranego produktu<br />
musi mieć swoje odzwierciedlenie w działaniach projektu.<br />
Projekt jest realizowany na obszarze wskazanym<br />
przez Instytucję Ogłaszającą Konkurs w dokumentacji<br />
konkursowej jako szczególnie dotknięty problemami<br />
wykluczenia społecznego.<br />
W kryteriach strategicznych, które powiązane są z realizacją<br />
projektu na obszarze konkretnych powiatów, należy<br />
pamiętać o wskazaniu tych powiatów w punktach 1.9<br />
oraz w 3.2.<br />
jednak nie mogą być to certyfikaty językowe oraz ECDL<br />
(Europejski Certyfikat Umiejętności Komputerowych).<br />
Projekt zakłada upowszechnienie na poziomie lokalnym<br />
oraz regionalnym idei flexicurity.<br />
Idea flexicurity nie jest jeszcze dostatecznie znana<br />
w Polsce, przez co jej upowszechnianie jest dodatkowo<br />
punktowane przez WUP Poznań. Flexicurity to model<br />
łączący elastyczność i bezpieczeństwo zatrudnienia, np.<br />
poprzez elastyczne formy zatrudnienia, pozyskiwanie nowych<br />
umiejętności, godzenie pracy z życiem rodzinnym<br />
z jednej strony, zaś wsparcie w utrzymaniu lub znalezieniu<br />
pracy z drugiej.<br />
A co za rok?<br />
Katarzyna Piekarska, Wojciech Gilewski<br />
Rok 2011 na pewno przyniesie zmiany w Planach<br />
Działań, a co za tym idzie – w realizowanych na<br />
terenie województwa projektach. Zmiany te będą<br />
zdeterminowane nowymi zapisami „Szczegółowego<br />
opisu priorytetów PO KL”. O tym nieco więcej w kolejnych<br />
wydaniach biuletynu.<br />
Projekt jest komplementarny z konkretnym projektem<br />
lub projektami współfinansowanymi ze źródeł wspólnotowych<br />
innych niż EFS.<br />
Aby uzyskać premię punktową za spełnienie tego kryterium,<br />
należy (podobnie jak w punkcie 5): podać główne<br />
założenia oraz zaplanowane do osiągnięcia rezultaty dotyczące<br />
projektu komplementarnego, wskazać konkretne<br />
działania w obu projektach, które się uzupełniają, wskazać<br />
tytuł komplementarnego projektu, wskazać źródło<br />
finansowania. W przypadku projektów konkursowych<br />
komplementarność można wykazać jedynie z projektami,<br />
na które podpisano umowę o dofinansowanie.<br />
Wszystkie szkolenia zawodowe w ramach projektu<br />
oznaczone są kodem zawodu.<br />
Kod zawodu to 6 znaków zawartych w „Klasyfikacji zawodów<br />
i specjalności”, stanowiącej załącznik do rozporządzenia<br />
ministra gospodarki i pracy z 8 grudnia 2004 r.<br />
w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb<br />
rynku pracy oraz zakresu jej stosowania, Dz.U.<br />
z 2004 r., nr 265, poz. 2644 z późn. zm. Należy pamiętać,<br />
iż szkolenia muszą kończyć się uzyskaniem certyfikatów,<br />
Komponent regionalny PO KL 2007-2013 І 9
Regionalny Ośrodek EFS w Poznaniu<br />
ANIMATORZY DZIAŁAJĄ<br />
W TERENIE<br />
Sieć 52 Regionalnych Ośrodków Europejskiego<br />
Funduszu Społecznego pokryła całą Polskę.<br />
Utworzono je po to, by wspierać potencjalnych<br />
projektodawców w korzystaniu z możliwości<br />
Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Ośrodki<br />
pomagają przyszłym beneficjentom poprzez<br />
realizację szeroko rozumianych działań animacyjnych,<br />
z wykorzystaniem szkoleń, doradztwa<br />
oraz informacji. W Wielkopolsce działa pięć RO<br />
EFS-ów. Złożyliśmy wizytę w ośrodku poznańskim.<br />
Europejski Fundusz Społeczny, z którego korzysta Polska,<br />
realizując Program Operacyjny Kapitał Ludzki, ma za zadanie<br />
m.in. przeciwdziałanie bezrobociu, wspieranie edukacji,<br />
rozwój zasobów ludzkich czy wyrównywanie szans<br />
na rynku pracy. Aby efektywniej wykorzystywać środki<br />
EFS, zwłaszcza na poziomie lokalnym, powołano do życia<br />
Regionalne Ośrodki EFS, powierzając im misję pobudzania<br />
rozwoju lokalnego oraz budowania partnerstw nastawionych<br />
na rozwój regionu i jego mieszkańców. Cel<br />
ten osiągają poprzez wspieranie projektodawców w przygotowywaniu<br />
odpowiadających na rzeczywiste potrzeby<br />
społeczne projektów, które mogą być sfinansowane<br />
z EFS. Ośrodki planują swoje działania, opierając się na<br />
prowadzonej diagnozie środowiska lokalnego. Zbierają<br />
informacje o sytuacji społeczno-gospodarczej i potrzebach<br />
lokalnych, instytucjach i organizacjach działających<br />
w regionie, liderach lokalnych i istniejących już partnerstwach.<br />
Podnoszenie i zmiana kwalifikacji zawodowych, działania<br />
na rzecz społeczności lokalnych, promocja przedsiębiorczości<br />
i samozatrudnienia, staże i stypendia, przeciwdziałanie<br />
wykluczeniu społecznemu – to tylko niektóre<br />
typy przedsięwzięć, jakie można sfinansować z Europejskiego<br />
Funduszu Społecznego. Ale jak to zrobić? – pytają<br />
potencjalni projektodawcy. Odpowiedzi powinni szukać<br />
właśnie w najbliższych Regionalnych Ośrodkach Europejskiego<br />
Funduszu Społecznego (powiaty podlegające<br />
pod poszczególne ośrodki podane są na stronach internetowych).<br />
RO EFS-y prowadzone są m.in. przez organizacje<br />
pozarządowe, instytucje szkoleniowe, organizacje<br />
reprezentujące przedsiębiorców czy agencje rozwoju<br />
regionalnego. Poznański RO EFS jest prowadzony przez<br />
Fundację Rozwoju Nauki i Przedsiębiorczości, która sama<br />
pozyskuje środki na swe działania po to, by pomagać innym<br />
w ubieganiu się o Fundusze Europejskie.<br />
Przy Działyńskich 2/10<br />
Co zrobić, gdy mamy pomysł na wykorzystanie środków<br />
z Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) w aglomeracji<br />
poznańskiej? Zapraszamy do nas – mówią specjaliści<br />
Regionalnego Ośrodka EFS działającego w Poznaniu.<br />
Ośrodek funkcjonuje od listopada 2008 r. Z pomocy 10<br />
ekspertów pracujących w biurze znajdującym się w kamienicy<br />
przy ulicy Działyńskich 2/10 skorzystało w tym<br />
roku już 400 osób i instytucji z Poznania oraz powiatów:<br />
gnieźnieńskiego, poznańskiego, średzkiego, śremskiego<br />
oraz wrzesińskiego. Klientem RO EFS Poznań może być<br />
przedstawiciel każdego projektodawcy, mającego siedzibę<br />
lub oddział w regionie albo planującego na tym obszarze<br />
przeprowadzenie działań w ramach projektu wspartego<br />
z EFS. Priorytetową grupę klientów poznańskiego ośrodka<br />
stanowią wszystkie podmioty będące potencjalnymi<br />
projektodawcami w ramach EFS z gmin do 25 tys. mieszkańców,<br />
organizacje pozarządowe oraz szkoły.<br />
Jak doradzają<br />
Program Operacyjny Kapitał Ludzki to dla przeciętnego<br />
śmiertelnika dokument dość zawiły. Tomasz Juńczyk,<br />
Kierownik poznańskiego RO EFS, podkreśla, że pierwszy<br />
kontakt projektodawcy z jego pracownikami to pomoc w<br />
odnalezieniu się w tym gąszczu przepisów. – Ułatwiamy<br />
odszukanie odpowiednich priorytetów i grup docelowych.<br />
Pokazujemy, jakie instytucje w Polsce, a jest<br />
ich kilkadziesiąt, wdrażają poszczególne komponenty.<br />
Informujemy także, które konkursy są w trakcie, a które<br />
dopiero zostaną ogłoszone. Wnioskodawca, który się do<br />
nas zgłasza, wychodzi z biura ze wszystkimi informacjami<br />
niezbędnymi do rozpoczęcia efektywnej pracy nad wnioskiem<br />
– podkreśla Tomasz Juńczyk.<br />
Wniosek o dofinansowanie projektu z Europejskiego Funduszu<br />
Społecznego podmiot zgłaszający się do RO EFS<br />
przygotowuje samodzielnie, ale na każdym etapie jego<br />
tworzenia może liczyć na pomoc ekspertów z poznańskiego<br />
ośrodka. – Projektodawca rzeczywiście wniosek pisze<br />
sam, ale od nas otrzymuje szczegółowe instrukcje, jak to<br />
zrobić. Podpowiadamy, jak w praktyce przełożyć pomysł<br />
na język projektowy. Projekt musi bowiem zawierać określone<br />
zapisy i spełniać ścisłe wymogi formalne – wyjaśnia<br />
Tomasz Juńczyk. – Projektodawca cyklicznie przychodzi<br />
do biura na indywidualne konsultacje. Wstępnie opiniujemy<br />
jego projekt. Pomagamy także w kolejnych etapach:<br />
prowadzenia negocjacji z Instytucją Pośredniczącą, podpisania<br />
umowy, rozliczenia projektu – dodaje.<br />
10 І Komponent regionalny PO KL 2007-2013
Pomoc dla wnioskodawców odbywa się w Regionalnym<br />
Ośrodku EFS w Poznaniu dwoma kanałami. Pierwszym<br />
z nich są indywidualne konsultacje, z których w tym roku<br />
skorzystały już 252 podmioty, w tym m.in. 111 przedsiębiorstw,<br />
74 organizacje pozarządowe i 44 szkoły. Drugim<br />
są szkolenia. Do czerwca zorganizowano ich już 14,<br />
a udział w nich wzięło 141 osób. – Głównym tematem<br />
szkoleń jest pisanie projektów. Mamy grupy zarówno<br />
wnioskodawców początkujących, jak i zaawansowanych.<br />
Szkolimy także z zakresu rozliczania projektów, równości<br />
szans, promocji projektów i wielu innych – mówi Tomasz<br />
Juńczyk.<br />
Głównie metropolia<br />
W większości klientami RO EFS są instytucje z Poznania.<br />
– Mam porównanie między Poznaniem a mniejszymi<br />
ośrodkami ościennymi, bo je także obsługujemy. Na tej<br />
podstawie widać, że beneficjenci z dużych miast korzystają<br />
częściej z unijnych pieniędzy i generalnie bardziej<br />
interesują się możliwościami ich pozyskania – mówi Kierownik<br />
poznańskiego RO EFS. – Problem nie rozbija się<br />
o brak wiedzy, ale bardziej o małą wiarę we własną skuteczność.<br />
W Poznaniu działają organizacje pozarządowe, które specjalizują<br />
się w pisaniu wniosków i regularnie otrzymują<br />
dofinansowanie na rozmaite przedsięwzięcia. W mniejszych<br />
miejscowościach wciąż pokutuje przekonanie, że<br />
procedury są wyjątkowo skomplikowane, a konkurencja<br />
bardzo silna. Dlatego zarówno podmioty, które nigdy nie<br />
pisały wniosków, jak i te, które mają na koncie pojedyncze<br />
niepowodzenia, wychodzą z założenia, że to nie dla nich<br />
– dodaje.<br />
Animacja działań w mniejszych<br />
ośrodkach<br />
Między innymi dlatego ważnym elementem pracy poznańskiego<br />
ośrodka jest animacja lokalnych społeczności.<br />
Ekspert RO EFS Poznań, który pełni funkcję animatora,<br />
objeżdża mniejsze miejscowości w powiatach<br />
okalających Poznań i zachęca do korzystania ze środków<br />
Europejskiego Funduszu Społecznego. Utrzymuje on bezpośredni<br />
kontakt z przedstawicielami lokalnych organizacji<br />
pozarządowych. Takie spotkania nie mają charakteru<br />
szkoleń, a bardziej są prezentacjami i rozmowami,<br />
w czasie których animator dowiaduje się, jakie są lokalne<br />
potrzeby. Na ich podstawie opracowuje plan działania<br />
i pokazuje, jak problemy te można rozwiązać, wykorzystując<br />
instrumenty Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.<br />
Wyjątkowo ważną rolą animatorów jest także zachęcanie<br />
do nawiązywania partnerstw lokalnych na rzecz rozwoju.<br />
Dzięki temu powstają nowe, a także aktywizowane są<br />
stare sieci powiązań regionalnych, lokalnych, branżowych,<br />
programowych czy projektowych. Wpływa to wymiernie<br />
Fot. archiwum RO EFS w Poznaniu<br />
Zespół RO EFS w Poznaniu: szkolą, doradzają i animują.<br />
Komponent regionalny PO KL 2007-2013 І 11
Regionalny Ośrodek EFS w Poznaniu<br />
na skuteczność tych podmiotów w staraniach o Fundusze<br />
Europejskie. Małe, pojedyncze organizacje nie zawsze są<br />
w stanie i nie mają odpowiedniego doświadczenia oraz<br />
zaplecza, aby przygotować atrakcyjny dla Instytucji Pośredniczącej<br />
projekt. Jednak w połączeniu z większymi<br />
podmiotami, niejednokrotnie mającymi już doświadczenie<br />
w zdobywaniu pieniędzy UE oraz z tymi, z którymi<br />
łączy ich wspólnota interesów, mogą zaproponować projekt,<br />
który zdobędzie dofinansowanie.<br />
Regionalny Ośrodek EFS w Poznaniu<br />
ul. Działyńskich 2/10<br />
61-727 Poznań<br />
tel. 61 223 29 76<br />
e-mail: info_poznan@roefs.pl<br />
www.poznan.roefs.pl<br />
Andrzej Rembowski<br />
Pozostałe RO EFS-y w Wielkopolsce<br />
Regionalny Ośrodek EFS w Kaliszu<br />
ul. Częstochowska 25<br />
62-800 Kalisz<br />
tel. 62 757 03 63<br />
e-mail: roefs-kalisz@warp.org.pl<br />
www.kalisz.roefs.pl<br />
Regionalny Ośrodek EFS w Koninie<br />
ul. Powstańców Wielkopolskich 16<br />
62-510 Konin<br />
tel. 63 245 88 16<br />
e-mail: info_konin@roefs.pl<br />
www.konin.roefs.pl<br />
Regionalny Ośrodek EFS w Lesznie<br />
pl. J. Metziga 26/6<br />
64-100 Leszno<br />
tel. 65 520 40 95<br />
e-mail: info_leszno@roefs.pl<br />
www.leszno.roefs.pl<br />
Regionalny Ośrodek EFS w Pile<br />
ul. Grunwaldzka 2<br />
64-920 Piła<br />
tel.: 67 215 54 34<br />
e-mail: info_pila@roefs.pl<br />
www.pila.roefs.pl<br />
Fot. archiwum RO EFS w Poznaniu<br />
Katarzyna Piekarska, jeden z ekspertów kluczowych, podczas swojego dyżuru.<br />
12 І Komponent regionalny PO KL 2007-2013
EKONOMIA SPOŁECZNA (ES)<br />
SOLIDARNOŚĆ, PARTYCYPACJA<br />
I SAMORZĄDNOŚĆ<br />
W świadomości polskiego obywatela pojęcie<br />
„ekonomii społecznej” wiąże się z sektorem organizacji<br />
pozarządowych, których duża część<br />
posiada status organizacji pożytku publicznego<br />
(OPP). Na ich rzecz rokrocznie polski podatnik<br />
przekazuje 1% swojego podatku dochodowego,<br />
chcąc wesprzeć tych, którzy najlepiej docierają<br />
z pomocą do potrzebujących.<br />
Jednak faktem jest, że tak działające podmioty naprawdę<br />
istnieją, a kluczową zasadą ich funkcjonowania jest,<br />
w myśl zasady „ekonomii społecznej”, prymat działania na<br />
rzecz ludzi nad maksymalizacją zysku. Oznacza to, że dla<br />
jednostek ekonomii społecznej bardzo istotne znaczenie<br />
– obok celu gospodarczego – ma misja społeczna.<br />
Podmioty ekonomii społecznej<br />
Naturalnie głównym podmiotem ES jest tzw. III sektor<br />
(NGO), czyli organizacje pozarządowe: fundacje i stowarzyszenia.<br />
Bardzo dużą grupę stanowią także spółdzielnie<br />
socjalne oraz spółdzielnie pracy, inwalidów czy<br />
niewidomych. Pozostałe podmioty nie są tak liczne, co<br />
należy przypisać faktowi, że jako podmioty prawne wyodrębnione<br />
zostały w ciągu ostatnich kilku lat. Wymienić<br />
tu należy CIS-y, czyli Centra Integracji Społecznej, KIS-y,<br />
czyli Kluby Integracji Społecznej, ZAZ-y – Zakłady Aktywności<br />
Zawodowej, i TUW-y – Towarzystwa Ubezpieczeń<br />
Wzajemnych.<br />
Reasumując, ekonomia społeczna może być rozumiana<br />
jako:<br />
metoda działania polegająca na osiągnięciu celów<br />
społecznych za pomocą działań gospodarczych oraz<br />
jako<br />
Fot. Unia Europejska<br />
Misja społeczna to podstawa funkcjonowania jednostek<br />
ekonomii społecznej. Działanie na rzecz<br />
ludzi ma prymat nad maksymalizacją zysku.<br />
Nie zawsze jednak to trafne skojarzenie podszyte jest<br />
głębszą wiedzą na temat ekonomii społecznej. Bo czym<br />
jest „ekonomia”, wie doskonale każda osoba prowadząca<br />
codziennie swoje gospodarstwo domowe czy śledząca<br />
bieżące informacje o kondycji gospodarki Polski. Gorzej<br />
jednak, gdy w ekonomii opartej na zasadach drapieżnego<br />
kapitalizmu trzeba doszukiwać się „społecznego<br />
wymiaru”.<br />
Spośród obszernego zasobu definicji „ekonomii społecznej”,<br />
na potrzeby niniejszego artykułu zostanie wprowadzone<br />
pojęcie ES jako obszaru działań gospodarczych<br />
podmiotów opierających się w swej działalności na takich<br />
wartościach, jak: solidarność, partycypacja i samorządność.<br />
Przestrzeganie owych norm wartościujących<br />
w działaniach ekonomicznych wydaje się nierealne.<br />
sektor organizacji/instytucji działających w ww. sposób.<br />
Powyższy opis nawiązuje do klasycznego przykładu ES<br />
pracowników europejskiej sieci badawczej EMES. Ich zdaniem,<br />
na idei ES bazują przedsiębiorstwa społeczne. Ich<br />
zyski w założeniu są reinwestowane na cele społeczne<br />
lub we wspólnotę. Nie pracują dla maksymalizacji zysku<br />
lub zwiększenia dochodu udziałowców czy właścicieli.<br />
EMES jest autorem „idealnych” kryteriów społecznych<br />
i ekonomicznych (patrz www.ekonomiaspoleczna.pl), które<br />
winny być spełnione, aby inicjatywy podmiotowe wpisywały<br />
się w ideę ES.<br />
ES jest szansą na budowę społeczeństwa obywatelskiego<br />
w Polsce, gdyż jej celem jest łagodzenie napięć społecznych<br />
i niwelacja wykluczenia społecznego poprzez<br />
zwalczanie anomii osób podlegających zjawisku marginalizacji<br />
(bezdomnych, bezrobotnych, uzależnionych, niepełnosprawnych<br />
itp.) i włączanie ich do pełnego udziału<br />
w życiu społecznym w wymiarze zarówno lokalnym, jak<br />
i regionalnym. Dzięki tego typu działaniom np. dotychczasowi<br />
klienci ośrodków pomocy społecznej czy NGO-sów<br />
mają szansę zacząć działać jako samodzielne jednostki<br />
zdolne do tego, by zadbać o swoją rodzinę i o swój los.<br />
Wielkopolskim przykładem prężnie działającej w obszarze<br />
ES organizacji non profit jest Fundacja Pomocy<br />
Komponent regionalny PO KL 2007-2013 І 13
EKONOMIA SPOŁECZNA (ES)<br />
Wzajemnej BARKA, która daje szansę na zmianę życia<br />
osobom bezrobotnym, bezdomnym i uzależnionym. Jej<br />
pozycja w obszarze działań na rzecz ekonomii społecznej<br />
jest bezsporna. Przy Fundacji działa Szkoła im. H. Ch.<br />
Kofoeda – Centrum Integracji Społecznej (CIS), które jest<br />
nowatorskim programem reintegracji społecznej i zawodowej<br />
oraz pierwszą w Polsce instytucją tego typu. CIS to<br />
instytucja mająca za zadanie szeroko rozumianą edukację<br />
i aktywizację zawodową, skierowaną do środowisk zaniedbanych.<br />
Należy podkreślić, że Centra Integracji Społecznej,<br />
których obecnie jest już kilkadziesiąt w Polsce,<br />
powstają w wyniku uchwalenia w 2003 r. ustawy o zatrudnieniu<br />
socjalnym, dla której modelowym przykładem<br />
była funkcjonująca w latach 1993-2003 Szkoła Barki.<br />
W samym Poznaniu CIS-y istnieją i prężnie działają na<br />
osiedlach: Zawady, Piątkowo, Darzybór (przy Stowarzyszeniu<br />
Pogotowie Społeczne).<br />
Barka wypracowała sobie skuteczny system współpracy.<br />
Wyrosło przy niej wiele stowarzyszeń w wielkopolskich<br />
gminach, jak: Kwilcz, Władysławów, Lwówek, w których<br />
w ramach Partnerstwa Ekonomia Społeczna w Praktyce<br />
stworzyła sieć Centrów Ekonomii Społecznej (CES) oraz<br />
wyżej opisanych CIS.<br />
CES to instytucja nowej generacji uczestnicząca i wspierająca<br />
formowanie partnerstwa lokalnego na rzecz integracji<br />
społecznej. Partnerstwo zrzesza w swych szeregach<br />
samorząd lokalny, organizacje pozarządowe i firmy biznesowe.<br />
Jego celem jest działanie w obszarze idei włączenia<br />
osób i grup do życia społeczno-gospodarczego we<br />
wspólnocie lokalnej. CES animuje powoływanie instytucji<br />
ekonomii społecznej takich, jak opisane wyżej: KIS-y,<br />
CIS-y, ZAZ-y, spółdzielnie socjalne czy przedsiębiorstwa<br />
społeczne funkcjonujące przy stowarzyszeniach i fundacjach,<br />
spółki z o. o. non profit. Zadaniem CES jest też<br />
animowanie nowych stowarzyszeń w miejscowościach,<br />
gdzie inicjatywy obywatelskie nie są jeszcze tak silnie<br />
podejmowane. Wynikiem działań Barki było powstanie<br />
przy każdym CES-ie spółdzielni socjalnych, które umożliwiły<br />
osobom wykluczonym zmianę dotychczasowego<br />
życia i aktywizację społeczno-zawodową.<br />
Co to jest spółdzielnia socjalna (SS)?<br />
Spółdzielnia socjalna to rodzaj firmy. Różni się od zwykłego<br />
przedsiębiorstwa tym, że wśród jej założycieli muszą<br />
znajdować się osoby zagrożone wykluczeniem społecznym.<br />
SS otrzymują zazwyczaj na rozpoczęcie działalności<br />
wsparcie finansowe, np. z samorządu. Z czasem jednak<br />
muszą radzić sobie bez dodatkowego wsparcia, w warunkach<br />
normalnej wolnorynkowej konkurencji.<br />
Czym zajmują się spółdzielnie socjalne? Catering, tworzenie<br />
bombek choinkowych, prace remontowo-budowlane,<br />
opieka nad dziećmi, szycie zabawek czy projektowanie stron<br />
www – to tylko niektóre zajęcia wykonywane przez SS,<br />
w których dzięki specjalnym ułatwieniom pracują osoby<br />
długotrwale bezrobotne, niepełnosprawne, chore psychicznie,<br />
wychodzące z alkoholizmu czy narkomanii. Co ciekawe,<br />
Fot. Fundacja Pomocy Wzajemnej BARKA<br />
Fundacja Pomocy Wzajemnej BARKA daje szansę na zmianę życia osobom bezrobotnym, bezdomnym i uzależnionym.<br />
14 І Komponent regionalny PO KL 2007-2013
w czasach silnego kryzysu ekonomicznego wiele spółdzielni<br />
radzi sobie bardzo dobrze i zarabia na swojej działalności.<br />
Doskonałym przykładem funkcjonowania SS w Poznaniu<br />
jest Spółdzielnia Gastronomiczna ART-SMAK, zajmująca<br />
się profesjonalną obsługą cateringową, która powstała<br />
dzięki pomocy CIS na poznańskim Piątkowie. Dzięki<br />
dobrej ofercie, konkurencyjnym cenom i miłej obsłudze<br />
świetnie radzi sobie na rynku. Warto także wspomnieć<br />
o Spółdzielni MAXTYL działającej na os. Darzybór, zajmującej<br />
się renowacją używanych, zniszczonych mebli i ich<br />
sprzedawaniem po konkurencyjnych cenach.<br />
Opisany wyżej na przykładzie Barki system działania<br />
w ramach ekonomii społecznej sprowadza się w istocie<br />
do następujących obszarów:<br />
integracja społeczna i działalność na rynku pracy (np.<br />
warsztaty terapii zajęciowej realizowane na rzecz<br />
osób niepełnosprawnych w Środowiskowych Domach<br />
Samopomocy w Wielkopolsce)<br />
dostarczanie usług publicznych (np. Spółdzielnia<br />
Ogro-Bud powstała na Piątkowie, która świadczy profesjonalne<br />
usługi z zakresu ogrodnictwa)<br />
usługi o charakterze wzajemnym (m.in. Bank Czasu<br />
przy Stowarzyszeniu „Lepszy Świat” w Poznaniu, np. za<br />
pomoc przy odrabianiu lekcji na zasadzie wzajemności<br />
można otrzymać pomoc w posprzątaniu mieszkania)<br />
usługi na otwartym rynku<br />
działalność handlowa i produkcyjna (np. Dom Wspólnoty<br />
Barki w Chudobczycach prowadzący gospodarstwo<br />
proekologiczne. Wspólnota skupia osoby znajdujące<br />
się w sytuacjach kryzysowych, m.in.: eksmitowane<br />
rodziny, matki samotnie wychowujące dzieci, osoby<br />
z domów dziecka, szpitali psychiatrycznych i ludzi dotkniętych<br />
bezdomnością).<br />
W naszym regionie spółdzielni i NGO-sów promujących<br />
ekonomię społeczną jest stosunkowo dużo. Według danych<br />
z 2009 r., Wielkopolska zajmuje trzecie miejsce pod<br />
względem liczby organizacji wspierających i upowszechniających<br />
ES i czwarte miejsce w Polsce pod względem<br />
liczby spółdzielni socjalnych (za: „Ekonomia społeczna<br />
w PO KL”, Warszawa 2009).<br />
Należy podkreślić, że wszystkie organizacje działające<br />
w obszarze ES mogą liczyć na wsparcie finansowe<br />
w ramach konkursów organizowanych w priorytecie VII<br />
„Promocja integracji społecznej” Programu Operacyjnego<br />
Kapitał Ludzki, głównie w ramach poddziałania 7.2.2<br />
„Wsparcie ekonomii społecznej”. Wiele z nich skorzystało<br />
z szansy pozyskania funduszy i obecnie wykorzystują<br />
je na rzecz uzupełnienia lub przekazania elementarnej<br />
wiedzy osobom planującym założenie przedsiębiorstw<br />
społecznych. Zainteresowani mogą wziąć udział w takich<br />
inicjatywach poznańskich organizacji non profit, jak:<br />
„I Ty możesz być przedsiębiorcą społecznym!” Wielkopolskiej<br />
Rady Koordynacyjnej Związku Organizacji<br />
Pozarządowych<br />
„Myśl ekonomicznie – działaj społecznie!” Stowarzyszenia<br />
Centrum Promocji i Rozwoju Inicjatyw Obywatelskich<br />
PISOP.<br />
Aby uzyskać informację, doradztwo i pomoc w pozyskaniu<br />
wsparcia finansowego w celu podjęcia działań z zakresu<br />
ES, należy zgłosić się do ww. podmiotów i zacząć realizować<br />
swoje plany ekonomiczno-społeczne.<br />
SŁOWNICZEK<br />
Izabela Chrzanowska<br />
Anomia – to pojęcie wprowadzone do socjologii<br />
przez Emila Durkheima. Oznacza stan niepewności<br />
i zagubienia jednostki w systemie wartości i norm<br />
danego społeczeństwa. Anomia to sytuacja, w której<br />
jednostki nie mają możliwości zrealizowania społecznie<br />
narzucanych celów bądź uzyskania społecznie<br />
uznawanych wartości za pomocą środków akceptowanych<br />
w danej zbiorowości. Anomia dotyczy<br />
często całych grup społecznych i może prowadzić do<br />
pojawiania się w społeczeństwie zachowań, takich<br />
jak bunt czy wycofanie.<br />
Wykluczenie społeczne – to zjawisko społeczne<br />
polegające na ograniczeniu możliwości jednostki,<br />
stanowiącej część społeczeństwa, do uczestnictwa<br />
w działaniach obywateli tego społeczeństwa. Ograniczenie<br />
to nie jest wynikiem wewnętrznych przekonań<br />
jednostki, ale systemu społecznego, w którym<br />
ona żyje. Wykluczenie społeczne, często mylone<br />
z ubóstwem, jest zjawiskiem wielowymiarowym<br />
i w praktyce oznacza brak możliwości uczestnictwa<br />
w życiu gospodarczym, politycznym i kulturowym.<br />
Informacje o instytucjach wspierających utworzenie<br />
i/lub rozwój podmiotów z sektora ekonomii społecznej<br />
można znaleźć na stronie WUP w Poznaniu,<br />
w zakładce Program PO KL/Informacje o Projektach/<br />
Zawarte umowy/Poddziałanie 7.2.2.<br />
Komponent regionalny PO KL 2007-2013 І 15
WARSZTAT PROJEKTODAWCY<br />
Fot. Studio Żelazna/Smartlink<br />
Rezultatem projektu „Partnerstwo dla Rain Mana – Rain Man dla Partnerstwa” było wypracowanie nowego modelu<br />
aktywizacji zawodowej i społecznej osób z autyzmem. Model współtworzą trzy komponenty: (1) system<br />
przygotowania i zasad organizacji pracy oraz skutecznego wsparcia osób z autyzmem, (2) system przygotowania<br />
i zasad organizacji pracy Zespołu Trenerów Pracy oraz (3) strategia budowania świadomości społecznej. Projekt<br />
realizowany był przez Fundację Synapsis (wraz z 7 partnerami) w ramach Programu Inicjatywy Wspólnotowej<br />
EQUAL. Jest to świetny przykład projektu innowacyjnego realizowanego w obszarze ekonomii społecznej.<br />
Na zdjęciu: Kuba Piszek pod okiem trenerki uczy się wyrabiać biżuterię w Pracowni Rzeczy Różnych SYNAPSIS.<br />
16 І Komponent regionalny PO KL 2007-2013
Jak przygotować projekt innowacyjny w ramach PO KL<br />
W POSZUKIWANIU NOWYCH<br />
ROZWIĄZAŃ<br />
Projekty innowacyjne w regionalnym komponencie<br />
PO KL to spore wyzwanie dla projektodawców.<br />
Pokazały to pierwsze konkursy ogłoszone<br />
w 2009 r. w Wielkopolsce. Tylko dwa<br />
projekty spośród kilku zgłoszonych otrzymały<br />
rekomendację do wsparcia. W roku 2010 dodatkowo<br />
jest punktowana współpraca ponadnarodowa<br />
w takich przedsięwzięciach. Przedstawiamy<br />
wskazówki, jak przygotować dobry projekt<br />
innowacyjny.<br />
Projekty innowacyjne poszukują nowych, lepszych i skuteczniejszych<br />
sposobów rozwiązywania problemów mieszczących<br />
się w obszarach wsparcia Europejskiego Funduszu<br />
Społecznego. Nastawione są na badanie i rozwój oraz<br />
upowszechnianie i wdrażanie konkretnych rezultatów<br />
i produktów, służących rozwiązaniu problemów grup docelowych.<br />
W odróżnieniu od projektów standardowych nie<br />
są zorientowane na bezpośrednią pomoc i rozwiązywanie<br />
problemów grup docelowych, tylko na wypracowanie odpowiednich<br />
metod i rozwiązań systemowych. Uczestnicy<br />
tych projektów pozwalają sprawdzić w praktyce skuteczność<br />
nowych metod. Przetestowane w działaniu rezultaty<br />
projektów innowacyjnych powinny być upowszechniane,<br />
a wypracowane rozwiązania systemowe – wdrażane do<br />
polityki państwa.<br />
Trudne początki<br />
W odpowiedzi na konkursy ogłoszone w 2009 r. na projekty<br />
innowacyjne w ramach priorytetu VIII („Regionalne<br />
kadry gospodarki”) i priorytetu IX („Rozwój wykształcenia<br />
i kompetencji w regionach”) w Wielkopolsce wpłynęły po<br />
3 wnioski o dofinansowanie. Komisja Oceny Projektów<br />
w WUP zarekomendowała do dofinansowania po jednym<br />
projekcie w ramach tych priorytetów.<br />
PRODUKTY PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH<br />
TESTUJĄCYCH<br />
Są to modele postępowania, instrumenty realizacji<br />
działań, rozwiązania systemowe. Może to być nowe<br />
rozwiązanie problemów, nowe podejście do rozwiązania<br />
problemów, nowe metody postępowania,<br />
nowe formy działania. Wypracowany produkt może<br />
być innowacyjny w skali europejskiej, krajowej, regionalnej<br />
lub lokalnej.<br />
Komponent regionalny PO KL 2007-2013 І 17
WARSZTAT PROJEKTODAWCY<br />
– Były to pierwsze konkursy na projekty innowacyjne<br />
ogłoszone w ramach komponentu regionalnego PO KL<br />
w Wielkopolsce. Powodów ograniczonego zainteresowania<br />
projektodawców realizacją takich przedsięwzięć jest<br />
kilka. Przygotowanie projektów innowacyjnych wymaga<br />
dużego doświadczenia projektodawcy, posiadania odpowiedniego<br />
potencjału technicznego, organizacyjnego,<br />
kadrowego oraz merytorycznego, w tym zaplecza badawczego.<br />
Projektodawca powinien też mieć możliwość szerokiego<br />
rozpropagowania produktu finalnego projektu<br />
i włączenia go do głównego nurtu polityki – mówi Katarzyna<br />
Kołodziej z Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu.<br />
– Specyfika projektów innowacyjnych sprawia, że ich<br />
realizacja nie należy do najłatwiejszych, a przygotowanie<br />
przedsięwzięcia jest czasochłonne i wymaga dużego zaangażowania.<br />
Podmiotom uprawnionym do aplikowania<br />
trudno było też spełnić kryterium dostępu związane z realizacją<br />
projektu w partnerstwie ponadnarodowym.<br />
Z drugiej strony są w regionie podmioty, które zdobyły już<br />
doświadczenie przy realizacji takich projektów w ramach<br />
Programu Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL. Realizowane<br />
były w szerokich partnerstwach, w tym międzynarodowych.<br />
Braki i błędy<br />
Projektodawcy, których aplikacje zostały negatywnie ocenione,<br />
nie wykazali w dostatecznym stopniu, na czym<br />
miałaby polegać innowacyjność ich projektów, a w związku<br />
z tym zabrakło uzasadnienia dla planowanych działań.<br />
– Brakowało również odniesień do specyfiki regionu<br />
i proponowanych rozwiązań innowacyjnych do niej dopasowanych.<br />
Wiele trudności nastręczały projektodawcom<br />
kwestie dotyczące upowszechniania – w opisach<br />
Fot. Rafał Gasiński/EDI<br />
EDI – to skrót od pierwszego członu nazwy projektu „Edukacja dla integracji – Partnerstwo na rzecz Uchodźców”.<br />
Realizowało go w ramach EQUAL dziewięciu partnerów, którym liderował Ośrodek Praw Człowieka<br />
Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Partnerstwo wypracowało model integracji społecznej uchodźców<br />
i osób czekających na przyznanie statusu uchodźcy. Nowe rozwiązania problemów dotyczących imigrantów<br />
zawarto w „pakiecie EDI”, którym zainteresował się Urząd ds. Cudzoziemców. Projekt należy do najlepszych<br />
praktyk EFS – został wyróżniony przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego w 2008 r. W wypadku projektów<br />
innowacyjnych testujących nie chodzi jednak o naśladowanie najlepszych praktyk, ale o poszukiwanie nowych<br />
form wsparcia i wskazywanie nowych problemów oraz grup docelowych, które powinny zostać objęte pomocą.<br />
Na zdjęciu: Zajęcia z dziećmi cudzoziemców w ramach projektu EDI prowadzili Wolontariusze z Centrum<br />
Wolontariatu w Lublinie.<br />
18 І Komponent regionalny PO KL 2007-2013
Jak przygotować projekt innowacyjny w ramach PO KL<br />
zabrakło informacji o sposobach popularyzacji wypracowanych<br />
rozwiązań i włączania produktu finalnego projektu<br />
do głównego nurtu polityki – dodaje Katarzyna<br />
Kołodziej.<br />
Wysokość środków w budżecie powinna zagwarantować<br />
skuteczność drugiego etapu realizacji projektu innowacyjnego<br />
(obejmującego upowszechnienie i mainstreaming).<br />
Dostosowanie do specyfiki regionu<br />
WAŻNE POJĘCIA<br />
Upowszechnianie oznacza wymianę i przekazywanie<br />
informacji na temat działań prowadzonych<br />
przez partnerstwa oraz rezultatów tych działań –<br />
zarówno pozytywnych, jak i negatywnych.<br />
Mainstreaming oznacza, że rezultaty zostaną<br />
uwzględnione i przyjęte w założeniach obowiązującej<br />
polityki oraz zastosowane w praktycznych<br />
działaniach.<br />
Planując projekt innowacyjny, należy wziąć przede<br />
wszystkim pod uwagę specyfikę regionu, problemy regionalnego<br />
rynku pracy, problemy grup docelowych,<br />
stosowane narzędzia, rozwiązania i metody. To wszystko<br />
należy uwzględnić przy opisywaniu sytuacji wyjściowej.<br />
Warto przy tym odwoływać się do informacji, opinii, raportów,<br />
innych projektów, badań, analiz, diagnoz i nazwanych<br />
źródeł. Członkowie Komisji Oceny Projektów (KOP),<br />
dobrze orientując się w zagadnieniach ujętych w analizie<br />
regionu, zwracają na to szczególną uwagę. Następnie<br />
należy wskazać adekwatne cele oraz zaplanować odpowiednie<br />
działania, rezultaty i produkty. Warto przedstawić<br />
proponowane rozwiązania na tle istniejącej praktyki<br />
i udowodnić, że dotychczasowe działania są nieskuteczne<br />
lub umiarkowanie skuteczne. Analiza może też wykazać,<br />
że są zbyt kosztowne. Projektodawca powinien wykazać,<br />
że dana grupa docelowa była dotychczas pomijana bądź<br />
dany problem był dotychczas pomijany (albo dopiero się<br />
ujawnił).<br />
Tematy projektów innowacyjnych testujących w 2010 r.<br />
Priorytet VI „Rynek pracy<br />
otwarty dla wszystkich”<br />
(konkurs będzie ogłoszony<br />
w III kwartale 2010 r.)<br />
Priorytet VII „Promocja integracji<br />
społecznej” (konkurs<br />
będzie ogłoszony<br />
w IV kwartale 2010 r.)<br />
Priorytet VIII „Regionalne<br />
kadry gospodarki” (konkurs<br />
będzie ogłoszony<br />
w IV kwartale 2010 r.)<br />
Priorytet IX „Rozwój wykształcenia<br />
i kompetencji<br />
w regionach” (konkurs<br />
będzie ogłoszony w IV<br />
kwartale 2010 r.)<br />
Działania służące wydłużeniu<br />
aktywności<br />
zawodowej.<br />
Rozwój i testowanie<br />
instrumentów wspierających<br />
godzenie<br />
życia zawodowego<br />
i rodzinnego oraz<br />
zwalczanie dyskryminacji<br />
w szczególności<br />
ze względu na płeć,<br />
wiek, niepełnosprawność.<br />
Poszukiwanie skutecznych<br />
metod zapewniania<br />
trwałości funkcjonowania<br />
instytucji<br />
ekonomii społecznej.<br />
Poszukiwanie nowych<br />
skutecznych metod<br />
aktywizacji zawodowej<br />
i społecznej grup<br />
docelowych wymagających<br />
szczególnego<br />
wsparcia.<br />
Rozwijanie przedsiębiorczości<br />
akademickiej<br />
jako formy<br />
kształtowania innowacyjnych<br />
kadr nowoczesnej<br />
gospodarki<br />
oraz rozwiązania<br />
w zakresie wykorzystania<br />
wyników badań<br />
naukowych przez<br />
przedsiębiorców.<br />
Proces dydaktyczny<br />
ukierunkowany na<br />
efekty uczenia się,<br />
w tym kształtujący<br />
kompetencje twórczego<br />
myślenia, innowacyjności<br />
i pracy zespołowej<br />
wśród uczniów.<br />
Stworzenie systemu<br />
motywowania do<br />
innowacyjności nauczycieli<br />
w zakresie<br />
tworzenia nowych, innowacyjnych<br />
programów,<br />
metod, technik<br />
i narzędzi nauczania.<br />
Źródło: Plany Działań na rok 2010. Dokument ten zawiera również kryteria dostępu oraz kryteria strategiczne dotyczące każdego tematu.<br />
(www.efs.wup.poznan.pl – zakładka Program PO KL, podzakładka Ważne dokumenty)<br />
Komponent regionalny PO KL 2007-2013 І 19
WARSZTAT PROJEKTODAWCY<br />
Projektodawcy powinni zwrócić uwagę na właściwe działania<br />
związane z upowszechnianiem i włączeniem do<br />
głównego nurtu polityki (ang. mainstreaming) produktu<br />
finalnego. Należy zaplanować skuteczne sposoby (np.<br />
konferencje, konsultacje, publikacje, działania medialne)<br />
przekonywania decydentów i społeczeństwa do stosowania<br />
sprawdzonych w projekcie metod pracy z grupami<br />
docelowymi i rozwiązań systemowych.<br />
Plan na rok 2010<br />
W ramach współpracy ponadnarodowej rozróżnia się<br />
dwa typy projektów: wyodrębnione projekty współpracy<br />
ponadnarodowej oraz projekty z komponentem ponadnarodowym.<br />
W 2010 r. w Wielkopolsce przewidziane<br />
są konkursy wyłącznie na projekty innowacyjne testujące<br />
z komponentem ponadnarodowym z możliwością<br />
poszerzenie ich zakresu o komponent ponadnarodowy.<br />
Ponieważ – według opinii pracowników WUP w Poznaniu<br />
– trudność w przygotowaniu takiego projektu mogła<br />
polegać na spełnieniu kryterium dostępu, odnoszącego<br />
się do realizacji projektu w partnerstwie ponadnarodowym,<br />
w tym roku zmieniono podejście do tego elementu.<br />
Współpraca z partnerami zagranicznymi stanowi teraz<br />
kryterium strategiczne, za którego spełnienie projektodawcy<br />
otrzymają dodatkowe punkty.<br />
Warto zwrócić uwagę, że sama adaptacja rozwiązań stosowanych<br />
poprzez partnerów zagranicznych nie jest innowacyjnością.<br />
Projektodawcy powinni uzasadnić, w jaki<br />
sposób zaczerpnięte rozwiązania zostaną racjonalnie wykorzystane<br />
i jak przyczynią się do rozwiązania problemów<br />
w danym regionie. Ponadto cel współpracy ponadnarodowej<br />
powinien być powiązany (i opisany) z celami planowanego<br />
projektu. Konieczne jest również uzasadnienie<br />
wyboru konkretnego partnera lub partnerów zagranicznych.<br />
Projekty innowacyjne dają możliwość opracowania<br />
i przetestowania rozwiązań, które odpowiedzą na realnie<br />
istniejące potrzeby. Wdrożenie nowych, przetestowanych<br />
metod powinno się przyczynić do poprawy efektywności<br />
działań nakierowanych m.in.: na godzenie życia<br />
WYMIARY INNOWACYJNOŚCI<br />
Określając cele i planując rezultaty, należy wziąć pod<br />
uwagę, do czego ma się odnieść innowacyjność projektu<br />
(wymiary innowacyjności). Są trzy wymiary:<br />
uczestników – oznacza objęcie działaniami nowej,<br />
do tej pory nieobjętej lub objętej ograniczonym<br />
wsparciem grupy docelowej (osoby lub<br />
instytucje)<br />
problemu – oznacza rozwiązanie problemu, który<br />
do tej pory nie był w wystarczającym stopniu<br />
uwzględniony w polityce państwa (nowy problem<br />
- brak narzędzi, znany problem - brak narzędzi,<br />
znany problem – narzędzia niepozwalające<br />
na rozwiązanie problemu)<br />
form wsparcia – oznacza wykorzystanie nowych<br />
instrumentów w rozwiązywaniu dotychczasowych<br />
problemów, możliwość adaptowania rozwiązań<br />
sprawdzonych w innych krajach, regionach<br />
czy też w innych kontekstach.<br />
zawodowego i rodzinnego, zwalczanie dyskryminacji<br />
w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność,<br />
wydłużenie aktywności zawodowej, zapewnienie<br />
trwałości funkcjonowania instytucji ekonomii społecznej,<br />
poszukiwanie nowych skutecznych metod aktywizacji<br />
zawodowej, rozwój przedsiębiorczości akademickiej czy<br />
wypracowanie systemu motywowania do innowacyjności<br />
nauczycieli.<br />
Korzyści płynące ze współpracy ponadnarodowej to<br />
przede wszystkim możliwość skorzystania ze sprawdzonych<br />
rozwiązań partnerów zagranicznych, a także możliwość<br />
przetestowania i upowszechnienia własnych rozwiązań,<br />
produktów i rezultatów.<br />
Agnieszka Siekiera , współpraca: Jerzy Gontarz<br />
WAŻNE DOKUMENTY<br />
Wytyczne w zakresie wdrażania projektów innowacyjnych i współpracy ponadnarodowej w ramach<br />
Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki<br />
Promocja innowacyjności i współpracy ponadnarodowej w PO KL (wskaźniki strategiczne)<br />
Wzór strategii wdrażania projektu innowacyjnego<br />
Instrukcja do umowy o współpracy ponadnarodowej<br />
Źródło: www.kiw-pokl.org.pl<br />
20 І Komponent regionalny PO KL 2007-2013
Jak przygotować projekt innowacyjny w ramach PO KL<br />
PRZYDATNE LINKI:<br />
www.kiw-pokl.org.pl – znajdują się tu informacje pomagające w przygotowaniu projektów innowacyjnych<br />
i współpracy ponadnarodowej oraz ww. dokumenty i publikacje<br />
www.equal.org.pl – znajdują się tu katalogi dobrych praktyk z zakresu realizacji projektów innowacyjnych<br />
i informator o rezultatach PIW EQUAL, które zawierają informacje dotyczące rozwiązań z zakresu aktywizacji<br />
zawodowej, pracy z grupami nietypowymi i wykluczonymi, rozwiązań dla osób 50+, godzenia życia prywatnego<br />
i pracy zawodowej, ekonomii społecznej, kształcenia przez całe życie, rozwijania przedsiębiorczości i inne<br />
Znajdź partnera<br />
www.transnational-toolkit.eu – narzędzie przygotowane przez Komisję Europejską pozwalające zarówno<br />
na dokonanie wpisu do bazy, jak i wyszukiwanie potencjalnych partnerów<br />
www.leonardo.org.uk oraz www.adam-europe.eu/adam/homepageView.htm – bazy produktów i rezultatów<br />
programu Leonardo da Vinci<br />
PRZYDATNE PUBLIKACJE wydane przez Krajową Instytucję Wspomagającą:<br />
„Projekty innowacyjne. Poradnik dla projektodawców Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki”, KIW, Warszawa 2009<br />
„Od pomysłu do projektu innowacyjnego, czyli poradnik dla projektodawców projektów innowacyjnych<br />
Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki”, KIW, Warszawa 2009<br />
„Innowacyjność w praktyce – przegląd tematów w ramach PO KL”, KIW, Warszawa 2009<br />
„Program EQUAL a innowacyjność w PO KL”, KIW, Warszawa 2009<br />
„Projekty współpracy ponadnarodowej – podręcznik dla projektodawców”, KIW, Warszawa 2009<br />
„Poradnik dotyczący upowszechniania i mainstreamingu w projektach innowacyjnych PO KL”, KIW,<br />
Warszawa 2010 (poradnik w trakcie konsultacji)<br />
Źródło: www.kiw-pokl.org.pl<br />
Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu zaprasza na szkolenie, które odbędzie się<br />
24 września 2010 r. pt. „PROJEKTY INNOWACYJNE, KONTROLA PROJEKTÓW,<br />
DZIAŁANIA INFORMACYJNO-PROMOCYJNE”.<br />
Więcej informacji: www.efs.wup.poznan.pl<br />
Komponent regionalny PO KL 2007-2013 І 21
RYNEK PRACY W WIELKOPOLSCE<br />
w liczbach bezwzględnych<br />
Sytuacja na rynku pracy w Wielkopolsce<br />
w 2009 roku<br />
W 2009 r. notowane od dwóch lat pozytywne tendencje<br />
uległy załamaniu. Skala bezrobocia osiągnęła poziom<br />
przekraczający 100 tys. osób, a stopa bezrobocia wzrosła<br />
z 6,4% do 9,1%. Pogorszenie sytuacji gospodarczej odczuwalne<br />
było już w IV kwartale 2008 r., a nasilenie negatywnych<br />
zjawisk nastąpiło w 2009 r.<br />
300 000<br />
250 000<br />
200 000<br />
150 000<br />
100 000<br />
50 000<br />
0<br />
247 869<br />
17,3<br />
232 251<br />
15,9<br />
211 420<br />
14,6<br />
169 089<br />
11,7<br />
112 827<br />
91 441<br />
7,8 6,4<br />
133 563<br />
2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009<br />
liczba bezrobotnych<br />
stopa bezrobocia<br />
Liczba zarejestrowanych bezrobotnych i stopa bezrobocia w Wielkopolsce<br />
w latach 2003-2009 (według stanu na 31 grudnia danego roku)<br />
9,1<br />
20,0<br />
19,0<br />
18,0<br />
17,0<br />
16,0<br />
15,0<br />
14,0<br />
13,0<br />
12,0<br />
11,0<br />
10,0<br />
9,0<br />
8,0<br />
7,0<br />
6,0<br />
Na koniec grudnia 2009 r. status bezrobotnego i poszukującego<br />
pracy, zarejestrowanego w urzędach pracy województwa<br />
wielkopolskiego, posiadało 136 661 osób. Rok<br />
wcześniej liczba ta wynosiła 94 248 osób, wzrosła więc<br />
o 42 413 osób, tj. o 45%. Największy wzrost bezrobocia<br />
zanotowano w subregionie poznańskim (o 62,3%), a najmniejszy<br />
w konińskim (o 30,4%). 54,7% ogółu osób bezrobotnych<br />
stanowiły kobiety, ale ich udział w rejestrach<br />
urzędów pracy spadł w porównaniu z rokiem poprzednim<br />
o niemal 7,2 punktu procentowego.<br />
Trudności na rynku pracy znalazły odbicie we wzroście<br />
liczebności i udziału procentowego grupy osób bezrobotnych<br />
do 25. roku życia w rejestrach urzędów pracy (z 21%<br />
w 2007 r. do 26,3% w 2009). Mimo że jest to populacja<br />
lepiej wykształcona niż większość osób bezrobotnych,<br />
w żadnej innej grupie wiekowej bezrobocie nie wzrasta<br />
tak gwałtownie.<br />
Zwiększyła się liczba osób bezrobotnych powyżej 50. roku<br />
życia oraz długotrwale bezrobotnych. Udział procentowy<br />
tych grup w całej populacji bezrobotnych w 2009 r. spadł<br />
w porównaniu z rokiem 2008 odpowiednio o 1,6 punktu<br />
procentowego i 11,5 punktu procentowego.<br />
Wzrósł udział bezrobotnych posiadających wykształcenie<br />
średnie i wyższe w ogólnej liczbie osób bezrobotnych. Wynika<br />
to z ułatwionego dostępu do szkolnictwa wyższego<br />
i – w efekcie – rosnącej z roku na rok liczby osób kończących<br />
studia i uzyskujących tytuł magistra, niedopasowania<br />
%<br />
kierunków kształcenia do potrzeb rynku pracy oraz posiadania<br />
wykształcenia ogólnego po ukończeniu szkoły<br />
średniej, niedającego podstaw teoretycznych i praktycznych<br />
do wykonywania zawodu.<br />
Od lat osoby bezrobotne reprezentują małe zróżnicowanie<br />
zawodowe, a profesje znajdujące się na czele listy zawodów<br />
w największym stopniu generujących bezrobocie<br />
nie ulegają zmianom, są to m.in. zawody: sprzedawca, asystent<br />
ekonomiczny, krawiec, kucharz, technik mechanik.<br />
W 2009 r. pracodawcy zgłosili do powiatowych urzędów<br />
pracy 63 221 ofert pracy, tj. o ponad 26% mniej niż w roku<br />
poprzednim. Ponadto nastąpiły duże zwolnienia grupowe<br />
z przyczyn dotyczących zakładów pracy. 222 zakłady zgłosiły<br />
zamiar zwolnień grupowych 11 063 osób, a faktycznie<br />
zwolniły 8 730 osób, tj. o 6 099 osób więcej niż w roku<br />
2008.<br />
Aby złagodzić skutki bezrobocia w naszym regionie, samorząd<br />
województwa pozyskał na ten cel środki finansowe<br />
Funduszu Pracy w wysokości 266 551,2 tys. zł, co<br />
w porównaniu z poprzednim rokiem stanowiło wzrost<br />
o 17,1%. W ramach tych środków powiatowe urzędy pracy<br />
w 2009 r. zaktywizowały prawie 43 tys. osób, w tym:<br />
ponad 15 tys. młodych osób skorzystało z możliwości<br />
odbycia stażu u pracodawców<br />
niemal 11,5 tys. osób podniosło kwalifikacje zawodowe<br />
w ramach szkoleń<br />
ponad 5,5 tys. osób otrzymało dotacje na uruchomienie<br />
działalności gospodarczej oraz 156 osób otrzymało<br />
dotacje na uruchomienie działalności gospodarczej<br />
pochodzące ze środków innych niż Fundusz Pracy, np.<br />
środków PFRON<br />
ponad 3 tys. pracodawców uzyskało refundację wyposażenia<br />
lub doposażenia miejsca pracy<br />
niemal 3 tys. osób podjęło pracę w ramach robót publicznych<br />
ponad 2 tys. osób uczestniczyło w pracach społecznie<br />
użytecznych<br />
ponad 1,5 tys. osób podjęło zatrudnienie w ramach<br />
prac interwencyjnych<br />
347 osób znalazło zatrudnienie w ramach przygotowania<br />
zawodowego dorosłych<br />
156 osób zaktywizowano w ramach innych aktywnych<br />
form.<br />
W powrocie na rynek pracy osób bezrobotnych istotną<br />
rolę odgrywa również świadczone przez urzędy pracy,<br />
w tym przez Centrum Informacji i Planowania Kariery Zawodowej<br />
WUP w Poznaniu, poradnictwo zawodowe, które<br />
wpływa na zmianę postaw osób szukających pracy oraz<br />
zwiększenie skuteczności w podejmowaniu zatrudnienia.<br />
22 І Regionalny rynek pracy
W porównaniu z rokiem poprzednim wzrosła liczba porad<br />
indywidualnych (ponad 47 tys., tj. o 14 tys. więcej<br />
niż w 2008 r.) oraz udzielonych indywidualnych informacji<br />
zawodowych (ponad 15 tys., tj. o 1/4 więcej niż<br />
rok wcześniej). Liczba osób, które skorzystały z grupowego<br />
poradnictwa zawodowego, wyniosła niemal 7,5 tys.,<br />
a ponad 15 tys. klientów skorzystało z grupowej informacji<br />
zawodowej.<br />
Raport ukazujący szczegółowe informacje o sytuacji na<br />
wielkopolskim rynku pracy oraz o działaniach podejmowanych<br />
przez publiczne służby zatrudnienia w tym obszarze,<br />
pt. „Ocena sytuacji na wielkopolskim rynku pracy<br />
i realizacji zadań w zakresie polityki rynku pracy w 2009<br />
roku”, dostępny jest na stronie internetowej Wojewódzkiego<br />
Urzędu Pracy w Poznaniu: www.wup.poznan.pl,<br />
w zakładce „Działania rynku pracy”/„Opracowania i analizy”.<br />
Partnerzy rynku pracy na rzecz polityki<br />
zatrudnienia w regionie w 2009 i 2010 r.<br />
„Plan Działań na Rzecz Zatrudnienia w Województwie<br />
Wielkopolskim na 2010 rok”, który stanowi uszczegółowienie<br />
działań zapisanych w „Strategii Zatrudnienia dla<br />
Województwa Wielkopolskiego na lata 2007-2013” przyjął<br />
Zarząd Województwa Wielkopolskiego Uchwałą nr<br />
3586/2010 z dnia 26 lutego 2010 r.<br />
„Plan” ten został przygotowany przez Zespół, powołany<br />
Uchwałą Zarządu Województwa Wielkopolskiego nr<br />
3268/2009 z dnia 19 listopada 2009 r., który pracował<br />
pod przewodnictwem Wojciecha Jankowiaka, wicemarszałka<br />
województwa wielkopolskiego. W skład Zespołu<br />
weszli przedstawiciele Departamentu Edukacji i Nauki<br />
Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego<br />
(UMWW), Departamentu Gospodarki UMWW, Departamentu<br />
Polityki Regionalnej UMWW, Departamentu<br />
Programów Rozwoju Obszarów Wiejskich UMWW, Departamentu<br />
Wdrażania Programu Regionalnego UMWW,<br />
Konwentu Dyrektorów Powiatowych Urzędów Pracy<br />
Województwa Wielkopolskiego, Konwentu Starostów<br />
Województwa Wielkopolskiego, Kuratorium Oświaty<br />
w Poznaniu, Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej<br />
w Poznaniu, Wielkopolskiego Oddziału Państwowego<br />
Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Wielkopolskiego<br />
Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji<br />
i Modernizacji Rolnictwa, Wielkopolskiej Sieci Biur<br />
Karier, Wielkopolskiej Wojewódzkiej Komendy Ochotniczych<br />
Hufców Pracy, Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu<br />
oraz Wydziału Polityki Społecznej Wielkopolskiego<br />
Urzędu Wojewódzkiego.<br />
„Plan” jest dokumentem wyznaczającym wspólną politykę<br />
rynku pracy oraz zasobów ludzkich dla Wielkopolski<br />
przy współudziale partnerów rynku pracy. Wdrażany jest<br />
zgodnie z zasadą partnerstwa. Obejmuje pięć priorytetów,<br />
w ramach których w 2010 r. realizowane będą poszczególne<br />
zadania:<br />
Priorytet 1<br />
Wzrost zatrudnienia i aktywności zawodowej mieszkańców<br />
Priorytet 2<br />
Równy dostęp do zatrudnienia oraz promocja integracji<br />
społecznej<br />
Priorytet 3<br />
Rozwój przedsiębiorstw, przedsiębiorczości<br />
i innowacyjności w regionie<br />
Priorytet 4<br />
Podniesienie poziomu oraz dostępności kształcenia<br />
mieszkańców<br />
Priorytet 5<br />
Partnerstwo na rzecz rozwoju obszarów wiejskich<br />
Z powodu pogorszenia sytuacji gospodarczej w Wielkopolsce,<br />
w 2010 roku zaplanowano wiele działań naprawczych<br />
i zapobiegawczych, mających przyczynić się m.in.<br />
do:<br />
obniżenia bezrobocia poprzez aktywizację osób bezrobotnych<br />
oraz pracujących<br />
podniesienia lub zdobycia przez bezrobotnych nowych<br />
kwalifikacji zawodowych, odpowiadających potrzebom<br />
rynku pracy<br />
łagodzenia negatywnych konsekwencji wynikających<br />
ze zwiększonej liczby zwolnień grupowych pracowników<br />
minimalizowania ryzyka wyboru niewłaściwej ścieżki<br />
zawodowej i zagrożenia bezrobociem poprzez działania<br />
związane z doradztwem i informacją zawodową<br />
promocji przedsiębiorczości i samozatrudnienia,<br />
a także pomocy osobom planującym założyć własną<br />
działalność gospodarczą<br />
podnoszenia konkurencyjności przedsiębiorstw w regionie.<br />
Jednym z takich przedsięwzięć będzie kontynuacja podjętych<br />
już w II półroczu 2009 r. w ramach ustawy z dnia<br />
1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego<br />
dla pracowników i przedsiębiorców działań, które mają<br />
wspierać pracodawców znajdujących się w przejściowych<br />
trudnościach finansowych. Zważywszy na konieczność łagodzenia<br />
negatywnych dla rynku pracy skutków wynikających<br />
ze zwiększonej liczby zwolnień grupowych, przewidziana<br />
jest pomoc w ramach Europejskiego Funduszu<br />
Dostosowania do Globalizacji dla zwalnianych pracowników.<br />
Odpowiedzią na niekorzystną sytuację na rynku pracy<br />
będą także działania mające na celu podniesienie lub<br />
zdobycie nowych kwalifikacji, podejmowane już w latach<br />
ubiegłych, takie jak: doradztwo i informacja zawodowa,<br />
Regionalny rynek pracy І 23
RYNEK PRACY W WIELKOPOLSCE<br />
promocja postaw przedsiębiorczych i samozatrudnienia<br />
oraz działania aktywizacyjne, zarówno dla osób bezrobotnych,<br />
jak i pracujących.<br />
W 2010 r. przewidziane są również działania wspierające<br />
osoby młode oraz absolwentów szkół ponadgimnazjalnych<br />
na wielkopolskim rynku pracy, którzy mają<br />
duże problemy z podjęciem pierwszej pracy. W wyniku<br />
spowolnienia gospodarczego przedsiębiorcy tworzą bowiem<br />
mniej nowych miejsc pracy. Ponadto realizowane<br />
będą programy mające wspomóc zarówno młodzież, jak<br />
i dorosłe osoby niepełnosprawne poprzez podniesienie ich<br />
kwalifikacji oraz zwiększenie aktywności na rynku pracy.<br />
Działania zaplanowane do realizacji w 2010 r. w ramach<br />
„Planu” będą finansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego,<br />
Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego,<br />
Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju<br />
Obszarów Wiejskich, Grantu EURES, Banku Światowego<br />
oraz środków krajowych, w tym środków publicznych (budżetu<br />
państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego,<br />
funduszy celowych: Funduszu Pracy, Funduszu<br />
Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Państwowego<br />
Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych)<br />
a także kapitału prywatnego. Planowana kwota środków<br />
finansowych na działania przewidziane do realizacji w ramach<br />
„Planu” w 2010 r. to ponad 490 mln zł.<br />
Monitorowanie zadań określonych w „Planie” odbywa się<br />
corocznie poprzez przygotowanie sprawozdania z jego wykonania.<br />
Działania zrealizowane w ubiegłym roku zostały<br />
opisane w „Sprawozdaniu z wykonania Planu Działań na<br />
Rzecz Zatrudnienia w Województwie Wielkopolskim na<br />
2009 rok”, które w dniu 26 lutego 2010 r. przyjął Zarząd<br />
Województwa Wielkopolskiego. Rezultaty działań podjętych<br />
w 2009 r. są następujące:<br />
powiatowe urzędy pracy województwa wielkopolskiego<br />
zaktywizowały prawie 43 tys. osób bezrobotnych<br />
podniesiono kwalifikacje zawodowe do wymogów<br />
rynku pracy poprzez ukończenie szkolenia/kursu przez<br />
osoby pracujące, w tym:<br />
przeszkolono 442 pracowników powiatowych<br />
urzędów pracy<br />
podniesiono kwalifikacje kadr instytucji pomocy<br />
i integracji społecznej – 1 773 osoby<br />
przeszkolono kadrę kierowniczą zakładów aktywności<br />
zawodowej – 15 osób<br />
zdobyto dodatkowe lub uzupełniono niepełne<br />
kwalifikacje oraz przeszkolono w celu podniesienia<br />
jakości kształcenia – 9 400 nauczycieli<br />
uzyskano kwalifikacje do pełnienia funkcji instruktora<br />
praktycznej nauki zawodu – 440 osób<br />
udzielono wsparcia ponad 27 tys. osób z terenów<br />
wiejskich<br />
objęto poradnictwem zawodowym około 47 tys. osób<br />
podwyższono kwalifikacje zawodowe 221 osób poniżej<br />
18. roku życia, zagrożonych wykluczeniem społecznym<br />
objęto działaniami na rzecz kształtowania postaw<br />
aktywnych ponad 3 tys. osób młodych ze środowisk<br />
zagrożonych marginalizacją<br />
190 uczniów oraz 180 słuchaczy i studentów uzyskało<br />
stypendia o charakterze pomocy socjalnej, objęto<br />
wsparciem prawie 1,5 tys. uczniów i studentów<br />
wsparto ponad 20 tys. osób niepełnosprawnych oraz<br />
dofinansowano koszty tworzenia i działania 9 zakładów<br />
aktywności zawodowej, dzięki czemu powstały<br />
w nich nowe miejsca pracy.<br />
Kwota wydanych środków finansowych na działania zrealizowane<br />
w 2009 r. wyniosła prawie 536 mln zł.<br />
„Plan Działań na Rzecz Zatrudnienia w Województwie<br />
Wielkopolskim na 2010 rok” oraz „Sprawozdanie z wykonania<br />
Planu Działań na Rzecz Zatrudnienia w Województwie<br />
Wielkopolskim na 2009 rok” dostępne są w wersji<br />
elektronicznej na stronie internetowej Wojewódzkiego<br />
Urzędu Pracy w Poznaniu: www.wup.poznan.pl, w zakładce<br />
„Działania Rynku Pracy”.<br />
Fundusz Pracy w Wielkopolsce walczy<br />
z bezrobociem w 2010 r.<br />
Do ważnych ustawowych zadań publicznych służb zatrudnienia<br />
należy nie tylko pośrednictwo pracy, ale również<br />
pomoc osobom bezrobotnym oraz poszukującym pracy<br />
w podnoszeniu i zdobywaniu nowych kwalifikacji i umiejętności<br />
zawodowych. Odbywa się to poprzez organizację<br />
np. szkoleń, promocję przedsiębiorczości oraz kierowanie<br />
zarejestrowanych w powiatowym urzędzie pracy osób<br />
do prac subsydiowanych. W przypadku braku możliwości<br />
zaoferowania osobom bezrobotnym odpowiedniego zatrudnienia<br />
powiatowe urzędy pracy dysponują również<br />
możliwością wykorzystania pasywnych form pomocy,<br />
w tym zasiłków i innych świadczeń z tytułu bezrobocia.<br />
Efektywna pomoc osobom bezrobotnym i poszukującym<br />
pracy przez publiczne służby zatrudnienia możliwa jest<br />
dzięki środkom finansowym z Funduszu Pracy.<br />
W roku 2010 Wielkopolska otrzymała z Funduszu Pracy<br />
275 535 400 zł. Z kwoty tej 65%, tj. 179 098 000 zł, jest<br />
przeznaczone na realizację aktywnych form przeciwdziałania<br />
bezrobociu. Środki te zostały podzielone między 31<br />
samorządów powiatowych według kryteriów przyjętych<br />
przez Sejmik Województwa Wielkopolskiego. Podział<br />
został zatwierdzony Uchwałą Zarządu Województwa<br />
24 І Regionalny rynek pracy
Wielkopolskiego nr 3568/2010 z dnia 19 lutego 2009 r.<br />
Pozostała kwota, tj. 96 437 400 zł (35%), stanowi rezerwę<br />
Samorządu Województwa Wielkopolskiego i zostanie<br />
przeznaczona na realizację projektów systemowych przez<br />
powiatowe urzędy pracy w ramach poddziałania 6.1.3<br />
PO KL „Poprawa zdolności do zatrudnienia oraz podnoszenie<br />
poziomu aktywności zawodowej osób bezrobotnych”.<br />
W roku 2010 samorządy powiatowe będą miały także<br />
możliwość pozyskania dodatkowych środków Funduszu<br />
Pracy z rezerwy Ministra Pracy i Polityki Społecznej.<br />
Informacje o dokonanym podziale środków Funduszu<br />
Pracy znajdują się na stronie internetowej Wojewódzkiego<br />
Urzędu Pracy w Poznaniu: www.wup.poznan.pl, w zakładce<br />
„Działania Rynku Pracy”/„Fundusz Pracy”.<br />
Posiedzenie Wojewódzkiej Rady<br />
Zatrudnienia w Poznaniu w dniu<br />
17 lutego 2010 r.<br />
17 lutego 2010 r. odbyło się pierwsze w roku posiedzenie<br />
Wojewódzkiej Rady Zatrudnienia w Poznaniu. Rada<br />
pozytywnie zaopiniowała utworzenie nowych kierunków<br />
kształcenia: w Zespole Szkół Medycznych w Koninie – higienistka<br />
stomatologiczna; w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych<br />
w Starej Łubiance – technik organizacji usług<br />
gastronomicznych.<br />
Członkowie Rady zapoznali się ze stanem prac nad wnioskami<br />
w ramach Europejskiego Funduszu Dostosowania<br />
do Globalizacji dla osób zwolnionych z firm:<br />
SEWS Polska Zakład Produkcyjny w Rawiczu i w Lesznie<br />
oraz Leoni Autokabel Polska SA w Ostrzeszowie<br />
H. Cegielski Poznań SA oraz firm stanowiących jego<br />
łańcuch dostaw: Sulzer Chemtech Polska Sp. z o.o.,<br />
H. Cegielski – Logocentrum Sp. z o.o., H. Cegielski<br />
Remocentrum Sp. z o.o. i ARWIMONT Spółdzielnia<br />
Pracy.<br />
Rada omówiła również przygotowane przez WUP w Poznaniu<br />
raporty na temat wielkopolskiego rynku pracy,<br />
tj. „Plan Działań na Rzecz Zatrudnienia w Województwie<br />
Wielkopolskim na 2010 rok” oraz „Charakterystyka przemysłu<br />
motoryzacyjnego w Wielkopolsce i strategia jego<br />
rozwoju”, a także informacje o stanie realizacji komponentu<br />
regionalnego Programu Operacyjnego Kapitał<br />
Ludzki.<br />
Informacje dotyczące prac Wojewódzkiej Rady Zatrudnienia<br />
w Poznaniu dostępne są na stronie internetowej WUP<br />
w Poznaniu: www.wup.poznan.pl, w zakładce „Działania<br />
Rynku Pracy”/„Wojewódzka Rada Zatrudnienia”.<br />
Europejski Fundusz Dostosowania do<br />
Globalizacji pomocny zwalnianym<br />
w branży motoryzacyjnej<br />
Przemysł motoryzacyjny w Polsce należy do najważniejszych,<br />
a do początku IV kw. 2008 r. także do najdynamiczniej<br />
rozwijających się sektorów polskiej gospodarki<br />
i zaliczany jest do grupy największych pracodawców<br />
i eksporterów.<br />
Dla Wielkopolski sektor motoryzacyjny buduje jeden<br />
z silniejszych i bardziej perspektywicznych filarów przemysłu.<br />
Regionalna motoryzacja to 280 firm mających siedzibę<br />
w Wielkopolsce, czyli, w przybliżeniu, 24 tys. miejsc<br />
pracy oraz około 50 tys. osób pośrednio utrzymujących<br />
się dzięki branży motoryzacyjnej.<br />
Przemysł motoryzacyjny w kraju i w regionie jest silnie<br />
powiązany z europejską gospodarką, tym samym światowe<br />
osłabienie gospodarcze miało znaczący wpływ na<br />
rodzimą branżę motoryzacyjną, czego przejawem były<br />
między innymi liczne zgłoszenia i zrealizowane zwolnienia<br />
grupowe pracowników. Wśród branż, w których<br />
dokonano największych zwolnień grupowych w Wielkopolsce,<br />
w latach 2008-2009, obok budowlanej, odzieżowej,<br />
meblarskiej i produkcyjnej, znalazła się branża<br />
motoryzacyjna.<br />
W związku z niepokojącymi informacjami dotyczącymi<br />
sytuacji przedsiębiorstw i pracowników sektora motoryzacyjnego,<br />
napływającymi od 2008 r. z lokalnych rynków<br />
pracy, Samorząd Województwa Wielkopolskiego przeprowadził<br />
badanie pt. „Charakterystyka przemysłu motoryzacyjnego<br />
w Wielkopolsce i strategia jego rozwoju”<br />
wśród 500 przedsiębiorców z branży motoryzacyjnej oraz<br />
ich kooperantów. Miało ono na celu analizę przemysłu<br />
motoryzacyjnego w województwie wielkopolskim, pozwalającą<br />
określić jego potencjał, możliwości i strategie<br />
rozwoju oraz stabilność na regionalnym rynku pracy<br />
w okresie pogorszenia sytuacji w całej gałęzi gospodarki.<br />
Celem badania było także wskazanie sposobu powrotu<br />
do stabilizacji i rozwoju branży w przyszłości.<br />
Z analizy danych uzyskanych w badaniu wynika, że wielkopolscy<br />
pracodawcy z branży motoryzacyjnej borykają<br />
się ze znacznymi problemami związanymi z obniżonym<br />
popytem na produkty i usługi oraz wysokimi kosztami<br />
pracy. Ponadto niemal 70% respondentów, którzy brali<br />
udział w badaniu, uważa, że w ramach przemysłu motoryzacyjnego<br />
spowolnienie gospodarcze negatywnie odbije<br />
się na wielkopolskich przedsiębiorstwach, natomiast ponad<br />
69% osób badanych uznaje, że spowoduje ono drastyczny<br />
spadek wartości zamówień.<br />
Z uwagi na trudną sytuację na regionalnym rynku<br />
pracy Samorząd Województwa Wielkopolskiego, w celu<br />
Regionalny rynek pracy І 25
RYNEK PRACY W WIELKOPOLSCE<br />
złagodzenia negatywnych skutków spowolnienia gospodarczego<br />
i licznych, dokonanych zwolnień grupowych,<br />
podjął działania na rzecz pozyskania środków finansowych<br />
z Europejskiego Funduszu Dostosowania do<br />
Globalizacji (EFG) na pomoc dla zwalnianych pracowników.<br />
EFG jest instrumentem finansowym Unii Europejskiej,<br />
który został utworzony w 2006 r. w celu<br />
udzielania wsparcia osobom objętym zwolnieniami<br />
wynikającymi z poważnych zmian strukturalnych<br />
w kierunkach światowego handlu, spowodowanych globalizacją,<br />
gdy zwolnienia te mają istotny wpływ na gospodarkę<br />
regionalną lub lokalną.<br />
EFG nie finansuje kosztów przedsiębiorstw ponoszonych<br />
na modernizację czy dostosowanie strukturalne, ale<br />
jego celem jest pomoc pracownikom, którzy stracili pracę<br />
wskutek zmian zachodzących w światowej strukturze<br />
handlu, w jak najszybszym znalezieniu nowego zatrudnienia,<br />
poprzez:<br />
pomoc w poszukiwaniu pracy,<br />
poradnictwo zawodowe,<br />
szkolenia i przekwalifikowanie,<br />
pomoc w zakresie samozatrudnienia,<br />
zasiłki na koszty przeniesienia,<br />
zasiłki szkoleniowe,<br />
środki motywujące.<br />
Wnioski i rekomendacje z przeprowadzonego badania<br />
posłużyły do przygotowania przez Samorząd Województwa<br />
Wielkopolskiego, we współpracy z Ministerstwem<br />
Rozwoju Regionalnego oraz powiatowymi urzędami pracy<br />
w Lesznie, Ostrzeszowie i Rawiczu, pierwszego w Polsce<br />
wniosku o wkład finansowy z EFG dla zwolnionych<br />
pracowników z województwa wielkopolskiego w przemyśle<br />
motoryzacyjnym z firm Sews Polska i Leoni Autokabel<br />
Polska. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego przekazało<br />
przygotowany wniosek do Dyrekcji Generalnej Komisji<br />
Europejskiej ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Równości<br />
Szans w dniu 5 lutego 2010 r. Liczba zwolnionych<br />
pracowników z ww. firm wyniosła 1 779 osób, w tym<br />
z Sews Polska 1 015 i z Leoni Autokabel Polska 764. Szacunkowy<br />
koszt pakietu usług w ramach EFG, który obejmuje<br />
638 osób, wynosi ok. 956 000 euro.<br />
W związku z licznymi zwolnieniami grupowymi dokonanymi<br />
w zakładach H. Cegielski Poznań SA oraz firmach<br />
kooperujących, tj. Sulzer Chemtech Polska Sp. z o.o.,<br />
H. Cegielski – Logocentrum Sp. z o.o., H. Cegielski – Remocentrum<br />
Sp. z o.o. i Arwimont Spółdzielnia Pracy, Samorząd<br />
Województwa Wielkopolskiego przygotował<br />
również drugi wniosek o wkład finansowy ze środków<br />
EFG dla pracowników z naszego regionu, którzy utracili<br />
w nich zatrudnienie. Wniosek został przekazany przez Ministerstwo<br />
Rozwoju Regionalnego do Komisji Europejskiej<br />
8 marca 2010 r. Liczba zwolnionych pracowników ze<br />
wspomnianych zakładów, objętych pakietem usług<br />
w ramach EFG, to 189 osób, natomiast szacunkowy koszt<br />
wynosi ok. 155 000 euro.<br />
Powiatowe urzędy pracy w Lesznie, Ostrzeszowie, Rawiczu<br />
i Poznaniu podjęły już działania aktywizujące i wspierające<br />
zwalnianych pracowników z ww. firm. Refundacja<br />
przez Unię Europejską nakładów finansowych z Funduszu<br />
Pracy na ten cel, w wysokości 65% poniesionych kosztów,<br />
nastąpi ok. 260-280 dni od dnia złożenia wniosków do<br />
Komisji Europejskiej.<br />
Raport z badania „Charakterystyka przemysłu motoryzacyjnego<br />
w Wielkopolsce i strategia jego rozwoju” oraz<br />
informacje o pomocy dla pracowników z Europejskiego<br />
Funduszu Dostosowania do Globalizacji, znajdują się na<br />
stronie internetowej Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu:<br />
www.wup.poznan.pl, w zakładce „Działania rynku<br />
pracy”/„Opracowania i analizy” oraz „Pomoc dla pracowników”.<br />
Centra aktywizacji zawodowej<br />
w Wielkopolsce<br />
Centra aktywizacji zawodowej (CAZ) to wyspecjalizowane<br />
komórki realizujące aktywne działania w zakresie usług<br />
rynku oraz instrumentów rynku pracy. Utworzenie i działalność<br />
centrów reguluje ustawa z dnia 20 kwietnia 2004<br />
r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Po<br />
jej nowelizacji CAZ powstały jako wydzielona organizacyjnie<br />
część powiatowego urzędu pracy. Do 31 grudnia<br />
2010 r. centra aktywizacji zawodowej, na wniosek starosty<br />
zaopiniowany przez radę powiatu, są dofinansowywane<br />
ze środków Funduszu Pracy pozostających w dyspozycji<br />
ministra właściwego do spraw pracy, do wysokości<br />
80% kosztów ich utworzenia, nie więcej niż 80-krotność<br />
przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w kwartale<br />
bezpośrednio poprzedzającym finansowanie tych kosztów.<br />
W województwie wielkopolskim zostało utworzonych 30<br />
centrów aktywizacji zawodowej, a kwota dofinansowania<br />
pochodząca z rezerwy ministra wyniosła 1 990,8 tys. zł.<br />
Głównymi zadaniami CAZ jest aktywizacja osób bezrobotnych<br />
i poszukujących pracy i pomoc w znalezieniu odpowiedniego<br />
zatrudnienia dla tych osób. Centra gwarantują<br />
fachową pomoc ze strony zatrudnionych w nich pośredników<br />
pracy, doradców zawodowych i specjalistów zajmujących<br />
się planowaniem kariery zawodowej dla osób poszukujących<br />
zatrudnienia. Jednostki te powstały po to, aby<br />
osoby zainteresowane w jednym miejscu mogły otrzymać<br />
informacje na temat ofert pracy, zwłaszcza na lokalnym<br />
rynku pracy, możliwości skorzystania ze staży, dotacji na<br />
26 І Regionalny rynek pracy
Sytuacja w 2009 roku<br />
rozpoczęcie działalności gospodarczej oraz subsydiowanego<br />
zatrudnienia, jak też organizowanych w celu podniesienia<br />
lub zmiany kwalifikacji szkoleń i kursów.<br />
Niezwykle ważna jest prowadzona przez CAZ współpraca<br />
z pracodawcami, dzięki której korzyści płyną dla obu<br />
stron. Dla pracodawców jest to pomoc w pozyskiwaniu<br />
odpowiednich kandydatów do pracy, a dla osób pozostających<br />
bez zatrudnienia lub planujących je zmienić możliwość<br />
bezpośredniej rozmowy i uzyskania niezbędnych<br />
informacji od ewentualnego przyszłego pracodawcy m.in.<br />
podczas organizowanych giełd pracy.<br />
Wszystkie aktywne działania realizowane przez centra<br />
wpływają na skuteczność świadczonych przez publiczne<br />
służby zatrudnienia usług, co przyczynia się do zwiększonej<br />
liczby osób, które uzyskują zatrudnienie.<br />
Poradnictwo zawodowe w wielkopolskich<br />
urzędach pracy w 2009 roku<br />
Wprowadzona w roku 2009 nowelizacja ustawy o promocji<br />
zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z dnia 20<br />
kwietnia 2004 r. (tekst jednolity Dz.U. z 2008 r. Nr 69<br />
poz. 415 z późn. zm.) poszerzyła grupę klientów, do której<br />
skierowane są usługi rynku pracy świadczone przez wojewódzkie<br />
urzędy pracy. Poradnictwo zawodowe, zarówno<br />
w formie indywidualnej, jak i grupowej, doradcy zawodowi<br />
mogą świadczyć wszystkim osobom powyżej 18. roku<br />
życia, które z własnej inicjatywy zgłoszą się do urzędów.<br />
Nowelizacja ustawy nałożyła również obowiązek realizowania<br />
przez powiatowe urzędy pracy Indywidualnego<br />
Planu Działania (IPD) wobec wszystkich osób pozostających<br />
w rejestrze dłużej niż 180 dni. Przebieg IPD jest<br />
konstruowany i planowany indywidualnie dla każdej osoby.<br />
Bezrobotni biorą udział w poradach indywidualnych,<br />
poradach grupowych, spotkaniach w klubie pracy, szkoleniach,<br />
stażach oraz w rozmowach z pośrednikami pracy.<br />
Zaplanowanie i czuwanie nad realizacją IPD należy do<br />
doradców zawodowych. Ostatecznym i jedynym mierzalnym<br />
efektem IPD będzie podjęcie zatrudnienia.<br />
Na koniec 2009 r. w wielkopolskich urzędach pracy zatrudnionych<br />
było 153 doradców, w tym 131 w powiatowych<br />
urzędach i 22 w Wojewódzkim Urzędzie Pracy<br />
w Poznaniu.<br />
Z usług doradców zawodowych w formie indywidualnych<br />
konsultacji, zarówno z zakresu poradnictwa zawodowego,<br />
jak i informacji zawodowej, skorzystało łącznie 72 650<br />
osób oraz w formie spotkań grupowych 23 189 osób,<br />
w tym:<br />
61 174 z porad indywidualnych i 19 767 w zajęciach<br />
grupowych w PUP<br />
11 476 z porad indywidualnych i 3 422 w zajęciach<br />
grupowych w CIiPKZ WUP w Poznaniu<br />
Dwie najważniejsze formy pracy stosowane przez doradców<br />
zawodowych w 2009 r. to spotkania indywidualne<br />
i grupowe. Pierwsza umożliwia nawiązanie z klientem<br />
bliższego kontaktu, identyfikację potrzeb, celów zawodowych,<br />
umiejętności i kwalifikacji klienta, co sprzyja<br />
określeniu ścieżki rozwoju zawodowego. Druga, poza rozwojem<br />
indywidualnych umiejętności społecznych, umożliwia<br />
pozytywne zaistnienie w grupie, uzyskanie wsparcia<br />
od osób przeżywających podobne problemy oraz zmniejszenie<br />
poczucia wyobcowania, które często towarzyszy<br />
osobom bez pracy, zwłaszcza długotrwale bezrobotnym.<br />
W roku 2009 większość doradców z regionu uzyskała<br />
uprawnienia do posługiwania się nową metodą diagnostyczną<br />
– Kwestionariuszem Zainteresowań Zawodowych<br />
(KZZ). W pracy grupowej doradcy opierali się na<br />
metodach poradnictwa grupowego stosowanych w wielu<br />
krajach europejskich, takich jak Metoda Hiszpańska,<br />
Metoda Edukacyjna, Kurs Inspiracji, Gotowość do Zmian.<br />
Przeprowadzone zajęcia dotyczyły między innymi metod<br />
poszukiwania pracy w kraju i za granicą, określania predyspozycji<br />
zawodowych, planowania kariery zawodowej,<br />
autoprezentacji podczas rozmów kwalifikacyjnych, pokonywania<br />
stresu, komunikacji interpersonalnej, asertywności,<br />
przedsiębiorczości, korzystania z komputera w procesie<br />
poszukiwania pracy, skutecznego wykorzystywania<br />
czasu.<br />
W swojej pracy doradcy zawodowi spotykają się z osobami,<br />
które muszą się zmierzyć z różnorodnymi problemami<br />
utrudniającymi satysfakcjonujące funkcjonowanie<br />
na rynku pracy. Największym wyzwaniem dla doradców<br />
zawodowych od kilku lat są klienci, którzy nie wykazują<br />
aktywnej postawy w poszukiwaniu pracy, nie są zainteresowani<br />
poszerzeniem lub zmianą kwalifikacji zawodowych,<br />
brakuje im motywacji do działania, mają trudności<br />
z pozytywną samooceną. Większość osób w tej grupie stanowią<br />
długotrwale bezrobotni oraz osoby z niskimi kwalifikacjami,<br />
zamieszkujące tereny wiejskie. Dłuższy czas<br />
pozostawania bez pracy wzmacnia postawę bierności,<br />
roszczeniowości i prowadzi do wyuczonej bezradności.<br />
Ze względu na różnorodność problemów, z jakimi zmagają<br />
się osoby, którym pomagają doradcy zawodowi, rozwijają<br />
oni stale swoje kompetencje w zakresie przełamywania<br />
oporu klientów, wzmacniania motywacji oraz kształtowania<br />
umiejętności planowania rozwoju zawodowego<br />
i gotowości do zmian, poprzez uczestnictwo w różnych<br />
szkoleniach i kursach, podwyższając tym samym swoje<br />
kwalifikacje.<br />
Regionalny rynek pracy І 27
Program Operacyjny Kapitał Ludzki<br />
Samorząd Województwa Wielkopolskiego<br />
Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu –<br />
Instytucja Pośrednicząca komponentu regionalnego<br />
Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki<br />
ul. Kościelna 37<br />
60-537 Poznań<br />
tel. 61 846 38 78<br />
fax 61 846 37 20<br />
www.efs.wup.poznan.pl<br />
Punkt Informacji i Promocji EFS<br />
tel. 61 846 38 23<br />
e-mail: infoefs@wup.poznan.pl<br />
Udzielanie informacji<br />
pn. -pt. od godz. 8.00 do 14.00<br />
Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej<br />
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego<br />
Egzemplarz bezpłatny, wrzesień 2010 r.