<strong>JOSKE</strong> <strong>#36</strong> <strong>03</strong>/<strong>2011</strong> | Culture | Cultuur |48Fabe<strong>la</strong>chtigecouscousCouscous, <strong>de</strong> nationaleschotel uit Marokko en<strong>de</strong> Maghreb-<strong>la</strong>n<strong>de</strong>n, isbezig met een gerecht tewor<strong>de</strong>n dat over <strong>de</strong> gansewereld wordt erkend engewaar<strong>de</strong>erd.En wat duurzaamheid betreft, is het zekereerste k<strong>la</strong>s! Alle succesformules zijn hierinverzameld: seizoengroen<strong>ten</strong>, <strong>la</strong>ngzame gaartijd(slow food), voedingswaar<strong>de</strong> blijft intact,vlees facultatief dankzij <strong>de</strong> kikkererw<strong>ten</strong>,...Mysterieuze oorsprong...De oorsprong van <strong>de</strong> couscous is bijna mythisch,zo niet duister. Sommigen beweren dathij ontstond in China, duizen<strong>de</strong>n jaren gele<strong>de</strong>n.An<strong>de</strong>ren <strong>de</strong>nken dat hij eerst bestond inOost-Afrika. De mees<strong>ten</strong> erkennen <strong>de</strong> Noord-Afrikaanse oorsprong, want het is waarschijnlijkvanuit <strong>de</strong>ze streek dat <strong>de</strong> couscous begonmet het opbouwen van zijn reputatie.Alhoewel couscous zeer gewaar<strong>de</strong>erd wasin <strong>de</strong> pre-is<strong>la</strong>mitische perio<strong>de</strong>, wordt hij hetnog meer na <strong>de</strong> Arabische verovering. De veroveraars,die verleid zijn door <strong>de</strong>ze Berberseschotel, versprei<strong>de</strong>n hem in het hele Mid<strong>de</strong>l<strong>la</strong>ndseZeegebied en in Subsahariaans Afrika.Zo kan u couscous op basis van gierst vin<strong>de</strong>nin zwart Afrika, op basis van gerst in <strong>de</strong>Sahara of nog bulgur (op basis van tarwe) inhet Mid<strong>de</strong>n-Oos<strong>ten</strong>. Ie<strong>de</strong>re streek, ie<strong>de</strong>r <strong>la</strong>n<strong>de</strong>n soms ie<strong>de</strong>re stad heeft nu zijn eigen couscousspecialiteit.De huidige term komt vanhet k<strong>la</strong>ssiek Arabisch “kouskous”, alhoewel<strong>de</strong> originele term “ksiksu” Berbers is.In Frankrijk wordt <strong>de</strong> schotel geïntroduceerdin <strong>de</strong> 19 <strong>de</strong> eeuw met <strong>de</strong> verovering vanAlgerije door Charles X in 1830. Maar als hijeen echte culinaire instelling is gewor<strong>de</strong>n, ishet dankzij <strong>de</strong> Maghrebijnse immigratie in <strong>de</strong>twee<strong>de</strong> helft van <strong>de</strong> 20 ste eeuw.Een Maghrebijnse schotelTegenwoordig bestaat er een grote variëteitaan couscousrecep<strong>ten</strong> in <strong>de</strong> wereld. Net als<strong>de</strong> rijst in Azië is het griesmeel van <strong>de</strong> couscousbasisvoedsel in <strong>de</strong> Maghrebijnse keukenen meer algemeen voor <strong>de</strong> Noord-Afrikaansebevolking. Wat ook <strong>de</strong> bereiding is, het griesmeelvormt samen met <strong>de</strong> groentebouillon(“marga” in Arabisch) <strong>de</strong> twee onafschei<strong>de</strong>lijkeingrediën<strong>ten</strong> van <strong>de</strong> couscous. Het gebeurtnochtans dat <strong>de</strong> bouillon bereid wordt zon<strong>de</strong>rgroen<strong>ten</strong>, meer bepaald in <strong>de</strong> Sahara. Tij<strong>de</strong>ns<strong>de</strong> fees<strong>ten</strong> is het zeldzaam dat hij gege<strong>ten</strong>wordt zon<strong>de</strong>r vlees, en wel schaap of <strong>la</strong>m.In Tunesië eet men graag couscous met da<strong>de</strong>ls,no<strong>ten</strong> of aman<strong>de</strong>len. De Algerijnen e<strong>ten</strong>hem in sommige streken met gehaktballetjes.In Marokko <strong>ten</strong>slotte is <strong>de</strong> couscous sober<strong>de</strong>r,meer k<strong>la</strong>ssiek, maar niet min<strong>de</strong>r smakelijk met<strong>de</strong> rijke garnituren met rozijnen, kikkererw<strong>ten</strong>en een variatie aan groen<strong>ten</strong>: courgette, wortel,pompoen, raap, on<strong>de</strong>r an<strong>de</strong>re!Daarbij blijft <strong>de</strong> couscous in Noord-Afrikaeen nationale schotel met een sterkte religieuzeen sociale connotatie, want hij is aanwezigop alle grote gelegenhe<strong>de</strong>n: geboor<strong>ten</strong>,huwelijken, religieuze fees<strong>ten</strong>. Zijn dimensiegaat voorbij het strikt culinaire ka<strong>de</strong>r, want hijwordt zelfs beschouwd als het cement van<strong>de</strong> sociale re<strong>la</strong>ties. De couscous wordt opgediendin een grote schotel waarrond ie<strong>de</strong>reenwordt uitgenodigd om hem te <strong>de</strong>gusteren meteen lepel of, meer traditioneel, met <strong>de</strong> hand.Het is een maaltijd die men <strong>de</strong>elt.De welda<strong>de</strong>n van <strong>de</strong> couscousWanneer <strong>de</strong> couscous in <strong>de</strong> hele wereld wordt© Galerie 18+1 - Hor<strong>ten</strong>se Dayezgewaar<strong>de</strong>erd, is dit ook omwille van zijn welda<strong>de</strong>nvoor <strong>de</strong> gezondheid. In alle opzich<strong>ten</strong>is het een evenwichtige schotel. Het griesmeelis rijk aan vitamine B, magnesium enfosfor. Zo is hij een niet te verwaarlozen bronvan energie. Als hij wordt gege<strong>ten</strong> met versegroen<strong>ten</strong> of droog fruit, blijft hij uitstekendvoor <strong>de</strong> gezondheid. En <strong>ten</strong>slotte leveren <strong>de</strong>kikkererw<strong>ten</strong> of het vlees <strong>de</strong> nodige proteïnenaan ons organisme. Couscous is beslist eenechte volledige maaltijd!Traditionele couscousIngrediën<strong>ten</strong>* 200g kikkererw<strong>ten</strong>* 3 uien* 4 toma<strong>ten</strong>* 4 rapen* 750g courget<strong>ten</strong>* 500g pompoen* 1 koolhart* 3 soeplepels olijfolie* 1 koffielepels paprika* enkele geplette corian<strong>de</strong>rzaadjes* zout, peper* vier-krui<strong>de</strong>n* 1 kg griesmeel* 2 kg vlees – facultatief (rund: schou<strong>de</strong>rstukof <strong>la</strong>ge rib of schaap: nek of schou<strong>de</strong>r of kip)* enkele been<strong>de</strong>renDe dag voordienLaat <strong>de</strong> kikkererw<strong>ten</strong> wekenDe dag zelf* Verwarm in het on<strong>de</strong>rste <strong>de</strong>el van <strong>de</strong> couscouspot<strong>de</strong> olijfolie en voeg er het vlees, dat instukken is gesne<strong>de</strong>n, bij. Voeg daarbij <strong>de</strong> gepel<strong>de</strong>en gesne<strong>de</strong>n uien, gepel<strong>de</strong> en in kwartjesgesne<strong>de</strong>n toma<strong>ten</strong>.* Voeg hierbij na 10 minu<strong>ten</strong> bakken 3 literkoud water, <strong>de</strong> kikkererw<strong>ten</strong> en <strong>de</strong> been<strong>de</strong>ren.Laat alles op een zacht vuur koken.* Voeg hierbij na 1h30 kooktijd, <strong>de</strong> rapen, korian<strong>de</strong>ren paprika. Voeg zout en peper toe eneen handvol vier-krui<strong>de</strong>npoe<strong>de</strong>r.* Laat in een aparte pot het hart van <strong>de</strong> koolb<strong>la</strong>ncheren geduren<strong>de</strong> 2 à 3 minu<strong>ten</strong>.* Voeg 30 minu<strong>ten</strong> voor het ein<strong>de</strong> van <strong>de</strong> kooktijd<strong>de</strong> kool, courgettes en pompoen toe.* Overgiet in een puntzeef het griesmeel geduren<strong>de</strong>30 secon<strong>de</strong>n met koud water.* Laat in <strong>de</strong> couscouspot het griesmeelgaarstomen op <strong>de</strong> bouillon.* Doe om te serveren het griesmeel in eengrote kom, maak <strong>de</strong> korrels los en voeg eenbeetje olijfolie toe.* Presenteer <strong>de</strong> bouillon (nu nog ongeveer 1,5liter) samen met <strong>de</strong> kikkererw<strong>ten</strong> in een soepkom.* Schik het vlees en <strong>de</strong> groen<strong>ten</strong> op een an<strong>de</strong>reschaal.Suggestie: meng in een sauskom een mespuntjeharissa met een pollepel bouillon.Smakelijk!Bericht aan <strong>de</strong> inwoners van Sint-JoostIndien u een verhaal kent verbon<strong>de</strong>nmet onze keukenrecep<strong>ten</strong>, <strong>la</strong>at het onsdan we<strong>ten</strong>. Wij publiceren het in ons informatieb<strong>la</strong>dof op <strong>de</strong> website. Dit geeft<strong>de</strong> gelegenheid an<strong>de</strong>re verhalen teont<strong>de</strong>kken en vooral om recep<strong>ten</strong> vansmakelijke gerech<strong>ten</strong> uit te wisselen.
Les bonsp<strong>la</strong>ns cultureL'offre culturelle est extraordinairement variéeà Bruxelles et très souvent <strong>de</strong> gran<strong>de</strong> qualité.Chaque jour, il est possible <strong>de</strong> choisir parmiune multitu<strong>de</strong> <strong>de</strong> spectacles, <strong>de</strong> pièces, <strong>de</strong>films, d'expositions, d'instal<strong>la</strong>tions et <strong>de</strong>concerts. Pour profiter pleinement <strong>de</strong> cette vitalitéculturelle, ce<strong>la</strong> peut représenter un budgetqui n'est pas toujours disponible.Voici quelques bons p<strong>la</strong>ns pour bénéficier<strong>de</strong> réductions :De VGC CultuurWaar<strong>de</strong>BonsS'il y a bien un super bon p<strong>la</strong>n à Bruxelles,c'est <strong>de</strong> <strong>de</strong>man<strong>de</strong>r à <strong>la</strong> VGC, l'équivalentf<strong>la</strong>mand <strong>de</strong> <strong>la</strong> Cocof, <strong>de</strong>s bons <strong>de</strong> réductionpour les événements culturels.Ce<strong>la</strong> s'appelle les CultuurWaar<strong>de</strong>Bons. C'està dire, littéralement, "bons <strong>de</strong> valeur culture".Et chacun <strong>de</strong> ces petits chèques donneune réduction <strong>de</strong> 6,20 € sur une p<strong>la</strong>ce ou unbillet d'entrée, quelque soit le prix <strong>de</strong> base.Pour recevoir ces chèques, c'est très simple,il suffit d'appeler <strong>la</strong> VGC ou d'aller sur son siteinternet, tous les renseignements y sont, ouencore <strong>de</strong> se rendre au Square <strong>Saint</strong>eclette17, près <strong>de</strong> Rogier.On peut payer avec un CultuurWaar<strong>de</strong>Bondans pas mal d'endroits: les grands centresculturels f<strong>la</strong>mands, comme l'AB, ou leBeursschouwburg pour les concerts, le Veka,le Kaaïtheater, le KVS. Mais il y a aussi <strong>la</strong> Monnaie,par exemple, ou le théâtre Varia.Les endroits sont très divers, le mieux c'estdonc <strong>de</strong> poser <strong>la</strong> question à l'établissementoù on compte se rendre. At<strong>ten</strong>tion, maximum3 bons/saison : www.vgc.be.Arsène 50Le comptoir Arsène 50, c'est aussi un bonp<strong>la</strong>n culture. C'est un autre tuyau pour voir<strong>de</strong>s concerts et <strong>de</strong>s spectacles pas chers.C'est un peu le principe <strong>de</strong>s "<strong>la</strong>st minute":50% sur le billet d'entrée. At<strong>ten</strong>tion, aucuneréservation par téléphone n'est acceptée.Vous achetez <strong>de</strong>s billets le jour même ou <strong>la</strong>veille, à moitié prix. Il y a <strong>de</strong>ux comptoirs Arsène50 à Bruxelles : l'un à <strong>la</strong> billetterie F<strong>la</strong>geyet l'autre dans les galeries <strong>de</strong> <strong>la</strong> Reine.Pour connaître les évènements participant, il ya aussi un site internet Arsène 50, qui indiqueles lieux <strong>de</strong> culture par<strong>ten</strong>aires et les p<strong>la</strong>cesqui res<strong>ten</strong>t ce jour là. Le mieux, c'est peut-être<strong>de</strong> s'inscrire sur le site pour recevoir <strong>la</strong> newsletteravec le programme <strong>de</strong> <strong>la</strong> semaine.Article 27Déc<strong>la</strong>ration Universelle <strong>de</strong>s Droits <strong>de</strong> l’Homme(Art. 27) : « Toute personne a le droit <strong>de</strong>prendre part librement à <strong>la</strong> vie culturelle <strong>de</strong> <strong>la</strong>communauté, <strong>de</strong> jouir <strong>de</strong>s arts et <strong>de</strong> participerau progrès scientifique et aux bienfaits qui enrésul<strong>ten</strong>t »Grâce à l’asbl Article 27, toute personne vivantune situation sociale et/ou économiquedifficile paie un tarif préférentiel <strong>de</strong> 1,25 €.L'accès à toute forme <strong>de</strong> culture est ainsi facilitéavec les par<strong>ten</strong>aires culturels conventionnésavec Article 27 (<strong>la</strong> très gran<strong>de</strong> majorité<strong>de</strong>s acteurs culturels bruxellois, dont les <strong>de</strong>uxthéâtres <strong>ten</strong>noodois, le Théâtre <strong>de</strong> <strong>la</strong> Vie et leThéâtre Le Public).r CPAS <strong>de</strong> <strong>Saint</strong>-<strong>Josse</strong>rue Verbist 88Thomas Ga<strong>la</strong>nd - T 02 220 24 20Tarif préférentiel pour les habitants duquartierLes expos du Botanique sont en accès gratuitpour les Tennoodois un dimanche par mois.D'autres acteurs culturels offrent également<strong>de</strong>s p<strong>la</strong>ces ou <strong>de</strong>s conditions avantageusesaux habitants du quartier où ils sont installés,comme le Théâtre <strong>de</strong> <strong>la</strong> Vie ou, à proximité, lesHalles <strong>de</strong> Schaerbeek. Infos aux billetteries.D'autres bons p<strong>la</strong>ns* Les nocturnes <strong>de</strong>s musées bruxellois proposent<strong>de</strong>s visites à 2,50 €, chaque jeudi soir<strong>de</strong>s trois <strong>de</strong>rniers mois <strong>de</strong> l'année.* Pour le cinéma, on peut aussi avoir le réflexeCinémathèque qui recèle <strong>de</strong>s trésors et c'estbien moins cher que dans un cinéma c<strong>la</strong>ssique: 3 € <strong>la</strong> p<strong>la</strong>ce, voire 1 € si on achète <strong>la</strong>carte annuelle ou bimestrielle.Les séances matinales <strong>de</strong>s cinémas c<strong>la</strong>ssiquessont aussi meilleur marché !* En s’inscrivant sur <strong>de</strong>s newsletters hebdomadaires(telles que www.netevents.be, www.quefaire.be…), il est régulièrement possible<strong>de</strong> gagner <strong>de</strong>s entrées pour <strong>de</strong>s soirées, <strong>de</strong>sspectacles ou ob<strong>ten</strong>ir un tarif préférentiel lorsquel’on est membre.* En écoutant <strong>la</strong> radio, certaines émissions offrentgratuitement <strong>de</strong>s p<strong>la</strong>ces <strong>de</strong> concert, <strong>de</strong>sdvds <strong>de</strong> spectacles… sur un simple sms.* Enfin, n'oublions pas l'option bibliothèquepour bouquiner <strong>de</strong>s romans, <strong>de</strong>s BD maisaussi les journaux mis gratuitement à dispositionsur p<strong>la</strong>ce.© Galerie 18+1 - Jérôme Dayez| Culture | Cultuur |<strong>JOSKE</strong> <strong>#36</strong> <strong>03</strong>/<strong>2011</strong>49