turschutz in Bayern, München, Germany.Rijk, J.H. de 1987. Geschiedenis van het wilde zwijnin Nederland. Huid en Haar 6: 18-23, 75-76.Schauenberg, P. 1969. L’indentification du Chat forestierd’Europe Felis s. silvestris Schreber 1777 parune méthode ostéométrique. Revue suisse deZoologie 76 (18): 433-441.Schauenberg, P. 1977. La stature du Chat forestier Felissilvestris Schreb. et la variabilité morphologiquede l’espèce. Revue suisse de Zoologie 84 (2):323-337.Schlegel, H. 1862. <strong>De</strong> dieren van Nederland. Gewerveldedieren. Zoogdieren. Kruseman, Haarlem,The Netherlands.Stahl, P. & F. Leger 1992. Le chat sauvage d’Europe(Felis silvestris Schreber, 1777). Encyclopédiedes Carnivores France 17. Société Française pourl’Etude et la Protection des Mammifères, Paris,France.Sunquist, M. & F. Sunquist 2002. Wild cats of theworld. The University of Chicago Press, Chicago,USA / London, UK.Swaen, A.E.H. 19<strong>48</strong>. Jacht-bedryff naar het handschriftin de Koninklijke Bibliotheek in ’s-Gravenhage.Brill, Leiden, The Netherlands.Tack, G., P. Van den Bremt & M. Hermy 1993. Bossenvan Vlaanderen; een historische ecologie. Davidsfonds,Leuven, Belgium.Thissen, J.B.M. & H. Hollander 1996. Status and distributionof mammals in the Netherlands since1800. Hystrix (N.S.) 8 (1-2): 97-106.Vandendriessche, B. & S. Verkem 2003. Wilde kat. In:S. Verkem, J. <strong>De</strong> Maeseneer, B. Vandendriessche,G. Verbeylen & S. Yskout (eds.). Zoogdieren inVlaanderen. Ecologie en verspreiding van 1987tot 2002: 376-378. Natuurpunt Studie, Mechelen,Belgium / JNM-Zoogdierenwerkgroep, Gent, Belgium.Van Neer, W. 1990. <strong>De</strong> archeozoologische resten. In:W. Vanvinckenroye (ed.). <strong>De</strong> Romeinse villa’svan Piringen (“Mulkenveld”) en Vechmaal (“Walenveld”)(= Publicaties van het Provinciaal Gallo-Romeins Museum te Tongeren 42): 31-33. Gallo-Romeins Museum, Tongeren, Belgium.Veen, H. van de & R. Lardinois 1991. <strong>De</strong> Veluwe natuurlijk!Een herkansing en eerherstel voor onzenatuur. Schuyt & Co, Haarlem, The Netherlands.Vergoossen, W. & W. van der Coelen 1986. Zoogdierenin Limburg, een voorlopig verslag. Zoogdierenwerkgroepvan het Natuurhistorisch Genootschapin Limburg, Maastricht, The Netherlands.Verhagen, M. 1989. <strong>De</strong> beer in de Nederlandse pre- enprotohistorie. Cranium 6 (3): 65-71.Vigne, J.-D., J. Guilaine, K. <strong>De</strong>bue, L. Haye & P. Gérard2004. Early taming of the cat in Cyprus. Science304: 259.Vogt, D. 1985. Aktuelle Verbreitung und Lebensstättender Wildkatze (Felis silvestris silvestris Schreber,1777) in den linksrheinischen Landesteilenvon Rheinland-Pfalz und Breiträge zu ihrer Biologie.Beiträge zur Landespflege in Rheinland-Pfalz10: 130-165.Vogt, D. 1991. Merkmale und Merkmalsbewertungder Wildkatze (Felis silvestris silvestris Schreber1777) in den linksrheinische Landesteilen vonRheinland-Pfalz. Mainzer naturwissenschaftlichesArchiv 29: 229-272.Vogt, D. & A. Grünwald 1990. Die Wildkatze – Felissilvestris (Schreber, 1777) (Familie Felidae – Katzen).In: R. Kinzelbach & M. Niehuis (eds.): Wirbeltiere.Beiträge zur Fauna von Rheinland-Pfalz(= Mainzer naturwissenschaftliches Archiv, Beiheft13): 347-356. Naturhistorisches MuseumMainz, Mainz, Germany.Vries, L.S. de & F.J. Laarman 2004. Luilekkerland aande kust. <strong>De</strong> faunaresten van de neolithische nederzettingbij Rijswijk-Ypenburg. RapportageArcheologische Monumentenzorg 106. Rijksdienstvoor het Oudheidkundig Bodemonderzoek,Amersfoort, The Netherlands.Wijngaarden, A. van 1966. <strong>De</strong> bever, Castor fiber L.,in Nederland. Lutra 8 (3): 33-52.Wijngaarden, A. van & J. van de Peppel 1964. Thebadger, Meles meles (L.), in The Netherlands.Lutra 6 (1-2): 1-60.Wijngaarden, A. van & J. van de Peppel 1970. <strong>De</strong>otter, Lutra lutra (L.), in Nederland. Lutra 12 (1-2): 1-70.Wijngaarden, A. van, V. van Laar & M.D.M. Trommel1971. <strong>De</strong> verspreiding van de Nederlandse zoogdieren.Lutra 13 (1-3): 1-41 + maps 1-64.Wijngaarden-Bakker, L.H. van, 1988. Zoöarcheologischonderzoek in de West-Nederlandse <strong>De</strong>lta1983-1987. In: J.H.F. Bloemers (ed.). Archeologieen oecologie van Holland tussen Rijn en Vlie:154-185. Van Gorcum, Assen, The Netherlands.Wijngaarden-Bakker, L.H. van, C. Cavallo, T. vanKolfschoten, C.H. Maliepaard & J.F.S. Oversteegen2001. Zoogdieren, vogels, reptielen. In: L.P.Louwe Kooijmans (ed.). Archeologie in de Betuweroute,Hardinxveld-Giessendam Polderweg.Een mesolithisch jachtkamp in het rivierengebied(5500-5000 v. Chr.): 181-242. ROB RapportageArcheologische Monumentenzorg 83. Rijksdienstvoor het Oudheidkundig Bodemonderzoek, Amersfoort,The Netherlands.88 Canters et al. / Lutra <strong>2005</strong> <strong>48</strong> (2): 67-90
Wijsman, H. 1998. Op bezoek bij de wilde katten vanThüringen. Zoogdier 9 (3-4): 20-22.IJsseling, M.A. & A. Scheygrond 1943. <strong>De</strong> Zoogdierenvan Nederland. <strong>De</strong>el II. Thieme, Zutphen, TheNetherlands.Zeiler, J.T. 1996. <strong>De</strong> faunaresten van Schagen WittePaal III (1 e -3 e eeuw na Chr). ArchaeoBone Rapport8 / Intern rapport Archeologische WerkgroepSchagen. Provincie Noord-Holland, Haarlem, TheNetherlands / Rijksdienst voor het OudheidkundigBodemonderzoek, Amersfoort, The Netherlands.Zeiler, J.T. 1997. Hunting, fowling and stock-breedingat neolithic sites in the western and central Netherlands.PhD thesis. Rijksuniversiteit Groningen,Groningen, The Netherlands.Zhang, Y. 1997. Distribution of mammalian species inChina. China Forestry Publishing House, Beijing,China.Samenvatting<strong>De</strong> wilde kat (Felis silvestris) eindelijkwaargenomen in NederlandIn de afgelopen jaren zijn er in Nederland in hetwild enkele vondsten en zichtwaarnemingengedaan van katten die kenmerken vertoondenvan de wilde kat (Felis silvestris). <strong>De</strong>ze waarnemingenworden onder de loep genomen.Eerst wordt kort ingegaan op de in- enuitwendige verschillen tussen wilde kat enhuiskat (Felis catus) en op de taxonomie en verspreiding.Belangrijke inwendige verschillenzijn de lengte van de darm (wilde kat: 155 cm) en de schedelinhoud (wildekat: >31 cm 3 ; huiskat: