کودتا، حاکمیت و فروپاشی - Goftaman.com
کودتا، حاکمیت و فروپاشی - Goftaman.com
کودتا، حاکمیت و فروپاشی - Goftaman.com
- No tags were found...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
www.goftaman.<strong>com</strong>نظامی حزب <strong>و</strong>عن<strong>و</strong>ان ک<strong>و</strong>دتایيا انقلاب ث<strong>و</strong>ر بلکه به عن<strong>و</strong>ان پير<strong>و</strong>زیقبيله غلجايی به قبيله درانی ق<strong>و</strong>مپشت<strong>و</strong>ن می ديدند. آنگ<strong>و</strong>نه که يکیازاعضای جناح پرچم حزب می ن<strong>و</strong>يسد:«پساز ث<strong>و</strong>ر عده ای از رهبران خلقی به اينبا<strong>و</strong>ر ب<strong>و</strong>دند که با از بين رفتن حاکميتقبايل درانی حق حک<strong>و</strong>مت از قبايل غلجايیاست زيرا بالآخره اين مير<strong>و</strong>يس خان ب<strong>و</strong>دکه برای ا<strong>و</strong>لين مرتبه در افغانستاناعلان حک<strong>و</strong>مت کرد. شاهد عينی حکايت میکند که در ر<strong>و</strong>ز ث<strong>و</strong>ر يکی از اعضای دفترسياسی حزب دم<strong>و</strong>کرايتک خلق (برخی اظهاراين مطلب را به سليمان لايق نسبتميدهند) در دهليز رادي<strong>و</strong> افغانستان درحالی که اشک خ<strong>و</strong>شی از چشمانش جاری ب<strong>و</strong>دخطاب به تره کی گفت: "دمير<strong>و</strong>يس نيکه شملهرا ا<strong>و</strong>چته کره" (شف دستار مير<strong>و</strong>يس بابارا بلند کردی)»داکتر اکرم عثمان ن<strong>و</strong>يسنده <strong>و</strong> پژ<strong>و</strong>هشگرکش<strong>و</strong>ر، حزب دم<strong>و</strong>کراتيک خلق را يکی از"سازمانهای طراز قبيله ای" می خ<strong>و</strong>اند:«يک فرد در داخل قبيله فقط با ه<strong>و</strong>يتقبيله اش ه<strong>و</strong>يت ميابد، در غير آن هيچکسنيست. نه رسميت دارد نه اهليت. برایکسب مجدد ناچار است که به قبيله ديگریپناه ببرد تا از حق<strong>و</strong>قی برخ<strong>و</strong>ردار گردد.در افغانستان حتا به اصطلاح مترقی تريناحزاب، سازمانهای طراز قبيله ای ب<strong>و</strong>دند؛تشکيلاتی بسته، کندپ<strong>و</strong> <strong>و</strong> ما قبل مدرن.مگرنه آن ب<strong>و</strong>د که سرشناس ترين اعضایرهبری حزب دم<strong>و</strong>کراتيک خلق درآستانه یفر<strong>و</strong>پاشی، هر يک به قبيله تيره <strong>و</strong> تبار(103)1337.7www.goftaman.<strong>com</strong>به<strong>و</strong>خ<strong>و</strong>د پي<strong>و</strong>ستندآيدئ<strong>و</strong>ل<strong>و</strong>ژی خ<strong>و</strong>د پشت کردند. علتش آن ب<strong>و</strong>دکه مظر<strong>و</strong>ف اذهانشان با ظرف جامعه نمیخ<strong>و</strong>اند. <strong>و</strong>قتيکه حامی <strong>و</strong>رزاق خان، اتحادش<strong>و</strong>ر<strong>و</strong>ی نامردانه پايش راپس کشيدآنها کهبد<strong>و</strong>ن ت<strong>و</strong>طئه راه ديگری بلد نب<strong>و</strong>دند عليهيکديگر مت<strong>و</strong>سل به دسيسه شدند <strong>و</strong> به قيمتانهدام حزب <strong>و</strong>سر بريدن رفقای شان، بااستفاده از ک<strong>و</strong>دتای در<strong>و</strong>ن حزبی، ماهرانهگليم شانرا از م<strong>و</strong>ج بدر کردند <strong>و</strong> خ<strong>و</strong>درا به هالند، آلمان، س<strong>و</strong>يس، انگلستان <strong>و</strong>حتی ايالات متحده امريکا رساندند. همانکش<strong>و</strong>ر هايی که از بام تاشام از س<strong>و</strong>ی مابه اصطلاح "ر<strong>و</strong>شنفکران انقلابی! يا بهگفته ی" شادر<strong>و</strong>ان ي<strong>و</strong>نس سرخابی" کم<strong>و</strong>نيستهای سال<strong>و</strong>نی! م<strong>و</strong>رد لحن <strong>و</strong>طعن قرارميگرفتند.»تمايلات قبيل<strong>و</strong>ی <strong>و</strong>ق<strong>و</strong>می از نخستين د<strong>و</strong>رانشکل گيری حزب دم<strong>و</strong>کراتيک خلق پي<strong>و</strong>سته درافکار <strong>و</strong> عملکرد رهبران حزب متبارز ب<strong>و</strong>د.به گفته ی عبدالقد<strong>و</strong>س غ<strong>و</strong>ربندی <strong>و</strong> برخیديگر از اعضای حزب دم<strong>و</strong>کراتيک خلق، ببرککارمل هميشه تره کی را مظهر تفکراتقبيل<strong>و</strong>ی ميدانست <strong>و</strong> ا<strong>و</strong> را متهم ميکرد کهدر صدد رهبری حزب طراز ن<strong>و</strong>ين با ن<strong>و</strong>رم ها<strong>و</strong> معيارهای قبيل<strong>و</strong>ی است. برخی ازتحليلگران افکار <strong>و</strong> عملکرد ن<strong>و</strong>ر محمدتره کی را بيشتر از ببرک کارمل متأثر ازتمايلات ق<strong>و</strong>می <strong>و</strong> قبيل<strong>و</strong>ی ارزيابی می کنند.در اين ارزيابی ها حمايت متدا<strong>و</strong>م تره کیاز ارتقای م<strong>و</strong>قعيت <strong>و</strong> م<strong>و</strong>قف حفيظ االله اميندر داخل حزب به تمايلات ق<strong>و</strong>می تره کی نسبتداده می ش<strong>و</strong>د. اين در حاليست که جناح134(104)