To achieve greater financial inclusion in Asia - Banking with the ...
To achieve greater financial inclusion in Asia - Banking with the ...
To achieve greater financial inclusion in Asia - Banking with the ...
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
Published by<br />
The Foundation for Development Cooperation (ABN: 48 906 071 306)<br />
and The Bank<strong>in</strong>g With <strong>the</strong> Poor Network<br />
© The Foundation for Development Cooperation and <strong>the</strong> Bank<strong>in</strong>g With <strong>the</strong> Poor Network<br />
First published 2010<br />
ISBN<br />
978-0-9804698-9-9<br />
ISBN (translation)<br />
978-0-9808009-0-6<br />
FDC Head Office<br />
FDC House<br />
137 Melbourne Street,<br />
South Brisbane, Queensland, 4101<br />
Australia<br />
Tel: +617 3217 2924<br />
Fax: +617 38460342<br />
Email: <strong>in</strong>fo@fdc.org.au<br />
Web: www.fdc.org.au<br />
FDC <strong>Asia</strong> Regional Office<br />
The Foundation for Development Cooperation (S<strong>in</strong>gapore) Ltd. /<br />
Bank<strong>in</strong>g With <strong>the</strong> Poor Network Secretariat<br />
81 Anson Road<br />
Suite 8.03 & 8.05<br />
S<strong>in</strong>gapore 079908<br />
Tel/Fax: +65 6438 4112<br />
FDC Pacific Regional Office<br />
The Foundation for Development Cooperation (Pacific) Ltd.<br />
66 McGregor Rd,<br />
Suva, Fiji Islands<br />
Tel: +679 354 4305<br />
Fax: +679 330 2711<br />
The Foundation for Development Cooperation was <strong>in</strong>corporated <strong>in</strong> 1990 <strong>in</strong> Queensland, Australia, and is an <strong>in</strong>dependent, notfor-profit<br />
<strong>in</strong>ternational development organisation. Through alliances and partnerships, FDC undertakes a range of <strong>in</strong>itiatives<br />
which seek to improve <strong>the</strong> lives of poor people <strong>in</strong> develop<strong>in</strong>g countries. FDC is a Charitable Institution, has Deductible Gift<br />
Recipient status and is exempt from Income Tax.
MICROFINANCE INDUSTRY REPORT<br />
Lao People’s<br />
Democratic Republic<br />
2010<br />
Produced by <strong>the</strong> Bank<strong>in</strong>g <strong>with</strong> <strong>the</strong> Poor Network <strong>in</strong> collaboration <strong>with</strong><br />
<strong>the</strong> Foundation for Development Cooperation.<br />
Funded by <strong>the</strong> Citi Foundation as an activity of <strong>the</strong> Citi Network Streng<strong>the</strong>n<strong>in</strong>g Program.
I. າຖະຍາ<br />
I. າຖະຍາ ........................................................................................................................................................ 2<br />
II. າ າ ................................................................................................................................................................ 5<br />
III. ຍຈຂບຍເ ................................................................................................................................................... 7<br />
IV. ານງ ໄ ........................................................................................................................................................... 8<br />
ະນທ ັຈທາຽັາ ຂບຄ າາຖະະຖັຈ ະາິະແ ະາ ຖາທ ............................................... 10<br />
1. ຖາທ ຈງັຄຽຂຍ .................................................................................................................................... 10<br />
1.1 ທາຸກງາກ ຖະ ການຖຸຈໃບທາຸກງາກ: ຽໄາໝາງນໃຄາຈ ຖະ ຽໄາໝາງ<br />
ະນັຈະທັຈຈໄາກາັຈະາ ......................................................................................................................... 13<br />
1.2 ືໄຊາຈໄາະນທັຈາຈ ........................................................................................................................ 15<br />
2. ຂະໜຄກາຽຄິ ໃ ຽັາຄກາ - ຍັຈາະາາ ................................................................................ 17<br />
3. ຂະໜຄກາຽຄິຸຖະາກ ............................................................................................................................... 21<br />
3.1 ະນທັຈທາຽັາ ................................................................................................................................ 21<br />
3.2 ຖະຈ ັຍະງຍາງ ຖະ ຖະຍຼຍກາ ................................................................................................... 23<br />
3.3 ຖະຍຼຍກາ ກາຽຄິຸຖະາກ ຖະ ະາາກາຄ .................................................................... 25<br />
3.4 ທາໄບຄກາ ຖະ ຂະໜາຈຂບຄະນຖາຈ ................................................................................... 26<br />
4. ກາະໜບຄຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ .............................................................................................................. 28<br />
4.1 ຍັຈາະາາ ........................................................................................................................................ 28<br />
4.2 ູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ຍ ໃໃະາາ: ປຄຂ ັຍຽື ໃບ/ປຄກະຸ ໄ .............................. 29<br />
4.2.1 ກາບບກບະຸງາຈ, ູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ຽັາຄກາ ...................................................................... 30<br />
4.2.2 ູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກ ຽິ ໃ ຄາຄກາ ............................................................................................................. 31<br />
5. ຖັກະະ ຖະ ະຍກາ ຂບຄກາຽຄິຸຖະາກ ................................................................................. 32<br />
V. ິ ໃ ຄໄາາງ ຖະ ບກາຈ ............................................................................................................................ 36<br />
6. ູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກຽິ ໃ ຄາຄກາ: ກຸໃໄບຽຄິຂບຄຍໄາ ຖະ ກຸໃິຽື ໃບ (VSCG) ຖະ<br />
ກບຄຶໝູທຼຂບຄຍໄາ (VRF) ............................................................................................................................ 36<br />
2
6.1 ຖະຍຼຍກາຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ ຖະ VSCGs: ະຽຈັໃາຄໂ ................................................ 39<br />
6.2 ກບຄຶໝູທຼຂບຄຍໄາ ........................................................................................................................ 40<br />
7. ິ ໃ ຄໄາາງ າຖັຍຂະໜຄກາຽຄິຸຖະາກເ ຖາທ ................................................................ 40<br />
7.1 ຂະໜຄກາຽຄິຸຖະາກ: ກາຂໃຄຂ ັ ............................................................................................ 40<br />
7.2 ກະຍຂບຄຖະຍຼຍກາຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ ຖະ ກາຂາຈັຍະງາກບະຸຈ ໃ <br />
ທາາາຈ ເ ຖາທ ............................................................................................................................. 41<br />
7.2.1 ຖະຈ ັຍກາຄ (Meso Level): ທາໄບຄກາ ............................................................................................................ 41<br />
7.2.2 ຖະຈ ັຍກາຄ (Macro Level): ທາໄບຄກາ ........................................................................................................... 42<br />
7.3 ກາຶກບຍປ ຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ ຖະ ກາເນໄ າຶກາ: ກາບຍະໜບຄ ................. 42<br />
7.4 ຖະຈ ັຍກາຄ (Meso Level) ນຖື ຄຖໃາຄຈໄາກາຽຄິ ................................................................. 43<br />
7.4.1 ກາກໄບຄູ ໄາກຽຄິ ................................................................................................................................................ 43<br />
7.4.2 ຖະຈ ັຍກາຄ (Meso Level): ິ ໃ ຄໄາາງ ຖະ ບກາຈຽ ໃ ຽ ຈງນງ ໄ .......................................................... 44<br />
8. ກາະາຄາ ຖະ ກາຽ ງໃ.......................................................................................................... 44<br />
8.1 ກຸ ໃຽປັຈທຼກຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ ຂບຄ ຖາທ ...................................................................... 44<br />
8.2 ກຸ ໃຽປັຈທຼກຈໄາກາຽຄິ ຂບຄ ກບຄະຸຸຖະກິຈຖາທ ................................................................ 45<br />
9. ກາຍ ຖິນາຖະຍຍຂ ໄູຂໃາທາ ຖະ ກາະໜັຍະໜູຂບຄ ັ ................................................ 45<br />
9.1 ຖະຍຍຸ ໄບຄຂ ໄູຂໃາທາ ຖະ ກບຄຶກູ ໄດື ໃ ຸຸ ໄບຄ: VSCGs ຖະ VDF ........ 46<br />
10. ິ ໃ ຄໄາາງ ຖະ ບກາຈ - ກາທິຽາະ ຸຈຂຄ, ຸຈບໃບ, ບກາຈ, ກາາຍຂູໃ (SWOT) ຂບຄ<br />
ຂະໜຄກາຽຄິຸຖະາກ ເ ຖາທ ........................................................................................................... 46<br />
10.1 ຂ ໄແຈໄຼຍ ....................................................................................................................................................... 46<br />
10.2 ຸຈບໃບ ຖະ ຍັນາ ............................................................................................................................... 46<br />
10.3 ບກາຈ ......................................................................................................................................................... 47<br />
10.4 ິ ໃຄາຍຂູ ໃ...................................................................................................................................................... 47<br />
ຽບກະາບໄາຄບ ຄ: ................................................................................................................................................. 49<br />
ຽບກະາໄບໄາງ 1: ບຄກາ ັຈັໄຄາກ ຽື ໃ ບກາັຈະາ ໃ ໃທປໃທເຂະໜຄກາ ............. 50<br />
ຽບກະາໄບໄາງ 2: ຖາງື ໃຂບຄຽທັຍແ໌ ໃ ກໃຼທຂໄບຄ .................................................................................. 56<br />
3
ນໄບຄ ຖະ າະຖາຄ<br />
ນໄບຄ 1: ະງຍາງະາາ ໃາື ໃາທ ..................................................................................... 19<br />
ນໄບຄ 2: ກາຽື ໃບແນທຂບຄຖະຈ ັຍກິຈະກາາກຖະຈ ັຍູຄາຽັຖະຈ ັຍ ໃາຂບຄະາາຸຖະກິຈໃາຄໂ ...... 21<br />
ນໄບຄ 3: ກາັຍຸຄກາເນໄຍ ຖິກາ ຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ ເ ຖາທ ................................................... 35<br />
ນໄບຄ 4: ກາະາາ Grameen, CARD MRI, ະນະັໃງິຄ, EMI ຖະ German Sav<strong>in</strong>gs Bank<br />
Foundation .............................................................................................................................................. 36<br />
າະຖາຄ 1: ຈ ັຈະ ະາກບ ຂບຄ ຖາທ ..................................................................................... 11<br />
າະຖາຄ 2: ຈ ັຈະ ຈໄາຽຈຊະກິຈ ຂບຄ ຖາທ ................................................................................ 12<br />
າະຖາຄ 3: ຽ ຽັຂບຄະາກບ ໃ ໃາກທໃາຖະຈ ັຍທາຸກງາກ (ນົື ຊືກ ັຈເະຽຈຸກງາກ) ................ 14<br />
າະຖາຄ 4: ະຖິຈະັຽຄິກູ ໄ ຂບຄ ະາາະງຍາງ ...................................................................... 18<br />
າະຖາຄ 5: ັຄຖທ ຂະໜຄກາຽຄິຸຖະາກ າງນຖັຄ ທັ 20 ິຊຸາ 2008 .................................... 29<br />
າະຖາຄ 6: ຍຍະຍັຍຂບຄ ະຖິຈະັິຽື ໃບ ຖະ ຽຄິາກຂບຄ DT MFI ຖະ SCU ................... 33<br />
າະຖາຄ 7: ະຖິຈະັຽຄິາກ ຖະ ິຽື ໃບ ຂບຄ ະຊາຍັຽຄິາກະດັຈ ແະ ຖາທ .................... 34<br />
າະຖາຄ 8: ກາຍໃຄັຽຄິັຂບຄ VSCG ...................................................................................... 38<br />
4
II.<br />
າ າ<br />
ຍຈະຽ ໄ າຽຖັຈຖຄ ຽິ ໃຄຽັກິຈະກ າໃທໜຶ ໃ ຄ ຂບຄກາະາາ ໃ ຽືບໃາງໜໄບງ (BWTP Network)<br />
ຂບຄຄກາໄາຄທາຽຂັໄຂຄຂບຄຽືບໃາງ ິິ, ຈງກາ ຍກ ັຍູິິ ຽື ໃ ບກາປໃທືຈໄາກາັຈະ<br />
າ ຖະ ກາເນໄຶຂບຄູິິ ິິ.<br />
ຄກາໄາຄທາຽຂັໄຂຄຂບຄຽືບໃາງ ິິ ະໜັຍະໜູກາັຈະາຂບຄ ກາະຽ ບຸຈານະກ າ າຖັຍ<br />
ຽືບໃາງເຖະຈ ັຍະຽຈ ຖະ ຖະຈ ັຍ າກືໄ. ຸຈະ ຄຂບຄກາະຽ ຽືບໃາງບຸຈານະກ າ BWTP ໃ<br />
ຽື ໃ ບເນໄຽນັຽຊິຄຂະໜຄກາຽຄິຸຖະາກຈງຖທເຍໃບ ໃ BWTP ຈ າຽ ກາດູ ໃ. ກາະຽ ໄ ເໃຂະ<br />
ນງາງບບກແຽກ ກທໃາກາະິຍັຈຄາຂບຄະຊາຍັເຈໜຶ ໃ ຄ ຖະ ຸເໃ ກາັຈະາະນຖາຈກາຽຄິ ຸຖະ<br />
າກັຄໝຈ ເຖັກະະປູຍຍຍກາບະິຍາງ ຖະ ທິ ຽາະ. ຸຈະ ຄຂບຄກາະຽ ຽນຖ ໃ າ ໄ ໃຽື ໃ ບະ<br />
ໜບຄເນໄຽນັິຈາຄເບະາ ຈ ກໃຼທ ກ ັຍ ບຸຈານະກ າໃຖະະຽຈ ຽິ ໃຄຽັິ ໃ ຄ ໃ ປະຫງຈ ສ າຖັຍ ຽືບໃາງ<br />
BWTP, ະາິກຂບຄ BWTP ຖະ ະາ ກາຽຄິຸຖະາກດໃາຄກທໄາຄຂທາຄ.<br />
ຍຈຖາງຄາ ‘ບຸຈານະກ າກາຽຄິຸຖະາກ: ຖາທ’ ໃກາຍທຂະໜຄກາຽຄິຸຖະາກເ <br />
ຖາທ, ຖະ ຽັກາະກບຍໃທບ ັເໝໃເນໄກໃຽືບໃາງ BWTP ຂບຄູກາຄກາຽຄິຸຖະາກຂບຄບາ (<strong>Asia</strong><br />
Resource Centre for Microf<strong>in</strong>ance / ARCM).<br />
ARCM ໃບ ຄເໃກາ ະາຖກໃຼຍຈປຼ ຖະ ຂ ໄູຂໃາທາ ເຖະຈ ັຍາຈ ຖະ າກືໄ ເຂ ຄຽຂຈ<br />
ບາ ເໄ ຖະ ບາ າຽທັບບກໃຼຄເໄ, ຖະ ເໃໄາຄເນໄຽັກາປຼປູໄໃາະູຈຼທ (one-stop learn<strong>in</strong>g)<br />
ຖະ ນຖໃຄຂ ໄູຂໃາທາ າຖັຍ ະາິກ BWTP ຖະ ູ ໄ ໃທປໃທບື ໃ ໂ ກາຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ ເຂ ຄ<br />
ຽຂຈບາ .<br />
ARCM ໃຄຽ ກາຂະນງາງຽ ໃ ຽ ຖະ ະິຈິຂບຄກາຍ ຖິກາຈໄາກາຽຄິ າຖັຍ ູ ໄຸກງາກ ເຂ ຄ<br />
ຽຂຈບາ ເໄ ຖະ າຽທັບບກໃຼຄເໄ, ກາຍ ຖິກາ ໃ ຽັິ ໃ ຄ າ ັເກາໄາກ ັຍທາຸກງາກ ເາກືໄຈໃຄ<br />
ັ<br />
ກໃາທ, ກາັຍຸຄ ທິຈກາຽັດູ ໃຂບຄະາ ນຖາງຖໄາ ຈໄທງກາໄາຄ ັຍິ ຖະ ຖາງປ ັຍ ໃ ຽ ໃ ຂຶໄ.<br />
ARCM 2 ຸຈະ ຄນຖັກ:<br />
<br />
ບ ັ ໜຶ ໃ ຄ, ARCM ຸຈະ ຄ ຽພືໃຄຽ ກາຽັນຸ ໄໃທ ຖະ ກາປໃທື ເຂ ຄຽຂຈບາ , ຖະນທໃາຄ ູ ໄ<br />
ະໜບຄ ຖະ ູ ໄະໜັຍະໜູກາຽຄິຸຖະາກ, ຖະ ຖະນທໃາຄູ ໄະໜບຄ ຖະ ັກກາຽຄິ, ັຄ ໄກ ໃຽື ໃ ບ<br />
ຽ ໃ ກາະໜັຍະໜູາຄຈໄາກາຽຄິ າຖັຍ ຄາກາຽຄິຸຖະາກ ຖະ ຽື ໃ ບຽ ໃ ກາປຼປູໄຂບຄູ ໄ<br />
ະກບຍກາເຂະໜຄຈຼທກ ັ.<br />
5
ບ ັ ບຄ, ARCM ຸຈະ ຄ ຽພືໄາຄກາຸໄບຄທາປູໄ ຽື ໃ ບເນໄູ ໄ ໃທປໃທຈໄາກາຽຄິຸຖະາກເ<br />
ຂ ຄຽຂຈບາ າາຈຽຂໄາຽຊິຄແຈໄ, ັຄ ໄກ ໃຽື ໃ ບງ ກຖະຈ ັຍທາາາຈຂບຄະຊາຍັ, ຽ ໃ ກາຽ ງໃທິຈຖິ<br />
ຽຖ ໃ ເໝໃໂ ເນໄນຖາງຂຶໄ, ຖະ ັຈະາາຈະຊາກາຽຄິຸຖະາກເາກືໄ ຖະ ບະຸາກືໄ.<br />
6
III.<br />
ບົດຂອບໃຈ<br />
ບົດລາຍງານນີ້ ໄດ້ຮັບການທົບທວນຈາກຊ່ຽວຊານສະເພາະດ້ານ ເຊິ່ງແມ່ນ<br />
ທ່ານ Jon Wynne-Williams, ທີ່ປຶກສາໃຫຍ່ຂອງ Coffey International Development Ltd<br />
ແລະ ທ່ານ ສົມພອນ ສີແສງລາດ, ຜູ້ອຳນວຍການ ສູນການເງິນຈຸລະພາກຂອງ ສປປ<br />
ລາວ.<br />
7
IV.<br />
ານງ ໄ<br />
AARMC - ູກາຄກາຽຄິຸຖະາກ ຽບ ຖ ຈາ-ບາຼ ຽຂຈາກືໄ<br />
ADB -<br />
APB -<br />
BOL -<br />
CCSP -<br />
CGAP -<br />
CMLFs -<br />
CMP -<br />
COA -<br />
CODI -<br />
DPF -<br />
EMI -<br />
FIAM –<br />
GOL -<br />
GTZ -<br />
IFAD -<br />
IFC -<br />
ILO -<br />
Lao PDR -<br />
LBF -<br />
LCSDPA -<br />
LDC -<br />
LPRP -<br />
LWU -<br />
MAF -<br />
ະາາັຈະາບາ<br />
ະາາໃຄຽ ກະິກ າ<br />
ະາາ ນໃຄ ຖາທ<br />
ະນະກບິຽື ໃບ າຖັຍູ ໄະຖິຈຂະໜາຈໄບງ<br />
ກຸໃ ໃ ຶກາ ຽື ໃ ບໃທງຽນຖືບ ຸກ<br />
ກບຄຶກູໄດື ໃ ຸ ຸໄບຄ<br />
ກາກະຸ ໄກາຽຄິຸຖະາກ ຽື ໃ ບ ຸກງາກ<br />
ັຄຍັ<br />
ະຊາຍັກາັຈະາບ ຄກາ ັຈັໄຄຸ <br />
ກບຄຶກໄບຄູ ໄາກຽຄິ<br />
ະຊາຍັກາຽຄິຸຖະາກ ຽບກັຈະາ<br />
ູິິ ຽື ໃ ບກາກະຽຈ ຍຍະ ະາ ຖະ ກາຸໄບຄະາຍທຈຖໄບ<br />
ຖັຈຊະຍາ ນໃຄ ຖາທ<br />
ºö¤¡¾-»È¸´-´õ -꾤-¸ò§¾-¡¾-¢º¤-Àµ¨ì½-´ñ<br />
ກບຄຶາກ ຽື ໃ ບກາັຈະາກະິກ າ<br />
ບ ຄກາກາຽຄິາກ <br />
ບ ຄກາປຄຄາາກ <br />
າາຖະະຖັຈ ະາິະແ ະາ ຖາທ<br />
ກບຄະຸຸຖະກິຈຖາທ<br />
ະາ ຽື ໃ ບໃຄຽ ກາັຈະາຸ ຍຍງືງ ຄ<br />
ະຽຈຈໄບງັຈະາ<br />
ັກະາ ະິທ ັຈຖາທ<br />
ະນະັໃງິຄຖາທ<br />
ກະທຄກະິກ າ ຖະ ໃາແໄ<br />
MB - ຖະຍຍບທ໌ ແຕຍຄຽກ ໄ ຂບຄກາຽຄິຸຖະາກ (Microbanker)<br />
MDG -<br />
MFC -<br />
MFIs -<br />
ຽໄາໝາງະນັຈະທ ັຈຈໄາກາັຈະາ<br />
ູກາຄກາຽຄິຸຖະາກ<br />
ະຊາຍັກາຽຄິຸຖະາກ<br />
8
MPI -<br />
NALD -<br />
NDT MFI -<br />
NGPES -<br />
NSEDP -<br />
NTPC -<br />
OCISP -<br />
PAR -<br />
PMO -<br />
ກະທຄກາ ຖະ ກາຖຄຶ<br />
ະາ ຖາທ ຽື ໃ ບກາັຈະາ ຖະ ະາຍທຈຖໄບ ໃ ຍ ໃ ນທ ັຄກ າ<br />
ະຊາຍັກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ຍ ໃ ປ ັຍກາາກຽຄິ<br />
ງຸຈະາຈຽື ໃ ບກາຽ ຍ ຖະ ຖຶຍຖໄາຄທາຸກງາກນໃຄາຈ<br />
ັຈະາຽຈຊະກິຈ- ັຄ ນໃຄາຈ<br />
ຄກາຽຂື ໃບແໄາ ໄາຽ 2<br />
ຄກາະໜັຍະໜູທາິຈຖິຽຖ ໃ ຂບຄຸ ຂວຄບຸຈ ແ<br />
Portfolio at Risk<br />
າ ັກຄາາງ ກຖັຈຊະ <br />
RDMA - ກາັຈະາ ະຍຈ ເືໄ ໃ ູຈບງ<br />
RDPEC -<br />
RF -<br />
RFSDP -<br />
RMF -<br />
SCU -<br />
SOCBs -<br />
TA -<br />
THPC -<br />
UNESCO -<br />
VDFs -<br />
VRF -<br />
VSCG -<br />
WEC -<br />
ະະກ າະກາັຈະາ ະຍຈ ຖະ ຖຶຍຖໄາຄທາຸກງາກ<br />
ູິິ Rabobank<br />
ຄກາັຈະາຂະໜຄກາຽຄິຽຂຈ ະຍຈ<br />
ະຍຈ ຖະ ກາຽຄິຸຖະາກ<br />
ກຸໃໄບຽຄິ ຖະ ະນະກບິຽື ໃບ<br />
ຖັຈທິານະກິຈ ະາາກາໄາ<br />
ກາໃທງຽນຖືບຈໄາທິາກາ<br />
ຍ ຖິ ັຈ ຽຂື ໃບແໄາ ຽ -ນ ຍູ<br />
ບ ຄກາະນະະາຈຽື ໃ ບກາຶກາ, ທິະງາາຈ ຖະ ທ ັຈະະ າ<br />
ກບຄຶັຈະາຂ ັໄຍໄາ<br />
ກບຄຶໝູທຼຂບຄຍໄາ<br />
ກຸໃໄບຽຄິ ຖະ ກຸໃິຽື ໃບຂບຄຍໄາ<br />
ຽທ ຖຈຽບຈູງຽ ັ ບບກຼ<br />
ບ ັຈາຖກໃຼ ເຽຈືບ ກຸາ 2010<br />
1.00 ຈຖາະນະຖັຈ = 8,500 ກ ຍ<br />
9
ະນທ ັຈທາຽັາ ຂບຄ າາຖະະຖັຈ ະາິະແ ະາ ຖາທ<br />
1. ຖາທ ຈງັຄຽຂຍ<br />
າາຖະະຖັຈ ະາິະແ ະາ ຖາທ ( ຖາທ) ຽັະຽຈ ໃ ຍ ໃ າຄບບກູໃະຽຖ, ັໄຄດູ ໃຂ ຄຽຂຈບາ<br />
າຽທັບບກໃຼຄເໄ, າງຈິຈກ ັຍະຽຈ , ຼໄາ, ແ, ກ າູຽງ ຖະ ນທຼຈາ . ຖາທ<br />
ຽັະຽຈ ໃ ຽ ໃ ານຖາກນຖາງ ະາກບັຄໝຈ 6.3 ຖໄາ 1 . ະາກບະາ 50% ະກບຍ <br />
ຽ ໃ າຖາທຖຸໃ, ຽັ ຽ ໃ າໃທເນງໃ ໃ ຍຈຍາຈ ຖະ ປໃຄ ັ ຽິ ໃຄບາເດູ ໃຽຂຈ ໃຄຼຄ, ູ ະຽຈ ແຈໄຊືກກ າ ຈຈງ<br />
ໃ ໄາຂບຄ ຖະ າຂາຂບຄ ັ ຖະ ຽັ ໃ ດູ ໃບາເ ຖະ ັຄງ ັຄຽັຍໃບ ໃ ຽຈຊະກິຈນຖາກນຖາງ. ບ ກໃທ<br />
ໜຶ ໃ ຄຂບຄະາກບ ບາເດູ ໃຽຂຈູຈບງ ຖະ ູູຄ, ຽິ ໃຄກາຈ າຖຄ ທິຈ ຖະ ກາູກັຄ ໃ ຂໄບຂໄາຄນງຸໄຄງາກ<br />
ກທໃາ. ະາກບໃທເນງໃຊືາຈະໜາຸຈ ຖະ ຍາຄກຸໃກ ໃຊືາຈະໜາ . າາ ໃ ເໄ ໃທແໃາາຖາທ,<br />
ຽິ ໃຄໄາງືກ ັຍາາແ. ຖາທ ຽັະຽຈ ໃ ກະິກ າຽັບາ ຍນຖັກ. 80% ຂບຄະາກບັຄໝຈ ຖະ 90%<br />
ຂບຄ ທຽປືບ ໃ ຸກງາກ ບາ ເດູ ໃຽຂຈ ະຍຈ ຖະ ະກບຍ ບາ ຍຽປັຈແປໃ-ຽປັຈາ ໃກຸໄກິ, ຽິ ໃຄໃທເນງໃ<br />
ະະ ະາກ ັຍກິຈະກ າໄາຄຖາງປ ັຍບື ໃ ໂ. ຽື ໃບຄາກູ ະຽຈ ໃ ຽັູຈບງ ຖະ ງ ັຄ ຖະຽຍ ຈ ໃ ງ ັຄຍ ໃ ັ<br />
ກ ນົ ຄຽນົືບາກະແໝ ໃ ະນະຖັຈບາຽຖິກາ ແຈໄຊ ໄຖະຽຍ ຈດໃາຄໜັກໜໃທຄເໃ ຖາທ ເແຖງະ 1964 ຖະ<br />
1975, ( ຄາບາຽຖິກາ ນຖື ຄາ ນທຼຈາ), ຽິ ໃຄແຈໄ າຖາງ 37% ຂບຄືໄ ໃ ຈິ, ໃ ຽັຈິູກັຄ<br />
ຽິ ໃຄກທະາ 4% ຂບຄຽືໄບ ໃ ັຄໝຈ.<br />
ຖາທ ະາກບໜໄບງ, ະຽຖໃງທາໜາໜໄໃະາ 25 ໃ ກິຖາັຈ ຖະ ະາກບ<br />
ໜຸ ໃໄບງ ຈງ ບາງຸາກາຄະຽຖໃງຼຄໃ 19.2 ຖະ ູຄຸຈ (2.3%), ໃທໃາບ ັຈາກາຽກ ຈໃນຖຸຈຖຄ.<br />
ບ ັຈາກາຽກ ຈະຽຖໃງ ໃ ໃງິຄູ ໄໜຶ ໃ ຄໃນຖຸຈຖຄ, ຽັ ໃ ຈຼທກ ັກ ັຍບ ັຈາກາາງຂບຄຽຈັກໄບງ, ເຂະະຈຼທກ ັ<br />
ບ ັຈາະຽຖໃງບາງຸງືກ ໃຽ ໃ ູຄຂຶໄ.<br />
ູ ະຽຈ ະາ 2/3, ຽຂຈາກຽໜືບ ໃ າງຈິຈກ ັຍ ຖະ ຼໄາ ຖະ າກາຽທັບບກ ໃ<br />
ິຈກ ັຍນທຼຈາ, ຽັຽຂຈູຈບງ. ືໄ ໃ ຽນຖ ໃ າ ໄຽັຽຂຈ ະຍຈນໃາຄແກບກນຖ ກ, ຂາຈຄຖໃາຄືໄຊາ<br />
(ຊະໜນາຄ ໃ ຽຂໄາຽຊິຄ, ຖະ ະາ , ແໄາ, ຸຂະບາາແ) ຖະ ຈິຈບ ໃ ຍ ໃ ບຸຈ ຍູາເຈ.<br />
ືໄ ໃ ຽນຖ ໃ າ ໄ, ນໃາຄແກາກຽຂຈ ໃຄຼຄ ຽຂຈໃ ໄາຂບຄ ຍັຈາຂທຄຸກງາກ ຖະ ຽັ ໃ ດູ ໃບາເໃທເນງໃຂບຄ<br />
ຍັຈາ ຽ ໃ າໃທໄບງ.<br />
ຖາທ ຽັໜຶ ໃ ຄເຍັຈາະຽຈ ໃ ຽ ໃ ານຖາກນຖາງເຖກ, ຽິ ໃຄ ັຄໝຈ 49 ຽ ໃ າ ໃ ຽັາຄກາ,<br />
ຽິ ໃຄະກບຍ ະາ 200 ກຸໃງໃບງ. ຽ ໃ ານຖັກາາຈ ັຈຽັ 4 ະຽຈເນງໃໂຈໃຄ ັ ໄ: ຖາງ-ເ, ບ-ຂະ,<br />
1<br />
ໜໃທງຄາະາກບຂບຄະກຽຈຊະກິຈ ຖະ ທັັຄຂບຄກບຄຽຖຂາະນະະາາຈ (2009), World Population<br />
Prospects: ະຍັຍັຍຸຄ 2008.<br />
10
ໄຄ-ຖືໄ ໄຼ ຖະ -ິຽຍຈ, ຽິ ໃຄ າາຽທໄາ ໃ ກໃາຄກ ັ. ງິ ໃ ຄແກທໃາ ັໄ, ຽ ໃ າ ໃ ຍ ໃ ໃ ຽ ໃ າ ຖາທ-ເ<br />
ບາເດູ ໃຽຂຈູູຄ, ບກາກທານຖາກນຖາງຈໄາທ ັຈະະ າຖໄທ, ງ ັຄ ທາກໃາຄຈໄາ ໃ ັໄຄູ າຈ,<br />
ຽຈຊະກິຈ ຖະ ະາຍຽຄື ໃບແຂກາຈ າຖຄ ທິຈເ ັຄ ບ ກຈໄທງ. ທາກໃຽນຖ ໃ າ ໄ ແຈໄຽ ໃ ິ ໃ ຄໄາາງ ໃ<br />
ທຼກການຖຸຈໃບທາຸກງາກ ຖະ ກາ ນຖຸຈໄບບກາກກາະຖິຈ ໃກຸໄຽບຄ ຖະ ະ ຽຈ ໃ ຖາງ<br />
ປ ັຍ ໃາ ຖະ ການຖຸຈໄບບກາກະຽຈ ໃ ຈໄບງັຈະາ ເ 2020, າຽໄາໝາງ ໃ ປ ັຍປບຄຈງຖັຈຊະຍາ<br />
ນໃຄ ຖາທ.<br />
ຖາທ<br />
ຽັະຽຈ ໃ ທາບຸຈ ຍູຈໄາປໃາຈ, ໃາແໄ, ຖະ ກາະຖິຈແໄາາກຽຂື ໃບເ<br />
ໃ ໄາໃາຄໂເະຽຈ. ທາບາຈາາຈເກາັຈະາ ັຍະງາກບໃາຄໂຽນຖ ໃ າ ັໄ ໃນາກ ໃໄາຄຖາງປ ັຍ<br />
ຖະ ັຈັໄຄະິຍັຈ ເທໃາຄຍ ໃ ຈ າ ໄ. ຽື ໃບຄາກຽັະຽຈ ໃ ຍ ໃ າຄບບກູໃະຽຖ, ຖາທ ກ ໃແຈໄໃບງໂຽ ໃ ກາ<br />
ຽື ໃ ບງຄຽຂໄາກ ັຍາກືໄ. ຊໄຼທຍິຈງກ ຄນາະຽຈ , ນທຼຈາ, ກຸຄຽຍ ຖະ ກ າູ ຽງ າກ ນຖາງໂ<br />
ຽືບຄເຖາທ, ໃທໃາໃທເນງໃກ ໃໃດູ ໃະບນຖທຄທຼຄ ັ ຖະ ນຖທຄ ະຍາຄ ຍໃບຽິ ໃຄບ ຄກາ UNESCO<br />
ຖຄະຍຼເນໄຽັະຊາ ໃ ຖະຈ ກຖກ. ຊໄຼທຍິາງເະຽຈກ ໃໃບງໂຽ ໃ ຂຶໄ, ໃທເນງໃ ໃ ຊໄຼທຍິແນາ<br />
4 ທຽືບຄເນງໃ ຖະ ືໄ ໃ ັຈະາ ເຂບຍຽຂຈະບນຖທຄທຼຄ ັ, ະນທ ັະຽຂຈ, າກຽ ຖະ ນຖທຄ<br />
ະຍາຄ. ຂ ທານໃຄ ຖະນທໃາຄ ຖາທ ຖະ ແ ແຈໄໄາຄ າຽຖັຈ ຖະ ກ າຖັຄກ ໃໄາຄນໃຄ ໃ 4, ຖະ ກ າຖັຄ <br />
ໃ ະໄາຄນໃຄ 5 ບ ກ. ະຸຍັ, ຽັໄາຄ ໃ ູດາຄ ຖະ ຽື ໃບງຄຈງກ ຄ ແນາແ ຖະ ນທຼຈາ ເ<br />
ຂທຄະນທ ັະຽຂຈ. ຽຊິຄດໃາຄ ັໄກ ໃາ, ຼຄ 20% ຂບຄນາຄ ໃ ແຈໄູດາຄ, ຖະ ນຖາງ ກທໃາຽິ ໃ ຄໜື ໃ ຄຂບຄ<br />
ນາຄໃງ ັຄຽັາຄຈຄ (ຽິ ໃຄຽັຂ ໄຸ ໃ [ເຖະຈູຖໄຄ] ນຖື ຽັຂ ໄ [ເຖະຈູ]), ຖະ ບ ກຽິ ໃ ຄໜຶ ໃ ຄຽັ<br />
ຽັໄາຄ ໃ ູຈໄທງນ .<br />
າະຖາຄ 1: ຈ ັຈະ ະາກບ ຂບຄ ຖາທ<br />
ຈ ັຈະ<br />
ືໄ ໃ<br />
ະາກບ<br />
(2008 ຈງະຽຖໃງ)<br />
ທາໜາໜໄຂບຄະາກບ<br />
ກາກບຄ<br />
ທຽືບຄ %<br />
ບ ັຈາະຽຖໃງຖໃາຸຈ<br />
236,800 າຖາຄກິຖັຈ.<br />
6.3 ຖໄາ (IMF), 5,924,145 (MCC ຖະ WHO); 5,9 (WB<br />
2007 ຈງະຽຖໃງ).; 5,85 (ADB 2007 ຈງະຽຖໃງ);<br />
1.1 ຖໄາທຽປືບ<br />
ຈງະາ 25 ໃາຖາຄກິຖັຈ<br />
16 ຂທຄ ຖະ 1 ະບນົທຄ (ທຼຄ ັ), 142 ຂທຄ<br />
21% (2006, ADB), 20.6 % (2005, UN ຈງະຽຖໃງ); ຽ ຽັ<br />
ຂບຄຸກງາກ ເຽຂຈ ະຍຈ 90% (ADB 2004)<br />
11
ຈ ັຈະ<br />
ໃາກທໃາ 2 ຈຖາ / 1 ຈຖາ ໃ ືໄ %<br />
ບ ັຈາະຽຖໃງຖໃາຸຈ<br />
70% (2005, UN ຈງະຽຖໃງ) /<br />
73% (2003, ຖັຈຊະຍາຖາທ 2 ) / 26% (2003, ຖັຈຊະຍາຖາທ)<br />
ຈ ັຈະ ໄທ ັຈຸະາຍ ທິຈຂບຄ<br />
ະາ ເະຽຈ<br />
0.601 (2005, UN ຈງະຽຖໃງ)<br />
(Human Development Index)<br />
0 - 14 : 38.9%<br />
ຄໄາຄຈໄາບາງຸ<br />
(ADB, 2006)<br />
15 - 64 : 57.5%<br />
65 ຖະ ູຄກທໃາ: 3.6%<br />
ບາງຸະຽຖໃງ: 19.2 <br />
ບັຈາກາຽ ຍຂບຄະາກບຈງຖທ: 2.344%<br />
ບ ັຈາກາຽ ຍຂບຄະາກບ<br />
(ADB, 2006)<br />
ບັຈາກາຽກ ຈ: 27.1. ກາຽກ ຈ ໃ 1000 <br />
ບັຈາກາາງ: 7.3 ກາາງ ໃ 1000 <br />
ບັຈາກາງກງໄາງຸຈິ: ຍ ໃ ຂ ໄູ<br />
າທະາກບຖທ: 63.9 <br />
ບາງຸງືຈງະຽຖໃງ (ADB, 2006)<br />
ບ ັຈາກາຽກ ຈ<br />
(ADB, 2006)<br />
ູ ໄາງ: 62.5 <br />
ໃງິຄ: 65..3 <br />
3.3 ຽຈັກໄບງຽກ ຈ/ໃງິຄູ ໄໜຶ ໃ ຄ<br />
າະຖາຄ 2: ຈ ັຈະ ຈໄາຽຈຊະກິຈ ຂບຄ ຖາທ<br />
ຈ ັຈະ<br />
ບ ັຈາະຽຖໃງຖໃາຸຈ<br />
ະຖິຈະັເະຽຈຽຍືໄບຄໄ ໃ ິຈຽັທຽຄິເ<br />
ຖາາະ າ (Nom<strong>in</strong>al GDP)<br />
5,374 ຖໄາຈຖາະນະຖັຈ<br />
(2008 IMF)<br />
ກາະກບຍຂບຄ ະຖິຈະັທຖທະາາຈ<br />
(GDP composition) ຽັໃຖະຂະໜຄ<br />
(ADB 2006)<br />
ກະິກ າ: 42.6%<br />
ບຸຈານະກ າ: 31.8%<br />
ກາຍ ຖິກາ: 25.6%<br />
Real GDP growth (IMF) 7.5 % (2007), 7,2% (2008)<br />
GDP ໃ ນທ (IMF) 859 ຈຖາະນະຖັຈ (2008)<br />
2<br />
ຖັຈຊະຍາ ນໃຄ ຖາທ<br />
12
ຈ ັຈະ<br />
ບ ັຈາະຽຖໃງຖໃາຸຈ<br />
ກ າຖັຄປຄຄາ (UN 2006)<br />
ກ າຖັຄປຄຄາ ເໃຖະບາ ຍ<br />
(UN 2005)<br />
ບ ັຈາກາທໃາຄຄາຈງະຽຖໃງ (UN, 2005 / IMF<br />
2005 ຈງະຽຖໃງ)<br />
ບ ັຈາກາປູໄໜັຄື (ບາງຸ 15 ຖະ ູຄກທໃາ ໃ າາຈ<br />
ບໃາບບກ ຖະ ຂຼແຈໄ) (ADB 2007)<br />
ບ ັຈາຽຄິຽ ໄ (ະຽຖໃງ ໃ ) (ຖັຈຊະຍາຖາທ, IMF)<br />
ບ ັຈາຖກໃຼ ກ ຍ / ຈຖາ<br />
າທຽຖກໝາງຖະ ັຍືຊື ຖະ ັໄຄະ<br />
(ຖັຈຊະຍາຖາທ, MCTPC 2006 ຈງະຽຖໃງ, ໜໄາ<br />
1,000)<br />
2.1 ຖໄາ<br />
ກະິກ າ: 80%<br />
ບຸຈານະກ າ ຖະ ກາຍ ຖິກາ: 20%<br />
2.4 % / 1.3 %<br />
73.4 %<br />
8.2% (ະາ 2004-2006), 4.5% (2007),<br />
7,6% (2008), 0,0% (2009)<br />
9,658 (ະາ 2007), 8,500 (2008), 8,480<br />
(2009)<br />
157 (143 ຖະ ັຍືຊື/14 ັໄຄະ), ໜໄາ<br />
1,000<br />
1.1 ທາຸກງາກ ຖະ ການຖຸຈໃບທາຸກງາກ: ຽໄາໝາງນໃຄາຈ ຖະ ຽໄາໝາງະນັຈະ<br />
ທ ັຈຈໄາກາັຈະາ<br />
ຽໄາໝາງ ໃ ທາຄແທໄ າຖັຍ ຖາທ ຈງ ັກະາ ະິທ ັຈຖາທ (LPRP) ເກບຄະຸເນງໃຂບຄັກ ັໄຄ<br />
6 ເ 1986 ກໃຼທກ ັຍ ການຖຸຈໃບທາຸກງາກ ໃຽື ໃ ບຸໃຄແູໃການຖຸຈໄບບກາກະຊາະຽັະ<br />
ຽຈຈໄບງັຈະາ າງເ<br />
2020. ຽື ໃ ບຽປັຈເນໄຍັຖຸາຸຈະ ຄຈ ໃຄກໃາທ, ັ ຖັຈຊະຍາ ນໃຄ ຖາທ<br />
(GOL) ກ າຖັຄຈ າຽ ຄາາງເໄກບຍທຼກງຸຈະາຈ, ງຸຈະາຈນໃຄກາຽ ຍ ຖະ ນຖຸຈໃບ ທາຸກ<br />
ງາກນໃຄາຈ (NGPES, 2003), ຽິ ໃຄາງເໄກບຍທຼກຈໃຄກໃາທ ັ ຄານໃຄກາຽ ຍ ຖະ ນຖຸຈໃບ<br />
ທາຸກງາກ ແຈໄປ ັຍກາັຈະາຂຶໄ ຖະ ແຈໄປ ັຍກາ ັຈັໄຄະິຍັຈ. NGPES ແຈໄ ັຄຽກຈຽນັການຖຸຈຖຄ<br />
ຂບຄຖະຈ ັຍທາຸກງາກ, ແຈໄກ າ ຈຽັຽ ຽັຂບຄະາກບ ໃ ຈ າຖຄ ທິຈ ໃາກທໃາຖະຈ ັຍທາຸກງາກນໃຄາຈ,<br />
າກ 45% ເ 1993 ນຖຸຈຖຄຽັ 30% ເ 2003. ເ 2006 ແຈໄປ ັຍກາຖາງຄາທໃາ ນຖຸຈ ຖຄປບຈ<br />
28.7% 3 . ຽໄາໝາງະນັຈະທ ັຈຈໄາກາັຈະາ (MDG), ໃ ກ າ ຈຂຶໄກ ັຍ ຖະ ຽື ໃ ບ ຖາທ ກໃຼທກ ັຍ<br />
3<br />
ໜັຄືະຍັຍທ ັ 2 ິຊຸາ 2008 ຂບຄູ ໄາຄໜໄາບຄກາະນະະາາຈ ະ າ ຖາທ, ກໃາທ ໃ UN’s President of<br />
<strong>the</strong> Economic and Social Council. ເຽບກະາໄບໄາງຂບຄໜັຄືະຍັຍຈ ໃຄກໃາທ ັ າທຽ ຽັ ເ 1993 ຖະ 2003 ໃ ຖະຍຸ<br />
ແທໄໃ 46% ຖະ 33%, ບ ຄາ ກາ ານົທຈກາ ເໄ ຖະກາເໄໃາງຂບຄທຽປືບເ ຖາທ ັໄຄ III. ເ 1998 ໃ<br />
39% ບ ຄາ LECS III.<br />
13
ທາຸກງາກ, ໃໄບຄນຖຸຈທາຸກງາກຖຄຽິ ໃ ຄໜຶ ໃ ຄ າງເ 2015, ຽື ໃບຼຍກ ັຍ 1990, ຽິ ໃຄະາາຈ<br />
ຍັຖຸແຈໄ ຊໄາຖະຈ ັຍທາຸກງາກນຖຸຈຖຄຽກ 24%. ກາະຽ ຂບຄຄກາຂບຄຖັຈຊະຍາຖາທເທໃາຄ ໃໂ ໄ<br />
າຈທໃາ ຽໄາໝາງ ໃ ທາຄແທໄ ັໄ າາຈຍັຖຸ າຽຖັຈແຈໄ ຽິ ໃຄະຈຄເນໄຽນັາກາະຖາຄ 3 ຂໄາຄຖຸໃ ໄ.<br />
າະຖາຄ 3: ຽ ຽັຂບຄະາກບ ໃ ໃາກທໃາຖະຈ ັຍທາຸກງາກ (ນົື ຊືກ ັຈເະຽຈຸກງາກ) 4<br />
1992 1997 2002 2007 2012<br />
(າຈະຽ)<br />
2015<br />
(າຈະ<br />
ຽ)<br />
ບ ັຈາ<br />
46% 39% 33% 27% 21% 17%<br />
ທາຸກງາກ<br />
ກາຍັຖຸ າຽຖັຈ, ຖະ ກໃາທຽຊິຄທາຸກງາກ ບາຈ ທາໝາງກໃາຄກ ັ ຖະ ບາຈຽປັຈເນໄຽຂໄາເເປູຍ<br />
ຍຍໃາຄກ ັແຈໄ, ຖັຈຊະຍາ ນໃຄ ຖາທ ິ ໃຄແຈໄ າເໄ າິງາ ຖະ ກ າ ຈທ ໄທ ັຈ. ທາຸກງາກ, ຈໃຄ<br />
ັ ໃ<br />
5<br />
ແຈໄກ າ ຈແທໄ ເຈ າຖັຈຂບຄາງ ກຖັຈຊະ ໃ “ກາຂາຈຽື ໃ ບຄຂບຄ ຖະ ກາຍ ຖິກາ ໃ າຽັ ເ<br />
ທິຈະ າທ ັ, ຽັ ໃ ຂາຈບານາ (ໜໄບງກທໃາ 2,100 ກາຖ ຖ ໃ ໃ ືໄ), ຽື ໃ ບຄຸໃຄ, ໃ ດູ ໃບາເຊາທບ, ຍ ໃ<br />
ທາາາຈເກາແຈໄປ ັຍກາປ ັກາິ ໃ ທ ໃ າຽັ, ຖະ ຍ ໃ ທາາາຈເກາແຈໄປ ັຍກາຶກາຂບຄ<br />
ຖະ ະາິກເບຍ ທ”, ະຸຍັ ທຽປືບໜຶ ໃ ຄ ຖາງປ ັຍະາ 55 ຈຖາະນະຖັຈ ໃ ຽຈືບ. ທາກ<br />
ໃດໃາຄນຖທຄນຖາງຂບຄາກືໄ ໃຖະຈ ັຍຽ ຽັຂບຄ ທຽປືບ ໃ ຸກງາກ (ທາຸກງາກ ໃຂໄບຂໄາຄູຄ<br />
ກທໃາເຽຂຈາກຽໜືບຖທັຄຽຂຈູຈບງ), ຖະ ຽັູໃາຽຄິ ຂບຄຽື ໃ ບຄຂບຄ ຖະ ກາຍ ຖິກາ ໃ າຽັັຄ<br />
ໝຈ.<br />
ຈ າຖັຈຂບຄາງ ກຖັຈຊະ <br />
ໃ ແຈໄກ າ ຈທາຸກງາກະຍັຍຈຼທກ ັ ງ ັຄແຈໄຽ ງໃເນໄຽນັນຖັກກາ ຂບຄກາ<br />
ັຈະາຽບຄຂບຄຸ 6 , ຽິ ໃຄທກຽປາະຽນັເາງນຖັຄທໃາ ັແຈໄປ ັຍກາະໄບ ເກາ າເໄທິ ກາ<br />
ກາຽຄິຸຖະາກ ຈງ ໃທແ ເ ຖາທ.<br />
4<br />
“ກະຍາກກາຊ ຈຊບງຂບຄຽຈຊະກິຈຖກ ໃ ກ ັຍທາຸກງາກ ຖະ ກາ ັຈະາ ໃ ງືງຄ ເ ຖາທ ”, ກະກຼ<br />
ຈງ ໃາ ຈຕ . ຍຸະທ ຸັບຄ, ຖັຈຊະ ໃທງທໃາກາ, ກະທຄກາ ຖະ ກາຖຄຶຂບຄ ຖາທ (ປໃາໄງ, ນທຼຈ<br />
າ, ກ ັງາ 2009)<br />
5<br />
າ ັກຄາາງກຖັຈຊະ /010, ິຊຸາ 2001<br />
6<br />
“…ະາ ຽບຄຽັູ ໄປ ັຍິຈບຍ ເກາກ າ ັຈທາຸກງາກຂບຄ, ເຽື ໃບກາກ າ ັຈທາຸກງາກ ໃໜໄາ ໃ ຂບຄະາ<br />
ຍັຈາຽ ໃ າ”.<br />
14
1.2 ືໄຊາຈໄາະນທ ັຈາຈ<br />
ເ 1975, ເແຖງະ ຄາບາຽຖິກາ ນຖື ຄານທຼຈາ ເາກືໄບິຈູ (ຖາທ 7 , ກ າູຽງ ຖະ<br />
ນທຼຈາ) ິໄຸຈຖຄ ັໄ, ຖາທ ແຈໄກາງາຽັ ະຽຈ າາຖະະຖັຈ ະາິະແ ະາ ຖາທ, ັກ<br />
ຈຼທ, ຽັະຽຈບູິຈ ໃ ກາຸໄບຄຍຍຖທູ. ະຸຍັ, ຖາທ ຽັໜຶ ໃ ຄເນໄາະຽຈບູງິຈ<br />
ເຖກ. ະາິກັກ, ັກະາ ະິທ ັຈຖາທ (LPRP), ຽື ໃບໝັໄທໃາ ໄບຄໄາຄາກ 2% ຂບຄະາກບ 8 .<br />
ຄໄາຄຂບຄ LPRP ໃແຈໄຽື ໃບງຄຽຂໄາກ ັກ ັຍະຊາຍັຂບຄຖັຈຊະຍາຖາທ ຖະ ຽັືກ ັຍກະ ກຽຄາຂບຄ<br />
ຄໄາຄຂບຄຖັຈຊະຍາຖາທ. ະ ັກຄາຖັຈ ແຈໄປ ັຍບ າາຈາກ າໜໃຄາງເ LPRP. ະາິກຂບຄກ າະ<br />
ກາກ ກາຽືບຄູກາຄັກະາ ະິທ ັຈຖາທ 11 ໃາ ໃຽັະຊາຍັ ໃ ບ າາຈູຄຸຈ ເະຽຈ<br />
ຖະ ະາິກຖໄທຖໄທໃໃູ ໄ າຂ ັໄູຄເຖັຈຊະຍາ 9 . ກໃຼທກ ັຍ ຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ, ັ ທາ າ ັ<br />
ໃ ັຄຽກຈຽນັທໃາ າງເໄບ າາຈກາກບຄ ຖະ ທາປ ັຍິຈບຍຈງກ ຄ ຂບຄະະກ າະກາູກາຄັກ,<br />
ບກຽໜືບາກຄໄາຄ ໃທແຂບຄຖັຈຊະຍາ, ງ ັຄ ໃ ບ ຄກາ ັຈັໄຄະນາ ໃ ຍຈຍາຈໜໄາ ໃ , ເຖັກະະ<br />
ຖທ, ເກາັຈະາ ຖາທ. ໜຶ ໃ ຄເ ໃ ບ ຄກາ ັຈັໄຄະນາ ັໄ ໃ ະນະັໃງິຄຖາທ (LWU),<br />
ຽິ ໃຄ ຍຈຍາຈ າ ັເກາໄາຄູ ໄະໜບຄນຖັກ ເຈໄາຍ ຖິກາ ຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ ເ ຖາທ.<br />
ັຍໃ<br />
1975 ຽຊິຄ 1986, ກາັຈະາຽຈຊະກິຈ- ັຄ ຖັກະະທທາິຈ ຖະ ທິ ກາຍຍ<br />
ຖທໝູ ໃ. ເັ າງນຖັຄກາະິທ ັຈ, ປູຍຍຍະນະກບ ແຈໄປ ັຍກາໄາຄັໄຄຂຶໄເຖະຈ ັຍເນງໃ ຽື ໃ ບ ັຈັໄຄຂະ<br />
ຍທກາະຖິຈ, ຖທັຄກາຽຄິຍຍະນະກບ 10 . ກາຽຄິະນະກບ ແຈໄປ ັຍທາຖໄຽນຖທ ຖະ <br />
ະາ າທນຖາງ ໃ ູຽງຽຄິຽກັຍໄບຂບຄ. າປບຈຸກືໄ ໄ, ເປູຍຍຍາຄກາ, ະາິກືໄຊາ<br />
ຂບຄູ ໄະໜບຄກາຍ ຖິກາຈໄາກາຽຄິ, ໃ ຽບ ໄທໃາ ‘ະນະກບິຽື ໃບ’ (ື ໃຈໃຄກໃາທ ັ ແຈໄຊືກ າເໄເຖະຍຼຍກາ<br />
ຂບຄ ະາາ ນໃຄ ຖາທ ເ 1994) ນຖື ‘ກຸໃໄບຽຄິ ຖະ ະນະກບິຽື ໃບ (SCU)’ (ື ໃຈໃຄກໃາທ<br />
ັ<br />
ໃແຈໄຊືກເໄັໄຄໃືໄບບກ າເໄເ 2004 ຈງ ະາາ ນໃຄ ຖາທ າງເໄຖະຍຼຍກາະຸຍັ),<br />
ໃງ ັຄຽັ ໃ ຄເ າຖັຍະາ າທໃາ “ະນະກບ” ຖະ ກາເໄ ໃ ກໃຼທຂໄບຄ ໃຍ ໃ ແຈໄປ ັຍທາ ເາກ<br />
ະາ ຖາທ.<br />
ເ 1986, ກບຄະຸເນງໃຂບຄັກ ັໄຄ 6 ແຈໄ ະິ ກໃຼທກ ັຍງຸຈະາຈເ ໃ ໜໄາ ຈໄາກາັຈະາ<br />
ຽຈຊະກິຈ- ັຄ ຂບຄ ຖາທ ຖະ ແຈໄູືໄຊາ າຖັຍກາັຈະາ ໃ ທກຽປາຽນັເະຸຍັ. “ກ ແກ<br />
7<br />
ຽັ ໃ ໜໄາເດໃາຄງິ ໃ ຄ, ຽຊິຄໃທໃາຈງາຄກາຖໄທ ຖາທ ຍ ໃ ແຈໄຽັໃທໜຶ ໃ ຄຂບຄຄາ, ະນະຖັຈບາຽຖິກາ ແຈໄ າຽບາຖະ<br />
ຽຍ ຈາຊ ໄເໃຖາທດໃາຄໜັກໜໃທຄ ຖະ ກາງຽັທໃາ ຖາທຽັະຽຈ ໃ ຊືກຖະຽຍ ຈໜັກໜໃທງ ໃ ຸຈເະນທ ັຈາຈຂບຄະຸຈາຈ.<br />
8<br />
"າງນຖັຄກບຄະຸເນງໃຂບຄັກ ັໄຄ 6 " ັຈິເຽນຖັໄ 3, 1999 ແຈໄິບບກ ກາຍທກາໄທໄາຂບຄະຽຈ<br />
ຖາທ (Lao Studies Review), Mart<strong>in</strong> Stuart-Fox;<br />
9<br />
າາຖະະຖັຈ ະາິະແ ະາ ຖາທ, ກາຍ ຖິນາກບຄ, ະນທ ັຈທາຽັາຂບຄະຽຈ, ໜໃທງຄາ ຍ ຖິນາ<br />
ກບຄ ຖະ ັຈະາກາຍ ຖິນາ, ະກຽຈຊະກິຈ ຖະ ທັັຄ, ະນະະາາຈ, ັຄກບ 2005<br />
10<br />
ຽິ ໃຄາາຈຽນັປູຍຍຍຽຖ ໃ ໄຂບຄກາຽຄິຸຖະາກ<br />
15
ຽຈຊະກິຈເໝໃ” ແຈໄໄາຄາຄຽຖືບກ ໃ ກາ (deliberate choice) າຖັຍ ະງຍາງການັແູໃຽຈຊະກິຈ<br />
ກາະນຖາຈເກາ ັຈັໄຄຂບຄ ຖາທ, ຍັຈານຖັກກາ ໃ ແຈໄປທຍປທເຽບກະາະງຍາງຂບຄຖັຈ<br />
ຊະຍາ, ິ ໃ ຄ າ ັ ໃ ຸຈໃເ ັຈະາຽຈຊະກິຈ- ັຄ ນໃຄາຈ (NSEDP) ຖະ NGPES. ັຍໃ<br />
ັໄາ, ຖັຈຊະຍາແຈໄ າຽຖັຈ ເກາໄາຄະຊຼຖະາຍຈໄາຽຈຊະກິຈະນາາກ ຖະ ກບຍທຼກຈໄາິິ<br />
ກ າ (regulatory framework) ຽບືໄບບ າທງເນໄກໃການັແູໃຽຈຊະກິຈກາະນຖາຈ. ກາປ ັກາຖະຈ ັຍກາ<br />
ຽ ຍຂບຄຽຈຊະກິຈ ໃແຈໄປ ັຍາຽໄາໝາງ, ຖະ ຽຄິຽ ໄ ໃດູ ໃເຖະຈ ັຍ ຄ ໃ ຖະ ໃາ, ບາຈຽກ ຈຂຶໄ<br />
ຼຄໃເແຖງະທິກິຈກາຈໄາກາຽຄິເຂ ຄຽຂຈບາ ຽ ໃ າ ັໄ.<br />
ຽື ໃບກໃຼທັກ ັຍຂະໜຄກາກາຽຄິຸຖະາກ, NGPES 11 ແຈໄຖະຍຸຸຈະ ຄາຽໄາໝາງະນັຈະທ ັຈຈໄາກາ<br />
ັຈະາ (MDGs) ຈງ:<br />
- ຸໄຄແູໃການັຽັຽຈຊະກິຈກາະນຖາຈດໃາຄ ໃ ຽື ໃບຄ, ຖະ<br />
- ບ າທງທາະຈທກເນໄກໃກາຽຄິຸຖະາກ ຈໃຄຽັທິ ັ ກາໜຶ ໃ ຄ ຽື ໃ ບໃຄຽ ການັາກກາູກັຄ<br />
ຍຍກຸໄຽບຄ າູໃກາະຖິຈຽັິໄາ.<br />
ຽບກະາ NGPES ແຈໄກ າ ຈທໃາ ກາັຍຸຄກາຍ ຖິກາຈໄາກາຽຄິ ເນໄກໃຂ ຄຽຂຈ ະຍຈ ໃທາຽັ<br />
ນໃທຄຽັິຽຈ. ຸຈະ ຄເນງໃໂ ຂບຄງຸຈະາຈ ຖະ ັຈັໄຄະິຍັຈ າຖັຍ ບະາ ຈຂບຄຽຂຈ ະຍຈ<br />
ຖະ ກາຽຄິຸຖະາກ (micro-credit) ຖທ :<br />
- ໃຄຽ ກາະິປູຍ ຽື ໃ ບນັຽັຽຈຊະກິຈກາະນຖາຈ,<br />
- ໄາຄະາຍທຈຖໄບຈໄາິິກ າ າຖັຍ ທານຖາກນຖາງຂບຄະຊາຍັກາຽຄິຸຖະາກ (MFIs) ໃ<br />
ງືງ ຄ,<br />
- ປ ັຍະກ ັທາຽັຽບກະຖາຈ (autonomy) ຂບຄ MFI ເກາກ າ ຈບ ັຈາຈບກຽຍັໄງ ຖະ ກາັຈິ<br />
ເຈໄາຸຖະກິຈໃາຄໂ,<br />
- ໄາຄເນໄ ກາຶການາຖືຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ (MF Forum), ຖະ<br />
- ັຍຸຄຄໄາຄຂບຄ ະາາໃຄຽ ກະິກ າ (APB) ເນໄກາງຽັ ະຊາຍັກາຽຄິຽຂຈ ະຍຈ ໃ<br />
າາຈກຸໄຽບຄຈໄາກາຽຄິດໃາຄງືງ ຄ.<br />
11<br />
ຽຍິ ໃ ຄ: ໜໄາ 1, 43, 59 ຖະ 108<br />
16
2. ຂະໜຄກາຽຄິ ໃ ຽັາຄກາ - ຍັຈາະາາ<br />
າງນຖັຄ<br />
1986, ຂະໜຄກາກາຽຄິ ໃ ຽັາຄກາ ແຈໄປ ັຍກາັຍຸຄຄໄາຄບບກຽັຄໄາຄບຄ ັໄ<br />
(2-tier structure) ບ ຄານຖັກກາ “ກ ແກຽຈຊະກິຈເໝໃ”. ຍັຈາຖັຈທິານະກິຈ ະາາ ‘ຸຖະກິຈ’ ຂບຄ<br />
ຖັຈ (SOCBs) ແຈໄຊືກງກບບກາກ, ຖະ ແຈໄຊືກຸໄບຄຈູຖຈງ ະາາ ກາຄ, ະາາ ນໃຄ <br />
ຖາທ (BOL). ເແຖງະໃາາ ກາ ຍ ຖິກາຈໄາກາຽຄິ ແຈໄປ ັຍກາະໜບຄຍຍູກຂາຈຈງຖັຈ ຖະ ຈໃຄັ<br />
ໃ<br />
ແຈໄກໃາທາກໃບໜໄາ ັໄຖໄທ ກ ໃ ື ະນະກບ. ເຍັຈາ SOCBs, ະາາໃຄຽ ກະິກ າ ແຈໄຊືກບຍໝາງ<br />
ທາປ ັຍິຈບຍາກຖັຈຊະຍາ ເນໄະໜັຍະໜູກາັຈະາຽຊະກິຈຽຂຈ ະຍຈ ຈງ າເໄປູຍຍຍ<br />
ກາຽກືໄບກຸ, ກາກູໄດືເໃກຸໃຽໄາໝາງ ຖະ ຽັກຖ ເກາກູໄດືໃຽບາກຸໃ ໄາະກ ັ 12 , ຖະ, <br />
ຽຊິຄທໃາຄຍ ໃ ຈ ໃາາ ໄ ະາາໃຄຽ ກະິກ າ ຽັຼຄໃະາານໃຄຈຼທ ໃ ໃທປໃທເຈໄາກາຽຄິຸ<br />
ຖະາກ ເ ຖາທ . ະາາໃຄຽ ກະິກ າ ແຈໄໄາຄຽືບໃາງຍ ຖິກາ ໃ ກທໄາຄຂທາຄ, ຈງ າຂາ ໃທຸກ<br />
17 ຂທຄ ຖະ ບ ກ 46 ໜໃທງຍ ຖິກາ. ັແຈໄໄາຄະນທ ັຈຖທຂບຄຽຄິກູໄດື ໃ ຍ ໃ ບບກ (NPL portfolio) ໃ<br />
ເນງໃ ໃ ຸຈຶ ໃ ນຖຸຈຖຄ (negative capital), ເຂະະ ໃ ງ ັຄ ຄຂະນງາງກາເນໄກູໄດືາຽຂຈທຽືບຄ. ບ ຄາ<br />
ທຽຖກ<br />
2003, ະາາໃຄຽ ກະິກ າ າາຈ ບຍະໜບຄແຈໄ 2% ຂບຄທາໄບຄກາ າຖັຍິຽື ໃບ<br />
(ຂະໜາຈໄບງ) ັຄໝຈເຽຂຈ ະຍຈ 13 . ທຽຖກ 2006 ະຈຄເນໄຽນັທໃາ ະາາ ໃຄຽ ກະິກ າ ແຈໄ<br />
ຍ ຖິກາເນໄກໃ 14% ຂບຄຖູກໄາກູໄດື ໃ ຽັປູໄ ັກ າກາກໃທ ະຍຈ ຖະ ກາ ຽຄິຸຖະາກ, ຽິ ໃຄໃ<br />
ະາ 28% ຂບຄ າທຶເນໄກູໄດືັຄໝຈ 14 .<br />
ທາ າ ັຂບຄະາາ<br />
ໃບກາຈເກາໄບຽຄິຂບຄາກໃທ ໃ ຖາງປ ັຍ ໃາ<br />
ແຈໄະຈຄບບກຈໄທງ<br />
ທາິຄ ໃ ທໃາ ເ 2003, 5% ຂບຄ ທຽປືບ ໃ ບາເດູ ໃບກຽຂຈທຽືບຄ (ຖູກໄາະາ 40,000 ) ແຈໄຽກັຍ<br />
ໄບຽຄິ າທຽຊິຄ 144 ຖໄາຈຖາະນະຖັຈ ເຍັຈາະາາເ ຖາທ 15 .<br />
ັຍໃ<br />
2007 າຍຖທຂບຄກາ ໃທປໃທຂບຄຂະໜຄກາະາາ ແຈໄ ກາໃຼຄ. ະາາໃຄ<br />
ຽ ກະິກ າ ແຈໄປ ັຍກາັຍຸຄຄໄາຄ ເນໄຽັະາາ ໃ ຽປັຈທຼກຍນຖັກກາ ຂບຄະນຖາຈ, ຖະ ັງ ັຄຍ ໃ<br />
ະໄຄທໃາ ກາະກບຍໃທຂບຄະາາ ໃ ກ ັຍຍັຈາາກໃທ ໃ ຖາງປ ັຍ ໃາ ັໄ ດູ ໃເຖະຈ ັຍເຈ.<br />
12<br />
ຽຖ ໃ ໄ 19 ິຊຸາ 1993, າ ັກຄາາງກ/92<br />
13<br />
Brett E. Coleman ຖະ Jon Wynne-Williams, “ກາຽຄິຽຂຈ ະຍຈເ າາຖະະຖັຈ ະາິະແ ະາ <br />
ຖາທ: ທາໄບຄກາ, ກາະໜບຄ, ຖະ ທາງືງຄ (ແຈໄປ ັຍາກກາ ານຖທຈທຽປືບ ຖະ ູ ໄະໜບຄ),” ADB ຖະ FIRST,<br />
2006.<br />
14<br />
ະຊາຍັໄທໄາຽຈຊະກິຈນໃຄາຈ, ະະກ າະກາກາ ຖະ ກາຖຄຶ, ຄກາໄທໄາກາໄາຄທາບາຈ<br />
າາຈຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ, “ະຊິິຽຂຈ ະຍຈ ຖະ ກາຽຄິຸຖະາກ ເ ຖາທ”, 2006.<br />
15<br />
Brett E. Coleman ຖະ Jon Wynne-Williams, “ກາຽຄິຽຂຈ ະຍຈເ າາຖະະຖັຈ ະາິະແ ະາ <br />
ຖາທ: ທາໄບຄກາ, ກາະໜບຄ, ຖະ ທາງືງຄ (ແຈໄປ ັຍາກກາ ານຖທຈທຽປືບ ຖະ ູ ໄະໜບຄ),” ADB ຖະ FIRST,<br />
2006.<br />
17
Portfolio ຂບຄຶກູໄດືຍຍຽກືໄບກູ ຂບຄະາາໃຄຽ ກະິກ າ ໃ ະຸຍັ ແຈໄຊືກໃຼຈງ ະ ຊາຍັ<br />
ຂບຄຖັຈ ໃ ໄາຄຂຶໄາເໝໃ, ັໄື ະາາ ະງຍາງ (ຽັ “ະງຍາງ - ະາາ/Policy bank”),<br />
ຈງບ ຄາະງຍາງເກາໃຼບກາເນໄກູໄດືຍຍຽກືໄບກູ າ ຽັກ ກ ກາເນໄກູໄດືາຄ ຍະາ ໃ <br />
(on-budget mechanism). າປບຈະຸຍັ, ະາາະງຍາງ ະໜບຄ ຶກູໄດືຍຍຽກືໄບກຸ າ ຽໄາ<br />
ໝາງເນໄກໃຍັຈາ 47 ຽືບຄ ໃ ຊືກກ າ ຈທໃາຽັຽືບຄ ໃ ຸກງາກ ໃ ຸຈຂບຄັຄໝຈ 142 ຽືບຄເ ຖາທ. ະ<br />
າາະງຍາງ ຽັບ ຄກາ ັຈັໄຄຍ ໃ ນທ ັຄກ າແຖ, ຖະ ຍ ໃ ປ ັຍກາາກຽຄິາກະາ ໃທແ.<br />
າະຖາຄ 4: ະຖິຈະັຽຄິກູ ໄ ຂບຄະາາະງຍາງ<br />
ະຽຈຽຄິກູໄ ແຖງະ ັໄ ແຖງະກາຄ ແຖງະງາທ<br />
ຽຄິກູໄ ໃ ເໄ າຖັຍ ກະິກ າ, ນັຈຊະກ າ,<br />
ກາຍ ຖິກາ<br />
ກາຖໄຼຄ ັຈ, ກາກະກຼຈິ<br />
ຽື ໃ ບູກັຄ (land clear<strong>in</strong>g)<br />
ກາຖຄຶ<br />
າທູຄຸຈ<br />
ຍ ໃ ກ າ ຈ<br />
ຍ ໃ ກ າ ຈ<br />
ຍ ໃ ກ າ ຈ<br />
ກ າ ຈຽທຖາ ູຄຸຈ 12 ຽຈືບ ູຄຸຈ 36 ຽຈືບ 3-7 <br />
ນຖັກ ັຍ<br />
ກາ ໄາະກ ັກຸໃ, ເຍ<br />
ກາ ໄາະກ ັກຸໃ<br />
ກາ ໄາະກ ັກຸໃ<br />
າຈິ<br />
ບ ັຈາຈບກຽຍັໄງ<br />
7% ໃ <br />
8% ໃ <br />
10% ໃ <br />
(10% າຖັຍູ ໄໄາຂາງ)<br />
ທິ ກາໃາງື ຽັຄທຈ ຊບກຄທຈຖະ 3 ຽຈືບ ຊບກຄທຈຖະ 3<br />
ຽຈືບ<br />
18
ນໄບຄ 1: ະງຍາງະາາ ໃາື ໃາທ <br />
ໜັຄືິ ທຼຄ ັ າ໌, ກ ັງາ 2009<br />
ະາາ ະງຍາງ ໃ ະໃບງຽຄິກູໄ າທ 400 ືໄກ ຍ (46 ຖໄາ ຈຖາະນະຖັຈ) ເ 2010, ບ ຄາກ<br />
ຂບຄະາາະງຍາງ, ໃາ ຍທຖບຄ ແງະທ ຄ ຖະ ແຈໄະຽໜ ຂ ຶ າທຈໃຄກໃາທ ັ າກະາາ ນໃຄ ຖາທ<br />
(ະາາກາຄ).<br />
ະາ 70% ຂບຄ າທັຄໝຈ (ນົືະາ 32 ຖໄາຈຖາະນະຖັຈ) ໃທາຄແທໄຽື ໃ ບໃບງເນໄກໃຍັຈາ 47 ຽືບຄ ໃ<br />
ຸກງາກ ໃ ຸຈ ຖະ ບ ກ 30% (ນຖື ະາ 14 ຖໄາຈຖາະນະຖັຈ) ໃະໃບງເນໄກໃູ ໄະກບຍກາຸຖະກິຈ ໃ ຍ ໃ ບ<br />
ດູ ໃເ 47 ຽືບຄ ໃ ຸກງາກ ໃ ຸຈ ໃຽັູ ໄ ໃ ືໄະຖິຈາກາທກະິກບ ເ 47 ຽືບຄຸກງາກຈໃຄກໃາທ. ັ າທກະິກບ<br />
ໃທເນງໃູກືຈຽັິໄາ.<br />
ຽຄິກູໄະໃບງເນໄຽື ໃບາທກະິກບ ຖະ ຸຖະກິຈ າເໄທິ ກາຖຄຶ ໃ ຽໝາະຽ ໃ າ ັໄ, ຍ ໃ ຈໃຄ ັ ັໄ ະາ ະຽັໜ ໄິ<br />
ດໃາຄຍ ໃ ຽໝາະ. ເຂະະ ໃ ະາາຖັຈທິານະກິຈ ະາາັຈະາຖາທ, ະາາກາໄາໃາຄະຽຈຖາທ ແຈໄ<br />
ນຖຸຈບັຈາຈບກຽຍັໄງຖຄ ຽື ໃບຄາກາທະຽຄິືຈ, ະາາະງຍາງ ງັຄປ ັກາບັຈາຈບກຽຍັໄງເຖະນທໃາຄ 7.8% ຖະ<br />
10% ໃ . າຖັຍ 2009 ະາາກາຄ ແຈໄບະຸ ັຈຽຄິ າທ 403 ືໄກ ຍ (46.5 ຖໄາຈຖາະນະຖັຈ) ຖະ<br />
ະາາະງຍາງແຈໄໃບງຽຄິກູໄ 80% ຂບຄຽໄາໝາງເ ໄ. າຖັຍ 2008 າທຽຄິກູໄ ໃ ໃບງ ໃ 246 ືໄກ ຍ<br />
(28 ຖໄາຈຖາະນະຖັຈ). ັໄຄໃ 2007 າທຽຄິເນໄກູໄດືັຄໝຈ ໃ 536 ືໄກ ຍ (62 ຖໄາຈຖາະນະຖັຈ). ຽຄິກູໄ<br />
ໃ ຍ ໃ ບບກຈບກ (NPL) ໃ ະາ 4%.<br />
ທາຽັແແຈໄ າຖັຍ ກາ ໃທປໃທຂບຄະາາຸຖະກິຈ ເກາໃບງຽຄິກູໄຂະໜາຈໄບງ ຖະ ປ ັຍ ກາ<br />
າກຽຄິ າທໜໄບງ ໃ ູຄຂຶໄ. ັໄຄໃ ກາັຍຸຄ ກ ຈໝາງ ທໃາ ຈໄທງ ະາາຸຖະກິຈ (2007) ຖະ<br />
ະກາຈ າເໄກ ຈໝາງທໃາຈໄທງກາ ໃຄຽ ຖະ ຸໄບຄກາຖຄຶຂບຄໃາຄະຽຈ ດູ ໃ ຖາທ (2005), ແຈໄ<br />
ບບກເຍບະຸງາຈຈ າຽ ຸຖະກິຈ ເນໄກໃ ະາາ ຸຖະກິຈ 11 ນໃຄ. ໃາກາຄຍັຈາະາາ ໃ ໄາຄັໄຄເໝໃ<br />
ະາາ ໃ ະ ຍກາ ຖະ ທາ າາ ເກາເນໄກາຍ ຖິກາຈໄາກາຽຄິ ເນໄກໃາກໃທ ໃ ຖາງ<br />
ປ ັຍໜໄບງ (ຽັ ໃ : ະາາ ຽບ ຖ ຈໄາ ຖາທ າກ ັຈ ) ຖະ ະາາ ໃ ງຸຈະາຈເກາໄາຄຽືບໃາງາຂາ<br />
ຖະ ໜໃທງ ຍ ຖິກາເນໄກທໄາຄຂທາຄ ຽື ໃ ບຂະນງາງກາຍ ຖິກາເນໄ ໃທຽຊິຄ (ຽັ ໃ : ະາາຄະນທ ັ, ະາ<br />
າບິຈ , ະາາ ຽບ ຖ ຈໄາ ຖາທ າກ ັຈ).<br />
ະາຍທຈຖໄບາຄຈໄາະຊາຍັ ຖະ ຖະຍຼຍກາ ໃງ ັຄຍ ໃ ະໄຄ ເຂບຍຽຂຈກາ ໃທປໃທຂບຄະາ<br />
າຸຖະກິຈ ເນໄກໃາກໃທ ໃ ຖາງປ ັຍ ໃາ. ໜຶ ໃ ຄເໄຄກາຂບຄະາາກາຄ ໃ ບະຸງາຈເນໄຍັຈາະາາ<br />
19
າເໄກຸໃປ ັຍະກ ັ “ືຈໃຄນຖັກ ັ ໄາະກ ັຽຄິກູໄດືຂະໜາຈໄບງ” 16 . ໄຄກາບ ກບ ັໜຶ ໃ ຄຂບຄະາາກາຄ ນໄາຍ ໃ<br />
ເນໄຍັຈາະາາ ໃທໃາຄ ຖະນທໃາຄ ບ ັຈາຈບກຽຍັໄງຽຄິາກ ຖະ ບ ັຈາຈບກຽຍັໄງຽຄິກູໄ ຽກ 5% 17 , ຽປັຈ<br />
ເນໄທາຽັແແຈໄເກາຽຂໄາຽຊິຄາກໃທ ໄ ຂໄບຂໄາຄນງຸໄຄງາກງິ ໃ ຄຂຶໄ. ຽຊິຄດໃາຄເຈກ ໃາ, ໄຄກາບ ັ ບຄ ໄ<br />
ຍ ໃ ແຈໄຊືກ ັຈັໄຄະິຍັຈ ໃທຂະໜຄກາ, ເທາຽັິຄຖໄທ ງ ັຄ ໃທໃາຄນຖາງ ຖະນທໃາຄ ບ ັຈາຈບກຽຍັໄງ,<br />
ຈໃຄ<br />
ັ ໃ ແຈໄທ ັຈກຈງະາາກາຄຽບຄ, ໃ ະຈຄເນໄຽນັທາກໃາຄ ຖະນທໃາຄ 7.5% ຖະ 8% າຖັຍິ<br />
ຽື ໃບ ກ າ ຈ (term-loans) ຖະ ກາາກ ກ າ ຈ (time-deposits), ຖະ ທາກໃາຄຂບຄບ ັຈາຈບກຽຍັໄງ<br />
ຂບຄ 16% າຖັຍຽຄິາກ ຖະ ເນໄກູໄດື 18 . ໃາ າຼ ໃ ບະຸງາຈ ຖະ າິງາ ຂບຄາຈະຊາຼຍຼຍ<br />
ບ ັຈາຈບກຽຍັໄງ ໃ ແຈໄ າເໄເກາກ າ ຈໃບຄທໃາຄ ຖະນທໃາຄ ຈບກຽຍັໄງ ຍ ໃ ແຈໄປ ັຍກາກ າ ຈາງ. ນຖືຽທໄາບ ກ<br />
ດໃາຄໜຶ ໃ ຄ, ັ ຂບຍຽຂຈ າຖັຍກາກຸໄຶ ຽື ໃບ າເໄຍັຈາໃບຄທໃາຄຽນຖ ໃ າ ໄ, າາຈເນໄຍ ຖິກາຈໄາກາຽຄິກໃ<br />
າກໃທ ໃ ຖາງປ ັຍ ໃາແຈໄ. ຽຊິຄດໃາຄເຈກ ໃາ, ກາໄາຄງຸຈະາຈຸຖະກິຈ ໃ ຍູ ຍ ປາກຊາ ໃ ຍ ໃ ໝັໄ ຄ ໄ<br />
ິູຈເນໄຽນັທໃາ ັ ທາໃຼຄນຖາງຈ າຖັຍ ຍັຈາະາານຖາງນໃຄ ຽິ ໃຄຊໄາ ຍ ໃ ຈໃຄ ັ ັໄ ບາຈ າາຈ<br />
ຖະ ທາໄບຄກາ ໃ ະະໜບຄທາໄບຄກາຈໄາກາຽຄິ ໃ າຽັຽນຖ ໃ າ ັໄ ເນໄກໃາກໃທ ໃ ຖາງປ ັຍ ໃາ<br />
ເປູຍຍຍ ໃ ຽໝາະ ກທໃາ.<br />
ຽຊິຄດໃາຄ ັໄກ ໃຈ , ເະຸຍັ ໄ, ະາາຽບກະ ໃ ຖາທຽັຽໄາຂບຄຽັໃທ ື ະາາ ຄະນທ ັ ແຈໄ<br />
ຽ ຈກທໄາຄເນໄກໃາກໃທ ໃ ຖາງປ ັຍ ໃາ ຈໄທງ ະຖິຈະັເໝໃ, ໃ ຍຍຄໃາງໂທໃາ “ິຽື ໃບຽຄິຈໃທ”. ເແຖ<br />
ງະາຽຈືບ, ແຈໄໃບງຽຄິກູໄ າທ 11 ຖໄາຈຖາະນະຖັຈ ເນໄກໃຖູກໄາກທໃາ 6,500 , ເບ ັຈາກູໄດືະ<br />
ຽຖໃງະາ 1,700 ຈຖາ, ໃທໃາ າທກູໄດືຂ ັໄ ໃາຸຈໃ 590 ຈຖາະນະຖັຈ. ິຽື ໃບຽນຖ ໃ າ ໄໃ<br />
ບ ັຈາຈບກຽຍັໄງຼຄໃ 1.25% ໃ ຽຈືບຽ ໃ າ ັໄ, ຽິ ໃຄຽັກາຂໃຄຂ ັ ໃ ູຄ, ຽື ໃບຼຍກ ັຍບ ັຈາຈບກຽຍັໄງະຸຍັ<br />
ກ ັຍູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ບ ັຈາ ຖະນທໃາຄ 3 ຽຊິຄ 5% ໃ ຽຈືບ. ິຽື ໃບຈໃຄກໃາທ ັ ແຈໄໃບງເນໄກໃ<br />
ະ ັກຄາຖັຈຊະກບາກນຖາກນຖາງາກໃທ, ັຍັຄູ ໄ ໃ ຽຄິຽຈືບໜໄບງ ຖະ ບະຸງາຈ ເນໄຽບາຽຄິຽຈືບ<br />
ຽັິ ໃ ຄ ໄາະກ ັິຽື ໃບຈໃຄກໃາທ.<br />
ັ<br />
16<br />
ະາາກາຄ/277, 16 ຸຖາ 2007.<br />
17<br />
ະາາກາຄ/111, 28 ຽາ 2006<br />
18<br />
ະາາກາຄ, ະຊິິກາຽຄິ, ແາ າບິຈ 2009<br />
20
ນໄບຄ 2: ກາຽື ໃບແນທຂບຄຖະຈ ັຍກິຈະກາາກຖະຈ ັຍູຄາຽັຖະຈ ັຍ ໃາຂບຄະາາຸຖະກິຈໃາຄໂ<br />
ຂໃາທາກື ໃ ທຖາທ ກໃຼທກ ັຍ ະາາຄະນທັ (ໜັຄືິທຼຄ ັາ໌, 2009)<br />
າຖັຍ 5 ໃ ໜໄາ, ເໃຖະ ະາາ ຄະນທ ັ, ຽິ ໃ ຄຽັຂບຄຽບກະ ະ ໃບງຽຄິກູໄ າທ 250 ືໄກ ຍ (29<br />
ຖໄາຈຖາະນະຖັຈ) າງເໄະຖິຈະັ “ິຽື ໃ ບຽຄິຈໃທ”. າງເໄະຖິຈະັ ໄ, ັຍໃຽຈືບິຄນາ 2009 ແຈໄ<br />
ໃບງຽຄິກູໄແຖໄທ າທ 93 ືໄກ ຍ (11 ຖໄາຈຖາະນະຖັຈ) ເນໄກໃຖູກໄາກທໃາ 6,500 ເບັຈາຈບກຽຍັໄງ<br />
1.25% ໃ ຽຈືບ ຂບຄ າທິຽື ໃ ບຈງະຽຖໃງະາ 1,690 ຈຖາະນະຖັຈ ໃ ຽຄິກູໄຖາງໜຶ ໃ ຄ. ຽື ໃບປບຈ 6 ຽຈືບ<br />
ຖໄທະ ກາະຽ ື; ູ ໄ ໃ ະນທ ັຈກາໃາງື ໃ ຈ າາຈກູໄດືແຈໄບ ກ. າງນຖັຄ 5 , ະາາຄະນທ ັ<br />
ັໄຄຽໄາ ໃ ະເນໄ ຖູກໄາປບຈ 100,000 . ຽໄາຂບຄ ຖະ ັຄຽັູ ໄບ າທງກາເນງໃ ຂບຄະາາ ກໃາທທໃາ: “ທກ<br />
ຽປາະໜັຍະໜູ ກາັຈະາຽຈຊະກິຈ-ັຄນໃຄາຈ ຖະ ະກບຍໃທໃທງຽປັຈເນໄະຽຈຖາທ ນຖຸຈໄ<br />
ບບກາກກາຽັະຽຈຈໄບງັຈະາາງເ 2020, ຖະ ທກ ຽປາງັຄເນໄກາະໜັຍະໜູກໃກາັຈະາ<br />
ຸຖະກິຈຂະໜາຈໄບງ-ກາຄບ ກຈໄທງ”.<br />
ນທໜໄາໃາງິຽື ໃ ບຂບຄະາາຄະນທ ັ, ໃາ ຖິຈະແໝ ຕາຈ ະທ ຄ ກໃາທ ທໃາ: “ທກຽປາ ທາາກູເ ໃ<br />
ຽັໃທໜຶ ໃ ຄເກາັຍຸຄຈໄາກາຽຄິຂບຄທຽປືບ ຽິ ໃ ຄຽັໃທໜຶ ໃ ຄຂບຄທາະງາງາ ເກາັຈະາປາກຊາ<br />
ຽຈຊະກິຈຂບຄາຈ”. ຸຈະຄຂບຄິຽື ໃ ບະຽຈ ໄ ໃເໃະຽາະຽື ໃ ບ: ກາຽ ຈປໄາຂາງຽື ໃ ບຄນໄຄ, ກາຽປັຈ<br />
ແປໃ-າ, ກາຖໄຼຄັຈ, ກາໄບຄຽປືບ ຖະ ກາຶກາ.<br />
ເບະາຈ ະາາຄະນທ ັ ງັຄ ໃ ະ າຂາເນໄບຍຸ ໃທຸກ 17 ຂທຄ ຖະ ເນໄ 50 ໜໃທງຍ ຖິກາ,<br />
ະຸຍັ ໄ, ະາາ 4 າຂາ ຖະ 9 ໜໃທງຍ ຖິກາ.<br />
3. ຂະໜຄກາຽຄິຸຖະາກ<br />
3.1 ະນທ ັຈທາຽັາ<br />
ບກາກກາຽຄິຍຍະນະກບ ໃ ແຈໄປ ັຍກາກ ໃັໄຄຂຶໄາງນຖັຄ 1975 ຖໄທ, “ກາຽຄິຸຖະາກ” ແຈໄຊືກ<br />
ະ າເປູຍຍຍ ະາາຽຂໄາ ຖະ ະາາ ັຈ ເໄາງຸ<br />
1980. ຖະຍຼຍກາບ ັ າບິຈ ຂບຄ<br />
ະນະກບິຽື ໃບ ແຈໄປ ັຍກາະກາຈເໄຈງ ະາາກາຄ ເ 1994. ບຄ ະນະກບິຽື ໃບ ໃ ງ ັຄ ຄ<br />
ດູ ໃາຽຊິຄຸກືໄ ໄ19 .<br />
19<br />
ະນະກບິຽື ໃບນຖາງນໃຄ ແຈໄປ ັຍກາໄາຄັໄຄຂຶໄ າງນຖັຄ 1994 ບ ຄາຖະຍຼຍກາຂບຄະາາກາຄ ໃ ແຈໄກໃາທາ<br />
ກໃບໜໄາ ັໄຖໄທ, ຽິ ໃຄຍາຄຍໃບກ ໃຖໄຖະຖາງ ນຖື ງຸຍຽຖ ກ, ງັຄຽນຖືບໃບຄນໃຄ (CCSP 1996, RDC າາງບຄ, 2001)<br />
21
ເ 1997, UNDP/UNCDF ໃບ ຄກາ ັຈັໄຄາກ ຽື ໃ ບກາັຈະາ ບ ັ າ ບິຈ ໃ ຖຄືຈ າຽ ຄກາ<br />
າງເທາະງາງາ ໃ ະ າະຽໜ “ທິ ກາະິຍັຈ ໃ ຈ ” ຖະ ກາ ັຈະາທາບາຈາາຈ, າງນຖັຄ<br />
ຍຈຖາງຄາ ໄທໄາ ໃ າ ັ ບຄ ບ ັ າບິຈ ກໃຼທ ກ ັຍຂະໜຄກາຽຄິຸຖະາກ ຂບຄ ຖາທ ແຈໄປ ັຍກາ ັຈ<br />
ິ ເ 1996-1997 20 . ຄກາແຈໄິໄຸຈຖຄ (cut short) ເ ໃ ໃ າ, ຽື ໃບຄາກ UNCDF ຖະ ຖັຈຊະ<br />
ຍາຖາທ ທາຽນັ ຖະ ທາາຈນທ ັຄ ໃ ກໃາຄກ ັ, ໃທໃາ ັແຈໄູືໄຊາ າຖັຍຂະໜຄກາແທໄຖໄທ.<br />
ບ ຄະກບຍ ໃ ຽນຖືບຂບຄຄກາ UNCDF ໃ “ູ ໄະໜບຄ” ກາຽຄິຸຖະາກ 3 ນໃຄ, ນຖື ຽທໄາບ ກດໃາຄໜຶ ໃ ຄ,<br />
າກໃທກາຍ ຖິນາຂບຄຖັຈຊະຍາ ຂບຄ 3 ຂທຄ, ໃ ະໜບຄກາຍ ຖິກາ ຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ ເຖະຈ ັຍ<br />
ໄບງ. ຄກາງ ັຄແຈໄຖິຽຖ ໃ ກາໄາຄທາບາຈາາຈ, ະຸຍັໃ ູ ກາຽຄິຸຖະາກ (Microf<strong>in</strong>ance<br />
Center) 21 , ຖະ ຽັຍໃບຶກບ ຍປ ຖະ ະໜບຄກາຍ ຖິກາ ໃ ຶກາ ໃ ທິາກາະຽາະຈໄາກາຽຄິຸຖະ<br />
າກ ເ ຖາທ.<br />
ເຽທຖາຈຼທກ ັ ເ 1997, ກາຖິຽຖ ໃ ບ ັໜຶ ໃ ຄບ ກ ໃ ກໃຼທຂໄບຄກ ັ ແຈໄປ ັຍກາ ັຈັໄຄະິຍັຈຈງ ູ ິິ NGO<br />
ຂບຄແ ຽື ໃ ບກາຸໄບຄກະຽຈະ ະາ (Integrated Agriculture Management/FIAM), ເບ ໃ ບ ຄ<br />
ກບຈໃຄກໃາທຽຖ<br />
ັ ໃ ຽປັຈທຼກ ຽຂາຽໄາແຈໄະາ ຍກ ັຍ ະນະັ ໃງິຄຖາທ, ຽິ ໃຄງ ັຄ ຄືຍ ໃ າຽຊິຄະຸຍັ.<br />
ືໄຊາແຈໄູແທໄ າຖັຍະຸຍັໃກ ແກ ໃ າ ັ າຖັຍກາະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກ, ນຖືຽຂຈໄບຄຊິ ໃບາຈຽບ ໄ<br />
ທໃາ “ກຸໃໄບຽຄິຂບຄຍໄາ” ນຖື “ກບຄຶັຈະາຍໄາ”, ດູ ໃເ າ ັຍະຽາະຂບຄ CGAP, ຽັ ໃ ປູໄຈ ເື ໃ<br />
“ກບຄຶກູໄດື ໃ ຸໄບຄຈງຸ ”<br />
ແຖງະຽທຖາຂບຄກາັຈະາຽນຖ ໃ າ ໄ ຍ ໃ ໃຽນຈຍັຄຽບ . ະິກຖຄເກບຄະຸເນງໃຂບຄັກ ັໄຄ<br />
6 ເນໄ າ<br />
ເໄ<br />
“ກ ແກຽຈຊະກິຈເໝໃ” ຖະ ແຈໄໄຄຽຈ າ ຄ ໃ ະນຖຸຈໄບບກາກ ະຊາະຽັະຽຈຈໄບງັຈະາ<br />
າງເ 2020 ໃ ກ າຖັຄຽຖ ໃ . ກບຍທຼກິິກ າ (regulatory framework) ກ າຖັຄແຈໄປ ັຍກາັຈະາດໃາຄ<br />
ທໃບຄແທ, ຄ ຍະາຂບຄຖັຈຊະຍາ ກ ໃກ າຖັຄແຈໄປ ັຍກາັຍຸຄຄໄາຄືເໝໃ, ຖະຈ ັຍຽຄິຽ ໄ ໃດູ ໃາງເໄກາ<br />
ທຍຸ ຖະ ນຖາງ ໃ ຽື ໃບຄ ໃ ກາຂະນງາງທຂບຄຽຈຊະກິຈດໃາຄະໝ ໃາະຽໝ . ທິກິຈກາຈໄາກາຽຄິເ<br />
ບາ ເ 1997-1999 ຽປັຈເນໄ ຖາທນຖາງ ູຽງຽຄິຽກັຍໄບບ ກ ັໄຄໜຶ ໃ ຄ, ຽື ໃບຽຄິກ ຍ ູຽງ 90%<br />
ຂບຄູໃາ, ໃທໃາຸຈໄາງຖໄທ ກ ໃ ິູຈເນໄຽນັທໃາ ັຼຄໃຽັກາຂ ັຈ ັຄນທະ ໃ ກາຂະນງາງທ ໃ ໃ ຽື ໃບຄ<br />
ຈໄາກາັຈະາຽຈຊະກິຈ- ັຄ ຽ ໃ າ ັໄ.<br />
20<br />
Kunkel, C.R ຖະ H.D. Seibel, “ກາຽຄິຸຖະາກ ເ ຖາທ”, ິ ໃ ຄິຂບຄ APRACA-GTZ 1997/1, າ 1997 ຖະ<br />
Slover, Curtis, Jon Wynne-Williams, José Garson ຖະ Eric Duflos, “ກາຽຄິຸຖະາກ ເຽຂຈ ະຍຈ ຂບຄ ຖາທ:<br />
ະນທ ັຈທາຽັາຂບຄາຈ”, UNDP/UNCDF, ິຊຸາ 1997.<br />
21<br />
www.mfclao.com<br />
22
3.2 ຖະຈ ັຍະງຍາງ ຖະ ຖະຍຼຍກາ<br />
ທິ ກາຈໄາະງຍາງຈງຖທ ຽື ໃ ບະໜບຄກາຍ ຖິກາ ຈໄາ ກາຽຄິຸຖະາກ ເ ຖາທ ໃຂໄບ<br />
ຂໄາຄຍ ໃ ະໄຄ, ຽື ໃບາບ ຄະກບຍ າ ັໂຂບຄທິ ກາຈໃຄກໃາທ ັ ຍາຄ ັໄຄຽຍິ ໃ ຄຖໄທກ ໃຍ ໃ ບຈໃບຄກ ັ.<br />
“ຊະນຖຄກາະງຍາງ າຖັຍ ກາັຈະາ ະຍຈ ຖະ ຂະໜຄກາຽຄິຸຖະາກຍຍງືງ ຄ”, ໄາຄຂຶໄ<br />
ຈງ ະະ ກ າະກາປໃທາກນຖາງກະທຄ ກໃຼທ ກ ັຍ ະຍຈ ຖະ ກາ ຽຄິຸຖະາກ (<strong>in</strong>ter-m<strong>in</strong>isterial<br />
Rural and Microf<strong>in</strong>ance committee), ແຈໄປ ັຍກາປ ັຍປບຄຈງ າງ ກຖັຈຊະ <br />
ຖະ ະ ງຍາງະ າ<br />
(stand<strong>in</strong>g policy) າຖັຍ ຖາທ 22 . ັເນໄາຄຽຖືບກ ໃ ະໄຄ າຖັຍ ກາໄາຄະາຍທຈຖໄບ ໃ ຽບືໄບ<br />
ບ າທງຍືໄຊານຖັກກາຂບຄທາງືງ ຄ ຖະ ການັແູໃະນຖາຈ, ບະຸງາຈເນໄບິຈະນຖະາຍດໃາຄຖະ<br />
ັຈຖະທ ັຄ ເນໄກໃູ ໄະໜບຄຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ ເກາັຈິເ ກໃຼທ ກ ັຍ ທິ າຄກາະິຍັຈຄາຂບຄບ ຄ<br />
ກບຽບຄ, ຖທັຄກາກ າ ຈຖະຈ ັຍຂບຄບ ັຈາຈບກຽຍັໄງ.<br />
ຄກາ ັຈະາ ຂະໜຄກາຽຄິ ະຍຈ ໃ ເນໄຶຈງ ADB (RFSDP) ັຍໃ 2004-2009 ໄາຄຂຶໄ<br />
າກຊະນຖຄກາະງຍາງ ຂບຄນໄບຄກາ າ ັກຄາາງ ກຖັຈຊະ (ງ/PMO), ຖະ ໜໄາ ໃ ປ ັຍິຈບຍ<br />
ຽື ໃ ບເນໄກາໃທງຽນຖືບຖັຈຊະຍາ ເກາັຈະາາກໃທ າ ັຂບຄະງຍາງະຸຍັ ຖະ ະາຍ ທຈ<br />
ຖໄບຈໄາິິກ າ າຖັຍ ຂະໜຄກາກາຽຄິຸຖະາກ. RFSDP ຖທຽບາບ ຄະກບຍໃາຄໂ ກໃຼທກ ັຍ ະາ<br />
າ ຖະ ຂະໜຄກາຽຄິຸຖະາກຈໃຄ<br />
ັ ໃ ແ ໄ:<br />
ຍັຈາະາາ<br />
• ກາັຍຸຄຄໄາຄຂບຄະາາໃຄຽ ກະິກ າ າຽັະາາ ໃ ະິຍັຈກາາງເໄນຖັກກາຂບຄ<br />
ະນຖາຈ ຖະ ໃຼ ບປູຍຍຍກາເນໄກູໄດືຍຍຽກືໄບກູ (portfolio of subsidized loans) ໃ ດູ ໃ<br />
າຽັ ກ ແກ ໃ ໄາຄຂຶໄເໝໃ ເກາເນໄກູໄາຄ ຍະາ, ຽື ໃ ບເນໄະງຍາງກາເນໄກູໄດືຽກ ໃາໃບງໂໝຈ <br />
ແ ເະາາໃຄຽ ກະິກ າ; ຖະ<br />
• ໄຄກາຂບຄະາາກາຄ ບະຸງາຈ ເນໄຍັຈາະາາ າ ເໄກາ ໄາະກ ັຂບຄກຸໃ ຽື ໃ ບ ໄາະກ ັ<br />
ິຽື ໃບ. 23<br />
ຍັຈາູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກ<br />
22<br />
າ ັກຄາາງກຖັຈຊະ /1760, 17 ັທາ 2003. ເທໃາຄຍ ໃ ຈ າ ໄ ະິຍັຈຄາ ໃ ກໃຼທຂໄບຄ ແຈໄປ ັຍກາັຍຸຄ ຖະ<br />
ບະຸ ັຈຖໄທ.<br />
23<br />
ເໃທຄຽຖ ໃ ໄ, ທາັໄຄເຂບຄ RFSDP ໃກ າ ຈເນໄະາາ ຖາງຄາະ າຽຈືບ ກໃຼທກ ັຍກາຂະນງາງກາຍ ຖິກາ<br />
ກາຽຄິຸຖະາກ, ຈງ ໄຄກາ ໃ ບບກາກະາາກາຄ ກໃຼທກ ັຍະຽຈັຈ ໃຄກໃາທ. ັ ເໄຄກາຸຈໄາງ, ຽຊິຄດໃາຄເຈກ ໃາ, ັະ ໄ<br />
ຍ ໃ ແຈໄຊືກຖທດູ ໃ າ.<br />
23
• າ ັກຄາາງ ກຖັຈຊະ ເນໄິຈດໃາຄະໄຄກໃະາາກາຄ ເກາຈ ັຈ ຖະ ຸໄ ບຄກທຈກາ<br />
ຂະໜຄກາຽຄິ ະຍຈ ຖະ ກາຽຄິຸຖະາກ (RMF sector);<br />
• ະກກາຽຄິຸຖະາກ ແຈໄຊືກໄາຄັໄຄຂຶໄໃາຄນາກ າງເ ະາາກາຄ;<br />
• ກາບບກຖະຍຼຍກາ “ທິ ກາ ັຈັໄຄະິຍັຈ ໃ ຈ ” ຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ, ຽບືໄບບ າທງເນໄກໃກາບບກ<br />
ບະຸງາຈນຖາກນຖາງປູຍຍຍ, ໃ ຽັາຄກາ, ູ ໄະໜບຄຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ຽັຽບກະຖາຈ ຖະ<br />
ກຸໄຽບຄ; ຖະ ກໃຼທກ ັຍ ກາັຈິເຈໃຄກໃາທ, ັ ງ ແຈໄ ະິທໃາ ເະຸຍັ ຍ ໃ ບະຸງາຈເນໄ ະຊາ<br />
ຍັກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ໃາຄະຽຈຽັຽໄາຂບຄ. 24<br />
ຼຄູໃກ ັ ໄ, ຈໃຄຽັໃທໜຶ<br />
ັ ໃ ຄຂບຄງຸຈະາຈເການຖຸຈໃບທາຸກງາກ, ຖັຈຊະຍາ ແຈໄກ າ ຈ 47 ຽືບຄ 25<br />
ໃ ຽັຽືບຄຸກ ໃ ຸຈ ຖະ ໄບຄກາ ກາໃທງຽນຖືບ ໃ າຽັນຖາງກທໃາໝູ ໃ. ເຍັຈາຽືບຄຈ ໃຄກໃາທ, ັ ກາເນໄກູໄ<br />
ຍຍຽກືໄບກູ ຖະ ຽໄາໝາງ ແຈໄຊືກ າເໄ, ຖະ ແຈໄປ ັຍກາະໜບຄຈໄາກາຽຄິາກຄ ຍະານໃຄຖັຈ. າ<br />
ຖັຍ ຸຈະ ຄ ໄ, ກບຄຶໝູທຼຂບຄຍໄາ (VRF) ແຈໄປ ັຍກາໄາຄັໄຄຂຶໄ ຈງະະກ າະກາັຈະາ ະ<br />
ຍຈ ຖະ ນຖຸຈໃບທາຸກງາກ (RDPEC), ຽິ ໃຄຽັະະກ າະກາາງເໄ າ ັກຄາາງ ກ ຖັຈຊະ .<br />
ເຂະະຈຼທກ ັ, ະາາະງຍາງ ແຈໄຊືກ າເໄຽັໃບຄາຄເກາກດາງ ຽື ໃ ບຸຈະ ຄບ ັຈຼທກ ັ<br />
ຖະ ທິ ກາ ໃ ໄາງືກ ັ. ຽຊິຄໃຽັ ໃ ງບປ ັຍກ ັທໃາ ທິ ກາຽນຖ ໃາ ໄຊືກ າເໄເຂບຍຽຂຈ າກ ັຈ, ທາງື<br />
ງ ຄ ຖະ ການັແູໃະນຖາຈ ຍ ໃ ໃບ ຄະກບຍຂບຄທິ ກາ ໄ26 .<br />
າງເໄກາປໃທື ຖະນທໃາຄ FIAM ຖະ ະນະັໃງິຄ 27 ູໃື ແຈໄປ ັຍກາັຈະາຂຶໄເກາໄາຄ “ກບຄຶ<br />
ັຈະາຍໄາ” ນຖື ກຸໃ ໃ ຶກາ ຽື ໃ ບໃທງຽນຖືບູ ໄຸກງາກ (CGAP) ປູໄກ ັເາ “ກບຄຶກູໄດື ໃ ຸ ຸໄບຄ<br />
(CMLFs).” ູໃືຽນຖ ໃ າ ໄ ແຈໄປ ັຍກາປ ັຍປບຄາກຖະຈ ັຍູກາຄ ຈງຖັຈຊະຍາ ຖະ ບ ຄກາ ັຈັໄຄະນາ <br />
(ະນະັໃງິຄ), ຖະ ແຈໄປ ັຍກາຽ ງໃເນໄກໃຍັຈາຂທຄ, ຽືບຄ ຖະ ທຂບຄຍໄາ ຂບຄຖັຈຊະຍາ<br />
ຖະ ະນະັ ໃງິຄ. ຂະຍທກາ ໄ ແຈໄໄາຄເນໄ VDFs ຊືກໄບຄາກ ຈໝາງ ຖທັຄບ າາຈາຄກາຽືບຄ<br />
(political leverage) ຖະ ກາຂະນງາງກທໄາຄບບກ. ຈໃຄ<br />
ັ ໃ ຽນັເຈ າຖັຈຂບຄ າ ັກຄາາງ ກຖັຈຊະ ທໃາ<br />
ຈໄທງການຖຸຈໃບທາຸກງາກ, ກາ ໃທປໃທຂບຄຸ ເການຖຸຈໃບທາຸກງາກຂບຄຽຂາຽໄາຽບຄ<br />
ະໜບຄືໄຊາ າຖັຍກາໄາຄບ ຄກາ ັຈັໄຄຂບຄຸ ເກາະໜບຄກາຍ ຖິກາຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ.<br />
24<br />
າ ັກຄາາງກຖັຈຊະ , ໄຄກາ 1634 (ຂ ໄງໃບງ 2 ຖະ 3), 21/10/2005<br />
25<br />
ຖທັຄໜຈ 142., ຽຍິ ໃ ຄ ຽບກະາໄບໄາງ າຖັຍາຍຖທ<br />
26<br />
ຽັໃທເນງໃ, ໃຍ ໃ ຼຄໃຽ ໃ າ ໄ: ະາາະງຍາງ ງັຄ ແຈໄກດາງະາ 43% ຂບຄິຽື ໃບຍຍຽກືໄບກູ ບກ ຽໜືບ<br />
າກ 47 ຽືບຄ ໃ ຸກງາກ ໃ ຸຈ, ກດາງເນໄກໃຍັຈາຸຖະກິຈ ຖະ ະ ຊາຍັໃາຄໂ ໃ ະຖິຈ ຖະ/ນຖື ິໄາ ເະນຖາຈ, ໃທເນງໃ<br />
ໃະຖິຈະັກະິກ າ, ະຖິຈດູ ໃາງເ 47 ຂທຄຸກງາກ.<br />
27<br />
ກາິຈາາງນຖັຄ ກໃຼທກ ັຍ ກາປໃທືຖະນທໃາຄ ະນະັໃງິຄ ຖະ ຖັຈຊະຍາແ ໃ ເນໄຶກໃ ະຊາຍັກາັຈະາ<br />
ບຄກາ ັຈັໄຄຂບຄຸ (CODI) ຈງ າເໄທິ ກາຍຍຈຼທກ ັກ ັຍກາໄາຄ VSCGs, ເປູຍຍຍຂບຄ CBO, ນຖື CMLF.<br />
24
ທິ ກາຈໃຄກໃາທ ັ ງ ັຄແຈໄຖທແທໄເຽບກະາະງຍາງ ຖະ ຈ າຖັຈຂບຄ າ ັກຄາາງ ກຖັຈຊະ ຽິ ໃຄກ າ ຈ<br />
ັະຄາຂບຄບ ຄກາ ັຈັໄຄ ໃ ກະຍ ໃ ທິຈກາຽັດູ ໃຂບຄາທຍໄາ (ຽັ ໃ : ຄກາະຖັຄຄາແໄາ<br />
ຖະ ຍ ຖິ ັຈ<br />
ຂຸຈ ໄຍ ໃ ປໃ)<br />
ໃ ປຼກປໄບຄເນໄຽຂາຽໄາໄບຄຖທຽບາ VDFs ຈໃຄຽັປູຍຍຍໜຶ<br />
ັ<br />
ໃ ຄຂບຄ<br />
“ະໜບຄ<br />
ກາັຍຸຄ ນຖື ກາຽຂໄາຽຊິຄກາຽຄິຸຖະາກ ຖະ ິ ໃ ຄບ າທງທາະຈທກຈໄາິຽື ໃບຂະໜາຈໄບງ ໃ ະ<br />
ໃາງແຈໄ ເນໄຈ ຂຶໄກທໃາຽກ ໃາ” ເນໄຽັໃທໜຶ ໃ ຄຂບຄຄາຽື ໃ ບ ຈຽ ງ ໃ ຽຈຊະກິຈ- ັຄ ກໃຸ ຈງຖທ 28 .<br />
ຄາໃາຄໂາກນຖາງຂະໜຄກາ ໃ ແຈໄປ ັຍກາບບກຍຍ ຈງກາໃທງຽນຖືບາກະາ າກ ຽື ໃ ບກາ<br />
ັຈະາ ຖະ ແຈໄປ ັຍກາ ັຈັໄຄະິຍັຈ ປໃທ ກ ັຍນຖາງາກໃທຂບຄຖັຈຊະຍາ ນຖື ບ ຄກາ ັຈັໄຄະນາ <br />
ເຈໜຶ ໃ ຄ, ຽກືບຍທໃາຍ ໃ ຂ ໄງ ກຽທ ັໄ, ໃ CMLFs ຽັບ ຄະກບຍໜຶ ໃ ຄຂບຄິຽື ໃບ (credit-component). ບ ັ ໄ<br />
ບະິຍາງຽຊິຄກາຽຂໄາບຍບຄ (dom<strong>in</strong>ance) ຂບຄູ ໄະໜບຄຽິ ໃ ຄາຄກາ, ຈງະຽາະໃກາະໜບຄິ<br />
ຽື ໃບ. ຽຊິຄດໃາຄເຈກ ໃຈ , ນຖັກກາືໄຊາຂບຄກາກຸໄຽບຄ, ທາໃຄເ ຖະ າາຈ ກທຈບຍແຈໄ, ຈໃຄ<br />
ັ ໃ<br />
ຖະຍຸແທໄເ ຊະ ນຖຄກາະງຍາງຂບຄ າ ັກຄາາງ ກຖັຈຊະ ກໃຼທ ກ ັຍ ຂະ ໜຄກາກາຽຄິ ະຍຈ<br />
ຖະ ກາຽຄິຸຖະາກ (RMF sector), ໃທເນງໃຍ ໃ ແຈໄະິຍັຈາຂະຍທກາໄາຄັໄຄຂບຄ CMLFs.<br />
3.3 ຖະຍຼຍກາ ກາຽຄິຸຖະາກ ຖະ ະາາກາຄ 29<br />
ເຽຈືບິຊຸາ 2008, ຖະຍຼຍກາກໃຼທກ ັຍກາຽຄິຸຖະາກ ະຍັຍຖໃາຸຈ (ະຍັຍະຸຍັ) ແຈໄປ ັຍກາະກາຈ<br />
ບບກຈງະາາກາຄ 30 . ັ າະຽຈ, ຽິ ໃຄບຄເາ ໃກາຈ ັຈ ະຊາຍັ ໃ ແຈໄປ ັຍບະຸງາຈເນໄປ ັຍ<br />
ກາາກຽຄິ າງນຖັຄ ແຈໄປ ັຍເຍບະຸງາຈາກະາາກາຄ ຖະ ະິຍັຈ າກ ຈຽກ ໃ ກ າ ຈແທໄເຖະຍຼຍ<br />
ກາ ໃ ປ ັຈກຸຈ ໃຄກໃາທ. ັ<br />
ັຄບຄະຽຈຽນຖ ໃ າ ໄ ແຈໄປ ັຍກາຸໄບຄິຈາ ຈງໃາຍຈຖາງຄາ (off-site<br />
reports) ຖະ ກາກທຈບຍທິຄ ະ າ 6 ຽຈືບ ຈງະກກາຽຄິຸຖະາກ ຂບຄ ະາາກາຄ.<br />
ບ ກະຽຈໜຶ ໃ ຄ ບະຸງາຈເນໄຂາປຸໄຂບຄບ ຄກາ ັຈັໄຄ ໃ ໜ ໄິ າກ ັຈ (limited liability), ນຖື ໃ ຽບ ໄທໃາ ະຊາຍັ<br />
ກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ປ ັຍກາາກຽຄິ (DT MFI), ຽື ໃ ບປ ັຍກາາກຽຄິາກະາ ໃທແ, າງນຖັຄແຈໄປ ັຍເຍ<br />
ບະຸງາຈາກະາາກາຄ ຖະ ະິຍັຈາກ ຈຽກຂ ໄກ າ ຈດໃາຄຽັ ໃ ຄ ັຈ. ຂ ໄ າກ ັຈເກາເນໄກູໄດືແຈໄຊືກກ າ ຈ<br />
ແທໄ ໃ 10 ຖໄາກ ຍ (1,150 ຈຖາະນະຖັຈ) ໃ ຖູກໄາໜຶ ໃ ຄ . ຂບຍຽຂຈ າຖັຍ DT MFI ໃ ະກູໄດືາກາງບກ<br />
28<br />
ຈ າຖັຈ ທໃາຈໄທງ ກາ ຈຽ ງ ຖະ ກາ ັຈັງກງໄາງະາ ຂບຄຄກາັຈະາ ( າ ັກຄາາງກຖັຈຊະ /192, 7<br />
ກ ຖະກ ຈ 2005) ຖະ ຖະຍຼຍ ກາ າຖັຍ ກາ ັຈັໄຄະິຍັຈ ຈ າຖັຈ 192/ງ ທໃາຈໄທງ ກາ ຈຽ ງ ຖະ ກາ ັຈັງກງໄາງ<br />
ະາ ໃ ຊືກກະຍາກກາຄກາັຈະາ (ງ STEA/2432, 11 ະິກ 2005), ູໃືຈໄາຽັກິກທິາກາ ຂບຄ STEA (ໜໄາ<br />
25, ໜໄາ 52, ໜໄາ 116 ຖະ 117).<br />
29<br />
ຖະຍຼຍກາຈໃຄກໃາທ ັ າາຈຈາທນຖຈ ແຈໄາກ ຽທັຍແຂບຄ ະາາ ນໃຄ : www.bol.gov.la າງເໄ “ກາຽຄິຸຖະ<br />
າກ”.<br />
30<br />
ັຍໃ 2004 ( າຖັຍະາິກືໄຊາ ຂບຄກຸໃໄບຽຄິ ຖະ ະນະກບິຽື ໃບ) ຖະ 2005 ( າຖັຍຂາປຸໄ/ຍ ຖິັຈ າກ ັຈ<br />
ຂບຄະຊາຍັກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ປ ັຍກາາກຽຄິ), ແຈໄບບກຖະຍຼຍກາ ໃ ຽັຄກາຈຖບຄ າ າເໄ.<br />
25
ຽື ໃ ບຽັືໄຊາຂບຄຶ ໃຊືກ າກ ັຈແທໄ ໃ 30% ຂບຄຶຽບຄ ໃ ; ຈໃຄ ັ ັໄ ທາ າາຈເກາຖະຈ ຶ<br />
າກຽຄິາກ ິ ໃຄຽັິ ໃ ຄ າ ັເກາດູ ໃຖບຈ. ຶ ໃາຸຈຽຍືໄບຄໄໃ 1 ືໄກ ຍ ນຖື 115,000 ຈຖາະນະຖັຈ.<br />
ະຽຈ ບຄ ຈ ັຈ <br />
ະາິກຂບຄູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກຽບຄ,<br />
ນຖື ໃ ຽບ ໄທໃາ ກຸໃ ໄບຽຄິ ຖະ<br />
ະນະກບິຽື ໃບ (SCU), ຽິ ໃຄແຈໄປ ັຍບະຸງາຈເນໄປ ັຍກາາກຽຄິ ຖະ ເນໄກູໄດືກໃະາິກຂບຄກຸໃຽ ໃ າ ັໄ.<br />
SCUs າາຈຈ າຽ ຄາາງນຖັຄແຈໄປ ັຍເຍບະຸງາຈຽ ໃ າ ັໄ, ຖະ ໄາງືກ ັຍ DT MFIs, ະຊືກຈ ັຈ ຖະ<br />
ຸໄບຄກທຈກາດໃາຄຽຂັໄຄທຈ 31 .<br />
ຖະຍຼຍກາະຽຈ າ ປຼກປໄບຄ ເນໄຸກບ ຄກາ ັຈັໄຄເ ຖາທ ໃ<br />
ຈ າຽ ກິຈະກ າກາຽຄິຸຖະາກ<br />
(ກາເນໄກູໄດື), າງເໄື ໃ ນຖື ປູຍຍຍເຈກ ໃາ, ໄບຄແຈໄ ຈະຍຼກ ັຍະາາກາຄ 32 . ເຍຖາງຄາແຈໄປ ັຍ<br />
ຖະ ເຍຈຸໃຈໃຼຄ ັຍ ຍັຈ ໄບຄແຈໄໃຄຽັະ າຸກ , ຈງ າເໄ ັຄຍັ (Chart of Accounts) ໃ ກ າ ຈເນໄ.<br />
ຖະຍຼຍກາຈໃຄກໃາທຽບ ັ ໄທໃາ “ຖະຍຼຍກາ າຖັຍ ະຊາຍັກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ຍ ໃ ປ ັຍກາາກຽຄິ (NDT MFI)”, ໃ<br />
ຍ ໃ ບະຸງາຈເນໄບ ຄກາ ັຈັໄຄ ໃ ເນໄກາຍ ຖິກາິຽື ໃບຂະໜາຈໄບງ ປ ັຍ ກາາກຽຄິຍຍະໝັກເ, ໃທໃາູຄຸຈ<br />
ໃ 200 ຖໄາ (23,000 ຈຖາະນະຖັຈ). ຖະຍຼຍກາ ຖະ ຂ ໄ ກ າ ຈໃາຄໂ າຖັຍ NDT MFIs ໃຍ ໃ<br />
ນຖາງາເຈ, ບະຸງາຈເນໄ ບ ຄກາ ັຈັໄຄ ໃ ນຖາກນຖາງ ເກາະໜບຄກາຍ ຖິກາ ກາຽຄິຸຖະາກ, ຈງ<br />
ະຽາະຖໄທໃກາເນໄກູໄດື, າຍເຈ ໃ ຽຂາຽໄາຍ ໃ ແຈໄຽບາຽຄິາກ າ າເໄຽື ໃ ບເນໄກູໄດື. ຍ ໃ ຂ ໄກ າ ຈ າຖັຍຶ<br />
ຽຍືໄບຄໄ ໃາຸຈ, ຖະ ຶ ບາຈ າເໄາກກາກູໄດື ນຖື ຶ ໃທງຽນຖືບຖໄາາກາງບກັຄໝຈກ ໃແຈໄ. ບະຸງາຈ<br />
ເນໄກູໄດືາກນຖໃຄຶໃາຄະຽຈແຈໄ, ໃໄບຄແຈໄຂ ບະຸ ັຈາກະາາກາຄກໃບ.<br />
ິ ໃ ຄ າ ັ ໃ ຸຈ, ູ ໄະໜບຄຽນຖ ໃ າ ັໄ ໃ ແຈໄະິຍັຈກິຈະກ າຈໄາກາຽຄິຸຖະາກຖໄທ ຖະ ະກາາກຽຄິ<br />
ຍຍະໝັກເ ຽກ ກທໃາ 200 ຖໄາກ ຍ ປຼກປໄບຄເນໄຂ ເຍບະຸງາຈໄາຄັໄຄາກະາາ, ຖະ ປຼກປໄບຄເນໄໃຼ<br />
າຽັບ ຄກາ ັຈັໄຄ ໃ ກ າ ຈແທໄ ຍ ໃ ທໃາະຽັປູຍຍຍ DT MFI ນຖື SCU ກ ໃແຈໄ ຖະ ໄບຄ ແຈໄປ ັຍກາຸໄບຄ<br />
ຈງຂ ໄກ າ ຈ ໃ ປ ັຈກຸ າປູຍຍຍກາ ັຈັໄຄ ໃ ແຈໄຽຖືບກ 33 .<br />
3.4 ທາໄບຄກາ ຖະ ຂະໜາຈຂບຄະນຖາຈ<br />
ທາໄບຄກາຈໄາກາຍ ຖິກາ ກາຽຄິຸຖະາກເ ຖາທ ໃ ນຖທຄນຖາງ. າທຽຖກເ 2003<br />
ະຈຄເນໄຽນັກໃຼທກ ັຍ ທຽປືບເຽຂຈ ະຍຈ, ຽິ ໃຄ ຽຊິຄ 80% ຂບຄ ທຽປືບັຄໝຈ ຖະ 90% ຂບຄ ທ<br />
ຽປືບ ໃ ຸກງາກ, ທາໄບຄກາງ ັຄຍ ໃ ັແຈໄປ ັຍກາບຍະໜບຄ ໃ ກ ັຍ າທິຽື ໃບ ໃ ຽຊິຄ 500 ຖໄາຈຖາ<br />
31<br />
ຖະຍຼຍກາຂບຄ ະາາກາຄ ກໃບໜໄາ ັໄ ກໃຼທກ ັຍ ະນະກບິຽື ໃບ (credit cooperatives) 1994 ແຈໄຊືກງກຽຖ ກ.<br />
ບຄະນະກບິຽື ໃບ ໃ ແຈໄປ ັຍເຍບະຸງາຈະນະກບິຽື ໃບ ຍືໄຊາຂບຄຖະຍຼຍກາຈໃຄກໃາທ ັ ັໄ, າຽັໄບຄແຈໄັຍຸຄຄໄາຄ<br />
ຖະ ະິຍັຈາຖະຍຼຍກາ SCU ເໝໃ.<br />
32<br />
າຈາ 3 ຂບຄຖະຍຼຍ NDT MF<br />
33<br />
າຈາ 20 ຖະຍຼຍກາຂບຄ NDT MFI<br />
26
ະນະຖັຈ 34 35 . ກາຶກາບ ັຈຼທກ ັຍທໃາ, ຽ ຽັ ໃ ຽບາຖທຽຂໄາກ ັຈໄາທາໄບຄກາິຽື ໃບ ໃ ບຍ<br />
ະໜບຄແຈໄັຄາກູ ໄະໜບຄັຄາຄກາ ຖະ ຽິ ໃ ຄາຄກາ, ຖທັຄ ະາາໃຄຽ ກະິກ າ, ເຂະະ ັໄ<br />
ໃ ໃາກທໃາ 70%. ທຽຖກ 2006 ະຈຄເນໄຽນັທໃາ ູ ໄະໜບຄກຸໃຈຼທກ ັ ທຽຖກ ໃ ຖທກ ັຖໄທ ຼຄໃ<br />
6.5% ຂບຄຖະຽືບຄ ເບາງຸຖະນທໃາຄ 15 ນາ 64 ຽ ໃ າ ັໄ, ຽຂໄາຽຊິຄ 46% ຂບຄຸກໂຍໄາ 36 .<br />
ເາກະິຍັຈກາະໜບຄິຽື ໃບເນໄກໃາກໃທໄບງເ ຖາທ , ຖະຈ ັຍຂບຄບ ັຈາຈບກຽຍັໄງ ໃຽັ<br />
ຸຈໜັກຂບຄທາ ເ. ຽຊິຄດໃາຄເຈກ ໃາ, ຽັ ໃ ໜໄາ ເທໃາ ທ ຽປືບເຽຂຈ ະຍຈຂບຄຖາທ ເນໄຸໃາ<br />
ຈໄາທາງືງ ຄ, ກາຽຂໄາຽຊິຄ ໃ ຄໃາງຈາງ ຖະ ງືຈງຸໃ ຂບຄ<br />
ໃບເກາ ໃ ະເນໄກູໄດື”, ູຄກທໃາຖະຈ ັຍຂບຄບ ັຈາຈບກຽຍັໄງ.<br />
ູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກ, ຖທັຄ “ທາ<br />
ທຽປືບເຽຂຈ ະຍຈ ໃ າຖະໜໄາ ໃ ນຖາງຈໄາ ງ ັຄ ຄຽັິ ໃ ຄໄາາງ ໃ ກາະໜບຄິຽື ໃບດໃາຄະ ຍ າ<br />
ຽຖັຈ, ທາໄາາງງິ ໃ ຄູຄຂຶໄ ຈໄທງ ຽນຈນຖາງະກາເກາກູໄດື, ຖທັຄະຽຈັຸຂະາຍ, ກາໄຼາຍ<br />
ໃຄະກາ, ກາໃຄຄາ, ຸກໄາຄ ໄບ ຄຽປືບ, ຖະ ກາ ຶກາ. ຽກືບຍທໃາັຄໝຈຂບຄ ທຽປືບຽຂຈ<br />
ະຍຈ ະ ະາ ຖະທໃາຄ ກາ ຽປັຈແປໃ-າຂບຄຽບຄ, ືຈນຖັກໃຽຂໄາ, ັຈ ຈ, ໝູ<br />
ຖະ ືຈ <br />
ໃາຄໂ, ຖະ ປູຍ ຍຍຽຈຊະກິຈບື ໃ ໂ. ກາເນໄິຽື ໃບ ໃ ະິຈິ າ ຽັໄບຄແຈໄ ທາງືຈງຸໃ ເກາ<br />
ັຈກາກ ັຍຸຈະ ຄເກາກູໄດື ໃ ກໃາຄກ ັ, ຖະ າ ຽັໄບຄແຈໄເນໄຶກໃັຄຈໄາກາູກັຄ ຖະ<br />
ກິຈະກ າ ໃ ຍ ໃ ໃກາູກັຄ, ຖທັຄ ໃ ຍ ໃ ໃກາະຖິຈ ຖະ ຽນຈກາຸກຽ ບື ໃ ໂບ ກ. ັຽັິ ໃ ຄ າ ັ ໃ ະ<br />
ໄບຄ ັຄຽກຈາກຶກາ ໃ ຍທໃາ ັ ທາຽັແແຈໄູຄ ໃ ທຽປືບ ໃ ຸກງາກກທໃາ ະກູໄດື າຖັຍຽນຈກາຸກ<br />
ຽ , ໃ ະໃຽື ໃ ບກາະຖິຈ, ນຖືຽນຈບື ໃ ໂ.<br />
ກໃຼທກ ັຍ ກາໄບຽຄິ ທ ຽຖກຂໄບຂໄາຄຍ ໃ ໃບ. ບ ຄາທຽຖກ<br />
2003, ທຽປືບຽຂຈ ະຍຈັຄໝຈ<br />
ໄບຽຄິແຈໄ າທ 987 ຖໄາຈຖາະນະຖັຈ, ເ ັໄ 73% ໃເປູຍຍຍ ໃ ຍ ໃ ໃຽຄິ ຈ, ໃທເນງໃໃ ັຈ<br />
ຖໄຼຄ. ກາໄບຽຄິ, ບາຈໃກາາກຽຄິເະາາ ນຖື ຽກັຍຽຄິ ຈແທໄ, າທໃ 263 ຖໄາຈຖາ<br />
ະນະຖັຈ. ເ າທຈໃຄກໃາທ ັ ໄ, 55% ນຖື ະາ 144 ຖໄາຈຖາະນະຖັຈ ໃ ແຈໄາກແທໄະາາ ຼຄໃ<br />
5% ຂບຄ ທຽປືບຽຂຈ ະຍຈັຄໝຈ, ຽິ ໃຄກທຽບາ 33% ຂບຄ າທຽຄິາກັຄໝຈເຂະໜຄກາ<br />
ະາາ, າທ 119 ຖໄາຈຖາະນະຖັຈ ໃຽັ າທຽຄິ ຈ ໃ ຍ ໃ ແຈໄາກະາາ. າທຈໃຄກໃາທ<br />
ັ<br />
ະຈຄເນໄຽນັທໃາ າທນຖທຄນຖາງ ໃ ຍ ໃ ແຈໄເໄຽຂໄາເກາາກຽຄິ.<br />
34<br />
າເໄບັຈາຖກໃຼະຸຍັ<br />
35<br />
Brett E. Coleman ຖະ Jon Wynne-Williams, “ກາຽຄິຽຂຈ ະຍຈເ າາ ຖະະຖັຈ ະາິະ ແ ະາ <br />
ຖາທ: ທາໄບຄກາ, ກາະໜບຄ, ຖະ ທາງືງຄ (ແຈໄປ ັຍາກກາ ານຖທຈທຽປືບ ຖະ ູ ໄະໜບຄ),” ADB ຖະ FIRST,<br />
2006.<br />
36<br />
ະຊາຍັໄທໄາຽຈຊະກິຈນໃຄາຈ, ະະກ າະກາກາ ຖະ ກາຖຄຶ, ຄກາໄາຄທາບາຈາາຈຈໄາກາ<br />
ຽຄິຸຖະາກ ຖະ ກາໄທໄາ, “ະຊິິ ະຍຈ ຖະ ກາຽຄິຸຖະາກ ເ ຖາທ”, ັຄບຄ 2005 ຖະ 2006.<br />
27
ກາຽຄິບກຖະຍຍ ແຈໄະໜບຄກາຍ ຖິກາຈໄາກາາກຽຄິ ຖະ ິ ຽື ໃບ ເຍໃບ ໃ ະາາ, ູ ໄະໜບຄ<br />
ກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ຽັາຄກາ ຖະ ຽິ ໃ ຄາຄກາຍ ໃ າາຈບຍະໜບຄແຈໄ. າທະາ 33% ຂບຄ ທ<br />
ຽປືບ ແຈໄກູໄດືາກໝູ ໃຽື ໃ ບ, ບຍ ທ ຖະ ູ ໄ ເນໄກູໄດື, ຽິ ໃຄນຖໃຄຸຈໄາງ ໄ ໃບ ັຈາຈບກຽຍັໄງຂໄບຂໄາຄູຄ<br />
ປບຈ 100% ຽຊິຄ 200% ໃ . ຽຊິຄດໃາຄເຈກ ໃາ, ກາຽຄິບກຖະຍຍ ໃາເໄໃາງເກາຽື ໃ ບແນທຸຖະກິຈ ໃ<br />
ໃາ ເປູຍຍຍ ໃ ະຈທກຈໄາະຊາ ໃ , ປຼກປໄບຄນຖັກ ັຍ ໄາະກ ັ ໃ ໃາ ຖະ ປູຍຍຍກາກູໄດື ໃ ຄໃາງຈາງ.<br />
ຍຈຖາງຄາງ ັຄ ັຈຽຖືບກໃາ ໃ ຍ ໃ ໃຈໄາຽຈຊະກິຈ (non-edonomic costs), ຈງະຽາະໃປູຍກາຈໄາ<br />
ທ ັຈະະ າ. ຈໃຄ<br />
ັ ໃ ແຈໄກໃາທາກໃບໜໄາຖໄທ, ທາໃບ ໃ ະເນໄກູໄດື ຽນັທໃາຽັິ ໃ ຄ າ ັູຄຸຈ, ເຽື ໃບ<br />
ທ ັຈະະ າໄບຄຊິ ໃ ກາຊືກະິຽຈ ຽັິ ໃ ຄ ໃ “ູຽງກຼຈ ຖະ ທາ ັຍຊື” ດໃາຄເນງໃນຖທຄ. ໄາງືກ ັ ໄ,<br />
າຖັຍ “ າະຈາາ ັ”, ກາຽຂໄາແເໄຍ ຖິກາຂບຄະາາ ນຖື<br />
ໄກະັຄະຊາຍັກາຽຄິຸຖະາກ<br />
ຽນັທໃາຽັບ ັເຈ ໃ ໃ າຖັຍ ັໄູຄກທໃາ, ຽປັຈເນໄຽຂາຽໄາປູໄຶກບຶຈບ ັຈ ໃ ະເໄຍ ຖິກາ ຽິ ໃຄຊໄາຍ ໃ ຈໃຄ ັ ັໄກ ໃ ແທໄ<br />
າຖັຍຽຂາຽໄາ.<br />
4. ກາະໜບຄຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ 37<br />
4.1 ຍັຈາະາາ<br />
ຈໃຄ<br />
ັ ໃ ຽນັກໃບໜໄາ ໄາກກາຶກາເ 2003, 2005 ຖະ 2006, ກາະໜບຄຂບຄະາາ ເນໄກໃາກ<br />
ໃທ ໃ ຖາງປ ັຍ ໃາ ງ ັຄ າກ ັຈ, ໄກະັຄເຽທຖາ ໃ ະາາ ໃຄຽ ກະິກ າ ແຈໄປ ັຍຄ ຍະາ, ິຈໜໄາ ໃ<br />
ຖະ ທາປ ັຍິຈບຍ. ເຂະະ ັໄ, ັຍໃ 2007, າທຂບຄະາາຸຖະກິຈຽບກະ ແຈໄຽ ໃ ນຖາງ<br />
ຂຶໄດໃາຄແທທາ, ຖະ ຖທັຄະາາໃາຄໂ ໃ ທາປູໄະຽາະຈໄາ ຖະ ະ ຍກາ ໃ າຽັ ຽື ໃ ບກາຽຂໄາ<br />
ຽຊິຄະນຖາຈະຽາະດໃາຄະ ຍ າຽຖັຈ, ຂບຍຽຂຈຂບຄກາະໜບຄກາຍ ຖິກາ ິ ໃຄຽ ໃ ູຄຂຶໄ.<br />
າທຖທຂບຄຽຄິ ໃ ປ ັຍາກ ເຂະໜຄກາະາາ ແຈໄຽ ໃ ຂຶໄ 20.7% ເໄາງຽຈືບິຊຸາ 2009, ເ<br />
ແຖງະຽທຖາຈຼທກ ັ າທິຽື ໃບໄາຄ າຖະັຄໝຈ (total outstand<strong>in</strong>g loan-portfolio) ຽ ໃ ຂຶໄ 121.3%<br />
ຽຊິຄ 1,222 ຖໄາຈຖາະນະຖັຈ 38 , ນຖື ຽກ ກທໃາບຄຽ ໃ າາກກາຍັຶກເແຖງະ 18 ຽຈືບໃາາ. ຂະໜຄ<br />
ກາະາາ, ຖະ ໄໂຖໄທກ ໃໃຂະໜຄກາ ກ າຽຄິຸຖະາກ, ໃ ຍ ໃ ໝັໄ ຄູຄເແຖງະໃາາ,<br />
ຈງ ິຽື ໃບໄາຄ າຖະ ກທຽບາ 34.1% ຂບຄ າທຽຄິາກ ເໄາງ 2007. າທຽ ຽັ ໄ ແຈໄຽ ໃ <br />
ຂຶໄຽຊິຄ 62.5% ເໄາງແາຈ ບຄ ຂບຄ 2009, ເແຖງະ ໃ , ຈງກາຼຍຼຍກ ັ, ຈ ັຈະ ຖາາຂບຄູ ໄ<br />
ຖິກ (consumer price <strong>in</strong>dex) ຽ ໃ ຂຶໄຼຄໃ 4.7%. ຍ ໃ ຖາງຖະບຼຈ ກໃຼທກ ັຍກາຽ ຍຈໄາກາະໜບຄ<br />
ຂບຄະາາໃາຄໂ ເນໄກໃາກໃທ “ໄບງຸຈ” ຂບຄະນຖາຈ.<br />
37<br />
ນຖໃຄຂ ໄູ: ະາາກາຄ<br />
38<br />
ນົື 1.22 ືໄ ຈຖາະນະຖັຈ<br />
28
4.2 ູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ຍ ໃ ໃະາາ: ປຄຂ ັຍຽື ໃ ບ/ປຄກະຸ ໄ<br />
ຂະໜຄກາຽຄິຸຖະາກເ ຖາທ, ໃ ງ ັຄບໃບໄບງ, ກ າຖັຄຽກັຍກໃຼທປຄກະຸ ໄ. ຽຖ ໃ າກ ໃ ູ ໄະໜບຄຼຄ<br />
ໃານໃຄເໄ 2004, ັຍໃ ັໄາ 13 ູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ເຍບະຸງາຈຈ າຽ ຸຖະກິຈ ໃ<br />
ແຈໄປ ັຍກາໄາຄັໄຄຂຶໄ, ະຸຍັ ຖທັຄໝຈ 16 ູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ຽັາຄກາ. ະາາ<br />
ນໃຄ ຖາທ ແຈໄບບກເຍບະຸງາຈເນໄກໃ 5 ະຊາຍັກາຽຄິຸຖະາກ ຖະ 11 ກຸໃໄບຽຄິ ຖະ ະນະ<br />
ກບິຽື ໃບ 39 ໃ ປ ັຍກາາກຽຄິ. ເຖະງະຈຼທກ ັ, 50% ະາ 5,000 ຸ ຸໄບຄ ຖະ ຍ ຖິນາກບຄ<br />
ຶກູໄດື ໃ ຽັຽິ ໃ ຄາຄກາ ແຈໄປ ັຍກາໄາຄັໄຄຂຶໄ. ເຍັຈາູ ໄະໜບຄ ໃ ຽັຽິ ໃ ຄາຄກາ ັໄ, 8 ນໃຄ ແຈໄ<br />
ຈະຍຼກ ັຍະາາກາຄ 40 .<br />
າະຖາຄ 5: ັຄຖທ ຂະໜຄກາຽຄິຸຖະາກ າງນຖັຄ ທັ 20 ິຊຸາ 2008<br />
DT MFI SCU VSCG<br />
VRF<br />
DT MFIs: ເຍ<br />
ບະຸງາຈ<br />
SCUs:<br />
ເຍບະຸງາຈ<br />
NDT MFIs: າຽັໄບຄ ຈະຍຼ < 1<br />
ນົືງກຖະຈ ັຍາຽັ SCU ນົື DT MFI<br />
5 11 5,000<br />
ຖະຍຼຍກາ DT MFI ຖະຍຼຍກາ SCU ຖະຍຼຍກາ NDT MFI<br />
ະນະກບ / ະາິກຽັຽໄາຂບຄ<br />
ໄບຽຄິຽັນຖັກ<br />
ຖາທ ະກບຍ 10,553 ໝູ ໃຍໄາ, ະາ 1.1 ຖໄາ ທຽປືບ ຖະ 6.3 ຖໄາ .<br />
39<br />
ຂ ໄູຂບຄ ະາາກາຄ, ິຄນາ 2009: ະຊາຍັກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ປ ັຍກາາກຽຄິ, ກາບບກເຍບະຸງາຈ: 2000 (1),<br />
2006 (1), 2007 (2), 2009 (1); ກຸໃໄບຽຄິ ຖະ ະນະກບິຽື ໃບ: 1996 (1), 2001 (1), 2004 (3) , 2008 (4), 2009 (2).<br />
ເ າທັຄໝຈ ູ ໄະໜບຄ ເປູຍຍຍຽິ ໃ ຄາຄກາ, 8 ນໃຄ ແຈໄ ຈະຍຼກ ັຍະາາກາຄ.<br />
40<br />
ປູຍຍຍຽິ ໃ ຄາຄກາ: ປ ັຍປູໄຈງ ບ າາຈກາກບຄູກາຄ (ໄບຄຊິ ໃ) ((de-)central authorities) ນົື ບຄກາ<br />
ັຈັໄຄະນາ , ຍ ໃ ແຈໄ ເຍບະຸງາຈ ນົື ຊືກິຈາຈງບ າາຈກາກບຄູກາຄ ໃ ປ ັຍິຈບຍຂະໜຄກາຽຄິ. ຽກືບຍທໃາຍ ໃ ຂ ໄງກຽທັໄ,<br />
ູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກເປູຍຍຍຽິ ໃ ຄາຄກາ ຍ ໃ ແຈໄ ຈະຍຼ າ ກະທຄບຸຈານະກ າ ຖະ ກາໄາ, ະາກາໄາ ນຖື ກ ໃທງ<br />
າບາກບ ຂບຄ ກະທຄກາຽຄິ.<br />
29
MFI ໃ ະ ຊາຍັກາຽຄິຸຖະາກ; SCU ໃກຸໃໄບຽຄິ ຖະ ະນະກບ ິຽື ໃບ; VSCG ໃກຸໃ<br />
ໄບຽຄິ ຖະ ິຽື ໃບຂບຄຍໄາ; VRF ໃກບຄຶໝູທຼຂບຄ. DT MFI ໃ ະຊາຍັກາຽຄິຸຖະາກ<br />
ໃ ປ ັຍກາາກຽຄິ; SCU ໃກຸໃໄບຽຄິ ຖະ ະນະກບິຽື ໃບ; VSCG ໃກຸໃໄບຽຄິ ຖະ ິຽື ໃບ<br />
ຂບຄຍໄາ; VRF ໃກບຄຶໝູທຼຂບຄ.<br />
4.2.1 ກາບບກເບບະຸງາຈ, ູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ຽັາຄກາ<br />
ເຍັຈາູ ໄະໜບຄ ກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ເຍບະຸງາຈັຄໝຈ, ະຊາຍັຽຄີນາກະດັຈ ຂບຄແະ ຖາທ<br />
(Sav<strong>in</strong>gs Institute of <strong>the</strong> Lao Postal Service (DT MFI)) ໃບ ຄກບ ໃ ດູ ໃາງບກ, ເນຖາງໂຄໃ ັ<br />
ືກ ັກ ັຍະາາຸຖະກິຈຂບຄຖັຈ. ະຊາຍັາກະດັຈແະ ແຈໄປ ັຍກາໄາຄັໄຄຂຶໄ ຖະ ບບກ ເຍບະຸງາຈ<br />
ກໃບບບກະກາຈ ຖະຍຼຍ ກາຂບຄກາຽຄິຸຖະາກ ຖະ ັ ແຈໄປ ັຍກາບະຸງາຈເນໄກູໄດື າທ 20 ຖໄາ<br />
ກ ຍ (USD 2.300), ເຽື ໃບ ຼຄໃ າທຽິ ໃ ຄຈຼທ ໃ ຈງ ໃທແຖໄທບະຸງາຈເນໄະຊາຍັກາຽຄິຸຖະາກ<br />
ບື ໃ ໂ. ັງ ັຄກໃາຄ ໃ 95% ຂບຄກຸໃຖູກໄາ, ໃ ທັຽຊິຄກາາກະດັຈ ຖະ ະຖິຈ ະັິຽື ໃບ, ະ<br />
ກບຍ ະ ັກຄາຖັຈຊະກບ, ະ ັກຄາ ໃ ຽຄິຽຈືບຂບຄຖັຈຊະຍາ. ິຽື ໃບໃະໜບຄຽັຽ ຽ ັຂບຄຽຄິ<br />
ຽຈືບ ໃ <br />
ຖະ ຈງຽບາຽຄິຽຈືບາ “ ໄາະກ ັ” ຈໃຄຽັ ັ “ນຖັກ ັຍ ໄາະກ ັ”. ເໄາງ<br />
2007, ຽຊິຄ<br />
12,000 ຍັ າກະດັຈ ໃ ະ ຖທຖໄທ ຽຊິຄ 2.8 ຖໄາຈຖາະນະຖັຈ ຖະ 3.850 ິຽື ໃບໄາຄ າຖະ<br />
ຖທຖໄທ ຽຊິຄ 2.4 ຖໄາຈຖາະນະຖັຈ.<br />
ເ າທັຄໝຈຂບຄູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກ, ັແຈໄ ກາຂະນງາງດໃາຄກທໄາຄຂທາຄ, ຽິ ໃຄ ໃບຄາຄກະ<br />
າງຽຊິຄ 120 ໃບຄຍ ຖິກາແະ<br />
າງເະຽຈ, ຽິ ໃຄນຖາງກທໃາູ ໄະໜບຄກາຽຄິບື ໃ ໂເ ຖາທ,<br />
ຖທັຄະາາໃາຄໂ. ະຊາຍັຽຄິາກະດັຈ ໃູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ະໜບຄກາຍ ຖິກາບ<br />
ຽຄິ ຖະ ຽື ໃບຄາກຽືບໃາງາຂາ ໃ ບຍຸ ຖະ ຄໄາຄຖາາ ໃ ຍ ໃ ູຄ, ັິ ໃຄກາງຽັູ ໄະໜບຄກາຍ ຖິ<br />
ກາ ໃ ເນງໃ ໃ ຸຈເະຽຈ. າຖັຍກາບຽຄິາງເະຽຈ, ກຸໃຖູກໄາໃ າາກຸກ ັໄ ຂບຄະາ<br />
ກບເະຽຈ.<br />
ເໄາງ 2008, ຸກໂູ ໄະໜບຄ ໃ ເຍບະຸງາຈ ຖທກ ັ (DT MFIs and SCUs), ແຈໄະ າທ 2 ຖໄາ<br />
ຈຖາ າກ າທ 13,000 ຍັ ຽຄິາກະດັຈ (ຖທັຄຽຄິາກ ກ າ ຈ) ຖະ ະາ 7,000 ິຽື ໃບ<br />
ໄາຄ າຖະ ຽິ ໃຄຖທຖໄທ (total portfolio) ະາ 2 ຖໄາຈຖາະນະຖັຈ 41 . ຶນຖັກໂາາກຽຄິາກ, ເ<br />
ປູຍຍຍຽຄິາກຍຍະດັຈ ຖະ ຽຄິາກ ກ າ ຈ ໃ ຍ ໃ ໃບ. ຽຊິຄດໃາຄເຈກ ໃາ, ັ ຍັ ຽຄິາກ ກ າ ຈ<br />
ໜໄບງ, ະຈຄເນໄຽນັທໃາ ະ ຊາຍັຽນຖ ໃ າ ໄ ຼຄ ໃປ ັຍເໄຖູກໄາຂະໜາຈໄບງ, າຈທໃາໃ ຸກງາກ, ູ ໄາກ<br />
ຽຄິ ໃ ຍ ໃ ຄ ໃ . ັງ ັຄະຈຄເນໄຽນັທໃາ ກາຍ ຖິນາ ັຍິ-ໜ ໄິ ໃທເນງໃໃຂຶໄກ ັຍຍຸກ າທໜໄບງ ຽປັຈ<br />
ເນໄະຊາຍັ ທາໃຼຄ ໃ ກາຽຖ ໃ ເໝໃ (non-renewal) ຖະ ກາຊບຽຄິບບກ.<br />
41<br />
ເຂະະ ໃ ະຽ າທທຽຖກຽນຖ ໃ າ ໄ, ໄບຄແຈໄ າຶຄະຽໝ ທໃາ ະຊາຍຽນຖ ໃ າ ໄ ໃງັຄເໝໃດູ ໃ.<br />
30
ເກຸໃຂບຄ 14 ຂບຄັຄໝຈ 16 ູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ເຍບະຸງາຈ, 42 ກ າຖັຄປຄຄາະາ 140<br />
, ຽິ ໃຄເ ັໄ 35 ໃະ ັກຄາິຽື ໃບ, ນຖື 25% ຂບຄ າທະ ັກຄາັຄໝຈ. ຼຄໃ 3 ນໃຄ ໃ<br />
ຽກ ກທໃາ 1 າຂາ, EMI DT MFI (5 າຂາ, ຽິ ໃຄ 4 ນໃຄນາກ ໃຽຖ ໃ ເໄາງ ໃາາ; ຖະ ບ ກໜຶ ໃ ຄນໃຄ ະ<br />
ຽຖ ໃ ເ 2010-2011), Newton DT MFI (3) ຖະ RDC າາງບຄ (2). EMI ະ ັກຄາ 40 ,<br />
າງເງ າັ DT MFI 24 , RDC 9 ຖະ SCU ຽ 8 .<br />
4.2.2 ູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກ ຽິ ໃ ຄາຄກາ<br />
ກາຍທກຸໃູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກຽິ ໃ ຄາຄກາ,<br />
ບກາກກາ າທໜໄບງໜຶ ໃ ຄຂບຄບະຈ ຈຄກາຖິ<br />
ຽຖ ໃ ກາຽຄິຸຖະາກຽັືໄຊາ ໃ ະຸຍັຈ າຽ ກາຈໃຄຽັໃທໜຶ<br />
ັ ໃ ຄຂບຄນໄບຄກາຖັຈຊະຍາຂບຄຂທຄ<br />
ໃາຄໂ, ະາ 1,000 ກຸໃໄບຽຄິ ຖະ ະນະກບ ິຽື ໃບ (VSCG) ຖະ ະາ 4,000 ກບຄຶ<br />
ໝູທຼຂບຄຍໄາ (VRF). ັຄບຄກຸໃ ໄ ຽບ ໄຖທກ ັຽັ ກບຄ ຶັຈະາຍໄາ (VDF), ໃທໃາ າ ັຍ ໃ ຽບ ໄ<br />
ຖທກ ັ ໄ ຍ ໃ ແຈໄກໄແຂິ ໃ ຄກໃາຄກ ັດໃາຄເນງໃນຖທຄ ເປູຍຍຍ ໃ ັຄບຄແຈໄຊືກໄາຄັໄຄຂຶໄ. ກາຍັຖຸແຈໄຽິ ໃຄ<br />
ທທາິຈຂບຄ VDFs 43 ຽິ ໃຄ ທາກໃາຄເທິ ກາະິຍັຈກາ (modi operandi), VSCGs າາຈ<br />
ກ າ ຈຽັືກ ັຍ ຂບຄ VDFs ຽິ ໃຄ ຶນຖັກໂຖໄທາາກາງເ າກກາາກຽຄິ ຖະ ແຈໄປ ັຍກາໃທງຽນຖືບ<br />
ແຖງະງາທ ຈໄາ ທິາກາ ໃ ຸະາຍ, ເຂະະ ໃ ໃທ ໃ ຽນຖືບໃ VRFs. ທາກໃາຄ ໄໃ ທາ<br />
າ ັ, ເຽື ໃບັຄບຄບ ຄະກບຍ ະຈຄເ າິງາຂບຄ VSCG ໃ ທທາ າັຈໄາຍທກກ ັຍ ທາງື<br />
ງ ຄ, ຈໃຄ<br />
ັ ໃ ຽນັາກຂບຄກາ ໄທໄາາກນຖາງໂະຽຈ ຖທັຄ ະຽຈຖາທ 44 ຖະ ຈໃຄັ<br />
ໃ ຍຽນັດໃາຄນຖທຄ<br />
ນຖທຄ າກ ນຖັກຊາ ໃ (anecdotal evidence) າງຖາທຽບຄ. ັໃກຸໃຂບຄ VDFs ໃ ຽື ໃ ບໃາງບຍ<br />
ຸກທໄາຄຂທາຄ ເກາະໜບຄກາຍ ຖິກາິຽື ໃບ າງເ ຖາທ.<br />
ເ 2003, ກຸໃູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກຽິ ໃ ຄາຄກາ ທາ ເກ ັຍ 5% ຂບຄທາໄບຄກາຈໄາິຽື ໃບ<br />
ເາກໃທຂບຄກາຽຄິຸຖະາກ 45<br />
ເຽທຖາ ໃ ກາະໜບຄິຽື ໃບຂບຄູ ໄະໜບຄ ໃ ເຍບະຸງາຈ<br />
ນົື ະ<br />
ຊາຍັກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ຽັາຄກາ ງ ັຄຍ ໃ ັ ຍຈຍາຈ າ ັ. ຍຈຍາຈ າ ັ ໃ ູ ໄະໜບຄກາຍ ຖິກາ ຈໄາ<br />
ກາຽຄິຸຖະາກ ຽິ ໃ ຄາຄກາ ແຈໄປ ັຍກາດັໄຄດືເ 2006, ເຽທຖາ ໃ ກາໄາຄັໄຄກຸໃຈ ໃຄກໃາທ ັ ໄ າາຈປ ັຍ<br />
42<br />
ຍ ໃ ຂ ໄູ ກໃຼທກ ັຍ Newton DT MFI. ະຊາຍັ Lao Postal Sav<strong>in</strong>gs Institute ແຈໄຊືກກໃາທແທໄໃາຄນາກ. ກ ຖະ ິຽຈຂບຄ<br />
Fonds Cooperatif (FC) ກ ໃຍ ໃ ແຈໄຊືກກໃາທຽຊິຄ, ໃ ະ ັກຄາ 47 າຖັຍ<br />
າທ 750.000 ຈຖາະນະຖັຈ (2008).<br />
43<br />
ນົືທໃາ, ຈໃຄ<br />
ັ ໃ CGAP ຽບ ໄທໃາ CMLFs<br />
ຖູກໄາ ໃ ກູໄດື າທ 1,700 ຖະ portfolio<br />
44<br />
www.cgap.org, focusnote 36 ກໃຼທກ ັຍ ກບຄຶກູໄດື ໃ ຸ ຸໄບຄ. CGAP focusnote 36 ໃກໃຼທັດໃາຄງິ ໃ ຄ ກໃຼທ<br />
ກ ັຍະຽຈັ ໄ ຖະ ຂ ະ າເນໄຍັຈາະ ັກຄາ ໃ ຽປັຈທຼກກ ັຍບຄກາ ັຈັໄຄາກ ຽື ໃ ບກາັຈະາ ໃ ຽປັຈທຼກເ ຖາທ ທ<br />
ບໃາ.<br />
45<br />
ນຖື ບຄຽ ໃ າຽິ ໃ ຄ ນຖາງກທໃາ APB, Brett E. Coleman ຖະ Jon Wynne-Williams, “ກາຽຄິຽຂຈ ະຍຈເ າາ<br />
ຖະະຖັຈ ະາິະແ ະາ ຖາທ: ທາໄບຄກາ, ກາະໜບຄ, ຖະ ທາງືງຄ (ແຈໄປ ັຍາກກາ ານຖທຈທຽປືບ<br />
ຖະ ູ ໄະໜບຄ),” ADB ຖະ FIRST, 2006..<br />
31
ເໄແຈໄຽຊິຄ 85% ຂບຄ 206,000 ຖູກໄາ ໃ ດູ ໃັຄໝຈ ຂບຄ ະຊາຍັກາຽຄິຸຖະາກ ຖະ ບຍະໜບຄ<br />
72% ຂບຄ າທຽຄິກູໄັຄໝຈ ເນໄກໃາກໃທ ໃາຸຈຂບຄ RMF. ເຽທຖາ ັໄ ງບຈ ຖທຂບຄິຽື ໃບໄາຄໃາງ<br />
າທຽຊິຄ 20 ຖໄາຈຖາະນະຖັຈ າຖັຍູ ໄກູໄດື 100,000 .<br />
ູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກຽິ ໃ ຄາຄກາ ຍຈຍາຈ າ ັ ເກາະໜບຄິ ໃ ຄບ າທງທາະຈທກເກາາກ<br />
ຽຄິບ ກຈໄທງ, ຈໃຄ<br />
ັ ໃ ຽັແຈໄາກກາຶກາໃາຄໂ ໃ ກໃາທາກໃບໜໄາ ັໄຖໄທ, າກຽຄິາກຼຄໃ 1.3 ຖໄາ ເ<br />
VSCG ເ 2003, າຽຊິຄ 8.4 ຖໄາຈຖາະນະຖັຈ ເ 2005 ຖະ 7.7 ຖໄາຈຖາະນະຖັຈ ເ<br />
2006, ໃ າກຈງະາ 167,000 . ເ<br />
2008 າກກາ າາຈກ ັຍະນະັໃງິຄ, ກາາກະດັຈ<br />
ຂບຄູ ໄຽຂໄາປໃທ ກຸໃນຖັກ ເ VSCGs ໃ ແຈໄຖິຽຖ ໃ ຈງກາປໃທືກ ັຍະນະັໃງິຄ, ຖທຽັ າທັຄໝຈ<br />
104,000 , ຽິ ໃຄາຈະຽ າທຽຊິຄ ດໃາຄ ໜໄບງ 15 ຖໄາຈຖາະນະຖັຈ, ຍ ໃຄຍບກຽຊິຄກາຽ ຍເນງໃດໃາຄ<br />
ກໄາທໜໄາຂບຄ າທຽຄິາກ ຂບຄກຸໃູ ໄະໜບຄຈໃຄກໃາທ.<br />
ັ<br />
5. ຖັກະະ ຖະ ະຍກາ ຂບຄກາຽຄິຸຖະາກ<br />
ຸກໂະຊາຍັກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ແຈໄປ ັຍເຍບະຸງາຈ ຈ າຽ ກາເຽຂຈທຽືບຄ ນຖື ຽິ ໃ ຄທຽືບຄ, ໃ ກາ<br />
ຽຂໄາຽຊິຄະນຖາຈຂໄບຂໄາຄຄໃາງຈາງ, ຄຖໃາຄືໄຊາ ໃ ຈ , ະາກບ ໃ ຖາງປ ັຍູຄ ຖະ ບ ັຈາ ທາໜາ<br />
ໜໄຂບຄະາກບ. ເ DT MFI, ກ າຖັຄປຄຄາເາຂາຈຼຈ ນຖື SCU ປບຈ 5 : ນທໜໄາ (າຂາ),<br />
ຍັ , ະ ັກຄາາກ-ຊບ, ູ ໄໃທງຈໄາຍ ຖິນາຄາ ໃທແ ຖະ ະ ັກຄາິຽື ໃບ ໜຶ ໃ ຄ ນົື ບຄ .<br />
ະຖິຈະັ ໃ ເນໄຍ ຖິກາ ໃກາາກຽຄິຍຍ າະຈາ ຖະ ະຖິຈະັິຽື ໃບ, ໃ ແຖງະຽທຖາ ໃາກທໃາ 1<br />
. ຈງ ໃທແຖໄທ, ໃເນໄຍ ຖິກາະຖິຈະັກາາກຽຄິຍຍະດັຈ ຖະ າກ ຍຍ ກ າ ຈ ໃ ແຖງະ<br />
ຽທຖາໃ 3, 6, 9, 12, 18 ຖະ 24 ຽຈືບ. ະຽຈະຖິຈະັິຽື ໃບ ໃທ ເນງໃ ແຖງະຽທຖາູຄຸຈ 6<br />
ຽຈືບ ຖະ າາຈ າເໄ າຖັຍນຖາກນຖຽາງຸຈະ ຄ ັຄກາ ະຖິຈ ຖະ ກາຍ ຖິ ກ, ຂຶໄກ ັຍະງຍາງ<br />
ຂບຄໃຖະະຊາຍັ. ຽກືບຍທໃາກາກູໄດືັຄໝຈໃຍືໄຊາໃທຍຸກ . ນຖາງ ັໄຄ ໃ ິຽື ໃບຍຍຸກຽ <br />
ແຈໄໃບງເນໄເແຖງະ 3 ຽຈືບ ຈງນຖຸຈບ ັຈາຈບກຽຍັໄງ, ຈງະຽາະເກ ຖະ ກາ ັຈຄາ ຍ ນົື ກາິ ໃ ທ.<br />
32
າະຖາຄ 6: ຍຍະຍັຍຂບຄ ະຖິຈະັິຽື ໃບ ຖະ ຽຄິາກຂບຄ DT MFI ຖະ SCU<br />
ະຽຈິຽື ໃບ ກູໄດືຽັກຸໃ ກູໄດືຽັຖາງຍຸກ ກູໄດືຽື ໃ ບຸຖະກິຈ<br />
ິຽື ໃບ ໃ ເໄ<br />
ຍ ໃ ຄ ໃ<br />
ຍ ໃ ຄ ໃ<br />
ຍ ໃ ຄ ໃ<br />
າທ ູຄຸຈ 1.5 ຖໄາກ ຍ 1.5 ຽຊິຄ 5.5 ຖໄາກ ຍ 5.5 ຽຊິຄ 20 ຖໄາກ ຍ<br />
ກ າ ຈແຖງະກູໄດື 1 ຽຊິຄ 12 ຽຈືບ 1 ຽຊິຄ 12 ຽຈືບ 1 ຽຊິຄ 12 ຽຈືບ<br />
ນຖັກ ັຍ ຂ ໄູກັຈໄາໜ ໄິ<br />
ປໃທກ ັ (Jo<strong>in</strong>t<br />
Liability) ຂບຄ<br />
ໜັຄືຖຈ ັກ, ເຍະຍຼຖຈເນງໃ, ັຍິເຽປືບ<br />
(ຖທັຄ ຽ ຽ , ຖະັຈ, ູ ໄຽດັ) < 3 ຖໄາກ ຍ;<br />
ເຍາຈິ > 3 ຖໄາກ ຍ<br />
ະາິກ 5-10 <br />
ບ ັຈາຈບກຽຍັໄງ<br />
ທິ ກາໃາງື<br />
3 ຽຊິຄ 5% ໃ ຽຈືບ ຍືໄຊາ ໃ ນຖຸຈຖຄ ໃ ຽື ໃບຄ 46<br />
ໃາງຽັຄທຈ ຖະ/ນຖື ໃບ າຖະຄທຈຸຈໄາງນຖາງກທໃາ (balloon)<br />
ະຽຈຽຄິາກ<br />
ຽຄິາກ ໃ ູ ໄາກາາຈຽຍ ກຊບ<br />
ແຈໄະນຖບຈຽທຖາຽື ໃບໄບຄກາ<br />
(Demand)<br />
3 ຽຈືບ 6 ຽຈືບ 12 ຽຈືບ 24 ຽຈືບ<br />
ບ ັຈາຈບກຽຍັໄງ ໃ (ກ ຍ) 8% ໃທນຖາງ ູຄກທໃາະາາຸຖະກິຈ 1%<br />
ຂ ໄງ ກຽທັໄໃ Saynhai Samphanh DT MFI ກ ັຍກາເນໄກູໄດື ໃ ໃບງ ຽກືບຍທໃາ າຽຖັຈັຄໝຈ ຼຄ ໃເ<br />
ແຖງະຽກ 1 . Saynhai Samphanh DT MFI, ໄາງືກ ັຍະຊາຍັຽຄິາກະດັຈ ຂບຄແະ , ຂ ໄງ ກຽທັໄ<br />
ເປູຍຍຍ ໃ ທໃາ ືໄຊາ ກາ “ ໄາະກ ັ” ກາກູໄດື ຂບຄະ ັກຄາຖັຈຊະກບ ຖະ ູ, ຖະ<br />
ບ ຄເໃ າທູຄຸຈຂບຄຖາງປ ັຍິຈຽັຽ ຽັ ໃ (ປບຈ 70%). ຖາທ າທ<br />
ຍ ໃ ນຖາງ ໃ ຽຄິຽຈືບໃາງ<br />
ໃາຍັ ະາາ, ໃທໃາ ນຖາງໂ ະ ັກຄາຖັຈຊະກບ, ະ ັກຄາຂບຄຍ ຖິ ັຈເນງໃ, ຄກາະຖັຄຄາ<br />
ແໄາ ຖະ ຍ ຖິ ັຈຂຸຈ ໄຍ ໃ ປໃ ຖະ ບຸຈານະກ າໄາງືກ ັ ໃ ໃາງໃາຍັ ະາາ.<br />
ຈງ ໃທແຖໄທະຖິຈະັະກ ັ ຍ ໃ ແຈໄປ ັຍກາຍ ຖິກາ, ໃທໃາກາ ໄາະກ ັຂບຄໄຶກູໄດື ໃ ໄາຄໃາງ ນຖື<br />
ໃາ າຖັຍໄຼາຍ ໃຄະກາ ໃ ເນໄ າຖັຍະຊາຍັກາຽຄິຸຖະາກບຄນໃຄ. ະາາ ເນໄຍ ຖິກາ<br />
ຈໄາກາບຽຄິ, ໃທໃາກາຍ ຖິກາຂບຄແະ ໃແຈໄປ ັຍກາ າເໄຽຖືໄບງ ໃ ຸຈ, ຽື ໃບຄາກທໃາ ຄໄາຄ<br />
ຈໄາໃາເໄໃາງ ໃ ໃາກທໃາ ຖະ ໃບຄຍ ຖິກາກທໄາຄຂທາຄກທໃາ.<br />
46<br />
ູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກໜຶ ໃ ຄນໃຄ ໃ ກໃຼທຂໄບຄ, EMI, າເໄບັຈາຈບກຽຍັໄງຍຍາຈະຊາ ຈງຍ ໃ ໃທນຖຸຈເນໄ (flat rate)<br />
ເຖະທໃາຄ 3.5 ຽຊິຄ 4% ໃ ຽຈືບ.<br />
33
າະຖາຄ 7: ະຖິຈະັຽຄິາກ ຖະ ິຽື ໃບ ຂບຄ ະຊາຍັຽຄິາກະດັຈ ແະ ຖາທ<br />
ະຽຈິຽື ໃບ ກະິກ າ ນັຈຊະກ າ ຍ ຖິກ<br />
ິຽື ໃບ ໃ ເໄ ທ ັຈຊະຈິຍກະິກ າ ທ ັຈຊຸຈິຍ ຍ ໃ ຄ ໃ<br />
າທ<br />
ກ າ ຈຽທຖາ<br />
ນຖັກ ັຍ<br />
ບ ັຈາຈບກຽຍັໄງ<br />
0.5-70% ໃ ຽຄິຽຈືບ ໃ <br />
ູຄຸຈ 12 ຽຈືບ<br />
ກາ ໄາະກ ັກຸໃ, ກາ ໄາະກ ັາກນໄບຄກາ<br />
17% ໃ ເບ ັຈາຈບກຽຍັໄງ ໃ ນຖຸຈຖຄ<br />
ປູຍຍຍກາໃາງື<br />
ໃບ າຖະ ນົື ໃາງຽັ<br />
ໃາງຽັຄທຈ<br />
ໃາງຽັຄທຈ<br />
ຄທຈ<br />
ະຽຈຽຄິາກ<br />
ຽຄິາກ ໃ ູ ໄາກາາຈຽຍ ກຊບ<br />
ແຈໄະນຖບຈຽທຖາຽື ໃບໄບຄກາ<br />
(Demand)<br />
3 ຽຈືບ 6 ຽຈືບ 12 ຽຈືບ 24 ຽຈືບ<br />
ບ ັຈາຈບກຽຍັໄງ ໃ (ກ ຍ) 3.5% 6% 8% 10% n/a<br />
າຖັຍ Saynhai Samphanh ິ ໃ ຄ ໄ າແູໃແຈໄປ ັຍ ໃ ຈ ຽຖ ຈ, ຈໄທງ ັຄຽຄິເນໄກູໄດື ໃ ທາໃຼຄ (portfolio at<br />
risk (“PAR”) ຂບຄຽກ ກທໃາ 30+ ທ ັ ໜໄບງກທໃາ 1%. າຖັຍ MFIs ຖະ SCUs ບື ໃ ໂ, ຖທັຄ ະຊາຍັ<br />
າກະດັຈຂບຄແະ , PAR30+ ໃູຄ ຖະ ະ ຽຖໃງຂບຄບຸຈານະກ າບາຈປບຈ 10%, ຈງ ຂ ໄງ ກຽທັໄ<br />
ຈໄາຖຍຂບຄຍຸກ . ບ ັ ໄໃ າຽັຼຄໃຽັ ັງາຂບຄກາໃາງຽຄິື ໃ ຍ ໃ ແຈໄຈ ,<br />
ດໃາຄໜໄບງກ ໃໃາງື,<br />
ຽິ ໃຄໃທເນງໃໃາງນຖັຄ ໃ ິຽື ໃບແຈໄປ ັຍກາຍັຶກບກເຍະນຖຸຍ ັຍ ຍັຈ (written off <strong>the</strong> balance<br />
sheet), ໃໄາງ ໃ ຸຈ ັ ກ ໃງ ັຄຊືກຽກັຍື. າງຽນຈນຖັກ າຖັຍ PAR ໃ ູຄ ໃງໄບທ ັຈະະ າ ໃ ຍ ໃ ັກກາ<br />
ະຽ ໜໄາ ຖະ ກໄແຂຍັນາດໃາຄ ແ , ໃທໃາັຈຂ ັຈງໃຄກ ັຖະນທໃາຄ ຂ ໄກຖຄ ໃ ຽປັຈ ຖະ ິ ໃ ຄ ໃ ແຈຈໄຍັຶກ<br />
ເ MIS. ບັ ບຄ ໄ ບາຈຽື ໃບຄາາກັຄບຄດໃາຄ ໜຶ ໃ ຄໃກາຂາຈທາປູໄ ເກາ າເໄ MIS, ຖະ ບ ກ<br />
ບ ັໜຶ ໃ ຄໃຂາຈທາຽຂໄາເ ເກາ ທຽຖກ ໃ ຊືກໄບຄ.<br />
ເະາຍ ໃ ກາຂະນງາງທຂບຄ MFIs ດໃາຄແທທາ ໄ, ຍທກກ ັຍກາທຍຸ ໃ ງ ັຄ າກ ັຈຂບຄູ ໄໄາຄັໄຄ/<br />
ຽໄາຂບຄ/ູ ໄບ າທງກາ ຖະ ຂາຈຖະຍຍກາຸໄບຄາງເ ໃ ຊືກໄບຄ, າແູໃທາິຈາຈ ໃ ຽກ ຈຂຶໄເນຖາກ<br />
ນຖາງປູຍຍຍ ຖະ ເຖະຈ ັຍ ໃ ກໃາຄກ ັ, ຽປັຈເນໄກາຽຄິ ທາຖໃາໄາ ໄບັຄກາປ ັຍປູໄຽຊິຄກາປຼປູໄງ ັຄ<br />
ບ ກງາທແກ (steep learn<strong>in</strong>g curves). ະ ຍກາເະາ MF ໄບງ ໃ ຽັາຄກາ ແຈໄ າາແູໃກາ<br />
34
ັຈະາບ ັເໝໃ ເກາໄາຄກ ແກາທຍຸາງເ ຖະ ຈງຖທຖໄທ ໃກາງ ກຖະຈ ັຍທາປ ັຍປູໄເນໄ<br />
ູຄຂຶໄ.<br />
ໃ ຽັຍຍະຍັຍ, ຽຄິກູໄດືັຄໝຈ (loan portfolio) ຂບຄ ູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ຽັາຄກາ ໃບ ຄ<br />
ເໃຶກູໄດືຂບຄຍຸກ ຽກືບຍັຄໝຈ, ຽື ໃບຄາກທໃາ ທາໄບຄກາກູໄດືຽັກຸໃໃ ໜໄບງ 47 . ະ ັກຄາິ<br />
ຽື ໃບ ະ ຽກັຍກ າຂ ໄູ ຖະ ເນໄບຄກາ າ ັກຄາເນງໃ, ນທໜໄາາຂາ (ນຖື, າຖັຍິຽື ໃບຂະໜາຈເນງໃ, ໃ<br />
ະະກ າະກາິຽື ໃບ) ະິາຖະາເຍ າປໄບຄຂ ກູໄິຽື ໃບ ັໄ. ເຍາ, ເຍຂ ັຍຂ ໃ ນຖື ໜັຄື ຖຈ ັກ ໃະ<br />
ຊືກຽກັຍແທໄເນໄບຄກາະຊາຍັກາຽຄິຸຖະາກ ຽື ໃ ບຽັນຖັກ ັຍ ໄາະກ ັ, ເຽື ໃບຖະຍຍໄາຄິຈເກາໃບ<br />
າຖະ ນຖື ິຈ າ າ ນາກ ງາທາ ຖະ ັຍໄບ ຖະ ກາ ໄາຄິຈໃນງຸໄຄງາກເກາຍັຄ ັຍເໄ. ກາ<br />
າຖະືິຽື ໃບກູໄດື ຖະ ຈບກຽຍັໄງ ນຖື ກາາກຶເຍັ ຽຄິາກະດັຈ ໃິ ໃ ຄ ໃ າຈນທ ັຄ ໃ ະໄບຄຽປັຈ<br />
ໃ ນໄບຄກາກາຽຄິຸຖະາກ ຈງູ ໄກູໄດື ຽັະ າຸກຽຈືບ. ຈງ ໃທແຖໄທ ັງາເໝໃະຊືກໄາຄຂຶໄ າຖັຍ<br />
ຸກໂິຽື ໃບ. ບ ຄະກບຍນຖັກຂບຄທິ ກາ ໄ ໃຽື ໃ ບຽ ຈບກາຈເກາັຍຸຄ ຖະ ກາຈຖບຄຽັແຖງະກ ໃ<br />
ຂຶໄ.<br />
ນໄບຄ 3: ກາັຍຸຄກາເນໄຍ ຖິກາ ຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ ເ ຖາທ<br />
• ຈງະຽາະກໃຼທກ ັຍະນຖາຈ ຖະ ະາຍທາໜໄໜາຂບຄະາກບ ະ ັກຄາິຽື ໃ ບ ະັໄຄໜໄາຽກັຍືກາ<br />
າຖະຶກູໄດື ຖະ ກາ າກຽຄິ. ກ ແກກາທຍຸາງເເໝໃ ກ າຖັຄ ແຈໄປ ັຍກາັຈະາ ຽື ໃ ບ ັຈກາກ ັຍ<br />
ະ ັກຄາິຽື ໃ ບ ໃ ະ ໃກາຽປັຈທຼກກ ັຍຽຄິຂບຄະ ັກຄາາກ-ຊບ.<br />
• ະຖິຈະັິຽື ໃ ບະ າທ ັ ກ າຖັຄແຈໄປ ັຍກາບບກຍຍ, ຽບືໄບບ າທງກາກູໄດືເບຽໄາ ຖະ າຖະືໄບຈບກ<br />
ຽຍັໄງເບຖຄ, ຈງະຽາະເຂ ຄຽຂຈເກໄກ ັຍະນຖາຈ ຖະ ຍໃບ ໃ ຽນັທໃາ ກາ “ເນໄກູໄດືຽຄິ<br />
• ກາ າຖະືຽັໃຖະບາິຈ ແຈໄປ ັຍກາໄາຄຂຶໄ ຽື ໃ ບຽັບ ກາຄຽຖືບກໜຶ ໃ ຄ<br />
• ບຄກບໃາຄໂ ແຈໄຊືກ າເໄ ຽິ ໃ ຄະແຈໄປ ັຍຽຄິໃາາງໜໄາ ເກາະ າຖູກໄາາເນໄ ໄບ ັຄຸະາຍຂບຄກາ<br />
າຖະື<br />
• ະຖິຈະັ “ຽຄິກູໄດືໝູທຼ” ແຈໄປ ັຍກາໄາຄຂຶໄ, ບະຸງາຈເນໄ ັງາກູໄດືບັຈຼທ (s<strong>in</strong>gle loan-contract) ໃ າ<br />
ເໄຽື ໃ ບກາຽຍ ກຊບນຖາງໂັໄຄ<br />
• ທິ ກາ Grameen ໃ ກາະຸະ າບາິຈ ແຈໄປ ັຍກາະ າ າງເໄ Ekphatthanna DT MFI.<br />
47<br />
ຈໃຄ<br />
ັ ໃ ທກຽປາຽນັຂໄາຄຖຸໃ ໄ, ກຸໃ າັຂບຄa VSCG ໃ ເນງໃ ຖະ ຽຂັໄຂຄ ຽກືບຍທໃາໃບງິຽື ໃບເນໄກໃຍຸກ ຽື ໃບຄາກ<br />
ທາຖັຄຽຖ ໃ ະປໄບຄຂ ເນໄຍຸກບື ໃ ໄາະກ ັຶກູໄດືຂບຄຽບຄ.<br />
35
V. ິ ໃ ຄໄາາງ ຖະ ບກາຈ<br />
ນໄບຄ 4: ກາະາາ Grameen, CARD MRI, ະນະັໃງິຄ, EMI ຖະ German Sav<strong>in</strong>gs Bank<br />
Foundation 48<br />
ກາປໃທືກ ັບັງາທາ ຖະນທໃາຄ German Sav<strong>in</strong>gs Bank Foundation (SBFIC) ຖະ CARD MRI ໃ ືໄຊາ<br />
ດູ ໃະຽຈິຖິຍິ ນາກ ໃຂະນງາງກິຈະກ າ ຖະ ກາປໃທື ເ ຖາທ ເ ໄາງ 2008. ແຈໄປ ັຍາກກາປໃທື<br />
ກ ັ ໃກາ າຽບາ ທິ ກາ Grameen ຽຂໄາາ າເໄ.<br />
• ຽບກັຈະາ/Ekphatthanna (ກາັຈະາັໄຄ 1) DT MFI (‘EMI’) ຽັູໃປໃທຄາກ ັຍ ັຄ SBFIC ຖະ<br />
CARD MRI ຖະ ແຈໄປ ັຍກາະໜັຍະໜູຈໄາທິາກາ. EMI ງຸຈະາຈເກາຂະນງາງ, ຽິ ໃ ຄຽັຂ ໄງກຽທັໄ<br />
ເ ຖາທ . ຍ ຖິັຈຽບືໄບງ-ໄບຄຂບຄ EMI, ູກາຄກາຽຄິຸຖະາກ(MFC), ຽັຍໃບຶກບຍປ ໃ ທິາກາະ<br />
ຽາະຈໄາ ຖະ ຽັຍ ຖິັຈ ໃ ຶກາ ຈໄາ ກາຽຄິຸຖະາກຼຄນໃຄຈຼທ ເ ຖາທ<br />
. ທິ ກາ ັຈູຽື ໃ ບ<br />
ະຸຂບຄ Grameen ນາກ ໃແຈໄປ ັຍກາຽ ໃ ື ໃ ຽຂໄາເກາຍ ຖິກາຂບຄ EMI ຖະ ແຈໄຽປັຈເນໄ າທຖູກໄາຽ ໃ ຂຶໄ<br />
ດໃາຄຂຄຂ ັ ຖະ ະຖິຈະັ ໃ ກ ັຍະ ັກຄາິຽື ໃ ບູ ໄໜຶ ໃ ຄ, ໄບັຄກະຸ ໄກາ າຖະືດໃາຄແຈໄຈ .<br />
• SBFIC ແຈໄໄາຄຂ ໄກຖຄປໃທືກ ັຍະນະັ ໃງິຄ, ຈໄທງຸຈະຄຽໄາໝາງເກາໄາຄ Grameen methodology<br />
based MFI ຂຶໄ, ຽິ ໃ ຄເຍບະຸງາຈ ໄບຄແຈໄງື ໃ ຂ າະາາກາຄ. MFI ະຽັຍ ຖິັຈປຸໄໃທ າກ ັຈ ຽິ ໃ ຄປຸໄ ະ<br />
ໃະນະັ ໃງິຄຽັູ ໄບຍບຄ ຖະ ະ ຊືກຸໄບຄກທຈກາຈງະາາກາຄ. ະຸຍັ, ກາປໃທືແຈໄປ ັຍ<br />
ກາໄາຄາງເໄື ໃ “ກບຄຶັຈະາ ໃງິຄ ຖະ ບຍທ (Women and Family Development Fund)” ຖະ<br />
ເແຖງະ 2 ຽຈືບໃາາ ນາກ ໃ ັຈກບຄະຸະ າບາິຈຂບຄູຂຶໄ.<br />
6. ູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກຽິ ໃ ຄາຄກາ: ກຸໃໄບຽຄິຂບຄຍໄາ ຖະ ກຸໃິຽື ໃບ<br />
(VSCG) ຖະ ກບຄຶໝູທຼຂບຄຍໄາ (VRF)<br />
VSCGs ໃ, ຈໃຄ<br />
ັ ໃ ື ໃ ກ ໃຍ ໃຄຍບກຽຊິຄະຽຈ, ໃຽັຂບຄຍໄາ. ກາໄບປາທຍໄາ ໄາຄຽັກຸໃ ແຈໄກ າ ຈ<br />
ຖັກະະະຽາະຂບຄ VSCGs: ັະຂ ັໄ ໃາຂບຄ າທຽຄິ ໃ ໄບ, າທິຽື ໃບູຄຸຈ, າທ ໃາຸຈ<br />
ຖະ ູຄ ຸຈ ເກາໄບຽຄິຍຍະໝັກເ, ະຖິຈະັິຽື ໃບ ຖະ າກ ຽຄິ, ກາຸໄບຄຍ ຖິນາ<br />
ະາາຂ ັໄຍໄາ, ໃທຄຽ ຈ າກາ ຖະ ຈໃຄ ັ ໄຽັໄ.<br />
VSCG ະກບຍ ະະກ າະກາຍ ຖິນາຄາ ໃ ແຈໄປ ັຍກາ ັຈຽຖືບກ ຖະ ະະກ າະກາ ໄ າ “ ໃ ຽັັະ<br />
ູກັ” (“obligatory” advisory committee), ະກບຍ າງຍໄາ (ຖັຈຊະຍາ), ນຖື ຍາຄ ັໄຄກ ໃໃປບຄ ໃ<br />
48<br />
ຽຍິ ໃ ຄ: SBFIC www.sbfic.de; CARD MRI www.cardbankph.com; MFC, www.mfclao.com ຖະ<br />
www.facebook.com/pages/...Center-Laos/109105546733.<br />
36
ປ ັຍິຈບຍຈໄາກາັຈະາຽຈຊະກິຈ, (ນທໜໄາ) ຂບຄ ານົທຈຍໄາ, ນຖື າຄໜໄາຂບຄະນະັໃງິຄຂ ັໄຍໄາ<br />
ນຖື ຽຖຂາັກະາ ະິທ ັຈຖາທຂ ັໄຍໄາ. າງເໄະະກ າະກາ ໄ າ ິຈາ ຸໄບຄ ຖະ ກທຈ ບຍ<br />
ຍັ , ໃທງເກາຍ ຖິນາຂ ໄິາຈ ຽັ ໃ ກາຍ ໃ າຖະືຂບຄະາິກ, ຖະ ໃຄຽ ະາາຂ ັໄຍໄາ.າງເໄ<br />
ະະກ າະກາຸໄບຄຍ ຖິນາ, ະາິກໃຖະ ແຈໄປ ັຍກາບຍໝາງໜໄາ ໃ ປ ັຍິຈບຍ າຖັຍໜຶ ໃ ຄເຶໄືໄ 7<br />
ນທ ໃ ໃທແ (ຶໄຍັ າກຽຄິ, ຶໄຍັ ຄຽຄິ ຈ, ຍັ ຽຄິາກະດັຈ, ິຽື ໃບ, ຍັ ະ າທ ັ/ຍັ ເນງໃ, ເຍ<br />
ຖາງຄາຖາງປ ັຍ ຖະ ເຍຈຸໃຈໃຼຄ ັຍ ຍັຈ).<br />
ຈງປູຍຍຍ ໃທແ ະາາຂ ັໄຍໄາ ະຽ ຈໜຶ ໃ ຄ ັໄຄ ໃ ຽຈືບ, ບຄ ັໄຄ ນຖື ຍາຄ ັໄຄປບຈາ ັໄຄ ໃ ຽຈືບ, າຖັຍ<br />
ະາາ ໃ ຂະໜາຈເນງໃ. ເຖະທໃາຄກາະຸ າທຍໄາ ະ າຽຄິາາກ, ຖະ ໃທ ເນງໃໃເບ<br />
ໃຼຄ, ກາຂ ະຽໜ ິຽື ໃບ ະ ແຈໄປ ັຍກາຍທ ຖະ ິາຖະາ ຈງະະກ າະກາຸໄບຄຍ ຖິນາ; ຊໄາ<br />
ທາ າຽັ, ະະກ າະກາ ໄ າ ກ ໃ ະເນໄກາະໜັຍະໜູ າ. ຊໄານາກທໃາຽຄິາກຽກ ກທໃາິຽື ໃບ, ະະ<br />
ກ າະກາຸໄບຄຍ ຖິນາ ະັໄຄໜໄາ ໄນາຸຖະກິຈ ທຽປືບ ໃ ຽຂາຽໄາາຈທໃາ ະໄບຄກາຶປບຽ ໃ ຽ .<br />
VSCGs ຂະໜາຈເນງໃ ະ ັະຂ ັໄ ໃາຸຈ ໃ ຽຈືບ ຂບຄ າທຽຄິາກຽ ໃ າກ ັຍ 5,000 ກ ຍ (USD 0,58)<br />
ຖະ າທຽຄິາກຍຍະໝັກເຂ ັໄ ໃາ 20,000 ກ ຍ (USD 2,32). ິຽື ໃບູຄຸຈຈງ ໃທແໃ 20 ຖໄາ<br />
ກ ຍ (USD 2,300) ຽິ ໃຄ ຍາຄ VSCGs ບະຸງາຈເນໄກູໄດືຽຊິຄ 50 ຖໄາກ ຍ (USD 5,570), ຽິ ໃຄັຄບຄ າທ<br />
ັໄ<br />
ໃູຄຽກ ກທໃາູ ໄະໜບຄກາຍ ຖິກາກາຽຄິຸຖະາກ ໃ<br />
ຽັາຄກາ ໃ<br />
ແຈໄປ ັຍບະຸງາຈເນໄໃບງກູໄ.<br />
ຖະຈ ັຍຂບຄິຽື ໃບ ັໄຄໃ 2, 3, 6, 8 ຽຈືບ ຽຊິຄ 2 ິ, ຂຶໄກ ັຍທ ຄບຽຄິໝູທຼຂບຄຽຄິ ຈ ຂບຄກິຈະກ າ<br />
ໃ ແຈໄ ັຈັໄຄະິຍັຈກ ັຍຶ ໃ ກູໄດືແ. ກາ າຖະືໃຂໄບຂໄາຄນຖະນຖທ, ໃທເນງໃໃຂຶໄກ ັຍຶ ໃ ຖະ<br />
ຈງ ໃທແ ະ ັຈທາຄກ າ ຈ າຖະືເໝໃ. ກາ າຖະຈບກຽຍັໄງ ໃໄບຄໃາງະ າຸກຽຈືບ 49 ຖະ ໃທເນງໃ<br />
ບ ັຈາຈບກຽຍັໄງ ໃໄາງືກ ັຍ ໃ ຍຽນັ ໃທແ າກ ູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ຽັາຄກາ, ັໄຄໃຖະຈ ັຍ<br />
3 ຽຊິຄ 4%, ຍາຄ ັໄຄກ ໃປບຈ 5% ໃ ຽຈືບ ເຂ ຄຽຂຈ ໃ ຂໄບຂໄາຄັຈະາ, ຖະ ຽ ຽັນຖຸຈຖຄ ເຂ ຄຽຂຈບື ໃ ໂ.<br />
ຽັ ໃ ໜໄາ ເທໃາ VSCGs ໃຽກືບຍທໃາໃບງກູໄເນໄໃຍຸກ ຽັໃທເນງໃ ນຖາງກທໃາ ໃ ຍ ໃ ນຖັກ ັຍ ໄາະກ ັ.<br />
ຽຄິກູໄດືຂະໜາຈເນງໃ ຍາຄ ັໄຄກ ໃ າປບຄຈໄທງກາງຶຈເຍາຈິ.<br />
ບກຽໜືບາກກາາກຽຄິ ຖະ ະຖິຈະັິຽື ໃບ, ກາະກ ັ, ເກ ຖະ ໃ ຄາ ຍ, ກ ໃແຈໄະໜບຄເນໄຽັ<br />
ຍາຄບກາຈ, ຈງປ ັຍປບຄ າທະາ 3 ຖໄາກ ຍ (USD 355), ຈງກາກດາງທາໃຼຄ ເກາເນໄ າ<br />
ທນຖາງ ໃ ທັກ ັຍ VSCGs. ນຖາງໂ VSCGs ໃ ເນງໃໂ ແຈໄ ັຈັໄຄຽືບໃາງ, ເນໄກາະໜັຍະໜູຈໄາ<br />
ທິາກາຽິ ໃຄກ ັ ຖະ ກ ັ, ຖະ ັຍະງາກບ ໃ ະາາຈບຍະໜບຄຽຄິະກ ັ ັຈຄາ ຍ.<br />
ຍ ໃ ຽຄິຈບກຽຍັໄງ າຖັຍຽຄິາກະດັຈ; ຽຄິັ ໃໃາງເນໄ ບ ຄາ ໄາໜັກຈງະຽຖໃງຂບຄຽຄິາກ ໃາງເ<br />
ໄາງ ເນໄ, ຈງບ ຄາຽ ຽັຂບຄຽຄິັັຄໝຈ ຽິ ໃຄຽັະິຂບຄະາ. ິຽື ໃບ ເນໄປ ັຍກາປຼກ<br />
49<br />
າຖັຍກບຄຶຽື ໃ ບັຈະາຍໄາ ໃບ ຄເໃຶໃທງຽນຖືບາກາງບກ ນົື າກຖັຈຊະຍາ ບັຈາຽນຖ ໃ າ ໄໃກໃາຄກ ັ.<br />
37
ຽກັຍື, ນຖາງຽ ໃ າ ໃ າຽັ າ ຖັຍກາກາກດາງຽຄິັື. ະາິກຂບຄະະກ າະກາັຄບຄ<br />
ະະ ແຈໄປ ັຍ “ຖາຄທ ັ” ຂບຄ ເໄາງ າຽ ຽັຂບຄຖາງແຈໄັຄໝຈ/”ກ າແຖ”. ກາກດາງຽຄິັ<br />
ຈງ ໃທແ ບາຈືກ ັຍາະຖາຄ 8 ຂໄາຄຖຸໃ ໄ50 .<br />
າະຖາຄ 8: ກາຍໃຄັຽຄິັຂບຄ VSCG<br />
ກ ຳໄລຂອຄທະນຳຳນຂອຄບ້ຳນ:<br />
ເຄິນປັນຜົນ ຳລັບະມຳງິກ 70%<br />
່ຳໃງ້່ຳຈ ຳລັບະນະບ ລິຫຳນ 15%<br />
່ຳໃງ້່ຳຈ ຳລັບ ະນະກ ຳມະກຳນທ ່ປຶກຳ 5%<br />
ຊົ້ນທຶນ 3%<br />
ທຶນພັທະນຳບ້ຳນ 2.5%<br />
ທຶນ ຳລັບະຫວັ ກຳນ 2.5%<br />
່ຳໃງ້່ຳຈ ຳລັບກຳນກວອບພຳຈນອກ 2%<br />
VSCGs ແຈໄະກບຍຽັກຸໃ ໃ າ ັ; ເນຖາງທິ າຄ ຽຂາຽໄາກ າຖັຄກາງຽັູ ໄະໜບຄກາຍ ຖິກາຈໄາກາ<br />
ຽຄິຸຖະາກ ໃ າ ັ. ຈໃຄ<br />
ັ ໃ ທກຽປາຽນັກໃບໜໄາຖໄທ, ທກຽຂ າຽໄາ ຽືບໃາງບຍຸກທໄາຄຂທາຄ ເ າທ<br />
ຂບຄຖູກໄາ, ຶະ າທນຖາງ, ແຈໄຊືກໄາຄັໄຄຂຶໄຽັຽທຖາຈ , ຽຂໄາກ ັຍຄໄາຄຂບຄຖັຈຊະຍາຖາທ ຖະ<br />
ຄໄາຄຂບຄ ັຄ , ຖະ ງ ັຄ ກາບ າາຈາຄກາຽືບຄ ຈງໃາ ຖັຈຊະຍາ ຖະ ະນະັໃງິຄ. ນຖັກ<br />
ຊາາກາກ ະຈຄເນໄຽນັທໃາ VSCGs ໃຂໄບຂໄາຄງືງ ຄກທໃາ 51 . ເກຸໃຈໃຄກໃາທ, ັ ຄໄາຄ ໃ ໄາຄ ັ ແຈໄ<br />
ປ ັຍກາໄາຄຂຶໄ, ເປູຍຍຍຂບຄຽືບໃາງ ຖະ ະາ ຂບຄ (ທາຄໜໄາຂບຄ) VSCGs, ຽິ ໃຄະໜບຄ<br />
ກາະໜັຍະໜູຈໄາທິາກາເນໄກໃ “ະາິກ” ຂບຄ VSCGs.<br />
ເຂະະຈຼທກ ັ, VSCG ຍ ໃ ທິາກາ, ຽ ຈຼຄໃາທ ັ ໃ ຽຈືບຽັໃທເນງໃ ຖະ ຂາຈັຄ ທາໃຄເ<br />
ຖະ ທາາາຈເກາກທຈບຍແຈໄ. ຍ ໃ ຽ ງ ກາະຽ ຍຍ ຍຊໄທ ກໃຼທ ກ ັຍ າຽຖັຈຂບຄຽຂາຽໄາາ<br />
ກໃບ. ັງ ັຄໃກຸໃ ໄ, ນຖື ໃ ະໃກຸໃ ໄ, ໃ ຽັໃທໜຶ ໃ ຄຂບຄກຸໃ ໃ ຽຄິາກຍຍະໝັກເຽກ ກທໃາ<br />
200 ຖໄາກ ຍ, ຽິ ໃຄແຈໄປ ັຍກະຍນຖາງ າກ ຖະຍຼຍກາຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ ະຍັຍເໝໃ ຂບຄ ະາາ<br />
50<br />
Deelen, L<strong>in</strong>da ຖະ Eva Majur<strong>in</strong> (2008), ບຄກາ ILO, ຫ້ຄການປະ າານຸພາກາຽວັນກສຼຄເ້ຂຄາີ, ‘Village<br />
ທະນາານບ້ານ ຫ່ຄ ສປປ ລາວ’, ປື້ມູ່ມື ສ າລັບ Management Committees ລະ Support Organizations.<br />
51<br />
CGAP focusnote 36<br />
38
ກາຄ. ັຄໝຈກຸໃ ໄບຄແຈໄະຽໜ ຂ ບະຸ ັຈ ຖະ ໄບຄ ຸຖັກະະຂບຄທາຽັືບາ ຍ, ຊໄານາກທໃາຽືໄບເ<br />
ຂບຄຖະຍຼຍກາຈໃຄກໃາທໄບຄແຈໄປ ັ<br />
ັຍກາະິຍັຈາ 52 .<br />
ກາ ັຈັໄຄະິຍັຈຂບຄຖະຍຼຍກາຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ ງ ັຄ ິ ໃ ຄໄາາງນຖາງໂດໃາຄ, ບກຽໜືບາກກາຂາຈ<br />
ກາຶກບ ຍປ ໃ ດູ ໃ ຖະ ກາ ະໜັຍະໜູຈໄາທິາກາ ໃ າຽັ ຽື ໃ ບຸໄບຄຍ ຖິນາທິ ກາຈໃຄກໃາທ ັ ດໃາຄ <br />
າຽຖັຈ. ູ ໄໄາຄ VSCG ຂບຄຖາທ ໃ າ ັ ທິ ກໃາຄກ ັ ເກາຽຍິ ໃ ຄຍັນາທໃາ ະເນໄ ກາຽຄິຸຖະາກ<br />
ຈ າຽ ກາຽກ ກທໃາຽັບ ຄກບຈໄາກາຽຄິືທເຈ, ະາາກາຄ. ກໃຼທຂໄບຄກ ັຍະຽຈັ ໄ ໃກາຂາຈ<br />
ທາຽຂໄາເ ໃ ກ ັຍທິ ກາ ໃ ກໃາຄກ ັ ຖະ ຸຈະ ຄຽໄາໝາງໃາຄໂ, ັງິ ໃ ຄຊືກ ໄາຽ ຈໄທງກາຂາຈ<br />
ຽືບໃາງບຍຸຂບຄະາາກາຄ ຖະ ຍາຄ ັໄຄ ໄາັຈໄາຄະາຍທຈຖໄບ ໃ ຽບືໄບບ າທງ ໃ ຍ ໃ ະໄຄ.<br />
6.1 ຖະຍຼຍກາຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ ຖະ VSCGs: ະຽຈັໃາຄໂ<br />
• ະາິກຂບຄະະກ າກາ ຖທັຄ ບ າາຈກາກບຄຂບຄຍໄາ ເ VSCGs ແຈໄປ ັຍໃາບຍ<br />
ຂໄບຂໄາຄນຖາງ ຽິ ໃຄຽຂາຽໄາະູຽງຖາງປ ັຍຈ ໃຄກໃາທດໃາຄຍ ັ ໃ ໄບຄ ຄເ າງນຖັຄແຈໄປ ັຍເຍບະຸງາຈ;<br />
• ກາຖາງຄາ ຽຊິຄ ຖະ ກາຸໄບຄກທຈກາ ຂບຄະາາກາຄ ະໄາຄເນໄ ທາໃຄເໃ ຖະ ະ<br />
ະຈຄເນໄຽນັຽຊິຄທາຽັແແຈໄ ໃ ະ PAR, ຽິ ໃຄເະຸຍັໃຍ ໃ ຽນັດໃາຄ ັຈຽ;<br />
• າທິຽື ໃບູຄຸຈ ະ ຊືກ າກ ັຈຽັ 10 ກ ຍ ນຖື USD1.150, ຽິ ໃຄເະຸຍັ ໄ, າທິຽື ໃບ<br />
ຂບຄ VSCGs ໃທເນງໃໃກາງ າທ ໃ ກ າ ຈຖໄທ;<br />
• ຽຄິປາກຍັຄ ັຍ າຖັຍ ກາູຽງຽຄິກູໄຖທ ະກ ຈຈ ັກ າແຖ ຖະ ຽປັຈເນໄຽຄິັໜໄບງຖຄ;<br />
• ບ າາຈະດູ ໃກ ັຍະາິກ (SCU) ນຖື ຂາ ປຸໄ (DT MFI) າງນຖັຄແຈໄປ ັຍບະຸງາຈ, ຖະ ບ າາຈ<br />
ກາກບຄຂບຄຍໄາ ະູຽງາຖະຍຈຍາຈ ເກາໄໄາທ ໃ ເ VSCG;<br />
• ຂາຈທາບາຈາາຈ ຖະ ຄຖໃາຄຈໄາທິາກາ, ທາປູໄຈໄາ PC ຖະ ທາ ປູໄ ໃທແ ຖະ<br />
ະ ຍກາ ໃທແ ກໃຼທກ ັຍ MF, ັຄາງເຍັຈາ VSCGs ຽບຄ ໄບັຄາງເບ ຄກາ ັຈັໄຄ ໃ ເນໄກາ<br />
ະໜັຍະໜູ າບ ກ.<br />
52<br />
າຄຽຖືບກບ ກບັໜຶ ໃ ຄ, “ຽຄິາກ” ະຊືກນັໃຼາຽັ “ຶຂບຄະາິກ”, ຽິ ໃຄ ຂ ໄ າກ ັຈກໃາຄກ ັ າຖັຍຂາປຸໄ, າຈາ<br />
20 ຂບຄຖະຍຼຍກາ ໃ SCU ຂບຄະາາກາຄ ແຈໄກ າ ຈຽຄື ໃບແຂແທໄຈໃຄ ັ ໄ:<br />
ໃ<br />
ໃ<br />
1. ປຸໄ ະຍ າາຈບ, ຂາງ ນຖື ໃຼືແຈໄ.<br />
2. າທປຸໄ າາຈຽ ກຊບ ຖະ ແຈໄປ ັຍື ເຽື ໃບງກຽຖ ກກາຽັະາິກ າຍເຈ າາຈະິຍັຈແຈໄາ າຈະຊາ<br />
ຖະຈ ັຍໜ ໄິ ຖະ ຶ<br />
3. ະາິກູ ໄໜຶ ໃ ຄ ຖະ າກໃທກໃຼທຂໄບຄ ຍ ໃ າາຈບຍບຄປຸໄ ຽກ ິຍ (10) ຽ ຽັຂບຄປຸໄັຄໝຈແຈໄ<br />
4. ປຸໄ ຍ ໃ າາຈ າເໄຽັນຖັກ ັຍ ເກາ ໄາະກ ັຽຄິກູໄດືແຈໄ.<br />
39
• ບາກບ 35% ະໄບຄແຈໄຊືກ ັຈຽກັຍເ 3 າງນຖັຄ ກາໄາຄັໄຄ, ຽິ ໃຄເະຸຍັ VSCGs ແຈໄປ ັຍ<br />
ກາງ ກຽທັໄາ .<br />
6.2 ກບຄຶໝູທຼຂບຄຍໄາ<br />
ະາ 4,000 ຍໄາ ໃ ແຈໄປ ັຍຍາຄໃທຂບຄຶ ຂບຄ ັຈະາຽຈຊະກິຈ- ັຄ ຂບຄ ນຖາກນຖາງຂະ<br />
ໜຄກາ, ໃ ແຈໄປ ັຍກາ ັຈັໄຄະິຍັຈຈງໃາ ກະທຄ ກະິກ າ ຖະ ໃາແໄ (MAF), ກະທຄກາ ຖະ<br />
ກາຖຄຶ (MPI) ນຖື ະນະັ ໃງິຄ, ຖິຽຖ ໃ ຖະ ເນໄຶຈງ ບ ຄກາ ັຈັໄຄາກ ຽື ໃ ບກາັຈະາ ໃ<br />
ກທໄາຄຂທາຄ. ຈໃຄ<br />
ັ ໃ ຽນັເູໃື CGAP ຖະ Focus Note 36, ຂບຍຽຂຈ ເກາກຸໄຽບຄ ງ ັຄຂາຈຽຂ ດູ ໃ. ັຄ<br />
ໝຈ ັໄ, ຽຊິຄດໃາຄເຈກ ໃຈ , ກດູ ໃາງເໄຂບຍຽຂຈ ໃ ຽັາຄກາ ຂບຄ ຖະຍຼຍກາ NDT MFI ຖະ ໄບຄ ແຈໄ ຈ<br />
ະຍຼກ ັຍ ະາາກາຄ. ິ ໃ ຄ ໃ າ ັໃ ນຖາງຖໄາຈຖາ ແຈໄປ ັຍກາຽຍ ກໃາງ ຈໄທງທິ ໄ ເປູຍຍຍຂບຄ<br />
“ິຽື ໃບ”, ຈງໃາ “VDF”, ຈງ ບ ັຈາຈບກຽຍັໄງຂໄບຂໄາຄ ໃາ ຖະ ໃທ ເນງໃ ຍ ໃ ຄໄາຄເກາຽກັຍກູໄຶ<br />
ື ນຖື ຸຈະ ຄ ໃ ໄິຄ ເກາຽກັຍກູໄຶກູໄດືື.<br />
7. ິ ໃ ຄໄາາງ າຖັຍຂະໜຄກາຽຄິຸຖະາກເ ຖາທ<br />
7.1 ຂະໜຄກາຽຄິຸຖະາກ: ກາຂໃຄຂ ັ<br />
ຈໃຄ<br />
ັ ໃ ແຈໄຖະຍຸແທໄກໃບ ັໄ, ທາໄບຄກາຈໄາກາຍ ຖິກາກາຽຄິເ ຖາທ ໃ ຍ ໃ າາຈບຍະໜບຄ ັໄ<br />
ໃເນງໃນຖທຄ. ກາບຍຸ ໃ າກ ັຈ ເຽຂຈ ະຍຈ ຖະ າກໃທ ກາຽຄິຸຖະາກຂບຄະາາ, ູ ໄ<br />
ະໜບຄເປູຍຍຍາຄກາ ຖະ ຽິ ໃ ຄາຄກາ ບະິຍາງ ຽຊິຄທາ າ ັ ຂບຄ ທິ ກາກໄແຂບກຖະຍຍ ໃ<br />
ໄຍກ ັຍບຍ ທ, ໝູ ໃຽື ໃ ບ ຖະ າກູ ໄເນໄກູໄດືບກຖະຍຍ.<br />
ຽື ໃບກາບຍຸງ ັຄ າກ ັຈ, ກາຂະນງາງກາບຍຸ ເຽທຖາຈຼທກ ັກ ໃຸໄບຄກາຂະນງາງທເນໄແຈໄຈຈ<br />
ໃຽັຸຈ າ ັ, ຖະ ກາ ຂໃຄຂ ັຽື ໃ ບໄາຄທາຽື ໃບໝັໄຂບຄຖູກໄາ ຂບຄາກໃທ ໃ ຖາງປ ັຍ ໃາ ງ ັຄ ຄ<br />
າກ ັຈ, ຈງະຽາະ ະາາ ຄະນທ ັ, ໃ ກ າຖັຄຂໃຄຂ ັກ ັຍູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກບື ໃ ໂ ເຽຂຈທ<br />
ຽືບຄ, ໃ ຂ ໄແຈໄຼາກ ໃ ທໃາ ຽຂາຽໄາແຈໄປ ັຍບະຸງາຈເນໄກາຂະນງາງິຽື ໃບຽກ 10 ຖໄາກ ຍ (USD1.150),<br />
ືກ ັກ ັຍ VSCGs. VSCGs ງ ັຄ ຂ ໄແຈໄຼຍບື ໃ ບ ກ ໃ ແຈໄປ ັຍກາະໜັຍະໜູາກບ ຄກາ ັຈັໄຄຂບຄຖັຈຊະຍາ<br />
ໃ ກທໄາຄຂທາຄ ຖະ ບ າາຈ ຖະ ບ ຄກາ ັຈັໄຄະນາ , ເຂະະ ໃ MFIs ຖະ SCUs ຍ ໃ ແຈໄປ ັຍຽັ ໃ ັໄ.<br />
ງິ ໃ ຄແກທໃາ ັໄ, ູ ໄະໜບຄຽິ ໃ ຄາຄກາ ຍ ໃ ແຈໄໃາງາ ບາກບ, ເຂະະ ໃ 35% ຂບຄບາກບກ າແຖ ໄບຄແຈໄຊືກ<br />
ັຈຽກັຍ າ MFIs ຖະ SCUs (າງນຖັຄແຖງະ 3 ໃ ຍ ໃ ໄບຄຽງາ ), ຖະ ທກຽຂາງ ັຄຍ ໃ ັແຈໄະິຍັຈ<br />
າ ຂ ໄ ກ າ ຈເຖະຍຼຍກາຸໄບຄກທຈກາ ຖະ ິຈາ ຂບຄະາາກາຄ, ໄາຄເນໄ ທາໃຄເ ຖະ<br />
40
າາຈກທຈກາແຈໄ, ເຂະະ ໃ ຈງນຖັກກາຖໄທ ະ ຊາຍັ ໃ ແຈຈໄປ ັຍເຍບະຸງາຈ ໄບຄ ແຈໄະິຍັຈຈ ໃຄ ັ ໃ ກໃາທ<br />
າ ັໄ.<br />
ກາຂໃຄຂ ັ ໃ ູຄ, ຽຊິຄດໃາຄເຈກ ໃາ, ໃຍ ໃ ເະນຖາຈປຄຄາ. ຈໄທງະາຍທຈຖໄບຈໄາິິກ າ ກ າຖັຄແຈໄ<br />
ປ ັຍກາັຍຸຄ ຖະ ຽປັຈເນໄ ກາຂະນງາງກາຍ ຖິກາຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ຽັາຄກາ ັໄ, ັ ທາ ັຈ<br />
ຽທໃາ ະຸ ຍັໃຂາຈະ ັກຄາ ( ໃ ທາາາຈຍ ໃໄບ), ທາ າິ າາ ນຖື ຍາຄໃທ. ເ<br />
ຂະະ ໃ ຂະໜຄກາະາາຂະນງາງທດໃາຄທໃບຄແທ ຖະ ະາານຖາງນໃຄ ໃ ດູ ໃຖໄທ ັໄ, ກາຶກ<br />
ບ ຍປ ຈໄາກາຽຄິ ນົື ກາ ຽຄິຸຖະາກ, ໃ ກາຶກາ ຖະ ະ ຍກາ ກ ໃ ແຈໄປ ັຍກາທໃາໄາຄຖໄທ. ຽື ໃບຄ<br />
າກຖັກະະ ໃ ຍ ໃ ໃຼຄ ເກາະໜບຄະ ັກຄາ ໃ ກາຶກາ ຖະ ະ ຍກາເແຖງະ ັໄ, ໃາປຄຄາ<br />
ໃູຄຂຶໄ, ໃທໃາຸະາຍຂບຄກາຍ ຖິກາຍ ໃ ແຈໄູຄຂຶໄາ. ໃ າາກ ໃື, ະາາ ຽຖັຄຽໄາເໃ<br />
ະ ັກຄາຂບຄູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກ, ຽິ ໃຄ ຊາ ັຍະງາກບະຸຈ ໃ ໄບງ ໃ ະຽຖ ໃ ໄ ຖະ ຍ ໃ າາຈ<br />
ຂໃຄຂ ັກ ັຍະາາ ໃ ຊາະກາຽຄິ ໃ ຽຂັໄຂຄແຈໄ. ຂະຍທກາ ໄ ງິ ໃ ຄ ຽັກາາຍຂູໃ າຽຖັຈເກາັຈ<br />
ະາຂບຄຂະໜຄກາກາຽຄິຸຖະາກ.<br />
7.2 ກະຍຂບຄຖະຍຼຍກາຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ ຖະ ກາຂາຈ ັຍະງາກບະຸຈ ໃ ທາ<br />
າາຈ ເ ຖາທ<br />
7.2.1 ຖະຈ ັຍກາຄ (Meso Level): ທາໄບຄກາ<br />
ຖະຍຼຍກາ ກໃຼທກ ັຍກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ບບກຈງ ະາາ ນໃຄ ຖາທ ັໄ ປຼກປໄບຄ ເນໄ VSCGs <br />
ຽຄິາກຍຍະໝັກເຽກ 200 ຖໄາກ ຍ ຽື ໃ ບ “ງ ກຖະຈ ັຍ” ເນໄກາງຽັ DT MFIs ນຖື SCUs ໃ ເຍ<br />
ບະຸງາຈ. າທຂບຄ VSCGs ເະຽຈ ໄ ຈງະາ ໃ 300.<br />
ເະຸຍັ, ທາປູໄ ຖະ ະ ຍກາກໃຼທກ ັຍການັໃຼ VSCG (ນຖື VDF) າຽັ ບ ຄກາ ັຈັໄຄທິາກາ<br />
ໃ ເຍບະຸງາຈ ເປູຍຍຍ DT MFI ນຖື SCU ເ ຖາທ, ຽກືບຍຽທໄາແຈໄທໃາ ແຈໄປ ັຍກາູກຂາຈຈງ ູ<br />
ກາຽຄິຸຖະາກຂບຄຖາທ (Lao Microf<strong>in</strong>ance Center/MFC). ໃ ຽັະຊາຍັ າບິຈ, ຖະ ປບຈະຸຍັ ໄ,<br />
ຽັະຊາຍັຈຼທ ໃ ຄາແຈໄປ ັຍກາັຈະາ ຖະ ແຈໄປ ັຍກາະໜັຍະໜູ າກ ບ ຄກາາກ ຽື ໃ ບກາ<br />
ັຈະາ ຽື ໃ ບການັໃຼ ກໃຼທ ກ ັຍກາຈ າຽ ກາຂບຄ ຖາທ າກ ຽາ 2007 ຖະ ະ ິໄຸຈເ<br />
ຽຈືບ າ 2010. ຄາ ໃ ແຈໄປ ັຍຶະໜັຍະໜູາກ Dutch Rabobank Foundation, ຽິ ໃຄແຈໄປ ັຍກາ ັຈ<br />
ັໄຄະິຍັຈຈງ MFC, ແຈໄປ ັຍກາະໜັຍະໜູ ຖະ ິຈາ ຈງ SNV Ne<strong>the</strong>rlands 53 . ັຍໃ ັໄາ,<br />
VSCGs (ຖະ VDFs) ໃທເນງໃ ໃ ແຈໄຈ າຽ ການັໃຼ ແຈໄປໄບຄຂ ກາໃທງຽນຖືບາກ MFC. າກະ ຍ<br />
ກາ ໃ ງ ັຄເໝໃ, ິ ໃ ຄ າ ັ ໃ າາຈະນຖຸຍແຈໄໃ ຽື ໃ ບະິຍັຈການັໃຼດໃາຄະ ຍ າຽຖັຈ, າຽັໄບຄແຈໄ<br />
53<br />
ັຍໃ 2009, ບຄກາັຈະາ ຂບຄະຽຈ ປບຖັຄ ຍ ໃ ແຈໄ ໃທປໃທຈໄາກາຽຄິຸຖະາກບ ກຖໄທ.<br />
41
ກາໃທງຽນຖືບຈໄາທິາກາ ເແຖງະງາທ ຖະ ກາ ໃທງຽນຖືບຈໃຄກໃາທ ັ ໃໄບຄແຈໄເໄປຄຄານຖທຄ<br />
ນຖາງ. ະນຖຸຍ ັໄໂທໃາ າ ທືໄເກາຶກບ ຍປ ໃ ທາ າຽັ. ກາະຽ ໃາທໂ ບ ຄ າຄາ ໃ<br />
ກໃາທາຂໄາຄຽິຄ ັໄ ະ ຈຄເນໄຽນັທໃາ ະາ ິຍ ັືໄຶກບ ຍປ ໃ າຽັ າຖັຍເ ຂໄາຄໜໄາ, ຊໄານາກັຄ<br />
300 VSCGs ໄບຄແຈໄະິຍັຈ ກາະຽໜ ຂ ເຍບະຸງາຈ ເນໄະ ຍ າຽຖັຈຍຍທິາກາ.<br />
7.2.2 ຖະຈ ັຍກາຄ (Macro Level): ທາໄບຄກາ<br />
ະຸຍັ, ະກກາຽຄິຸຖະາກຂບຄ ະາາ ກາຄ ໃແຈໄ ທຼກນຖາງຽກ ແ ໃ ກ ັຍ າທູ ໄະໜບຄ<br />
ກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ຽັາຄກາ ໃ 16 ນໃຄ. ຈໄທງ 300 VSCGs າຽັໄບຄແຈໄຂ ເຍບະຸງາຈ, ກາຈ າຽ <br />
ຂ ັໄບ ັຈຽຖືບກ ຖະ ະ ຽ , ຖະ ດໃາຄ ໜໄບງ ໃ ຽັາຄກາ, ບ ກະາ 4,700 VDFs າຽັໄບຄແຈໄ<br />
ຖຄະຍຼ, ບກຽໜືບາກ ັໄ ງ ັຄ ໄບຄແຈໄແດໄຼດາທິຄ ຖະ ຍ ທຽບກະາ ຽື ໃ ບຸໄບຄິຈາ<br />
ຍັຈາະຊາຍັກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ດູ ໃຖໄທ ັໄ, ັຽັບ ັະໄຄທໃາ ະຖິາ ທຼກຄາ ໃຽກ ທາາາຈ<br />
ໃ ດູ ໃະຸຍັດໃາຄໃບ.<br />
7.3 ກາຶກບ ຍປ ຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ ຖະ ກາເນໄ າຶກາ: ກາບຍະໜບຄ<br />
ຽື ໃບຼຍກ ັຍທາໄບຄກາຈໄາຶກບ ຍປ , ກາະໜັຍະໜູຈໄາທິາກາ ຖະ ກາຶກາ ເຂະໜຄກາ<br />
ຽຄິຸຖະາກ, ກາບຍະໜບຄ ໃ ທາໄບຄກາ ັໄ ຽນັທໃາ ຂ ໄ າກ ັຈດໃາຄເນງໃນຖທຄ. ຼຄຍ ຖິ ັຈຈຼທ ໃ <br />
ທິາກາະຽາະ, MCF, ະໜບຄກາປຼກປໄບຄເນໄະໜັຍະໜູເຂບຍຽຂຈ ຍທ ຄບ, ຈງ ັກຶກບ ຍປ <br />
2 ໃ ຽປ ັຈທຼກຽັຽທຖາ ຖະ ບ ກ 2 ໃ ຽປັຈທຼກຍ ໃ ຽັຽທຖາ, ຖະ ບ ກ 20 ໃ ຽັ ັຍະງາກບ ໃ <br />
ເຽທຖາ ໃ ທາໄບຄກາຈໄາຶກບ ຍປ . ໜຶ ໃ ຄເຸຖະກິຈເນໄ າຶກາ, EBIT (www.ebitconsultancy.com) ໃ<br />
ໃ ຶກາ ໃ ກໃຼທຂໄບຄ 13 ໃາ, ໃຼທາະຽາະຈໄາຍັ , ກາທຍຸາງເ ຖະ ກາ ະິຍັຈຖະຍຼຍ<br />
ບ ກ 2 . ເຂ ໄ ັຄຽກຈຸຈໄາງ, 2 ະາ (ະາ ຖາທ ຽື ໃ ບໃຄຽ ກາັຈະາຸ ຍຍງືງ ຄ<br />
ນຖື LA, ຖະ ະາ ຖາທ ຽື ໃ ບກາັຈະາ ຖະ ະາຍ ທຈຖໄບ ໃ ຍ ໃ ນທ ັຄກ າແຖ ນົື NALD)<br />
ແຈໄ ຈະຍຼກ ັຍ າ ັກຄາາງ ກຖັຈຊະ , ປທກ ັຖໄທ ະ ັກຄາ 12 ໃ ະໜບຄກາຍ ຖິກາຈໄາ<br />
ທິາກາະຽາະ ເນໄ<br />
VSCGs. ະຊາຍັກາຶກບ ຍປ ຂບຄະາາກາຄ ງ ັຄ ຂາຈນຖັກູຈ ຖະ ູ ຶກ ໃ<br />
ຽໝາະ ກໃຼທ ກ ັຍກາຽຄິຸຖະາກ. ະນາທິະງາແຖນໃຄາຈ ຂບຄ ຖາທ ນຖັກູຈຍາຄໃທ ໃ ຈໄາກາ<br />
ຽຄິ ະຍຈ, ໃທໃາຍ ໃ ະນງຈ ໃ າກະິຍັຈທິຄ າຖັຍກາັຈະາຂະໜຄກາຽຄິຸຖະາກ. ຸຈໄາງ,<br />
ູກາຄກາຽຄິຸຖະາກ ACLEDA-ASEAN ຂບຄາກືໄ (ACLEDA-ASEAN Regional Microf<strong>in</strong>ance<br />
Center / AARMC) ດູ ໃກ າູຽງ ງ ັຄ<br />
ຍ ໃ ັ າຂາຂະນງາງກທໄາຄຂທາຄ ຖະ ງ ັຄ ໄບຄແຈໄກໄແຂຍັນາ<br />
ັຍະງາກບະຸຈ າງເກຸໃຂບຄຽບຄ ເແຖງະຽຖ ໃ ໄ.<br />
42
7.4 ຖະຈ ັຍກາຄ (Meso Level) ນຖື ຄຖໃາຄຈໄາກາຽຄິ<br />
ເະາຍທຈຖໄບ ໃ ຽບືໄບບ າທງເນໄກໃກາຽຄິຸຖະາກ (ຊະນຖຄກາະງຍາງ, ບ ຄກບ ໃ ປ ັຍິຈບຍຈໄາ<br />
ກາຽຄິ<br />
ໃ ທິາກາະຽາະ ຂບຄະກກາຽຄິຸຖະາກ, ຖະຍຼຍກາໃາຄໂ) ໃ ດູ ໃເະຸຍັ 54 ,<br />
ກາ ັຈັໄຄະິຍັຈດໃາຄ າຽຖັຈຈ ກາງ ຽັຸຈຽ ັໄໜັກ າ ັ. ຈໃຄ<br />
ັ ໃ ຽນັກໃບໜໄາ ໄຖໄທ, ຍັນາ ໃຄໄາຄນຖັກ ັ<br />
(bottleneck) າຖັຍກາັຈະາຂບຄຂະໜຄກາຽຄິ (ຂະໜາຈໄບງ) ໃກາຂາຈຽຂ ັຍະງາກບ<br />
ະຸຈ ໃ ທາາາຈ, ັຄ ທາປູໄຽຖິກຽິ ໃຄ ຖະ ກທໄາຄຂທາຄ, ຖະ ິຄ ັຄກທໃາ, ກາຂາຈຽຂ ກາຶກບ ຍ ໃ ,<br />
ກາຶກາ ຖະ ກາ ະໜັຍະໜູຈໄາທິາກາ ຽື ໃ ບ ັຈກາກ ັຍະຽຈັ ໃ ໄາຄາ ໄ. ບກຽໜືບາກິ ໃ ຄບ າທງ<br />
ທາະຈທກເກາຶກບ ຍປ ຖໄທ, ໃທະກບຍ າ ັບື ໃ ໂ ຂບຄຄຖໃາຄຈໄາກາຽຄິ ງ ັຄຍ ໃ ັແຈໄາຖະຈ ັຍ<br />
ໃ າຽັ ຽື ໃ ບະໜັຍະໜູກາັຈະາຂບຄຂະໜຄກາກາຽຄິຸຖະາກເນໄຽຂັໄຂຄ.<br />
7.4.1 ກາກໄບຄູ ໄາກຽຄິ<br />
ກບຄຶກໄບຄູ ໄາກຽຄິ (DPF) ບາຈ ຍຈຍາຈ າ ັ ເກາັຈະາຂະໜຄກາ ກາຽຄິ ະຍຈ ຖະ<br />
ກາຽຄິຸຖະາກ (RMF) ຽື ໃບຄາກທາ າ ັຂບຄກາາກຽຄິ ໃ ຽັນຖໃຄຶ, ຖະ ກາ ຂາຈທາໜໄາ<br />
ຽື ໃບຊື ໃ<br />
ກໃຼທັກ ັຍກາາກຽຄິກ ັຍູ ໄະໜບຄກາຍ ຖິກາຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ.<br />
ເປູຍຍຍ ໃ ຽັາຄກາ,<br />
DPF ແຈໄໃຼ MFIs ຖະ SCUs ໃ ເຍບະຸງາຈ ແຈໄຽັດໃາຄຈ . ກບຄຶ ແຈໄປ ັຍກາໄາຄັໄຄຂຶໄເ<br />
1999 55 ຖະ ແຈໄງກບບກາກ ະາາກາຄ ເຽຈືບຶຈະາ 2007. ກບຄຶຈໃຄກໃາທ ັ ະໜບຄກາກຸໄ<br />
ກທູຄຸຈຽຊິຄ 20 ຖໄາກ ຍ ໃ ຍັ . ຽຊິຄດໃາຄເຈກ ໃາ, ັງ ັຄ ຍັນາຈໄາກາ ັຈັໄຄ ຖະ ຼຄ 7 ເ 15<br />
ະາາ ໃ ຽັະາິກຂບຄກບຄຶຈໃຄກໃາທ. ັ ເຍະຽໜ ບ ັ າບິຈ າຖັຍ ກາຽຂໄາປໃທຽັະາິກຂບຄກບຄ<br />
ຶ ຂບຄ ະຊາຍັກາຽຄິຸຖະາກ ງ ັຄ ຍ ໃ ັແຈໄ ກາຈ າຽ ກາ,<br />
ໃທໜຶ ໃ ຄບາຈຽັງໄບກາຂາຈທາປູໄ<br />
ຖະ ທາ ຽຂໄາເ ຂບຄ ຂະໜຄກາ RMF ໃ ກ ັຍ DPF, ຖະ ໃທ ໜຶ ໃ ຄບາຈຽັງໄບກາຂາຈກາັຈະາ<br />
ຂບຄ DPF ຽບຄ. ຽື ໃບູ ໄະໜບຄ RMF ໃ ຽັາຄກາ ທາໄບຄກາ ໃ ກໃາຄ າກະາາ, ຽັ ໃ : ຶ<br />
ໃ ບບກຈງ ູ ໄ ະໜບຄ RMF ໃໜໄບງກທໃາ, ໄາຄງຸຈະາຈປໃທກ ັກ ັຍ DPF ກໃຼທກ ັຍ DT MFIs ຖະ<br />
SCUs ຖະ ະໜບຄກາະໜັຍະໜູຈໄາທິກາເນໄກໃ DPF ະຽັະນງຈດໃາຄງິ ໃ ຄ.<br />
54<br />
ຽຊິຄໃທໃາ ຖະຍຼຍກາໃາຄໂ າຈນທ ັຄທໃາະືຍ ໃ ແຈໄປ ັຍກາັຍຸຄດໃາຄ ໃ ຽື ໃບຄ ໃາກາ ັຈັໄຄະິຍັຈ ຖະ ທັກ ັຍູໃ<br />
ປໃທຄາໃາຄໂ ຽິ ໃຄະແຈໄປຼປູໄຽ ໃ ຂຶໄ. ງິ ໃ ຄແກທໃາ ັໄ, ຈໃຄ<br />
ັ ໃ ະຽນັແຈໄາກຂໄາຄຖຸໃ ໄ, ຄກາ GTZ ໃ ນາກ ໃຽຖ ໃ ະິຍັຈເໝໃໂ ໃ ຽບ ໄທໃາ<br />
“ກາຽຂໄາຽຊິຄຫົ່ຄທືນ າຖັຍຸກງາກ, ຽິ ໃຄໜຶ ໃ ຄເຸຈະຄນຖັກຂບຄຄກາ ໃ ະໄຄ ເກາະໜັຍະໜູະາາກາຄ ເກາ<br />
ັຍຸຄຖະຍຼຍກາຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ, ຖະ ັຄໄາຄ ງຸຈະາຈ ຖະ ະິຍັຈຄາ ເກາ ັຈັໄຄະິຍັຈ ຖະຍຼຍກາຈໃຄກໃາທ.<br />
ັ<br />
55<br />
ບ ຄາຂ ໄກຖຄຂບຄຖັຈຊະ ກະທຄກາຽຄິ ກໃຼທກ ັຍກາໄາຄັໄຄ ກບຄຶກໄບຄູ ໄາກຽຄິ ະຍັຍຽຖກ 1285/ກກຄ,<br />
ຖຄທ ັ 23 ກ ັງາ 1999.<br />
43
7.4.2 ຖະຈ ັຍກາຄ (Meso Level): ິ ໃ ຄໄາາງ ຖະ ບກາຈຽ ໃ ຽ ຈງນງ ໄ<br />
• ນໄບຄກາຂ ໄູຂໃາທາ ກໃຼທກ ັຍ ິຽື ໃ ບ (Credit Bureau): ນໄບຄກາຂ ໄູຂໃາທາ ກໃຼທ ກ ັຍ ິຽື ໃບ<br />
(CIB) ໃ ດູ ໃ ັໄ ຼຄໃຽປັຈທຼກກ ັຍະາາ, ຽິ ໃຄປຼກປໄບຄເນໄຖາງຄາຽັະ າຸກຽຈືບ ເນໄກໃ<br />
ະາາກາຄ ກໃຼທ ກ ັຍິຽື ໃບຸກະຽຈ ໃ ູໃາຽກ ນຖື ຼຍ ຽ ໃ າ US$3,000 ຖະ, ເາຄກ ັຍ<br />
ກ ັ, ະຊາຍັ ໃ ຊືກຸໄບຄກທຈກາ ັໄ າາຈ ຽຂໄາຽຊິຄຂ ໄູຂໃາທາ ກໃຼທກ ັຍິຽື ໃບແຈໄຽັ ໃ ກ ັ. ເ<br />
ະຸຍັ ະຊາຍັກາຽຄິາກ (IFC) ກ າຖັຄິາຖະາເນໄກາະໜັຍໜູ CIB, ຖະ ຂະນງາງຂບຍ<br />
ຽຂຈແງ ັຄຂະໜຄກາ ກາຽຄິຸຖະາກ.<br />
• ທ ັຈະະ າເກາ າຖະ ຖະ ຖະຍຍ ິິກ າ: ັຄທ ັຈະະ າເກາ າຖະ ຖະ ຖະຍຍ ິິກ າ <br />
ຽໄາໝາງເໃ ປ ັຍະ ກ ັຍກາຽື ໃ ບແນທກາຽຄິ ໃ ບໃບບ. ກ ຈໝາງ ທໃາ ຈໄທງກາ ຸໄບຄປ ັຍະກ ັ<br />
ກາ ໄາະກ ັ, ຽຊິຄໃທໃາແຈໄປ ັຍກາປ ັຍປບຄຈງະານໃຄາຈ, ໃງ ັຄຍ ໃ ັແຈໄປ ັຍກາ ັຈັໄຄະິຍັຈ<br />
ດໃາຄຽັາຄກາຽື ໃ ບ.<br />
• ະນຖາຈຶ (Capital Market): ຽັະນຖາຈນຸ ໄບ ັ າບິຈ ໃ ະຽ ຈຈ າຽ ກາເ 2010.<br />
• ກາຶກາຈໄາກາຽຄິ າຖັຍ ູ ໄຍ ຖິກ: ະຸຍັ ງ ັຄຍ ໃ ັ ກາຶກາຈໄາກາຽຄິ າຖັຍູ ໄຍ ຖິກ.<br />
• ກາກທຈບຍຍັ ຖະ ກາ ຍັ : MFIs ຖະ SCUs ໃ ເຍບະຸງາຈ າ ຽັໄບຄແຈໄ ກາກທຈ<br />
ບຍາກາງບກ ດໃາຄ ໜໄບງ ຖະ ັໄຄ. ໄໃໃທໜຶ ໃ ຄຂບຄຂ ໄກ າ ຈຂບຄະາາກາຄ ໃ ງ ັຄຍ ໃ ັແຈໄ<br />
ປ ັຍກາຍັຄ ັຍເໄເະຸຍັ. ັກຍັ ໃ ແຈໄປ ັຍກາປ ັຍປບຄດໃາຄຽັາຄກາ ໃ ດູ ໃະຸຍັໃງ ັຄນາງາກ<br />
ຖະ ຖາາຄ. ະາາກາຄ, ຽຊິຄດໃາຄເຈກ ໃາ, ແຈໄະິຍັຈກາກທຈບຍັຄທິຄ ຖະ າກຽບ<br />
ກະາ.<br />
8. ກາະາຄາ ຖະ ກາຽ ງໃ<br />
8.1 ກຸໃຽປັຈທຼກຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ ຂບຄ ຖາທ<br />
ັ ທາໄບຄກາູຄ ຖະ ກາະໜັຍະໜູ າຖັຍກາະາຄາຂບຄູໃປໃທຄາ ເ ຂະໜຄກາຽຄິຸ<br />
ຖະາກ ເ ຖາທ 56 57 . ເແຖງະໃາາ, MFWG ໃ ຍ ໃ ຽັາຄກາ, ຽທ າຖັຍູໃປໃທຄາາກນຖາງຂະ<br />
56<br />
ຽຍິ ໃ ຄ: ກບຄະຸນໃຄາຈ ັໄຄ ບຄ ກໃຼທ ກ ັຍ ກາຽຄິຸຖະາກ, າ 2007 ໃ ູ ໄ ໃທປໃທັຄໝຈຽຂໄາປໃທ; ກບຄະຸ<br />
ຶການາຖື ກາຽຄິຸຖະາກ ຽຂຈາກຽໜືບ ັໄຄ 5 ໃ ູ ໄ ໃທປໃທັຄໝຈ ເຽຂຈາກຽໜືບຂບຄະຽຈ ຽຂໄາປໃທ; ຍຈຖາງຄາຂບຄ<br />
ADB/FIRST 2006, “ການຽຄີນເນຽຂຈນນະບຈ ຢູ ່ ສປປ ລາວ, ວາມ້ຄການ ລະ ການບສະໜຄທີງືນງຄ, ຜນສ າຫົວຈາມວ<br />
ຽອືນ”, Brett E. Coleman, Jon Wynne-Williams; “ຍຈທິແ ກາ ຽຂໄາຽຊິຄຖະຍຼຍກາຈໄາກາຽຄິ ຖະ ກາທຍຸຈູຖ”,<br />
IFC/MPDF, 2007.<br />
44
ໜຄກາ, ແຈໄຽປັຈເນໄໃບຄທໃາຄ ໄຍຖຄ. ຽຊິຄດໃາຄເຈກ ໃາ, MFWG ະຽ ກ ັຍຍັນາໜັກໜໃທຄ າກ ກາຂາຈ<br />
ັຍະງາກບະຸຈ ຖະ ຄປໃາຄກາ ັຈັໄຄ.<br />
MFWG ແຈໄປ ັຍກາໄາຄັໄຄຂຶໄເຽຈືບຶຈະາ 2007 ໃ ຸຈະ ຄນຖັກ ຽື ໃ ບ “ໄາຄທາຽຂັໄຂຄຈໄາ<br />
ກະຍຂບຄກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ການຖຸຈໃບທາຸກງາກ ຈງກາໃຄຽ ທິ ກາະາຄາ ຽື ໃ ບກາຽຄິ<br />
ຸຖະາກ ໃ ງືງ ຄ ໃ ຸໄຄໜໄາແູໃນຖັກກາະິຍັຈ ໃ ຈ ເຖະຈ ັຍາກ (ບ ຄາ ນຖັກກາ າ ັຂບຄ CGAP) ເ<br />
ຖາທ” 58 .<br />
MFWG ແຈໄປ ັຍກາງບປ ັຍ າງເະາ ກາຽຄິຸຖະາກ ັຄາງເ ຖະ າງບກ ຖາທ . ກາ<br />
ໃທງຽນຖືບຂບຄ ັ ແຈໄປ ັຍກາປໄບຄຂ າກນຖາງໂາກໃທ ນຖື າຖະກິຈ ຂບຄູ ໄເນໄຶ, INGOs ຖະ ູ ໄເນໄຶ<br />
ຸຖະກິຈ ໃ ບກນາຂ ໄູ ກໃຼທ ກ ັຍກາຽຂໄາຽຊິຄະາຍກາຂບຄກາຽຄິຸຖະາກເ ຖາທ, ໄບັຄ ກາ<br />
ໃທງຽນຖືບເກາ ັຈກບຄະຸຶການາຖືໃາຄໂ. ັງ ັຄແຈໄ ັຈກບຄະຸໃາຄໂ ໃ<br />
ຸຈະ ຄເໃຖກໃຼ<br />
ະ ຍກາ, ກາປຼປູໄ ຖະ ບກນາທິ ກາກໄແຂ; ຽຊິຄດໃາຄເຈກ ໃາ, ກບຄະຸໃາຄໂ ັໄ ຍ ໃ ແຈໄຊືກ ັຈຂຶໄເ<br />
ແຖງະນຖັຄ ໄ. ັແຈໄກ າ ຈ ຖະ ຽ ງໃຂ ໄູ, ນຖໃຄຶກາຶກາ າຖັຍ ູ ໄຽປັຈທຼກຈໄາກາຽຄິຸຖະາກເ<br />
ຖາທ ຽື ໃ ບຶກາ ໃ ດູ ໃໃາຄະຽຈ, ຖະ ງ ັຄ ຽປັຈໜໄາ ໃ ຽັຽທ າຖັຍກາື ໃ າທັຖະນທໃາຄ ະາາ ກາຄ<br />
ຖະ ຂະ ໜຄກາ ກາ ຽຄິຸຖະາກ. MFWG ແຈໄຽຖືບກັໄຄະະຍ ຖິນາ, ໜໄາທຼກ ຖະ ຍັ ະາາ<br />
ຖະ ຽທັຍແ໌ ກ າຖັຄແຈໄປ ັຍກາັຈະາ.<br />
8.2 ກຸໃຽປັຈທຼກຈໄາກາຽຄິ ຂບຄ ກບຄະຸຸຖະກິຈຖາທ<br />
ກຸໃຽປັຈທຼກຈໄາກາຽຄິ ໃ ຽັໃທໜຶ ໃ ຄຂບຄ ກບຄ ະຸຸຖະກິຈຖາທ (LBF), ກາຶການາຖືຖະນທໃາຄາກ<br />
ຖັຈ-ຽບກະ ໃ ແຈໄ ັຈັໄຄຂຶໄຈງ ບ ຄກາ ກາຽຄິາກ /ບ ຄກາັຈະາາກຽບກະ ໃ ໄາຂບຄ (IFC/<br />
MPDF),<br />
ຽິ ໃຄະຽຈັ ໃ ກະຍ ໃ ກາຈ າຽ ຄາ ໃ ະິຈິ ຂບຄ<br />
ະນຖາຈກາຍ ຖິກາຈໄາກາຽຄິ<br />
ຖທັຄ ະນ ຖາຈ MF ຖະ RF, າາຈແຈໄປ ັຍກາກໄແຂ ເຖະຈ ັຍກາຽືບຄຂ ັໄູຄ. ຸກໂະາາ,<br />
ະາ ະາາ, MFWG ຖະ formal MF <strong>in</strong>itiatives ແຈໄຽຂໄາປໃທເກບຄະຸຸຖະກິຈຖາທ. ຽື ໃບຄາກ<br />
ກາຊບຶໃທງຽນຖືບຂບຄ IFC, ກິຈະກ າຂບຄ LBF ໃ ໜໄບງຖຄ ັຍໃ 2009 ຽັໄາ.<br />
9. ກາຍ ຖິນາຖະຍຍຂ ໄູຂໃາທາ ຖະ ກາະໜັຍະໜູຂບຄ ັ<br />
75% ຂບຄູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ເຍບະຸງາຈ ຖະ ຈ ະຍຼ ເ ຖາທ າ<br />
ເໄຖະຍຍ<br />
Microbanker (MB), ໃ ໄາຄຂຶໄຈງ GTZ/FAO. ະາາກາຄ ຖະ ຍ ຖິ ັຈຶກບ ຍປ ບຄນໃຄ MFC ຖະ<br />
57<br />
ຽຍິ ໃ ຄ: ບຈສ າຫົວຈ “Quality <strong>in</strong> Aid Management for Microf<strong>in</strong>ance Survey: Good Practice <strong>in</strong> <strong>the</strong> Lao PDR, a<br />
CGAP based study”, Timo H. Hogenhout, MWG, ິຊຸາ 2007.<br />
58<br />
ໜໄາທຼກຂບຄ MFWG<br />
45
EBIT ໃ ທາປູໄ ຖະ ະ ຍກາ ເກາ າເໄ MB ຽັດໃາຄຈ , ຽິ ໃຄ MFC ງ ັຄແຈໄປ ັຍກາປ ັຍປບຄ. ັ<br />
ງ ັຄ ະຍັຍາາຖາທຂບຄ MB, ຖະ ປບຄປ ັຍາາແບ ກຈໄທງ. ຈໄທງທາາຈນທ ັຄ ໃ ະຂະນງາງຂະໜຄກາ<br />
ຽຄິຸຖະາກ ໃ ຽັາຄກາ, ຖະຍຍຍ ຖິນາຂ ໄູຂໃາທາ (MIS) ິ ໃຄກາງຽັິ ໃ ຄ ໃ າ ັ; ຽາະ ັກໃຼທຂໄບຄກ ັຍ<br />
ກາະໜັຍະໜູ. ຽາະທໃາ ັ ທ າຽັບ ັປ ຍຈໃທເ ຖາທ, MB ິ ໃຄຽັປຄັກຈ ັ, ໃທໃາທາ<br />
ປູໄ ໃ າຽັ ຈໄາະ ຍກາກໃຼທກ ັຍຕກຕ ດູ ໃເະຽຈ າຽັໄບຄແຈໄປ ັຍກາັຍຸຄຂຶໄື ໃ .<br />
9.1 ຖະຍຍຸໄບຄຂ ໄູຂໃາທາ ຖະ ກບຄຶກູໄດື ໃ ຸ ຸໄບຄ: VSCGs ຖະ VDF<br />
ເະຸຍັ, ງ ັຄຍ ໃ ບ ຄກາ ັຈັໄຄເຈ ໃ ຽປັຈທຼກກ ັຍ CMLFs ໃ າເໄຖະຍຍກາຍ ຖິນາຂ ໄູຂໃາທາ (MIS) ນຖື<br />
ຖະຍຍກາຍ ຖິນາຍຍບາິກ, ບກາກ MS Excel ໃ ັຄຖທ, ເຖະຈ ັຍຽືບຄ. ຽື ໃ ບເນໄກາຍ ຖິນາ,<br />
ທຍຸ ຖະ ິຈາ CMLFs ະ ຍ າຽຖັຈ, ໄບັຄະຖິຈຍຈຖາງຄາ ໃ ກໃຼທຂໄບຄ ຖະ ຂ ໄູ ໃ ເໄ າຖັຍ<br />
ກາຍ ຖິນາຂ ໄູຂໃາທາ ັຄະິຍັຈາຂ ໄກ າ ຈຂບຄະາາກາຄ, ັິ ໃຄ ທາ າຽັບ ັປ ຍຈໃທ ເ<br />
ກາັຈະາຸະາຍຂບຄ VSCG/VDF ຈງະຽາະໃກາຸໄບຄຍ ຖິນາຂ ໄູຂໃາທາ (MIS).<br />
10. ິ ໃ ຄໄາາງ ຖະ ບກາຈ - ກາທິຽາະ ຸຈຂຄ, ຸຈບໃບ, ບກາຈ, ກາາຍຂູໃ<br />
(SWOT) ຂບຄຂະໜຄກາຽຄິຸຖະາກ ເ ຖາທ<br />
10.1 ຂ ໄແຈໄຼຍ<br />
<br />
ະາຍທຈຖໄບຈໄາິິກ າ ໃແຈໄຖະຈ ັຍາຈະຊາ;<br />
<br />
ບ ຄກາ ັຈັໄຄາກ ຽື ໃ ບກາັຈະາ ຍາຄບ ຄກາ ໃ ຽຂັໄຂຄ, ຂ ໄູກັເແຖງະງາທ;<br />
<br />
ຽືບໃາງ ໃ ບ າາຈ ໃ ກະາງດູ ໃ ໃທແ ຈງໃາ ບ ຄກາ ັຈັໄຄະນາ ຂບຄ ັກ ະາ ະິທ ັຈ<br />
ຖາທ; ຖະ<br />
<br />
ະ ັກຄານຖັກນຖໃຄາງເຖັຈຊະຍາ ໃ ທາປູໄ, ະ ຍກາ ຖະ ທາ ຽຂໄາເ ໃ ທຼກຄາ<br />
ຈໃຄກໃາທ.<br />
ັ<br />
10.2 ຸຈບໃບ ຖະ ຍັນາ<br />
<br />
ຽຍິ ໃ ຄືທໃາ ຂາຈທາບຈໃບຄະາກ ກຼທກ ັ ຖະນທໃາຄ ກ ຈໝາງ , ຈ າຖັຈ, ໄຄກາ ຖະ/ນຖື ຂ ໄ<br />
ກຖຄ ໃ ກໃຼທຂໄບຄກ ັຍ (ເກາັຈະາ) ຂະໜຄກາ ກາຽຄິຸຖະາກ;<br />
<br />
ທາບາຈາາຈຂບຄະ ັກຄາ ເະາາກາຄ, າຄຈໄາ າທ ຖະ ຸະາຍ;<br />
46
ຖະຈ ັຍ ໃ ດູ ໃຂບຄ IT ຖະ ິ ໃ ຄບ າທງທາະຈທກຈໄາຄຖໃາຄບື ໃ ໂ;<br />
<br />
ຂາຈທາາາຈເຖະຈ ັຍຸຖະາກ ັຄ າທ ຖະ ຸະາຍ; ຖະ<br />
<br />
ທາໜາໜໄຂບຄະາກບ ໃາ ຖະ ຂາຈຄຖໃາຄືໄຊາ ັຄາຄຈໄາທ ັຈຊຸ ຖະ ຽັກຖ .<br />
10.3 ບກາຈ<br />
<br />
ຊະນຖຄກາະງຍາງຂບຄ ຖັຈຊະຍາ ນໃຄ ຖາທ ະໜັ ຍະໜູກາັຈະາ ຂະ ໜຄກາ<br />
ຽຄິຸຖະາກເນໄຽຂັໄຂຄ ຖະ ງືງ ຄ, ກາັຈະານັໃຼາະນຖາຈ;<br />
<br />
ທາປຼກປໄບຄູຄ ຽື ໃ ບທາງືງ ຄ, ກາ ເນໄ<br />
ະາ ;<br />
ຖະ ກາ ຽຂໄາຽຊິຄກາຍ ຖິກາຈໄາກາຽຄິ ຂບຄ<br />
<br />
ກາັກຈ ັຈໄາະຊາຍັ າຖັຍ ກາໄາຄູ ໄະໜບຄກາຍ ຖິກາຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ງືງ ຄ, ໄາຄຂຶໄ<br />
ຈງຖະຍຼຍກາເໝໃ ຈໄາກາຽຄິຸຖະາກບ ັ;<br />
<br />
ກາະາຄາ ຖະ ກາຽ ງໃເ ໃ ໜໄາ ເປູຍຍຍ ໃ ຍ ໃ ຽັາຄກາ ຂບຄ ກຸໃຽປັຈທຼກຈໄາກາຽຄິ<br />
ຸຖະາກ; 59<br />
<br />
ກາຽ ຍຂບຄແທໜຸ ໃ, ໃ ກາຶກາ, ທາໄບຄກາເກາັຍຸຄຽບຄ ຖະ ະຽຈຂບຄ ,<br />
ຖະ ທາກະືຖືຖໄ ໃ ະຽປັຈທຼກເຂະໜຄກາຽຄິ;<br />
<br />
ະຊາຍັຶກບ ຍປ ໃ ຸະາຍູຄ ຈໄາ ກາຽຄິຸຖະາກ ໜຶ ໃ ຄນໃຄ, ຍ ຖິ ັຈ ໃ ຶກາຈໄາກາຽຄິ<br />
ຸຖະາກ ໃ ທິ ກາຍັ ໃ ຸະາຍູຄ ໜຶ ໃ ຄນໃຄ, ກາຍ ຖິກາບຄນໃຄ ຂບຄະາາຂ ັໄຍໄາ ໃ<br />
ທິາກາ, ຖະ ຽືບໃາງ ໃ ຽຂັໄຂຄຂບຄະາາຂ ັໄຍໄາ ໃ ທິ ກາໄາງືກ ັ;<br />
<br />
ະຊາຍັກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ຽຂັໄຂຄນຖາງນໃຄ.<br />
10.4 ິ ໃ ຄາຍຂູໃ<br />
<br />
ຂາຈ ຖະ ທາປູໄ ໃ າຽັ ເຖະຈ ັຍກາຄ; ຂາຈູຶກ ໃ ທາປູໄ, ໃ ຶກາ, ັກຍັ ຖະ ທິ ກາ<br />
ກໄແຂ;<br />
<br />
ູ ໄເນໄຶ ັຈັໄຄະິຍັຈ “ກາຽປັຈທຼກຍຍຍ ໃ ຽໝາະ ”, ປຼກປໄບຄ ຖະ ກ ຈຈ ັເນໄ ກາໃາງຽຄິ<br />
(yield<strong>in</strong>g to disbursement pressure);<br />
59<br />
www.mfwglaopdr.org<br />
47
ຂາຈກາຽ ງໃທາປູໄ ຖະ ທາຽຂໄາເ ຈງະ ັກຄາຖັຈຊະຍາ ຖະ ບ ຄກາ ັຈັໄຄະນາ <br />
ກໃຼທກ ັຍ (“ທິ ກາ ັຈັໄຄະິຍັຈ ໃ ຈ ” ຖະຍຼຍນຖັກກາ ໃ ທາຄແທໄເ) “ຊະນຖຄກາະງຍາງ ທໃາຈໄທງ<br />
ກາັຈະາ ະຍຈ ຖະ ຂະໜຄກາ ກາຽຄິຸຖະາກ” ຂບຄາງ ກຖັຈຊະ <br />
ນໃຄ <br />
ຖາທ;<br />
<br />
ຖະຍຍ ໃ ດູ ໃະຸຍັ ກໃຼທກ ັຍກາໝູງໄາງະ ັກຄາ າງເະາາ ນໃຄ ຖາທ; ຖະ<br />
<br />
ູ ໄເນໄຶ, INGOs ຼຄໃະໜບຄຶເນໄຽ ໃ າ ັໄ ຖະ ຍ ໃ ບຍະໜບຄທິ ກາ າເໄຶຈໃຄກໃາທດໃາຄ ັ ະ<br />
ິຈິາຍ ຖະ ຍ ໃ ະໜບຄທິ ກາກໄແຂ ນຖື ກາໃທງຽນຖືບຈໄາທິາກາ.<br />
48
ຽບກະາບໄາຄບ ຄ:<br />
Brett E. Coleman and Jon Wynne-Williams. 2006. “Rural F<strong>in</strong>ance <strong>in</strong> <strong>the</strong> Lao People’s Democratic Republic:<br />
Demand, Supply, and Susta<strong>in</strong>ability (Results of Household and Supplier Surveys),” ADB and FIRST,<br />
2006.<br />
Decree on <strong>the</strong> Compensation and Resettlement of <strong>the</strong> Development project (PMO/192, 7 July 2005) and<br />
Regulations for Implement<strong>in</strong>g Decree 192/PM on Compensation and Resettlement of People<br />
Affected by Development Projects (PMO STEA/2432, 11 November 2005), STEA technical guidel<strong>in</strong>es<br />
(p. 25, p. 52, p. 116 and 117)<br />
Deelen, L<strong>in</strong>da and Eva Majur<strong>in</strong>. 2008. ‘Village Bank<strong>in</strong>g <strong>in</strong> <strong>the</strong> Lao PDR’, a handbook for Management<br />
Committees and Support Organizations. International Labour Organization, Subregional Office for<br />
South East <strong>Asia</strong>. 2008.<br />
Division for Public Adm<strong>in</strong>istration and Development Management, Department for Economic and Social<br />
Affairs, United Nations. 2005. “Country Profile”, Lao Peoples Democratic Republic, Public<br />
Adm<strong>in</strong>istration. January 2005.<br />
H.E.Dr. Bounthavy SISOUPHANTHONG. 2009. “Impact of <strong>the</strong> Global Economic Slowdown on Poverty and<br />
Susta<strong>in</strong>able Development <strong>in</strong> Lao PDR”, paper by <strong>the</strong> Vice-M<strong>in</strong>ister, M<strong>in</strong>istry of Plann<strong>in</strong>g and<br />
Investment of <strong>the</strong> Lao PDR. September 2009<br />
Kunkel, C.R and H.D. Seibel. 1997. “Microf<strong>in</strong>ance <strong>in</strong> Laos”, APRACA-GTZ publication 1997/1. March 1997.<br />
Lao PDR’s permanent representative to <strong>the</strong> United Nations (UN) 2008, Letter addressed at <strong>the</strong> UN’s<br />
President of <strong>the</strong> Economic and Social Council. 2 June 2008.<br />
Mart<strong>in</strong> Stuart-Fox. 1999. “After <strong>the</strong> Sixth Party Congress", issue of Lao Studies Review Volume 3. 1999<br />
National Economic Research Institute, Committee for Plann<strong>in</strong>g and Investment, Microf<strong>in</strong>ance Capacity<br />
Build<strong>in</strong>g and Research Project, “Rural and Microf<strong>in</strong>ance Statistics <strong>in</strong> <strong>the</strong> Lao PDR”, 2006.<br />
Population Division of <strong>the</strong> Department of Economic and Social Affairs of <strong>the</strong> United Nations secretariat. 2009.<br />
World Population Prospects: <strong>the</strong> 2008 revision.<br />
Slover, Curtis, Jon Wynne-Williams, José Garson and Eric Duflos. 1997. “Microf<strong>in</strong>ance <strong>in</strong> Rural Lao PDR: a<br />
National profile”, UNDP/UNCDF. June 1997.<br />
Timo H. Hogenhout. 2007. “Quality <strong>in</strong> Aid Management for Microf<strong>in</strong>ance Survey: Good Practice <strong>in</strong> <strong>the</strong> Lao<br />
PDR, a CGAP based study”, Microf<strong>in</strong>ance Work<strong>in</strong>g Group. June 2007.<br />
49
ຽບກະາໄບໄາງ 1: ບ ຄກາ ັຈັໄຄາກ ຽື ໃ ບກາັຈະາ ໃ ໃທປໃທເຂະ<br />
ໜຄກາ 60<br />
ກຸມສະມາມສະຫະກນສີນຽືຂຄບັນຈາປະຽຫຈເນາີ (ACCU)<br />
ເທໃາຄຍ ໃ ຈ າ ໄ, ACCU ແຈໄຽຖ ໃ ັຈັໄຄະິຍັຈ ຄກາ ໃ ເນໄຶຈງ Dutch Agriterra ປໃທກ ັຍະກ<br />
ກາ ຖະ ກາ ຖຄຶ ຂບຄ ຂທຄນຖທຄະຍາຄ ໃ ຽັູໃປໃທຄາ. ຄກາຈໃຄກໃາທ ັ ຸຈະ ຄຽື ໃ ບໄາຄ<br />
ທາຽຂັໄຂຄເນໄກໃກບຄຶັຈະາຍໄາ (ໄບງ) ໃ ດູ ໃຖໄທ ໃ ໃາາແຈໄຽປັຈທຼກປໃທກ ັຍ ACCU. Dutch<br />
PSO ເນໄຶຈໄາຽຄິຽຈືບຂບຄ ໃ ຶກາຽ ໃ ຽ ຂບຄ Dutch ໃ ະຽປັຈທຼກໃທງກ ັກ ັຍ ACCU.<br />
ະາາັຈະາບາ (ADB)<br />
ADB ແຈໄຽປັຈທຼກກໃຼທກ ັຍກາັຈະາ ຽື ໃ ບໄາຄະາຍທຈຖໄບ ໃ ຽບືໄບບ າທງ ເຄກາັຈະາຂະໜຄ<br />
ກາຽຄິ ະຍຈ ຽິ ໃຄນາກ ໃ າຽຖັຈຖຄ. ຄາ ໃ ກ າຖັຄຈ າຽ ກາດູ ໃເະຸຍັ ຄໃກາຽຂໄາປໃທຈງກ ຄ<br />
ກໃຼທກ ັຍກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ຽບ ໄທໃາ “ກາກະຸ ໄກາຽຄິຸຖະາກ າຖັຍູ ໄຸກງາກ (Catalyz<strong>in</strong>g Microf<strong>in</strong>ance<br />
for <strong>the</strong> Poor)” (CMP), ຽິ ໃຄໃະາາກາຄຽັູໃປໃທຄາ. CMP ຽປັຈທຼກກໃຼທກ ັຍກາໄາຄທາບາຈ<br />
າາຈ ຈງກາຶກບ ຍປ ເນໄກໃູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ຽັາຄກາ ຖະ ຽິ ໃ ຄາຄກາ ຽິ ໃຄກ າຖັຄດູ ໃເ<br />
ຂ ັໄບກາໄາຄເນໄຽັາຄກາ. ກາຶກບ ຍປ ໃຽັໄເໃນຖັກກາືໄຊາຂບຄກາຽຄິຸຖະາກ, ັຽັ<br />
າກະິຍັຈທິຄ ຖະ ຶກາກທຼກທິຄ. ຍັນາກໃຼທກ ັຍກາຍັ , ກາທາຄຸຖະກິຈ, ກາ າເໄຖະຍຍ<br />
ບທ໌ ຂບຄກາຽຄິຸຖະາກ, ກາຍ ຖິນາ ໃ ິຈາຈ ຖະ ຽປັຈທເຈຽື ໃ ບເນໄ ໄຽນັ. າຖັຍູ ໄະໜບຄກາ<br />
ຽຄິຸຖະາກ ໃ ແຈໄໄາຄຸຖະກິຈ ຖະ ະິຍັຈາຽຄື ໃບແຂືໄຊາ, ະແຈໄປ ັຍ ຽຄິຶໃທງຽນຖືບຖໄາ<br />
(matched grant fund) ຽຊິຄ 100% ຂບຄຶ ໃ ດູ ໃ ຽຊິຄຖະຈ ັຍູຄຸຈປບຈ USD 50.000. ຈໃຄຽັໃທໜຶ<br />
ັ ໃ ຄຂບຄ<br />
ຄາ ະ ັກຄາຖັຈຊະກບ ກ ໃ ແຈໄປ ັຍກາຶກບ ຍປ ກໃຼທກ ັຍ ນຖັກກາືໄຊາຂບຄກາະິຍັຈ ໃ ຈ (basic<br />
Good Practice pr<strong>in</strong>ciples). ເະຸຍັ, ຄາຈໃຄກໃາທ ັ ກ າຖັຄ ດູ ໃເຂ ັໄບິາຖະາຽື ໃ ບືຍ ໃ , ຈໃຄ<br />
ັ ໃ<br />
ະິຍັຈ ໃທແ ຄາາ ຈໃຄກໃາທ ັ ະ ໄຸຈຖຄເ 2010.<br />
ບກຽໜືບາກ ໄຖໄທ, ຽຊິຄດໃາຄເຈກ ໃຈ , ADB ງ ັຄ ບ ກນຖາງຄາຂບຄ (ນຖາກນຖາງ) ຂະໜຄກາ, ໃທ<br />
ເນງໃໃຽັໄເໃຂະໜຄກາກະິກ າຽັນຖັກ,<br />
ະກບຍ ບ ຄະກບຍຈໄາິຽື ໃບຂະໜາຈເນງໃ<br />
ແຈໄປ ັຍກາ ັຈ<br />
ັໄຄະິຍັຈ ຈງນຖາງປໄບງໝູ ໃຍໄາ ເປູຍຍຍ “ກບຄຶັຈະາຍໄາ”.<br />
60<br />
ຖຼຄາທບັກບ<br />
50
ະຊາຍັກາັຈະາບ ຄກາ ັຈັໄຄຸ CODI ຖະ ູິິ FIAM<br />
ັຄ CODI (ບ ຄກາຂບຄຖັຈຊະຍາແ) ຖະ FIAM (NGO ຂບຄແ) ແຈໄຽປັຈທຼກຽັູໃປໃທຄາກ ັຍະນະັ<br />
ໃງິຄແຈໄນຖາງ ຖໄທ, ໄາຄາໜໃາຄບຍຸຈໄາກບຄຶກູໄດື ໃ ຸ ຸໄບຄ (Community Managed Loan<br />
Funds/CMLF). CMLF ແຈໄປ ັຍກາໄາຄັໄຄຂຶໄຈງກາະໜັຍະໜູຂບຄ CODI ຖະ FIAM, ຶ ໃ ເນໄັຄໝຈ<br />
ໃບ ຄເໃຽຄິາກ ໃ ແຈໄປ ັຍາກະາິກຂບຄຍໄາ, ເຂະະ ໃ CODI ຖະ FIAM ເນໄກາໃທງຽນຖືບຈໄາທິາ<br />
ກາ. CODI ນາກ ໃ ໃ ຍຈຍັຶກຽື ໃ ບທາຽຂໄາເ (Memorandum of Understand<strong>in</strong>g) ກ ັຍະນະັໃງິຄ ບ ກ<br />
3 ຽື ໃ ບຂະນງາງກິຈະກ າາຄູ າຈ ຖະ ືຍ ໃ ກາະໜັຍະໜູ VSCGs ໃ ດູ ໃຖໄທ. FIAM າຈນທ ັຄ<br />
ະຽປັຈຍຍຈຼທກ ັເ 2010. ກາປໃທືຂບຄ FIAM ຖະ CODI ກ ັຍ ະນະັ ໃງິຄ ແຈໄກາງຽັກຸໃູ ໄ<br />
ະໜບຄກາຍ ຖິກາ ກາ ຽຄິຸຖະາກ ໃ ເນງໃ ໃ ຸຈ ເປູຍຍຍ າທຂບຄຖູກໄາ ຖະ ຶ ໃ ກໃຼທຂໄບຄ, ໃທໃາ<br />
ງ ັຄ (ຍ ໃ ັ) ຽກ ຂບຍຽຂຈຂບຄະາາກາຄ ຖະ ຖະຍຼຍກາຂບຄ ັ. າຽຖັຈ, ແຈໄປ ັຍກາທ ັຈກເປູຍ<br />
ຍຍ ບ ັຈາ<br />
ໃທາຄກາຽຄິ ໃ າ ັ,<br />
ຍ ໃ າາຈກ າ ຈຽັະຊິິຈໄາກາຽຄິດໃາຄ ຍູແຈໄ<br />
(ທດໃາຄ:<br />
PAR30+) ໃງ ັຄຍ ໃ ັ ຂ ໄູ ຽາະງ ັຄຍ ໃ ັແຈໄຽກັຍກ າຈງ CMLFs ຽບຄ.<br />
DGRV<br />
DGRV ູ ໄາຄໜໄາູ ໄຈຼທ າຖັຍ າກືໄບິຈູ (ນທຼຈາ, ຖາທ, ກ າູຽງ) ຖະ ໃ ຶກາຈໄາກາຽຄິຸ<br />
ຖະາກ ໃ ຽປັຈທຼກຽັຽທຖາບ ກ 1 ໃາ ະ າດູ ໃ ຖາທ. DGRV ະໜັຍະໜູ 2 ກາຖິຽຖ ໃ ະນະກບ 2<br />
ນໃຄ າງ ເໄຖະຍຼຍກາບ ັຽກ ໃາ, ໄບັຄ CMLFs ໄບງບ ກນຖາງກຸໃ ກດາງດູ ໃ ໃທະຽຈ, ຖະ ຽປັຈທຼກ<br />
ກ ັຍະາິກຂບຄະານໃຄາຈ ເກາໄາຄທາຽຂັໄຂຄ ຂບຄະາຍທຈຖໄບ ໃ ຽບືໄບບ າທງ ໃ ກາປໃທື.<br />
ບ ຄກາປໃທື າຄທິາກາຂບຄຽດງຖະ ັ (GTZ)<br />
GTZ ນາກ ໃຽຖ ໃ ຄກາແຖງະງາທ ຽບ ໄທໃາ “ກາຽຄິຸຖະາກເຽຂຈ ະຍຈ - ກາຽຂໄາຽຊິຄຫົ່ຄທືນ າຖັຍ <br />
ຸກງາກ (Microf<strong>in</strong>ance <strong>in</strong> Rural Areas-Access to F<strong>in</strong>ance for <strong>the</strong> Poor)”, ຽິ ໃຄ ປາກຊາາາກບ ຄ<br />
ະກບຍກາຽຄິຸຖະາກ ຂບຄຄາັຈະາ ະຍຈ ໃ ຽບ ໄທໃາ “ກາັຈະາ ະຍຈ ຽຂຈູຈບງ<br />
(RDMA)”. ື ໃ ໃ ບຄໄບຂບຄຄກາ ະ ຈຄເນໄຽຫັນຽຊິຄກາຂ ັຈງໄຄເຽບຄ, ເບ ຄະກບຍກາຽຄິຸຖະ<br />
າກຂບຄ RDMA – ຽິ ໃຄະກບຍ ກາເນໄຶຂບຄ GTZ ເກາຂ ັຍຽື ໃ ບ VDFs ໃ ັໄຄດູ ໃເຽຂຈຸກງາກ ໃ ຸຈ<br />
ຖະ ຽຂຈນໃາຄແກບກນຖ ກ ຖະ ຽ ໃ ານຖາກນຖາງ ໃ ຸຈຂບຄ ຖາທ , ຖະ ກາ ກໃຼທັເາກືໄ<br />
ຂບຄ VDF ຽນຖ ໃ າ ໄ ເນໄກາໃທງຽນຖືບຈໄາທິາກາກໃ VDFs ເຂະະ ໃ ນຖໃຄຖາງປ ັຍນຖັກ າກຈບກຽຍັໄງ<br />
ແຈໄາກຶໃບງກູໄຂບຄ GTZ (on-lend<strong>in</strong>g GTZ funds) ເນໄກໃ VDFs – ໃ ບ ຄະກບຍເໝໃຽ ໃ ື ໃ ເໃບ ກ, ເ<br />
ປູຍຍຍກາະໜັຍະໜູຈໄາທິາກາ ເນໄກໃກາຈ ັຈ ຂະໜຄກາຽຄິຸຖະາກຂບຄະາາກາຄ ຖະ<br />
ທາບາຈາາຈເກາຸໄບຄກທຈກາ. າງເໄ GTZ ຖະ ເຖະຈ ັຍຂບຄປໃທືໃາຄະຽຈຂບຄຽດງຖະ ັ<br />
51
(German M<strong>in</strong>istry for International Cooperation), ຄາຈໃຄກໃາທ ັ ນາ ກ ໃແຈໄັຍໃຼາກຸຈຸ “ກາ<br />
ັຈະາຽຂຈ ະຍຈ” າຽັ “ກາັຈະາຽຈຊະກິຈ”, ຽິ ໃຄບ ັ ບຄ ໄ ກ ໃ ງ ັຄ ຄະກບຍ ກາ ັຈະາ<br />
ຖະຍຍກາຽຄິ, ະໄບເນໄຽນັຽຊິຄກາໃຼຄເຸຈຸ.<br />
ຄກາະຖັຄຄາແໄາ ຖະ ຍ ຖິ ັຈຂຸຈ ໄຍ ໃປໃ61<br />
ຄກາະຽຈຈໃຄກໃາທ ັ ດໃາຄນຖທຄນຖາງ ໃ ັະເກາ ຈຽ ງເນໄກໃາທຍໄາ າຖັຍ ກາູຽງທິຊ ຈ າ<br />
ຽ ທິຈ ຽື ໃບຄາາກຄກາໃາຄໂ. ຊໄານາກກາູຽງທິຊ ຈ າຽ ທິຈ (ຖາງປ ັຍ) ູຄກທໃາ 20% ຂບຄາຈ<br />
ະຊາາກ ຖະ ຈ າຖັຈ ຂບຄ າ ັກຄາາງ ກຖັຈຊະ ຍັຄ ັຍ ເນໄໄາຄກບຄຶັຈະາຍໄາ ເປູຍຍຍ<br />
ຂບຄ “ກາະໜບຄ ນຖື ກາ ຽຂໄາຽຊິຄກາຽຄິຸຖະາກ ຖະ ິ ໃ ຄ ບ າທງທາະຈທກ ຈໄາິຽື ໃບຂະໜາຈ<br />
ໄບງ ໃ າາຈປ ັຍແຈໄ”. ທດໃາຄຖທັຄ VDFs ໃ ໄາຄຈງ ຄກາຽຂື ໃບແໄາ ໄາຽ 2 (NTPC), ຍ ຖິ ັຈ<br />
ແໄາຽ -ນ ຍູ (THPC) ຖະ ຍ ຖິ ັຈ ູ ຽຍັໄງ າງິຄ. ກບຄຶ ໝາງຽຊິຄກາ ຈຽ ງເນໄກໃາທຍໄາ ໃ ແຈໄ<br />
າກແທໄເ “ະາາຂ ັໄຍໄາ”, ຽິ ໃຄາທຍໄາາາຈກູໄດືຽຄິຈ ໃຄກໃາທ ັ ຊໄາງື ໃ <br />
ັຈະາກິຈະກ າ ຽື ໃ ບ<br />
ໄາຄຖາງປ ັຍ. ຍຈຖາງຄາ<br />
2009 ຈງກຸໃທິາກາ (panel of experts) ແຈໄກ າ ຈ ຄາິຽື ໃບຂບຄ<br />
NTPC ຽັຄາໜຶ ໃ ຄ ໃ ະ ຍ າຽຖັຈ ໃ ຸຈ າກກາ ຖິຽຖ ໃ ຂບຄ NTPC, ໃເຽທຖາຈຼທກ ັ ກ ໃ ຖະຍຸເ<br />
ທ ັກຈຼທກ ັທໃາ ... “ກາະຽ ໃ ຈ ຽຖ ຈຂບຄຄາິຽື ໃບແຈຈໄກ າ ຈ “ກາຽື ໃບຖຄຂບຄນຖັກກາກາຽຄິ<br />
ຸຖະາກ””. ະະໃຼທາ, ຽິ ໃຄະກບຍ ໃຼທາຈໄາະາຍທຈຖໄບ ຖະ ັຄ , ແຈໄະນຖຸຍກາຽື ໃບ<br />
ຖຄຈ ໃຄກໃາທທໃາຽັ<br />
ັ<br />
ໃ ງບປ ັຍແຈໄ,<br />
ຽື ໃບຄາກ ັຽັກາຖກໃຼກ ັຍະນງຈ ໃ ແຈໄປ ັຍາກກາບຍຸດໃາຄ<br />
ກທໄາຄຂທາຄຈໃຄກໃາທ ັ<br />
62 .<br />
ກບຄຶາກ ຽື ໃ ບກາັຈະາກະິກ າ (IFAD)<br />
IFAD ຽປັຈທຼກປໃທກ ັຍ GTZ ຈໃຄ<br />
ັ ໃ ແຈໄກໃາທາຖໄທ ກໃຼທ ກ ັຍ ຄາ “ກາຽຄິຸຖະາກ ເຽຂຈ ະຍຈ -<br />
ກາຽຂໄາຽຊິຄຫົ່ຄທືນ າຖັຍ ຸກງາກ”, ບ ຄກາງ ັຄແຈໄເນໄຶໃທໜຶ ໃ ຄເນໄຶກໃ<br />
“ຄກາະໜັຍະໜູທາ<br />
ິຈຖິຽຖ ໃ ຂບຄຸ ຂວຄບຸຈ ແ OCISP, ມູນ່າ 25 ຖໄາຈຖາະນະຖັຈ ຽື ໃ ບັຈະາຽຂຈ ະຍຈຍຍ<br />
ະ ະາ, ບກາກ<br />
IFAD ໃງ ັຄ ູ ໄເນໄຶາກາງບກ ຈງບ ຄກາບານາຖກ ຖະ Lux-<br />
Development, ຖະ ັ ງ ັຄເນໄຶປໃທກ ັຍ IFAD, ຄກາພັຈທະນາຂຄ ADB (ADB Swiss<br />
Development Cooperation) ຂບຄ “Nor<strong>the</strong>rn Nor<strong>the</strong>rn Regions Livelihood ຈງໃາ ຄກາ<br />
ັຈະາກາຖໄຼຄ ັຈ”.<br />
ບ ຄກາປຄຄາາກ (ILO)<br />
61<br />
www.power<strong>in</strong>gprogress.org<br />
62<br />
McDowell, David, Thayer Scudder ຖະ Lee M. Talbot, ໜໄາ 18 ຂບຄ “15 th report of <strong>the</strong> International<br />
Environmental and Social Panel of Experts”, Nam Theun 2 Multipurpose project, 30 ຽາ 2009.<br />
52
ຄາະາາຂ ັໄຍໄາ ຂບຄ ILO ເ ຖາທ ໃໃທໜຶ ໃ ຄຂບຄທາະງາງາຂບຄບ ຄກາ ເກາ<br />
ໄາຄທາຽຂັໄຂຄ ຈໄາບກາຈເກາໄາຄຖາງປ ັຍ ຖະ ຽື ໃ ບໄາກ ັຍກ ັຍກາໄາໃງິຄ ຖະ ຽຈັກໄບງ.<br />
ຄາະາາຂ ັໄຍໄາ ຽໄາໝາງ າຖັຍະາ ຸກງາກຽຂຈ ະຍຈ ເຂທຄ ໃ າງຈິຈກ ັຍະ<br />
ຽຈແ. ILO ແຈໄຽຖ ໃ ຄາະາາຂ ັໄຍໄາ ເ ຖາທ ເໄ 2004. ຄາຈໃຄກໃາທ ັ ແຈໄໃຼ<br />
ຄາເຽຍືໄບຄໄ ໃ ຍ ໃ ະ ຍ າຽຖັຈຽ ໃ າ ໃ ທ, ທາະງາງາຂບຄ ILO ໃ ະໄາຄກບຄຶກູໄດື<br />
ໝູທຼຂບຄຍໄາ ແຈໄຊືກງ ກຽຖ ກາງເຍ ໃ ປບຈໜຶ ໃ ຄ , ຖະ ໃບງະຍໄາຽນຖ ໃ າ ັໄເະາຍ ໃ ປໄາງປຄກທໃາຽກ ໃາ,<br />
ໃ ະ ຖະຍຍກາະໜັຍະໜູາຄ ັຄ ະຈ ຂຶໄກທໃາຽກ ໃາ. ILO ແຈໄໄາຄ 100 CMLFs ຂະນງາງແ ໃທ 5<br />
ຂທຄ, ຽິ ໃຄ ັຈັໄຄະິຍັຈປໃທກ ັຍກ ັຍະກປຄຄາ ຖະ ະນທ ັຈຈ ກາ ັຄ ຂບຄຂທຄ<br />
ຖະ ະ <br />
ກບຸຈານະກ າ ຖະ ກາໄາ ຂບຄຂທຄ. ທິ ກາຂບຄະາາຂ ັໄຍໄາ ໃ າເໄ ໃຍືໄຊາະ ຍກາ ໃ<br />
ແຈໄປ ັຍຈ ຂບຄ FIAM ຖະ ແຈໄປ ັຍກາັຍຸຄຽ ໃ ຽ ຈງໃາກາຶກາກ ັຍໃຼທາກາຽຄິຸຖະາກ ຖະ<br />
ະາກ ັຍາຄໜໄາຂບຄຍໄາ ເໄ 2004. ILO ຽປັຈທຼກປໃທກ ັຍ ະາ ໃຄຽ ກາັຈະາຸ ຍຍ<br />
ງືງ ຄ (LCSDPA), ເນໄກາໃທງຽນຖືບຈໄາທິາກາ ກໃະາາຂ ັໄຍໄາ ນົື VSCGs. ແຈໄໄາຄຄາ<br />
ະ ັກຄາາກະໜາ ໃ ຽັບະຈ ຈະ ັກຄາຂບຄຄກາ FIAM, LCSDPA ແຈໄ ະ ຍກາຼຄ ເກາ<br />
ະໜັຍະໜູກາຖິຽຖ ໃ ກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ຸ ຽັືໄຊາ.<br />
ບ ຄກາ Lux-Development<br />
ໃ າກ ໃ ແຈໄກໃາທຽຊິຄກາ ໃທປໃທເ OCISP, Lux Development ງ ັຄະໜັຍະໜູກາໄາຄ ຖະ ັຈະ<br />
າຽຍືໄບຄໄ 21 VDFs, າງນຖັຄຽ ໃ ບ ກ 10 ຽຊິຄ 20, ປໃທກ ັຍູໃປໃທຄາ ະນະັໃງິຄ. ທທາິຈ<br />
ຽຍືໄບຄໄ ໃຽື ໃ ບ າຽຖັຈກາະຽ ຈງໃຼທາຈໄາກາຽຄິຸຖະາກ ຖະ ຽຍິ ໃ ຄທາງືງ ຄ ຖະ<br />
ະິຍັຈາກ ຈຽກຂບຄນຖັກກາືໄຊາຂບຄກາຽຄິຸຖະາກ ຖະ ຖະຍຼຍ ກາຂບຄະາາກາຄ ກໃຼທ ກ ັຍ<br />
ກາຽຄິຸຖະາກ ແຈໄຊບທ ຽື ໃບຄາກິ ໃ ຄ ໃ ກ ຄກ ັຂໄາ.<br />
ູິທິ Rabobank<br />
Rabobank Foundation (RF) ແຈໄ ໃທປໃທກ ັຍກາຖິຽຖ ໃ ເ<br />
1996 ຖະ ກາ ບບກເຍບະຸງາຈ ຂບຄ<br />
ະາາກາຄ າຖັຍ ະນະກບິຽື ໃບ າຖັຍ ູ ໄະຖິຈຂະໜາຈໄບງ (CCSP), CCSP ບ ກ 10 ນໃຄ ໃ ຽັ<br />
ຽິ ໃ ຄາຄກາ ໃຍ ໃ ເຍບະຸງາຈ ຖະ ຍ ຖິ ັຈ າກ ັຈ ຽບ ໄທໃາ “Fund Cooperatif” ຽິ ໃຄ CCSP ຽັຽໄາຂບຄ<br />
48% ຂບຄ, ຖະ RF/Alterf<strong>in</strong>, DGRV ຖະ French SIDI ປໃທກ ັຽັຽໄາຂບຄບ ກ 48%.<br />
ິ ໃ ຄ າ ັກທໃາ ັໄໃ, RF ແຈໄ ໃທປໃທັຄບຄຈໄາ ັຄຽັູ ໄເນໄຶ ຖະ, ເຖະຈ ັຍໜໄບງໜຶ ໃ ຄ, ເນໄກາໃທງ<br />
ຽນຖືບຈໄາທິາກາຂບຄຄາາ , ແຈໄປ ັຍກາ ັຈັໄຄະິຍັຈຈງສູນຈ້ານການຽຄີນຸລະພາກລາວ ຖະ <br />
ປບຈຽຈືບຽາ 2010 ແຈໄ ປ ັຍກາະໜັຍະໜູາກ ຄການພັຈທະນາຂຄປະຽທຈ ຽນຽທີລນ (SNV), ຽື ໃ ບ<br />
53
ໄາຄຊາະາິກບ ກ 3 ນໃຄເໝໃ, ູ ໄະໜບຄກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ເຍບະຸງາຈ<br />
ບ ຄາຖະຍຼຍກາຂບຄ<br />
ະາາກາຄ າຖັຍ ກຸໃໄບຽຄິ ຖະ ະນະກບ ິຽື ໃບ (SCUs), ຖະ ເນໄກາະໜັຍະໜູຈໄາທິາ<br />
ກາເນໄກໃ 2 SCUs ໃ ເຍບະຸງາຈ ຽິ ໃຄແຈໄຖິຽຖ ໃ ຽຍືໄບຄໄາກກາຈຖບຄຂບຄ ADB. RF ງ ັຄຽຂໄາປໃທກ ັຍູ ໄ<br />
ະຖິຈະນະກບ (producer cooperative), ັໄຄໃະາຍທຈຖໄບຽບືໄບບ າທງ າຖັຍ ູ ໄະຖິຈ ຖະ<br />
ະນະກບິຽື ໃບເ ຖາທ ແຈໄ ືໄຊາບ ັຽຂັໄຂຄ ຖະ ັໄ ຄໃຖາທ ຽັະຽຈຸຈຸຂບຄ RF, ັ<br />
ທານທ ັຄທໃາ RF າາຈ ໃທປໃທຈ ໃຄຽັູໃປໃທຄາຈໄາກາັຈະາ ັ<br />
ເຂະໜຄກາກາຽຄິຸຖະາກ<br />
ເ ຖາທ ເແຖງະງາທ. າຄໜໄາຂບຄ RF ະາດໄຼດາ າາຖະະຖັຈ ະາິະແ ະາ ຖາທ<br />
ເຽຈືບິຊຸາ 2010 ຽື ໃ ບຽຍິ ໃ ຄທາຽັແແຈໄ ຂບຄກາຽຂໄາປໃທເຂະໜຄກາເບະາ ຈ.<br />
ມູນລະນິທິການຝາກປະຢັຈ ຽພືການອ່ວມມືສາກ ນ (SBFIC)<br />
SBFIC (www.sbfic.de) ໃບ ຄກາຂບຄຽດງຖະ ັ ໃ ແຈໄຽປັຈທຼກກໃຼທກ ັຍຂະໜຄກາຽຄິຸຖະາກເຖາທ<br />
ັໄຄໃ 2008, ປໃທກ ັຍູໃປໃທຄາ ໃ ງາທາຂບຄ CARD MRI (www.cardbankph.com), ໃ ຽັະຊາ<br />
ຍັກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ືໄຊາດູ ໃະຽຈ ິຖິຍິ ຖະ ຽັະຊາຍັ ໃ ັກຈ ັ ກາຸກງູໄຽິ ໃຄກ ັຖະກ ັ.<br />
ະນະັໃງິຄ ູໃປໃທຄາບ ກໜຶ ໃ ຄບ ຄກບ, ຽິ ໃຄ SBFIC ແຈໄປ ັຍກາໄາຄັໄຄຂຶໄ ຍືໄຊາຂບຄ DT MFI ໃ<br />
ແຈໄປ ັຍບະຸງາຈ, ບ ຄາທິ ກາຈໄາະາາຂບຄ Grameen ໃ ັຍໃຼ. ຄກາແຈໄຂະນງາງາກ ຄກາ<br />
ໃ ໄາງືກ ັກ ັຍະນະັໃງິຄດູ ໃປະຽທຈ ນທຼຈາ ຽບ ໄທໃາ “TYM Fund”.<br />
ູໃປໃທຄາບ ກບຄະຊາຍັ ໃ ຍ ຖິ ັຈ ໃ ຽັຽບືໄບງ-ໄບຄກ ັ ື ຽກພັຈທະນາ (EMI) ຖະ MFC. EMI ຖະ<br />
MFC ັຄບຄະຊາຍັ, ຽິ ໃຄຽັຽບກະຖາຈ ເກາທັໃາ<br />
SBFIC, ຽັູໃປໃທຄາຈງກ ຄກ ັຍ CARD<br />
MRI. ກາປໃທືຂບຄາໃາງ ເໃະໜັຍະໜູກາັຈະາຂບຄຂະໜຄກາຽຄິຸຖະາກ ຈງກາໄາຄ<br />
ທາບາຈາາຈຂບຄ MFC ຖະ ໄາຄທາບາຈາາຈ ຖະ ກາບຍຸຂບຄ EMI.<br />
ບ ຄກາ UNCDF<br />
ເກາຶກາ ໄທໄາ ຖະ ເກາ ະາກ ັຍຖັຈຊະຍາ ຖະ ະາາ ນໃຄ ຖາທ , ະຸຍັ<br />
UNCDF ກ າຖັຄິາຖະາຽຊິຄທາຽັແແຈໄ ເກາຽຂໄາປໃທເກາັຈະາຂະໜຄກາຽຄິຸຖະາກ ເ<br />
ຖະຈ ັຍກທໄາຄຂທາຄ ຖະ ແຖງະງາທ ຢູ ່ ຖາທ, ຈງ ຸຈະ ຄຂບຄຄການຖາງດໃາຄ ຖະ ູໃປໃທຄາ<br />
ຂບຄຄກາ ໃ ຽັແແຈໄ.<br />
ຽທ ຖຈຽບຈູງຽ ັ ບບກຼ (World Education Consortium)<br />
WEC ໃ ໃທປໃທເຂະໜຄກາ ັຄ ກາະໜບຄະ ັກຄາທິາກາຂ ັໄູຄ ໃ ຽັນທໜໄາ ຂບຄ<br />
ຄາ CMP ໃ ADB ເນໄຶ ຖທັຄທິ ກາຂບຄທາະງາງາຂບຄບ ຄກາ ໃ ະັໄຄ SCU ໃ ຽັາຄກາ, <br />
54
ເຍບະຸງາຈ ຖະ ກຸໄ ຽບຄ ຽື ໃ ບເນໄກາຍ ຖິກາກໃ ຸກງາກ, ເຽຂຈ ະຍຈ ຂບຄ ຂທຄາຖະທ ັ. ເ<br />
ກາບບກຍຍ, ຄກາແຈໄ າຶຄຽຊິຄຄໄາຄຂບຄຖັຈຊະຍາ ນໃຄ ຖາທ ເຂ ັໄຍໄາ. ຊໄານາກະິຍັຈ<br />
ດໃາຄ າຽຖັຈ,<br />
ັະກາງຽັະຊາຍັ ໃ ເຍບະຸງາຈະຊາຍັ າບິຈ ໃ<br />
ຈ າຽ ກາເຂ ຄຽຂຈ ະຍຈ,<br />
ນຖື ບາຈະຽັບ ຄກາ ບຄ ປບຄາກຄກາປໃທືັຈະາຂບຄຽືບຄາາງບຄ.<br />
ບ ຄກາ World Vision<br />
ບ ຄກາ World Vision ຄາັຈະາເຂ ຄຽຂຈນຖາກນຖາງຂະໜຄກາເ ຖາທ ປບຈ 16 <br />
ຽິ ໃຄກາໄາຄະາິກືໄຊາຂ ັໄຍໄາ ຂບຄ ກບຄຶັຈະາຍໄາ ໃບ ຄະກບຍ າ ັ. ບ ຄກາແຈໄຽຖ ໃ ັຈັໄຄ<br />
ະິຍັຈເ 2 ທ າິຈ ຽີ ່ ຄຍ ໃ ແຈໄຈ າຽ ທຼກຄາາງຸຈະາຈ ໃ ຽື ໃບຄາກທຼກດູ ໃຖະຈ ັຍຍໄາ ມ ັນປຼກ<br />
ປໄບຄເນໄຸຸກທາະງາງາເໃຫົາງທີ ່ ສຸຈ. າງເບ ຄກາ World Vision ແຈໄຽັໄໜັກເໃກາະໜັຍະໜູ<br />
ະຊາຍັກາຽຄິຸຖະາກ ໃ ຽັາຄກາ, ່ເ ຖາທ ວາມ້ຄການໃທເນງໃໃຢູ ່ຍໄາຸກງາກ.<br />
55
ຽບກະາໄບໄາງ 2: ຖາງື ໃຂບຄຽທັຍແ໌ ໃ ກໃຼທຂໄບຄ<br />
ຽັາາບ ັຄກິຈ ຖະ ຖາທ<br />
www.bol.gov.la<br />
www.bol.gov.la/english/laogovtl<strong>in</strong>ks.html<br />
www.mof.gov.la<br />
www.microf<strong>in</strong>ancelaopdr.org<br />
www.mfwglaopdr.org<br />
www.mfclao.com<br />
http://www.facebook.com/pages/Microf<strong>in</strong>ance-Center-Laos/109105546733<br />
www.ebitconsultancy.com<br />
www.laotrade.org.la<br />
www.smepdo.org<br />
ບ ັຄກິຈ ຖະ ແ<br />
www.codi.or.th<br />
ບ ັຄກິຈ ຖະ ງ ໃ ຸ ໃ<br />
www.<strong>in</strong>vest.laopdr.org<br />
ບ ັຄກິຈ<br />
www.adb.org/LaoPDR/<br />
www.power<strong>in</strong>gprogress.org<br />
www.directoryofngos.org<br />
ບ ັຄກິຈ ຖະ ຽດງຖະ ັ<br />
www.gtz.de<br />
www.sbfic.de<br />
ບ ັຄກິຈ ຖະ ຈ ັ<br />
www.rabobankfoundation.nl<br />
56
The Bank<strong>in</strong>g With <strong>the</strong> Poor Network Secretariat<br />
The Foundation for Development Cooperation (S<strong>in</strong>gapore) Ltd<br />
81 Anson Road<br />
Suite 8.03 & Suite 8.05<br />
S<strong>in</strong>gapore 079908<br />
Tel: + 65 6438 4112 Email: <strong>in</strong>fo@bwtp.org Web: www.bwtp.org<br />
<strong>To</strong> <strong>achieve</strong> <strong>greater</strong> <strong>f<strong>in</strong>ancial</strong> <strong><strong>in</strong>clusion</strong> <strong>in</strong> <strong>Asia</strong>