Nr 1 - ITME
Nr 1 - ITME
Nr 1 - ITME
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
P. Potera, T, Łukasiewicz, M. Świrkowicz<br />
W pracy [81] pokazano, że w krysztale YAP:Ce,Mn jony ceru stabilizują jony<br />
manganu, tak że pod wpływem kwantów gamma nie zachodzi charakterystyczny<br />
proces zmiany ładunku jonów manganu. Analogiczną rolę w krysztale YAP:Ce mogą<br />
pełnić jony ceru w stosunku do defektów genetycznych. Wzrost absorpcji w paśmie<br />
jonów Ce 3+ sugeruje, że powstawanie AA jest związane ze wzrostem koncentracji<br />
jonów Ce 3+ . Wzrost koncentracji jonów Ce 3+ mógłby odbywać się np. na drodze<br />
wychwytu elektronu przez jon Ce 4+ , zgodnie z reakcją: Ce 4+ + e - → Ce 3+ .<br />
Napromieniowanie kryształu LN kwantami gamma o energii 1,25 MeV z dawką<br />
10 6 Gy prowadzi do powstania AA w obszarze 30000-15000 cm -1 , z dwoma słabymi<br />
maksimami w okolicy 27000 сm -1 i 21000 сm -1 (Rys.15). Pasmo absorpcji z maksimum<br />
w okolicy 21000 сm -1 może być przypisane związanym polaronom dziurowym<br />
(centra O - stabilizowane zniekształceniami sieci [59]) oraz bipolaronom (Nb Li<br />
) 4-<br />
-(Nb Nb<br />
) 4+ . Maksimum krótkofalowe może być powiązane z dziurą zlokalizowaną<br />
na wakansie litowym [41]. Możliwość występowania centrów O - w kryształach LN<br />
napromieniowanych elektronami (E = 1.7 MeV, D = 10 5 Gy) została potwierdzona<br />
przez autorów pracy [90] na drodze badania jednoczesnego zaniku termicznego<br />
pasma 25000 cm -1 i sygnału EPR dla g = 2,0294. W niedomieszkowanym niobianie<br />
litu występowanie wakansów tlenowych jest mało prawdopodobne, a więc wkład<br />
centrów F i F + w tworzenie AA jest niewielki.<br />
Rys. 15. Widma AA kryształów LN (D = 1,5·10 6 Gy) (1); LN:Nd,Mg ( D= 1,5·10 6 Gy) (2);<br />
LN:Tm (D = 1,5·10 6 Gy)(3); LN:Yb (D = 10 6 Gy) (4); LN:Er (D = 1,5·10 6 Gy) (5); LN:Dy<br />
(D = 10 6 Gy) (6).<br />
Fig. 15. AA spectra in LN crystals gamma quantum irradiated: LN (D = 1,5·10 6 Gy) (1);<br />
LN:Nd,Mg ( D= 1,5·10 6 Gy) (2); LN:Tm (D = 1,5·10 6 Gy)(3); LN:Yb (D = 10 6 Gy) (4); LN:<br />
Er (D = 1,5·10 6 Gy) (5); LN:Dy (D = 10 6 Gy) (6).<br />
W wyniku napromieniowania monokryształów LN domieszkowanych jonami<br />
ziem rzadkich (Nd 3+ , Tm 3+ , Er 3+ , Dy 3+ , Yb 3+ ) kwantami gamma o energii 1,25 MeV<br />
35