Zbornik - Društvo genetičara Srbije
Zbornik - Društvo genetičara Srbije
Zbornik - Društvo genetičara Srbije
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
IV-Usm-8 ZBORNIK ABSTRAKATA III KONGRESA GENETIÈARA SRBIJE 97<br />
Subotica, 30. novembar - 4. decembar 2004.<br />
PRAVCI I METODE OPLEMENJIVANJA STOÈNOG GRAŠKA<br />
(Pisum sativum L.) U NAUÈNOM INSTITUTU ZA RATARSTVO I<br />
POVRTARSTVO U NOVOM SADU<br />
V. Mihailoviæ, A. Mikiæ, S. Katiæ, I. Pataki i Ð. Karagiæ<br />
Nauèni institut za ratarstvo i povrtarstvo, Zavod za krmno bilje, Novi Sad<br />
Primenom masovne, a potom i individualne selekcije iz prirodnih populacija, nastale su<br />
prve jugoslovenske sorte ozimog krmnog graška, NS pionir i NS dunav, od kojih je prva i<br />
dalje najraširenija u domaæoj proizvodnji. Prateæi trendove u oplemenjivanju stoènog<br />
graška u SAD, Kanadi, Zapadnoj Evropi i Sovjetskom Savezu, tokom poslednje dve<br />
decenije prošlog veka zapoèet je rad na nastanku domaæih sorti jarog stoènog graška,<br />
namenjenog kombinovanom iskorišæavanju, kao i za zrno bogato proteinima. Ukrštanjem<br />
postojeæih domaæih i inostranih genotipova sa poeljnim agronomskim svojstima i<br />
odgovarajuæim metodama selekcije, prvenstveno pedigre metodom, metodom F2 potomstva i metodom povratnog ukrštanja, stvorene su najpre sorte stoènog graška za<br />
kombinovano iskorišæavanje, NS-lim i NS-junior, a potom, istim metodama selekcije uz<br />
unošenje gena za skraæenje stabla i afila tip lista, i sorte namenjene iskljuèivo za visoke i<br />
kvalitetne prinose zrna, kao što su moravac, jezero i javor.<br />
Mikroogled sa genotipovima stoènog graška, stvorenim u Nauènom institutu za ratarstvo<br />
i povrtarstvo u Novom Sadu, bio je postavljen na oglednom polju Instituta na Rimskim<br />
Šanèevima i trajao je od 2002. do 2004. godine. Prvi deo ogleda je bio namenjen<br />
ispitivanju genetièke varijabilnosti komponenti prinosa zelene krme i ukljuèivao je<br />
ozime sorte NS pionir i NS dunav, jare sorte NS-lim, NS-junior i moravac i jare linije<br />
P-823, P-824 i P-342. Drugi deo ogleda je bio namenjen odreðivanju genetièke<br />
varijabilnosti komponenti prinosa zrna i ukljuèivao je ozime linije L-013, L-015 i L-016,<br />
jare sorte NS-lim, NS-junior, moravac, jezero i javor i jare linije P-823, P-824 i P-342.<br />
DIRECTIONS AND METHODS OF FODDER PEA (Pisum sativum L.)<br />
BREEDING AT THE INSTITUTE OF FIELD AND VEGETABLE CROPS<br />
IN NOVI SAD<br />
By means of massive and individual selection from local landraces, the first Yugoslav<br />
winter forage pea cultivars were created, NS Pionir and NS Dunav, the first still being the<br />
most widely distributed in the domestic production. Following the trends in fodder pea<br />
breeding in the USA, Canada and the Soviet Union, during two last decades of the last<br />
century a work on the creation of domestic spring fodder pea cultivars for combined use,<br />
as well as for protein-rich grain has been commenced. Crossings between domestic and<br />
introduced genotypes with desirable agronomic characteristics and appropriate methods<br />
of selection, mainly pedigree, F2 and backcross method, led to the development of the<br />
combined-use spring pea cultivars, NS-Lim and NS-Junior, and, by the same methods<br />
and intoduction of genes for shortened stems and afila leaf type, to the cultivars solely for<br />
high and quality grain yields, such as Moravac, Jezero and Javor.<br />
A small-plot trial with Novi Sad fodder pea cultivars was carried out from 2002 to 2004<br />
at the Rimski Šanèevi Experiment Field. One part of the trial was established to study the<br />
genetic variability of forage yield components and therefore included winter cultivars NS<br />
Pionir and NS Dunav, spring cultivars NS-Lim, NS-Junior and Moravac and spring lines<br />
P-823, P-824 and P-342. The other part of the trial was aimed at the study of genetic variability<br />
of grain yield components and therefore included winter lines L-013, L-015 and<br />
L-016, spring cultivars NS-Lim, NS-Junior, Moravac, Jezero and Javor and spring lines<br />
P-823, P-824 and P-342.