Zbornik - Društvo genetičara Srbije
Zbornik - Društvo genetičara Srbije
Zbornik - Društvo genetičara Srbije
You also want an ePaper? Increase the reach of your titles
YUMPU automatically turns print PDFs into web optimized ePapers that Google loves.
IV-Usm-4 ZBORNIK ABSTRAKATA III KONGRESA GENETIÈARA SRBIJE 93<br />
Subotica, 30. novembar - 4. decembar 2004.<br />
STRUKTURA PRINOSA PASULJA PRIKAZANA METODAMA<br />
MULTIVARIJACIONE ANALIZE<br />
Mirjana Vasiæ 1 , Jelica Gvozdanoviæ-Varga 1 i Marija Kraljeviæ-Balaliæ 2<br />
1<br />
Nauèni institut za ratarstvo i povrtarstvo, Novi Sad<br />
2<br />
Poljoprivredni fakultet, Novi Sad<br />
Pasulj se gaji zbog korišæenja zrna, te tako masa zrna po biljci i broj biljaka po jedinici<br />
površine èine prinos. Masa zrna po biljci, kao glavni i krajnji cilj selekcije, u centru je<br />
panje oplemenjivaèa. Direktna selekcija na prinos je neprecizna, pa se moraju razmotriti<br />
neki vaniji elementi strukture prinosa kao i njihove meðuzavisnosti. Znaèaj pojedinih<br />
komponenti se menja u zavisnosti od ekoloških èinilaca. U selekciji za odreðene uslove<br />
uspevanja velika je vanost poznavanja i upotrebe lokalnih populacija jer su kod njih<br />
odnosi komponenata prinosa izbalansirani i usklaðeni sa dejstvom konkretnih klimatskih i<br />
edafskih fatora. U radu je analizirana genetièka divergentnost genotipova pasulja iz<br />
kolekcije pasulja Nauènog instituta za ratarstvo i povrtarstvo iz Novog Sada i Banke biljnih<br />
gena Jugoslavije. Analizirane su direktne komponente prinosa (broj zrna i mahuna po<br />
biljci, broj zrna po mahuni, masa 1000 zrna ili apsolutna masa zrna i masa zrna po biljci).<br />
Korišæeno je nekoliko metoda multivarijacione analize. Analiza glavnih komponenata<br />
(PCA) prikazuje koja komponenta prinosa na koji naèin vrši podelu genotipova u okviru<br />
kolekcije. PCA je bazirana na Pirsonovoj korelacionoj matrici (prikazanoj u radu) i<br />
Euklidijanskim rastojanjima. U radu je prikazana povezanost ispitivanih osobina sa glavnim<br />
komponentama i uèešæe pojedinaènih glavnih komponenata u ukupnoj varijabilnosti<br />
skupa, nerotiranih i rotiranih vrednosti. Za rotaciju glavnih komponenata korišæen je<br />
Varimax metod. Konstruisan je biplot grafikon preko izraèunavanja vektorskih (za sve<br />
ispitivane osobine) i objekatskih (za sve ispitivane genotipove) koordinata u faktorskoj<br />
analizi. Ovakav naèin prikazivanja podataka omoguæava uspešno sagledavanje meðusobnih<br />
odnosa izmeðu pojedinaènih genotipova i njih sa komponentama prinosa<br />
STRUCTURE OF BEAN YIELD AS SHOWN BY MULTIVARIATE ANALYSIS<br />
Bean is grown for grain, so grain mass per plant and plant number per unit area constitute<br />
the yield of this crop. Grain mass per plant is the focus of bean breeders’ attention and the<br />
main and ultimate goal of bean selection. As direct breeding for yield is not precise enough,<br />
some major elements of yield structure and their interdependence need to be considered.<br />
The importance of individual components varies according to environmental factors. When<br />
breeding for a particular set of growing conditions, it is highly important to know and use<br />
the local populations, since in them the relationships among yield components are balanced<br />
and in harmony with the effects of the specific climatic and edaphic factors.<br />
We studied the divergence of the bean collection of the Institute of Field and Vegetable<br />
Crops in Novi Sad. Genotypes were analyzed for direct yield components. The study included<br />
several methods of multivariate analysis. Principal component analysis (PCA)<br />
showed which of the traits were decisive in genotype differentiation. The principal components<br />
analysis was based on Pearson’s correlation matrix and Euclidean distances. The<br />
Warimax method was used for the rotation of principal components. The percentage contribution<br />
of particular main components to total variability was shown, as was the accumulation<br />
of variability. The variability of the collection was interpreted based on the two<br />
principal components. Vector coordinates for all traits and object coordinates for all genotypes<br />
were shown by row biplot graphs. This enables us to overview interactions of individual<br />
genotypes with traits in factor analyses.