Nicoline van Harskamp - DeLVe | Institute for Duration, Location and ...
Nicoline van Harskamp - DeLVe | Institute for Duration, Location and ...
Nicoline van Harskamp - DeLVe | Institute for Duration, Location and ...
Create successful ePaper yourself
Turn your PDF publications into a flip-book with our unique Google optimized e-Paper software.
GDJE SE SVE TEK TREBA DOGODITI / WHERE EVERYTHING IS YET TO HAPPEN<br />
O Bosni i Hercegovini<br />
U kontekstu čitave post-jugoslavenske regije, pitanje – na koji način misliti i kako moći<br />
izreći “mi”, odz<strong>van</strong>ja posebnom težinom, a naročito u kontekstu Bosne i Hercegovine,<br />
čija “normalizacija” zaostaje za državama bivše Jugoslavije upravo stoga što ju nije bilo<br />
moguće provesti na temelju <strong>for</strong>mule “1 narod = 1 država” i pa su i etničke napetosti<br />
između njena tri konstitutivna naroda i same “konstitutivne“, te ne ostavljaju mogućnost<br />
neke drukčije političke artikulacije, artikulacije bilo kakve vrste “bastardnosti“. 12 Na<br />
neki perverzan način, takva situacija ujedno predstavlja i otpor normalizaciji i otvara<br />
mogućnost da upravo Bosna i Hercegovina bude prostor u kojem se može misliti alternativa,<br />
navodno “očitom” i “prirodnom” modelu nacije-države, čiji je cilj neometana<br />
uspostava slobodnog tržišta, koje poništava sve antagonizme.<br />
Konsocijacionalizam koji se kao moguće “pragmatično rješenje” pojavio u teorijskim,<br />
popularnim i političkim razmatranjima političkog uređenja Bosne i Hercegovine u tom<br />
svjetlu nije ni najmanje jednosta<strong>van</strong> izlaz jer namjesto nemoguće <strong>for</strong>mule “države- nacije“<br />
podrazumijeva model uređenja u kojem bi sve strane (odnosno političke “elite etnija“)<br />
morale voditi “politiku akomodacije“. Te bosanskohercegovačke političke “elite“ koje<br />
bi trebale u takvom modelu prakticirati “samo-ograničavajuću akomodaciju“ provode<br />
međutim praksu “ograničene agresivnosti“ 13 i opstaju na vlasti upravo zahvaljujući<br />
poticanju nestabilnosti. U takvom stanju svatko je žrtva i svi se bore za poziciju najveće<br />
žrtve; u krajnjoj liniji ono što svi dijele je osjećaj da su svi zajedno beznadne žrtve geopolitike.<br />
U takvom “zajedničkom osjećaju“ gubi se sama bit potencijalnosti svih zajedno<br />
i pojedinačno kao protagonista stvarne politike budućnosti. Kao i u svakom (etno)<br />
nacionalistički saturiranom okolišu dominacija selektivnog zaborava utvrđuje se kroz<br />
kolektivno samo-pravdanje, koje pak tek selektivno ukida prošlost. Ono što se u BiH<br />
događa nakon rata nije naprosto povratak u stanje prije rata, prijeratnog mira (“zajednice<br />
ravnopravnih naroda i narodnosti“) – prva referenca za mir ovdje je opet sam rat<br />
čija analiza jedino može potaknuti imaginaciju nekog “novog mira“, možda onog koji će<br />
spojiti “kršćansko učenje o milosrđu i islamsko o suosjećanju“. 14<br />
Je li uistinu nemoguća korjenita promjena u BiH koju trenutno kao državnu konstrukciju<br />
drži na okupu sprega besmisleno skupe birokracije na čelu s neefikasnim<br />
etno-nacionalističkim vodstvom s jedne te novom ratno-tranzicijski-ekonomski-prosperitetnom<br />
klasom u savezu s neoliberalnim kolonijalizmom s druge strane. To su dakle te<br />
“elite“ koje bi u idealnom konsocijacionalističkom modelu trebale govoriti i “pregovarati“<br />
pod okom međunarodne zajednice i njenim europocentričnim, ispraznim floskulama<br />
o “multikulturalizmu“.<br />
U takvom je okolišu “građanska“ politička identifikacija kao i njena eventualna emancipatorska<br />
politička praksa posve marginalizirana, a sam termin podložan manipulaciji<br />
i kontaminaciji. Ova “opcija“ iz<strong>van</strong> etno-nacionalističke paradigme čini se upravo u<br />
ovim danima doživljava svoj ultimativni poraz. Kao što upućuje Jasmina Husanović 15 , u<br />
situaciji u kojoj je je “građansko zajedničko“ i “građansko individualno“ s jedne strane<br />
u postdaytonskoj Bosni marginalizirano kao “nepraktično“, i takvom implicitnom<br />
depolitizacijom konstituirano kao nemoguće, autentična politička gesta upravo je ona