wynoszą odpowiednio σ max=156MPa (dla kąta 2κ 1=90 o ) i σ max=159MPa (dla kąta 2κ 2==120 o ). Zatem przy zachowaniu w procesie wiercenia dopuszczalnego obciążenia (F=20N) z wykorzystaniem tej postaci wiertła nie występuje ryzyko jego niszczenia. podziękowania Praca naukowa finansowana ze środków na naukę w latach 2009-2011 jako projekt badawczy. piśmiennictwo [1] S. karmani, F. Lam, The design and function of surgical drills and k-wires, Current Orthopaedics, vol. 18, no. 6, 2004, pp. 484-490. [2] Ming-Dar Tsai, Ming-Shium Hsieh, Chiung-Hsin Tsai, Bone drilling haptic interaction for orthopedic surgical simulator, Computers in Biology and Medicine 37, 2007, pp. 1709-1718. [3] Hillery M., Shuaib I.: Temperature effects in the drilling of human and bovine bone. Journal of Materials Processing Technology 92- 93, 1999, pp. 302-308. 2κ 1=90 o ) and to σ max=159MPa (for point angle 2κ 2=120 o ) respectively. So for these types of the drills the permissible loading limit (F=20N) doesn`t cause the risk of tool damage. acknowledgement The work was supported by scientific founds in 2009 – 2011 as a research grant. references [4] udiljak T., Ciglar D, Skoric S.: Investigation into bone drilling and thermal bone necrosis. Advances in Production Engineering&Management 2, 2007, pp.103-112. [5] Bachus k., Rondina M., Huntchinson D.: The effects of drilling force on cortical temperatures and their duration: an in vitro study. Medical Engineering & Physics 22, 2000, pp. 685–6<strong>91</strong>. [6] Chacon, Guillermo E., Daniel L. ,Peter E., Edwin A., Beck F.: Heat Production by 3 Implant Drill Systems After Repeated Drilling and Sterilization. Journal of Oral and Maxillofacial Surgery 64, 2, February 2006, pp. 265-269. 97
98 pozauStrojowe badania nad tokSyCznym oddziaływaniem kopolimeru plga z dodatkiem hydrokSyapatytu na ludzkie oSteoblaSty linii hfob 1.19 MaGdaLena cieśLik 1 , anna MerTas 2 , anna Morawska-chochół 3 , raJMund orLicki 1 , aLeksander owczarek 4 , woJciech króL 2 1 Śląski Uniwersytet Medyczny w katowicach, katedra i zakład Materiałoznawstwa stoMatologicznego w BytoMiU, 2 Śląski Uniwersytet Medyczny w katowicach katedra i zakład MikroBiologii i iMMUnologii w zaBrzU, 3 agh, wydział inżynierii Materialowej i ceraMiki, katedra BioMateriałów, kraków 4 Śląski Uniwersytet Medyczny w katowicach zakład statystyki w sosnowcU, Streszczenie W celu biologicznej oceny w warunkach in vitro kopolimeru glikolidu z laktydem z dodatkiem hydroksyapatytu (PLGA+HA) dokonano oceny stopnia jego cytotoksyczności względem ludzkich osteoblastów linii hFOB 1.19. Wykonano pomiar aktywności dehydrogenazy mitochondrialnej (test MTT) oraz dehydrogenazy mleczanowej (test LDH) po 24 i 48 godzinach kontaktu komórek z ekstraktem uzyskanym poprzez 8-dniową inkubację kompozytu w medium do hodowli osteoblastów. Kontaktowano ponadto badany materiał bezpośrednio z komórkami kościotwórczymi, a stopień cytotoksyczności oceniano po 24, 48 i 72 godzinach stosując w tym celu test LDH. W obu metodach badany materiał nie wpływał w sposób toksyczny na ludzkie osteoblasty. Słowa kluczowe: kompozyt, kopolimer glikolidu z laktydem, hydroksyapatyt, cytotoksyczność, test MTT, test LDH, osteoblasty ludzkie, badania in vitro [Inżynieria <strong>Biomateriałów</strong>, <strong>89</strong>-<strong>91</strong>, (2009), 98-102] wprowadzenie Jednym z podstawowych badań określających przydatność biologiczną nowego biomateriału jest ocena jego stopnia toksyczności wobec komórek znajdujących się w tkance, z którą ma on bezpośredni kontakt. Stosowanie opracowanych w tym celu testów cytotoksyczności pozwala na ocenę poziomu substancji potencjalnie szkodliwych dla organizmu ludzkiego [1-5]. Wykorzystuje się w tym celu linie komórkowe czy też hodowle pierwotne różnego typu komórek. W trakcie badań pozaustrojowych ocenia się ich aktywność komórkową i zachodzące w nich zmiany morfologiczne. Wyznacza się między innymi takie parametry jak przeżywalność komórkową, tempo i jakość różnicowania się czy proliferacji komórek, a także zdolność ich adhezji do podłoża. konieczność tego typu badań wymuszają liczne czynniki natury fizyko-chemicznej, technologicznej czy biologicznej związane z badanym biomateriałem, które wpływają w sposób istotny na ostateczną odpowiedź komórkową [6-9]. W przypadku kopolimerów glikolidu z laktydem różnice w zachowaniu się komórek uzależnione są w głównej mierze od sposobu syntezy i przetwórstwa tegoż biomateriału, rodzaju modyfikującej go fazy, charakterystyki powierzchni, struktury in vitro eXaminationS of toXiC influenCe of plga Co-polymer miXed with hydroXyapatite upon human oSteoblaStS line hfob 1.19 MaGdaLena cieśLik 1 , anna MerTas 2 , anna Morawska-chochół 3 , raJMund orLicki 1 , aLeksander owczarek 4 , woJciech króL 2 1Medical University of silesia, katowice, chair and dePart- Ment of stoMatological Material science, BytoM, Poland 2Medical University of silesia, katowice, chair and dePart- Ment of MicroBiology and iMMUnology, zaBrze, Poland 3 agh University of science and technology, facUlty of Materials science and ceraMics, dePartMent of BioMaterials, cracow, Poland 4Medical University of silesia, katowice, division of statistics, sosnowiec, Poland abstract In order to evaluate lactide-glycolide co-polymer with admixture of hydroxyapatite (PLGA+HA) from biological point of view in vitro conditions, its level of toxicity for human osteoblasts line hFOB 1.19 was assessed. The activity of mitochondrial dehydrogenase and lactate dehydrogenase was measured (MTT test and LDH test respectively) after 24 and 48 hours of the cells’ contact with the extract obtained through 8-day incubation of the composite in osteoblasts cultivation medium. Apart from that the material examined was contacted with bone-forming cells and its degree of toxicity was assessed after 24, 48 and 72 hours using LDH test. In both methods the material under examination did not have any toxic influence upon human osteoblasts. Key words: composite, lactide-glycolide co-polymer, hydroxyapatite, cytotoxicity, MTT test, LDH test, human osteoblasts, in vitro examinations [Engineering of Biomaterials, <strong>89</strong>-<strong>91</strong>, (2009),98-102] introduction One of the basic examinations assessing the biological suitability of a new biomaterial is the assessment of its toxicity for the cells of the tissue it is contacted with. using the appropriate cytotoxicity tests allows for the evaluation of the level of substances which may be harmful for the human body [1-5]. In order to do this, cell lines or primary cultivations of different types of cells are used. In extracorporeal examinations their cellular activity is evaluated, as well as morphological changes taking place in them. Such parameters as cell survival, the rate and the quality of cell diversification or proliferation, as well as their ability to adhere to the ground. These kinds of examinations are necessitated by different factors of physicochemical, technological or biological nature; they influence significantly the cells’ final response [6-9]. In the case of lactide-glycolide co-polymers, the differences in cell behavior mainly depend on the synthesis method and processing method of this biomaterial, the kind of modifying phase, the characteristics of the surface, dimensional structure and the degree of porosity or resorption tendency. Besides, the kind of cells contacted, their origin, sowing method and density or the passage after